Հիմնական
Գործի համար:
ԵԷԴ/0017/01/11
Վիճակագրական տողի համար :
7.2
Պատասխանող
Գևորգ Բաբախանյան
Գևորգ Բաբախանյան Ղևոնդի
Գևորգ Բաբախանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Արտուշ Գաբրիելյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Համլետ Ասատրյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Արտուշ Գաբրիելյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Համլետ Ասատրյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2016-11-24 | ԵԷԴ/0017/01/11 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ԿԱՏԱՐՈՂԱԿԱՆ ԹԵՐԹԸ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԵԼՈւ ԲԱՑ ԹՈՂՆՎԱԾ ԺԱՄԿԵՏԸ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆԵԼՈւ ԴԻՄՈւՄԸ ՔՆՆՈւԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ 24.11.2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Ք. ԲԱԴԱԼՅԱՆ Մասնակցությամբ` ԴԱՏԱԽԱԶ` Կ. ՀԱԿՈԲՅԱՆ Դռնբաց դատական նիստում,քննության առնելով ՀՀ գլխավոր դատախազիտեղակալ Է.Բաբայանիդիմումը` Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.03.2013թ.թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու բաց թողնված ժամկետը հարգելի ճանաչելու և այն վերականգնելու մասին. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.10.2012թ.թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 դատավճռով Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել է ազատազրկման` 2 տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1 տարի ժամկետով։ Դատավճռով վճռվել է նաև Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետ. բյուջեի բռնագանձել 3.500.000 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 11.01.2013թ. որոշմամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.10.2012թ. թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 դատավճիռը թողնվել է օրինական ուժի մեջ։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 18.03.2013թ. որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը վերադարձվել է։ 3.500.000 ՀՀ դրամ գումարը բռնագանձելու համար դատարանի կողմից 29.03.2013թ. տրամադրվել է կատարողական թերթ։ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Է.Բաբայանը դիմում է ներկայացրել դատարան, որով խնդրել է հարգելի ճանաչել և վերականգնել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.03.2013թ. թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու բաց թողնված ժամկետը և հայտնել է դատարանին, որ 2013 թվականի հոկտեմբեր ամսից ՀՀ գլխավոր դատախազությունում կատարված կառուցվածքային փոփոխությունների արդյունքում նշված գործի վարույթն իրականացնող ստորաբաժանումը` «Սեփականության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչությունը», միացել է այլ ստորաբաժանման, որից հետո վարչության վարույթում եղած գործերի մեծաքանակության պատճառով վերը նշված վարույթն այլ դատախազի չի վերամակագրվել, որի պատճառով հնարավոր չի եղել նշված կատարողական թերթը ներկայացնել կատարման։ Նշված հանգամանքն ի հայտ է եկել միայն այն ժամանակ, երբ արդեն լրացել է կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու ժամկետը։ Դատական նիստում ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչության դատախազ Կ.Հակոբյանը պնդեց դիմումը և դատարանին խնդրեց այն բավարարել։ Դատարանը, ուսումնասիրելով գործի նյութերը, քննելով դիմումը, և լսելով դատախազի կարծիքը, գտնում է, որ դիմումը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քր. օր-ի 7 հոդվածի համաձայն` «1. Հանցանք կատարած յուրաքանչյուր անձ ենթակա է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատժի կամ քրեաիրավական այլ ներգործության։ 2. Քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելը հնարավոր է միայն Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված հիմքերի և պայմանների առկայության դեպքում։»։ Նույն օրենսգրքի 19 հոդվածի համաձայն` «1. Ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի` հանցագործությունները դասակարգվում են` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների։ (…) 4. Ծանր հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։ Նույն օրենսգրքի 81 հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար դատապարտված անձն ազատվում է պատիժը կրելուց, եթե օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրական դատավճիռն ի կատար չի ածվել հետևյալ ժամկետներում. (…) 3) տասը տարի` ծանր հանցագործության համար դատապարտվելու դեպքում։ 2. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր դիտավորյալ հանցանք։ Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սկսվում է նոր հանցանքի կատարման օրվանից։ 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե դատապարտյալը խուսափում է պատիժը կրելուց։ Այդ դեպքում վաղեմության ժամկետի ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ նրա` մեղայականով ներկայանալու պահից։ Ընդ որում, մեղադրական դատավճիռը չի կարող ի կատար ածվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցագործության համար դատավճիռը կայացնելու պահից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար դատավճիռը կայացնելու պահից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ։ (…)։»։ «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքի 2 հոդվածի համաձայն` «Հարկադիր կատարման ենթակա են` (…) 2) քրեական գործերով դատարանի դատավճիռները և որոշումները` տուգանքների, գույքի բռնագրավման և գույքային բռնագանձումների մասով. (…)»։ Նույն օրենքի 4 հոդվածի համաձայն` «Հարկադիր կատարման միջոցների կիրառման հիմքը սույն օրենքով սահմանված կարգով տրված կատարողական թերթն է։»։ Նույն օրենքի 17 հոդվածի համաձայն` «Կատարողական թերթը տրվում է` 1) դատարանի վճիռների, դատավճիռների, որոշումների և դատարանի արձակած վճարման կարգադրությունների հիման վրա. (…)»։ Նույն օրենքի 18 հոդվածի համաձայն` «1. Կատարողական թերթը տալիս է ակտն ընդունած առաջին ատյանի դատարանը` պահանջատիրոջ կամ դրա համար հատուկ լիազորված նրա ներկայացուցչի դիմումի հիման վրա։ 2. Կատարողական թերթը տրվում է դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` դիմումն ստանալու օրվանից եռօրյա ժամկետում, (…)»։ Նույն օրենքի 23 հոդվածի համաձայն` «1. Կատարողական թերթը կարող է կատարման ներկայացվել մեկ տարվա ընթացքում` սկսած այն օրվանից, երբ` 1) օրինական ուժի մեջ է մտել դատական ակտը. (…) 4) դատարանը որոշում է կայացրել կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին. (…)»։ «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 5. Օրենքները կարող են ընդունվել օրենսգրքերի տեսքով։ Օրենսգիրքն իրավունքի համասեռ հասարակական հարաբերությունները կարգավորող բոլոր կամ հիմնական նորմերը համակարգված և կանոնակարգված ձևով շարադրված օրենքն է։ 6. Օրենսգրքի կարգավորման իրավահարաբերությունների ոլորտում Հայաստանի Հանրապետության մյուս բոլորօրենքներըպետք է համապատասխանեն օրենսգրքերին։»։ Նույնօրենքի 24 հոդվածի համաձայն` «1. Հայաստանի Հանրապետության իրավական ակտերը գործում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության և սույնօրենքով սահմանված` առավել բարձր իրավաբանական ուժունեցող ակտերի գերակայության սկզբունքի հիման վրա։ 2. Իրավական ակտերի միջև հակասությունների դեպքում գործում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության և սույնօրենքով նախատեսված ավելի բարձր իրավաբանական ուժունեցող իրավական ակտերը, բացառությամբ սույն հոդվածի յոթերորդ մասով նախատեսված դեպքերի։ (…)»։ Սույն գործինյութերի ուսումնասիրությամբ պարզվեց, որԵրևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.10.2012թ. թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 դատավճռով Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել է ազատազրկման` 2 տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1 տարի ժամկետով։ Դատավճռով վճռվել է նաև Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետ. բյուջեի բռնագանձել 3.500.000 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Համաձայն ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ծառայության տեսչական և վերլուծական բաժնի պետ, արդարադատության գնդապետ Լ.Արտաշեսյանի 17.03.2016թ. գրության, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 29.03.2013թ. տրված թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 կատարողական թերթը 14.03.2016թ. դրությամբ ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ապահովող ծառայություն չի մուտքագրվել և կատարողական վարույթ չի հարուցվել։ Վերոգրյալ իրավանորմերը համադրելով սույն գործի փաստերի հետ` դատարանն արձանագրում է, որ առավել բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող ակտերի գերակայության սկզբունքի հիման վրա ՀՀ քր. օր-ի 81 հոդվածն առավել գերակա է, քան «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածը։ Հետևաբար, սույն գործով կիրառելի են ՀՀ քր. օր-ի 81 հոդվածի դրույթները։ Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին կայացված և 2013թ. մարտի 18-ին օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով դատապարտյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը դատապարտվել է ծանր հանցագործություն կատարելու համար, իսկ այդ մեղադրական դատավճռի կատարման վաղեմության ժամկետը` տասը տարին, դեռևս չի լրացել, դատարանը գտնում է, որ նշված դատավճռով սահմանված`հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման մասով նույնպես դատական ակտը ենթակա է կատարման։ Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Է.Բաբայանի դիմումը ենթակա է բավարարման և թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանայի` ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին կայացված և 2012թ. մարտի 18-ին օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի կատարման նպատակով 2013թ. մարտի 29-ին տրված կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու ժամկետը ենթակա է վերականգնման։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 40, 41, 379, 437 և 438 հոդվածներով, դատարանը` Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Է.Բաբայանի դիմումը բավարարել։ Թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանայի` ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին կայացված և 2012թ. մարտի 18-ին օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի կատարման նպատակով 2013թ. մարտի 29-ին տրված կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու ժամկետը վերականգնել։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից տասնօրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ | ||||
| Քրեական վերաքննիչ | 2013-01-11 | 11:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2012-10-04 | 12:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Վճռաբեկ | 2012-10-01 | 14:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-09-26 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-09-19 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-09-11 | 14:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-09-05 | 14:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-08-22 | 15:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-07-25 | 14:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-07-17 | 14:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-07-09 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-06-27 | 14:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-06-21 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-06-12 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-06-05 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-05-29 | 13:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-05-21 | 14:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-05-10 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-04-27 | 14:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-04-12 | 15:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-04-02 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-03-20 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-03-13 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2012-03-06 | 12:00 | 3 | Կայացվել է |
Գործ ԵԷԴ/0017/01/11
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
11 հունվարի 2013թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Հ. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Ա. ԹԱՄՐԱԶՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Գ. ԲԱԲԱԽԱՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի վերաքննիչ բողոքը` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2010 թվականի ապրիլի 12-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հակտանիշներով հարուցվել է թիվ 83101110 քրեական գործը` <<Էտոս>> ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական ոչ առևտրային կոոպերատիվի ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանի կողմից առանց հատուկ թույլտվության /լիցենզիայի/ ոչ առևտրային ընկերության միջոցով լիցենզավորման ենթակա ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու և իր գործողություններով պետությանն առանձնապես խոշոր չափերով վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ:
2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Վարույթն իրականցնող մարմնի նույն օրվա որոշմամբ մեղադրյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի նկատմամբ հայտարավել է հետախուզում:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` կալանավորման սկիզբը հաշվելով նրան կալանավորելու պահից:
Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 83101110 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև հետախուզման մեջ գտնվող Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանին հայտնաբերելը:
2010 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը հայտնաբերվել է:
Քրեական վարույթն իրականցնող մարմնի 2010 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 83101110 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
2011 թվականի հունվարի 14-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռով Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման` 2/երկու/ տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Պատժի սկիզբը հաշվվել է` 2010 թվականի դեկտեմբերի 18-ից։
Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետբյուջեի բռնագանձվել է 3.500.000 /երեք միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Վճռվել է նաև գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` 30 հատ <<Էտոս>> խաղային բոները, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ոչնչացնել, թվով 10 հատ խաղային ապարատները` վերադարձնել Գևորգ Բաբախանյանի հարազատներին, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրությունները, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշումը` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությունը` <<Էտոս>> կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությունը, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկը և <<Էտոս>> /ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճենները, թողնել քրեական գործում։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2012 թվականի նոյեմբերի 09-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկի 19.12.2012թ. թիվ 40/18-3-7645 գրության համաձայն` Գևորգ Բաբախանյանը 18.12.2012թ-ին ազատվել է` պատիժն ամբողջությամբ կրելով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ հանդիսանալով Էրեբունու հարկային տեսչությունում հաշվառված <<Էտոս>> ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման /ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար, 2009 թվականի հոկտեմբեր ամսից մինչև 2010 թվականի մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, խախտելով <<Լիցենզավորման մասին>> ՀՀ օրենքի 43-րդ հոդվածի պահանջները, առանց հատուկ թույլտվության /լիցենզիայի/ կոոպերատիվի միջոցով իրականացրել է լիցենզավորման ենթակա ձեռնարկատիրական գործունեություն, այն է` շահումով խաղերի կազմակերպում, որն արտահայտվել է նրանում, որ նա Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3, Նոր-Արեշ 42 փողոցի 20, Աշտարակ քաղաքի Երևանյան փողոցի 2/8 հասցեներում և Արագածոտնի մարզի Կարբի գյուղում կոոպերատիվի օգտագործմանը տրամադրված տարածքներում տեղադրել է ընդհանուր քանակով 19 հատ շահումով խաղերի ապարատներ և վերը նշված ժամանակահատվածում այդ խաղային ապարատների շահագործմամբ իրականացրել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն, որը զուգորդվել է պետությանը առանձնապես խոշոր չափերի` 3.500.000 դրամի վնաս պատճառելով:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանի կողմից սխալ հաստատված փաստական հանգամանքները, պետք է համարվեն չհաստատված, որովհետև դատարանը թույլ է տվել ակնհայտ սխալ` հաստատված համարելով այն հանգամանքը, որ ԿԱ ՊԵԿ-ի կողմից <<Ստուգումների մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածով, տնտեսվարող սուբյեկտ սահմանված առևտրային կամ ոչ առևտրային կազմակերպություններում, հիմնարկներում, իրավաբանական անձի մասնաճյուղերում կամ ներկայացուցչություններում, տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, ինչպես նաև անհատ ձեռնարկատերերի գործունեության ստուգումների և ուսումնասիրությունների կազմակերպման և անցկացման հետ կապված հարաբերությունները, տնտեսվարող չհանդիսացող` այսինքն առանձին օրենքով գործակցական տեսակի առևտրային կոոպերատիվ կամ ոչ առևտրային կոոպերատիվ կազմակերպությունները որպես ձեռնարկություն ստուգելու, ստուգելու սխալ հանձնարարագրով սխալ ստուգման ակտերը, ակնհայտ սխալ թույլ տալով` եզրակացության հանգելիս դատարանը հաստատված է համարել օրենքով չհաստատված այն հանգամանքը, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 3-րդ կետով, 117-րդ հոդվածի 4-րդ կետով, <<Սպառողական կոոպերացիայի մասին>> ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածի պահանջների և 10-րդ հոդվածի 2-րդ կետից բխող միջազգային իրավանորմերով սահմանված կոոպերատիվ շարժման ընդհանուր սկզբունքներով ղեկավարվելու օրինապահանջը` Միջազգային կոոպերատիվ ալյանսի սահմանած 7 հիմնական սկզբունքներն ու առանձնահատկությունները` խախտելով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի լիազորություններից դուրս իրականացված քրեական հետապնդումը կոոպերատիվի միջոցով շահումով խաղերի կազմակերպում տեսակի ձեռնարկատիրական գործունեության մեջ մասնակցի կողմից` չհիմնավորված կասկածով որպես իրավական գնահատական կարող է դատարանի վճռով օրինականացվել, և այդ կերպ կոոպերատիվները, մասնակիցների նյութական և այլ կարիքների բավարարման նպատակի գործունեության մեջ դիտելով հաստատագրված վճարով հարկման ենթակա սուբյեկտն ու լիցենզավորման ապօրինի պահանջ առաջադրելով, սխալ հաստատված փաստական հանգամանք է ստեղծել եզրակացության հանգելիս, թե ՀՀ-ում կոոպերատիվները կարող են ԿԱ ՊԵԿ-ի դրդմամբ պետական տուրք վճարել և շահումով խաղերի և խաղատների կազմակերպման լիցենզիա ստանալ, նոր միայն միավորվել, իսկ ազարտային տեսակի խաղերն իրականացնել նույն հաստատագրված վճարը վճարելով, ինչպես վճարում են լիցենզավորված շահումով խաղեր և խաղատներ կազմակերպող և անցկացնող կազմակերպությունները:
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, գործով ապացույցները ձեռք են բերվել բռնությամբ, իսկ մեղադրյալի նկատմամբ ցուցմունքները ձեռք են բերվել այնպիսի անձանցից, ովքեր ունակ չեն ճանաչել շահումով խաղ անցկացնելու ավտոմատ սարքի տարբերությունը, շահումով խաղ ավտոմատացված անցկացնելիս հատկություն չունեցող և փորձախաղ իրականացնելու նշանակության համակարգչային սարքերն իրարից և հաստատել դրանցով ավտոմատացված շահումով խաղի դեպքը, ինչից էլ բխում է, որ ապացուցման ենթակա հանգամանքներից փաստական դեպքը, որպես շահումով խաղերի կազմակերպում հաստատված չէ, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին ապացուցված չէ, հանցագործության հատկանիշները բացակայում են, ուստի խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերի պահանջը, մեղադրական դատավճիռն առանց ամբաստանյալի մեղքն ապացուցելու սոսկ ենթադրությունների վրա է հիմնված: Դատարանն ամբաստանյալի անմեղության եզրակացության չի հանգել, ինչը պարտավոր էր անել, և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 35-րդ հոդվածի 1-3-րդ կետերի հիմքերի` արդարացման դատավճիռ կայացներ:
Դատարանը պետք է հաստաված չհամարեր 3.500.000 դրամ ծագած վնասի չափը, քանի որ 46 օրը դա 1,483872 հարկային ամիս է հադիսանում, օրենքի կիրառմամբ որոշելով հայտարարագրված վճարի չափը 125.000 դրամ ամսեկան, ակնհայտ է, որ 125.000 անգամ 1,483872 ամիսը կկազմի 185.484 դրամ, այլ ոչ թե 3.500.000 դրամ:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը խաթարել է արդարության բուն էությունը, ինչի հիմքով գործն ըստ էության լուծող դատական ակտը վերաքննության արդյունքում ամբողջությամբ պետք է բեկանվի և գործի վարույթն ամբողջությամբ` կարճվի:
Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ կոոպերատիվ կազմակերպությունները չեն կարող <<Ստուգումների մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն տնտեսվարողների կազմում ներառվել և որպես տնտեսվարող ստուգվել ՀՀ ՊԵԿ-ի կողմից: <<Էտոս>> կոոպերատիվը, որպես ձեռնարկություն ստուգելու հանձնարարագրերը տրվել են ոչ ճիշտ և հարկային մարմնի լիազորություններից դուրս: Ստուգման ակտերը կազմվել են անհիմն ենթադրությունների և կասկածների վրա, առանց նախապես պարզելու, թե տվյալ սարքերն արդյոք համապատասխանում են ՀՀ <<Հաստատագրված վճարների մասին>> օրենքի 52-55 հոդվածներով սահմանված տվյալների և <<Շահումով խաղերի և խաղատների մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածով մեքենայացված խաղային սարքերի թվին:
Իրեղեն ապացույց ներկայացված 10 սարքավորումներն ըստ փորձագետների չեն համապատասխանում հաստատագրված վճարների ենթարկվող սարքավորումների դասին և չեն կարող գործածվել որպես շահումով խաղային ավտոմատ և լիցենզավորվել:
Քրեական գործով ներկայացված փաստական հանգամանքներով հաշվարկված 3.500.000 դրամ հաստատագրված վճարի` 125.000 դրամ ամսեկան ըստ սարքավորունմերի տեղադրման և շահագործման ձեռնակատերերին ելակետային տվյալների որոշելը, օրենքի 84-րդ հոդվածի իրավական մեկնաբանմամբ չի կարող ի վնաս հարկատուի մեկնաբանվել, ինչը դատահաշվապահական փորձագետի կողմից իբր օրենքի մեկնաբանմամբ 125.000 դրամ հաստատագրված վճար պետք է գանձվի այն լիցենզավորված ձեռնակատերից, ով ըստ ելակետային տվյալի սահմանել է օրինակ 6 օրվա գործունեություն կամ 1 օրով սարքավորման տեղադրում և շահագործում սեփական խաղասրահում կամ խաղատանը, ուստի, եթե 1 ելակետային տվյալի 125.000 դրամին արտահայտությամբ որոշվում է 1 ամսվա համար հաստատագրված վճար, ապա 1,483872 ամսվա համար հաստատագրված վճարի չափը կորոշվի 125.000 x 1,483872=185.484 դրամ:
Քրեական գործով փաստված է, որ ամբաստանյալը գործադիր մարմնի ղեկավար, վարձու աշխատող անձ չի հանդիսանում, հետևաբար նրան անձնական վարչական, քրեական պատասխանատվության ենթարկելն այն դեպքում, երբ սպառողական կոոպերատիվի ինքնակառավարման մարմինը նրա ընդհանուր ժողովն է` ճիշտ չէ:
Կոոպերատիվի մասնակից կամավոր միավորվողներից վճարների ընդունումը, որպես անդամավճար չի կարող ՀԴՄ կիրառման պահանջ առաջացնել, որովհետև անդամավճարի վճարումը առուծախի գործարք չէ, վերադարձելի է, ինչն արգելում է ՀԴՄ-ների կիրառման մասին օրենքի սկզբունքներով այն որպես գործարք դիտելը:
Ամբաստանյալի կողմից անձամբ շահումով խաղեր ապօրինի կազմակերպելու դեպք գործում չկա, իսկ ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտելը չկատարած արարքի համար անարդարացի հալածանք է, մարդու իրավունքների կոնվենցիայի սկզբունքների խախտում:
Ելնելով վերոգրյալից ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել բողոքրկվող դատական ակտը և իրեն արդարացնել:
4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.
Մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Հ.Սարգսյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց և խնդրեց այն մերժել:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանության կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրողի պատասխանը, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ քրեական դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին նախադասության համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքով ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը խնդրել է այն ամբողջությամբ բեկանել և իրեն արդարացնել:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր կողմից իրականացրած գործունեությամբ պետությանը որևէ վնաս չի պատճառվել, քանի որ ինքը <<կազինո>> չի հիմնադրել: Իր կողմից հիմնադրած կոոպերատիվը աշխարհում նախադեպը չունեցող կազմակերպություն է, որտեղ մասնակիցները կամավորության սկզբունքով անդամավճար են վճարում, որը իրենց կողմից երաշխավորվում է արժեթղթով` <<բոն>> արժեթղթով։ Իր կողմից տեղադրված սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված` ավտոմատացված խաղերի անցկացում, հետևաբար դրանք չեն դիտվում որպես շահումով խաղերի կազմակերպում։
Իր կողմից հիմնադրած կազմակերպությունը չի հանդիսանում առևտրային կազմակերպություն, ուստի իրենք նպատակահարմար են գտել կամավորության սկզբունքով անդամագրվածներին անդամագրությունը իրականացնել բոների արժեթղթային հաշվարկով։ Սկզբնական շրջանում բոլոր անձինք ձեռք են բերում անդամություն, այսինքն` բոն։ Իր կողմից տեղադրված ապարատները նախատեսված չեն շահումով խաղերի համար, դրանք որևէ քարտ չեն ճանաչում, այդ ապարատների մեջ հնարավոր չէ քարտ կամ գումար մտցնել կամ սարքավորումից գումար ստանալ։
<<Էտոս>> կոոպերատիվը չի հանդիսանում ձեռնարկություն։ Իրավական առումով շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կոոպերատիվի տեսակ գոյություն չունի, հետևաբար և հարկային տեսչության աշխատակիցներին իրավասություն տրված չէ նման կազմակերպություններին դասել տնտեսվարող սուբյեկտների շարքին և ստուգումներ անկացնել տնտեսվարող սուբյեկտ չհանդիսացող կազմակերպություններում։
Ինքը իրավարար է, խախտում թույլ չի տվել, իր սարքավորումները նախատեսված չեն փողով խաղալու համար, ինքը շահումով խաղերի կազմակերպում չի իրականացրել, ինքը գործարար անհատականություն է, իսկ դա չի նշանակում, որ ինքը ձեռնարկատեր է։ Իրենց կանոնադրությունը միայն հանգստի և ինքնակատարելագործման նպատակ է հետապնդել, այլ ոչ թե ժամանցի և զվարճության, ինչպես կազինոները և խաղասրահները։ Կոոպերատիվը շահույթ չի ստացել, հետևաբար իր նկատմամբ չէր կարող քրեական գործ հարուցվել դրա համար, քանի որ իր կողմից իրականացրած գործունեությունը օրինական է։
Վերաքննիչ դատարանը, իրավական գնահատական տալով ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի ցուցմունքներին, պատճառաբանություններին, ստուգելով ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության վերաբերյալ քրեադատավարական պահանջների, գործով ձեռք բերված ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի պատճառաբանություններն արժանահավատ չեն, մտացածին են, դրանք նպատակ են հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից, Գևորգ Բաբախանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով ձեռք բերված և դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Վկաներ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Աշոտ Կարապետյանի, Դավիթ Քամալյանի, Դավիթ Դավթյանի, Կարեն Սրապիոնյանի, Ռուբեն Սարգսյանի, Ռուսլան Գրիգորյանի, Գալուստ Շահգալդյանի, Արմեն Ավագյանի, Վարդան Մարտիրոսյանի, Արտեմ Անաստասյանի, Աշոտ Ասատրյանի, Արտեմ Պետրոսյանի, Կարեն Սարգսյանի, վկաներ Երանուհի Միկոյանի, Դավիթ Ասատրյանի, Ռոման Կարապետյանի, Արա Սարգսյանի, Արսեն Եղիազարյանի, փորձագետներ Վասիլ Առուստամյանի, Հայկ Կարապետյանի, Արամ Թամրազյանի, Հայկ Հերթևցյանի ցուցմունքներով, վկաներ Հասմիկ Առաքելյանի, Տիգրան Հունանյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներով, <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի կողմից 11.09.2010թ. տրված համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 10-1285, 13.08.2010թ. տրված դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 10-1092, 01.12.2011թ. տրված լրացուցիչ համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 11-3242, 27.01.2012թ. տրված լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 11-3241, եզրակացություններով, որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրություններով, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշմամբ` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությամբ` <<Էտոս>> կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությամբ, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկով և <<Էտոս>> /ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեներով, իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ անձնակազմի սպասարկման բաժնին ի պահ հանձնված 10 հատ խաղային ապարատներով, քրեական գործին կցված 30 հատ <<Էտոս>> բոներով, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով:
Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով ձեռք բերված ապացույցները, գտել է, որ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Ապօրինի ձեռնարկատիրությունը առանց պետական գրանցման, հաշվառման (բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի) կամ առանց հատուկ թույլտվության (լիցենզիայի) լիցենզավորման ենթակա կամ օրենքով արգելված ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելն է, որը զուգորդվել է անձանց կամ կազմակերպություններին կամ պետությանը զգալի վնաս պատճառելով (…):
3. Նույն արարքը, որը՝
1) զուգորդվել է անձանց կամ կազմակերպություններին կամ պետությանն առանձնապես խոշոր չափի վնաս պատճառելով, (…)>>:
Մեջբերված հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ ապօրինի ձեռնարկատիրությունը տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի անմիջական օբյեկտը ՀՀ-ում նորմալ ձեռնարկատիրական հարաբերություններն են:
Հանցագործություն օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հոդվածում նկարագրված արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ: Դրանք են` առանց պետական գրանցման, հաշվառման ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելը, առանց հատուկ թույլտվության, լիցենզավորման ենթակա կամ օրենքով արգելված ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելը: Որպես օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ` հոդվածը նախատեսում է հետևանք` անձանց կամ կազմակերպություններին կամ պետությանը վնաս պատճառելը:
Ապօրինի ձեռնարկատիրության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ:
<<Շահումով խաղերի և խաղատների մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` շահումով խաղ է համարվում ցանկացած մեքենայացված կամ կենդանի խաղ, որը որևէ կերպ ստեղծում է շահման հնարավորություն:
<<Լիցենզավորման մասին>> ՀՀ օրենքի 43-րդ հոդվածի համաձայն` շահումներով խաղերի կազմակերպումը ընդգրկված է լիցենզավորման ենթակա գործունեության տեսակների աղյուսակում:
Սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներով վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում, որ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը, հանդիսանալով <<Էտոս>> ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար, իրականացրել է շահումով խաղերի կազմակերպում առանց հատուկ թույլտվության /լիցենզիայի/, այսինքն իրականացրել է ապօրինի ձեռնարկատիրություն, որը զուգորդվել է պետությանը առանձնապես խոշոր չափերի վնաս պատճառելով։
Վերաքննիչ դատարանը, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, ապացույցների ուժի, ապացույցների ստուգումը, գնահատումը կանոնակարգող ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների համատեքստում քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, հանգում է այն համոզման, որ ապացուցված է, որ ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն այն մասին, որ շահումով խաղերի կազմակերպումը հաստատված չէ, ամբաստանյալի առնչությունը դեպքին ապացուցված չէ, հանցագործության հատկանիշները բացակայում են, դատարանը պետք է արդարացման դատավճիռ կայացներ:
Վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ սույն գործով ցուցմունքները ձեռք են բերվել այնպիսի անձանցից, ովքեր ունակ չեն ճանաչել շահումով խաղ անցկացնելու ավտոմատ սարքի տարբերությունը, անհիմն է, քանի որ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ ցուցմունքներ են տվել փորձագետները, այդ բնագավառում բավարար հատուկ գիտելիքների տիրապետող այլ պաշտոնատար անձինք:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությանն առ այն, որ դատարանը չպետք է հաստաված համարեր պատճառված վնասի չափը 3.500.000 դրամի չափով, ապա վերաքննիչ դատարանն արձանագում է, որ լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության 27.01.2012թ. թիվ 11-3241 եզրակացության համաձայն` թիվ 83101110 քրեական գործի քննությամբ պարզված ելակետային տվյալներն ընդունելու դեպքում, հետազոտվող ժամանակաշրջանում թվով 19(տասնինը) հատ խաղասարքերի մասով ծավալած ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափը կկազմի` 3.500.000 դրամ:
Քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ կոոպերատիվ կազմակերպությունները չեն կարող <<Ստուգումների մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն տնտեսվարողների կազմում ներառվել և որպես տնտեսվարող ստուգվել ՀՀ ՊԵԿ-ի կողմից, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ <<Էտոս>> ակումբը Էրեբունու հարկային տեսչությունում հաշվառված է որպես ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվ, այսինքն հանդիսանում է իրավաբանական անձ և <<Հայաստանի Հանրապետությունում ստուգումների կազմակերպման և անցկացման մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին և 2-րդ հոդվածների համաձայն ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեն իրավասու էր իրենց վերապահված լիազորությունների շրջանակներում ստուգումներ իրականացնել և գործել է իր լիազորությունների շրջանակներում, ուստի այդ պատճառաբանությունը ևս հիմնազուրկ է:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքին, որ իրեղեն ապացույց ներկայացված 10 սարքավորումներն ըստ փորձագետների չեն համապատասխանում հաստատագրված վճարների ենթարկվող սարքավորումների դասին և չեն կարող գործածվել որպես շահումով խաղային ավտոմատ և լիցենզավորվել, ապա փորձաքննության եզրակացության, դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետի ցուցմունքի համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված սարքավորումները համարվում են խաղային։
Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է գտնում նաև վերաքննիչ բողոքի փաստարկը` ամբաստանյալի գործադիր մարմնի ղեկավար, վարձու աշխատող անձ չհանդիսանալու վերաբերյալ, քանի որ ամբաստանյալը հանդիսանում է ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար և հանցագործություն կատարած լինելու դեպքում` հանցագործության սուբյեկտ է և ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, պահպանվել են ապացույցների հավաքման, ստուգման և գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը, ամբաստանյալի կողմից իրեն մեղսագրված արարքը կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորվում է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, արարքի որակման հարցում քրեական օրենքը կիրառվել է ճիշտ և կատարած հանցավոր արարքի համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի:
Այս առումով պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար:
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ` վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճիռը բեկանելու հիմքեր չկան, հետևաբար, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքը` առանց բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
11 հունվարի 2013թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Հ. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Ա. ԹԱՄՐԱԶՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Գ. ԲԱԲԱԽԱՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի վերաքննիչ բողոքը` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2010 թվականի ապրիլի 12-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հակտանիշներով հարուցվել է թիվ 83101110 քրեական գործը` <<Էտոս>> ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական ոչ առևտրային կոոպերատիվի ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանի կողմից առանց հատուկ թույլտվության /լիցենզիայի/ ոչ առևտրային ընկերության միջոցով լիցենզավորման ենթակա ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու և իր գործողություններով պետությանն առանձնապես խոշոր չափերով վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ:
2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Վարույթն իրականցնող մարմնի նույն օրվա որոշմամբ մեղադրյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի նկատմամբ հայտարավել է հետախուզում:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` կալանավորման սկիզբը հաշվելով նրան կալանավորելու պահից:
Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 83101110 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև հետախուզման մեջ գտնվող Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանին հայտնաբերելը:
2010 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը հայտնաբերվել է:
Քրեական վարույթն իրականցնող մարմնի 2010 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 83101110 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
2011 թվականի հունվարի 14-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռով Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման` 2/երկու/ տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Պատժի սկիզբը հաշվվել է` 2010 թվականի դեկտեմբերի 18-ից։
Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետբյուջեի բռնագանձվել է 3.500.000 /երեք միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Վճռվել է նաև գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` 30 հատ <<Էտոս>> խաղային բոները, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ոչնչացնել, թվով 10 հատ խաղային ապարատները` վերադարձնել Գևորգ Բաբախանյանի հարազատներին, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրությունները, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշումը` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությունը` <<Էտոս>> կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությունը, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկը և <<Էտոս>> /ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճենները, թողնել քրեական գործում։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2012 թվականի նոյեմբերի 09-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկի 19.12.2012թ. թիվ 40/18-3-7645 գրության համաձայն` Գևորգ Բաբախանյանը 18.12.2012թ-ին ազատվել է` պատիժն ամբողջությամբ կրելով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ հանդիսանալով Էրեբունու հարկային տեսչությունում հաշվառված <<Էտոս>> ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման /ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար, 2009 թվականի հոկտեմբեր ամսից մինչև 2010 թվականի մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, խախտելով <<Լիցենզավորման մասին>> ՀՀ օրենքի 43-րդ հոդվածի պահանջները, առանց հատուկ թույլտվության /լիցենզիայի/ կոոպերատիվի միջոցով իրականացրել է լիցենզավորման ենթակա ձեռնարկատիրական գործունեություն, այն է` շահումով խաղերի կազմակերպում, որն արտահայտվել է նրանում, որ նա Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3, Նոր-Արեշ 42 փողոցի 20, Աշտարակ քաղաքի Երևանյան փողոցի 2/8 հասցեներում և Արագածոտնի մարզի Կարբի գյուղում կոոպերատիվի օգտագործմանը տրամադրված տարածքներում տեղադրել է ընդհանուր քանակով 19 հատ շահումով խաղերի ապարատներ և վերը նշված ժամանակահատվածում այդ խաղային ապարատների շահագործմամբ իրականացրել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն, որը զուգորդվել է պետությանը առանձնապես խոշոր չափերի` 3.500.000 դրամի վնաս պատճառելով:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանի կողմից սխալ հաստատված փաստական հանգամանքները, պետք է համարվեն չհաստատված, որովհետև դատարանը թույլ է տվել ակնհայտ սխալ` հաստատված համարելով այն հանգամանքը, որ ԿԱ ՊԵԿ-ի կողմից <<Ստուգումների մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածով, տնտեսվարող սուբյեկտ սահմանված առևտրային կամ ոչ առևտրային կազմակերպություններում, հիմնարկներում, իրավաբանական անձի մասնաճյուղերում կամ ներկայացուցչություններում, տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, ինչպես նաև անհատ ձեռնարկատերերի գործունեության ստուգումների և ուսումնասիրությունների կազմակերպման և անցկացման հետ կապված հարաբերությունները, տնտեսվարող չհանդիսացող` այսինքն առանձին օրենքով գործակցական տեսակի առևտրային կոոպերատիվ կամ ոչ առևտրային կոոպերատիվ կազմակերպությունները որպես ձեռնարկություն ստուգելու, ստուգելու սխալ հանձնարարագրով սխալ ստուգման ակտերը, ակնհայտ սխալ թույլ տալով` եզրակացության հանգելիս դատարանը հաստատված է համարել օրենքով չհաստատված այն հանգամանքը, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 3-րդ կետով, 117-րդ հոդվածի 4-րդ կետով, <<Սպառողական կոոպերացիայի մասին>> ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածի պահանջների և 10-րդ հոդվածի 2-րդ կետից բխող միջազգային իրավանորմերով սահմանված կոոպերատիվ շարժման ընդհանուր սկզբունքներով ղեկավարվելու օրինապահանջը` Միջազգային կոոպերատիվ ալյանսի սահմանած 7 հիմնական սկզբունքներն ու առանձնահատկությունները` խախտելով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի լիազորություններից դուրս իրականացված քրեական հետապնդումը կոոպերատիվի միջոցով շահումով խաղերի կազմակերպում տեսակի ձեռնարկատիրական գործունեության մեջ մասնակցի կողմից` չհիմնավորված կասկածով որպես իրավական գնահատական կարող է դատարանի վճռով օրինականացվել, և այդ կերպ կոոպերատիվները, մասնակիցների նյութական և այլ կարիքների բավարարման նպատակի գործունեության մեջ դիտելով հաստատագրված վճարով հարկման ենթակա սուբյեկտն ու լիցենզավորման ապօրինի պահանջ առաջադրելով, սխալ հաստատված փաստական հանգամանք է ստեղծել եզրակացության հանգելիս, թե ՀՀ-ում կոոպերատիվները կարող են ԿԱ ՊԵԿ-ի դրդմամբ պետական տուրք վճարել և շահումով խաղերի և խաղատների կազմակերպման լիցենզիա ստանալ, նոր միայն միավորվել, իսկ ազարտային տեսակի խաղերն իրականացնել նույն հաստատագրված վճարը վճարելով, ինչպես վճարում են լիցենզավորված շահումով խաղեր և խաղատներ կազմակերպող և անցկացնող կազմակերպությունները:
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, գործով ապացույցները ձեռք են բերվել բռնությամբ, իսկ մեղադրյալի նկատմամբ ցուցմունքները ձեռք են բերվել այնպիսի անձանցից, ովքեր ունակ չեն ճանաչել շահումով խաղ անցկացնելու ավտոմատ սարքի տարբերությունը, շահումով խաղ ավտոմատացված անցկացնելիս հատկություն չունեցող և փորձախաղ իրականացնելու նշանակության համակարգչային սարքերն իրարից և հաստատել դրանցով ավտոմատացված շահումով խաղի դեպքը, ինչից էլ բխում է, որ ապացուցման ենթակա հանգամանքներից փաստական դեպքը, որպես շահումով խաղերի կազմակերպում հաստատված չէ, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին ապացուցված չէ, հանցագործության հատկանիշները բացակայում են, ուստի խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերի պահանջը, մեղադրական դատավճիռն առանց ամբաստանյալի մեղքն ապացուցելու սոսկ ենթադրությունների վրա է հիմնված: Դատարանն ամբաստանյալի անմեղության եզրակացության չի հանգել, ինչը պարտավոր էր անել, և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 35-րդ հոդվածի 1-3-րդ կետերի հիմքերի` արդարացման դատավճիռ կայացներ:
Դատարանը պետք է հաստաված չհամարեր 3.500.000 դրամ ծագած վնասի չափը, քանի որ 46 օրը դա 1,483872 հարկային ամիս է հադիսանում, օրենքի կիրառմամբ որոշելով հայտարարագրված վճարի չափը 125.000 դրամ ամսեկան, ակնհայտ է, որ 125.000 անգամ 1,483872 ամիսը կկազմի 185.484 դրամ, այլ ոչ թե 3.500.000 դրամ:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը խաթարել է արդարության բուն էությունը, ինչի հիմքով գործն ըստ էության լուծող դատական ակտը վերաքննության արդյունքում ամբողջությամբ պետք է բեկանվի և գործի վարույթն ամբողջությամբ` կարճվի:
Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ կոոպերատիվ կազմակերպությունները չեն կարող <<Ստուգումների մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն տնտեսվարողների կազմում ներառվել և որպես տնտեսվարող ստուգվել ՀՀ ՊԵԿ-ի կողմից: <<Էտոս>> կոոպերատիվը, որպես ձեռնարկություն ստուգելու հանձնարարագրերը տրվել են ոչ ճիշտ և հարկային մարմնի լիազորություններից դուրս: Ստուգման ակտերը կազմվել են անհիմն ենթադրությունների և կասկածների վրա, առանց նախապես պարզելու, թե տվյալ սարքերն արդյոք համապատասխանում են ՀՀ <<Հաստատագրված վճարների մասին>> օրենքի 52-55 հոդվածներով սահմանված տվյալների և <<Շահումով խաղերի և խաղատների մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածով մեքենայացված խաղային սարքերի թվին:
Իրեղեն ապացույց ներկայացված 10 սարքավորումներն ըստ փորձագետների չեն համապատասխանում հաստատագրված վճարների ենթարկվող սարքավորումների դասին և չեն կարող գործածվել որպես շահումով խաղային ավտոմատ և լիցենզավորվել:
Քրեական գործով ներկայացված փաստական հանգամանքներով հաշվարկված 3.500.000 դրամ հաստատագրված վճարի` 125.000 դրամ ամսեկան ըստ սարքավորունմերի տեղադրման և շահագործման ձեռնակատերերին ելակետային տվյալների որոշելը, օրենքի 84-րդ հոդվածի իրավական մեկնաբանմամբ չի կարող ի վնաս հարկատուի մեկնաբանվել, ինչը դատահաշվապահական փորձագետի կողմից իբր օրենքի մեկնաբանմամբ 125.000 դրամ հաստատագրված վճար պետք է գանձվի այն լիցենզավորված ձեռնակատերից, ով ըստ ելակետային տվյալի սահմանել է օրինակ 6 օրվա գործունեություն կամ 1 օրով սարքավորման տեղադրում և շահագործում սեփական խաղասրահում կամ խաղատանը, ուստի, եթե 1 ելակետային տվյալի 125.000 դրամին արտահայտությամբ որոշվում է 1 ամսվա համար հաստատագրված վճար, ապա 1,483872 ամսվա համար հաստատագրված վճարի չափը կորոշվի 125.000 x 1,483872=185.484 դրամ:
Քրեական գործով փաստված է, որ ամբաստանյալը գործադիր մարմնի ղեկավար, վարձու աշխատող անձ չի հանդիսանում, հետևաբար նրան անձնական վարչական, քրեական պատասխանատվության ենթարկելն այն դեպքում, երբ սպառողական կոոպերատիվի ինքնակառավարման մարմինը նրա ընդհանուր ժողովն է` ճիշտ չէ:
Կոոպերատիվի մասնակից կամավոր միավորվողներից վճարների ընդունումը, որպես անդամավճար չի կարող ՀԴՄ կիրառման պահանջ առաջացնել, որովհետև անդամավճարի վճարումը առուծախի գործարք չէ, վերադարձելի է, ինչն արգելում է ՀԴՄ-ների կիրառման մասին օրենքի սկզբունքներով այն որպես գործարք դիտելը:
Ամբաստանյալի կողմից անձամբ շահումով խաղեր ապօրինի կազմակերպելու դեպք գործում չկա, իսկ ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտելը չկատարած արարքի համար անարդարացի հալածանք է, մարդու իրավունքների կոնվենցիայի սկզբունքների խախտում:
Ելնելով վերոգրյալից ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել բողոքրկվող դատական ակտը և իրեն արդարացնել:
4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.
Մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Հ.Սարգսյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց և խնդրեց այն մերժել:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանության կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրողի պատասխանը, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ քրեական դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին նախադասության համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքով ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը խնդրել է այն ամբողջությամբ բեկանել և իրեն արդարացնել:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր կողմից իրականացրած գործունեությամբ պետությանը որևէ վնաս չի պատճառվել, քանի որ ինքը <<կազինո>> չի հիմնադրել: Իր կողմից հիմնադրած կոոպերատիվը աշխարհում նախադեպը չունեցող կազմակերպություն է, որտեղ մասնակիցները կամավորության սկզբունքով անդամավճար են վճարում, որը իրենց կողմից երաշխավորվում է արժեթղթով` <<բոն>> արժեթղթով։ Իր կողմից տեղադրված սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված` ավտոմատացված խաղերի անցկացում, հետևաբար դրանք չեն դիտվում որպես շահումով խաղերի կազմակերպում։
Իր կողմից հիմնադրած կազմակերպությունը չի հանդիսանում առևտրային կազմակերպություն, ուստի իրենք նպատակահարմար են գտել կամավորության սկզբունքով անդամագրվածներին անդամագրությունը իրականացնել բոների արժեթղթային հաշվարկով։ Սկզբնական շրջանում բոլոր անձինք ձեռք են բերում անդամություն, այսինքն` բոն։ Իր կողմից տեղադրված ապարատները նախատեսված չեն շահումով խաղերի համար, դրանք որևէ քարտ չեն ճանաչում, այդ ապարատների մեջ հնարավոր չէ քարտ կամ գումար մտցնել կամ սարքավորումից գումար ստանալ։
<<Էտոս>> կոոպերատիվը չի հանդիսանում ձեռնարկություն։ Իրավական առումով շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կոոպերատիվի տեսակ գոյություն չունի, հետևաբար և հարկային տեսչության աշխատակիցներին իրավասություն տրված չէ նման կազմակերպություններին դասել տնտեսվարող սուբյեկտների շարքին և ստուգումներ անկացնել տնտեսվարող սուբյեկտ չհանդիսացող կազմակերպություններում։
Ինքը իրավարար է, խախտում թույլ չի տվել, իր սարքավորումները նախատեսված չեն փողով խաղալու համար, ինքը շահումով խաղերի կազմակերպում չի իրականացրել, ինքը գործարար անհատականություն է, իսկ դա չի նշանակում, որ ինքը ձեռնարկատեր է։ Իրենց կանոնադրությունը միայն հանգստի և ինքնակատարելագործման նպատակ է հետապնդել, այլ ոչ թե ժամանցի և զվարճության, ինչպես կազինոները և խաղասրահները։ Կոոպերատիվը շահույթ չի ստացել, հետևաբար իր նկատմամբ չէր կարող քրեական գործ հարուցվել դրա համար, քանի որ իր կողմից իրականացրած գործունեությունը օրինական է։
Վերաքննիչ դատարանը, իրավական գնահատական տալով ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի ցուցմունքներին, պատճառաբանություններին, ստուգելով ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության վերաբերյալ քրեադատավարական պահանջների, գործով ձեռք բերված ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի պատճառաբանություններն արժանահավատ չեն, մտացածին են, դրանք նպատակ են հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից, Գևորգ Բաբախանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով ձեռք բերված և դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Վկաներ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Աշոտ Կարապետյանի, Դավիթ Քամալյանի, Դավիթ Դավթյանի, Կարեն Սրապիոնյանի, Ռուբեն Սարգսյանի, Ռուսլան Գրիգորյանի, Գալուստ Շահգալդյանի, Արմեն Ավագյանի, Վարդան Մարտիրոսյանի, Արտեմ Անաստասյանի, Աշոտ Ասատրյանի, Արտեմ Պետրոսյանի, Կարեն Սարգսյանի, վկաներ Երանուհի Միկոյանի, Դավիթ Ասատրյանի, Ռոման Կարապետյանի, Արա Սարգսյանի, Արսեն Եղիազարյանի, փորձագետներ Վասիլ Առուստամյանի, Հայկ Կարապետյանի, Արամ Թամրազյանի, Հայկ Հերթևցյանի ցուցմունքներով, վկաներ Հասմիկ Առաքելյանի, Տիգրան Հունանյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներով, <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի կողմից 11.09.2010թ. տրված համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 10-1285, 13.08.2010թ. տրված դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 10-1092, 01.12.2011թ. տրված լրացուցիչ համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 11-3242, 27.01.2012թ. տրված լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 11-3241, եզրակացություններով, որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրություններով, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշմամբ` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությամբ` <<Էտոս>> կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությամբ, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկով և <<Էտոս>> /ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեներով, իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ անձնակազմի սպասարկման բաժնին ի պահ հանձնված 10 հատ խաղային ապարատներով, քրեական գործին կցված 30 հատ <<Էտոս>> բոներով, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով:
Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով ձեռք բերված ապացույցները, գտել է, որ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Ապօրինի ձեռնարկատիրությունը առանց պետական գրանցման, հաշվառման (բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի) կամ առանց հատուկ թույլտվության (լիցենզիայի) լիցենզավորման ենթակա կամ օրենքով արգելված ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելն է, որը զուգորդվել է անձանց կամ կազմակերպություններին կամ պետությանը զգալի վնաս պատճառելով (…):
3. Նույն արարքը, որը՝
1) զուգորդվել է անձանց կամ կազմակերպություններին կամ պետությանն առանձնապես խոշոր չափի վնաս պատճառելով, (…)>>:
Մեջբերված հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ ապօրինի ձեռնարկատիրությունը տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի անմիջական օբյեկտը ՀՀ-ում նորմալ ձեռնարկատիրական հարաբերություններն են:
Հանցագործություն օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հոդվածում նկարագրված արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ: Դրանք են` առանց պետական գրանցման, հաշվառման ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելը, առանց հատուկ թույլտվության, լիցենզավորման ենթակա կամ օրենքով արգելված ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելը: Որպես օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ` հոդվածը նախատեսում է հետևանք` անձանց կամ կազմակերպություններին կամ պետությանը վնաս պատճառելը:
Ապօրինի ձեռնարկատիրության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ:
<<Շահումով խաղերի և խաղատների մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` շահումով խաղ է համարվում ցանկացած մեքենայացված կամ կենդանի խաղ, որը որևէ կերպ ստեղծում է շահման հնարավորություն:
<<Լիցենզավորման մասին>> ՀՀ օրենքի 43-րդ հոդվածի համաձայն` շահումներով խաղերի կազմակերպումը ընդգրկված է լիցենզավորման ենթակա գործունեության տեսակների աղյուսակում:
Սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներով վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում, որ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը, հանդիսանալով <<Էտոս>> ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար, իրականացրել է շահումով խաղերի կազմակերպում առանց հատուկ թույլտվության /լիցենզիայի/, այսինքն իրականացրել է ապօրինի ձեռնարկատիրություն, որը զուգորդվել է պետությանը առանձնապես խոշոր չափերի վնաս պատճառելով։
Վերաքննիչ դատարանը, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, ապացույցների ուժի, ապացույցների ստուգումը, գնահատումը կանոնակարգող ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների համատեքստում քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, հանգում է այն համոզման, որ ապացուցված է, որ ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն այն մասին, որ շահումով խաղերի կազմակերպումը հաստատված չէ, ամբաստանյալի առնչությունը դեպքին ապացուցված չէ, հանցագործության հատկանիշները բացակայում են, դատարանը պետք է արդարացման դատավճիռ կայացներ:
Վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ սույն գործով ցուցմունքները ձեռք են բերվել այնպիսի անձանցից, ովքեր ունակ չեն ճանաչել շահումով խաղ անցկացնելու ավտոմատ սարքի տարբերությունը, անհիմն է, քանի որ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ ցուցմունքներ են տվել փորձագետները, այդ բնագավառում բավարար հատուկ գիտելիքների տիրապետող այլ պաշտոնատար անձինք:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությանն առ այն, որ դատարանը չպետք է հաստաված համարեր պատճառված վնասի չափը 3.500.000 դրամի չափով, ապա վերաքննիչ դատարանն արձանագում է, որ լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության 27.01.2012թ. թիվ 11-3241 եզրակացության համաձայն` թիվ 83101110 քրեական գործի քննությամբ պարզված ելակետային տվյալներն ընդունելու դեպքում, հետազոտվող ժամանակաշրջանում թվով 19(տասնինը) հատ խաղասարքերի մասով ծավալած ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափը կկազմի` 3.500.000 դրամ:
Քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ կոոպերատիվ կազմակերպությունները չեն կարող <<Ստուգումների մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն տնտեսվարողների կազմում ներառվել և որպես տնտեսվարող ստուգվել ՀՀ ՊԵԿ-ի կողմից, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ <<Էտոս>> ակումբը Էրեբունու հարկային տեսչությունում հաշվառված է որպես ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվ, այսինքն հանդիսանում է իրավաբանական անձ և <<Հայաստանի Հանրապետությունում ստուգումների կազմակերպման և անցկացման մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին և 2-րդ հոդվածների համաձայն ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեն իրավասու էր իրենց վերապահված լիազորությունների շրջանակներում ստուգումներ իրականացնել և գործել է իր լիազորությունների շրջանակներում, ուստի այդ պատճառաբանությունը ևս հիմնազուրկ է:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքին, որ իրեղեն ապացույց ներկայացված 10 սարքավորումներն ըստ փորձագետների չեն համապատասխանում հաստատագրված վճարների ենթարկվող սարքավորումների դասին և չեն կարող գործածվել որպես շահումով խաղային ավտոմատ և լիցենզավորվել, ապա փորձաքննության եզրակացության, դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետի ցուցմունքի համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված սարքավորումները համարվում են խաղային։
Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է գտնում նաև վերաքննիչ բողոքի փաստարկը` ամբաստանյալի գործադիր մարմնի ղեկավար, վարձու աշխատող անձ չհանդիսանալու վերաբերյալ, քանի որ ամբաստանյալը հանդիսանում է ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար և հանցագործություն կատարած լինելու դեպքում` հանցագործության սուբյեկտ է և ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, պահպանվել են ապացույցների հավաքման, ստուգման և գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը, ամբաստանյալի կողմից իրեն մեղսագրված արարքը կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորվում է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, արարքի որակման հարցում քրեական օրենքը կիրառվել է ճիշտ և կատարած հանցավոր արարքի համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի:
Այս առումով պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար:
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ` վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճիռը բեկանելու հիմքեր չկան, հետևաբար, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքը` առանց բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԵԷԴ/0017/01/11
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Ք. ԲԱԴԱԼՅԱՆ
Մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ՍԱՐԳՍՅԱՆ
2012թ. հոկտեմբերի 4-ին դատարանում
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի, ծնված 25.09.1957թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, «Էտոս» ԱԽՄՊԿ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար, գլխավոր մենեջեր, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան Ավան Դուրյան թաղամաս 34 շենք, բն. 4, փաստացի բնակվել է ք.Երևան Արցախի 12ա շենք, 3 բնակարանում։
Մեղադրվում է ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Սույն գործով կալանքի տակ է 18.12.2010թ.։
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
Ամբաստանյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը, հանդիսանալով Էրեբունու հարկային տեսչությունում հաշվառված «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման/ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար, 2009թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև 2010թ. մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, խախտելով «Լիցենզավորման մասին» ՀՀ օրենքի 43 հոդվածի պահանջները, առանց հատուկ թույլտվության/լիցենզիայի/ կոոպերատիվի միջոցով իրականացրել է լիցենզավորման ենթակա ձեռնարկատիրական գործունեություն, այն է` շահումով խաղերի կազմակերպում, որն արտահայտվել է նրանում, որ նա Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3, Նոր-Արեշ 42 փողոցի 20, Աշտարակ քաղաքի Երևանյան փողոցի 2/8 հասցեներում և Արագածոտնի մարզի Կարբի գյուղում կոոպերատիվի օգտագործմանը տրամադրված տարածքներում տեղադրել է ընդհանուր քանակով 19 հատ շահումով խաղերի ապարատներ և վերը նշված ժամանակահատվածում այդ խաղային ապարատների շահագործմամբ իրականացրել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն, որը զուգորդվել է պետությանը առանձնապես խոշոր չափերի` 3.500.000 դրամի վնաս պատճառելով։
Վերը նշված հանցավոր արարքի կատարման համար Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Դատաքննությամբ առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իր կողմից իրականացրած գործունեությամբ պետությանը որևէ վնաս չի պատճառվել, քանի որ ինքը «կազինո» չի հիմնադրել, այլ խաղատուն, խաղասրահ, դրանք տարբեր բաներ են։ Խաղատանը մարդիկ կամավորության սկզբունքով եկել և ուսումնասիրել են խաղը որպեսզի դառնան հավասարակշռված։ Իր կողմից հիմնադրած կոոպերատիվը աշխարհում նախադեպը չունեցող կազմակերպություն է, որտեղ մասնակիցները կամավորության սկզբունքով անդամավճար են վճարում, որը իրենց կողմից երաշխավորվում է արժեթղթով` «բոն» արժեթղթով։ Իր կողմից տեղադրված սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված` ավտոմատացված խաղերի անցկացում, հետևաբար դրանք չեն դիտվում որպես շահումով խաղերի կազմակերպում։ Դրանք իր գիտական աշխատությունների արդյունքն են, թե ինչպես կարելի է մարդուն առանց հոգեբուժական դեղամիջոցների և առանց հոգեբանական շտկումների մոլի խաղացողից դարձնել հավասարակշռված խաղացող։ Պարզապես, մարդիկ խաղարանում տեսնելով սարքավորումները, դրանք նմանեցնում են «կազինոյի» ապարատներին և հայտարարում են, որ դա «կազինո» է։ Իրենց մոտ խաղացողներ չկան, իրենք ունեն խաղասերներ և խաղագետներ, մարդիկ, որոնք տարիներ շարունակ «կազինոներից» դուրս չեն եկել, իրենց ընտանիքները նյութական ծանր դրության մեջ են գցել, բայց այդպես էլ չեն հասկացել, որ խաղը իրենց պետք չէ, ինչի համար են իրենք հրապուրված խաղում։ Իր ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ խաղերով հրապուրվելը դա հիվանդություն չէ։ Դա սիրահարված մարդու կարգավիճակ է։ Տվյալ սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված ավտոմատացված խաղերի համար սարքավորումներ, դրանցով հնարավոր չէ անցկացնել խաղ, կարող է միայն իրականացվել խաղ, անցկացնելն այլ բան է, իրականացնելն այլ։ Անցկացնում են ձեռնարկատերերը, իրականացնում է մարդը։
Շահումով խաղեր կազմակերպելու համար լիցենզիան տրվում է ծրագրավորված ավտոմատացված խաղերի անցկացման համար նախատեսված սարքավորումներ տեղադրելով շահումով խաղեր կազմակերպելու համար, իսկ կոոպերատիվից առգրավված սարքավորումները ծրագրային տեսակով նույն ազարտային խաղերն են, որոնք լինում են «կազինոներում» շահագործվող ծրագրավորված ավտոմատացված խաղերի անցկացման համար, սակայն ավտոմատ կրիչներ չունեն։ Փորձագիտական եզրակացության մեջ ևս նշվել է, որ իրենց սարքավորումներից չի հայտնաբերվել որևիցե ժետոն, մետաղադրամ, թղթադրամ, չէր էլ կարող լինել, քանի որ ըստ փորձագիտական եզրակացության իրենց սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված ավտոմատացված խաղեր անցկացնելու համար սարքավորումներ, այսինքն` օրենքով արգելված սարքավորումներ չեն հանդիսանում, նրանցով տեխնիկապես հնարավոր չէ շահումով խաղեր կազմակերպել, տվյալ սարքավորումներով դրամաշրջանառություն չի կատարվել` ոչ կանխիկ, ոչ համակարգչային։
Իր կողմից հիմնադրած կազմակերպությունը չի հանդիսանում առևտրային կազմակերպություն, ուստի իրենք նպատակահարմար են գտել կամավորության սկզբունքով անդամագրվածներին անդամագրությունը իրականացնել բոների արժեթղթային հաշվարկով։ Սկզբնական շրջանում բոլոր անձինք ձեռք են բերում անդամություն, այսինքն` բոն։ Իր կողմից տեղադրված ապարատները նախատեսված չեն շահումով խաղերի համար, դրանք որևէ քարտ չեն ճանաչում, այդ ապարատների մեջ հնարավոր չէ քարտ կամ գումար մտցնել կամ սարքավորումից գումար ստանալ։
«Էտոս» կոոպերատիվը չի հանդիսանում ձեռնարկություն։ Իրավական առումով շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կոոպերատիվի տեսակ գոյություն չունի, հետևաբար և հարկային տեսչության աշխատակիցներին իրավասություն տրված չէ նման կազմակերպություններին դասել տնտեսվարող սուբյեկտների շարքին և ստուգումներ անկացնել տնտեսվարող սուբյեկտ չհանդիսացող կազմակերպություններում։ Բացի այդ, նրանք երբ մտել են ստուգումներ անցկացնելու, ոչ ոք այդ պահին ապարատների վրա խաղալիս չի եղել, ինչպես նրանք ցուցմունք են տալիս, այլ իրենք ստիպել են իր աշխատողին նման ցուցմունք տալ։ Իր աշխատակիցը խնդիրներից խուսափելու համար համաձայնվել է նման ցուցմունք տալ։ Հետո վկաները ցուցմունք են տալիս, որ այդ ապարատները նախատեսված են շահումով խաղեր կազմակերպելու համար, ինչպես նրանք կարող էին իմանալ, որ դրանք շահումով խաղերի ապարատներ են, թե ոչ։ Ինքը իրավարար է, ինքը խախտում թույլ չի տվել, իր սարքավորումները նախատեսված չեն փողով խալու համար, ինքը շահումով խաղերի կազմակերպում չի իրականացրել, ինքը գործարար անհատականություն է, իսկ դա չի նշանակում, որ ինքը ձեռնարկատեր է։ Իրենց կանոնադրությունը միայն հանգստի և ինքնակատարելագործման նպատակ է հետապնդել, այլ ոչ թե ժամանցի և զվարճության, ինչպես կազինոները և խաղասրահները։ Իր կողմից իրականացրած գործունեությունը չի հանդիսանում շահումով խաղերի կազմակերպում, հետևաբար և այն չէր կարող պետությանը վնաս պատճառել, ուստի ինքը չի պատրաստվում անհիմն գումարներ վճարել պետությանը։ Մարդիկ կամավորության սկզբունքով են ադամակցել կոոպերատիվին։ Բոլոր ապարատները ծրագրավորված են միայն ազարտային խաղի տեսակի խաղերով խաղ իրականացնելու տեխնիկական հնարավորություններով և ֆուկցիոնալ նշանակություններով, այլ ոչ թե խաղ անցկացնելու և կազմակերպելու, ինչն էլ ձեռնարկատիրական գործունեություն չի կարող համարվել։ Սա մոլեխաղ սպառողների կոոպերացիա է, գործակցական հարաբերությունների մի օջախ, որտեղ մարդիկ կարողանում են գիտական նպատակին ծառայել։ Կոոպերատիվը շահույթ չի ստացել, հետևաբար իր նկատմամբ չէր կարող քրեական գործ հարուցվել դրա համար, քանի որ իր կողմից իրականացրած գործունեությունը օրինական է։
Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի պատճառաբանություններն անհիմն են ու մտածացին, որոնք նպատակ են հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, իսկ նրա կատարած արարքը հիմնավորվեց գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Աշոտ Կարապետյանի, Դավիթ Քամալյանի և Դավիթ Դավթյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ ՊԵԿ Աշտարակի ՏՀՏ պետի 23.10.2009թ. թիվ 2313842 հանձնարարագրով իրենց հանձնարարվել է ստուգումներ անցկացնել «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվում, քանի որ տեղեկություն են ստացել այն մասին, որ կոոպերատիվը գործունեություն է իրականացնում Կարբի գյուղի տարածքում` Աշտարակ-Ապարան մայրուղու վրա գտնվող ռեստորանային համալիրում, որտեղ բացել է խաղատուն և առանց համապատասխան թույլտվության շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն է իրականացնում։ Իրենք այցելել են նշված հասցեում գործող խաղատուն և պարզել են, որ այդ տարածքում գործունեություն է իրականացնում Էրեբունու ՀՏ-ում հաշվառված «Էտոս» ակումբ ոչ ատևտրային կոոպերատիվը։ Մտնելով ներս, տեսել են, որ սրահում տեղադրված է թվով 5 հատ խաղային ավտոմատներ և երկու հոգի խաղում են։ Իրենց ներս մտնելուն պես, նրանք հեռացել են։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհուի Երանուհի Միկոյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկան։ Երանուհի Միկոյանն իրենց ասել է, որ այդ օրը ինքը վաճառել է 1.000 դրամանոց բոն քարտ և իր մոտ դեռևս կա ևս 13 բոն քարտեր։ Ստուգմամբ պարզվել է նաև, որ խաղատանը հսկիչ-դրամարկղային մեքենա չկա և Երանուհի Միկոյանը ՀԴՄ չի ներկայացրել, իսկ խաղատան տարածքը Ուշի գյուղի բնակիչ Էդիկ Գրիգորյանը լիազորագրով հանձնել է «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվի ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանին։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան ակտ, որում արձանագրել են, որ «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվը իրականացրել է խաղային ավտոմատների շահագործում առանց ՀԴՄ-ի տեղադրման, որի համար հաշվարկել են տուգանք 150.000 դրամի չափով, ինչպես նաև կոոպերատիվը առանց թույլտվության իրականացրել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն, որի համար հաշվարկել են տուգանք` ստացած համախառն եկամտի 50 տոկոսի չափով։
Բացի այդ, ՊԵԿ նախագահի 24.12.2009թ. թիվ 1305967 հանձնարարագրով իրենք մասնակցել են նաև «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից Աշտարակ քաղաքի Երևանյան 2/8 հասցեում ձեռնարկատիրական գործունեության ստուգմանը, որի արդյունքում պարզվել է, որ կոոպերատիվը, առանց համապատասխան թույլտվության, թվով 5 հատ խաղային ավտոմատներով իրականացրել է շահումով խաղերի գործունեություն։ Ստուգման պահին խաղային ապարատների մոտ մի քանի հոգի են եղել, որոնք իրենց ներս մտնելուն պես հեռացել են։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհի Արմինե Մանուչարյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկա։ Խաղը անցկացնելու համար Արմինե Մանուչարյանը համապատասխան վճարի դիմաց տվել է բոն քարտ, սակայն տեղում ճշտել են, որ բոն քարտը խաղային ապարատը չի ճանաչում, այն կրել է ձևական բնույթ, քանի որ իրականում ապարատը միավորներով լիցքավորվել է բանալու միջոցով։ Ստուգման ընթացքում իրենց աշխատակիցը կատարել է փորձնական գնում` վճարելով 1.000 դրամ գնել է 100 միավոր բոն քարտ, որը խաղային ապարատում լիցքավորել է Արմինե Մանուչարյանը։ Այդ ամենի ստուգմամբ պարզվել է, որ խաղատունը իրականում գործում է և ապարատները լիցքավորվում են։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան արձանագրություն, որից հետո թիվ 1305967 ակտը։
Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Կարեն Սրապիոնյանի և Ռուբեն Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ ՊԵԿ Շենգավիթի ՀՏ պետի 18.11.2009թ. թիվ 2318425 հանձնարարագրով ստուգումներ են անցկացրել Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3 հասցեում գտնվող «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվում։ Ստուգմամբ պարզվել է, որ կոոպերատիվը վարձակալած տարածքում առանց համապատասխան թույլտվության թվով 4 խաղային ապարատներով իրականացնում է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհի Հասմիկ Առաքելյանից տեղեկացել են, որ կոոպերատիվի ղեկավարը Գևորգ Բաբախանյանն է։ Ստուգմամբ պարզել են նաև, որ խաղային ապարատներից օգտվելու համար խաղացողը Հասմիկ Առաքելյանից ստացել է բոն քարտ` մեկ միավորի դիմաց վճարելով 10 դրամ, որից հետո աշխատակիցը այդ միավորները լիցքավորել է ապարատի մեջ և խաղացողը հնարավորություն է ունեցել խաղալ։ Խաղի ընթացքում լիցքավորված միավորներից ավել միավորներ հավաքելու դեպքում, խաղացողը ստացել է ավել միավորների չափով բոն, որը կարող է փոխանակել մեկ բոնը 9 դրամով, այսինքն նա կարող է խաղից դուրս գալ շահումով։ Իրենց աշխատակիցը փորձնական խաղացել է այդ ապարատներից մեկի վրա և պարզել են, որ դրանք գործում են և հնարավոր է համապատասխան միավորներ լիցքավորել ապարատի մեջ և խաղալ` Հասմիկ Առաքելյանին վճարել է 25.000 դրամ, որի համար վերջինս ապարատի մեջ լիցքավորել է 2.500 միավոր և նա խաղալով միավորների քանակը հասցրել է 3.000-ի, որի դիմաց Հասմիկ Առաքելյանից ստացել է 27.000 դրամ։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան արձանագրություն, որի տակ ստորագրել է նաև այդ պահին խաղասրահ եկած կոոպերատիվի ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանը։
Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Ռուսլան Գրիգորյանի, Գալուստ Շահգալդյանի և Արմեն Ավագյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ օպերատիվ տեղեկատվություն ստանալով այն մասին, որ Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոցի, 96ա հասցեում առանց համապատասխան թույլտվության գործում է խաղասրահ, այցելել են նշված հասցեն և պարզել են, որ «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվը թվով 5 խաղային ավտոմատ ապարատների միջոցով շահումով խաղեր է կազմակերպում։ Կոոպերատիվի աշխատակից Դավիթ Ասատրյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկան։ Այցելության ընթացքում իրենք հայտարարություններ են վերցրել այդ պահին խաղասրահում խաղացող անձանցից, որոնցից մեկը նշել է, որ խաղային ապարատը լիցքավորել է 5.000 դրամով, իսկ մյուսը հայտնել է, որ գնել է 1.000 դրամի բոն, որը համարժեք է 100 միավորի։ Կոոպերատիվի աշխատակից Դավիթ Ասատրյանը հայտնել է նաև, որ իր աշխատած ժամանակահատվածում շահումների դիմաց խաղացողներին վճարել է 40.000 դրամ, իսկ զուտ եկամուտը, որը հանձնել է Գևորգ բաբախանյանին, եղել է 70.000 դրամ։ Ստուգմամբ պարզվել է նաև, որ խաղատունը գործում է և հնարավոր է ապարատները լիցքավորելու միջոցով խաղալ։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան արձանագրություն, դադարեցրել են կոոպերատիվի գործունեությունը և առգրավել են ապարատները։
ՊԵԿ քննչական վարչության որոշման և իրենց ղեկավարության հանձնարարությամբ կատարել են «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից իրականացված գործունեության արդյունքում պետությանը պատճառված վնասի նախնական հաշվարկը։ Քանի որ կոոպերատիվը 2009թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև 2010թ. փետրվար ամիսը 4 տարբեր վայրերում խաղային ավտոմատ սարքերի միջոցով իրականացրել է շահումով խաղերի գործունեություն, որն օրենքով սահմանված կարգով պետք է հարկվեր հաստատագրված վճարով, մինչդեռ կոոպերատիվը ՀՏ չի ներկայացրել համապատասխան հաշվետվություններ, ուստի ելակետ ընդունելով խաղային ապարատների քանակը և ամիսները, պարզել են, որ առանց համապատասխան թույլտվության լիցենզավորման ենթակա գործունեություն իրականացնելու արդյունքում կոոպերատիվը պետությանը պատճառել է 3.500.000 դրամի վնաս։
Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Վարդան Մարտիրոսյանի, Արտեմ Անաստասյանի, Աշոտ Ասատրյանի և Արտեմ Պետրոսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Էրեբունու ՀՏ պետի 03.11.2009թ. թիվ 2316301 հանձնարարագրով իրենց հանձնարարվել է ստուգումներ անցկացնել «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվում` պարզելու համար աշխատողին աշխատանքի ընդունման օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ձևակերպելու ճշտության վերաբերյալ։ Ստուգումը իրականացրել են «Էտոս» ակումբ ոչ առևտարյին կազմակերպության գործունեության իրականացման` Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոց, 96ա հասցեում։ Այցելության պահին խաղատանը գործել է թվով 5 հատ խաղային ավտոմատներ և մեկ աշխատակից` Դավիթ Ասատրյանը։ Վերջինիցս պահանջել են ներկայացնել աշխատանքային պայմանագիրը, սակայն չի ներկայացրել` պատճառաբանելով, որ ինքը հանդիսանում է ակումբի անդամ և կամավորության սկզբունքով է այնտեղ աշխատում, սակայն նրա կողմից տրված գրավոր հայտարարությունից պարզ է դարձել, որ վերջինս աշխատում է նշված կոոպերատիվում և դրա դիմաց վարձատրվում է, քանի որ կոոպերատիվի տնօրեն Գևորգ Բաբախանյանը յուրաքանչյուր օրվա համար իրեն տրամադրել է 500 բոն, որով կարող էր խաղալ ապարատների վրա կամ այն փոխանակել 4.500 դրամի հետ, ուստի համապատասխան փաստաթղթեր չներկայացնելը իրենց կողմից դիտվել է որպես օրենսդրությամբ սահմանված կարգի խախտմամբ վարձու աշխատողի աշխատանքի ընդունում, որը արձանագրվել է իրենց կողմից և կազմվել է համապատասխան ակտ։
Վկա` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակից Կարեն Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ՊԵԿ Նախագահի 24.12.2009թ. թիվ 1305967 հանձնարարագրով մասնակցել է «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից Աշտարակ քաղաքի Երևանյան փողոցի 2/8 հասցեում առանց համապատասխան թույլտվության իրականացրած ձեռնարկատիրական գործունեության օրինականության ստուգմանը, որի արդյունքում պարզվել է, որ կոոպերատիվը թվով 5 խաղային ապարատների միջոցով իրականացրել է շահումով խաղերի գործունեություն։ Ստուգման պահին խաղատանը եղել են մի քանի խաղացողներ, որոնք իրենց նկատելուն պես հեռացել են։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհի Արմինե Մանուչարյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկան։ Ստուգման ընթացքում ինքը փորձնական խաղացել է ապարատներից մեկի վրա և պարզել է, որ ապարատները գործում են, այսինքն` խաղատունը լիարժեք աշխատել է, քանի որ, վճարելով 1.000 դրամ գնել է 100 միավորի բոն քարտ, որը խաղային ապարատում լիցքավորել է Արմինե Մանուչարյանը։ Ստուգման արդյունքում կազմել է համապատասխան արձանագրություն։
Վկա` Երանուհի Միկոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. հոկտեմբեր ամսից աշխատել է Գևորգ Բաբախանյանի կողմից Ուշի գյուղում` Աշտարակ-Ապարան մայրուղու վրա բացված խաղատանը որպես սպասարկող։ Խաղատանը տեղադրված է եղել թվով 5 խաղային ապարատներ, որոնցով իրականացվել է շահումով խաղեր։ Գևորգ Բաբախանյանի հետ ունեցած զրույցից հասկացել է, որ վերջինս ունի «Էտոս» անվամբ կոոպերատիվ և խաղատունը գործել է այդ կոոպերատիվի անվան տակ։ Ինքը միայնակ է աշխատել խաղատանը և այցելուներին ինքն է տրամադրել բոները, բոները փոխարինել գումարով և ընդհանրապես` բոլոր հարցերով և գումարային և ապարատների հետ կապված ինքը միայնակ է զբաղվել։ Գևորգ Բաբախանյանը նախապես իրեն տրամադրել է 100 և 500 միավոր բոն քարտեր` մեկ միավոր բոնի արժքը 10 դրամ։ Նա նաև իրեն տվել է կանխիկ գումար` խաղացողների պահանջի դեպքում բոները դրամով փոխանակելու համար։ Խաղացողը գնել է վճարված գումարին համարժեք միավորներ և ինքը այդ միավորները բանալու միջոցով լիցքավորել է ապարատի մեջ։ Խաղացողը լիցքավորած միավորներից ավել միավորներ հավաքելու դեպքում, խաղից դուրս է գալիս հաղթած և այդ միավորները կարող է փոխանակել դրամով։ Խաղացողը պարտված է համարվում, երբ սպառվում են լիցքավորված միավորները։ 23.10.2009թ. խաղասրահ են եկել երկու անծանոթ հաճախորդներ, որոնց 1.000 դրամի բոն է վաճառել և լիցքավորել ապարատը։ Այդ ընթացքում խաղասրահ են եկել Աշտարակի հարկային տեսչության աշխատակիցները և իրենից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ։ Նման փաստաթուղթ իր մոտ չի եղել և ինքը չի կարողացել նրանց ներկայացնել։ Վերջիններս պահանջել են նաև ներկայացնել հսկիչ-դրամարկղային մեքենան, սակայն այն ևս չի եղել։ Այդ ամենի վերաբերյալ նրանք կազմել են արձանագրություն։ Հարկային տեսչության աշխատակիցների կողմից կատարված ստուգումից հետո, խաղատունը գործել է մինչև 2009թ. հոկտեմբեր ամսվա վերջը և փակվել է։ Դրանից հետո, Գևորգ Բաբախանյանը այդ 5 ապարատները տեղափոխել է Աշտարակ քաղաքի Երևանյան 2/8 հասցեում վարձակալած տարածք, որտեղ ինքը 2010թ. հունվար ամսից նորից, սակայն արդեն հերթափոխով, շարունակել է աշխատել։ Այդ խաղատունը գործել է մինչև մարտ ամիսը, երբ հարկային տեսչության աշխատակիցները առգրավել են ապարատները։ Օրվա շրջանառությունից ամենամեծ օգուտը եղել է մոտ 20.000 դրամ, որը յուրքանչյուր օրվա վերջում տվել է Գևորգ Բաբախանյանին, իսկ վերջինս յուրքանչյուր օրվա վերջում իրեն տվել է 4.500 դրամին համարժեք 500 բոն, որով ինքը հնարավորություն է ստացել իր ցանկությամբ այն փոխանակել դրամով կամ խաղալ ապարատների վրա։
Վկա` Դավիթ Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. նոյեմբեր ամսից աշխատել է Գևորգ Բաբախանյանի կողմից Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոց վրա բացված խաղատանը որպես հանձնակատար, այսինքն նրա բացակայության ժամանակ ինքը կազմակերպել է խաղատան աշխատանքները։ Այդ նպատակով, Գևորգ Բաբախանյանի հետ կնքել է աշխատանքային պայմանագիր, դարձել է «Էտոս» կոոպերատիվի անդամ և անցել աշխատանքի։ Խաղատանը տեղադրված է եղել թվով 5 խաղային ապարատներ, որոնցով իրականացվել է շահումով խաղեր։ Իր աշխատանքի բնույթը կայացել է նրանում, որ հաճախորդներին տրամադրել է բոներ` 1 բոնի արճեքը հավասարազոր է եղել 10 դրամի։ Գևորգ Բաբախանյանը նախապես իրեն տրամադրել է 100 և 500 միավոր բոն քարտեր։ Նա նաև իրեն տվել է կանխիկ գումար` խաղացողների պահանջի դեպքում բոները դրամով փոխանակելու համար։ Խաղացողը գնել է վճարված գումարին համարժեք միավորներ և ինքը այդ միավորները բանալու միջոցով լիցքավորել է ապարատի մեջ։ Խաղացողը լիցքավորած միավորներից ավել միավորներ հավաքելու դեպքում, խաղից դուրս է գալիս հաղթած և այդ միավորները կարող է փոխանակել դրամով։ Խաղացողը պարտված է համարվում, երբ սպառվում են լիցքավորված միավորները։ Խաղատանը տեղադրված ապարատներով ամենամեծ շահումը կարող էր կազմել 500.000 դրամ։ Խաղատունը աշխատել է մոտ 10 օր, քանի որ դրանից հետո ՕՀՎ աշխատակիցների կողմից ապարատները առգրավվել են։ Իր աշխատած օրերի ընթացքում հարկային մարմինների կողմից 2 անգամ ստուգումներ են կատարվել` առաջին անգամ իր աշխատանքի օրինականությունը ստուգելու, իսկ երկրորդ անգամ խաղատան գործունեության օրինականությունը պարզելու համար։ Իր աշխատած ժամանակահատվածում ամենամեծ օգուտը եղել է մոտ 70.000 դրամ, որը տվել է Գևորգ Բաբախանյանին, իսկ խաղացողների կողմից ամենամեծ շահած գումարը եղել է 40.000 դրամ։ Գևորգ Բաբախանյանը իր յուրքանչյուր աշխատանքային օրվա համար իրեն տվել է 4.500 դրամին համարժեք 500 բոն, որով ինքը հնարավորություն է ստացել իր ցանկությամբ այն փոխանակել դրամով կամ խաղալ ապարատների վրա։
Վկա` Ռոման Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. նոյեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոցով անցնելիս պատահական նկատել է խաղատունը, որի դուռը բաց է եղել և ներսից երևացել են ապարատները։ Քանի որ ինքը նախկինում ևս խաղացել է շահումով խաղեր և կարողանում է ապարատի վրա խաղալ, ուստի ժամանակ անցկացնելու նպատակով մտել է ներս, 1.000 դրամով գնել է միավորներ և նստել այդ պահին ազատ ապարատի դիմաց։ Խաղատանը տեղադրված է եղել թվով 5 ապարատներ, որոնցից երկուսի դիմաց իրեն անծանոթ մարդիկ են նստած եղել։ Խաղի կանոնների համաձայն, եթե ինքը ներդրած միավորներից շատ է հավաքում, ապա հաղթած է, իսկ եթե քիչ, ապա պարտված է, և շարունակելու համար պետք է նորից լիցքավորի ապարատը։ Ինքը նոր է սկսել խաղալ, երբ խաղատուն են մտել հարկային տեսչության աշխատակիցները և ստուգել են խաղատան օրինականությունը։ Խոսակցությունից հասկացել է, որ խաղատունը պատկանում է «Էտոս» ակումբին։
Վկա` Արա Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գևորգ Բաբախանյանի առաջարկով 2003թ. հիմնադրել են «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվը, որի գլխավոր մենեջերը մինչև 2009թ. սեպտեմբերի 27-ը հանդիսացել է ինքը, սակայն կոոպերատիվը հարկային տեսչությունում գրանցելուց հետո, սկսած 2004թ. ինքը կոոպերատիվի գործունեության հետ կապ չի ունեցել և իր պաշտոնը կրել է ձևական բնույթ, քանի որ կոոպերատիվի գործունեությամբ փաստացի զբաղվել է Գևորգ Բաբախանյանը, որը հանդիսացել է կոոպերատիվի իրավարար ղեկավարը։ Ինքը տեղյակ չէ, թե կոոպերատիվը ինչ գործունեություն է ծավալել, միայն տեղյակ է, որ Գևորգը գիտական ինչ-որ ծրագրեր է ունեցել կապված կոոպերատիվի և նրա անդամների հետ։ Չնայած, որ ինքը չի խառնվել կոոպերատիվի գործունեության մեջ, սակայն տեղյակ է, որ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ չլիցենզավորված գործունեություն իրականացնելու` խաղատներ բացելու և շահումով խաղեր կազմակերպելու համար, հարուցվել է քրեական գործ։
Վկա` Արսեն Եղիազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Երևան քաղաքի Եղբայրության 22 շենքին կից ունեցել է սեփական շինություն, որը ցանկացել է վաճառել։ Երբ գտնվել է շինությունում, իրեն է մոտեցել նախկինում իրեն անծանոթ Գևորգ Բաբախանյանը, հայտնել է, որ հանդիսանում է «Էտոս» կոոպերատիվի ղեկավարը և առաջարկել է մինչև շինության վաճառքը այն վարձակալության տրամադրել իրեն, քանի որ ցանկանում է այնտեղ խաղեր կազմակերպել, որպեսզի մարդիկ կարողանան իրենց հանգիստը հավասարակշռված կազմակերպեն, և որ դա պետք է լինի ակումբային ձևով, այսինքն` միայն ակումբի անդամների համար, որոնց պետք է բացատրվի մոլագար խաղացողի և հավասարակշռված իր հանգիստը կազմակերպողի տարբերությունը։ Ինքը համաձայնվել է, քանի որ իրեն ձեռնատու է եղել, որովհետև շինությունը օրվա մեծ մասը բաց կլնի և գնել ցանկացողը, առանց իր մասնակցության, ցանկացած պահի կարող է տեսնել շինության ներսը, ուստի տարածքը հանձնել է անշահախնդիր կերպով։ Թե իր տարածքում Գևորգ Բաբախանյանը ինչ գործունեություն է ծավալել, ինքը տեղյակ չէ, քանի որ զբաղված է եղել իր գործերով, սակայն երբ տեսել է, որ կազինոյի ապարատներին նման 4 կոմպյուտերային ապարատներ են տեղադրվել, ինքը նրան ասել է, որ եթե կազինո է բացվելու, ապա արգելում է իր տարածքում նման գործունեություն ծավալել, սակայն Գևորգ Բաբախանյանը բացատրել է, որ կազինո չէ և դրամային շահ չի հետապնդելու։ Տարածքը Գևորգ Բաբախանյանին հանձնելուց մոտ մեկ ամիս անց գնորդ է հայտնվել և իր պահանջով նա ազատել է շինությունը։
Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Վասիլ Առուստամյանը հայտնեց դատարանին, որ սույն քրեական գործով տրված փորձաքննության եզրակացությունը կատարվել է իրենց տրամադրված ելակետային տվյալների հիման վրա։ Խաղային ավտոմատների քանակության վերաբերյալ տվյալը իրենց տրամադրել է քննիչը` իր որոշման մեջ նշել է, որ դրանք 19-ն են և հետևաբար իրենց կողմից փորձաքննության համար ելակետային տվյալ վերցվել է 19 խաղային ապարատը, քանի որ ամբաստանյալը հրաժարվել է որևէ փաստաթուղթ ներկայացնել։ Փորձագետին ինչ ելակետային տվյալ տրվում է, նա դրա շուրջ է կատարում փորձաքննությունը։
Ձեռնարկատիրական գործունեությունը համարվում է ապօրինի, եթե այն իրականացվում է առանց գրանցման, պետական մարմինների կողմից հաշվառման, իսկ եթե գործունեությունը ենթակա է նաև լիցենզավորման, ապա առանց լիցենզիայի նման գործունեությամբ զբաղվելը ևս համարվում է ապօրինի ձեռնարկատիրություն։ Շահումով խաղեր կազմակերպելը ենթակա է լիցենզավորման։ Սույն քրեական գործով կոոպերատիվը գրանցված է եղել պետական մարմիններում, հետևաբար առաջին պայմանը կատարված է, երկրորդ` իրականացրել է շահումով խաղեր, որը ենթակա է լիցենզավորման և չի կատարվել, հետևաբար առանց լիցենզիայի շահումով խաղեր կազմակերպելը դիտվում է ապօրինի ձեռնարկատիրություն։ Կատարված հաշվարկով ձեռնարկատիրական գործունեությունից` 19 ապարատներից առաջացած հարկը կազմել է 3.500.000 դրամ, որը պետ. բյուջե չի վճարվել, ուստի պետ. բյուջեն իր ակնկալվող եկամուտներից զրկվել է։ Եթե փոխվում է ելակետային տվյալը, ասենք 19 ապարատի փոխարեն դառնում է 10 ապարատ, ապա վնասի չափը ևս փոխվում է, հետևաբար պետք է վերահաշվարկ կատարվի։ Վնասի չափը ուղիղ համեմատական է շահագործվող ապարատների թվաքանակին։ Իրենց կողմից տրված եզրակացության մեջ ելակետային տվյալը եղել է 19 ապարատը, հետևաբար և հաշվարկը կատարվել է 19 ապարատի վերաբերյալ։ Եթե դատաքննության ընթացքում ելակետային տվյալը փոփոխվի, ապա վնասի չափը ևս փոփոխության կենթարկվի և ինչքան կկազմի կորոշվի լրացուցիչ հաշվարկով։
Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Հայկ Կարապետյանը հայտնեց դատարանին, որ յուրքանչյուր փորձաքննություն փորձագետների կողմից կատարվում է տրամադրված ելակետային տվյալների հիման վրա։ Փորձագետի խնդիրը չէ որոշել տվյալ անձը զբաղվել է ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, թե ոչ։ Իրենց տրամադրված ելակետային տվյալների մեջ(քննիչի որոշում) նշված է, որ կոոպերատիվը զբաղվել է ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ և իր կողմից գնահատված կարգով տրված տվյալների հիման վրա խնդրել է հաշվարկել պետությանը պատճառված վնասը։ Քննիչը որոշմամբ ներկայացրել է ելակետային տվյալներ, որ ապարատների թիվը 19-ն է, յուրաքանչյուր ապարատը այսինչ վայրում շահագրծվել է այսքան ամիս և այս տվյալները հիմք ընդունելով իրենք կատարել են հաշվարկը։ Շահումով խաղային ավտոմատների շահագործումը համարվում է հաստատագրված վճարով հարկվող օբյեկտ։ Հաստատագրված վճարի ամսեկան չափը որոշվում է ելակետային տվյալի 125.000-ապատիկի չափով, իսկ ելակետային տվյալ է հանդիսանում տեղադրված ավտոմատ սարքերի քանակը։ Ուստի այս ամենը հիմք ընդունելով կատարվել է հաշվարկը և որոշվել է պետությանը պատճառված վնասի չափը։
Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Արամ Թամրազյանը հայտնեց դատարանին, որ հանրապետությունում համակարգչատեխնիկական փորձաքննություն կատարվում է միայն իրենց կազմակերպության կողմից, որն էլ նման փորձաքննություն կատարելու համար ունի միայն մեկ բաժին։ Քանի որ իրենց հետազոտությունները կապված են մեծ ապարատների հետ և ծանրաբեռնվածության պատճառով հնարավոր չէ ապարատները ամբողջությամբ բերել իրենց բաժին, ուստի քննիչի կողմից որպես ելանյութ իրենց տրամադրվել է 10 հատ խաղային ապարատ և պարզաբանման համար խնդրել է հայտնել ներկայացված ապարատները պարունակում են տեղեկատվություն «Էտոս» ակումբի գործունեության վերաբերյալ, և եթե պարունակում են տեղեկատվություն, ապա, երբ են կատարվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 10 հատ ապարատները հետազոտվել են իր կողմից և դրանցից 9-ը հատից հանարավոր է եղել նման տեղեկություններ հայտնաբերել և տրամադրել, իսկ 1-ից անսարքության պատճառով հնարավոր չի եղել տեղեկություն ստանալ։ Ինքը կարող է թվարկել միայն այն տեխնիկական պահանջները, որոնք պետք է բավարարվեն որպեսզի տվյալ սարքավորումը համարվի խաղային կամ ոչ խաղային։ Ներկայացված ապարատներում բանալու միջոցով են ներմուծվել և արտածվել ընդհանուր միավորները։ Տրված եզրակացության մեջ իրենց կողմից «Էտոս» բառը չի գործածվել, քանի որ դա իրենց խնդիրը չէ, թե տվյալ ապարատները որ կազմակերպության կողմից են շահագործվել։ Իրենք հստակ պատասխանել են, որ ներկայացված բոլոր սարքավորումներում հնարավոր է ներմուծում կատարել բանալու և համակարգչի միջոցով, սակայն կոնկերտ ներկայացվածները շահագործվել են միայն բանալու միջոցով։ Փորձաքննությանը ներկայացված սարքավորումների տեխնիկական վիճակի և նրանցում պարունակող տեղեկությունների ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ սարքավորումների վրա առկա է բանալու տեղ, որի միջոցով ներմուծվում կամ արտածվում են միավորներ, հետևաբար տվյալ սարքավորումները հանդիսանում են ծրագրավորված, քանի որ դրանց մեջ տեղադրված է ծրագիր, որի միջոցով իրականացվում է խաղ։ Փորձաքննությանը ներկայացված սարքավորումների մեջ տեղադրված են թվով 3 խաղային ծրագրեր, որոնց բնութագիրը հստակ երևում է։ Սարքավորումները միացնելիս բերում է սկզբնական տեղեկատվություն համապատասխան խաղերի վերաբերյալ, հետևաբար այս պայմաններում տվյալ սարքավորումները համարվում են խաղային։
Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Հայկ Հերթևցյանը հայտնեց դատարանին, որ հստակ կարող է ասել, որ փորձաքննությանը ներկայացված ապարատներով իրականացվել է խաղ, քանի որ այդ սարքավորումները նախատեսված են խաղ խաղալու համար, սակայն շահումով, թե ոչ, չի կարող ասել, քանի որ դա իր իրավասության մեջ չի մտնում։ Համակարգչով ևս կարող է իրականացվել խաղ, սակայն խաղային ապարատը համակարգչից տարբերվում է նրանով, որ համակարգչի մեջ տեղադրված է գործառնական համակարգ, որտեղ կան ինչպես ստանդարտ խաղեր, այնպես էլ հնարավոր է ներմուծել խաղեր, իսկ խաղային ապարատներում բացակայում է գործառնական համակարգը, դրանք արտադրվելով անմիջապես իրենց մեջ պարունակում են խաղային ծրագիր։ Խաղ խաղալու համար անհրաժեշտ են նաև միավորներ որպեսզի խաղը սկսվի։ Միավորները ներմուծվել են միայն բանալու միջոցով։ Ներկայացված ապարատներում ավելի շատ միավորներ են ներմուծվել, քան արտածվել են։ Ներկայացված սարքավորումները աշխատել են միայն բանալու միջոցով, դրանց վրա չի եղել ոչ մետաղադրամի, ոչ էլ թաղթադրամի սարքավորում։ Սարքավորումները նախատեսված են ծրագրավորված խաղի համար։ Խաղի ընթացքում խաղացողը կարող է կուտակել միավորներ և սպառել։ Բանալու միջոցով զրոյացնելը դիտվում է որպես արտածված միավոր։ Խաղացողը կարող է միավորներ կուտակել կամ սպառել, կարող է բանալու միջոցով զրոյացնել, կարող է թողնել նույնը և շարունակել խաղը։ Երբ խաղացողը պարտվում է, միավորները ավտոմատ նվազում են և դա չի ֆիքսվում որպես արտածված միավորներ։ Այդ տարբերությունը խաղի արդյունքում արտածված միավորներն են։ Երբ միավորները սպառվում են, խաղացողը չի կարող խաղալ մինչև կրկին միավորներ չներմուծի։ Ի վերջո փորձաքննությանը ներկայացված ապարատները խաղային ծրագիր պարունակող սարքավորումներ են, որոնցով իրականացվում է խաղ։ Դրանց մեջ զուտ խաղային ծրագիրն է աշխատում։
Վկա` Հասմիկ Առաքելյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. հոկտեմբերի վերջերին իր ծանոթներից լսելով, որ Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3 հասցեում աշխատողի թափուր տեղ կա, գնացել է այնտեղ և տեսել է, որ այդ հասցեում տեղակայված մոտ 40քմ տարածքում թվով 4 խաղային համակարգիչներ են դրված, որոնք հարմարեցված էին շահումով խաղեր կազմակերպելու համար։ Այնտեղ ծանոթացել է Գևորգ Բաբախանյանի հետ, որը ներկայացել է որպես «Էտոս» ԱԽՄՊԿ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական ոչ առևտրային կոոպերատիվի ղեկավար։ Նա համաձայնվել է, որ ինքն աշխատի այդ խաղային համակարգիչների վրա, սակայն ասել է, որ ինքը ոչ թե աշխատող է հանդիսանալու, այլ խաղը ուսուցանող։ Իր հարցին Գևորգ Բաբախանյանը պատասխանել է, որ խաղասրահը կազինո չէ, քանի որ կազինոյում մեծ գումարներ են խաղում, շահում կամ տանուլ տալիս, իսկ այստեղ ավելի շատ մարդիկ գալիս են հանգստանալու և ավելի քիչ գումարներով են խաղում։ Որպես աշխատող կամ խաղը ուսուցանող նա իրեն բացատրել է իր պարտականությունները. ինքը խաղասրահ պետք է գնար ժամը 11-12-ի սահմաններում և այնտեղ պետք է գտնվեր մինչև երեկոյան ժամը 8-9-ը։ Այդ ընթացքում խաղասրահ եկած այցելուին, ըստ նրա ցանկության, ինքը պետք է վաճառի 100 կամ 500 միավոր «Էտոս» բոն, որի 1 միավորն արժե 10 դրամ, այսինքն` այդ բոները լինում են 1000 կամ 5000 դրամանոց, որից հետո ըստ գնված միավորների ինքը հատուկ բանալու միջոցով պետք է խաղային ապարատը լիցքավորի նշված քանակի միավորներով, այնուհետև խաղացողը հնարավորություն է ստանում խաղալ և եթե նա նախապես լիցքավորված միավորներից ավել միավորներ է հավաքում ու ցանկանում է դադարեցնել խաղը, ապա նա ցանկության դեպքում կարող է ստանալ ավել հավաքած բոներին համարժեք դրամ, սակայն 1 միավորի բոնի դիմաց` 9 դրամ հաշվարկով։ Պարտվելու դեպքում, այսինքն` նախապես իր կողմից լիցքավորված միավորներից պակաս լինելու դեպքում խաղացողը ոչ մի գումար չի ստանում և դուրս է գալիս խաղից, եթե խաղը վերսկսելու համար նա նոր «Էտոս» բոն քարտ չի գնում։ Քանի որ նշված պարտականությունների կատարումն առանձնակի բարդություն չի ներկայացրել, ինքը համաձայնվել է աշխատել։ Իր պարտականությունները կատարելու համար Գևորգ Բաբախանյանը յուրաքանչյուր օրվա դիմաց իրեն տվել է 500 միավոր բոն քարտ, որով ինքը կարող էր խաղալ կամ վերածել դրամի` 1 միավորը 9 դրամ հաշվարկով և գումարը ստանալ, որը կազմել է 4.500 դրամ։ Ինքն ամեն անգամ գումարն է վերցրել, քանի որ գտնվել է նյութական ծանր վիճակի մեջ։ Այդպես ինքը մոտ 20-25 օր աշխատել է խաղասրահում, մինչև խաղասրահ են եկել հարկային տեսչության աշխատակիցները և կազմել են համապատասխան արձանագրություն, որն ինքը չի ստորագրել, քանի որ Գևորգ Բաբախանյանը եկել և սկսել է բանավիճել ՀՏ աշխատակիցների հետ։ Եթե մինչ այդ ինքը փոքր ինչ կասկած է ունեցել, որ խաղասրահն ինչ-որ տեղ «կազինոյի» նմանություն ունի, ապա ՀՏ աշխատակիցների խաղասրահ գալուց հետո համոզվել է, որ ինչ-որ բան այնպես չէ ու հաջորդ օրվանից այլևս խաղասրահ չի գնացել և Գևորգ Բաբախանյանի հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Իր աշխատելու ընթացքում խաղասրահ են եկել մեծ թվով խաղացողներ, որոնց մեջ եղել են այնպիսիք, որ առաջին անգամ են եկել և եղել են անձինք, որոնք էլի էին եկել խաղասրահ։ Ընդհանուր առմամբ կարելի է ասել, որ խաղասրահի գործունեությունից Գևորգ Բաբախանյանը որոշակի շահույթ է ստացել, քանի որ պարտվողներն ավելի շատ էին, քան շահողները։ Ստույգ թվեր ինքը չի կարող ներկայացնել, քանի որ վաճառված բոն քարտերի քանակը և դրանց վաճառքից գոյացած գումարները ինքը նշել է թերթիկների վրա և դրանք տվել Գևորգ Բաբախանյանին կամ նրա ուղարկած մարդուն, իսկ Գևորգ Բաբախանյանը կամ նրա ուղարկած մարդն ինչ-որ թվեր հավաքելով կարողացել են իմանալ, թե քանի միավոր է լիցքավորվել խաղային ապարատի մեջ և այդ կերպ հսկողություն են իրականացրել իր նկատմամբ։ Աշխատելու ընթացքում խաղային ապարատներով խաղալու համար Գևորգ Բաբախանյանը բոն քարտերից բացի, իրեն տվել է նաև կանխիկ գումար, որ եթե շահողներ լինեն և գումար պահանջեն, ինքը վճարի նրանց շահումները։ Նույնիսկ եղել են դեպքեր, որ շահումները շատ լինելու պատճառով օրվա ընթացքում ինքը նորից զանգահարել է Գևորգ Բաբախանյանին և կանխիկ գումար ուզել ու նա կամ նրա ծանոթը գումար են ուղարկել։ Ստուգումների ընթացքում ՀՏ աշխատակիցներից մեկն իրենից գնել է 2500 բոն` վճարելով 25.000 դրամ, և խաղալով ապարատի վրա միավորների քանակը հասցրել է 3000-ի, որի դիմաց իրենից ստացել է 27.000 դրամ գումար։ Գևորգ Բաբախանյանն ամեն անգամ իրեն հավաստիացրել է, որ որևէ անօրինական գործունեություն ինքը չի իրականացնում, ամեն ինչ գրանցված է և նույնիսկ խաղասրահի պատին փակցրել էր իր կոոպերատիվի անվամբ ինչ-որ փաստաթուղթ, որի վրա նշված էր նաև խաղի կանոնները։ Խաղասրահում աշխատելու համար ինքը որևէ դիմում չի գրել, սակայն ստորագրել է Գևորգ Բաբախանյանի կողմից ստորագրված ինչ-որ փաստաթուղթ։
Վկա` Տիգրան Հունանյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ մայրը` Անահիտ Գրիգորի Պողոսյանը, Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ թաղամասի 42 փողոցի, թիվ 20 հասցեում սեփականության իրավունքով ունի 16.2քմ մակերեսով տնակ, որը նախկինում օգտագործվել է որպես առևտրի տնակ։ Այն գտնվել է Նոր-Արեշ թաղամասի 42 և 50 փողոցների հատման անկյունում։ 2009թ. նոյեմբեր ամսին այն չի օգտագործվել և իրենք հայտարարություն են փակցրել վարձակալության տալու մասին։ 2009թ. նոյեմբերի կեսերին տրված հայտարարության հիման վրա իրենց է ներկայացել Գևորգ Բաբախանյանը, որին նախկինում չի ճանաչել և պատրաստակամություն է հայտնել վարձակալել այդ տարածքը, ասելով, որ ցանկանում է այդ տարածքում խաղային ապարատներ տեղադրել և բացել խաղատուն։ Փոխհամաձայնություն ձեռք բերելուց հետո, 16.11.2009թ. մայրը նոտարական կարգով հաստատված լիազորագրով նշված տարածքը վարձակալության է հանձնել «Էտոս» կոոպերատիվին` ի դեմս դրա ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանի։ Նոտարական գրանցման ժամանակ ներկա է եղել նաև ինքը։ Տարածքը Գևորգ Բաբախանյանին է տրվել ամսական 100.000 դրամ վարձավճարով, որը նա պետք է վճարեր ամեն ամսվա վերջին։ Լիազորագիրը տալուց մեկ-երկու օր հետո իրեն հայտնի է դարձել, որ Գևորգ Բաբախանյանը վարձակալած տարածքում տեղադրել է 4-5 ապարատ և օգտագործում է։ Քանի որ ինքը նման խաղերով չի հետաքրքրվել, անձամբ խաղատուն չի գնացել, սակայն իմացել է, որ խաղատունը ունեցել է օգնող, որի անուն-ազգանունը հետո իմացել է, որ Դավիթ Ասատրյան է։ Գևորգ Բաբախանյանը նշված տարածքն օգտագործել է շատ կարճ ժամանակ` մինչև 2009թ. դեկտեմբեր ամիսը, քանի որ իրեն անհայտ պատճառով հարկային տեսչության աշխատակիցները 2009թ. նոյեմբերի 30-ին փակել են խաղատունը և ինքն այլևս Գևորգ Բաբախանյանին չի տեսել։ Նա նաև վարձակալության վճարը չի տվել իրենց։
Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի հանցանքը հիմնավորվեց նաև ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 11.09.2010թ. տրված համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 10-1285 եզրակացությամբ« համաձայն որի «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի խաղասրահներից վերցված և փորձաքննությանը ներկայացված թվով 10 սարքավորումներից թվով 9 սարքավորումներում առկա են գործածման վերաբերյալ տեղեկատվություններ, որոնցում արտացոլվել են ներմուծված և արտածված միավորներն` ըստ ժամանակացույցի և ներմուծման-արտածման եղանակի։
ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 13.08.2010թ. տրված դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 10-1092 եզրակացությամբ« համաձայն որի «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից ստուգվող ժամանակաշրջանում թվով 19 խաղային ավտոմատների շահագործման արդյունքում, զուտ հարկային հաշվառման տեսանկյունից, հաշվարկված 3.500.000 դրամ հաստատագրված վճարը կդիտվի որպես ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեություն ծավալելու հետևանքով պետությանը պատճառված վնաս։
ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 01.12.2011թ. տրված լրացուցիչ համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 11-3242 եզրակացությամբ« համաձայն որի փորձաքննությանը ներկայացված թվով 10 սարքավորումներից թվով 9 սարքավորումները պարունակում են խաղային սարքավորումների (ավտոմատների, ապարատների) համար խաղային ծրագրեր արտադրող «ИНГРОСОФТ» ընկերության «FRUIT COCKTAIL», «GARAGE» և «GRAZY MONKEY» խաղային ծրագրերը, որոնք համաձայն «ИНГРОСОФТ» ընկերության պաշտոնական «http։//www.ingrosoft.ru» կայքում պարունակվող տեղեկատվությունների դասվում են ազարտային տեսակի խաղերի թվին (азартные игры) և նախատեսված են խաղային սարքավորումներում (ավտոմատներում, ապարատներում) օգտագործելու համար։ Հետևաբար տեխնիկական տեսանկյունից վերոնշյալ սարքավորումները հանդիսանում են ծրագրավորված սարքավորումներ, որոնցով հնարավոր է իրականացնել խաղ։
ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 27.01.2012թ. տրված լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 11-3241 եզրակացությամբ« համաձայն որի եթե ընդունենք, որ հետազոտվող ժամանակաշրջանում շահագործվել է միայն թվով 9(ինը) հատ խաղասարքեր և դրանք շահագործվել են (տեղադրված են եղել) միայն դատահամակարգչատեխնիկական փորձագիտական եզրակացությամբ տրված ամսաթվերի օրերին, ապա նման պայմաններում թվով 9(ինը) հատ խաղասարքերի մասով ծավալած ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափը կկազմի` 1.250.000[(125.000x9հատ)+125.000] դրամ։
Եթե ընդունենք, որ հետազոտվող ժամանակաշրջանում շահագործվել է միայն թվով 19(տասնինը) հատ խաղասարքեր` թիվ 83101110/ԵԷԴ/0017/01/11/ քրեական գործի քննությամբ պարզված ելակետային տվյալները, ապա նման պայմաններում թվով 19(տասնինը) հատ խաղասարքերի մասով ծավալած ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափը կկազմի` 3.500.000 դրամ։
Որպես այլ փաստաթուղթ քրեական գործով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրություններով, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշմամբ` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությամբ` «Էտոս» կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությամբ, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկով և «Էտոս» (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեներով։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ անձնակազմի սպասարկման բաժնին ի պահ հանձնված 10 հատ խաղային ապարատներով, քրեական գործին կցված 30 հատ «Էտոս» բոներով, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով։
Այսպիսով դատարանը ապացուցված համարեց, որ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հանրության համար վտանգավորությունը, աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Դատարանը ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանքներ չհայտնաբերեց։
Դատարանը, հաշվի առնելով Գ. Բաբախանյանի կողմից կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորությունը և գործի հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Գ. Բաբախանյանի կողմից կատարած արարքի համար` ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսվում է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, գտնում է, որ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ պատիժ պետք է սահմանվի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։
Միևնույն ժամանակ դատարանը նկատի ունենալով, որ ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով պարտադիր նախատեսվում է լրացուցիչ պատիժ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով, գտնում է, որ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ պետք է սահմանվի շահումով խաղեր կազմակերպելու ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ։
Դատարանը, անդրադառնալով գույքային վնասի հատուցման հարցին, և նկատի ունենալով, որ ՀՀ գլխավոր դատախազությունը քաղաքացիական հայց է ներկայացրել ընդդեմ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի և խնդրել է Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետբյուջեի բռնագանձել 3.500.000 ՀՀ դրամ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, գտնում է, որ ներկայացրած քաղաքացիական հայցը հիմնավոր է և այն պետք է բավարարել։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 30 հատ «Էտոս» խաղային բոները պետք է ոչնչացնել, թվով 10 հատ խաղային ապարատները` վերադարձնել Գևորգ Բաբախանյանի հարազատներին, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրությունները, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշումը` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությունը` «Էտոս» կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությունը, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկը և «Էտոս» (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեները, թողնել քրեական գործում։
ՀՀ Ազգային Ժողովի կողմից 26.05.2011թ. ընդունվել է «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշումը։
Նշված որոշման 15-րդ կետի համաձայն` սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2011թ. մայիսի 1-ը ներառյալ, իսկ 9-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը չկիրառել կրկին դիտավորյալ հանցանք կատարած այն անձանց նկատմամբ, որոնց հանդեպ վերջին տասը տարվա ընթացքում քրեական հետապնդումը դադարեցվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի` համաներում հայտարարելու մասին որոշման հիման վրա։
Նկատի ունենալով, որ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 23.06.2009թ. ԵԷԴ/0060/01/09 որոշմամբ «Համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 16.06.2009թ. որոշման 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205 հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել և քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, դատարանը գտնում է, որ Գ. Բաբախյանի նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ ԱԺ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» 26.05.2011թ. որոշման դրույթները։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357-360 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման` 2/երկու/ տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Պատժի սկիզբը` 18.12.2010թ.։
Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետ. բյուջեի բռնագանձել 3.500.000/երեք միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` 30 հատ «Էտոս» խաղային բոները, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ոչնչացնել, թվով 10 հատ խաղային ապարատները` վերադարձնել Գևորգ Բաբախանյանի հարազատներին, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրությունները, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշումը` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությունը` «Էտոս» կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությունը, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկը և «Էտոս» (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեները, թողնել քրեական գործում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Ք. ԲԱԴԱԼՅԱՆ
Մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ՍԱՐԳՍՅԱՆ
2012թ. հոկտեմբերի 4-ին դատարանում
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի, ծնված 25.09.1957թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, «Էտոս» ԱԽՄՊԿ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար, գլխավոր մենեջեր, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան Ավան Դուրյան թաղամաս 34 շենք, բն. 4, փաստացի բնակվել է ք.Երևան Արցախի 12ա շենք, 3 բնակարանում։
Մեղադրվում է ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Սույն գործով կալանքի տակ է 18.12.2010թ.։
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
Ամբաստանյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը, հանդիսանալով Էրեբունու հարկային տեսչությունում հաշվառված «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման/ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար, 2009թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև 2010թ. մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, խախտելով «Լիցենզավորման մասին» ՀՀ օրենքի 43 հոդվածի պահանջները, առանց հատուկ թույլտվության/լիցենզիայի/ կոոպերատիվի միջոցով իրականացրել է լիցենզավորման ենթակա ձեռնարկատիրական գործունեություն, այն է` շահումով խաղերի կազմակերպում, որն արտահայտվել է նրանում, որ նա Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3, Նոր-Արեշ 42 փողոցի 20, Աշտարակ քաղաքի Երևանյան փողոցի 2/8 հասցեներում և Արագածոտնի մարզի Կարբի գյուղում կոոպերատիվի օգտագործմանը տրամադրված տարածքներում տեղադրել է ընդհանուր քանակով 19 հատ շահումով խաղերի ապարատներ և վերը նշված ժամանակահատվածում այդ խաղային ապարատների շահագործմամբ իրականացրել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն, որը զուգորդվել է պետությանը առանձնապես խոշոր չափերի` 3.500.000 դրամի վնաս պատճառելով։
Վերը նշված հանցավոր արարքի կատարման համար Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Դատաքննությամբ առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իր կողմից իրականացրած գործունեությամբ պետությանը որևէ վնաս չի պատճառվել, քանի որ ինքը «կազինո» չի հիմնադրել, այլ խաղատուն, խաղասրահ, դրանք տարբեր բաներ են։ Խաղատանը մարդիկ կամավորության սկզբունքով եկել և ուսումնասիրել են խաղը որպեսզի դառնան հավասարակշռված։ Իր կողմից հիմնադրած կոոպերատիվը աշխարհում նախադեպը չունեցող կազմակերպություն է, որտեղ մասնակիցները կամավորության սկզբունքով անդամավճար են վճարում, որը իրենց կողմից երաշխավորվում է արժեթղթով` «բոն» արժեթղթով։ Իր կողմից տեղադրված սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված` ավտոմատացված խաղերի անցկացում, հետևաբար դրանք չեն դիտվում որպես շահումով խաղերի կազմակերպում։ Դրանք իր գիտական աշխատությունների արդյունքն են, թե ինչպես կարելի է մարդուն առանց հոգեբուժական դեղամիջոցների և առանց հոգեբանական շտկումների մոլի խաղացողից դարձնել հավասարակշռված խաղացող։ Պարզապես, մարդիկ խաղարանում տեսնելով սարքավորումները, դրանք նմանեցնում են «կազինոյի» ապարատներին և հայտարարում են, որ դա «կազինո» է։ Իրենց մոտ խաղացողներ չկան, իրենք ունեն խաղասերներ և խաղագետներ, մարդիկ, որոնք տարիներ շարունակ «կազինոներից» դուրս չեն եկել, իրենց ընտանիքները նյութական ծանր դրության մեջ են գցել, բայց այդպես էլ չեն հասկացել, որ խաղը իրենց պետք չէ, ինչի համար են իրենք հրապուրված խաղում։ Իր ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ խաղերով հրապուրվելը դա հիվանդություն չէ։ Դա սիրահարված մարդու կարգավիճակ է։ Տվյալ սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված ավտոմատացված խաղերի համար սարքավորումներ, դրանցով հնարավոր չէ անցկացնել խաղ, կարող է միայն իրականացվել խաղ, անցկացնելն այլ բան է, իրականացնելն այլ։ Անցկացնում են ձեռնարկատերերը, իրականացնում է մարդը։
Շահումով խաղեր կազմակերպելու համար լիցենզիան տրվում է ծրագրավորված ավտոմատացված խաղերի անցկացման համար նախատեսված սարքավորումներ տեղադրելով շահումով խաղեր կազմակերպելու համար, իսկ կոոպերատիվից առգրավված սարքավորումները ծրագրային տեսակով նույն ազարտային խաղերն են, որոնք լինում են «կազինոներում» շահագործվող ծրագրավորված ավտոմատացված խաղերի անցկացման համար, սակայն ավտոմատ կրիչներ չունեն։ Փորձագիտական եզրակացության մեջ ևս նշվել է, որ իրենց սարքավորումներից չի հայտնաբերվել որևիցե ժետոն, մետաղադրամ, թղթադրամ, չէր էլ կարող լինել, քանի որ ըստ փորձագիտական եզրակացության իրենց սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված ավտոմատացված խաղեր անցկացնելու համար սարքավորումներ, այսինքն` օրենքով արգելված սարքավորումներ չեն հանդիսանում, նրանցով տեխնիկապես հնարավոր չէ շահումով խաղեր կազմակերպել, տվյալ սարքավորումներով դրամաշրջանառություն չի կատարվել` ոչ կանխիկ, ոչ համակարգչային։
Իր կողմից հիմնադրած կազմակերպությունը չի հանդիսանում առևտրային կազմակերպություն, ուստի իրենք նպատակահարմար են գտել կամավորության սկզբունքով անդամագրվածներին անդամագրությունը իրականացնել բոների արժեթղթային հաշվարկով։ Սկզբնական շրջանում բոլոր անձինք ձեռք են բերում անդամություն, այսինքն` բոն։ Իր կողմից տեղադրված ապարատները նախատեսված չեն շահումով խաղերի համար, դրանք որևէ քարտ չեն ճանաչում, այդ ապարատների մեջ հնարավոր չէ քարտ կամ գումար մտցնել կամ սարքավորումից գումար ստանալ։
«Էտոս» կոոպերատիվը չի հանդիսանում ձեռնարկություն։ Իրավական առումով շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կոոպերատիվի տեսակ գոյություն չունի, հետևաբար և հարկային տեսչության աշխատակիցներին իրավասություն տրված չէ նման կազմակերպություններին դասել տնտեսվարող սուբյեկտների շարքին և ստուգումներ անկացնել տնտեսվարող սուբյեկտ չհանդիսացող կազմակերպություններում։ Բացի այդ, նրանք երբ մտել են ստուգումներ անցկացնելու, ոչ ոք այդ պահին ապարատների վրա խաղալիս չի եղել, ինչպես նրանք ցուցմունք են տալիս, այլ իրենք ստիպել են իր աշխատողին նման ցուցմունք տալ։ Իր աշխատակիցը խնդիրներից խուսափելու համար համաձայնվել է նման ցուցմունք տալ։ Հետո վկաները ցուցմունք են տալիս, որ այդ ապարատները նախատեսված են շահումով խաղեր կազմակերպելու համար, ինչպես նրանք կարող էին իմանալ, որ դրանք շահումով խաղերի ապարատներ են, թե ոչ։ Ինքը իրավարար է, ինքը խախտում թույլ չի տվել, իր սարքավորումները նախատեսված չեն փողով խալու համար, ինքը շահումով խաղերի կազմակերպում չի իրականացրել, ինքը գործարար անհատականություն է, իսկ դա չի նշանակում, որ ինքը ձեռնարկատեր է։ Իրենց կանոնադրությունը միայն հանգստի և ինքնակատարելագործման նպատակ է հետապնդել, այլ ոչ թե ժամանցի և զվարճության, ինչպես կազինոները և խաղասրահները։ Իր կողմից իրականացրած գործունեությունը չի հանդիսանում շահումով խաղերի կազմակերպում, հետևաբար և այն չէր կարող պետությանը վնաս պատճառել, ուստի ինքը չի պատրաստվում անհիմն գումարներ վճարել պետությանը։ Մարդիկ կամավորության սկզբունքով են ադամակցել կոոպերատիվին։ Բոլոր ապարատները ծրագրավորված են միայն ազարտային խաղի տեսակի խաղերով խաղ իրականացնելու տեխնիկական հնարավորություններով և ֆուկցիոնալ նշանակություններով, այլ ոչ թե խաղ անցկացնելու և կազմակերպելու, ինչն էլ ձեռնարկատիրական գործունեություն չի կարող համարվել։ Սա մոլեխաղ սպառողների կոոպերացիա է, գործակցական հարաբերությունների մի օջախ, որտեղ մարդիկ կարողանում են գիտական նպատակին ծառայել։ Կոոպերատիվը շահույթ չի ստացել, հետևաբար իր նկատմամբ չէր կարող քրեական գործ հարուցվել դրա համար, քանի որ իր կողմից իրականացրած գործունեությունը օրինական է։
Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի պատճառաբանություններն անհիմն են ու մտածացին, որոնք նպատակ են հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, իսկ նրա կատարած արարքը հիմնավորվեց գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Աշոտ Կարապետյանի, Դավիթ Քամալյանի և Դավիթ Դավթյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ ՊԵԿ Աշտարակի ՏՀՏ պետի 23.10.2009թ. թիվ 2313842 հանձնարարագրով իրենց հանձնարարվել է ստուգումներ անցկացնել «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվում, քանի որ տեղեկություն են ստացել այն մասին, որ կոոպերատիվը գործունեություն է իրականացնում Կարբի գյուղի տարածքում` Աշտարակ-Ապարան մայրուղու վրա գտնվող ռեստորանային համալիրում, որտեղ բացել է խաղատուն և առանց համապատասխան թույլտվության շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն է իրականացնում։ Իրենք այցելել են նշված հասցեում գործող խաղատուն և պարզել են, որ այդ տարածքում գործունեություն է իրականացնում Էրեբունու ՀՏ-ում հաշվառված «Էտոս» ակումբ ոչ ատևտրային կոոպերատիվը։ Մտնելով ներս, տեսել են, որ սրահում տեղադրված է թվով 5 հատ խաղային ավտոմատներ և երկու հոգի խաղում են։ Իրենց ներս մտնելուն պես, նրանք հեռացել են։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհուի Երանուհի Միկոյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկան։ Երանուհի Միկոյանն իրենց ասել է, որ այդ օրը ինքը վաճառել է 1.000 դրամանոց բոն քարտ և իր մոտ դեռևս կա ևս 13 բոն քարտեր։ Ստուգմամբ պարզվել է նաև, որ խաղատանը հսկիչ-դրամարկղային մեքենա չկա և Երանուհի Միկոյանը ՀԴՄ չի ներկայացրել, իսկ խաղատան տարածքը Ուշի գյուղի բնակիչ Էդիկ Գրիգորյանը լիազորագրով հանձնել է «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվի ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանին։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան ակտ, որում արձանագրել են, որ «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվը իրականացրել է խաղային ավտոմատների շահագործում առանց ՀԴՄ-ի տեղադրման, որի համար հաշվարկել են տուգանք 150.000 դրամի չափով, ինչպես նաև կոոպերատիվը առանց թույլտվության իրականացրել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն, որի համար հաշվարկել են տուգանք` ստացած համախառն եկամտի 50 տոկոսի չափով։
Բացի այդ, ՊԵԿ նախագահի 24.12.2009թ. թիվ 1305967 հանձնարարագրով իրենք մասնակցել են նաև «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից Աշտարակ քաղաքի Երևանյան 2/8 հասցեում ձեռնարկատիրական գործունեության ստուգմանը, որի արդյունքում պարզվել է, որ կոոպերատիվը, առանց համապատասխան թույլտվության, թվով 5 հատ խաղային ավտոմատներով իրականացրել է շահումով խաղերի գործունեություն։ Ստուգման պահին խաղային ապարատների մոտ մի քանի հոգի են եղել, որոնք իրենց ներս մտնելուն պես հեռացել են։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհի Արմինե Մանուչարյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկա։ Խաղը անցկացնելու համար Արմինե Մանուչարյանը համապատասխան վճարի դիմաց տվել է բոն քարտ, սակայն տեղում ճշտել են, որ բոն քարտը խաղային ապարատը չի ճանաչում, այն կրել է ձևական բնույթ, քանի որ իրականում ապարատը միավորներով լիցքավորվել է բանալու միջոցով։ Ստուգման ընթացքում իրենց աշխատակիցը կատարել է փորձնական գնում` վճարելով 1.000 դրամ գնել է 100 միավոր բոն քարտ, որը խաղային ապարատում լիցքավորել է Արմինե Մանուչարյանը։ Այդ ամենի ստուգմամբ պարզվել է, որ խաղատունը իրականում գործում է և ապարատները լիցքավորվում են։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան արձանագրություն, որից հետո թիվ 1305967 ակտը։
Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Կարեն Սրապիոնյանի և Ռուբեն Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ ՊԵԿ Շենգավիթի ՀՏ պետի 18.11.2009թ. թիվ 2318425 հանձնարարագրով ստուգումներ են անցկացրել Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3 հասցեում գտնվող «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվում։ Ստուգմամբ պարզվել է, որ կոոպերատիվը վարձակալած տարածքում առանց համապատասխան թույլտվության թվով 4 խաղային ապարատներով իրականացնում է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհի Հասմիկ Առաքելյանից տեղեկացել են, որ կոոպերատիվի ղեկավարը Գևորգ Բաբախանյանն է։ Ստուգմամբ պարզել են նաև, որ խաղային ապարատներից օգտվելու համար խաղացողը Հասմիկ Առաքելյանից ստացել է բոն քարտ` մեկ միավորի դիմաց վճարելով 10 դրամ, որից հետո աշխատակիցը այդ միավորները լիցքավորել է ապարատի մեջ և խաղացողը հնարավորություն է ունեցել խաղալ։ Խաղի ընթացքում լիցքավորված միավորներից ավել միավորներ հավաքելու դեպքում, խաղացողը ստացել է ավել միավորների չափով բոն, որը կարող է փոխանակել մեկ բոնը 9 դրամով, այսինքն նա կարող է խաղից դուրս գալ շահումով։ Իրենց աշխատակիցը փորձնական խաղացել է այդ ապարատներից մեկի վրա և պարզել են, որ դրանք գործում են և հնարավոր է համապատասխան միավորներ լիցքավորել ապարատի մեջ և խաղալ` Հասմիկ Առաքելյանին վճարել է 25.000 դրամ, որի համար վերջինս ապարատի մեջ լիցքավորել է 2.500 միավոր և նա խաղալով միավորների քանակը հասցրել է 3.000-ի, որի դիմաց Հասմիկ Առաքելյանից ստացել է 27.000 դրամ։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան արձանագրություն, որի տակ ստորագրել է նաև այդ պահին խաղասրահ եկած կոոպերատիվի ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանը։
Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Ռուսլան Գրիգորյանի, Գալուստ Շահգալդյանի և Արմեն Ավագյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ օպերատիվ տեղեկատվություն ստանալով այն մասին, որ Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոցի, 96ա հասցեում առանց համապատասխան թույլտվության գործում է խաղասրահ, այցելել են նշված հասցեն և պարզել են, որ «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվը թվով 5 խաղային ավտոմատ ապարատների միջոցով շահումով խաղեր է կազմակերպում։ Կոոպերատիվի աշխատակից Դավիթ Ասատրյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկան։ Այցելության ընթացքում իրենք հայտարարություններ են վերցրել այդ պահին խաղասրահում խաղացող անձանցից, որոնցից մեկը նշել է, որ խաղային ապարատը լիցքավորել է 5.000 դրամով, իսկ մյուսը հայտնել է, որ գնել է 1.000 դրամի բոն, որը համարժեք է 100 միավորի։ Կոոպերատիվի աշխատակից Դավիթ Ասատրյանը հայտնել է նաև, որ իր աշխատած ժամանակահատվածում շահումների դիմաց խաղացողներին վճարել է 40.000 դրամ, իսկ զուտ եկամուտը, որը հանձնել է Գևորգ բաբախանյանին, եղել է 70.000 դրամ։ Ստուգմամբ պարզվել է նաև, որ խաղատունը գործում է և հնարավոր է ապարատները լիցքավորելու միջոցով խաղալ։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան արձանագրություն, դադարեցրել են կոոպերատիվի գործունեությունը և առգրավել են ապարատները։
ՊԵԿ քննչական վարչության որոշման և իրենց ղեկավարության հանձնարարությամբ կատարել են «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից իրականացված գործունեության արդյունքում պետությանը պատճառված վնասի նախնական հաշվարկը։ Քանի որ կոոպերատիվը 2009թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև 2010թ. փետրվար ամիսը 4 տարբեր վայրերում խաղային ավտոմատ սարքերի միջոցով իրականացրել է շահումով խաղերի գործունեություն, որն օրենքով սահմանված կարգով պետք է հարկվեր հաստատագրված վճարով, մինչդեռ կոոպերատիվը ՀՏ չի ներկայացրել համապատասխան հաշվետվություններ, ուստի ելակետ ընդունելով խաղային ապարատների քանակը և ամիսները, պարզել են, որ առանց համապատասխան թույլտվության լիցենզավորման ենթակա գործունեություն իրականացնելու արդյունքում կոոպերատիվը պետությանը պատճառել է 3.500.000 դրամի վնաս։
Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Վարդան Մարտիրոսյանի, Արտեմ Անաստասյանի, Աշոտ Ասատրյանի և Արտեմ Պետրոսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Էրեբունու ՀՏ պետի 03.11.2009թ. թիվ 2316301 հանձնարարագրով իրենց հանձնարարվել է ստուգումներ անցկացնել «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվում` պարզելու համար աշխատողին աշխատանքի ընդունման օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ձևակերպելու ճշտության վերաբերյալ։ Ստուգումը իրականացրել են «Էտոս» ակումբ ոչ առևտարյին կազմակերպության գործունեության իրականացման` Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոց, 96ա հասցեում։ Այցելության պահին խաղատանը գործել է թվով 5 հատ խաղային ավտոմատներ և մեկ աշխատակից` Դավիթ Ասատրյանը։ Վերջինիցս պահանջել են ներկայացնել աշխատանքային պայմանագիրը, սակայն չի ներկայացրել` պատճառաբանելով, որ ինքը հանդիսանում է ակումբի անդամ և կամավորության սկզբունքով է այնտեղ աշխատում, սակայն նրա կողմից տրված գրավոր հայտարարությունից պարզ է դարձել, որ վերջինս աշխատում է նշված կոոպերատիվում և դրա դիմաց վարձատրվում է, քանի որ կոոպերատիվի տնօրեն Գևորգ Բաբախանյանը յուրաքանչյուր օրվա համար իրեն տրամադրել է 500 բոն, որով կարող էր խաղալ ապարատների վրա կամ այն փոխանակել 4.500 դրամի հետ, ուստի համապատասխան փաստաթղթեր չներկայացնելը իրենց կողմից դիտվել է որպես օրենսդրությամբ սահմանված կարգի խախտմամբ վարձու աշխատողի աշխատանքի ընդունում, որը արձանագրվել է իրենց կողմից և կազմվել է համապատասխան ակտ։
Վկա` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակից Կարեն Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ՊԵԿ Նախագահի 24.12.2009թ. թիվ 1305967 հանձնարարագրով մասնակցել է «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից Աշտարակ քաղաքի Երևանյան փողոցի 2/8 հասցեում առանց համապատասխան թույլտվության իրականացրած ձեռնարկատիրական գործունեության օրինականության ստուգմանը, որի արդյունքում պարզվել է, որ կոոպերատիվը թվով 5 խաղային ապարատների միջոցով իրականացրել է շահումով խաղերի գործունեություն։ Ստուգման պահին խաղատանը եղել են մի քանի խաղացողներ, որոնք իրենց նկատելուն պես հեռացել են։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհի Արմինե Մանուչարյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկան։ Ստուգման ընթացքում ինքը փորձնական խաղացել է ապարատներից մեկի վրա և պարզել է, որ ապարատները գործում են, այսինքն` խաղատունը լիարժեք աշխատել է, քանի որ, վճարելով 1.000 դրամ գնել է 100 միավորի բոն քարտ, որը խաղային ապարատում լիցքավորել է Արմինե Մանուչարյանը։ Ստուգման արդյունքում կազմել է համապատասխան արձանագրություն։
Վկա` Երանուհի Միկոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. հոկտեմբեր ամսից աշխատել է Գևորգ Բաբախանյանի կողմից Ուշի գյուղում` Աշտարակ-Ապարան մայրուղու վրա բացված խաղատանը որպես սպասարկող։ Խաղատանը տեղադրված է եղել թվով 5 խաղային ապարատներ, որոնցով իրականացվել է շահումով խաղեր։ Գևորգ Բաբախանյանի հետ ունեցած զրույցից հասկացել է, որ վերջինս ունի «Էտոս» անվամբ կոոպերատիվ և խաղատունը գործել է այդ կոոպերատիվի անվան տակ։ Ինքը միայնակ է աշխատել խաղատանը և այցելուներին ինքն է տրամադրել բոները, բոները փոխարինել գումարով և ընդհանրապես` բոլոր հարցերով և գումարային և ապարատների հետ կապված ինքը միայնակ է զբաղվել։ Գևորգ Բաբախանյանը նախապես իրեն տրամադրել է 100 և 500 միավոր բոն քարտեր` մեկ միավոր բոնի արժքը 10 դրամ։ Նա նաև իրեն տվել է կանխիկ գումար` խաղացողների պահանջի դեպքում բոները դրամով փոխանակելու համար։ Խաղացողը գնել է վճարված գումարին համարժեք միավորներ և ինքը այդ միավորները բանալու միջոցով լիցքավորել է ապարատի մեջ։ Խաղացողը լիցքավորած միավորներից ավել միավորներ հավաքելու դեպքում, խաղից դուրս է գալիս հաղթած և այդ միավորները կարող է փոխանակել դրամով։ Խաղացողը պարտված է համարվում, երբ սպառվում են լիցքավորված միավորները։ 23.10.2009թ. խաղասրահ են եկել երկու անծանոթ հաճախորդներ, որոնց 1.000 դրամի բոն է վաճառել և լիցքավորել ապարատը։ Այդ ընթացքում խաղասրահ են եկել Աշտարակի հարկային տեսչության աշխատակիցները և իրենից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ։ Նման փաստաթուղթ իր մոտ չի եղել և ինքը չի կարողացել նրանց ներկայացնել։ Վերջիններս պահանջել են նաև ներկայացնել հսկիչ-դրամարկղային մեքենան, սակայն այն ևս չի եղել։ Այդ ամենի վերաբերյալ նրանք կազմել են արձանագրություն։ Հարկային տեսչության աշխատակիցների կողմից կատարված ստուգումից հետո, խաղատունը գործել է մինչև 2009թ. հոկտեմբեր ամսվա վերջը և փակվել է։ Դրանից հետո, Գևորգ Բաբախանյանը այդ 5 ապարատները տեղափոխել է Աշտարակ քաղաքի Երևանյան 2/8 հասցեում վարձակալած տարածք, որտեղ ինքը 2010թ. հունվար ամսից նորից, սակայն արդեն հերթափոխով, շարունակել է աշխատել։ Այդ խաղատունը գործել է մինչև մարտ ամիսը, երբ հարկային տեսչության աշխատակիցները առգրավել են ապարատները։ Օրվա շրջանառությունից ամենամեծ օգուտը եղել է մոտ 20.000 դրամ, որը յուրքանչյուր օրվա վերջում տվել է Գևորգ Բաբախանյանին, իսկ վերջինս յուրքանչյուր օրվա վերջում իրեն տվել է 4.500 դրամին համարժեք 500 բոն, որով ինքը հնարավորություն է ստացել իր ցանկությամբ այն փոխանակել դրամով կամ խաղալ ապարատների վրա։
Վկա` Դավիթ Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. նոյեմբեր ամսից աշխատել է Գևորգ Բաբախանյանի կողմից Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոց վրա բացված խաղատանը որպես հանձնակատար, այսինքն նրա բացակայության ժամանակ ինքը կազմակերպել է խաղատան աշխատանքները։ Այդ նպատակով, Գևորգ Բաբախանյանի հետ կնքել է աշխատանքային պայմանագիր, դարձել է «Էտոս» կոոպերատիվի անդամ և անցել աշխատանքի։ Խաղատանը տեղադրված է եղել թվով 5 խաղային ապարատներ, որոնցով իրականացվել է շահումով խաղեր։ Իր աշխատանքի բնույթը կայացել է նրանում, որ հաճախորդներին տրամադրել է բոներ` 1 բոնի արճեքը հավասարազոր է եղել 10 դրամի։ Գևորգ Բաբախանյանը նախապես իրեն տրամադրել է 100 և 500 միավոր բոն քարտեր։ Նա նաև իրեն տվել է կանխիկ գումար` խաղացողների պահանջի դեպքում բոները դրամով փոխանակելու համար։ Խաղացողը գնել է վճարված գումարին համարժեք միավորներ և ինքը այդ միավորները բանալու միջոցով լիցքավորել է ապարատի մեջ։ Խաղացողը լիցքավորած միավորներից ավել միավորներ հավաքելու դեպքում, խաղից դուրս է գալիս հաղթած և այդ միավորները կարող է փոխանակել դրամով։ Խաղացողը պարտված է համարվում, երբ սպառվում են լիցքավորված միավորները։ Խաղատանը տեղադրված ապարատներով ամենամեծ շահումը կարող էր կազմել 500.000 դրամ։ Խաղատունը աշխատել է մոտ 10 օր, քանի որ դրանից հետո ՕՀՎ աշխատակիցների կողմից ապարատները առգրավվել են։ Իր աշխատած օրերի ընթացքում հարկային մարմինների կողմից 2 անգամ ստուգումներ են կատարվել` առաջին անգամ իր աշխատանքի օրինականությունը ստուգելու, իսկ երկրորդ անգամ խաղատան գործունեության օրինականությունը պարզելու համար։ Իր աշխատած ժամանակահատվածում ամենամեծ օգուտը եղել է մոտ 70.000 դրամ, որը տվել է Գևորգ Բաբախանյանին, իսկ խաղացողների կողմից ամենամեծ շահած գումարը եղել է 40.000 դրամ։ Գևորգ Բաբախանյանը իր յուրքանչյուր աշխատանքային օրվա համար իրեն տվել է 4.500 դրամին համարժեք 500 բոն, որով ինքը հնարավորություն է ստացել իր ցանկությամբ այն փոխանակել դրամով կամ խաղալ ապարատների վրա։
Վկա` Ռոման Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. նոյեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոցով անցնելիս պատահական նկատել է խաղատունը, որի դուռը բաց է եղել և ներսից երևացել են ապարատները։ Քանի որ ինքը նախկինում ևս խաղացել է շահումով խաղեր և կարողանում է ապարատի վրա խաղալ, ուստի ժամանակ անցկացնելու նպատակով մտել է ներս, 1.000 դրամով գնել է միավորներ և նստել այդ պահին ազատ ապարատի դիմաց։ Խաղատանը տեղադրված է եղել թվով 5 ապարատներ, որոնցից երկուսի դիմաց իրեն անծանոթ մարդիկ են նստած եղել։ Խաղի կանոնների համաձայն, եթե ինքը ներդրած միավորներից շատ է հավաքում, ապա հաղթած է, իսկ եթե քիչ, ապա պարտված է, և շարունակելու համար պետք է նորից լիցքավորի ապարատը։ Ինքը նոր է սկսել խաղալ, երբ խաղատուն են մտել հարկային տեսչության աշխատակիցները և ստուգել են խաղատան օրինականությունը։ Խոսակցությունից հասկացել է, որ խաղատունը պատկանում է «Էտոս» ակումբին։
Վկա` Արա Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գևորգ Բաբախանյանի առաջարկով 2003թ. հիմնադրել են «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվը, որի գլխավոր մենեջերը մինչև 2009թ. սեպտեմբերի 27-ը հանդիսացել է ինքը, սակայն կոոպերատիվը հարկային տեսչությունում գրանցելուց հետո, սկսած 2004թ. ինքը կոոպերատիվի գործունեության հետ կապ չի ունեցել և իր պաշտոնը կրել է ձևական բնույթ, քանի որ կոոպերատիվի գործունեությամբ փաստացի զբաղվել է Գևորգ Բաբախանյանը, որը հանդիսացել է կոոպերատիվի իրավարար ղեկավարը։ Ինքը տեղյակ չէ, թե կոոպերատիվը ինչ գործունեություն է ծավալել, միայն տեղյակ է, որ Գևորգը գիտական ինչ-որ ծրագրեր է ունեցել կապված կոոպերատիվի և նրա անդամների հետ։ Չնայած, որ ինքը չի խառնվել կոոպերատիվի գործունեության մեջ, սակայն տեղյակ է, որ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ չլիցենզավորված գործունեություն իրականացնելու` խաղատներ բացելու և շահումով խաղեր կազմակերպելու համար, հարուցվել է քրեական գործ։
Վկա` Արսեն Եղիազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Երևան քաղաքի Եղբայրության 22 շենքին կից ունեցել է սեփական շինություն, որը ցանկացել է վաճառել։ Երբ գտնվել է շինությունում, իրեն է մոտեցել նախկինում իրեն անծանոթ Գևորգ Բաբախանյանը, հայտնել է, որ հանդիսանում է «Էտոս» կոոպերատիվի ղեկավարը և առաջարկել է մինչև շինության վաճառքը այն վարձակալության տրամադրել իրեն, քանի որ ցանկանում է այնտեղ խաղեր կազմակերպել, որպեսզի մարդիկ կարողանան իրենց հանգիստը հավասարակշռված կազմակերպեն, և որ դա պետք է լինի ակումբային ձևով, այսինքն` միայն ակումբի անդամների համար, որոնց պետք է բացատրվի մոլագար խաղացողի և հավասարակշռված իր հանգիստը կազմակերպողի տարբերությունը։ Ինքը համաձայնվել է, քանի որ իրեն ձեռնատու է եղել, որովհետև շինությունը օրվա մեծ մասը բաց կլնի և գնել ցանկացողը, առանց իր մասնակցության, ցանկացած պահի կարող է տեսնել շինության ներսը, ուստի տարածքը հանձնել է անշահախնդիր կերպով։ Թե իր տարածքում Գևորգ Բաբախանյանը ինչ գործունեություն է ծավալել, ինքը տեղյակ չէ, քանի որ զբաղված է եղել իր գործերով, սակայն երբ տեսել է, որ կազինոյի ապարատներին նման 4 կոմպյուտերային ապարատներ են տեղադրվել, ինքը նրան ասել է, որ եթե կազինո է բացվելու, ապա արգելում է իր տարածքում նման գործունեություն ծավալել, սակայն Գևորգ Բաբախանյանը բացատրել է, որ կազինո չէ և դրամային շահ չի հետապնդելու։ Տարածքը Գևորգ Բաբախանյանին հանձնելուց մոտ մեկ ամիս անց գնորդ է հայտնվել և իր պահանջով նա ազատել է շինությունը։
Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Վասիլ Առուստամյանը հայտնեց դատարանին, որ սույն քրեական գործով տրված փորձաքննության եզրակացությունը կատարվել է իրենց տրամադրված ելակետային տվյալների հիման վրա։ Խաղային ավտոմատների քանակության վերաբերյալ տվյալը իրենց տրամադրել է քննիչը` իր որոշման մեջ նշել է, որ դրանք 19-ն են և հետևաբար իրենց կողմից փորձաքննության համար ելակետային տվյալ վերցվել է 19 խաղային ապարատը, քանի որ ամբաստանյալը հրաժարվել է որևէ փաստաթուղթ ներկայացնել։ Փորձագետին ինչ ելակետային տվյալ տրվում է, նա դրա շուրջ է կատարում փորձաքննությունը։
Ձեռնարկատիրական գործունեությունը համարվում է ապօրինի, եթե այն իրականացվում է առանց գրանցման, պետական մարմինների կողմից հաշվառման, իսկ եթե գործունեությունը ենթակա է նաև լիցենզավորման, ապա առանց լիցենզիայի նման գործունեությամբ զբաղվելը ևս համարվում է ապօրինի ձեռնարկատիրություն։ Շահումով խաղեր կազմակերպելը ենթակա է լիցենզավորման։ Սույն քրեական գործով կոոպերատիվը գրանցված է եղել պետական մարմիններում, հետևաբար առաջին պայմանը կատարված է, երկրորդ` իրականացրել է շահումով խաղեր, որը ենթակա է լիցենզավորման և չի կատարվել, հետևաբար առանց լիցենզիայի շահումով խաղեր կազմակերպելը դիտվում է ապօրինի ձեռնարկատիրություն։ Կատարված հաշվարկով ձեռնարկատիրական գործունեությունից` 19 ապարատներից առաջացած հարկը կազմել է 3.500.000 դրամ, որը պետ. բյուջե չի վճարվել, ուստի պետ. բյուջեն իր ակնկալվող եկամուտներից զրկվել է։ Եթե փոխվում է ելակետային տվյալը, ասենք 19 ապարատի փոխարեն դառնում է 10 ապարատ, ապա վնասի չափը ևս փոխվում է, հետևաբար պետք է վերահաշվարկ կատարվի։ Վնասի չափը ուղիղ համեմատական է շահագործվող ապարատների թվաքանակին։ Իրենց կողմից տրված եզրակացության մեջ ելակետային տվյալը եղել է 19 ապարատը, հետևաբար և հաշվարկը կատարվել է 19 ապարատի վերաբերյալ։ Եթե դատաքննության ընթացքում ելակետային տվյալը փոփոխվի, ապա վնասի չափը ևս փոփոխության կենթարկվի և ինչքան կկազմի կորոշվի լրացուցիչ հաշվարկով։
Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Հայկ Կարապետյանը հայտնեց դատարանին, որ յուրքանչյուր փորձաքննություն փորձագետների կողմից կատարվում է տրամադրված ելակետային տվյալների հիման վրա։ Փորձագետի խնդիրը չէ որոշել տվյալ անձը զբաղվել է ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, թե ոչ։ Իրենց տրամադրված ելակետային տվյալների մեջ(քննիչի որոշում) նշված է, որ կոոպերատիվը զբաղվել է ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ և իր կողմից գնահատված կարգով տրված տվյալների հիման վրա խնդրել է հաշվարկել պետությանը պատճառված վնասը։ Քննիչը որոշմամբ ներկայացրել է ելակետային տվյալներ, որ ապարատների թիվը 19-ն է, յուրաքանչյուր ապարատը այսինչ վայրում շահագրծվել է այսքան ամիս և այս տվյալները հիմք ընդունելով իրենք կատարել են հաշվարկը։ Շահումով խաղային ավտոմատների շահագործումը համարվում է հաստատագրված վճարով հարկվող օբյեկտ։ Հաստատագրված վճարի ամսեկան չափը որոշվում է ելակետային տվյալի 125.000-ապատիկի չափով, իսկ ելակետային տվյալ է հանդիսանում տեղադրված ավտոմատ սարքերի քանակը։ Ուստի այս ամենը հիմք ընդունելով կատարվել է հաշվարկը և որոշվել է պետությանը պատճառված վնասի չափը։
Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Արամ Թամրազյանը հայտնեց դատարանին, որ հանրապետությունում համակարգչատեխնիկական փորձաքննություն կատարվում է միայն իրենց կազմակերպության կողմից, որն էլ նման փորձաքննություն կատարելու համար ունի միայն մեկ բաժին։ Քանի որ իրենց հետազոտությունները կապված են մեծ ապարատների հետ և ծանրաբեռնվածության պատճառով հնարավոր չէ ապարատները ամբողջությամբ բերել իրենց բաժին, ուստի քննիչի կողմից որպես ելանյութ իրենց տրամադրվել է 10 հատ խաղային ապարատ և պարզաբանման համար խնդրել է հայտնել ներկայացված ապարատները պարունակում են տեղեկատվություն «Էտոս» ակումբի գործունեության վերաբերյալ, և եթե պարունակում են տեղեկատվություն, ապա, երբ են կատարվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 10 հատ ապարատները հետազոտվել են իր կողմից և դրանցից 9-ը հատից հանարավոր է եղել նման տեղեկություններ հայտնաբերել և տրամադրել, իսկ 1-ից անսարքության պատճառով հնարավոր չի եղել տեղեկություն ստանալ։ Ինքը կարող է թվարկել միայն այն տեխնիկական պահանջները, որոնք պետք է բավարարվեն որպեսզի տվյալ սարքավորումը համարվի խաղային կամ ոչ խաղային։ Ներկայացված ապարատներում բանալու միջոցով են ներմուծվել և արտածվել ընդհանուր միավորները։ Տրված եզրակացության մեջ իրենց կողմից «Էտոս» բառը չի գործածվել, քանի որ դա իրենց խնդիրը չէ, թե տվյալ ապարատները որ կազմակերպության կողմից են շահագործվել։ Իրենք հստակ պատասխանել են, որ ներկայացված բոլոր սարքավորումներում հնարավոր է ներմուծում կատարել բանալու և համակարգչի միջոցով, սակայն կոնկերտ ներկայացվածները շահագործվել են միայն բանալու միջոցով։ Փորձաքննությանը ներկայացված սարքավորումների տեխնիկական վիճակի և նրանցում պարունակող տեղեկությունների ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ սարքավորումների վրա առկա է բանալու տեղ, որի միջոցով ներմուծվում կամ արտածվում են միավորներ, հետևաբար տվյալ սարքավորումները հանդիսանում են ծրագրավորված, քանի որ դրանց մեջ տեղադրված է ծրագիր, որի միջոցով իրականացվում է խաղ։ Փորձաքննությանը ներկայացված սարքավորումների մեջ տեղադրված են թվով 3 խաղային ծրագրեր, որոնց բնութագիրը հստակ երևում է։ Սարքավորումները միացնելիս բերում է սկզբնական տեղեկատվություն համապատասխան խաղերի վերաբերյալ, հետևաբար այս պայմաններում տվյալ սարքավորումները համարվում են խաղային։
Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Հայկ Հերթևցյանը հայտնեց դատարանին, որ հստակ կարող է ասել, որ փորձաքննությանը ներկայացված ապարատներով իրականացվել է խաղ, քանի որ այդ սարքավորումները նախատեսված են խաղ խաղալու համար, սակայն շահումով, թե ոչ, չի կարող ասել, քանի որ դա իր իրավասության մեջ չի մտնում։ Համակարգչով ևս կարող է իրականացվել խաղ, սակայն խաղային ապարատը համակարգչից տարբերվում է նրանով, որ համակարգչի մեջ տեղադրված է գործառնական համակարգ, որտեղ կան ինչպես ստանդարտ խաղեր, այնպես էլ հնարավոր է ներմուծել խաղեր, իսկ խաղային ապարատներում բացակայում է գործառնական համակարգը, դրանք արտադրվելով անմիջապես իրենց մեջ պարունակում են խաղային ծրագիր։ Խաղ խաղալու համար անհրաժեշտ են նաև միավորներ որպեսզի խաղը սկսվի։ Միավորները ներմուծվել են միայն բանալու միջոցով։ Ներկայացված ապարատներում ավելի շատ միավորներ են ներմուծվել, քան արտածվել են։ Ներկայացված սարքավորումները աշխատել են միայն բանալու միջոցով, դրանց վրա չի եղել ոչ մետաղադրամի, ոչ էլ թաղթադրամի սարքավորում։ Սարքավորումները նախատեսված են ծրագրավորված խաղի համար։ Խաղի ընթացքում խաղացողը կարող է կուտակել միավորներ և սպառել։ Բանալու միջոցով զրոյացնելը դիտվում է որպես արտածված միավոր։ Խաղացողը կարող է միավորներ կուտակել կամ սպառել, կարող է բանալու միջոցով զրոյացնել, կարող է թողնել նույնը և շարունակել խաղը։ Երբ խաղացողը պարտվում է, միավորները ավտոմատ նվազում են և դա չի ֆիքսվում որպես արտածված միավորներ։ Այդ տարբերությունը խաղի արդյունքում արտածված միավորներն են։ Երբ միավորները սպառվում են, խաղացողը չի կարող խաղալ մինչև կրկին միավորներ չներմուծի։ Ի վերջո փորձաքննությանը ներկայացված ապարատները խաղային ծրագիր պարունակող սարքավորումներ են, որոնցով իրականացվում է խաղ։ Դրանց մեջ զուտ խաղային ծրագիրն է աշխատում։
Վկա` Հասմիկ Առաքելյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. հոկտեմբերի վերջերին իր ծանոթներից լսելով, որ Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3 հասցեում աշխատողի թափուր տեղ կա, գնացել է այնտեղ և տեսել է, որ այդ հասցեում տեղակայված մոտ 40քմ տարածքում թվով 4 խաղային համակարգիչներ են դրված, որոնք հարմարեցված էին շահումով խաղեր կազմակերպելու համար։ Այնտեղ ծանոթացել է Գևորգ Բաբախանյանի հետ, որը ներկայացել է որպես «Էտոս» ԱԽՄՊԿ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական ոչ առևտրային կոոպերատիվի ղեկավար։ Նա համաձայնվել է, որ ինքն աշխատի այդ խաղային համակարգիչների վրա, սակայն ասել է, որ ինքը ոչ թե աշխատող է հանդիսանալու, այլ խաղը ուսուցանող։ Իր հարցին Գևորգ Բաբախանյանը պատասխանել է, որ խաղասրահը կազինո չէ, քանի որ կազինոյում մեծ գումարներ են խաղում, շահում կամ տանուլ տալիս, իսկ այստեղ ավելի շատ մարդիկ գալիս են հանգստանալու և ավելի քիչ գումարներով են խաղում։ Որպես աշխատող կամ խաղը ուսուցանող նա իրեն բացատրել է իր պարտականությունները. ինքը խաղասրահ պետք է գնար ժամը 11-12-ի սահմաններում և այնտեղ պետք է գտնվեր մինչև երեկոյան ժամը 8-9-ը։ Այդ ընթացքում խաղասրահ եկած այցելուին, ըստ նրա ցանկության, ինքը պետք է վաճառի 100 կամ 500 միավոր «Էտոս» բոն, որի 1 միավորն արժե 10 դրամ, այսինքն` այդ բոները լինում են 1000 կամ 5000 դրամանոց, որից հետո ըստ գնված միավորների ինքը հատուկ բանալու միջոցով պետք է խաղային ապարատը լիցքավորի նշված քանակի միավորներով, այնուհետև խաղացողը հնարավորություն է ստանում խաղալ և եթե նա նախապես լիցքավորված միավորներից ավել միավորներ է հավաքում ու ցանկանում է դադարեցնել խաղը, ապա նա ցանկության դեպքում կարող է ստանալ ավել հավաքած բոներին համարժեք դրամ, սակայն 1 միավորի բոնի դիմաց` 9 դրամ հաշվարկով։ Պարտվելու դեպքում, այսինքն` նախապես իր կողմից լիցքավորված միավորներից պակաս լինելու դեպքում խաղացողը ոչ մի գումար չի ստանում և դուրս է գալիս խաղից, եթե խաղը վերսկսելու համար նա նոր «Էտոս» բոն քարտ չի գնում։ Քանի որ նշված պարտականությունների կատարումն առանձնակի բարդություն չի ներկայացրել, ինքը համաձայնվել է աշխատել։ Իր պարտականությունները կատարելու համար Գևորգ Բաբախանյանը յուրաքանչյուր օրվա դիմաց իրեն տվել է 500 միավոր բոն քարտ, որով ինքը կարող էր խաղալ կամ վերածել դրամի` 1 միավորը 9 դրամ հաշվարկով և գումարը ստանալ, որը կազմել է 4.500 դրամ։ Ինքն ամեն անգամ գումարն է վերցրել, քանի որ գտնվել է նյութական ծանր վիճակի մեջ։ Այդպես ինքը մոտ 20-25 օր աշխատել է խաղասրահում, մինչև խաղասրահ են եկել հարկային տեսչության աշխատակիցները և կազմել են համապատասխան արձանագրություն, որն ինքը չի ստորագրել, քանի որ Գևորգ Բաբախանյանը եկել և սկսել է բանավիճել ՀՏ աշխատակիցների հետ։ Եթե մինչ այդ ինքը փոքր ինչ կասկած է ունեցել, որ խաղասրահն ինչ-որ տեղ «կազինոյի» նմանություն ունի, ապա ՀՏ աշխատակիցների խաղասրահ գալուց հետո համոզվել է, որ ինչ-որ բան այնպես չէ ու հաջորդ օրվանից այլևս խաղասրահ չի գնացել և Գևորգ Բաբախանյանի հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Իր աշխատելու ընթացքում խաղասրահ են եկել մեծ թվով խաղացողներ, որոնց մեջ եղել են այնպիսիք, որ առաջին անգամ են եկել և եղել են անձինք, որոնք էլի էին եկել խաղասրահ։ Ընդհանուր առմամբ կարելի է ասել, որ խաղասրահի գործունեությունից Գևորգ Բաբախանյանը որոշակի շահույթ է ստացել, քանի որ պարտվողներն ավելի շատ էին, քան շահողները։ Ստույգ թվեր ինքը չի կարող ներկայացնել, քանի որ վաճառված բոն քարտերի քանակը և դրանց վաճառքից գոյացած գումարները ինքը նշել է թերթիկների վրա և դրանք տվել Գևորգ Բաբախանյանին կամ նրա ուղարկած մարդուն, իսկ Գևորգ Բաբախանյանը կամ նրա ուղարկած մարդն ինչ-որ թվեր հավաքելով կարողացել են իմանալ, թե քանի միավոր է լիցքավորվել խաղային ապարատի մեջ և այդ կերպ հսկողություն են իրականացրել իր նկատմամբ։ Աշխատելու ընթացքում խաղային ապարատներով խաղալու համար Գևորգ Բաբախանյանը բոն քարտերից բացի, իրեն տվել է նաև կանխիկ գումար, որ եթե շահողներ լինեն և գումար պահանջեն, ինքը վճարի նրանց շահումները։ Նույնիսկ եղել են դեպքեր, որ շահումները շատ լինելու պատճառով օրվա ընթացքում ինքը նորից զանգահարել է Գևորգ Բաբախանյանին և կանխիկ գումար ուզել ու նա կամ նրա ծանոթը գումար են ուղարկել։ Ստուգումների ընթացքում ՀՏ աշխատակիցներից մեկն իրենից գնել է 2500 բոն` վճարելով 25.000 դրամ, և խաղալով ապարատի վրա միավորների քանակը հասցրել է 3000-ի, որի դիմաց իրենից ստացել է 27.000 դրամ գումար։ Գևորգ Բաբախանյանն ամեն անգամ իրեն հավաստիացրել է, որ որևէ անօրինական գործունեություն ինքը չի իրականացնում, ամեն ինչ գրանցված է և նույնիսկ խաղասրահի պատին փակցրել էր իր կոոպերատիվի անվամբ ինչ-որ փաստաթուղթ, որի վրա նշված էր նաև խաղի կանոնները։ Խաղասրահում աշխատելու համար ինքը որևէ դիմում չի գրել, սակայն ստորագրել է Գևորգ Բաբախանյանի կողմից ստորագրված ինչ-որ փաստաթուղթ։
Վկա` Տիգրան Հունանյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ մայրը` Անահիտ Գրիգորի Պողոսյանը, Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ թաղամասի 42 փողոցի, թիվ 20 հասցեում սեփականության իրավունքով ունի 16.2քմ մակերեսով տնակ, որը նախկինում օգտագործվել է որպես առևտրի տնակ։ Այն գտնվել է Նոր-Արեշ թաղամասի 42 և 50 փողոցների հատման անկյունում։ 2009թ. նոյեմբեր ամսին այն չի օգտագործվել և իրենք հայտարարություն են փակցրել վարձակալության տալու մասին։ 2009թ. նոյեմբերի կեսերին տրված հայտարարության հիման վրա իրենց է ներկայացել Գևորգ Բաբախանյանը, որին նախկինում չի ճանաչել և պատրաստակամություն է հայտնել վարձակալել այդ տարածքը, ասելով, որ ցանկանում է այդ տարածքում խաղային ապարատներ տեղադրել և բացել խաղատուն։ Փոխհամաձայնություն ձեռք բերելուց հետո, 16.11.2009թ. մայրը նոտարական կարգով հաստատված լիազորագրով նշված տարածքը վարձակալության է հանձնել «Էտոս» կոոպերատիվին` ի դեմս դրա ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանի։ Նոտարական գրանցման ժամանակ ներկա է եղել նաև ինքը։ Տարածքը Գևորգ Բաբախանյանին է տրվել ամսական 100.000 դրամ վարձավճարով, որը նա պետք է վճարեր ամեն ամսվա վերջին։ Լիազորագիրը տալուց մեկ-երկու օր հետո իրեն հայտնի է դարձել, որ Գևորգ Բաբախանյանը վարձակալած տարածքում տեղադրել է 4-5 ապարատ և օգտագործում է։ Քանի որ ինքը նման խաղերով չի հետաքրքրվել, անձամբ խաղատուն չի գնացել, սակայն իմացել է, որ խաղատունը ունեցել է օգնող, որի անուն-ազգանունը հետո իմացել է, որ Դավիթ Ասատրյան է։ Գևորգ Բաբախանյանը նշված տարածքն օգտագործել է շատ կարճ ժամանակ` մինչև 2009թ. դեկտեմբեր ամիսը, քանի որ իրեն անհայտ պատճառով հարկային տեսչության աշխատակիցները 2009թ. նոյեմբերի 30-ին փակել են խաղատունը և ինքն այլևս Գևորգ Բաբախանյանին չի տեսել։ Նա նաև վարձակալության վճարը չի տվել իրենց։
Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի հանցանքը հիմնավորվեց նաև ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 11.09.2010թ. տրված համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 10-1285 եզրակացությամբ« համաձայն որի «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի խաղասրահներից վերցված և փորձաքննությանը ներկայացված թվով 10 սարքավորումներից թվով 9 սարքավորումներում առկա են գործածման վերաբերյալ տեղեկատվություններ, որոնցում արտացոլվել են ներմուծված և արտածված միավորներն` ըստ ժամանակացույցի և ներմուծման-արտածման եղանակի։
ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 13.08.2010թ. տրված դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 10-1092 եզրակացությամբ« համաձայն որի «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից ստուգվող ժամանակաշրջանում թվով 19 խաղային ավտոմատների շահագործման արդյունքում, զուտ հարկային հաշվառման տեսանկյունից, հաշվարկված 3.500.000 դրամ հաստատագրված վճարը կդիտվի որպես ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեություն ծավալելու հետևանքով պետությանը պատճառված վնաս։
ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 01.12.2011թ. տրված լրացուցիչ համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 11-3242 եզրակացությամբ« համաձայն որի փորձաքննությանը ներկայացված թվով 10 սարքավորումներից թվով 9 սարքավորումները պարունակում են խաղային սարքավորումների (ավտոմատների, ապարատների) համար խաղային ծրագրեր արտադրող «ИНГРОСОФТ» ընկերության «FRUIT COCKTAIL», «GARAGE» և «GRAZY MONKEY» խաղային ծրագրերը, որոնք համաձայն «ИНГРОСОФТ» ընկերության պաշտոնական «http։//www.ingrosoft.ru» կայքում պարունակվող տեղեկատվությունների դասվում են ազարտային տեսակի խաղերի թվին (азартные игры) և նախատեսված են խաղային սարքավորումներում (ավտոմատներում, ապարատներում) օգտագործելու համար։ Հետևաբար տեխնիկական տեսանկյունից վերոնշյալ սարքավորումները հանդիսանում են ծրագրավորված սարքավորումներ, որոնցով հնարավոր է իրականացնել խաղ։
ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 27.01.2012թ. տրված լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 11-3241 եզրակացությամբ« համաձայն որի եթե ընդունենք, որ հետազոտվող ժամանակաշրջանում շահագործվել է միայն թվով 9(ինը) հատ խաղասարքեր և դրանք շահագործվել են (տեղադրված են եղել) միայն դատահամակարգչատեխնիկական փորձագիտական եզրակացությամբ տրված ամսաթվերի օրերին, ապա նման պայմաններում թվով 9(ինը) հատ խաղասարքերի մասով ծավալած ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափը կկազմի` 1.250.000[(125.000x9հատ)+125.000] դրամ։
Եթե ընդունենք, որ հետազոտվող ժամանակաշրջանում շահագործվել է միայն թվով 19(տասնինը) հատ խաղասարքեր` թիվ 83101110/ԵԷԴ/0017/01/11/ քրեական գործի քննությամբ պարզված ելակետային տվյալները, ապա նման պայմաններում թվով 19(տասնինը) հատ խաղասարքերի մասով ծավալած ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափը կկազմի` 3.500.000 դրամ։
Որպես այլ փաստաթուղթ քրեական գործով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրություններով, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշմամբ` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությամբ` «Էտոս» կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությամբ, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկով և «Էտոս» (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեներով։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ անձնակազմի սպասարկման բաժնին ի պահ հանձնված 10 հատ խաղային ապարատներով, քրեական գործին կցված 30 հատ «Էտոս» բոներով, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով։
Այսպիսով դատարանը ապացուցված համարեց, որ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հանրության համար վտանգավորությունը, աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Դատարանը ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանքներ չհայտնաբերեց։
Դատարանը, հաշվի առնելով Գ. Բաբախանյանի կողմից կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորությունը և գործի հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Գ. Բաբախանյանի կողմից կատարած արարքի համար` ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսվում է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, գտնում է, որ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ պատիժ պետք է սահմանվի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։
Միևնույն ժամանակ դատարանը նկատի ունենալով, որ ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով պարտադիր նախատեսվում է լրացուցիչ պատիժ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով, գտնում է, որ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ պետք է սահմանվի շահումով խաղեր կազմակերպելու ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ։
Դատարանը, անդրադառնալով գույքային վնասի հատուցման հարցին, և նկատի ունենալով, որ ՀՀ գլխավոր դատախազությունը քաղաքացիական հայց է ներկայացրել ընդդեմ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի և խնդրել է Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետբյուջեի բռնագանձել 3.500.000 ՀՀ դրամ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, գտնում է, որ ներկայացրած քաղաքացիական հայցը հիմնավոր է և այն պետք է բավարարել։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 30 հատ «Էտոս» խաղային բոները պետք է ոչնչացնել, թվով 10 հատ խաղային ապարատները` վերադարձնել Գևորգ Բաբախանյանի հարազատներին, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրությունները, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշումը` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությունը` «Էտոս» կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությունը, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկը և «Էտոս» (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեները, թողնել քրեական գործում։
ՀՀ Ազգային Ժողովի կողմից 26.05.2011թ. ընդունվել է «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշումը։
Նշված որոշման 15-րդ կետի համաձայն` սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2011թ. մայիսի 1-ը ներառյալ, իսկ 9-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը չկիրառել կրկին դիտավորյալ հանցանք կատարած այն անձանց նկատմամբ, որոնց հանդեպ վերջին տասը տարվա ընթացքում քրեական հետապնդումը դադարեցվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի` համաներում հայտարարելու մասին որոշման հիման վրա։
Նկատի ունենալով, որ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 23.06.2009թ. ԵԷԴ/0060/01/09 որոշմամբ «Համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 16.06.2009թ. որոշման 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205 հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել և քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, դատարանը գտնում է, որ Գ. Բաբախյանի նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ ԱԺ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» 26.05.2011թ. որոշման դրույթները։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357-360 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման` 2/երկու/ տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Պատժի սկիզբը` 18.12.2010թ.։
Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետ. բյուջեի բռնագանձել 3.500.000/երեք միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` 30 հատ «Էտոս» խաղային բոները, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ոչնչացնել, թվով 10 հատ խաղային ապարատները` վերադարձնել Գևորգ Բաբախանյանի հարազատներին, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրությունները, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշումը` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությունը` «Էտոս» կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությունը, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկը և «Էտոս» (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեները, թողնել քրեական գործում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0017/01/11
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 18-01-2011 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0017/01/11 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 83101110 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | հանդիսանալով շահույթ չհետապնդող, ոչ առևտրային <<Էտոս>> կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար 2009թ. հոկտեմբերից մինչև 2010թ. մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում առանց հատուկ թույլտվության /լիցենզիայի/ իրականացրել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն, որը զուգորդվել է պետությանը առանձնապես խոշոր չափերի` 3500000 դրամի վնաս պատճառելով: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Բաբախանյան |
| Հայրանուն | Ղևոնդի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 188 Մաս 3 Կետ 1 |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 7.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 18-01-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արտուշ |
| Ազգանուն | Գաբրիելյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 18-01-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 19-01-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 19-01-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-02-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Բաբախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-02-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-02-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-03-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-03-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-03-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-03-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-04-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-04-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-04-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-04-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-05-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-05-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-08-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-08-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-08-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Քրեական գործի վարույթը կասեցվել է
| Կասեցման ամսաթիվը | 26-10-2011 |
|---|---|
| Հիմքը |
Կասեցումից հանվել է
| Երբ | 10-02-2012 |
|---|---|
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-03-2012 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Բաբախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-05-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-05-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-05-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-06-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-06-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով 12.06.2012 թվականին ժամը 12.00-ին նշանակված թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 քրեական գործով նշանակված դատական նիստը տեղի չի ունեցել։ |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-06-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-06-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-08-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-10-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով 01.10.2012թ. ժամը 14:00-ին նշանակված թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 քրեական գործով նշանակված դատական նիստը տեղի չի ունեցել: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-10-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 04-10-2012 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Բաբախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 04-10-2012 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործողությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկել |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԷԴ/0017/01/11 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Ք. ԲԱԴԱԼՅԱՆ Մասնակցությամբ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին դատարանում Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի, ծնված 25.09.1957թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, «Էտոս» ԱԽՄՊԿ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար, գլխավոր մենեջեր, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան Ավան Դուրյան թաղամաս 34 շենք, բն. 4, փաստացի բնակվել է ք.Երևան Արցախի 12ա շենք, 3 բնակարանում։ Մեղադրվում է ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Սույն գործով կալանքի տակ է 18.12.2010թ.։ Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը. Ամբաստանյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը, հանդիսանալով Էրեբունու հարկային տեսչությունում հաշվառված «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման/ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար, 2009թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև 2010թ. մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, խախտելով «Լիցենզավորման մասին» ՀՀ օրենքի 43 հոդվածի պահանջները, առանց հատուկ թույլտվության/լիցենզիայի/ կոոպերատիվի միջոցով իրականացրել է լիցենզավորման ենթակա ձեռնարկատիրական գործունեություն, այն է` շահումով խաղերի կազմակերպում, որն արտահայտվել է նրանում, որ նա Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3, Նոր-Արեշ 42 փողոցի 20, Աշտարակ քաղաքի Երևանյան փողոցի 2/8 հասցեներում և Արագածոտնի մարզի Կարբի գյուղում կոոպերատիվի օգտագործմանը տրամադրված տարածքներում տեղադրել է ընդհանուր քանակով 19 հատ շահումով խաղերի ապարատներ և վերը նշված ժամանակահատվածում այդ խաղային ապարատների շահագործմամբ իրականացրել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն, որը զուգորդվել է պետությանը առանձնապես խոշոր չափերի` 3.500.000 դրամի վնաս պատճառելով։ Վերը նշված հանցավոր արարքի կատարման համար Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Դատաքննությամբ առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իր կողմից իրականացրած գործունեությամբ պետությանը որևէ վնաս չի պատճառվել, քանի որ ինքը «կազինո» չի հիմնադրել, այլ խաղատուն, խաղասրահ, դրանք տարբեր բաներ են։ Խաղատանը մարդիկ կամավորության սկզբունքով եկել և ուսումնասիրել են խաղը որպեսզի դառնան հավասարակշռված։ Իր կողմից հիմնադրած կոոպերատիվը աշխարհում նախադեպը չունեցող կազմակերպություն է, որտեղ մասնակիցները կամավորության սկզբունքով անդամավճար են վճարում, որը իրենց կողմից երաշխավորվում է արժեթղթով` «բոն» արժեթղթով։ Իր կողմից տեղադրված սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված` ավտոմատացված խաղերի անցկացում, հետևաբար դրանք չեն դիտվում որպես շահումով խաղերի կազմակերպում։ Դրանք իր գիտական աշխատությունների արդյունքն են, թե ինչպես կարելի է մարդուն առանց հոգեբուժական դեղամիջոցների և առանց հոգեբանական շտկումների մոլի խաղացողից դարձնել հավասարակշռված խաղացող։ Պարզապես, մարդիկ խաղարանում տեսնելով սարքավորումները, դրանք նմանեցնում են «կազինոյի» ապարատներին և հայտարարում են, որ դա «կազինո» է։ Իրենց մոտ խաղացողներ չկան, իրենք ունեն խաղասերներ և խաղագետներ, մարդիկ, որոնք տարիներ շարունակ «կազինոներից» դուրս չեն եկել, իրենց ընտանիքները նյութական ծանր դրության մեջ են գցել, բայց այդպես էլ չեն հասկացել, որ խաղը իրենց պետք չէ, ինչի համար են իրենք հրապուրված խաղում։ Իր ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ խաղերով հրապուրվելը դա հիվանդություն չէ։ Դա սիրահարված մարդու կարգավիճակ է։ Տվյալ սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված ավտոմատացված խաղերի համար սարքավորումներ, դրանցով հնարավոր չէ անցկացնել խաղ, կարող է միայն իրականացվել խաղ, անցկացնելն այլ բան է, իրականացնելն այլ։ Անցկացնում են ձեռնարկատերերը, իրականացնում է մարդը։ Շահումով խաղեր կազմակերպելու համար լիցենզիան տրվում է ծրագրավորված ավտոմատացված խաղերի անցկացման համար նախատեսված սարքավորումներ տեղադրելով շահումով խաղեր կազմակերպելու համար, իսկ կոոպերատիվից առգրավված սարքավորումները ծրագրային տեսակով նույն ազարտային խաղերն են, որոնք լինում են «կազինոներում» շահագործվող ծրագրավորված ավտոմատացված խաղերի անցկացման համար, սակայն ավտոմատ կրիչներ չունեն։ Փորձագիտական եզրակացության մեջ ևս նշվել է, որ իրենց սարքավորումներից չի հայտնաբերվել որևիցե ժետոն, մետաղադրամ, թղթադրամ, չէր էլ կարող լինել, քանի որ ըստ փորձագիտական եզրակացության իրենց սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված ավտոմատացված խաղեր անցկացնելու համար սարքավորումներ, այսինքն` օրենքով արգելված սարքավորումներ չեն հանդիսանում, նրանցով տեխնիկապես հնարավոր չէ շահումով խաղեր կազմակերպել, տվյալ սարքավորումներով դրամաշրջանառություն չի կատարվել` ոչ կանխիկ, ոչ համակարգչային։ Իր կողմից հիմնադրած կազմակերպությունը չի հանդիսանում առևտրային կազմակերպություն, ուստի իրենք նպատակահարմար են գտել կամավորության սկզբունքով անդամագրվածներին անդամագրությունը իրականացնել բոների արժեթղթային հաշվարկով։ Սկզբնական շրջանում բոլոր անձինք ձեռք են բերում անդամություն, այսինքն` բոն։ Իր կողմից տեղադրված ապարատները նախատեսված չեն շահումով խաղերի համար, դրանք որևէ քարտ չեն ճանաչում, այդ ապարատների մեջ հնարավոր չէ քարտ կամ գումար մտցնել կամ սարքավորումից գումար ստանալ։ «Էտոս» կոոպերատիվը չի հանդիսանում ձեռնարկություն։ Իրավական առումով շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կոոպերատիվի տեսակ գոյություն չունի, հետևաբար և հարկային տեսչության աշխատակիցներին իրավասություն տրված չէ նման կազմակերպություններին դասել տնտեսվարող սուբյեկտների շարքին և ստուգումներ անկացնել տնտեսվարող սուբյեկտ չհանդիսացող կազմակերպություններում։ Բացի այդ, նրանք երբ մտել են ստուգումներ անցկացնելու, ոչ ոք այդ պահին ապարատների վրա խաղալիս չի եղել, ինչպես նրանք ցուցմունք են տալիս, այլ իրենք ստիպել են իր աշխատողին նման ցուցմունք տալ։ Իր աշխատակիցը խնդիրներից խուսափելու համար համաձայնվել է նման ցուցմունք տալ։ Հետո վկաները ցուցմունք են տալիս, որ այդ ապարատները նախատեսված են շահումով խաղեր կազմակերպելու համար, ինչպես նրանք կարող էին իմանալ, որ դրանք շահումով խաղերի ապարատներ են, թե ոչ։ Ինքը իրավարար է, ինքը խախտում թույլ չի տվել, իր սարքավորումները նախատեսված չեն փողով խալու համար, ինքը շահումով խաղերի կազմակերպում չի իրականացրել, ինքը գործարար անհատականություն է, իսկ դա չի նշանակում, որ ինքը ձեռնարկատեր է։ Իրենց կանոնադրությունը միայն հանգստի և ինքնակատարելագործման նպատակ է հետապնդել, այլ ոչ թե ժամանցի և զվարճության, ինչպես կազինոները և խաղասրահները։ Իր կողմից իրականացրած գործունեությունը չի հանդիսանում շահումով խաղերի կազմակերպում, հետևաբար և այն չէր կարող պետությանը վնաս պատճառել, ուստի ինքը չի պատրաստվում անհիմն գումարներ վճարել պետությանը։ Մարդիկ կամավորության սկզբունքով են ադամակցել կոոպերատիվին։ Բոլոր ապարատները ծրագրավորված են միայն ազարտային խաղի տեսակի խաղերով խաղ իրականացնելու տեխնիկական հնարավորություններով և ֆուկցիոնալ նշանակություններով, այլ ոչ թե խաղ անցկացնելու և կազմակերպելու, ինչն էլ ձեռնարկատիրական գործունեություն չի կարող համարվել։ Սա մոլեխաղ սպառողների կոոպերացիա է, գործակցական հարաբերությունների մի օջախ, որտեղ մարդիկ կարողանում են գիտական նպատակին ծառայել։ Կոոպերատիվը շահույթ չի ստացել, հետևաբար իր նկատմամբ չէր կարող քրեական գործ հարուցվել դրա համար, քանի որ իր կողմից իրականացրած գործունեությունը օրինական է։ Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի պատճառաբանություններն անհիմն են ու մտածացին, որոնք նպատակ են հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, իսկ նրա կատարած արարքը հիմնավորվեց գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով. Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Աշոտ Կարապետյանի, Դավիթ Քամալյանի և Դավիթ Դավթյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ ՊԵԿ Աշտարակի ՏՀՏ պետի 23.10.2009թ. թիվ 2313842 հանձնարարագրով իրենց հանձնարարվել է ստուգումներ անցկացնել «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվում, քանի որ տեղեկություն են ստացել այն մասին, որ կոոպերատիվը գործունեություն է իրականացնում Կարբի գյուղի տարածքում` Աշտարակ-Ապարան մայրուղու վրա գտնվող ռեստորանային համալիրում, որտեղ բացել է խաղատուն և առանց համապատասխան թույլտվության շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն է իրականացնում։ Իրենք այցելել են նշված հասցեում գործող խաղատուն և պարզել են, որ այդ տարածքում գործունեություն է իրականացնում Էրեբունու ՀՏ-ում հաշվառված «Էտոս» ակումբ ոչ ատևտրային կոոպերատիվը։ Մտնելով ներս, տեսել են, որ սրահում տեղադրված է թվով 5 հատ խաղային ավտոմատներ և երկու հոգի խաղում են։ Իրենց ներս մտնելուն պես, նրանք հեռացել են։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհուի Երանուհի Միկոյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկան։ Երանուհի Միկոյանն իրենց ասել է, որ այդ օրը ինքը վաճառել է 1.000 դրամանոց բոն քարտ և իր մոտ դեռևս կա ևս 13 բոն քարտեր։ Ստուգմամբ պարզվել է նաև, որ խաղատանը հսկիչ-դրամարկղային մեքենա չկա և Երանուհի Միկոյանը ՀԴՄ չի ներկայացրել, իսկ խաղատան տարածքը Ուշի գյուղի բնակիչ Էդիկ Գրիգորյանը լիազորագրով հանձնել է «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվի ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանին։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան ակտ, որում արձանագրել են, որ «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվը իրականացրել է խաղային ավտոմատների շահագործում առանց ՀԴՄ-ի տեղադրման, որի համար հաշվարկել են տուգանք 150.000 դրամի չափով, ինչպես նաև կոոպերատիվը առանց թույլտվության իրականացրել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն, որի համար հաշվարկել են տուգանք` ստացած համախառն եկամտի 50 տոկոսի չափով։ Բացի այդ, ՊԵԿ նախագահի 24.12.2009թ. թիվ 1305967 հանձնարարագրով իրենք մասնակցել են նաև «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից Աշտարակ քաղաքի Երևանյան 2/8 հասցեում ձեռնարկատիրական գործունեության ստուգմանը, որի արդյունքում պարզվել է, որ կոոպերատիվը, առանց համապատասխան թույլտվության, թվով 5 հատ խաղային ավտոմատներով իրականացրել է շահումով խաղերի գործունեություն։ Ստուգման պահին խաղային ապարատների մոտ մի քանի հոգի են եղել, որոնք իրենց ներս մտնելուն պես հեռացել են։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհի Արմինե Մանուչարյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկա։ Խաղը անցկացնելու համար Արմինե Մանուչարյանը համապատասխան վճարի դիմաց տվել է բոն քարտ, սակայն տեղում ճշտել են, որ բոն քարտը խաղային ապարատը չի ճանաչում, այն կրել է ձևական բնույթ, քանի որ իրականում ապարատը միավորներով լիցքավորվել է բանալու միջոցով։ Ստուգման ընթացքում իրենց աշխատակիցը կատարել է փորձնական գնում` վճարելով 1.000 դրամ գնել է 100 միավոր բոն քարտ, որը խաղային ապարատում լիցքավորել է Արմինե Մանուչարյանը։ Այդ ամենի ստուգմամբ պարզվել է, որ խաղատունը իրականում գործում է և ապարատները լիցքավորվում են։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան արձանագրություն, որից հետո թիվ 1305967 ակտը։ Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Կարեն Սրապիոնյանի և Ռուբեն Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ ՊԵԿ Շենգավիթի ՀՏ պետի 18.11.2009թ. թիվ 2318425 հանձնարարագրով ստուգումներ են անցկացրել Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3 հասցեում գտնվող «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվում։ Ստուգմամբ պարզվել է, որ կոոպերատիվը վարձակալած տարածքում առանց համապատասխան թույլտվության թվով 4 խաղային ապարատներով իրականացնում է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհի Հասմիկ Առաքելյանից տեղեկացել են, որ կոոպերատիվի ղեկավարը Գևորգ Բաբախանյանն է։ Ստուգմամբ պարզել են նաև, որ խաղային ապարատներից օգտվելու համար խաղացողը Հասմիկ Առաքելյանից ստացել է բոն քարտ` մեկ միավորի դիմաց վճարելով 10 դրամ, որից հետո աշխատակիցը այդ միավորները լիցքավորել է ապարատի մեջ և խաղացողը հնարավորություն է ունեցել խաղալ։ Խաղի ընթացքում լիցքավորված միավորներից ավել միավորներ հավաքելու դեպքում, խաղացողը ստացել է ավել միավորների չափով բոն, որը կարող է փոխանակել մեկ բոնը 9 դրամով, այսինքն նա կարող է խաղից դուրս գալ շահումով։ Իրենց աշխատակիցը փորձնական խաղացել է այդ ապարատներից մեկի վրա և պարզել են, որ դրանք գործում են և հնարավոր է համապատասխան միավորներ լիցքավորել ապարատի մեջ և խաղալ` Հասմիկ Առաքելյանին վճարել է 25.000 դրամ, որի համար վերջինս ապարատի մեջ լիցքավորել է 2.500 միավոր և նա խաղալով միավորների քանակը հասցրել է 3.000-ի, որի դիմաց Հասմիկ Առաքելյանից ստացել է 27.000 դրամ։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան արձանագրություն, որի տակ ստորագրել է նաև այդ պահին խաղասրահ եկած կոոպերատիվի ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանը։ Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Ռուսլան Գրիգորյանի, Գալուստ Շահգալդյանի և Արմեն Ավագյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ օպերատիվ տեղեկատվություն ստանալով այն մասին, որ Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոցի, 96ա հասցեում առանց համապատասխան թույլտվության գործում է խաղասրահ, այցելել են նշված հասցեն և պարզել են, որ «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվը թվով 5 խաղային ավտոմատ ապարատների միջոցով շահումով խաղեր է կազմակերպում։ Կոոպերատիվի աշխատակից Դավիթ Ասատրյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկան։ Այցելության ընթացքում իրենք հայտարարություններ են վերցրել այդ պահին խաղասրահում խաղացող անձանցից, որոնցից մեկը նշել է, որ խաղային ապարատը լիցքավորել է 5.000 դրամով, իսկ մյուսը հայտնել է, որ գնել է 1.000 դրամի բոն, որը համարժեք է 100 միավորի։ Կոոպերատիվի աշխատակից Դավիթ Ասատրյանը հայտնել է նաև, որ իր աշխատած ժամանակահատվածում շահումների դիմաց խաղացողներին վճարել է 40.000 դրամ, իսկ զուտ եկամուտը, որը հանձնել է Գևորգ բաբախանյանին, եղել է 70.000 դրամ։ Ստուգմամբ պարզվել է նաև, որ խաղատունը գործում է և հնարավոր է ապարատները լիցքավորելու միջոցով խաղալ։ Ստուգման արդյունքում կազմել են համապատասխան արձանագրություն, դադարեցրել են կոոպերատիվի գործունեությունը և առգրավել են ապարատները։ ՊԵԿ քննչական վարչության որոշման և իրենց ղեկավարության հանձնարարությամբ կատարել են «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից իրականացված գործունեության արդյունքում պետությանը պատճառված վնասի նախնական հաշվարկը։ Քանի որ կոոպերատիվը 2009թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև 2010թ. փետրվար ամիսը 4 տարբեր վայրերում խաղային ավտոմատ սարքերի միջոցով իրականացրել է շահումով խաղերի գործունեություն, որն օրենքով սահմանված կարգով պետք է հարկվեր հաստատագրված վճարով, մինչդեռ կոոպերատիվը ՀՏ չի ներկայացրել համապատասխան հաշվետվություններ, ուստի ելակետ ընդունելով խաղային ապարատների քանակը և ամիսները, պարզել են, որ առանց համապատասխան թույլտվության լիցենզավորման ենթակա գործունեություն իրականացնելու արդյունքում կոոպերատիվը պետությանը պատճառել է 3.500.000 դրամի վնաս։ Վկաներ` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Վարդան Մարտիրոսյանի, Արտեմ Անաստասյանի, Աշոտ Ասատրյանի և Արտեմ Պետրոսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Էրեբունու ՀՏ պետի 03.11.2009թ. թիվ 2316301 հանձնարարագրով իրենց հանձնարարվել է ստուգումներ անցկացնել «Էտոս» ակումբի խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվում` պարզելու համար աշխատողին աշխատանքի ընդունման օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ձևակերպելու ճշտության վերաբերյալ։ Ստուգումը իրականացրել են «Էտոս» ակումբ ոչ առևտարյին կազմակերպության գործունեության իրականացման` Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոց, 96ա հասցեում։ Այցելության պահին խաղատանը գործել է թվով 5 հատ խաղային ավտոմատներ և մեկ աշխատակից` Դավիթ Ասատրյանը։ Վերջինիցս պահանջել են ներկայացնել աշխատանքային պայմանագիրը, սակայն չի ներկայացրել` պատճառաբանելով, որ ինքը հանդիսանում է ակումբի անդամ և կամավորության սկզբունքով է այնտեղ աշխատում, սակայն նրա կողմից տրված գրավոր հայտարարությունից պարզ է դարձել, որ վերջինս աշխատում է նշված կոոպերատիվում և դրա դիմաց վարձատրվում է, քանի որ կոոպերատիվի տնօրեն Գևորգ Բաբախանյանը յուրաքանչյուր օրվա համար իրեն տրամադրել է 500 բոն, որով կարող էր խաղալ ապարատների վրա կամ այն փոխանակել 4.500 դրամի հետ, ուստի համապատասխան փաստաթղթեր չներկայացնելը իրենց կողմից դիտվել է որպես օրենսդրությամբ սահմանված կարգի խախտմամբ վարձու աշխատողի աշխատանքի ընդունում, որը արձանագրվել է իրենց կողմից և կազմվել է համապատասխան ակտ։ Վկա` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակից Կարեն Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ՊԵԿ Նախագահի 24.12.2009թ. թիվ 1305967 հանձնարարագրով մասնակցել է «Էտոս» ակումբ ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից Աշտարակ քաղաքի Երևանյան փողոցի 2/8 հասցեում առանց համապատասխան թույլտվության իրականացրած ձեռնարկատիրական գործունեության օրինականության ստուգմանը, որի արդյունքում պարզվել է, որ կոոպերատիվը թվով 5 խաղային ապարատների միջոցով իրականացրել է շահումով խաղերի գործունեություն։ Ստուգման պահին խաղատանը եղել են մի քանի խաղացողներ, որոնք իրենց նկատելուն պես հեռացել են։ Կոոպերատիվի աշխատակցուհի Արմինե Մանուչարյանից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ, սակայն վերջինս իրենց պատասխանել է, որ իր մոտ նման փաստաթղթեր չկան։ Ստուգման ընթացքում ինքը փորձնական խաղացել է ապարատներից մեկի վրա և պարզել է, որ ապարատները գործում են, այսինքն` խաղատունը լիարժեք աշխատել է, քանի որ, վճարելով 1.000 դրամ գնել է 100 միավորի բոն քարտ, որը խաղային ապարատում լիցքավորել է Արմինե Մանուչարյանը։ Ստուգման արդյունքում կազմել է համապատասխան արձանագրություն։ Վկա` Երանուհի Միկոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. հոկտեմբեր ամսից աշխատել է Գևորգ Բաբախանյանի կողմից Ուշի գյուղում` Աշտարակ-Ապարան մայրուղու վրա բացված խաղատանը որպես սպասարկող։ Խաղատանը տեղադրված է եղել թվով 5 խաղային ապարատներ, որոնցով իրականացվել է շահումով խաղեր։ Գևորգ Բաբախանյանի հետ ունեցած զրույցից հասկացել է, որ վերջինս ունի «Էտոս» անվամբ կոոպերատիվ և խաղատունը գործել է այդ կոոպերատիվի անվան տակ։ Ինքը միայնակ է աշխատել խաղատանը և այցելուներին ինքն է տրամադրել բոները, բոները փոխարինել գումարով և ընդհանրապես` բոլոր հարցերով և գումարային և ապարատների հետ կապված ինքը միայնակ է զբաղվել։ Գևորգ Բաբախանյանը նախապես իրեն տրամադրել է 100 և 500 միավոր բոն քարտեր` մեկ միավոր բոնի արժքը 10 դրամ։ Նա նաև իրեն տվել է կանխիկ գումար` խաղացողների պահանջի դեպքում բոները դրամով փոխանակելու համար։ Խաղացողը գնել է վճարված գումարին համարժեք միավորներ և ինքը այդ միավորները բանալու միջոցով լիցքավորել է ապարատի մեջ։ Խաղացողը լիցքավորած միավորներից ավել միավորներ հավաքելու դեպքում, խաղից դուրս է գալիս հաղթած և այդ միավորները կարող է փոխանակել դրամով։ Խաղացողը պարտված է համարվում, երբ սպառվում են լիցքավորված միավորները։ 23.10.2009թ. խաղասրահ են եկել երկու անծանոթ հաճախորդներ, որոնց 1.000 դրամի բոն է վաճառել և լիցքավորել ապարատը։ Այդ ընթացքում խաղասրահ են եկել Աշտարակի հարկային տեսչության աշխատակիցները և իրենից պահանջել են ներկայացնել խաղային ապարատներով շահումով խաղերի գործունեություն իրականացնելու թույլտվության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ։ Նման փաստաթուղթ իր մոտ չի եղել և ինքը չի կարողացել նրանց ներկայացնել։ Վերջիններս պահանջել են նաև ներկայացնել հսկիչ-դրամարկղային մեքենան, սակայն այն ևս չի եղել։ Այդ ամենի վերաբերյալ նրանք կազմել են արձանագրություն։ Հարկային տեսչության աշխատակիցների կողմից կատարված ստուգումից հետո, խաղատունը գործել է մինչև 2009թ. հոկտեմբեր ամսվա վերջը և փակվել է։ Դրանից հետո, Գևորգ Բաբախանյանը այդ 5 ապարատները տեղափոխել է Աշտարակ քաղաքի Երևանյան 2/8 հասցեում վարձակալած տարածք, որտեղ ինքը 2010թ. հունվար ամսից նորից, սակայն արդեն հերթափոխով, շարունակել է աշխատել։ Այդ խաղատունը գործել է մինչև մարտ ամիսը, երբ հարկային տեսչության աշխատակիցները առգրավել են ապարատները։ Օրվա շրջանառությունից ամենամեծ օգուտը եղել է մոտ 20.000 դրամ, որը յուրքանչյուր օրվա վերջում տվել է Գևորգ Բաբախանյանին, իսկ վերջինս յուրքանչյուր օրվա վերջում իրեն տվել է 4.500 դրամին համարժեք 500 բոն, որով ինքը հնարավորություն է ստացել իր ցանկությամբ այն փոխանակել դրամով կամ խաղալ ապարատների վրա։ Վկա` Դավիթ Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. նոյեմբեր ամսից աշխատել է Գևորգ Բաբախանյանի կողմից Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոց վրա բացված խաղատանը որպես հանձնակատար, այսինքն նրա բացակայության ժամանակ ինքը կազմակերպել է խաղատան աշխատանքները։ Այդ նպատակով, Գևորգ Բաբախանյանի հետ կնքել է աշխատանքային պայմանագիր, դարձել է «Էտոս» կոոպերատիվի անդամ և անցել աշխատանքի։ Խաղատանը տեղադրված է եղել թվով 5 խաղային ապարատներ, որոնցով իրականացվել է շահումով խաղեր։ Իր աշխատանքի բնույթը կայացել է նրանում, որ հաճախորդներին տրամադրել է բոներ` 1 բոնի արճեքը հավասարազոր է եղել 10 դրամի։ Գևորգ Բաբախանյանը նախապես իրեն տրամադրել է 100 և 500 միավոր բոն քարտեր։ Նա նաև իրեն տվել է կանխիկ գումար` խաղացողների պահանջի դեպքում բոները դրամով փոխանակելու համար։ Խաղացողը գնել է վճարված գումարին համարժեք միավորներ և ինքը այդ միավորները բանալու միջոցով լիցքավորել է ապարատի մեջ։ Խաղացողը լիցքավորած միավորներից ավել միավորներ հավաքելու դեպքում, խաղից դուրս է գալիս հաղթած և այդ միավորները կարող է փոխանակել դրամով։ Խաղացողը պարտված է համարվում, երբ սպառվում են լիցքավորված միավորները։ Խաղատանը տեղադրված ապարատներով ամենամեծ շահումը կարող էր կազմել 500.000 դրամ։ Խաղատունը աշխատել է մոտ 10 օր, քանի որ դրանից հետո ՕՀՎ աշխատակիցների կողմից ապարատները առգրավվել են։ Իր աշխատած օրերի ընթացքում հարկային մարմինների կողմից 2 անգամ ստուգումներ են կատարվել` առաջին անգամ իր աշխատանքի օրինականությունը ստուգելու, իսկ երկրորդ անգամ խաղատան գործունեության օրինականությունը պարզելու համար։ Իր աշխատած ժամանակահատվածում ամենամեծ օգուտը եղել է մոտ 70.000 դրամ, որը տվել է Գևորգ Բաբախանյանին, իսկ խաղացողների կողմից ամենամեծ շահած գումարը եղել է 40.000 դրամ։ Գևորգ Բաբախանյանը իր յուրքանչյուր աշխատանքային օրվա համար իրեն տվել է 4.500 դրամին համարժեք 500 բոն, որով ինքը հնարավորություն է ստացել իր ցանկությամբ այն փոխանակել դրամով կամ խաղալ ապարատների վրա։ Վկա` Ռոման Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. նոյեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 50 փողոցով անցնելիս պատահական նկատել է խաղատունը, որի դուռը բաց է եղել և ներսից երևացել են ապարատները։ Քանի որ ինքը նախկինում ևս խաղացել է շահումով խաղեր և կարողանում է ապարատի վրա խաղալ, ուստի ժամանակ անցկացնելու նպատակով մտել է ներս, 1.000 դրամով գնել է միավորներ և նստել այդ պահին ազատ ապարատի դիմաց։ Խաղատանը տեղադրված է եղել թվով 5 ապարատներ, որոնցից երկուսի դիմաց իրեն անծանոթ մարդիկ են նստած եղել։ Խաղի կանոնների համաձայն, եթե ինքը ներդրած միավորներից շատ է հավաքում, ապա հաղթած է, իսկ եթե քիչ, ապա պարտված է, և շարունակելու համար պետք է նորից լիցքավորի ապարատը։ Ինքը նոր է սկսել խաղալ, երբ խաղատուն են մտել հարկային տեսչության աշխատակիցները և ստուգել են խաղատան օրինականությունը։ Խոսակցությունից հասկացել է, որ խաղատունը պատկանում է «Էտոս» ակումբին։ Վկա` Արա Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գևորգ Բաբախանյանի առաջարկով 2003թ. հիմնադրել են «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվը, որի գլխավոր մենեջերը մինչև 2009թ. սեպտեմբերի 27-ը հանդիսացել է ինքը, սակայն կոոպերատիվը հարկային տեսչությունում գրանցելուց հետո, սկսած 2004թ. ինքը կոոպերատիվի գործունեության հետ կապ չի ունեցել և իր պաշտոնը կրել է ձևական բնույթ, քանի որ կոոպերատիվի գործունեությամբ փաստացի զբաղվել է Գևորգ Բաբախանյանը, որը հանդիսացել է կոոպերատիվի իրավարար ղեկավարը։ Ինքը տեղյակ չէ, թե կոոպերատիվը ինչ գործունեություն է ծավալել, միայն տեղյակ է, որ Գևորգը գիտական ինչ-որ ծրագրեր է ունեցել կապված կոոպերատիվի և նրա անդամների հետ։ Չնայած, որ ինքը չի խառնվել կոոպերատիվի գործունեության մեջ, սակայն տեղյակ է, որ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ չլիցենզավորված գործունեություն իրականացնելու` խաղատներ բացելու և շահումով խաղեր կազմակերպելու համար, հարուցվել է քրեական գործ։ Վկա` Արսեն Եղիազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Երևան քաղաքի Եղբայրության 22 շենքին կից ունեցել է սեփական շինություն, որը ցանկացել է վաճառել։ Երբ գտնվել է շինությունում, իրեն է մոտեցել նախկինում իրեն անծանոթ Գևորգ Բաբախանյանը, հայտնել է, որ հանդիսանում է «Էտոս» կոոպերատիվի ղեկավարը և առաջարկել է մինչև շինության վաճառքը այն վարձակալության տրամադրել իրեն, քանի որ ցանկանում է այնտեղ խաղեր կազմակերպել, որպեսզի մարդիկ կարողանան իրենց հանգիստը հավասարակշռված կազմակերպեն, և որ դա պետք է լինի ակումբային ձևով, այսինքն` միայն ակումբի անդամների համար, որոնց պետք է բացատրվի մոլագար խաղացողի և հավասարակշռված իր հանգիստը կազմակերպողի տարբերությունը։ Ինքը համաձայնվել է, քանի որ իրեն ձեռնատու է եղել, որովհետև շինությունը օրվա մեծ մասը բաց կլնի և գնել ցանկացողը, առանց իր մասնակցության, ցանկացած պահի կարող է տեսնել շինության ներսը, ուստի տարածքը հանձնել է անշահախնդիր կերպով։ Թե իր տարածքում Գևորգ Բաբախանյանը ինչ գործունեություն է ծավալել, ինքը տեղյակ չէ, քանի որ զբաղված է եղել իր գործերով, սակայն երբ տեսել է, որ կազինոյի ապարատներին նման 4 կոմպյուտերային ապարատներ են տեղադրվել, ինքը նրան ասել է, որ եթե կազինո է բացվելու, ապա արգելում է իր տարածքում նման գործունեություն ծավալել, սակայն Գևորգ Բաբախանյանը բացատրել է, որ կազինո չէ և դրամային շահ չի հետապնդելու։ Տարածքը Գևորգ Բաբախանյանին հանձնելուց մոտ մեկ ամիս անց գնորդ է հայտնվել և իր պահանջով նա ազատել է շինությունը։ Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Վասիլ Առուստամյանը հայտնեց դատարանին, որ սույն քրեական գործով տրված փորձաքննության եզրակացությունը կատարվել է իրենց տրամադրված ելակետային տվյալների հիման վրա։ Խաղային ավտոմատների քանակության վերաբերյալ տվյալը իրենց տրամադրել է քննիչը` իր որոշման մեջ նշել է, որ դրանք 19-ն են և հետևաբար իրենց կողմից փորձաքննության համար ելակետային տվյալ վերցվել է 19 խաղային ապարատը, քանի որ ամբաստանյալը հրաժարվել է որևէ փաստաթուղթ ներկայացնել։ Փորձագետին ինչ ելակետային տվյալ տրվում է, նա դրա շուրջ է կատարում փորձաքննությունը։ Ձեռնարկատիրական գործունեությունը համարվում է ապօրինի, եթե այն իրականացվում է առանց գրանցման, պետական մարմինների կողմից հաշվառման, իսկ եթե գործունեությունը ենթակա է նաև լիցենզավորման, ապա առանց լիցենզիայի նման գործունեությամբ զբաղվելը ևս համարվում է ապօրինի ձեռնարկատիրություն։ Շահումով խաղեր կազմակերպելը ենթակա է լիցենզավորման։ Սույն քրեական գործով կոոպերատիվը գրանցված է եղել պետական մարմիններում, հետևաբար առաջին պայմանը կատարված է, երկրորդ` իրականացրել է շահումով խաղեր, որը ենթակա է լիցենզավորման և չի կատարվել, հետևաբար առանց լիցենզիայի շահումով խաղեր կազմակերպելը դիտվում է ապօրինի ձեռնարկատիրություն։ Կատարված հաշվարկով ձեռնարկատիրական գործունեությունից` 19 ապարատներից առաջացած հարկը կազմել է 3.500.000 դրամ, որը պետ. բյուջե չի վճարվել, ուստի պետ. բյուջեն իր ակնկալվող եկամուտներից զրկվել է։ Եթե փոխվում է ելակետային տվյալը, ասենք 19 ապարատի փոխարեն դառնում է 10 ապարատ, ապա վնասի չափը ևս փոխվում է, հետևաբար պետք է վերահաշվարկ կատարվի։ Վնասի չափը ուղիղ համեմատական է շահագործվող ապարատների թվաքանակին։ Իրենց կողմից տրված եզրակացության մեջ ելակետային տվյալը եղել է 19 ապարատը, հետևաբար և հաշվարկը կատարվել է 19 ապարատի վերաբերյալ։ Եթե դատաքննության ընթացքում ելակետային տվյալը փոփոխվի, ապա վնասի չափը ևս փոփոխության կենթարկվի և ինչքան կկազմի կորոշվի լրացուցիչ հաշվարկով։ Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Հայկ Կարապետյանը հայտնեց դատարանին, որ յուրքանչյուր փորձաքննություն փորձագետների կողմից կատարվում է տրամադրված ելակետային տվյալների հիման վրա։ Փորձագետի խնդիրը չէ որոշել տվյալ անձը զբաղվել է ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, թե ոչ։ Իրենց տրամադրված ելակետային տվյալների մեջ(քննիչի որոշում) նշված է, որ կոոպերատիվը զբաղվել է ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ և իր կողմից գնահատված կարգով տրված տվյալների հիման վրա խնդրել է հաշվարկել պետությանը պատճառված վնասը։ Քննիչը որոշմամբ ներկայացրել է ելակետային տվյալներ, որ ապարատների թիվը 19-ն է, յուրաքանչյուր ապարատը այսինչ վայրում շահագրծվել է այսքան ամիս և այս տվյալները հիմք ընդունելով իրենք կատարել են հաշվարկը։ Շահումով խաղային ավտոմատների շահագործումը համարվում է հաստատագրված վճարով հարկվող օբյեկտ։ Հաստատագրված վճարի ամսեկան չափը որոշվում է ելակետային տվյալի 125.000-ապատիկի չափով, իսկ ելակետային տվյալ է հանդիսանում տեղադրված ավտոմատ սարքերի քանակը։ Ուստի այս ամենը հիմք ընդունելով կատարվել է հաշվարկը և որոշվել է պետությանը պատճառված վնասի չափը։ Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Արամ Թամրազյանը հայտնեց դատարանին, որ հանրապետությունում համակարգչատեխնիկական փորձաքննություն կատարվում է միայն իրենց կազմակերպության կողմից, որն էլ նման փորձաքննություն կատարելու համար ունի միայն մեկ բաժին։ Քանի որ իրենց հետազոտությունները կապված են մեծ ապարատների հետ և ծանրաբեռնվածության պատճառով հնարավոր չէ ապարատները ամբողջությամբ բերել իրենց բաժին, ուստի քննիչի կողմից որպես ելանյութ իրենց տրամադրվել է 10 հատ խաղային ապարատ և պարզաբանման համար խնդրել է հայտնել ներկայացված ապարատները պարունակում են տեղեկատվություն «Էտոս» ակումբի գործունեության վերաբերյալ, և եթե պարունակում են տեղեկատվություն, ապա, երբ են կատարվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 10 հատ ապարատները հետազոտվել են իր կողմից և դրանցից 9-ը հատից հանարավոր է եղել նման տեղեկություններ հայտնաբերել և տրամադրել, իսկ 1-ից անսարքության պատճառով հնարավոր չի եղել տեղեկություն ստանալ։ Ինքը կարող է թվարկել միայն այն տեխնիկական պահանջները, որոնք պետք է բավարարվեն որպեսզի տվյալ սարքավորումը համարվի խաղային կամ ոչ խաղային։ Ներկայացված ապարատներում բանալու միջոցով են ներմուծվել և արտածվել ընդհանուր միավորները։ Տրված եզրակացության մեջ իրենց կողմից «Էտոս» բառը չի գործածվել, քանի որ դա իրենց խնդիրը չէ, թե տվյալ ապարատները որ կազմակերպության կողմից են շահագործվել։ Իրենք հստակ պատասխանել են, որ ներկայացված բոլոր սարքավորումներում հնարավոր է ներմուծում կատարել բանալու և համակարգչի միջոցով, սակայն կոնկերտ ներկայացվածները շահագործվել են միայն բանալու միջոցով։ Փորձաքննությանը ներկայացված սարքավորումների տեխնիկական վիճակի և նրանցում պարունակող տեղեկությունների ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ սարքավորումների վրա առկա է բանալու տեղ, որի միջոցով ներմուծվում կամ արտածվում են միավորներ, հետևաբար տվյալ սարքավորումները հանդիսանում են ծրագրավորված, քանի որ դրանց մեջ տեղադրված է ծրագիր, որի միջոցով իրականացվում է խաղ։ Փորձաքննությանը ներկայացված սարքավորումների մեջ տեղադրված են թվով 3 խաղային ծրագրեր, որոնց բնութագիրը հստակ երևում է։ Սարքավորումները միացնելիս բերում է սկզբնական տեղեկատվություն համապատասխան խաղերի վերաբերյալ, հետևաբար այս պայմաններում տվյալ սարքավորումները համարվում են խաղային։ Դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետ` Հայկ Հերթևցյանը հայտնեց դատարանին, որ հստակ կարող է ասել, որ փորձաքննությանը ներկայացված ապարատներով իրականացվել է խաղ, քանի որ այդ սարքավորումները նախատեսված են խաղ խաղալու համար, սակայն շահումով, թե ոչ, չի կարող ասել, քանի որ դա իր իրավասության մեջ չի մտնում։ Համակարգչով ևս կարող է իրականացվել խաղ, սակայն խաղային ապարատը համակարգչից տարբերվում է նրանով, որ համակարգչի մեջ տեղադրված է գործառնական համակարգ, որտեղ կան ինչպես ստանդարտ խաղեր, այնպես էլ հնարավոր է ներմուծել խաղեր, իսկ խաղային ապարատներում բացակայում է գործառնական համակարգը, դրանք արտադրվելով անմիջապես իրենց մեջ պարունակում են խաղային ծրագիր։ Խաղ խաղալու համար անհրաժեշտ են նաև միավորներ որպեսզի խաղը սկսվի։ Միավորները ներմուծվել են միայն բանալու միջոցով։ Ներկայացված ապարատներում ավելի շատ միավորներ են ներմուծվել, քան արտածվել են։ Ներկայացված սարքավորումները աշխատել են միայն բանալու միջոցով, դրանց վրա չի եղել ոչ մետաղադրամի, ոչ էլ թաղթադրամի սարքավորում։ Սարքավորումները նախատեսված են ծրագրավորված խաղի համար։ Խաղի ընթացքում խաղացողը կարող է կուտակել միավորներ և սպառել։ Բանալու միջոցով զրոյացնելը դիտվում է որպես արտածված միավոր։ Խաղացողը կարող է միավորներ կուտակել կամ սպառել, կարող է բանալու միջոցով զրոյացնել, կարող է թողնել նույնը և շարունակել խաղը։ Երբ խաղացողը պարտվում է, միավորները ավտոմատ նվազում են և դա չի ֆիքսվում որպես արտածված միավորներ։ Այդ տարբերությունը խաղի արդյունքում արտածված միավորներն են։ Երբ միավորները սպառվում են, խաղացողը չի կարող խաղալ մինչև կրկին միավորներ չներմուծի։ Ի վերջո փորձաքննությանը ներկայացված ապարատները խաղային ծրագիր պարունակող սարքավորումներ են, որոնցով իրականացվում է խաղ։ Դրանց մեջ զուտ խաղային ծրագիրն է աշխատում։ Վկա` Հասմիկ Առաքելյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. հոկտեմբերի վերջերին իր ծանոթներից լսելով, որ Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3 հասցեում աշխատողի թափուր տեղ կա, գնացել է այնտեղ և տեսել է, որ այդ հասցեում տեղակայված մոտ 40քմ տարածքում թվով 4 խաղային համակարգիչներ են դրված, որոնք հարմարեցված էին շահումով խաղեր կազմակերպելու համար։ Այնտեղ ծանոթացել է Գևորգ Բաբախանյանի հետ, որը ներկայացել է որպես «Էտոս» ԱԽՄՊԿ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական ոչ առևտրային կոոպերատիվի ղեկավար։ Նա համաձայնվել է, որ ինքն աշխատի այդ խաղային համակարգիչների վրա, սակայն ասել է, որ ինքը ոչ թե աշխատող է հանդիսանալու, այլ խաղը ուսուցանող։ Իր հարցին Գևորգ Բաբախանյանը պատասխանել է, որ խաղասրահը կազինո չէ, քանի որ կազինոյում մեծ գումարներ են խաղում, շահում կամ տանուլ տալիս, իսկ այստեղ ավելի շատ մարդիկ գալիս են հանգստանալու և ավելի քիչ գումարներով են խաղում։ Որպես աշխատող կամ խաղը ուսուցանող նա իրեն բացատրել է իր պարտականությունները. ինքը խաղասրահ պետք է գնար ժամը 11-12-ի սահմաններում և այնտեղ պետք է գտնվեր մինչև երեկոյան ժամը 8-9-ը։ Այդ ընթացքում խաղասրահ եկած այցելուին, ըստ նրա ցանկության, ինքը պետք է վաճառի 100 կամ 500 միավոր «Էտոս» բոն, որի 1 միավորն արժե 10 դրամ, այսինքն` այդ բոները լինում են 1000 կամ 5000 դրամանոց, որից հետո ըստ գնված միավորների ինքը հատուկ բանալու միջոցով պետք է խաղային ապարատը լիցքավորի նշված քանակի միավորներով, այնուհետև խաղացողը հնարավորություն է ստանում խաղալ և եթե նա նախապես լիցքավորված միավորներից ավել միավորներ է հավաքում ու ցանկանում է դադարեցնել խաղը, ապա նա ցանկության դեպքում կարող է ստանալ ավել հավաքած բոներին համարժեք դրամ, սակայն 1 միավորի բոնի դիմաց` 9 դրամ հաշվարկով։ Պարտվելու դեպքում, այսինքն` նախապես իր կողմից լիցքավորված միավորներից պակաս լինելու դեպքում խաղացողը ոչ մի գումար չի ստանում և դուրս է գալիս խաղից, եթե խաղը վերսկսելու համար նա նոր «Էտոս» բոն քարտ չի գնում։ Քանի որ նշված պարտականությունների կատարումն առանձնակի բարդություն չի ներկայացրել, ինքը համաձայնվել է աշխատել։ Իր պարտականությունները կատարելու համար Գևորգ Բաբախանյանը յուրաքանչյուր օրվա դիմաց իրեն տվել է 500 միավոր բոն քարտ, որով ինքը կարող էր խաղալ կամ վերածել դրամի` 1 միավորը 9 դրամ հաշվարկով և գումարը ստանալ, որը կազմել է 4.500 դրամ։ Ինքն ամեն անգամ գումարն է վերցրել, քանի որ գտնվել է նյութական ծանր վիճակի մեջ։ Այդպես ինքը մոտ 20-25 օր աշխատել է խաղասրահում, մինչև խաղասրահ են եկել հարկային տեսչության աշխատակիցները և կազմել են համապատասխան արձանագրություն, որն ինքը չի ստորագրել, քանի որ Գևորգ Բաբախանյանը եկել և սկսել է բանավիճել ՀՏ աշխատակիցների հետ։ Եթե մինչ այդ ինքը փոքր ինչ կասկած է ունեցել, որ խաղասրահն ինչ-որ տեղ «կազինոյի» նմանություն ունի, ապա ՀՏ աշխատակիցների խաղասրահ գալուց հետո համոզվել է, որ ինչ-որ բան այնպես չէ ու հաջորդ օրվանից այլևս խաղասրահ չի գնացել և Գևորգ Բաբախանյանի հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Իր աշխատելու ընթացքում խաղասրահ են եկել մեծ թվով խաղացողներ, որոնց մեջ եղել են այնպիսիք, որ առաջին անգամ են եկել և եղել են անձինք, որոնք էլի էին եկել խաղասրահ։ Ընդհանուր առմամբ կարելի է ասել, որ խաղասրահի գործունեությունից Գևորգ Բաբախանյանը որոշակի շահույթ է ստացել, քանի որ պարտվողներն ավելի շատ էին, քան շահողները։ Ստույգ թվեր ինքը չի կարող ներկայացնել, քանի որ վաճառված բոն քարտերի քանակը և դրանց վաճառքից գոյացած գումարները ինքը նշել է թերթիկների վրա և դրանք տվել Գևորգ Բաբախանյանին կամ նրա ուղարկած մարդուն, իսկ Գևորգ Բաբախանյանը կամ նրա ուղարկած մարդն ինչ-որ թվեր հավաքելով կարողացել են իմանալ, թե քանի միավոր է լիցքավորվել խաղային ապարատի մեջ և այդ կերպ հսկողություն են իրականացրել իր նկատմամբ։ Աշխատելու ընթացքում խաղային ապարատներով խաղալու համար Գևորգ Բաբախանյանը բոն քարտերից բացի, իրեն տվել է նաև կանխիկ գումար, որ եթե շահողներ լինեն և գումար պահանջեն, ինքը վճարի նրանց շահումները։ Նույնիսկ եղել են դեպքեր, որ շահումները շատ լինելու պատճառով օրվա ընթացքում ինքը նորից զանգահարել է Գևորգ Բաբախանյանին և կանխիկ գումար ուզել ու նա կամ նրա ծանոթը գումար են ուղարկել։ Ստուգումների ընթացքում ՀՏ աշխատակիցներից մեկն իրենից գնել է 2500 բոն` վճարելով 25.000 դրամ, և խաղալով ապարատի վրա միավորների քանակը հասցրել է 3000-ի, որի դիմաց իրենից ստացել է 27.000 դրամ գումար։ Գևորգ Բաբախանյանն ամեն անգամ իրեն հավաստիացրել է, որ որևէ անօրինական գործունեություն ինքը չի իրականացնում, ամեն ինչ գրանցված է և նույնիսկ խաղասրահի պատին փակցրել էր իր կոոպերատիվի անվամբ ինչ-որ փաստաթուղթ, որի վրա նշված էր նաև խաղի կանոնները։ Խաղասրահում աշխատելու համար ինքը որևէ դիմում չի գրել, սակայն ստորագրել է Գևորգ Բաբախանյանի կողմից ստորագրված ինչ-որ փաստաթուղթ։ Վկա` Տիգրան Հունանյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ մայրը` Անահիտ Գրիգորի Պողոսյանը, Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ թաղամասի 42 փողոցի, թիվ 20 հասցեում սեփականության իրավունքով ունի 16.2քմ մակերեսով տնակ, որը նախկինում օգտագործվել է որպես առևտրի տնակ։ Այն գտնվել է Նոր-Արեշ թաղամասի 42 և 50 փողոցների հատման անկյունում։ 2009թ. նոյեմբեր ամսին այն չի օգտագործվել և իրենք հայտարարություն են փակցրել վարձակալության տալու մասին։ 2009թ. նոյեմբերի կեսերին տրված հայտարարության հիման վրա իրենց է ներկայացել Գևորգ Բաբախանյանը, որին նախկինում չի ճանաչել և պատրաստակամություն է հայտնել վարձակալել այդ տարածքը, ասելով, որ ցանկանում է այդ տարածքում խաղային ապարատներ տեղադրել և բացել խաղատուն։ Փոխհամաձայնություն ձեռք բերելուց հետո, 16.11.2009թ. մայրը նոտարական կարգով հաստատված լիազորագրով նշված տարածքը վարձակալության է հանձնել «Էտոս» կոոպերատիվին` ի դեմս դրա ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանի։ Նոտարական գրանցման ժամանակ ներկա է եղել նաև ինքը։ Տարածքը Գևորգ Բաբախանյանին է տրվել ամսական 100.000 դրամ վարձավճարով, որը նա պետք է վճարեր ամեն ամսվա վերջին։ Լիազորագիրը տալուց մեկ-երկու օր հետո իրեն հայտնի է դարձել, որ Գևորգ Բաբախանյանը վարձակալած տարածքում տեղադրել է 4-5 ապարատ և օգտագործում է։ Քանի որ ինքը նման խաղերով չի հետաքրքրվել, անձամբ խաղատուն չի գնացել, սակայն իմացել է, որ խաղատունը ունեցել է օգնող, որի անուն-ազգանունը հետո իմացել է, որ Դավիթ Ասատրյան է։ Գևորգ Բաբախանյանը նշված տարածքն օգտագործել է շատ կարճ ժամանակ` մինչև 2009թ. դեկտեմբեր ամիսը, քանի որ իրեն անհայտ պատճառով հարկային տեսչության աշխատակիցները 2009թ. նոյեմբերի 30-ին փակել են խաղատունը և ինքն այլևս Գևորգ Բաբախանյանին չի տեսել։ Նա նաև վարձակալության վճարը չի տվել իրենց։ Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի հանցանքը հիմնավորվեց նաև ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 11.09.2010թ. տրված համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 10-1285 եզրակացությամբ« համաձայն որի «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի խաղասրահներից վերցված և փորձաքննությանը ներկայացված թվով 10 սարքավորումներից թվով 9 սարքավորումներում առկա են գործածման վերաբերյալ տեղեկատվություններ, որոնցում արտացոլվել են ներմուծված և արտածված միավորներն` ըստ ժամանակացույցի և ներմուծման-արտածման եղանակի։ ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 13.08.2010թ. տրված դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 10-1092 եզրակացությամբ« համաձայն որի «Էտոս» ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի կողմից ստուգվող ժամանակաշրջանում թվով 19 խաղային ավտոմատների շահագործման արդյունքում, զուտ հարկային հաշվառման տեսանկյունից, հաշվարկված 3.500.000 դրամ հաստատագրված վճարը կդիտվի որպես ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեություն ծավալելու հետևանքով պետությանը պատճառված վնաս։ ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 01.12.2011թ. տրված լրացուցիչ համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 11-3242 եզրակացությամբ« համաձայն որի փորձաքննությանը ներկայացված թվով 10 սարքավորումներից թվով 9 սարքավորումները պարունակում են խաղային սարքավորումների (ավտոմատների, ապարատների) համար խաղային ծրագրեր արտադրող «ИНГРОСОФТ» ընկերության «FRUIT COCKTAIL», «GARAGE» և «GRAZY MONKEY» խաղային ծրագրերը, որոնք համաձայն «ИНГРОСОФТ» ընկերության պաշտոնական «http։//www.ingrosoft.ru» կայքում պարունակվող տեղեկատվությունների դասվում են ազարտային տեսակի խաղերի թվին (азартные игры) և նախատեսված են խաղային սարքավորումներում (ավտոմատներում, ապարատներում) օգտագործելու համար։ Հետևաբար տեխնիկական տեսանկյունից վերոնշյալ սարքավորումները հանդիսանում են ծրագրավորված սարքավորումներ, որոնցով հնարավոր է իրականացնել խաղ։ ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի կողմից 27.01.2012թ. տրված լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 11-3241 եզրակացությամբ« համաձայն որի եթե ընդունենք, որ հետազոտվող ժամանակաշրջանում շահագործվել է միայն թվով 9(ինը) հատ խաղասարքեր և դրանք շահագործվել են (տեղադրված են եղել) միայն դատահամակարգչատեխնիկական փորձագիտական եզրակացությամբ տրված ամսաթվերի օրերին, ապա նման պայմաններում թվով 9(ինը) հատ խաղասարքերի մասով ծավալած ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափը կկազմի` 1.250.000[(125.000x9հատ)+125.000] դրամ։ Եթե ընդունենք, որ հետազոտվող ժամանակաշրջանում շահագործվել է միայն թվով 19(տասնինը) հատ խաղասարքեր` թիվ 83101110/ԵԷԴ/0017/01/11/ քրեական գործի քննությամբ պարզված ելակետային տվյալները, ապա նման պայմաններում թվով 19(տասնինը) հատ խաղասարքերի մասով ծավալած ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափը կկազմի` 3.500.000 դրամ։ Որպես այլ փաստաթուղթ քրեական գործով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրություններով, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշմամբ` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությամբ` «Էտոս» կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությամբ, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկով և «Էտոս» (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեներով։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ անձնակազմի սպասարկման բաժնին ի պահ հանձնված 10 հատ խաղային ապարատներով, քրեական գործին կցված 30 հատ «Էտոս» բոներով, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով։ Այսպիսով դատարանը ապացուցված համարեց, որ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հանրության համար վտանգավորությունը, աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դատարանը ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանքներ չհայտնաբերեց։ Դատարանը, հաշվի առնելով Գ. Բաբախանյանի կողմից կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորությունը և գործի հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Գ. Բաբախանյանի կողմից կատարած արարքի համար` ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսվում է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, գտնում է, որ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ պատիժ պետք է սահմանվի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։ Միևնույն ժամանակ դատարանը նկատի ունենալով, որ ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով պարտադիր նախատեսվում է լրացուցիչ պատիժ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով, գտնում է, որ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ պետք է սահմանվի շահումով խաղեր կազմակերպելու ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը, անդրադառնալով գույքային վնասի հատուցման հարցին, և նկատի ունենալով, որ ՀՀ գլխավոր դատախազությունը քաղաքացիական հայց է ներկայացրել ընդդեմ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի և խնդրել է Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետբյուջեի բռնագանձել 3.500.000 ՀՀ դրամ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, գտնում է, որ ներկայացրած քաղաքացիական հայցը հիմնավոր է և այն պետք է բավարարել։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 30 հատ «Էտոս» խաղային բոները պետք է ոչնչացնել, թվով 10 հատ խաղային ապարատները` վերադարձնել Գևորգ Բաբախանյանի հարազատներին, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրությունները, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշումը` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությունը` «Էտոս» կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությունը, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկը և «Էտոս» (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեները, թողնել քրեական գործում։ ՀՀ Ազգային Ժողովի կողմից 26.05.2011թ. ընդունվել է «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշումը։ Նշված որոշման 15-րդ կետի համաձայն` սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2011թ. մայիսի 1-ը ներառյալ, իսկ 9-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը չկիրառել կրկին դիտավորյալ հանցանք կատարած այն անձանց նկատմամբ, որոնց հանդեպ վերջին տասը տարվա ընթացքում քրեական հետապնդումը դադարեցվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի` համաներում հայտարարելու մասին որոշման հիման վրա։ Նկատի ունենալով, որ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 23.06.2009թ. ԵԷԴ/0060/01/09 որոշմամբ «Համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 16.06.2009թ. որոշման 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205 հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել և քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, դատարանը գտնում է, որ Գ. Բաբախյանի նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ ԱԺ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» 26.05.2011թ. որոշման դրույթները։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357-360 հոդվածներով, դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման` 2/երկու/ տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։ Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։ Պատժի սկիզբը` 18.12.2010թ.։ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետ. բյուջեի բռնագանձել 3.500.000/երեք միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` 30 հատ «Էտոս» խաղային բոները, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ոչնչացնել, թվով 10 հատ խաղային ապարատները` վերադարձնել Գևորգ Բաբախանյանի հարազատներին, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրությունները, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշումը` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությունը` «Էտոս» կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությունը, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկը և «Էտոս» (ԱԽՄՊԿ) Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեները, թողնել քրեական գործում։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 04-10-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 06-11-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 252, 278, 285, 195, 167, 121, 215 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 08-11-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-251, 2-277, 3-285, 4-195, 5-167, 6-121 և 7-215 թերթերից |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-16597/12 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 12-11-2012 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 26-03-2013 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 29-03-2013 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 11-04-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 252, 278, 285, 195, 167, 121, 215, 105 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 15-04-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 252, 278, 285, 195, 167, 121, 215, 105 |
Ներկայացվել է դիմում/ միջնորդություն
| Ամսաթիվ | 16-04-2015 |
|---|---|
| Ներկայացվել է դիմում միջնորդություն | Դատվածությունը հանելու մասին |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արտուշ |
| Ազգանուն | Գաբրիելյան |
| Նշանակվել է դատական նիստ | 20-05-2015 |
| Միջնորդության ընթացքը | Մերժվել է |
| Որոշումը | ԵԷԴ/0017/01/11 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ԽՆԴՐԱՆՔԸ ՔՆՆՈւԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ 20.05.2015թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Ք. ԲԱԴԱԼՅԱՆ Մասնակցությամբ` ԽՆԴՐԱՏՈւ` Գ. ԲԱԲԱԽԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Է. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ Դատական նիստում քննության առնելով Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի խնդրանքը` իր դատվածությունը հանելու մասին. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը/ծնված 25.09.1957թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, հաշվառված է ք.Երևան Ավան Դուրյան թաղամաս 34 շենք, բն. 4, փաստացի բնակվում է ք.Երևան Արցախի 12ա շենք, 3 բնակարանում/ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.10.2010թ. դատավճռով ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման` 2/երկու/ տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։ Պատժի սկիզբը` 18.12.2010թ.։ 18.12.2012թ. ազատվել է ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ամբողջությամբ կրելով։ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը դիմել է դատարան և խնդրել է իր դատվածությունը հանել` հայտնելով դատարանին, որ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ամբողջությամբ կրելուց հետո, 18.12.2012թ. ազատվել է, որից հետո 18.04.2015թ. դրությամբ անցել է շուրջ 27 ամիս՝ 2 տարի 4 ամիս և այդ ընթացքում դրսևորել է անբասիր վարքագիծ։ Դատական նիստում Գևորգ Բաբախանյանը խնդրեց դատարանին իր կողմից ներկայացրած խնդրանքը թողնել առանց քննության։ Դատախազ Է.Հարությունյանը հայտնեց դատարանին, քանի որ Գ.Բաբախանյանը հրաժարվել է իր խնդրանքից և խնդրել է այն թողնել առանց քննության, ապա խնդրանքը պետք է մերժել։ Դատարանը, լսելով կողմերին, ուսումնասիրելով գործի նյութերը, և նկատի ունենալով, որ Գևորգ Բաբախանյանը դատարանին խնդրել է իր կողմից ներկայացված խնդրանքը թողնել առանց քննության, գտնում է, որ այն պետք է մերժել։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 437-438 հոդվածներով դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի խնդրանքը` իր դատվածությունը հանելու մասին, մերժել։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու պահից տասնօրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 27-05-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 252, 278, 285, 195, 167, 121, 215, 143 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 29-05-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 252, 278, 285, 195, 167, 121, 215, 143 |
Ներկայացվել է դիմում/ միջնորդություն
| Ամսաթիվ | 04-10-2016 |
|---|---|
| Ներկայացվել է դիմում միջնորդություն | Կատարեղական թերթը կատարման ներկայացնելու բաց թողնված ժամկետը վերկանգնելու մասին |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արտուշ |
| Ազգանուն | Գաբրիելյան |
| Նշանակվել է դատական նիստ | 24-11-2016 |
| Միջնորդության ընթացքը | Բավարարվել է |
| Որոշումը | ԵԷԴ/0017/01/11 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ԿԱՏԱՐՈՂԱԿԱՆ ԹԵՐԹԸ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԵԼՈւ ԲԱՑ ԹՈՂՆՎԱԾ ԺԱՄԿԵՏԸ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆԵԼՈւ ԴԻՄՈւՄԸ ՔՆՆՈւԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ 24.11.2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Ք. ԲԱԴԱԼՅԱՆ Մասնակցությամբ` ԴԱՏԱԽԱԶ` Կ. ՀԱԿՈԲՅԱՆ Դռնբաց դատական նիստում,քննության առնելով ՀՀ գլխավոր դատախազիտեղակալ Է.Բաբայանիդիմումը` Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.03.2013թ.թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու բաց թողնված ժամկետը հարգելի ճանաչելու և այն վերականգնելու մասին. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.10.2012թ.թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 դատավճռով Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել է ազատազրկման` 2 տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1 տարի ժամկետով։ Դատավճռով վճռվել է նաև Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետ. բյուջեի բռնագանձել 3.500.000 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 11.01.2013թ. որոշմամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.10.2012թ. թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 դատավճիռը թողնվել է օրինական ուժի մեջ։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 18.03.2013թ. որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը վերադարձվել է։ 3.500.000 ՀՀ դրամ գումարը բռնագանձելու համար դատարանի կողմից 29.03.2013թ. տրամադրվել է կատարողական թերթ։ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Է.Բաբայանը դիմում է ներկայացրել դատարան, որով խնդրել է հարգելի ճանաչել և վերականգնել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.03.2013թ. թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու բաց թողնված ժամկետը և հայտնել է դատարանին, որ 2013 թվականի հոկտեմբեր ամսից ՀՀ գլխավոր դատախազությունում կատարված կառուցվածքային փոփոխությունների արդյունքում նշված գործի վարույթն իրականացնող ստորաբաժանումը` «Սեփականության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչությունը», միացել է այլ ստորաբաժանման, որից հետո վարչության վարույթում եղած գործերի մեծաքանակության պատճառով վերը նշված վարույթն այլ դատախազի չի վերամակագրվել, որի պատճառով հնարավոր չի եղել նշված կատարողական թերթը ներկայացնել կատարման։ Նշված հանգամանքն ի հայտ է եկել միայն այն ժամանակ, երբ արդեն լրացել է կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու ժամկետը։ Դատական նիստում ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչության դատախազ Կ.Հակոբյանը պնդեց դիմումը և դատարանին խնդրեց այն բավարարել։ Դատարանը, ուսումնասիրելով գործի նյութերը, քննելով դիմումը, և լսելով դատախազի կարծիքը, գտնում է, որ դիմումը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քր. օր-ի 7 հոդվածի համաձայն` «1. Հանցանք կատարած յուրաքանչյուր անձ ենթակա է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատժի կամ քրեաիրավական այլ ներգործության։ 2. Քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելը հնարավոր է միայն Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված հիմքերի և պայմանների առկայության դեպքում։»։ Նույն օրենսգրքի 19 հոդվածի համաձայն` «1. Ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի` հանցագործությունները դասակարգվում են` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների։ (…) 4. Ծանր հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։ Նույն օրենսգրքի 81 հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար դատապարտված անձն ազատվում է պատիժը կրելուց, եթե օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրական դատավճիռն ի կատար չի ածվել հետևյալ ժամկետներում. (…) 3) տասը տարի` ծանր հանցագործության համար դատապարտվելու դեպքում։ 2. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր դիտավորյալ հանցանք։ Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սկսվում է նոր հանցանքի կատարման օրվանից։ 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե դատապարտյալը խուսափում է պատիժը կրելուց։ Այդ դեպքում վաղեմության ժամկետի ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ նրա` մեղայականով ներկայանալու պահից։ Ընդ որում, մեղադրական դատավճիռը չի կարող ի կատար ածվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցագործության համար դատավճիռը կայացնելու պահից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար դատավճիռը կայացնելու պահից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ։ (…)։»։ «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքի 2 հոդվածի համաձայն` «Հարկադիր կատարման ենթակա են` (…) 2) քրեական գործերով դատարանի դատավճիռները և որոշումները` տուգանքների, գույքի բռնագրավման և գույքային բռնագանձումների մասով. (…)»։ Նույն օրենքի 4 հոդվածի համաձայն` «Հարկադիր կատարման միջոցների կիրառման հիմքը սույն օրենքով սահմանված կարգով տրված կատարողական թերթն է։»։ Նույն օրենքի 17 հոդվածի համաձայն` «Կատարողական թերթը տրվում է` 1) դատարանի վճիռների, դատավճիռների, որոշումների և դատարանի արձակած վճարման կարգադրությունների հիման վրա. (…)»։ Նույն օրենքի 18 հոդվածի համաձայն` «1. Կատարողական թերթը տալիս է ակտն ընդունած առաջին ատյանի դատարանը` պահանջատիրոջ կամ դրա համար հատուկ լիազորված նրա ներկայացուցչի դիմումի հիման վրա։ 2. Կատարողական թերթը տրվում է դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` դիմումն ստանալու օրվանից եռօրյա ժամկետում, (…)»։ Նույն օրենքի 23 հոդվածի համաձայն` «1. Կատարողական թերթը կարող է կատարման ներկայացվել մեկ տարվա ընթացքում` սկսած այն օրվանից, երբ` 1) օրինական ուժի մեջ է մտել դատական ակտը. (…) 4) դատարանը որոշում է կայացրել կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին. (…)»։ «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 5. Օրենքները կարող են ընդունվել օրենսգրքերի տեսքով։ Օրենսգիրքն իրավունքի համասեռ հասարակական հարաբերությունները կարգավորող բոլոր կամ հիմնական նորմերը համակարգված և կանոնակարգված ձևով շարադրված օրենքն է։ 6. Օրենսգրքի կարգավորման իրավահարաբերությունների ոլորտում Հայաստանի Հանրապետության մյուս բոլորօրենքներըպետք է համապատասխանեն օրենսգրքերին։»։ Նույնօրենքի 24 հոդվածի համաձայն` «1. Հայաստանի Հանրապետության իրավական ակտերը գործում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության և սույնօրենքով սահմանված` առավել բարձր իրավաբանական ուժունեցող ակտերի գերակայության սկզբունքի հիման վրա։ 2. Իրավական ակտերի միջև հակասությունների դեպքում գործում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության և սույնօրենքով նախատեսված ավելի բարձր իրավաբանական ուժունեցող իրավական ակտերը, բացառությամբ սույն հոդվածի յոթերորդ մասով նախատեսված դեպքերի։ (…)»։ Սույն գործինյութերի ուսումնասիրությամբ պարզվեց, որԵրևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.10.2012թ. թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 դատավճռով Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել է ազատազրկման` 2 տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1 տարի ժամկետով։ Դատավճռով վճռվել է նաև Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետ. բյուջեի բռնագանձել 3.500.000 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Համաձայն ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ծառայության տեսչական և վերլուծական բաժնի պետ, արդարադատության գնդապետ Լ.Արտաշեսյանի 17.03.2016թ. գրության, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 29.03.2013թ. տրված թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 կատարողական թերթը 14.03.2016թ. դրությամբ ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ապահովող ծառայություն չի մուտքագրվել և կատարողական վարույթ չի հարուցվել։ Վերոգրյալ իրավանորմերը համադրելով սույն գործի փաստերի հետ` դատարանն արձանագրում է, որ առավել բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող ակտերի գերակայության սկզբունքի հիման վրա ՀՀ քր. օր-ի 81 հոդվածն առավել գերակա է, քան «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածը։ Հետևաբար, սույն գործով կիրառելի են ՀՀ քր. օր-ի 81 հոդվածի դրույթները։ Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին կայացված և 2013թ. մարտի 18-ին օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով դատապարտյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը դատապարտվել է ծանր հանցագործություն կատարելու համար, իսկ այդ մեղադրական դատավճռի կատարման վաղեմության ժամկետը` տասը տարին, դեռևս չի լրացել, դատարանը գտնում է, որ նշված դատավճռով սահմանված`հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման մասով նույնպես դատական ակտը ենթակա է կատարման։ Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Է.Բաբայանի դիմումը ենթակա է բավարարման և թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանայի` ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին կայացված և 2012թ. մարտի 18-ին օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի կատարման նպատակով 2013թ. մարտի 29-ին տրված կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու ժամկետը ենթակա է վերականգնման։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 40, 41, 379, 437 և 438 հոդվածներով, դատարանը` Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Է.Բաբայանի դիմումը բավարարել։ Թիվ ԵԷԴ/0017/01/11 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանայի` ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին կայացված և 2012թ. մարտի 18-ին օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի կատարման նպատակով 2013թ. մարտի 29-ին տրված կատարողական թերթը կատարման ներկայացնելու ժամկետը վերականգնել։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից տասնօրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 10-01-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-252, 2-278, 3-285, 4-195, 5-167, 6-121, 7-215, 8-173 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 11-01-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-252, 2-278, 3-285, 4-195, 5-167, 6-121, 7-215, 8-173 |
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0017/01/11
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 05-11-2012 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 02-11-2012 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Բաբախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գևորգ Բաբախանյան Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի /ՀՀ քր. օր-ի 188 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով - ազատազրկում 2 տարի ժամկետով` շահումով խաղերի 1 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 04.10.2012թ. դատավճռի դեմ Ամբողջությամբ բեկանել բողոքարկվող դատական ակտն ու ամբողջովին արդարացնել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 06-11-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 09-11-2012 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 12-11-2012 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-11-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 12-11-2012 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրողի չներկայանալու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-12-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 23-11-2012 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է պաշտպանի կողմից քրեական գործի նյութերին ծանոթանալու համար ժամանակ տրամադրելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-12-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 03-12-2012 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է դատարանի մեկ այլ քրեական գործով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-12-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է դատարանի կազմի դատավորի մեկ այլ գործով խորհդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-01-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-01-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-01-2013 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Բաբախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԷԴ/0017/01/11 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 11 հունվարի 2013թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Հ. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ Ա. ԹԱՄՐԱԶՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Գ. ԲԱԲԱԽԱՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի վերաքննիչ բողոքը` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռի դեմ Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2010 թվականի ապրիլի 12-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հակտանիշներով հարուցվել է թիվ 83101110 քրեական գործը` <<Էտոս>> ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական ոչ առևտրային կոոպերատիվի ղեկավար Գևորգ Բաբախանյանի կողմից առանց հատուկ թույլտվության /լիցենզիայի/ ոչ առևտրային ընկերության միջոցով լիցենզավորման ենթակա ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու և իր գործողություններով պետությանն առանձնապես խոշոր չափերով վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ: 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: Վարույթն իրականցնող մարմնի նույն օրվա որոշմամբ մեղադրյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի նկատմամբ հայտարավել է հետախուզում: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` կալանավորման սկիզբը հաշվելով նրան կալանավորելու պահից: Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 83101110 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև հետախուզման մեջ գտնվող Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանին հայտնաբերելը: 2010 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը հայտնաբերվել է: Քրեական վարույթն իրականցնող մարմնի 2010 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 83101110 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է: 2011 թվականի հունվարի 14-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռով Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման` 2/երկու/ տարի ժամկետով` շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։ Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։ Պատժի սկիզբը հաշվվել է` 2010 թվականի դեկտեմբերի 18-ից։ Գևորգ Բաբախանյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանից հօգուտ պետբյուջեի բռնագանձվել է 3.500.000 /երեք միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Վճռվել է նաև գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` 30 հատ <<Էտոս>> խաղային բոները, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ոչնչացնել, թվով 10 հատ խաղային ապարատները` վերադարձնել Գևորգ Բաբախանյանի հարազատներին, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրությունները, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշումը` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությունը` <<Էտոս>> կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությունը, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկը և <<Էտոս>> /ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճենները, թողնել քրեական գործում։ Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը: Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2012 թվականի նոյեմբերի 09-ին: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել: ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկի 19.12.2012թ. թիվ 40/18-3-7645 գրության համաձայն` Գևորգ Բաբախանյանը 18.12.2012թ-ին ազատվել է` պատիժն ամբողջությամբ կրելով: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ հանդիսանալով Էրեբունու հարկային տեսչությունում հաշվառված <<Էտոս>> ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման /ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար, 2009 թվականի հոկտեմբեր ամսից մինչև 2010 թվականի մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, խախտելով <<Լիցենզավորման մասին>> ՀՀ օրենքի 43-րդ հոդվածի պահանջները, առանց հատուկ թույլտվության /լիցենզիայի/ կոոպերատիվի միջոցով իրականացրել է լիցենզավորման ենթակա ձեռնարկատիրական գործունեություն, այն է` շահումով խաղերի կազմակերպում, որն արտահայտվել է նրանում, որ նա Երևան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 22/3, Նոր-Արեշ 42 փողոցի 20, Աշտարակ քաղաքի Երևանյան փողոցի 2/8 հասցեներում և Արագածոտնի մարզի Կարբի գյուղում կոոպերատիվի օգտագործմանը տրամադրված տարածքներում տեղադրել է ընդհանուր քանակով 19 հատ շահումով խաղերի ապարատներ և վերը նշված ժամանակահատվածում այդ խաղային ապարատների շահագործմամբ իրականացրել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեություն, որը զուգորդվել է պետությանը առանձնապես խոշոր չափերի` 3.500.000 դրամի վնաս պատճառելով: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանի կողմից սխալ հաստատված փաստական հանգամանքները, պետք է համարվեն չհաստատված, որովհետև դատարանը թույլ է տվել ակնհայտ սխալ` հաստատված համարելով այն հանգամանքը, որ ԿԱ ՊԵԿ-ի կողմից <<Ստուգումների մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածով, տնտեսվարող սուբյեկտ սահմանված առևտրային կամ ոչ առևտրային կազմակերպություններում, հիմնարկներում, իրավաբանական անձի մասնաճյուղերում կամ ներկայացուցչություններում, տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, ինչպես նաև անհատ ձեռնարկատերերի գործունեության ստուգումների և ուսումնասիրությունների կազմակերպման և անցկացման հետ կապված հարաբերությունները, տնտեսվարող չհանդիսացող` այսինքն առանձին օրենքով գործակցական տեսակի առևտրային կոոպերատիվ կամ ոչ առևտրային կոոպերատիվ կազմակերպությունները որպես ձեռնարկություն ստուգելու, ստուգելու սխալ հանձնարարագրով սխալ ստուգման ակտերը, ակնհայտ սխալ թույլ տալով` եզրակացության հանգելիս դատարանը հաստատված է համարել օրենքով չհաստատված այն հանգամանքը, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 3-րդ կետով, 117-րդ հոդվածի 4-րդ կետով, <<Սպառողական կոոպերացիայի մասին>> ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածի պահանջների և 10-րդ հոդվածի 2-րդ կետից բխող միջազգային իրավանորմերով սահմանված կոոպերատիվ շարժման ընդհանուր սկզբունքներով ղեկավարվելու օրինապահանջը` Միջազգային կոոպերատիվ ալյանսի սահմանած 7 հիմնական սկզբունքներն ու առանձնահատկությունները` խախտելով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի լիազորություններից դուրս իրականացված քրեական հետապնդումը կոոպերատիվի միջոցով շահումով խաղերի կազմակերպում տեսակի ձեռնարկատիրական գործունեության մեջ մասնակցի կողմից` չհիմնավորված կասկածով որպես իրավական գնահատական կարող է դատարանի վճռով օրինականացվել, և այդ կերպ կոոպերատիվները, մասնակիցների նյութական և այլ կարիքների բավարարման նպատակի գործունեության մեջ դիտելով հաստատագրված վճարով հարկման ենթակա սուբյեկտն ու լիցենզավորման ապօրինի պահանջ առաջադրելով, սխալ հաստատված փաստական հանգամանք է ստեղծել եզրակացության հանգելիս, թե ՀՀ-ում կոոպերատիվները կարող են ԿԱ ՊԵԿ-ի դրդմամբ պետական տուրք վճարել և շահումով խաղերի և խաղատների կազմակերպման լիցենզիա ստանալ, նոր միայն միավորվել, իսկ ազարտային տեսակի խաղերն իրականացնել նույն հաստատագրված վճարը վճարելով, ինչպես վճարում են լիցենզավորված շահումով խաղեր և խաղատներ կազմակերպող և անցկացնող կազմակերպությունները: Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, գործով ապացույցները ձեռք են բերվել բռնությամբ, իսկ մեղադրյալի նկատմամբ ցուցմունքները ձեռք են բերվել այնպիսի անձանցից, ովքեր ունակ չեն ճանաչել շահումով խաղ անցկացնելու ավտոմատ սարքի տարբերությունը, շահումով խաղ ավտոմատացված անցկացնելիս հատկություն չունեցող և փորձախաղ իրականացնելու նշանակության համակարգչային սարքերն իրարից և հաստատել դրանցով ավտոմատացված շահումով խաղի դեպքը, ինչից էլ բխում է, որ ապացուցման ենթակա հանգամանքներից փաստական դեպքը, որպես շահումով խաղերի կազմակերպում հաստատված չէ, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին ապացուցված չէ, հանցագործության հատկանիշները բացակայում են, ուստի խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերի պահանջը, մեղադրական դատավճիռն առանց ամբաստանյալի մեղքն ապացուցելու սոսկ ենթադրությունների վրա է հիմնված: Դատարանն ամբաստանյալի անմեղության եզրակացության չի հանգել, ինչը պարտավոր էր անել, և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 35-րդ հոդվածի 1-3-րդ կետերի հիմքերի` արդարացման դատավճիռ կայացներ: Դատարանը պետք է հաստաված չհամարեր 3.500.000 դրամ ծագած վնասի չափը, քանի որ 46 օրը դա 1,483872 հարկային ամիս է հադիսանում, օրենքի կիրառմամբ որոշելով հայտարարագրված վճարի չափը 125.000 դրամ ամսեկան, ակնհայտ է, որ 125.000 անգամ 1,483872 ամիսը կկազմի 185.484 դրամ, այլ ոչ թե 3.500.000 դրամ: Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը խաթարել է արդարության բուն էությունը, ինչի հիմքով գործն ըստ էության լուծող դատական ակտը վերաքննության արդյունքում ամբողջությամբ պետք է բեկանվի և գործի վարույթն ամբողջությամբ` կարճվի: Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ կոոպերատիվ կազմակերպությունները չեն կարող <<Ստուգումների մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն տնտեսվարողների կազմում ներառվել և որպես տնտեսվարող ստուգվել ՀՀ ՊԵԿ-ի կողմից: <<Էտոս>> կոոպերատիվը, որպես ձեռնարկություն ստուգելու հանձնարարագրերը տրվել են ոչ ճիշտ և հարկային մարմնի լիազորություններից դուրս: Ստուգման ակտերը կազմվել են անհիմն ենթադրությունների և կասկածների վրա, առանց նախապես պարզելու, թե տվյալ սարքերն արդյոք համապատասխանում են ՀՀ <<Հաստատագրված վճարների մասին>> օրենքի 52-55 հոդվածներով սահմանված տվյալների և <<Շահումով խաղերի և խաղատների մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածով մեքենայացված խաղային սարքերի թվին: Իրեղեն ապացույց ներկայացված 10 սարքավորումներն ըստ փորձագետների չեն համապատասխանում հաստատագրված վճարների ենթարկվող սարքավորումների դասին և չեն կարող գործածվել որպես շահումով խաղային ավտոմատ և լիցենզավորվել: Քրեական գործով ներկայացված փաստական հանգամանքներով հաշվարկված 3.500.000 դրամ հաստատագրված վճարի` 125.000 դրամ ամսեկան ըստ սարքավորունմերի տեղադրման և շահագործման ձեռնակատերերին ելակետային տվյալների որոշելը, օրենքի 84-րդ հոդվածի իրավական մեկնաբանմամբ չի կարող ի վնաս հարկատուի մեկնաբանվել, ինչը դատահաշվապահական փորձագետի կողմից իբր օրենքի մեկնաբանմամբ 125.000 դրամ հաստատագրված վճար պետք է գանձվի այն լիցենզավորված ձեռնակատերից, ով ըստ ելակետային տվյալի սահմանել է օրինակ 6 օրվա գործունեություն կամ 1 օրով սարքավորման տեղադրում և շահագործում սեփական խաղասրահում կամ խաղատանը, ուստի, եթե 1 ելակետային տվյալի 125.000 դրամին արտահայտությամբ որոշվում է 1 ամսվա համար հաստատագրված վճար, ապա 1,483872 ամսվա համար հաստատագրված վճարի չափը կորոշվի 125.000 x 1,483872=185.484 դրամ: Քրեական գործով փաստված է, որ ամբաստանյալը գործադիր մարմնի ղեկավար, վարձու աշխատող անձ չի հանդիսանում, հետևաբար նրան անձնական վարչական, քրեական պատասխանատվության ենթարկելն այն դեպքում, երբ սպառողական կոոպերատիվի ինքնակառավարման մարմինը նրա ընդհանուր ժողովն է` ճիշտ չէ: Կոոպերատիվի մասնակից կամավոր միավորվողներից վճարների ընդունումը, որպես անդամավճար չի կարող ՀԴՄ կիրառման պահանջ առաջացնել, որովհետև անդամավճարի վճարումը առուծախի գործարք չէ, վերադարձելի է, ինչն արգելում է ՀԴՄ-ների կիրառման մասին օրենքի սկզբունքներով այն որպես գործարք դիտելը: Ամբաստանյալի կողմից անձամբ շահումով խաղեր ապօրինի կազմակերպելու դեպք գործում չկա, իսկ ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտելը չկատարած արարքի համար անարդարացի հալածանք է, մարդու իրավունքների կոնվենցիայի սկզբունքների խախտում: Ելնելով վերոգրյալից ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել բողոքրկվող դատական ակտը և իրեն արդարացնել: 4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը. Մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Հ.Սարգսյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց և խնդրեց այն մերժել: 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանության կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրողի պատասխանը, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ քրեական դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին նախադասության համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել: Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքով ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը խնդրել է այն ամբողջությամբ բեկանել և իրեն արդարացնել: Ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր կողմից իրականացրած գործունեությամբ պետությանը որևէ վնաս չի պատճառվել, քանի որ ինքը <<կազինո>> չի հիմնադրել: Իր կողմից հիմնադրած կոոպերատիվը աշխարհում նախադեպը չունեցող կազմակերպություն է, որտեղ մասնակիցները կամավորության սկզբունքով անդամավճար են վճարում, որը իրենց կողմից երաշխավորվում է արժեթղթով` <<բոն>> արժեթղթով։ Իր կողմից տեղադրված սարքավորումները չեն հանդիսանում ծրագրավորված` ավտոմատացված խաղերի անցկացում, հետևաբար դրանք չեն դիտվում որպես շահումով խաղերի կազմակերպում։ Իր կողմից հիմնադրած կազմակերպությունը չի հանդիսանում առևտրային կազմակերպություն, ուստի իրենք նպատակահարմար են գտել կամավորության սկզբունքով անդամագրվածներին անդամագրությունը իրականացնել բոների արժեթղթային հաշվարկով։ Սկզբնական շրջանում բոլոր անձինք ձեռք են բերում անդամություն, այսինքն` բոն։ Իր կողմից տեղադրված ապարատները նախատեսված չեն շահումով խաղերի համար, դրանք որևէ քարտ չեն ճանաչում, այդ ապարատների մեջ հնարավոր չէ քարտ կամ գումար մտցնել կամ սարքավորումից գումար ստանալ։ <<Էտոս>> կոոպերատիվը չի հանդիսանում ձեռնարկություն։ Իրավական առումով շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կոոպերատիվի տեսակ գոյություն չունի, հետևաբար և հարկային տեսչության աշխատակիցներին իրավասություն տրված չէ նման կազմակերպություններին դասել տնտեսվարող սուբյեկտների շարքին և ստուգումներ անկացնել տնտեսվարող սուբյեկտ չհանդիսացող կազմակերպություններում։ Ինքը իրավարար է, խախտում թույլ չի տվել, իր սարքավորումները նախատեսված չեն փողով խաղալու համար, ինքը շահումով խաղերի կազմակերպում չի իրականացրել, ինքը գործարար անհատականություն է, իսկ դա չի նշանակում, որ ինքը ձեռնարկատեր է։ Իրենց կանոնադրությունը միայն հանգստի և ինքնակատարելագործման նպատակ է հետապնդել, այլ ոչ թե ժամանցի և զվարճության, ինչպես կազինոները և խաղասրահները։ Կոոպերատիվը շահույթ չի ստացել, հետևաբար իր նկատմամբ չէր կարող քրեական գործ հարուցվել դրա համար, քանի որ իր կողմից իրականացրած գործունեությունը օրինական է։ Վերաքննիչ դատարանը, իրավական գնահատական տալով ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի ցուցմունքներին, պատճառաբանություններին, ստուգելով ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության վերաբերյալ քրեադատավարական պահանջների, գործով ձեռք բերված ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի պատճառաբանություններն արժանահավատ չեն, մտացածին են, դրանք նպատակ են հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից, Գևորգ Բաբախանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով ձեռք բերված և դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով. Վկաներ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցներ Աշոտ Կարապետյանի, Դավիթ Քամալյանի, Դավիթ Դավթյանի, Կարեն Սրապիոնյանի, Ռուբեն Սարգսյանի, Ռուսլան Գրիգորյանի, Գալուստ Շահգալդյանի, Արմեն Ավագյանի, Վարդան Մարտիրոսյանի, Արտեմ Անաստասյանի, Աշոտ Ասատրյանի, Արտեմ Պետրոսյանի, Կարեն Սարգսյանի, վկաներ Երանուհի Միկոյանի, Դավիթ Ասատրյանի, Ռոման Կարապետյանի, Արա Սարգսյանի, Արսեն Եղիազարյանի, փորձագետներ Վասիլ Առուստամյանի, Հայկ Կարապետյանի, Արամ Թամրազյանի, Հայկ Հերթևցյանի ցուցմունքներով, վկաներ Հասմիկ Առաքելյանի, Տիգրան Հունանյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներով, <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի կողմից 11.09.2010թ. տրված համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 10-1285, 13.08.2010թ. տրված դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 10-1092, 01.12.2011թ. տրված լրացուցիչ համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 11-3242, 27.01.2012թ. տրված լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 11-3241, եզրակացություններով, որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից կազմված 23.10.2010թ., 19.11.2009թ., 30.11.2009թ. և 12.01.2010թ. արձանագրություններով, 28.10.2009թ. թիվ 2313842, 07.12.2009թ. թիվ 2316301 և 13.01.2010թ. թիվ 1305967 ստուգման ակտերով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.09.2009թ. որոշմամբ` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ ֆինանսների նախարարության 15.02.2010թ. թիվ 15-1-104-710 գրությամբ` <<Էտոս>> կոոպերատիվին շահումով խաղի և խաղատան կազմակերպման լիցենզիա չտրամադրելու վերաբերյալ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահին 26.03.2010թ. հասցեագրված ՀՀ ֆինանսների նախարարի 1/9.5/1442-10 գրությամբ, պետությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից 08.04.2010թ. կազմված տեղեկանք-հաշվարկով և <<Էտոս>> /ԱԽՄՊԿ/ Երևանի ուսումնա-ճանաչողական շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող ոչ առևտրային կոոպերատիվի հարկային և սոցապ գործերի ու անձնական հաշվի քարտերի պատճեներով, իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ անձնակազմի սպասարկման բաժնին ի պահ հանձնված 10 հատ խաղային ապարատներով, քրեական գործին կցված 30 հատ <<Էտոս>> բոներով, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով: Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով ձեռք բերված ապացույցները, գտել է, որ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Ապօրինի ձեռնարկատիրությունը առանց պետական գրանցման, հաշվառման (բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի) կամ առանց հատուկ թույլտվության (լիցենզիայի) լիցենզավորման ենթակա կամ օրենքով արգելված ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելն է, որը զուգորդվել է անձանց կամ կազմակերպություններին կամ պետությանը զգալի վնաս պատճառելով (…): 3. Նույն արարքը, որը՝ 1) զուգորդվել է անձանց կամ կազմակերպություններին կամ պետությանն առանձնապես խոշոր չափի վնաս պատճառելով, (…)>>: Մեջբերված հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ ապօրինի ձեռնարկատիրությունը տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի անմիջական օբյեկտը ՀՀ-ում նորմալ ձեռնարկատիրական հարաբերություններն են: Հանցագործություն օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հոդվածում նկարագրված արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ: Դրանք են` առանց պետական գրանցման, հաշվառման ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելը, առանց հատուկ թույլտվության, լիցենզավորման ենթակա կամ օրենքով արգելված ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելը: Որպես օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ` հոդվածը նախատեսում է հետևանք` անձանց կամ կազմակերպություններին կամ պետությանը վնաս պատճառելը: Ապօրինի ձեռնարկատիրության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ: <<Շահումով խաղերի և խաղատների մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` շահումով խաղ է համարվում ցանկացած մեքենայացված կամ կենդանի խաղ, որը որևէ կերպ ստեղծում է շահման հնարավորություն: <<Լիցենզավորման մասին>> ՀՀ օրենքի 43-րդ հոդվածի համաձայն` շահումներով խաղերի կազմակերպումը ընդգրկված է լիցենզավորման ենթակա գործունեության տեսակների աղյուսակում: Սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներով վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում, որ Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանը, հանդիսանալով <<Էտոս>> ակումբ խաղային մոլեհամակ պաթոսի կարգավորման Երևանի ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար, իրականացրել է շահումով խաղերի կազմակերպում առանց հատուկ թույլտվության /լիցենզիայի/, այսինքն իրականացրել է ապօրինի ձեռնարկատիրություն, որը զուգորդվել է պետությանը առանձնապես խոշոր չափերի վնաս պատճառելով։ Վերաքննիչ դատարանը, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, ապացույցների ուժի, ապացույցների ստուգումը, գնահատումը կանոնակարգող ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների համատեքստում քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, հանգում է այն համոզման, որ ապացուցված է, որ ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն այն մասին, որ շահումով խաղերի կազմակերպումը հաստատված չէ, ամբաստանյալի առնչությունը դեպքին ապացուցված չէ, հանցագործության հատկանիշները բացակայում են, դատարանը պետք է արդարացման դատավճիռ կայացներ: Վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ սույն գործով ցուցմունքները ձեռք են բերվել այնպիսի անձանցից, ովքեր ունակ չեն ճանաչել շահումով խաղ անցկացնելու ավտոմատ սարքի տարբերությունը, անհիմն է, քանի որ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ ցուցմունքներ են տվել փորձագետները, այդ բնագավառում բավարար հատուկ գիտելիքների տիրապետող այլ պաշտոնատար անձինք: Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությանն առ այն, որ դատարանը չպետք է հաստաված համարեր պատճառված վնասի չափը 3.500.000 դրամի չափով, ապա վերաքննիչ դատարանն արձանագում է, որ լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության 27.01.2012թ. թիվ 11-3241 եզրակացության համաձայն` թիվ 83101110 քրեական գործի քննությամբ պարզված ելակետային տվյալներն ընդունելու դեպքում, հետազոտվող ժամանակաշրջանում թվով 19(տասնինը) հատ խաղասարքերի մասով ծավալած ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափը կկազմի` 3.500.000 դրամ: Քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ կոոպերատիվ կազմակերպությունները չեն կարող <<Ստուգումների մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն տնտեսվարողների կազմում ներառվել և որպես տնտեսվարող ստուգվել ՀՀ ՊԵԿ-ի կողմից, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ <<Էտոս>> ակումբը Էրեբունու հարկային տեսչությունում հաշվառված է որպես ուսումնա-ճանաչողական, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ոչ առևտրային կոոպերատիվ, այսինքն հանդիսանում է իրավաբանական անձ և <<Հայաստանի Հանրապետությունում ստուգումների կազմակերպման և անցկացման մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին և 2-րդ հոդվածների համաձայն ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեն իրավասու էր իրենց վերապահված լիազորությունների շրջանակներում ստուգումներ իրականացնել և գործել է իր լիազորությունների շրջանակներում, ուստի այդ պատճառաբանությունը ևս հիմնազուրկ է: Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքին, որ իրեղեն ապացույց ներկայացված 10 սարքավորումներն ըստ փորձագետների չեն համապատասխանում հաստատագրված վճարների ենթարկվող սարքավորումների դասին և չեն կարող գործածվել որպես շահումով խաղային ավտոմատ և լիցենզավորվել, ապա փորձաքննության եզրակացության, դատաքննությամբ հարցաքննված փորձագետի ցուցմունքի համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված սարքավորումները համարվում են խաղային։ Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է գտնում նաև վերաքննիչ բողոքի փաստարկը` ամբաստանյալի գործադիր մարմնի ղեկավար, վարձու աշխատող անձ չհանդիսանալու վերաբերյալ, քանի որ ամբաստանյալը հանդիսանում է ոչ առևտրային կոոպերատիվի իրավարար-ղեկավար և հանցագործություն կատարած լինելու դեպքում` հանցագործության սուբյեկտ է և ենթակա է քրեական պատասխանատվության: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, պահպանվել են ապացույցների հավաքման, ստուգման և գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը, ամբաստանյալի կողմից իրեն մեղսագրված արարքը կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորվում է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, արարքի որակման հարցում քրեական օրենքը կիրառվել է ճիշտ և կատարած հանցավոր արարքի համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի: Այս առումով պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար: Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ` վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճիռը բեկանելու հիմքեր չկան, հետևաբար, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքը` առանց բավարարման: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Գևորգ Բաբախանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 11-01-2013 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 13-02-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 252, 278, 285, 195, 167, 121, 215, 75 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 13-02-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 252, 278, 285, 195, 167, 121, 215, 75 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-2530/13 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 21-02-2013 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0017/01/11
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 12-02-2013 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Թամրազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 13-02-2013 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-2530 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 21-02-2013 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 8 հատոր |
| Գործի համարը | ԵԷԴ/0017/01/11 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 21-02-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 18-03-2013 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԷԴ/0017/01/11 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 18 մարտի 2013 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2013 թվականի հունվարի 11-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Գ.Բաբախանյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճռով Գևորգ Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի ժամկետով: Գ.Բաբախանյանը զրկվել է շահումով խաղերի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից` 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Վճռվել է Գ.Բաբախանյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 3.500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում: Ամբաստանյալ Գ.Բաբախանյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2013 թվականի հունվարի 11-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճիռը` թողել օրինական ուժի մեջ: Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գ.Բաբախանյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանը` խնդրելով բեկանել Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճիռը, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2013 թվականի հունվարի 11-ի որոշումը, քրեական գործի վարույթը կարճել և Գ.Բաբախանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 3-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրված առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ: Բողոքի հեղինակը, մասնավորապես, գործի փաստական հանգամանքների և ձեռք բերված ապացույցների վկայակոչմամբ նշել է, որ դատարանները թույլ են տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: Գ.Բաբախանյանի նկատմամբ կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածը, որը չպետք է կիրառվեր: Վերլուծելով բողոքի փաստարկները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է նաև, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 406-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված` գործի ելքի վրա ազդած դատական սխալ` նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտում, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանք: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը նույնպես հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Գևորգ Ղևոնդի Բաբախանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2013 թվականի հունվարի 11-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Գ.Բաբախանյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 20-03-2013 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 25-03-2013 |
|---|---|
| Դատարան | Էրեբունի և Նուբարաշեն |
| Այլ նշումներ | 8 հատոր` 252, 278, 285, 195, 167, 121, 215, 95 թերթ: |