Գործ ԵԷԴ/0002/01/11

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

15 հունիսի 2012թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ

ՄԵՂԱԴՐՈՂ Հ. ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ա. ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով մեղադրող Բ.Ղալեչյանի վերաքննիչ բողոքը` Արարատ Կարապետի Առաքելյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 17-ի դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2010 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչությունում <<Ալ Սիլ Ստեփ>> ՍՊ ընկերության սնանկության կառավարիչ Արարատ Առաքելյանի կողմից իր լիազորություններն ընկերության շահերին հակառակ օգտագործելու և պետության օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու վերաբերյալ նյութերով հարուցվել է քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2010 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Արարատ Կարապետի Առաքելյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրեսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Վարույթն իրականացնող մարմնի 2010 թվականի դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ համաներման ակտի ընդունման հետևանքով քրեական գործի վարույթը կարճվել և Արարատ Կարապետի Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրեսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է:
2010 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արարատ Կարապետի Առաքելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2012 թվականի փետրվարի 17-ի դատավճռով Արարատ Կարապետի Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ ճանաչել է անմեղ և արդարացրել է։
Վճռել է քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` Երևանի քաղաքացիական դատարանի 0519/04/08 <<Ալ Սիլ Ստեփ>> ՍՊԸ-ի կամավոր սնանկության մասին քաղաքացիական գործը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել ՀՀ Դատական դեպարտամենտի կենտրոնական արխիվ:
Դատավճռի դեմ 2012 թվականի մարտի 27-ին վերաքննիչ բողոք է բերել մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչության ավագ դատախազ Բ.Ղալեչյանը:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 04-ի որոշմամբ մեղադրող Բ.Ղալեչյանի վերաքննիչ բողոքը թողնվել է առանց քննության` ժամկետանց լինելու պատճառաբանությամբ:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մայիսի 21-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 17.02.2012թ. թիվ ԵԷԴ/0002/01/11 դատավճիռը դատախազության կողմից վերաքննության կարգով բողոքարկելու համար նախատեսված բաց թողնված ժամկետը վերականգնվել է:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2012 թվականի մայիսի 23-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի մայիսի 29-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.

Արարատ Կարապետի Առաքելյանին նախաքննական մարմինը մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ արարքի համար.
<<Ալ Սիլ Ստեփ>> ՍՊԸ-ն 07.05.2003թ. գրանցվել է որպես իրավաբանական անձ և իրականացրել է մանրածախ առևտրային գործունեություն։ Ընկերությունը հաշվառված է եղել ք.Երևան Արցախի 14 շենք, բն. 24 հասցեում, տնօրեն է հանդիսացել Սիլվարդ Արզումանի Ստեփանյանը։ 01.01.2008թ. դրությամբ հաշվապահական հաշվեկշռի համաձայն, որը 05.02.2008թ. ներկայացվել է Էրեբունու ՏՀՏ, ընկերությունն ունեցել է 13.090.000 դրամ ընթացիկ ակտիվներ և 12.526.000 դրամ կուտակված շահույթ։ <<Ալ Սիլ Ստեփ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Ս.Ստեփանյանը 01.03.2008թ. հրավիրել է ընկերության ընդհանուր ժողով, որի որոշմամբ նշված 13.090.000 ՀՀ դրամից 11.020.000 դրամը որպես շահույթ 03.03.2008թ. վճարել է միակ հիմնադրին` Արզուման Ստեփանյանին, իսկ մնացորդը կազմող` 2.070.000 դրամից 472.000 դրամը վճարվել է որպես շահութահարկ։ 1.442.000 դրամը շահութահարկի և ԱԱՀ-ի գերավճարներն են, իսկ 50.000 դրամը կազմել է կանոնադրական գումարը` ակտիվների ընդհանուր արժեքը կազմել է 1.492.000 դրամ։
Դրանից հետո, ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ Էրեբունու ՏՀՏ-ի կողմից 04.03.2008թ. մինչև 07.04.2008թ. ընկերությունում իրականացվել է ստուգում, որի արդյունքում կազմված թիվ 1033722 ակտով ընկերությանն առաջադրվել է վճարել պետական բյուջե 29.889.500 դրամ լրացուցիչ հարկային պարտավորության գումար։
Տվյալ պարագայում` 07.04.2008թ. դրությամբ ընկերության ակտիվները կազմել են 1.492.000 դրամ, որն ակնհայտորեն բավարար չի եղել 29.889.500 դրամ լրացուցիչ հարկային պարտավորությունն ամբողջությամբ կատարելու համար, քանի որ ընկերության պարտավորությունները գերազանցել են ընկերության ակտիվների արժեքը։
Ս.Ստեփանյանը, ստանալով Էրեբունու ՀՏ-ի ստուգման ակտը, այն չի վիճարկել և 2008 թվականի մայիսի 05-ին կամավոր սնանկության դիմում է ներկայացրել Երևանի քաղաքացիական դատարան։ Դատարանի 12.05.2008թ. վճռով ընկերությունը ճանաչվել է սնանկ, իսկ 18.12.2008թ. ընկերության վերաբերյալ գործն ավարտվել է։
Երևանի քաղաքացիական դատարանի 2008 թվականի մայիսի 07-ի որոշմամբ <<Ալ Սիլ Ստեփ>> ՍՊ ընկերության սնանկության կառավարիչ նշանակված Արարատ Կարապետի Առաքելյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության` վերը նշված ընկերության ծառայող, իրականացնելով դատարանի որոշմամբ հատուկ կարգադրիչ վարչատնտեսական լիազորություն, ստուգելով և պարզելով, որ ըկերությունը չի ունեցել սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող գույք, այլ գույքային իրավունքներ, այլ պարտատերեր ու պարտապաններ, իր լիազորությունն օգտագործել է այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով, այն է` ՀՀ քաղաքացիական դատարանի 2008 թվականի մայիսի 5-ի վճռով <<Ալ Սիլ Ստեփ>> ՍՊ ընկերությանը սնանկ ճանաչելուց հետո դրսևորել է անգործություն, այսինքն` <<Սնանկության մասին>> ՀՀ օրենքի 29-րդ հոդվածի 1-ին մասի <<զ>> կետի համաձայն, վերլուծելով պարտապանի ֆինանսական վիճակը, ունենալով սնանկության պատճառները վերլուծելու լիազորություն, խախտելով նույն օրենքի 58-րդ հոդվածի 1-ին մասի <<ա>> կետի պահանջները, դատարան ներկայացրած` պարտապանի ֆինանսական վիճակի մասին վերլուծություններում դիտավորությամբ տեղեկություններ չի ընդգրկել սնանկության պատճառների, այդ թվում` կանխամտածված սնանկության հատկանիշների առկայության մասին, բացի այդ, խախտելով <<Սնանկության մասին>> ՀՀ օրենքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի <<ա>> կետի պահանջները, հաստատապես տեղյակ լինելով 2008 թվականի մարտի 01-ի ժողովի արձանագրության մասին, կանխամտածված չի դիմել դատարան` պարտապանին սնանկ ճանաչելուն նախորդող հինգ տարվա ընթացքում պարտապանի կատարած անհատույց փոխանցումները` մասնավորապես` ընկերության ընդհանուր ժողովի 01.03.2008թ. որոշմամբ ընկերության միակ հիմնադիր Արզուման Ստեփանյանին որպես շահույթ փոխանցված 11.020.000 դրամը դատական կարգով հետ ստանալու համար, ինչի հետևանքով պետության օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս` 3.494.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչության ավագ դատախազ Բ.Ղալեչյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատավճիռը կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 25-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներով, նյութական իրավունքի նորմերի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներով, որն էլ ազդել է քրեական գործի ելքի վրա:
Դատարանը չի կատարել գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն, իսկ հետազոտված ապացույցները ճիշտ չի գնահատել, որի արդյունքում ճիշտ չի մեկնաբանել հանցագործության օբյեկտիվ կողմը։
Այսպես, դատարանը հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, սխալ հետևության է հանգել, որ ապացուցված և հիմնավորված չէ այն հանգամանքը, որ Արարատ Առաքելյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։
Դատարանը, վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիան՝ արձանագրել է, որ <<... այդ հոդվածով անձին մեղսագրվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվել է նրանով, որ հանցավորը պետք է ունենա կամ հետապնդի իր կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու, կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակ։
Քրեական գործի քննությամբ չի հիմնավորվել այն հանգամանքը, որ Արարատ Առաքելյանն իր լիազորությունների շրջանակում դատարան չդիմելով և չվիճարկելով ընկերության ընդհանուր ժողովի 2008 թվականի մարտի 01-ի որոշմամբ որպես շահույթ 11.020.000 դրամը միակ հիմնադիր Արզուման Ստեփանյանին վճարելու հարցը՝ ուղղակի դիտավորությամբ իր կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն օգտագործել է իր կամ այլ անձի օգտին`տվյալ դեպքում՝ Արզուման Ստեփանյանի կամ ի վնաս որևէ մեկի, տվյալ դեպքում՝ հարկային տեսչության>>։
Հանցակազմի այնպիսի ֆակուլտատիվ տարր, ինչպիսին նպատակն է, չի կարող հանդիսանալ օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ ինչպես նշված է դատավճռում։
Բացի այդ, դատարանը նման եզրահանգումը պատճառաբանել է այն հանգամանքով, որ Արարատ Առաքելյանը չի հանդիպել ընկերության տնօրեն Սիլվարդ Ստեփանյանին կամ ընկերության հիմնադիր Արզուման Ստեփանյանին և նրանց հետ որևէ պայմանավորվածություն չի ունեցել, իսկ պետությանն էական վնաս չի պատճառել, որը պատճառաբանել է այն հանգամանքով, որ Արարատ Առաքելյանը մի քանի անգամ հարկային տեսչության աշխատակցին ներկայացրել է ընկերության ընդհանուր ժոդովի 2008 թվականի մարտի 01-ի որոշմամբ՝ 11.020.000 դրամը Արզուման Ստեփանյանին վճարելու վերաբերյալ որոշումն ու արձանագրությունը և եկել են այն եզրակացության, որ այդ կապակցությամբ դատարան դիմելու կարիք չկա։ Մինչդեռ <<Սնանկության մասին>> ՀՀ օրենքի 54-րդ հոդվածի <<ա>> կետի համաձայն՝ կառավարիչը կարող է սնանկության վերաբերյալ դիմում ներկայացնելուց հետո ոչ ուշ, քան մեկ տարվա ընթացքում դիմել դատական կարգով հետ ստանալու պարտապանի կատարած անհատույց փոխանցումները (այդ թվում՝ ոչ դրամային) պարտապանի հետ փոխկապակցված անձանց, որոնք կատարվել են պարտապանին սնանկ ճանաչելուն նախորդող հինգ տարվա ընթացքում։
Դատարանն արձանագրել է, որ գործով Արարատ Առաքելյանին առաջադրված մեղադրանքում բացակայում է հանցակազմի տարրերից մեկը՝ օբյեկտիվ կողմը, այսինքն՝ հանցակազմի այն հատկանիշը, որը նկարագրում է որոշակի պայմաններում, տեղում և ժամանակահատվածում ընթացող և քրեաիրավական պաշտպանության համապատասխան օբյեկտներին վնաս պատճառող հանրորեն վտանգավոր ոտնձգության արտաքին դրսևորումը և գտել, որ դատաքննությամբ չի ապացուցվել ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանին մեղսագրված հանցանքի օբյեկտիվ կողմի առկայությունը, ուստի նրան վերագրվող հանրորեն վտանգավոր արարքում հանցակազմ չկա։
Մեղադրողը գտնում է, որ դատական ակտն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, ճիշտ չեն գնահատվել հետազոտված ապացույցները, որի հետևանքով դատավճռում թերի և ճիշտ չի մեկնաբանվել տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը։ Դատարանը, շարադրելով հանցագործության օբյեկտիվ կողմի տեսական հասկացությունը և քրեաիրավական բնութագիրը, չի անդրադարձել տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշներից անգործությամբ դրսևորվող հատկանիշին։
Տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի կատարած հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվել է անգործությամբ, հետևաբար դատարանի պատճառաբանությունը, թե նրա գործողություններում բացակայում է հանցագործության օբյեկտիվ կողմը՝ անհիմն է։ Ինչ վերաբերում է դատարանի այն պատճառաբանությանը, թե Ա.Առաքելյանը չի հանդիպել ընկերության տնօրեն Սիլվարդ Ստեփանյանին կամ ընկերության հիմնադիր Արզուման Ստեփանյանին և նրանց հետ պայմանավորվածություններ ձեռք չի բերել, ապա <<պայմանավորվածություններ ձեռք բերել կամ չբերելը>> վերաբերում է հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմին և այդ հանգամանքը չի կարող հիմք հանդիսանալ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի բացակայության վերաբերյալ եզրահանգումներ կատարելու համար։ Եթե դատարանը բոլոր ապացույցները գնահատեր ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածով սահմանված՝ դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի համար բավարության տեսանկյունից, ապա ակնհայտ կդառնար ամբաստանյալ Արարատ Առաքելյանի դրսևորած անգործությունը, իր պարտականությունների չկատարումը, ինչի հետևանքով նաև պարտատիրոջն էական վնաս պատճառելու հանգամանքը։
Այսպիսով, նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների համակցության պայմաններում՝ դատարանը, դրանց ոչ լիարժեք, և ոչ օբյեկտիվ հետազոտման արդյունքում կայացրել է գործի փաստական հանգամանքներից չբխող դատական ակտ, թույլ է տվել դատական սխալ, որի արդյունքում հանցագործություն կատարած անձը խուսափել է քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետով, 376-րդ հոդվածի 1-ին, 3761-րդ հոդվածի 1-ին մասերով, 378-րդ, 3801-րդ, 382-383-րդ հոդվածներով` մեղադրող Բ.Ղալեչյանը խնդրել է դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել` ամբաստանյալ Արարատ Կարապետի Առաքելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և ելնելով նրա կատարած հանցագործության բնույթից ու հասարակական վտանգավորության աստիճանից կայացնել գործն ըստ էության լուծող մեղադրական դատավճիռ` նրա նկատմամբ նշանակելով պատիժ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեք հարյուրապատիկի չափով։

4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.

Ամբաստանյալ Արարատ Առաքելյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` խնդրելով այն մերժել:

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրողի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած ամբաստանյալի պատասխանը, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-19-րդ, 23-րդ, 25-րդ, 125-127-րդ հոդվածների դրույթները, գործով հավաքված և դատական ակտում շարադրված ապացույցները ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույցի վերլուծություն, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով, յուրաքանչյուր ապացույցը ենթարկելով գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է հետևության, որ Արարատ Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ժամանակ իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Երևանի քաղաքացիական դատարանի 2008 թվականի մայիսի 07-ի որոշմամբ ինքը <<Ալ Սիլ Ստեփ>> ՍՊ ընկերության կամավոր սնանկության գործով նշանակվել է սնանկության կառավարիչ։ Նշված գործով կատարած ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ 01.01.2008թ. դրությամբ ընկերության հաշվապահական հաշվեկշռի համաձայն կուտակված 12.526.000 դրամ շահույթից ընկերության ընդհանուր ժողովի 01.03.2008թ. որոշմամբ 11.020.000 դրամը որպես շահույթ վճարվել է միակ հիմնադիր Արզուման Ստեփանյանին: Իր ուսումնասիրությունների արդյունքում միակ պարտատիրոջ` ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ Էրեբունու հարկային տեսչության պահանջները բավարարելու համար ընկերությանը սեփականության իրավունքով պատկանող գույք չի հայտնաբերել։ Այդ մասին 14.07.2008թ. կատարել է ֆինանսական վերլուծություն, իսկ 18.12.2008թ. իր կողմից հրավիրվել է պարտատերերի ժողով։ Էրեբունու հարկային տեսչության կողմից լիազորված անձ` Ռ.Ամիրխանյանի կողմից տրվել է համաձայնություն <<Սնանկության մասին>> ՀՀ օրենքի 105 հոդվածի համաձայն սնանկության գործը ավարտելու համար և 19.12.2008թ. վճռով <<Ալ Սիլ Ստեփ>> ՍՊԸ-ի սնանկության գործն ավարտվել է։ Իսկ ինչ վերաբերում է ֆինանսական հաշվետվությունում ընկերության կանխամտածված հատկանիշների առկայությանը անդրադառնալուն, ապա ինքը ֆինանսական հաշվետվությունում ընկերության կանխամտածված հատկանիշների առկայությանը չի անդրադարձել, քանի որ նման բան չի հայտնաբերել ու չէր էլ կարող հայտնաբերել։
Միաժամանակ հայտնել է դատարանին, որ 01.03.2008թ. ընդհանուր ժողովի որոշման մասին տեղյակ է եղել միակ պարտատեր` Էրեբունու ՀՏ-ի լիազորված անձ Ռ.Ամիրխանյանը։ Բազմիցս հանդիպել է Ռ.Ամիրխանյանին և քննարկել ՍՊԸ-ի ընդհանուր ժողովի որոշումը դատական կարգով բողոքարկելու կամ չբողոքարկելու հարցը։ Վերջինս նույնպես կարծիք է հայտնել այն մասին, որ ընկերության վերը նշված որոշումն օրինական է և այն դատական կարգով վիճարկելու անհրաժեշտություն չկա։ Ռ. Ամիրխանյանը, գտնելով, որ այդ բաշխումը կատարվել է օրինական հիմունքներով, իր համաձայնությունն է տվել սնանկության գործը ավարտելու համար։ Եթե լիազորված անձը գտներ, որ այդ բաշխումը կատարվել է օրենքի պահանջների խախտմամբ, ապա իրեն կպարտադրեր դիմել դատարան` նշված գումարը բռնագանձելու պահանջով։ Հայտնեց նաև, որ որպես կառավարիչ այդ ամբողջ ժամանակահատվածում երբեք չի հանդիպել ՍՊԸ-ի հիմնադրին` Արզուման Ստեփանյանին, ոչ էլ տնօրեն` Սիլավրդ Ստեփանյանին և բնականաբար 01.03.2008թ. որոշման վերաբերյալ որևէ քննարկում չի եղել։
Առաջին ատյանի դատարանը, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված և հիմնավորված չի համարել այն հանգամանքը, որ Արարատ Կարապետի Առաքելյանը կատարել է իրեն մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը։
Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները հերքում են Արարատ Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործելու համար, եթե անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական է վնաս պատճառվել։
Նշված հոդվածով անձին մեղսագրվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է նրանով, որ հանցավորը պետք է ունենա կամ հետապնդի` իր կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակ։
Դատարանն արձանագրել է, որ քրեական գործի քննությամբ չի հիմնավորվել այն հանգամանքը, որ Արարատ Առաքելյանն իր լիազորությունների շրջանակում դատարան չդիմելով և չվիճարկելով ընկերության ընդհանուր ժողովի 01.03.2008թ. որոշմամբ որպես շահույթ 11.020.000 ՀՀ դրամը որպես միակ հիմնադիր Արզուման Ստեփանյանին վճարելու հարցը` ուղղակի դիտավորությամբ իր կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն օգտագործել է իր կամ այլ անձի օգտին` տվյալ դեպքում` Արզուման Ստեփանյանի կամ ի վնաս որևէ մեկի, տվյալ դեպքում` հարկային տեսչության։
Դատարանն այդ հանգամանքը հիմնավորել է նրանով, որ Արարատ Առաքելյանը որպես կառավարիչ երբևէ չի հանդիպել ոչ ընկերության տնօրենին` Սիլվարդ Ստեփանյանին և ոչ էլ հիմնադրին` Արզուման Ստեփանյանին, դա հերքող որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել։
Պետության օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ դատարանը նշել է, որ ինչպես Ա.Առաքելյանի ցուցմունքներով, այնպես էլ հարկային տեսչության ներկայացուցչի ցուցմունքներով հիմնավորվել է, որ Արարատ Առաքելյանը մի քանի անգամ հարկային տեսչության աշխատակցին ներկայացրել է ընկերության ընդհանուր ժողովի 01.03.2008թ. որոշմամբ որպես շահույթ 11.020.000 ՀՀ դրամը որպես միակ հիմնադիր Արզուման Ստեփանյանին վճարելու հարցը և եկել են այն եզրակացության, որ դրա վերաբերյալ դատարան դիմելու կարիք չկա։ Այսինքն` Ա.Առաքելյանը գործողություն է կատարել հարկային տեսչության օգտին, իսկ հարկային տեսչության աշխատակիցն ինքն է գտել, որ վերը նշված հարցով դատարան դիմելու կարիք չկա։ Փաստորեն, հարկային տեսչությունը Ա.Առաքելյանի կողմից պատշաճ իրազեկված է եղել 01.03.2008թ. ընդհանուր ժողովի որոշման մասին և համաձայնություն է տվել սնանկության գործի ավարտման վերաբերյալ։ ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ Էրեբունու հարկային տեսչությունը, սնանկության վերաբերյալ գործի ավարտի դեմ առարկություն չի ներկայացրել և այդ հանգամանքը հաստատվել է 19.12.2008թ. վճռով։
Դատարանն արձանագրելով, որ սույն գործով Արարատ Կարապետի Առաքելյանին առաջադրված մեղադրանքում բացակայում է հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը, այսինքն հանցակազմի այն հատկանիշը, որը նկարագրում է որոշակի պայմաններում, տեղում և ժամանակահատվածում ընթացող և քրեաիրավական պաշտպանության համապատասխան օբյեկտներին վնաս պատճառող հանրորեն վտանգավոր ոտնձգության արտաքին դրսևորումը` գտել է, որ դատաքննությամբ չի ապացուցվել ամբաստանյալ Արարատ Առաքելյանին մեղսագրված հանցանքի օբյեկտիվ կողմի առկայությունը և վերջինիս վերագրվող հանրորեն վտանգավոր արարքում հանցակազմ չկա։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Արարատ Առաքելյանին մեղսագրված արարքի որակման հարցը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նրա կողմից կատարված արարքը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշներին հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության անմիջական օբյեկտը առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների գործունեության կարգի ու դրանցում ծառայության օրինական շահերի պաշտպանության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերոթյուններն են:
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երեք պարտադիր հատկանիշներով.
1. առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելը,
2. անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելը,
3. ծառայողի արարքի և նշված հետևանքի միջև պատճառական կապի առկայությունը:
Ծառայողի կողմից իր լիազորությունների իրականացում ասելով` պետք է հասկանալ այնպիսի գործողության/անգործության/ կատարում, որն օրենքով կամ այլ նորմատիվ ակտով սահմանված իր լիազորությունների շրջանակներում իրականացնում է ծառայողը:
Քրեական պատասխանատվություն է առաջացնում այդ լիազորությունները տվյալ կազմակերպության շահերին հակառակ օգտագործելը:
Քննարկվող հանցակազմի առկայության համար անհարժեշտ է նաև, որ համապատասխան ծառայողի կողմից իր լիազորությունները չարաշահելու հետևանքով, անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառվի, ինչպես նաև անհարժեշտ է բացահայտել արարքի և նշված հետևանքի միջև պատճառական կապի առկայությունը:
Սույն գործով չի ապացուցվել Արարատ Առաքելյանին մեղսագրված հանցանքի օբյեկտիվ կողմի առկայությունը, ուստի դատարանը փաստել է, որ վերջինիս արարքում հանցակազմ չկա։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, պահպանվել են ապացույցների հավաքման, ստուգման և գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը, ամբաստանյալ Արարատ Առաքելյանի նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելը բխում է օրինականության սկզբունքից:
Այս առումով վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում մեղադրական դատական ակտ կայացնելու համար:
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ` վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 17-ի դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, հետևաբար, այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքը` առանց բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրող Բ.Ղալեչյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 17-ի դատավճիռը` Արարատ Կարապետի Առաքելյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ