Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Գործ. ԵԷԴ/0168/01/10
01 փետրվարի 2013թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Հ.ՏԵՐ- ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՍԱՄՍՈՆՅԱՆ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Վ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Գ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Մ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ


Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի պաշտպան Գ.Մարգարյանի և դատախազ Ս.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքները` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 12-ի դատավճռի դեմ.


Պ Ա Ր Զ ԵՑ


1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
16.07.2010թ. ՀՀ Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-104 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12125210 քրեական գործը։ 21.07.2010թ. որոշմամբ Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ րեական օրենսգրքի 34-104 հոդվածի 1-ին մասով։ 02.12.2010թ. Ա.Բաղդասարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-104 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, որով և վերջինս ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, իսկ խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։ Նախաքննության մարմնի կողմից Ա.Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «Իր հոր` Վազգեն Բաղդասարյանի և նրա կնոջ քրոջ ամուսին Միհրան Յուրիկի Գրիգորյանի միջև 2010թ. հուլիսի «15»-ին կայացած հեռախոսային խոսակցության ժամանակ տեղի ունեցած վիճաբանության հետ կապված հարցերը պարզաբանելու նպատակով Ա.Բաղդասարյանի կրտսեր եղբայր Սերգեյ Բաղդասարյանն ու Մ.Գրիգորյանը պայմանավորվել են հանդիպել Երևան քաղաքի Նոր Արեշ 50 փողոցի 8-րդ տան դիմաց գտնվող «Սառնաղբյուր» սրճարան-գարեջրատան դիմացի հատվածում։ Պայմանավորվածության համաձայն Մ.Գրիգորյանն ու Ս.Բաղդասարյանն իրենց մեկական ընկերների հետ ավտոմեքենաներով ժամը «23։30»-ի սահմաններում գնացել են այնտեղ։ Մ.Գրիգորյանն ու Ս.Բաղդասարյանը քննարկել են հիշյալ հեռախոսային խոսակցության հանգամանքները, հասկացել իրար, պայմանավորվել են գնալ Բաղդասարյանների տուն։ Հեռանալով Ս.Բաղդասարյանից` Մ.Գրիգորյանը գնացել է դեպի «Սառը ջուր» ցայտաղբյուրը` ջուր խմելու։
Նույն հեռախոսային խոսակցության պատճառով Միհրան Գրիգորյանին սպանելու նպատակով քննությամբ չպարզված ավտոմեքենայով «Սառնաղբյուր» սրճարան-գարեջրատան դիմացի հատված է գնացել Արարատ Բաղդասարյանն իր հետ վերցնելով հրազենային գնդակով լիցքավորված, իրեն պատկանող «ТОЗ-34ЕР» տեսակի 12 տրամաչափի 28036 գործարանային համարի երկփողանի որսորդական հրացանը։ Հասնելով դեպքի վայր ու իջնելով ավտոմեքենայից` շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով, այն է` մոտակայքում գտնվող բազմաթիվ մարդկանց կյանքի համար իրական վտանգի պայմաններում, Միհրան Գրիգորյանին ապօրինաբար կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, հրացանով շուրջ 4,5մ հեռավորությունից կրակել է նրա վրա` որովայնի աջ կեսի շրջանի հրազենային թափանցող, միջանցիկ վիրավորման` հաստ աղու աղեգալարների բազմաթիվ վնասումներով, կոնքի ոսկրերի կոտրվածքների ձևով պատճառել առողջության ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։ Ա.Բաղդասարյանը սպանությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, այն է` անմիջապես հավաքվել են մարդիկ, Սերգեյ Բաղդասայանն անհապաղ տուժողին տեղափոխել է հիվանդանոց և բժշկական շտապ միջամտության շնորհիվ փրկվել է Մ.Գրիգորյանի կյանքը»։
Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 12.07.2011թվականի դատավճռով մեղադրանքը վերավորակվել է, ամբաստանյալ Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանը կատարած արարքի համար մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 1–ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Միաժամանակ, վերջինիս նկատմամբ կիրառելով ՀՀ Ազգային ժողովի 26.05.2011թվականի ՙՀՀ անկախության հռչակման 20–րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ որոշման 8–րդ կետի 5–րդ ենթակետի պահանջները, պատժաչափի չկրած մասը կրճատվել է մեկ քառորդով` պատժաչափի հաշվարկը վերապահելով քրեակատարողական հիմնարկությանը:
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 06.10.2011թ. թիվ. ԵԷԴ/0168/01/10/ որոշմամբ, մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները մերժվել են և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատավճիռը թողնվել է անփոփոխ:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 15.03.2012թ որոշմամբ ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրք 34–104 հոդվածի 2 մասի 6–րդ կետով մեղսագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 1–ին մասով վերավորակելու մասին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 12.07.2011թ. դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 06.10.2011թ. որոշումը բեկանվել և գործը վերադարձվել է նույն դատարան` նոր քննության:
2012թ նոյեմբերի 12-ի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ամբաստանյալ Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին կետի կիրառմամբ դատապարտվել ազատազրկման 6 տարի ժամկետով
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերոհիշյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Արարատ Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան Գ.Մարգարյանը և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն դատախազ Վ.Հովհաննիսյանը` հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Պաշտպան Գ.Մարգարյանը գտել է, որ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18, 126, 358, 365 հոդվածների պահանջները։
Ինչպես նախաքննության այնպես էլ երկու դատաքննությունների ընթացքում Արարատ Բաղդասարյանը հերքելով իր մասնակցությունը մեղսագրված արարքում, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, սակայն իր դիրքորոշումը հստակ հայտնել է պաշտպանական ճառով և վերջին խոսքով։
Արարատ Բաղդասարյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռը կայացվել է կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունը հաստատող ուղղակի ապացույցների բացակայության պայմաններում։
Տուժող Միհրան Գրիգորյանը իր ցուցմունքներում հայտնել է, որ տեսել է թե ինչպես են իր վրա կրակել, սակայն ոչ նախաքննության, ոչ էլ առաջին և երկրորդ դատաքննությունների ժամանակ չի պնդել և նույնիսկ ժխտել է , որ կրակողը եղել է Արարատ Բաղդասարյանը։
Գործով վկաներ Լիլյա Նադարյանի, Ծաղիկ Պապոյանի, Գագիկ Կոսակյանի, Նադեժդա Գոլովչենկոյի, Հասմիկ Սիմոնյանի ցուցմունքները իրենց բովանդակությամբ կրում եմ վերացական բնույթ և որևէ ձևով չեն հաստատում Արարատ Բաղդասարյանի մասնակցությունը հանցանքի կատարմանը։
Որպես վկա հարցաքննված ոստիկաններ Ռ. Հարությունյանը, Զ. Ավդիշոևը, Հ. Ալեքսանյանը իրենց ցուցմունքներում հայտնել են, որ հրացանը առգրավվելու ժամանակ ամբաստանյալի մայրը` Լուդմիլա Նադարյանը, իրենց հայտնել է, որ Միհրան Գրիգորյանին հրազենային վնասվածքը պատճառել է իր ավագ որդին` Արարատ Բաղդասարյանը։ Աակայն, դրա հետ մեկտեղ, նրանք չեն կարողացել պարզաբանել այն հարցը, թե Լյուդմիլա Նադարյանին որտեղից է հայտնի այդ հանգամանքը։
Գործով առգրավված զենքը՝ որսորդական հրացանը թեև ճանաչվել է իրեղեն ապացույց, սակայն չի պարզվել այն հարցը, թե արդյոք հենց այդ զենքից է տուժողին պատճառվել վնասվածք։ Այդ հարցի պատասխանը չի տրվել նաև կատարված դատաձգաբանական– դատահետքաբանական փորձաքննություններով։ Գործով չի հայտնաբերվել նաև հրազենից արձակված գնդակը։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի 3-րդ մասի՝ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Համաձայն ՀՀ քր. դատ. օր-ի 126 հոդվածի՝ գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման՝ ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռք բերման աղբյուրները ստուգելու միջոցով։
Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում վերը նշված դատավարական հիմնարար պահանջների չկատարումը հանգեցրել է նրան, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը կատարվել է բացառապես ենթադրությունների հիման վրա։
Փաստորեն դատավճռի հիմքում դրվել է միայն Արարատ Բաղդասարյանի ծնողների և ոստիկաններ Ռ. Հարությունյանի, Զ. Ավդիշոևի, Հ. Ալեքսանյանի ցուցմունքները։ Վերը նշված անձինք հանցանքի ականատես չեն եղել և նրանց կողմից հայտնած տվյալների աղբյուրը գործով պարզված չէ։ Բացի դրանից, Արարատ Բաղդասարյանի ծնողները՝ հայրը` Վազգեն Բաղդասարյանը և մայրը` Լյուդմիլա Նադարյանը, դեռ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով հերքել են իրենց որդու մասնակցությունը տվյալ հանցանքում։
Ավելին, Լյուդմիլա Նադարյանը իր ցուցմունքներում կտրականապես հերքելով այն հանգամանքը, որ իբր ոստիկաններին ասել է, որ հանցանքը կատարել է իր որդին, միաժամանակ հայտնել է, որ որսորդական հրացանի առգրավումը կատարվել է առանց որևէ որոշում ներկայացնելու, առգարավելուց հետո իրեն չեն տրամադրել արձանագրության պատճենը և որ ինքը չի տիրապետում գրավոր հայերեն լեզվին։
Հաշվի առնելով այն փաստը, որ գործով վկայակոչված ոստիկանների կողմից զենքի առգրավումը կատարվել է օրենքի կոպիտ խախտմամբ /ՀՀ քր. դատ. օր. 105 հոդվածի 1֊ին մասի 3-րդ և 5-րդ կետեր/ պաշտպանական կողմը միջնորդել է զենքի առգրավման որոշումը համարել որպես ապացույց օգտագործելու համար անթույլատրելի նյութ։
Միջնորդությունը դատարանի կողմից անտեսվել է և տվյալ արձանագրությունը դրվել է մեղադրական դատավճռի հիմքում։
Որպես ՀՀ քր. դատ. օր. 358 հոդվածի մեկնաբանող իրավադրույթ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր 2007թ. մայիսի 4-ի որոշման մեջ / Ռ. Խատոյանի վերաբերյալ գործ ՎԲ 55/07/ / նշել է. դատավճիռը պատճառաբանված է, եթե ապացուցման տրամաբանական և իրավական կանոններին համապատասխան՝ նրանում շարադրված են դատավճռի նկարագրական–պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերում բովանդակող հետևությունները և որոշումները հաստատող բոլոր փաստարկները։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները։ Քանի որ օրինական կարող է լինել միայն այն դատավճիռը, որը կայացվել է քրեական դատավարության ընթացքում՝ քրեադատավարական օրենքի նորմերին համապատասխան, չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատավճիռն օրինական չէ»։
Ի խախտումն ՀՀ քր. դատ. օր.–ի 365 հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների դատարանը սույն գործով դատավճռի հիմքում դրել է անձի մեղավորության կանխավարկածը։ Անտեսվել են հաստատող ապացույցները, իսկ չփարատվող ապացույցները մեկնաբանվել են ի վնաս ամբաստանյալի։
Հաշվի առնելով այն փաստը, որ դատարանը այնուամենայնիվ հանգել է այն համոզման, որ ապացուցված է Արարատ Բաղդասարյանին մեղսագրված արարքը, պաշտպանական կողմը սույն բողոքում ընդգրկում է նաև պատիժը մեղմացնելու լրացուցիչ հիմքը։
Ինչպես Երևում է դատավճռից Արարատ Բաղդասարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ Մեղմացնող հանգամանքները թվարկված են դատավճռում։ Արարատ Բաղդասարյանի անձը բնութագրվում է բացառապես դրական հատկանիշներով, նա նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական։ Ամուսնացած է, նրա խնամքին են գտնվում երկու երեխա, որից մեկը մանկահասակ է։ Ա. Բաղդասարյանը թեկուզև չի ընդունել իրեն մեղսագրված արարքի կատարումը , սակայն կամովին ներկայացել է իրավապահ մարմիններին, ինչը նույնպես դրական կողմից բնութագրում է նրան։
Ապացուցված համարելով Ա. Բաղդասարյանի մասնակցությունը կատարված հանցանքում . դատարանը ըստ էության հաստատել է այն փաստը, որ արարքը կատարելու դրդապատճառը եղել է տուժողի կողմից ամբաստանյալի ծնողների հասցեին արված վիրավորական արտահայտությունները. Այդ հարցին անդրադարձել է նաև Վճռաբեկ դատարանը իր՝ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ 70168/01/10 որոշմամբ : ՀՀ քր. օր.֊ի 62 հոդվածի 1-ին մասի 7-րղ կետի համաձայն տուժողի հակաօրինական վարքագծով պայմանավորված հանցագործությունը հանդիսանում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք։ Սույն գործով, մասնավորապես տուժողի ցուցմունքներով, հաստատվել է այն, որ Արարատ Բաղդասարյանը դեպքից անմիջապես հետո օգնել է տուժողին տեդադրել մեքենայի մեջ հիվանդանոց տեղափոխելու համար։ Հանցափորձի պայմաններում նման վարքագծի դրսևորումը էապես նվազեցնում է կատարված հանցանքի վտանգավորության աստիճանը և մեկ անգամ ևս դրական կողմից է բնութագրում ամբաստանյալի անձը։ 2010թ. հուլիսի 22ից գտնվելով կալանքի տակ Ա. Բաղդասարյանը կալանավայրում դրսևորել է դրական վարքագիծ։
Հաշվի առնելով և գնահատելով վերը նշված հանգամանքները և անձը բնութագրող տվյալները իրենց համակցության մեջ. դատարանը կարող է հանգել այն հետևության, որ նշանակված պատժաչափի համեմատ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ ավելի մեղմ պատժի նշանակման դեպքում էլ հնարավոր է հասնել ՀՀ քր. օր. 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին:
Ելնելով վերոգրյալից պաշտպանը խնդրել է բեկանել Երևանի էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. նոյեմբերի 12-ի դատավճիռը և Արարատ Բաղդասարյան նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104 հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճել ՀՀ քր. դատ. օր.–ի 35 հոդվածի 2– րղ մասի հիմքով՝ կատարված հանցագործությանը Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի մասնակցությունը ապացուցված չլինելու արդյունքում։
Իսկ եթե դատարանը հանգի այլ համոզման, ապա միջնորդել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի կիրառմամբ մեղմացնել Արարատ Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Իր վերաքննիչ բողոքով Դատախազ Ս.Մկրտչյանը գտել է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը ճիշտ չի գնահատել դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ամբաստանյալի մեղադրանքը վերաորակելով որպես հասարակ սպանության փորձ՝ ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը։
Շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով կատարված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հանցավորի ընտրած միջոցով և հանցագործության կատարման իրադրությամբ։ Օրենքը պատասխանատվություն է նախատեսում միայն այլ անձի կամ անձանց կյանքին իրական վտանգի առաջացման համար։
Սույն դեպքում էական նշանակություն ունեն ամբաստանյալի օգտագործած հանցագործության գործիքն ու դոա առանձնահատկությունները։ Հայտնի է, որ որսորդական հրացանները լիցքավորվում են կոտորակային կամ գնդակային փամփուշտներով։
Հանցագործությունը կատարելիս ամբաստանյալն օգտագործել է երկփողանի որսորդական հրացան, որը լիցքավորված է եղել կապար պարունակող արկով՝ գնդակով։ Կապար պարունակող գնդակով որսորդական հրացանը լիցքավորվում է առավել մեծ թիրախը խոցելու համար։
էական նշանակություն ունի նաև, որ տուժողին պատճառվել է հրազենային գնդակային միջանցիկ վնասվածք, ինչը նույնպես վկայում է, որ մեկ կրակոցի հետևանքով կարող էր վնաս պատճառվել նաև մեկ ուրիշ անձի կյանքին։ Առավել ևս, որ արձակված կրակոցի՝ շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակի մասին վկայում է հենց Ա. Գրիգորյւանին պատճառված վնասվածքի ուղղությունը, որն աջից ձախ է։
Նախաքննության ընթացքում Ա.Բաղդասարյանի արարքը որակելով որպես շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով կատարված՝ նկատի է ունեցվել ոչ թե թվացյալ կամ ենթադրյալ, այլ՝ իրական վտանգի առկայությունը։
Դեպքի պահին «Սառը ջուր» կոչվող վայրում մարդաշատությունը ոչ թե ենթադրվել է նախաքննության մարմնի կողմից, այլ հաստատվել է ձեռք բերված բավարար ապացույցներով, մասնավորապես՝ հենց սրճարանի տնօրենի և աշխատակիցների ցուցմունքներով։ Բնակչության մոտ ընդունված է դեպքի վայրի աղբյուրից ջուր վերցնելու գործողությունը՝ անկախ օրվա ժամից։ Որ դեպքը տեղի է ունեցել ժամը 23.30-ի սահմաններում, ոչ մի կերպ չի բացառում բնակչության կողմից «Սառը ջուր» ցայտաղբյուրից ջուր վերցնելու հնարավորությունը։
Ըստ դատախազի դիրքորոշման նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանին ՀՀ քր. օր. 34-104 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է գործով ձեռք բերված ապացույցներով և գործի փաստական տվյալներով։
Բացի այդ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քր. օր. 34-104 հոդվածի 1-ին մասով նշանակվել է ակնհայտ մեղմ պատիժ, ինչը չի համապատասխանում կատարած հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին։
Դատական ակտով ամբաստանյալի նկատմամբ չի կիրառվել «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Աժ 26.05.2011թ. որոշումը։
Վերոգրյալի հիման վրա մեղադրողը խնդրել է բեկանել Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր. 34-104 հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 12.11.2012թ. դատավճիռը, Ա.Բաղդասարյանին դատապարտել ՀՀ քր. օր. 34-104 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար։
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի և պաշտպանի հիմնավորումները բողոքների կապակցությամբ, ներկայացված բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի և մեղադրողի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` հաշվի առնելով ներքոնշյալ ապացույցները.
Տուժող Միհրան Յուրիկի Գրիգորյանը ընդհանուր իրավասության դատարանին հայտնել է, որ ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանը հանդիսանում է իր փաստացի կնոջ քրոջ որդին: Ամբաստանյալի հետ թշնամություն չունի: 2010թվականի հուլիսի 15–ին ինքը հեռախոսազրույց է ունեցել ամբաստանյալի հոր` Վազգեն Բաղդասարյանի հետ: Խոսակցությունն ընթացել է թեթևակի տհաճ, որի բովանդակության մասին չի ցանկանում բարձրաձայնել: Այդ ընթացքում ինքը պարզաբանումներ է պահանջել և պայմանավորվել հանդիպել Վ.Բաղդասարյանի տանը: Դրանից հետո իրեն է զանգահարել Վազգեն Բաղդասարյանի որդին` Սերգեյ Բաղդասարյանը և հոր հետ տեղի ունեցած հեռախոսային խոսակցության շուրջ առաջարկել հանդիպել: Իր առաջարկով, ժամը 23–ի սահմաններում, իրենք հանդիպել են Նոր - Արեշ թաղամասի ՙՍառը ջուր՚ կոչվող աղբյուրի մոտակայքում, որտեղ հանգիստ պայմաններում տարաձայնությունները հարթելուց հետո, որոշել են միասին գնալ Վազգեն Բաղդասարյանի տուն: Սերգեյը շարժվել է դեպի իր մեքենան, իսկ ինքը մինչ իր մեքենան նստելը, ցանկացել է ջուր խմել և շրջվել աղբյուրի ուղղությամբ: Այդ ժամանակ, դիմացից հեռահար լույսերով կուրացնելով իրեն, իրենից 3–ից 4 մետր հեռավորության վրա մեքենա է կանգնել, որից հետո վարորդի դուրս գալուն պես հնչել է կրակոց, ինքը վայր է ընկել և այլևս ոչինչ չի հիշում: Դեպքն այնքան ակնթարթային է կատարվել, որ ինքը չի հասցրել տարբերակել ոչ իրեն մոտեցող մեքենայի մակնիշը, պետհամարանիշը և ոչ էլ տեսել է իրեն կրակողին: Իր վայր ընկնելուց հետո առաջինն իրեն օգնության է հասել Սերգեյ Բաղդասարյանը, ապա մարդիկ են հավաքվել, որոնց մեջ ինքը տեսել է նաև ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանին: Իր ուղղությամբ արձակվել է մեկ կրակոց, որի ժամանակ իր շուրջը մարդ չի եղել, չնայած որ այդ վայրը սովորաբար մարդաշատ է: Ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանի կողմից իրեն կրակելու վերաբերյալ առաջին անգամ լսել է կնոջից, այնուհետև հիվանդանոցում լսել է ոստիկանության աշխատակիցներից, սակայն Արարատ Բաղդասարյանն իրեն վնաս պատճառելու առիթ չի ունեցել: Տուժող Մ.Գրիգորյանը դատարանին հայտնեց, որ ներկայումս քրեական գործի շրջանակներում քաղաքացիական հայցի պահանջ չի ներկայացնում և դատարանին խնդրեց` իրեն իրավունք վերապահել հետագայում քաղաքացիական հայցի պահանջով դատարան դիմելու, քանի որ իր բուժումը շարունակական է և ինքը դեռևս լրացուցիչ վիրահատությունների պետք է ենթարկվի:
Վկա Վազգեն Ամիրի Բաղդասարյանը դատարանում օգտվել է իր քրեադատավարական իրավունքից և հրաժարվել ցուցմունքներ տալ որդու, գործով ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանի դեմ:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Վազգեն Ամիրի Բաղդասարյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Արարատ Բաղդասարյանն իր ավագ որդին է, իսկ Միհրան Գրիգորյանն իր կնոջ քրոջ ամուսինը: 2003թվականի դեկտեմբերի 3–ին իր աներոջ` Երեմ Նադարյանի մահից հետո, զոքանչի կողմից բնակարանի անվանափոխության հարցում նրան օգնել է իր կինը` Լյուդմիլա Նադարյանը, որի պատճառով մի քանի անգամ Միհրանը զանգահարել է իրեն և գանգատվել այդ հարցերում իր կնոջ միջամտության համար: 2010թվականի հուլիսի 15–ին ժամը 16–ից սկսած Միհրանը մի քանի անգամ /099/33–87–84 համարի բջջային
հեռախոսահամարից զանգահարել է իր /091/49–04–85 բջջային հեռախոսահամարին և պարզաբանում պահանջել, թե ինչու է իր կինն իրենց ազգականներից ոմն Սուսաննայի մոտ վարքաբեկել իրեն: Ինքը հեռախոսը փոխանցել է կնոջը, որպեսզի Միհրանի հետ պարզեն, թե ով է ճիշտ: Լյուդմիլան Միհրանին ասել է, որ ինքը նրան չի վարքաբեկել և հեռախոսը փոխանցել իրեն, ասելով. ՙտես` ինչ հայհոյանքներ է տալիս՚: Վերցնելով հեռախոսն ինքը լսել է, թե ինչպես է Միհրանը հայհոյել իրենց հասցեին, որի կապակցությամբ` նշված հարցերը պարզաբանելու նպատակով, ինքը Միհրանին կանչել է որդու` Սերգեյի տան մոտ: Դրանից հետո, ինքը կնոջ հետ գնացել է կրտսեր որդու` Սերգեյի տան մոտ, սպասել Միհրանին, սակայն նա չի եկել: Մոտ մեկ ժամ անց ՙՄերսեդես - Բենց՚ մակնիշի 21 ՕՍ 100 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով այնտեղ է եկել որդին` Սերգեյը և հետաքրքրվել Միհրանի հետ իրենց կոնֆլիկտի մասին: Ինքը որդուն խնդրել է, որպեսզնի նա չխառնվի այդ հարցին, սակայն որդին հայտնել է, որ Միհրանն իրեն էլ է զանգահարել: Դրանից շուրջ 5 րոպե անց, ՙԳազել՚ մակնիշի մեքենայով այնտեղ է եկել նաև մյուս որդին` Արարատը և հարցրել, թե Միհրանի հայհոյանքների մասին ինչու իրեն չեն ասել: Կինը` Լյուդմիլան իրեն տեղեկացրել է, որ Արարատը լսել է իրենց և Միհրանի հեռախոսային խոսակցությունը: Այդ պահին, Սերգեյը զանգահարել է Միհրանին, որպեսզի հանդիպի նրա հետ, միաժամանակ առաջարկել է իրեն մորը տուն տանել: Սերգեյը նաև հայտնել է, որ Միհրանի հետ պայմանավորվել են հանդիպել ցախի վաճառակետուն` մեքենաշինական գործարանի մոտ: Ինքն իր ՙՎԱԶ-2101՚ մակնիշի 65 ԼԼ 185 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով կնոջը տարել է տուն, ապա գնացել ցախի վաճառակետ, սակայն որդիներին այնտեղ չի տեսել և ուղևորվել է դեպի ՙՍառը ջրի՚ ուղղությամբ: Հասնելով այնտեղ, նկատել է բարձր արագությամբ դեպի էրեբունու ուղղությամբ ընթացող որդու` Սերգեյի ավտոմեքենան, իսկ մյուս որդին` Արարատը, մոտենալով իրեն, հայտնել է, որ Միհրանին խփել է և Սերգեյը նրան տեղափոխել է հիվանդանոց: Այդ պահին ինքը Արարատին չի էլ հարցրել, թե դեպքն ինչպես է եղել: Հետագայում, տանը հարցրել է Արարատին, թե զենքն ուր է, վերջինիս պատասխանել է, որ ավտոմեքենայի մեջ է, սակայն որ ավտոմեքենայի մեջ չի ասել: Արարատին թողնելով տանը, ինքը վերադարձել է ՙՍառը ջուր՚ կոչվող տարածքին, սակայն Սերգեյն այնտեղ չի եղել, որից հետո գնացել է ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոն և տեսնելով, որ Սերգեյն այնտեղ էլ չէ, վերադարձել է տուն, սակայն Արարատն և նրա կինը` Զարուհի Բաղդասարյանն արդեն բացակայել են տանից: Նույն գիշեր իրենց տուն են այցելել ոստիկանության աշխատակիցներն ու իրեն հրավիրել ոստիկանության Էրեբունու բաժին:
Վկա Ծաղիկ Սարիբեկի Պապոյանը դատարանին հայտնել է, որ ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարայանին նախկինում չի ճանաչել, նրա հետ թշնամություն կամ բարեկամություն չունի: Ինքը ճանաչում է տուժող Միհրան Գրիգորյանին, որը հանդիսանում է իր հեռու բարեկամուհի Լիլիայի ամուսինը: 2010թվականի հուլիսի 15–ին, օրվա երկրորդ կեսից հետո, Միհրանը և Լիլիան հյուրընկալել են իրենց տանը: Այդ ընթացքում, Միհրանը սկսել է խոսել բջջային հեռախոսով, սակայն նա է զանգահարել, թե իրեն են զանգահարել, ինքը չի կարող ասել: Հեռախոսային խոսակցության ժամանակ նա դուրս է եկել տանից և իր հարցին, թե ուր է գնում, նա պատասխանել է, որ խոսելու ընթացքում պետք է հայհոյի և շուտով կվերադառնա: Դրանից հետո, ինքը անընդհատ հորդորել է Լիլիային զանգահարել և ճշտել, թե երբ է Միհրանը գալու, քանի որ նրա վերադարձը ձգձգվել է, սակայն շուրջ երկու ժամ անց Լիլիայի բջջային հեռախոսին զանգահարել են և հայտնել, որ Միհրան Գրիգորյանին տեղափոխել են ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոն, որից հետո ինքը Լիլիայի հետ գնացել է հիվանդանոց և այնտեղ տեղեկացել, որ Միհրան Գրիգորյանին հրազենային վնասվածք են պատճառել: Ճանապարհին Լիլիան անընդհատ զանգահարել է ինչ–որ մեկին, սակայն զանգերին չէին պատասխանում: Նաանհանգիստ էր և անընդհատ հարցնում էր, թե ինչու են նրան հիվանդանոց տարել: Հիվանդանոցում խառնաշփոթ իրավիճակ էր և այնտեղ ոչ ոք ոչինչ չէր խոսում: Հետագայում, ոստիկանությունում տեղեկացել է, որ Արարատն է կրակել Միհրանի վրա և նրան ձերբակալել են, սակայն դեպքի մանրամասներից ինքը տեղյակ չէ, քանի որ այդ դեպքից հետո ինքն ընդամենը մեկ անգամ է այցելել Միհրանին և նրանց կապը խզվել է:
Վկա Լյուդմիլա Երեմի Նադարյանը դատարանում օգտվել է իր քրեադատավարական իրավունքից և հրաժարվել ցուցմունքներ տալ որդու, գործով ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանի դեմ:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լյուդմիլա Երեմի Նադարյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2010թվականի հուլիսի 16–ի լույս գիշերն իրենց տուն են այցելել ոստիկանության Էրեբունու բաժնի աշխատակիցները, որոնցից տեղեկացել են, որ որդին ՙխփել՚ է Միհրանին: Այնուհետև, որպես ընթերականեր հրավիրված հարևանների ներկայությամբ, ոստիկանների պահանջով ինքը ներկայացրել է ավագ որդու` Արարատ Բաղդասարյանին պատկանող երկփողանի որսորդական հրացանը: Սակայն այդ ընթացքում ինքը երբևէ չի հայտարարել, որ որդին` Արարատ Բաղդասարյանն է հրացանով կրակել Միհրանի վրա: Արձանագրությունը կազմելիս ինքը հասկացել է, որ այնտեղ ուղղակի գրված է իր կողմից ոստիկաններին որսորդական հրացանը ներկայացնելու մասին, սակայն արձանագրությունը կազմող ոստիկանի կողմից այն բարձրաձայն չի ընթերցվել, իսկ ինքը վստահելով նրան ստորագրել է:
Վկա Լիլիա Երեմի Նադարյանը դատարանին հայտնել է, որ ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանը իր հարազատ քրոջ որդին է, նրա հետ թշնամություն չունի: Տուժող Միհրան Գրիգորյանն իր ամուսինն է: Դեպքից հետո ինքը մի քանի անգամ վիրահատություններ է տարել և ներկայումս լավ չի հիշում կատարվածը: 2010թվականի հուլիսի 15–ին, ինքը ամուսնու` Միհրան Գրիգորյանի հետ գտնվել են իր ազգականի` Ծաղիկենց տանը: Այդ ընթացքում զանգահարել են ամուսնուն և նա դուրս է եկել տանից: Մի քանի ժամ անց իրեն զանգահարել են ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոնից և հայտնել, որ ամուսնուն տեղափոխել են հիվանդանոց, սակայն ինչ պատճառով` չեն ասել: Անմիջապես ինքն ու Ծաղիկը գնացել են հիվանդանոց, որտեղ հավաքված մարդիկ հայտնել են, որ ամուսնուն ՙխփել՚ են, իսկ այնտեղ գտնվող ոստիկանության աշխատակիցը հայտնել է, որ ամուսնու վրա կրակել են, սակայն թե ով է կրակել, մինչ օրս ինքը տեղյակ չէ: Ներկայումս ինքն այլ մանրամասնություններ չի հիշում, իսկ հրապարակված ցուցմունքի կապակցությամբ ավելացնելու ոչինչ չունի, քանի որ չի հիշում և ցուցմունքներում գրածը իրականություն է:
Վկա Զորիկ Գագիկի Ավդիշոևը դատարանին հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում, որպես օպեր–լիազոր` կոչումով ավագ լեյտենանտ: Ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանին ճանաչում է գործի բերումով, նրա հետ թշնամություն կամ բարեկամություն չունի: 2010թվականի հուլիսի 15–ին, ինքը գտնվել է ծառայության մեջ և այդ ընթացքում տեղեկություն է ստացվել այն մասին, որ ՙՍառը ջրեր՚ կոչվող տարածքից հրազենային վնասվածքով անձ են տեղափոխել ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոն: Այդ կապակցությամբ մեկնել են դեպքի վայր, ապա օպերատիվ տվյալներ են ձեռք բերվել կրակողի` Արարատ Բաղդասարյանի մասին, ճշտել են նրա հասցեն և անմիջապես մեկնել վերջինիս տուն: Տանը գտնվել է Արարատ Բաղդասարյանի մայրը` Լյուդմիլա Նադարյանը: Տանից վերցրել են որսորդական հրացան, սակայն այն ներկայացվել է որևէ մեկի կողմից, թե իրենք առգրավել են
ներկայումս չի հիշում: Իրենց գործողությունների վերաբերյալ իր գործընկերոջ` Ռուբիկ Հարությունյանի կողմից կազմվել է համապատասխան արձանագրություն, որում ամեն–ինչ ֆիքսվել է: Դեպքից շուրջ երկու տարի է անցել և ներկայումս ինքը մանրամասնություններ չի հիշում, քանի որ անձամբ ինքն օպերատիվ–հետախուզական միջոցառումներ չի իրականացրել, ուղղակի դեպքի հետ կապված մյուս օպերատիվ աշխատակիցների հետ միասին մեկնել է դեպքի վայր, այնուհետև ամբաստանյալի տուն:
Վկա Հովհաննես Գեդեոնի Ալեքսանյանը դատարանին հայտնել է, որ աշխատում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում, որպես օպեր–լիազոր` կոչումով ավագ լեյտենանտ: Ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանին ճանաչում է ինչպես բնակության վայրից, այնպես էլ գործի բերումով, նրա հետ թշնամություն կամ բարեկամություն չունի: 2010թվականի հուլիսի 15–ի երեկոյան ինքը գտնվել է ծառայության մեջ, երբ ահազանգ է ստացվել ՙՍառը ջրեր՚ կոչվող տարածքից հրազենային վնասվածքով անձին ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոն տեղափոխելու մասին: Ահազանգի կապակցությամբ մյուս աշխատակիցների հետ միասին ինքը նույնպես խմբով մեկնել է դեպքի վայր, որտեղ օպերատիվ տվյալներ են ստացվել կրակողի` Արարատ Բաղդասարյանի մասին և ճշտելով նրա բնակության հասցեն, անմիջապես մեկնել են վերջինիս տուն: Տանը գտնվել է Արարատ Բաղդասարյանի մայրը` Լյուդմիլա Նադարյանը և էլի անձինքն, սակայն ներկայումս չի հիշում, թե ով: Նրանց հետ տարված բացատրական աշխատանքների շնորհիվ ամբաստանյալի մայրը իրենց ներկայացրել է որսորդական հրացան, որի մասին կազմվել է համապատասխան արձանագրություն: Դեպքից շուրջ երկու տարի է անցել և ներկայումս ինքը մանրամասնություններ չի հիշում, նախկինում տված ցուցմունքներն ամբողջությամբ ճիշտ են:
Վկա Ռուբիկ Արտակի Հարությունյանը դատարանին հայտնել է, որ աշխատում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում, որպես օպեր–լիազոր` կոչումով կապիտան: 2010թվականի հուլիսի 15–ին ինքը գտնվել է ծառայության մեջ, երբ ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ ՙՍառը ջրեր՚ կոչվող տարածքից հրազենային վնասվածքով ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոն են տեղափոխել ինչ–որ անձի: Այդ կապակցությամբ, ոստիկանության մյուս աշխատակիցների հետ միասին խմբով մեկնել են հիվանդանոց, որտեղ ճշտելով, որ դեպքը տեղի է ունեցել ՙՍառը ջրեր՚ կոչվող տարածքում, աշխատակիցների մի մասը գնացել են այնտեղ: Դեպքի վայրում իրականացված օպերատիվ որոնողական աշխատանքների արդյունքում տվյալներ են ձեռք բերվել կրակողի` Արարատ Բաղդասարյանի մասին և ճշտելով նրա բնակության հասցեն, անմիջապես մեկնել են վերջինիս տուն: Տանը եղել է Արարատ Բաղդասարյանի մայրը` Լյուդմիլա Նադարյանը և էլի մի քանի անձ: Իրենք բացատրական աշխատանքներ են իրականացրել, որի արդյունքում ամբաստանյալի մայրը ներկայացրել է որսորդական երկփողանի հրացան, իսկ ինքը կազմել է այն ներկայացնելու մասին արձանագրություն: Դրանից հետո, ինքը դեպքի հետ կապված այլ մանրամասնություններից տեղյակ չէ, քանի որ այդ ժամանակահատվածում օպերատիվ աշխատանքներն իրականացվել են տարածքային սկզբունքով, իսկ ինքը սպասարկել է այլ տարածք: Ինքը կազմել է հրազենը ներկայացնելու մասին արձանագրություն, հրազենը ներկայացրել է Ա.Բաղդասարյանի մայրը, արձանագրությունը կազմելուց հետո այն բարձրաձայն ընթերցվել է, որից հետո մասնակիցները ստորագրել են արձանագրությունում: Ինչ վերաբերվում է արձանագրության վերնագրին` ներկայացնելու և առգրավելու, ապա դա վրիպում է, քանի որ բովանդակությունից էլ երևում է, որ այն հրացանը ներկայացնելու մասին արձանագրություն է, իսկ վրիպում թույլ է տրվել հոգնածության և ուշ ժամ լինելու պատճառով: Ինքը տարբերակում է ՙառգրավման՚ և ՙներկայացման՚ տարբերությունը և քաջատեղյակ է, որ առգրավում կատարելու իրավասություն ինքը չի ունեցել: Իրենց Ա.Բաղդասարյանի տուն չեն հրավիրել, տվյալ հասցե գնացել են ծառայողական պարտականությունների պատճառով, որտեղ ներկայանալուց հետո իրենց ներս են հրավիրել: Տանեցիների հետ տարվել է բացատրական աշխատանքներ այն մասին, որ Արարատը քրեորեն հետապնդելի արարք է կատարել և համոզել ներկայացնել զենքը, որի արդյունքում նրանք համոզվել, կամովին ներկայացրել են զենքը, իսկ ներկայացնելուց ամբաստանյալի մայրը հայտարարել է. ՙԼավ է արել խփել է, չխփեր ես կխփեի՚, որն էլ ներառվել է արձանագրության մեջ :
Վկա Գագիկ Վլադիմիրի Կոսակյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ՙՍառնաղբյուր՚ սրճարանի վարձակալը: 2010թվականի հուլիսի 15–ին ժամը 2330–ի սահմաններում, ինքը սրճարանի մատուցողուհիներ Հասմիկի և Նադյայի հետ ընթրելիս են եղել: Թիվ. 1 գերեզմանատան կողմից կրակոցի ձայն լսելուց հետո, միայն ինքն է գնացել դեպի այդ կողմ, նկատել է տեղից շարժվող BMW մակնիշի ավտոմեքենան, որն արագ ընթացել է ծաղիկների փողոցի ուղղությամբ, իսկ մյուս մեքենան ընթացել է դեպի Էրեբունի: Ոչ մի վիճաբանողի կամ զինված մարդու ինքը չի տեսել:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Նադեժդա Միքայելի Գոլովչենկոյի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ աշխատում է ՙՍառնաղբյուր՚ սրճարանում որպես մատուցողուհի: 2010թվականի հուլիսի 15–ին ժամը 2330–ի սահմաններում, ինքը սրճարանի մյուս մատուցողուհի Հասմիկի և տնօրեն Գագիկի հետ ընթրելիս են եղել: Կրակոցի ձայնը լսելուց շուրջ 3 րոպե հետո, ինքը գնացել է դեպի սրճարանի ձախ կողմը, սակայն ոչ մի վիճաբանողի չի տեսել: Ցայտաղբյուրի մոտ երկու մեքենաներ են կանգնած եղել, այլ մարդիկ չեն եղել:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Հասմիկ Լիպարիտի Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ աշխատում է ՙՍառնաղբյուր՚ սրճարանում որպես մատուցողուհի: 2010թվականի հուլիսի 15–ին ժամը 2330–ից 24–ի սահմաններում ինքը սրճարանի մյուս մատուցողուհի Նադյայի և տնօրեն Գագիկի հետ ընթրելիս են եղել: Այդ ընթացքում Թոխմախի գերեզմանատան կողմից կրակոցի ձայն են լսել և ձայնից առաջինը դուրս է եկել Գագիկը, հետո իրենք: Դուրս գալուց հետո ոչ մի վիճաբանողի չեն տեսել, միայն ցայտաղբյուրի մոտ կանգնած են եղել երկու ավտոմեքենաներ:
Դատաբժշկական փորձաքննության 29.07.2010թ. թիվ. 1015/հ եզրակացությունն այն մասին, որ Մ.Գրիգորյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` որովայնի աջ կեսի շրջանի հրազենային թափանցող, միջանցիկ վիրավորման` հաստ աղու աղեգալարերի բազմաթիվ վնասումներով, կոնքի ոսկրերի կոտրվածքների ձևով, պատճառվել է հրազենային զենքից արձակված կրակոցով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող: Հիվանդության պատմության մեջ հրազենային գնդակային վնասվածքի ՙմուտքի՚ անցքի շուրջ կրակոցի լիցքի լրացուցիչ գործոնների առկայության մասին գրառումներ չկան: Հրազենային գնդակային ՙմուտքի՚ անցքն ըստ հիվանդության պատմության նկարագրի տեղակայված է որովայնի աջ կեսի առաջային պատին, իսկ ՙելքի՚ անցքը աջից կրծքավանդակի հետին մակերեսին, ավելի ստույգ հնարավոր է որոշել հագուստների քրեագիտական փորձաքննությամբ: Վերքային խողովակն ըստ բժշկական փաստաթղթերի տվյալների ունի առջևից–հետ, աջից–ձախ ուղղություն:
Դատարանի կողմից հետազոտվել է դատաձգաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության 24.09.2010թ. թիվ. 1721 եզակացությունն այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված անթև շապիկների առջևի աջ մասում և հետևի NՕ1, NՕ11, NՕ12 և NՕ13 վնասվածքները հանդիսանում են իրար շարունակությունը կազմող հրազենային մուտքի և ելքի միջանցիկ վնասվածքներ, պատճառվել են կապար պարունակող արկով, հնարավոր է 80 սմ. և ավել տարածությունից, առջևից հետ, աջից ձախ, վերից վար ուղղությունից կատարված մեկ կրակոցի արդյունքում: Նշված վնասվածքները կարող էին պատճառվել որսորդական ողորկափող հրացանից արձակված կրակոցի արդյունքում:
Դատարանի կողմից հետազոտվել է դատաձգաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության 24.09.2010թ. թիվ. 1720 եզակացությունն այն մասին, որ փորձաքննության ներկայացված 1984թ. գործարանային արտադրության ՙТОЗ–34ЕР՚ մոդելի ՙ28036՚ համարի որսորդական ողորկափող երկփողանի հրացանը պիտանի է կրակոցներ կատարելու համար և հանդիսանում է որսորդական ողորկափող հրազեն:
Փորձաքննության ներկայացված որսորդական հրացանի փողերում հայտնաբերվեցին կրակոցի արգասիքներ: Ներկայացված հրացանը կրակոց /ներ/ կատարելուց հետո չի մաքրվել (կրակոցի արգասիքների` վառոդի մասիկների, մետաղացման հետքերի, մետաղի մասնիկների առկայություն, քսայուղերի բացակայություն): Կրակոցի կատարման վաղեմության վերաբերյալ հարցին հնարավոր չէ պատասխանել, գիտականորեն հիմնավորված մեթոդիկայի բացակայության պատճառով:
Դատարանի կողմից հետազոտվեց լրացուցիչ դատաձգաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության 25.10.2010թ. թիվ. 2365 եզակացությունն այն մասին, որ ՙТОЗ–34ЕР՚ մոդելի ՙ28036՚ համարի որսորդական ողորկափող երկփողանի հրացանը սարքին է և դրանից առանց ձգանը սեղմելու հնարավոր չէ տեղի ունենա կրակոց: ՙТОЗ–34ЕР՚ մոդելի ՙ28036՚ համարի որսորդական ողորկափող երկփողանի հրացանը նախատեսված է 12 տրամաչափի որսորդական փամփուշտներ կրակելու համար: Փամփուշտները լինում են մետաղյա, պլաստմասսայե և ստվարաթղթե իրաններով, որոնք լիցքավորվում են վառոդով, կոնտեյներով կամ խցով և կապար պարունակող արկերով` գնդակ, կարտեչ, կոտորակ: Նշված հրացանից կրակոցներ կարող են կատարվել նաև տնային պայմաններում լիցքավորված փամփուշտներով, որոնց լիցքի բաղադրությանը վերաբերող հարցին պատասխանել հնարավոր չէ: Առաջադրված այն հարցին, թե հրացանի որ փողից է կատարված վերջին կրակոցը, պատասխանել հնարավոր չէ, գիտականորեն հիմնավորված մեթոդիկայի բացակայության պատճառով:
Դատարանի կողմից հետազոտվել են նաև դեպքի վայրի զննության 16.07.2010թվականի արձանագրությունը, Երևանի Նոր-Արեշ 26 փողոցի թիվ. 70 տանը խուզարկություն կատարելու մասին նախաքննական մարմնի 21.07.2010թ. արձանագրությունը, տուժող Մ.Գրիգորյանի հագուստների զննության արձանագրությունը, տուժող Մ.Գրիգորյանի մասնակցությամբ 05.11.2010թ. կատարված քննչական փորձարարության արձանագրությունը, որի ժամանակ տուժողը մատնացույց է արել կրակոցի պահին իր և կրակողի փոխադարձ դիրքերն ու հեռավորությունը, Լ.Նադարյանի կողմից որդուն` Արարատ Բաղդասարյանին պատկանող ՙТОЗ–34ЕР՚ մոդելի ՙ28036՚ համարի որսորդական ողորկափող երկփողանի հրացանը ներկայացնելու մասին 16.07.2010թ. արձանագրությունը, ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոնից տուժող Մ.Գրիգորյանի հագուստները առգրավելու մասին նախաքննական մարմնի 16.07.2010թվականի որոշումը, տուժող Մ.Գրիգորյանի /099/33–87–84, ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի /093/98–04–44, Ս.Բաղդասարյանի /099/10–90–70 և /093/94–00–77, Վ.Բաղդասարյանի /091/49–04–85 բջջային հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների բովանդակությունը, ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի կողմից որսորդական հրացան պահելու և կրելու թիվ. 714 թույլտվության վկայականը, որսորդմիության անդամի թիվ. 03719 վկայականը, Էրեբունի բժշկական կենտրոնից առգրավված տուժող Մ.Գրիգորյանի անթև սպիտակ շապիկը, մեկ հատ զոլավոր մայկան, մեկ սպորտային տաբատը, մեկ զոլավոր վարտիքը և մեկ զույգ սպիտակ գույնի սպորտային կոշիկները իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին նախաքննական մարմնի 18.10.2010թ. որոշումը, ինչպես նաև գործում եղած այլ փաստացի տվյալները:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանք համադրելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ապացույցների ձեռք բերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով, գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, ինչպես նաև ներքին համոզմամբ, ընդհանուր իրավասության դատարանն ապացուցված է համարել Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի կողմից տուժող Միհրան Յուրիկի Գրիգորյանի վրա կրակելու և նրան դիտավորությամբ կյանքից զրկելու փորձ կատարելու հանգամանքը, սակայն միևնույն ժամանակ իրավացիորեն գտել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի գործողություններին տրվել է քրեաիրավական ոչ ճիշտ որակում և բավարար ապացույցների բացակայության պայմաններում, չհիմնավորված ենթադրությունների հիման վրա, վերջինիս անհիմն մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–104 հոդվածի 2 մասի 6–րդ կետով:
Այսպես.Դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ 2010թվականի հուլիսի 15–ին, ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանի հոր, գործով վկա Վազգեն Բաղդասարյանի և վերջինիս կնոջ քրոջ ամուսնու, գործով տուժող Միհրան Գրիգորյանի միջև կայացած հեռախոսային խոսակցության ժամանակ տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որի հետ կապված հարցերը պարզաբանելու նպատակով ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի կրտսեր եղբայրը` Սերգեյ Բաղդասարյանը տուժող Մ.Գրիգորյանին հրավիրել և պայմանավորվել են հանդիպել Երևանի Նոր - Արեշ 50 փողոցում գտնվող ՙՍառնաղբյուր՚ կոչվող հատվածում: Նույն օրը ժամը 2330–ի սահմաններում, պայմանավորվածության համաձայն, տուժող Մ.Գրիգորյանը և Ս.Բաղդասարյանը, մեքենաներով եկել են նշված վայր, սակայն վերջինս մինչ պայմանավորված վայրը գնալը, այդ մասին տեղյակ է պահել նաև եղբորը, գործով ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանին: Հանդիպելով միմյանց, տուժող Մ.Գրիգորյանը Ս.Բաղդասարյանի հետ քննարկել են հիշյալ հեռախոսային խոսակցության հանգամանքները և փոխադարձ հասկանալով միմյանց, պայմանավորվել են գնալ Վազգեն Բաղդասարյանի տուն և հարթել տարաձայնությունները: Այդ ժամանակ տուժող Մ.Գրիգորյանը ջուր խմելու նպատակով ցանկացել է մոտենալ ՙՍառը ջուր՚ կոչվող ցայտաղբյուրին, որի ընթացքում, քննությամբ չպարզված ավտոմեքենայով ՙՍառնաղբյուր՚ կոչվող վայր է եկել ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանը և իջնելով մեքենայից, Միհրան Գրիգորյանին սպանելու նպատակով, հրազենային գնդակով լիցքավորված, իրեն պատկանող ՙТОЗ–34ЕР՚ մոդելի 12 տրամաչափի ՙ28036՚ համարի գործարանային
համարի երկփողանի ողորկափող որսորդական հրացանով, տուժող Մ.Գրիգորյանին ապօրինաբար կյանքից զրկելու հանցավոր դիտավորությամբ, շուրջ 4–5 մետր հեռավորությունից նպատակային մեկ անգամ կրակել է նրա վրա և որովայնի աջ կեսի շրջանի հրազենային թափանցող, միջանցիկ վիրավորման` հաստ աղու աղեգալարների բազմաթիվ վնասումներով, կոնքի ոսկրերի կոտրվածքների ձևով վերջինիս պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնաս: Կրակոցից հետո, ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի եղբայրը` Սերգեյ Բաղդասարյանը տուժողին օգնել, տեղավորել է իր ավտոմեքենայում և նրան շտապ տեղափոխել ՙԷրեբունի՚ բժշկական կենտրոն, որտեղ կատարված անհետաձգելի վիրահատական միջամտության շնորհիվ հնարավոր է եղել փրկել տուժող Մ.Գրիգորյանի կյանքը, իսկ ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի կարողացել հանցագործությունն ավարտին հասցնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104 հոդվածի 2 մասի 6–րդ կետը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում այնպիսի սպանության համար, որն ուղեկցվում է շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով: Հոդվածի տվյալ կետը բնութագրվում է կատարման այնպիսի եղանակով, որի հետևանքով որոշակի անձին (անձանց) կյանքից զրկելով հանդերձ, հանցավորը միաժամանակ իրական վտանգի տակ է դնում նաև այլ անձանց կյանքը: Հենց շատերի կյանքը վտանգող արարքի կատարման եղանակն է, որ հիմք է տալիս որակելու սպանության տվյալ տեսակը` որպես հանրորեն առավել վտանգավոր: Սովորաբար սպանությունը համարվում է նման եղանակով կատարված, երբ այն տեղի է ունենում մարդաշատ վայրում կրակահերթ արձակելու միջոցով (մեկ կրակոցը չի կարող համարվել շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակ...):
Սույն դեպքը տեղի է ունեցել ժամը 2330–24–ի սահմաններում, քաղաքային գերեզմանատանն հարակից ՙՍառը ջրեր՚ կոչվող հատվածում և տեղանքի բնույթից ելնելով, նշված ժամին մարդկանց ներկայություն չի եղել: Դատարանն այդ հանգամանքին առանձնակի ուշադրություն է դարձել այն պատճառով, որ հենց տեղանքի գտնվելու վայրն ու մարդկանց բացակայությունն է ստիպել ամբաստանյալի եղբորը և տուժողին հանդիպել նման անմարդաշատ վայրում: Բացի այդ, նախաքննական մարմնի կողմից տուժող Մ.Գրիգորյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության ընթացքում հստակեցվել են դեպքի հանգամանքները, մասնավորապես ինչպես Ա.Բաղդասարյանի և Մ.Գրիգորյանի ավտոմեքենաների դիրքերը, այնպես էլ կրակոցի պահին դեպքի վայրում տուժողի և ամբաստանյալի կանգնած դիրքերը: Համաձայն քննչական փորձարարության արդյունքում նախաքննական մարմնի կողմից կազմված սխեմայի, ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի կրակոցի ուղղվածությունը եղել է դեպի երկհարկանի ամայի կիսակառույց շինությունը: Բնականաբար, այդ ընթացքում տվյալ տարածքում պատահական անձինք չեն եղել և Ա.Բաղդասարյանի կողմից կատարված նպատակային մեկ կրակոցը չէր կարող վտանգ սպառնալ որևէ անձի կամ անձանց կյանքի համար: Նախաքննական մարմինը ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրել է այն հանգամանքը, որ տուժող Մ.Գրիգորյանը ստացել է հրազենային մարմնական վնասվածք և, որ դեպքը կատարվել է ՙՍառնաղբյուր՚ կոչվող սրճարանի հատվածում, որտեղ ՙսովորաբար՚ մարդաշատ է լինում: Դատարանը գտել է, որ նախաքննական մարմնի հետևությունները ընդամենը ենթադրություն է և տվյալ փաստը հաստատող հավաստի ապացույցներ ինչպես գործի նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննություններով ձեռք չեն բերվել:
Պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առել կատարված հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձն, այն որ ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանը նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, ամուսնացած է, խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան մեկ երեխա, բնութագրվում է դրականորեն: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք դատարանը համարում է պատիժ նշանակելու պահին ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը, ինչպես նաև կամովին ներկայանալը: Պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը դատաքննությամբ չի հայտնաբերել:
Վերաքննիչ դատարանը հետազոտելով նախաքննության, առաջին ատյանի դատարանի և վերաքննիչ դատարանի դատաքննությունների ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցները իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանին կայացված դատավճիռը հիմնավորված և հաստատված է գործին վերաբերվող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, քրեական գործի դատաքննության ընթացքում թույլ չեն տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք գործին մասնակցող անձանց օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող են ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա: Գործի փաստական հանգամանքների մասին դատարանի դատավճռում շարադրված հետևությունները բխում են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառվել է քրեական այն օրենքը, որը ենթակա էր կիրառման, այսինքն նրան մեղսագրված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, հետևաբար վերջինիս արդարացնելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու հիմքեր չկան, վերջինիս արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, նրա նկատմամբ նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ:
Անհիմն է նաև մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները և պահանջը դատավճիռը բեկանելու և արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով որակելու վերաբերյալ, քանի որ գործով որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալի կողմից շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով սպանության փորձ կատարելու վերաբերյալ: Նշված հոդվածով արարքը որոկելու համար պետք է հաստատված լիներ ուղղակի կամ անուղղակի դիտավորությունը այդ նպատակով, ինչը գործի նախաքննությամբ չի հաստատվել: Այդ մեկ կրակոցը կատարվել է նպատակային կարգով տուժողի ուղղությամբ, մոտ տարածությունից, գիշերային ժամին, կրակոցի ուղղությամբ այլ մարդկանց բացակայության պայմաններում, վերից վար ուղղությամբ, հետևաբար մեղադրողի այն պատճառաբանությունը, թե նշված տեղանքը միշտ եղել է մարդաշատ և այդ կրակոց կատարվել է շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով, անհիմն է , քանի որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել, որ դեպքի կատարման պահին առկա են եղել նման հանգամանքներ և նման դիտավորություն է ունեցել ամբաստանյալը: Կրակոցը որսորդական հրացանով իրականացնելը ցայտաղբյուրի մոտակայքում, չբնակեցված շենքի տարացքում չի կարող վկայել հանցափորձը շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով իրականացնելու մասին: Հետևաբար արարքը վերարավորակելու մասին դատարանի հետևությունները հիմնավորված են, պատճառաբանված և օրինական, ուստի մեղադրողի բողոքը ևս բավարարելու հիմք չկա:
Անդրադառնալով պաշտպանի բողոքում նշված պատիժն ու պատասխախանատվություն մեղմացնող հանգամանքներին վերաքննիչ քրեական դատարանը արձանագրում է, որ դրանք արդեն իսկ հաշվի են առնվել ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից և ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվել է համաչափ պատիժ:
Ելնելով վերագրյալից ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը եկավ հետևության, որ ամբաստանյալ Արարատ Բաղդասարյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռը հիմնավորված և պատճառաբանված է, դատավճռով արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, այն ապացուցված է, ամբաստանյալի մեղավորությունը հաստատված, նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ, հետևաբար պաշտպանի և մեղադրողի վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, այն է` գործի վարույթը կարճելու կամ պատժաչափը մեղմացնելու կամ խստացնելու ինչպես նաև դատավճռով հաստատված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին ամսով նախատեսված արարքը վերավորակելու հիմքեր չկան:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց


Պաշտպան Գ.Մարգարյանի և մեղադրող Ս.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, օրինական ուժի մեջ թողնելով Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104 հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ նոյեմբերի 12-ի դատավճիռը:
Որոշում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ