Թիվ. ԵԷԴ/0153/01/10/
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.
Նախա•ահող դատավոր Վ.Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Թ.ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
Մասնակցությամբª
Մեղադրող Ա.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
Տուժողի իրավահաջորդ Հ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
2011թ. հունվարի 13–ին, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց •ործն ըստ մեղադրանքի
Ռուբիկ Պարույրի Բաղդասարյանի, ծնված 08.01.1951թ. Արա•ածոտնի մարզի Արե• •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ոչ մի անձ, նախկինում չդատված, ֆիզիկապես առողջ, աշխատում է ՙՀուսալի վերելակ՚ ՍՊԸ-ում որպես վերելակների էլեկտրոմեխանիկ, բնակվում է ք.Երևան Խաղաղ Դոնի փողոց 10 շենք բն. 30, որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 279 հոդվածի 2–րդ մասի 3-րդ կետով: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Երևան քաղաքի Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի մարդատար վերալակն արտադրվել է 1976 թվականին` ՌԴ Շերբինկա քաղաքի վերելակաշինական •ործարանի կողմից և շահա•ործման մեջ է •տնվում 1983թվականի հոկտեմբեր ամսից: Մարդատար վերալակի տեխնիկական հատկանիշներ են` առավելա•ույն բեռնամբարձությունը 320 կ•, խցիկի շարժման արա•ությունը 1մ/վրկ, կան•առների քանակը` 9, խցիկի հատակը շարժական է, որի ներքևի մասում տեղադրված է էլեկտրական հպակ, հորանի և խցիկի դռները երկփեղկ շարժական են, դռների շարժաբեռն ավտոմատ է, մեքենայական սրահը •տնվում է շինության վերին մասում, վերելակի ղեկավարման համակար•ը սեղմակոճակային ներքին է` յուրաքանչյուր հարկում դատարկ խցիկի կանչով` խցիկի ներքև շարժման ժամանակ իրականացնելով զու•ընթաց կանչեր:
Նշված վերելակը •րանցված է եղել ՙՏեխնիկական անվտան•ության ազ•ային կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ի արտադրական վտան•ավոր օբյեկտների ռեեստրում` ՙՈւրարտու՚ համատիրության կազմում /ԱՎՕ 6/1-0106 առ 08.08.2006թ./ և ի խախտումն ՙՏեխնիկական անվտան•ության ապահովման պետական կար•ավորման մասին՚ ՀՀ օրենքի 11 հոդվածի համաձայն, համատիրության կողմից վերելակը չի ներկայացվել տեխնիկական անվտան•ության ամենամյա փորձաքննության: Վերջին ան•ամ նշված վերելակը ամենամյա փորձաքննության է ներկայացվել 1989 թվականին, իսկ 2005 թվականին Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի բնակիչների նախաձեռնությամբ մուտքի 1-ին հարկում` էլեկտրական հաշվիչների տեղակայման
մետաղյա վահանակում, տեղադրվել է վերելակի հոսանքի անջատիչ: Բացի այդ, ի խախտումն նույն օրենքի 19 հոդվածի բ/ կետի` շահա•ործողի կողմից հրամանով նշանակված չի եղել վերելակի սարքին վիճակի, անվտան• շահա•ործման, տեխնիկական սպասարկումը կազմակերպող և պատասխա¬նատու անձ: Միաժամանակ ՙՈւրարտու՚ համատիրությունը Խաղաղ-Դոնի փողոցի թիվ 19 շենքի 4-րդ մուտքի բնակիչների անունից •րավոր պայմանա•իր չի կնքել Էրեբունի վարչական շրջանում այդ ժամանակ վերելակների սպասարկմամբ զբաղվող ՙՇ և ՇՇ՚ ՓԲԸ-ի հետ: Այդ իսկ պատճառով Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի բնակիչները, 2008թվականի նոյեմբեր ամսին բանավոր պայմանավորվածություն են ձեռք բերել ՙՇ և ՇՇ՚ ՓԲԸ-ի էլեկտրո¬մեխա¬նիկ, սույն •ործով ամբաստանյալ Ռուբիկ Բաղդասարյանի հետ, համաձայն որի ամ¬սե¬¬կան 3.000 ՀՀ դրամ վարձավճարի դիմաց վերջինս պարտավորվել է զբաղվել նշված վերելակի անվտան• շահա•ործման և տեխնիկական սպասարկման հար¬ցերով, այսինքն վե¬րացնել վերելակի աշխատանքում ի հայտ եկած անսարքությունները և ապահովել վերելակի անվտան• շահա•ործումը: Այդ ծառայությունը ամբաստանյալ Ռ.Բաղդասարյանը մատու¬ցել է սպա¬ռողների կյանքի և առողջության անվտան•ության պահանջներին ոչ համապա¬տասխան, քանի որ վերելակը շահա•ործվել է անվտան•ության անսարք կառուց¬վածքով, այսինքն, մինչև դեպքը վերելակի խցիկն աշխատել է տատանումներով և 1-ին հարկում խցիկի ճշ•րիտ կան•ը նորմայից բարձր է կան•նել մոտ 15-20 սմ-ով, որը բացատրվում է նրանով, որ մաշված են եղել համապատասխանաբար խցիկի մաշիկների ներդիրները և խախտված է եղել տվյալ հարկի տվիչի շունտի դիրքը: Բացի այդ, ամբաստանյալ Ռ.Բաղդա¬սարյանը չի կատարել նշված վերելակի ամենօրյա զննում, ինչի հետևանքով չի հայտնաբերել և ժամանակին չի վերացրել հետևյալ անսարքությունները, տևական ժամա¬նակ /առնվազն մեկ ամիս/ չի •ործել նշված վերելակի խցիկի դռների մեխանի¬կական փականը, իսկ դեպքի օրը` 25.11.2009թվ. չեն •ործել նաև դռների հսկման ռելեի (ՀԽԺ) և ներհատակային ռելեի (ՀկԽ) հպակները, ինչպիսի պայմաններում վերելակը հնարավորություն է ունեցել դեպի վերև շարժվել խցիկի ներսում մարդու և խցիկի ու հորանի բաց դռների առկայությամբ:
2009թվականի նոյեմբերի 25-ին ժամը 2030-ի սահմաններում, Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոց 19 շենքի 4-րդ մուտքի 8-րդ հարկի թիվ. 94 բնակարանի բնակիչներ, տուժող Աղավնի Կիվրիկյանը և նրա ամուսին, •ործով տուժողի իրավահաջորդ Հովհաննես Ավետիսյանը, ավտոմեքենայով վերադարձել են տուն, որտեղ` շենքի մուտքի մոտ Ա.Կիվրիկյանն իջել է ավտոմե¬քենայից և առաջացել դեպի մուտք և այնտեղ սպասել ամուսնուն, որն ավտոմեքենան կայանել է ավտոտնակում: Այդ ընթացքում, Ա.Կիվրիկյանն առաջին հարկ է կանչել վերելակի խցիկը, ցանկացել է մտնել խցիկ և վերելակի խցիկում սպասել ամուսնուն, սակայն խցիկի և հորանի դռները բացվելուց հետո չի հասցրել մուտք •ործել, քանի որ անսարքությունների պատճառով խցիկի և հորանի դռները փակվել են Ա.Կիվրիկյանի մարմնի վրա ու խցիկը սկսել է բարձրանալ դեպի վեր: Դրա հետևանքով Ա.Կիվրիկյանը բախվելով նշված մուտքի 1-ին և 2-րդ հարկերը բաժանող միջնապատի` հորանին հարող եզրին և հորանի մետաղյա կոնստրուկցիաներին` ստացած տրավմատիկ շոկից` •լխի, կրծքավանդակի, վերջույթների բազմակի փակ և բաց, բութ վնասվածքների հետևանքով մահացել է, իսկ դին մնացել վերելակի խցիկի ներսում փակված: Վերջինիս ամուսինը, տուժողի իրավահաջորդ Հ.Ավետիսյանը և նույն մուտքի բնակիչները մի քանի րոպե փորձել են բացել վերելակի խցիկի և հորանի դռները, սակայն տեսնելով, որ դրանք հնարավոր չէ բացել, ժամը 21-ի սահմաններում, շենքի բնակիչներից Անդրանիկ Գևոր•յանն իր բջջային հեռախոսով զան•ահարել է էլեկտրոմեխանիկ, •ործով ամբաստանյալ Ռուբիկ Բաղդասարյանի /093/54–61–75 հեռախոսա¬հա¬մարին և նրան օ•նության կանչել: Վերջինս անմիջապես չի •նացել նշված մուտք և առանց տեղում իրավիճակին ծանոթանալու, •նացել է հարևան` 5-րդ մուտք, այնտեղի վերելակով բարձրացել շենքի տանիքում •տնվող 4-րդ մուտքի վերելակի մեքենայական սրահ, այնտեղից օ•նել
վերելակի խցիկի ու հորանի դռները բացելու •ործում: Սկզբում դա չի հաջողվել, քանի որ վերելակի խցիկի և հորանի դռների հսկման ռելեն (ՀԽԺ) չի •ործել, ուստի ամբաստանյալ Ռ.Բաղդասարյանը դա կատարել է ձեռքի մեխանիկական կառավարման միջոցով: Այդ ընթացքում փրկարարական աշխատանքներ կատարող շենքի բնակիչները զան•ահարել են շտապօ•նություն և դեպքի վայր ժամանած շտապօ•նության աշխատակիցները, տեսնելով, որ Ա.Կիվրիկյանն արդեն մահացել է, ահազան•ել են ոստիկանություն:
Կատարած արարքի համար Ռուբիկ Պարույրի Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 279 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ռ.Բաղդասարյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց և օ•տվելով իր քրեադատավարական իրավունքից հրաժարվեց դատարանում ցուցմունքներ տալ (դատական նիստի արձանա•րություն):
Դատարանի կողմից հրապարակվեց ամբաստանյալ Ռուբիկ Պարույրի Բաղդասարյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ շուրջ 28 տարի աշխատում է որպես վերելակների էլեկտրոմեխանիկ: 2003թվականից հանդի¬սանում է Էրեբունի վարչական շրջանի վերելակների սպասարկմամբ զբաղվող ՙՇ և ՇՇ՚ ՓԲԸ-ի էլեկտրոմեխանիկ և նշված ընկերության հետ կնքած պայմանա•րերի հիման վրա զբաղվում է համապատասխան վերելակերի սպասարկմամբ: Բացի այդ, նա վերելակների սպասարկման ծառայություն է մատուցում այն շենքերում, որոնք պայմանա•իր չունեն ՙՇ և ՇՇ՚ ՓԲԸ-ի հետ, սակայն տվյալ շենքի բնակիչների բանավոր խնդրանքով` ամսեկան 3.000 ՀՀ դրամ վարձավճարով, տվյալ վերելակի սպասարկման ծառայություն է մատուցում: Այդ եղանակով, Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի բնա¬կիչ¬ների հետ, բանավոր պայմանավորվածության համաձայն ամսեկան 3.000 ՀՀ դրամ վար¬ձա¬վճարով նշված մուտքի վերելակի սպասարկման ծառայություն է մատուցել և պար¬տավորվել է հետևել վերելակի անվտան• շահա•ործմանը ու դրա սարքին վիճակին: Նշված •ումարի դիմաց պարտավորվել է վերանորո•ել վերելակի դետալների բոլոր անսար¬¬քութ¬յունները, բացի շարժիչի, ռեդուկտորի և տրանսֆորմատորի, որոնց առկայութ¬յան դեպքում դրանց վերանորո•ման ծախսերը պետք է կատարվեր մուտքի բնակիչների հաշվին, սակայն իր կողմից: 2009թվականի նոյեմբերի 23-ից մինչև նոյեմբերի 24-ի կեսօրն ընկած ժամանակա¬հատ¬վածում նշված վերելակը չի •ործել, քանի որ խցիկի և հորանի դռների շարժումն ապահովող ելուստը դուրս է եկել դրա համար նախատեսված փոսիկից: Ինքը նշված անսարքությունը նկատել է նոյեմբերի 24-ի առավոտյան և տեղը •ցելով` վերացրել այն: Դրանից բացի այլ անսարքություններ չի նկատել: 2009թվականի նոյեմբերի 25-ին ժամը 21-ի սահմաններում, ինքը •տնվել է տանը երբ իր բջջային /093/54–61–75 հեռախոսահամարին զան•ահարել է մի անծանոթ տղամարդ և հայտնել, որ Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի վերելակում մարդ է մնացել, իրեն շուտ կանչել այնտեղ: Ինքը շուրջ 5-10 րոպեի ընթացքում հասել այնտեղ, սակայն 4-րդ մուտք չի մտել, այլ հարևան` 5-րդ մուտքի վերելակով բարձրաձել է տանիք, որտեղ մտել 4-րդ մուտքի վերելակի մեքենայական սրահ, էլեկտրական սարքավորումները զննելով հասկացել է, որ վերելակը հոսանքազրկված է, բացակայում է վերելակի խցիկի և հորանի դռների հսկման ռելեի աշխատանքը, խցիկը •տնվում է 1-ին և 2-րդ հարկերի մեջտեղում: Իր նախաձեռնությամբ ձեռքի ղեկավարման մեխանիկական եղանակով խցիկն իջեցրել է 1-ին հարկ, որտեղ ներկա բնակիչներին ցուցում է տվել միացնել հոսանքը, որը միացնելուց հետո դռների հսկման ռելեն (ՀԽԺ) շարունակել է չ•ործել, ապա համապատասխան ռելեի օ•նությամբ բացել է հորանի և խցիկի դռները, որպեսզի խցիկում փակված մարդը դուրս •ա, սակայն իր համար անսպասելի դռների հսկման ռելեն (ՀԽԺ) սկսել է •ործել, որի հետևանքով դռները անմիջապես փակվել են ու խցիկը բարձրացել է վեր: Այդ ընթացքում դռների հսկման ռելեն (ՀԽԺ) կրկին խափանվել է, որի հետևանքով խցիկը կան• է առել 7-րդ և 8-րդ հարկերի մեջտեղում, ինքը կրկին ձեռքի մեխանիկական ղեկավարման եղանակով խցիկը բարձրացրել է իրեն ավելի մոտ և
կան•նեցնելով 8-րդ և 9-րդ հարկերի արանքում` բնակիչների օ•նությամբ մուտք է •ործել խցիկ ու տեսնելով հատակին անշարժ վիճակում •տնվող արյունոտված կնոջը` հասկացել է, որ վերջինս մահացել է: Դուրս •ալով խցիկից, մեքենայական սրահից ձեռքի ղեկավարման եղանակով խցիկն իջեցրել է 1-ին հարկ և բացելով խցիկի դռները հնարավորություն է տվել կնոջը դուրս բերել: Հավաքված մարդկանցից լսել է, որ խցիկում մահացած կինը նույն մուտքի բնակչուհի Աղավնին է և վերջինիս հարազատների հետ չհանդիպելու նպատակով հարևան մուտքի վերելակով իջել է ցած ու տուն •նացել: Որոշ ժամանակ հետո ոստիկանության աշխատակիցները իրեն կանչել են նշված շենքի 4-րդ մուտք, որտեղ մասնակցել է դեպքի վայրի զննությանը, որի ընթացքում դռների հսկման ռելեն (ՀԽԺ) կրկին չի •ործել:
Գ.Թ. 14 – 17, 133 – 141, 263:
Դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցները.
Տուժողի իրավահաջորդ Հովհաննես Սար•սի Ավետիսյանը դատարանին հայտնեց, որ ընտանիքով բնակվում է Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի 8-րդ հարկի թիվ. 94 բնակարանում: Բնակվելով բազմաբնակարան շենքում ինչպես մյուս բնակիչները, այնպես էլ իր ընտանիքի անդամները պարբերաբար օ•տվել են 4-րդ մուտքի վերելակից, որի անվտան•ության և սարքին վիճակին հետևել և ամսեկան 3.000 ՀՀ դրամ •ումարով վերելակի սպասարկման ծառայություն է մատուցել համատիրության վերելակային ընկերության էլեկտրոմեխանիկ, •ործով ամբաստանյալ Ռուբիկ Բաղդասարյանը: Յուրաքանչյուր ամիս մուտքի վերելակից օ•տվող բնակիչները հավաքա•րել են ամսեկան վերելակի ծախսած էլեկտրաէներ•իայի և վերջինիս տրվող •ումարները ու տվել նրան: 2009թվականի նոյեմբերի 23-ից–24-ն ընկած ժամանակահատ¬վածում իրենց մուտքի վերելակը չի •ործել, իսկ նոյեմբերի 25-ին վերելակը սկսել է •ործել, սակայն վերելակից օ•տվելով ինքը նկատել է, որ խցիկը տեղաշարժվում է աջ ու ձախ տատանումներով, դղրդոցով և հարկի հարթակում բարձր է կան•նել մոտ 20 սմ. տարբե¬րությամբ: Նույն օրը, ժամը 19-ի սահմաններում •տնվել է տանը, իրեն զան•ահարել է կինը, հան•ուցյալ Աղավնի Կիվրիկյանը և խնդրել, որպեսզի աշխատանքի վայրից տուն բերի: Տանից դուրս է եկել և վերելակից օ•տվելով կրկին նկատել նույն անսարքություները: Ժամը 20-ի սահմաններում, իր անձնական օ•տա•ործման մեքենայով կնոջ հետ վերադարձել են տուն, իրենց մուտքի մոտ Ա.Կիվրիկյանը իջել է մեքենայից, որպեսզի ինքը մեքենան կայանի ավտոտնակում և պայմանավորվել միասին վերելակով բարձրանալ տուն: Ավտոմեքենան կայանելով ավտոտնակում և մոտ 2-3 րոպե անց մուտքի աստիճաններով բարձրանալիս լսել է կնոջ տա•նապած կանչերը. ՙՀովիկ, Հովիկ՚: Մոտենալով նկատել է, որ կինը` Ա.Կիվրիկյանը •տնվում է վերելակի խցիկի ներսում` մեկ ոտքը ծնկից ներքև դեպի առաջ պարզած խցիկից դուրս վիճակում և վերելակի խցիկի բարձրանալու հետ մեկտեղ խցիկի և հորանի դռները փակվել են, որից հետո կնոջը ձայն է տվել, սակայն վերջինս չի պատասխանել: Շփոթված հարևաններին է օ•նության կանչել` կնոջը վերելակի խցիկից դուրս բերելու համար, սակայն որոշ ժամանակ անց տեղեկացել է, որ կինը մահացել է: Միաժամանակ, տուժողի իրավահաջորդ Հ. Ավետիսյանը դատարանում հրաժարվեց ներկայացված քաղաքացիական հայցի պահանջից, հայտնելով, որ ամբաստանյալ Ռ.Բաղդասարյանի կողմից ամբողջությամբ հատուցվել է իր կրած վնասները և խնդրեց դատարանին` նրա նկատմամբ պատիժ սահմանելիս հաշվի առնել այդ հան•ամանքը (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Անդրանիկ Գևոր•ի Գևոր•յանը դատարանին հայտնեց, որ շուրջ 15 տարի բնակվում է նշված հասցեում: Իրենց մուտքի վերելակի շահա•ործման համար պայմանա•իր է կնքվել վերելակների սպասարկմամբ զբաղվող համապատասխան ընկերության հետ և վերելակից օ•տվող բնակիչները ամեն ամիս հերթով հավաքել են նշված ընկերության հետ կնքված պայմանա•րով նախատեսված և վերելակի ծախսած էլեկտրաէներ•իայի •ումարները: Նշված ընկերության կողմից վերելակի
էլեկտրոմեխանիկ նշանակված Ռուբիկ Բաղդասարյանին իրենք երբեք •ումար չեն վճարել: Մի քանի տարի ճանաչում է նույն շենքի 4-րդ մուտքի բնակիչներ Աղավնի Կիվրիկյանին և նրա ամուսնուն Հովիկին, որի հետ ընկերներ են: Նրանց տուն այցելելիս օ•տվել է նրանց մուտքի վերելակից և նկատել, որ 4-րդ մուտքի վերելակը աշխատում է անսովոր ձևով, մասնավորապես խցիկի և հորանի դռները փակված վիճակում ունեցել են դեպի ձախ թեքություն: Բացի այդ, 2009թվականի ամռանն իր որդու հետ Հովիկենց տանից դուրս •ալիս 8-րդ հարկում վերելակ են նստել և երբ խցիկը շարժվել է դեպի ներքև, չհասած 7-րդ հարկ այն առանց որևէ մեկի միջամտության անսպասելիորեն կան• է առել, խցիկի դռները կիսով չափ բացվել են, այնուհետև փակվել և խցիկն իջել է ներքև, իսկ հորանի դռները փակ են մնացել: 2009թվականի նոյեմբերի 25-ին ժամը 20-ի սահմաններում ինքը •տնվել է տանը, երբ իրեն է զան•ահարել Հովիկը և խնդրել օ•նության հասնել, քանի որ կինը` Աղավնին, մնացել է վերելակի մեջ: Ինքն անմիջապես •նացել է շենքի 4-րդ մուտք, որտեղ տեղեկացել է, որ Աղավնին վերելակի խցիկում Հովիկին է սպասելիս եղել, սակայն խցիկը անսպասելիորեն բարձրացել է վերև, խցիկի դռները միաժամանակ փակվել են նրա ոտքի վրա, իսկ հորանի դռները փակվելուց հետո Աղավնին ձայն չի հանել: Մուտքի 1-ին հարկում հավաքված տղամարդկանց հետ փնտրել են խցիկի •տնվելու տեղը և հայտնաբերել, որ վերելակի խցիկը •տնվում է 1-ին և 2-րդ հարկերի արանքում: 2-րդ հարկի հորանի դռները մի փոքր բացել են և ինքը առաջանալով նկատել է, որ խցիկի հատակին երևում է միայն Ա.Կիվրիկյանի ոտքը, իսկ մարմինն ամբողջությամբ կախված է եղել խցիկից ցած ու սեղմված մուտքի 1-ին և 2-րդ հարկերը բաժանող միջնապատի` հորանին հարող եզրին, որից ինքը հասկացել է, որ Ա.Կիվրիկյանը մահացել է: Դուրս •ալով մուտքից` վերջինիս ամուսնուն հանել է մուտքից, որ վերջինս կնոջն այդ վիճակում չտեսնի, սակայն հավաքված մարդիկ դա չեն նկատել և շարունակել են փրկարարական աշխատանքները, որոնց ինքն այլևս չի մասնակցել: Այդ պահին բջջային հեռախոսով զան•ահարել է վերելակի էլեկտրոմեխանիկ Ռ.Բաղդասարյանին ու կանչել նշված շենքի 4-րդ մուտք, իսկ ինքը հետա•այում •տնվել է ընկերոջ` Հ.Ավետիսյանի կողքին (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Սոֆյա Մխիթարի Հովհաննիսյանը դատարանին հայտնեց, որ բնակվում է Երևանի Խաղա-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի 3-րդ հարկի թիվ. 85 բնակարանում: Իրենց մուտքի 5-րդ հարկում է բնակվում նաև դուստրը` իր ընտանիքով: Նրանց տուն բարձրանալիս կամ նրա տանից իջնելիս ինքը օ•տվել է վերելակից, որի սարքին վիճակին` ամսեկան 3.000 ՀՀ դրամ վճարով, հետևել և վերելակի սպասարկման ծառայություն է մատուցել վերելակի էլեկտրոմեխանիկ, ամբաստանյալ Ռուբիկ Բաղդասարյանը: Դրա համար իրենց մուտքի վերելակից օ•տվող բնակիչները հավաքել են ամսեկան վերելակի ծախսած էլեկտրաէներ•իայի և վերջինիս տրվող •ումարը, որում ինքն իր մասնակցությունն է ցուցաբերել և ամսեկան •ումարը հավաքա•րողին վճարել 500 ՀՀ դրամ: 2009թվականի նոյեմբերի 23-ից մինչև նոյեմբերի 24-ն ընկած ժամանակահատ¬վածում իրենց մուտքի վերելակը չի •ործել: 2009թվականի նոյեմբերի 25-ին ժամը 20-ի սահմաններում, իր աղջկա տանից ցանկացել է ճանապարհել 2 անչափահաս թոռներին և ազ•ականի 2 երեխաներին, ուստի այդ նպատակով 5-րդ հարկից կանչել է վերելակի խցիկը, որն էլ 5-րդ հարկի հարթակում բացվել է: Սկզբում ինքը 4 երեխաներին տեղավորել է խցիկի ներսում, ապա ձախ ոտքով մուտք •ործել խցիկ, սակայն չի հասցրել ամբողջությամբ մտնել խցիկ, քանի որ հորանի և խցիկի դռները փակվել են նրա աջ ոտքի վրա ու խցիկը սկսել է իջնել ներքև: Ինքն իրեն չի կորցրել և կարողացել է ոտքը ներս քաշել: Սկզբում ինքը կարծել է, թե երեխաներն են սեղմել խցիկի ներսի կոճակները և բարկացել է նրանց վրա, սակայն վերջիններս հայտնել են, որ իրենք ոչ մի բանի ձեռք չեն տվել և ինքը հասկացել է, որ վերելակը կրկին անսարք է: Երեխաներին առաջին հարկ իջեցնելուց հետո ոտքով բարձրացել է իր տուն: Դրանից մոտ 15 րոպե անց, մուտքից բղավոցի ձայներ է լսել և դուրս •ալով տեղեկացել, որ իրենց մուտքի 8-րդ հարկի բնակչուհի Աղավնիի ոտքի վրա է փակվել
վերելակի խցիկի դռները, վերջինս մնացել է վերելակի խցիկի մեջ և ձայն չի հանում: Մուտքի բնակիչներով փրկարարական աշխատանքներ են կազմակերպել, որի ընթացքում կանչել են նաև վերելակի էլեկտրոմեխանիկ Ռուբիկ Բաղդասարյանին, սակայն մինչև վերջինիս •ալը հասկացել են, որ Աղավնին արդեն մահացել է (դատական նիստի արձանա•րություն):
Դատարանի կողմից հրապարակվեց վկա Արայիկ Սար•սի Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ բնակվում է Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի 9-րդ հարկի թիվ. 96 բնակարանում: Ինքը հաճախակի օ•տվել է իրենց մուտքի վերելակից, որի սարքին վիճակին հետևել և ամսեկան 3.000 ՀՀ դրամ վճարով վերելակի սպասարկման ծառայություն է մատուցել վերելակի էլեկտրոմեխանիկ Ռուբիկ Բաղդասարյանը: Այդ •ումարը իրենց մուտքի վերելակից օ•տվող բնակիչները հավաքա•րել և ամսեկան տվել են Ռ.Բաղդասարյանին: Ինքը վերելակից օ•տվելուց նկատել է, որ այն նորմալ չի •ործել, խցիկը տեղաշարժվել է աջ ու ձախ տատանումներով, հարկի հարթակից շուրջ 10սմ վերև կամ ներքև է կան•նել: 2009թվականի նոյեմբերի 23-ից մինչև նոյեմբերի 24-ն ընկած ժամանակահատ¬վածում վերելակը ընդհանրապես չի •ործել, իսկ նոյեմբերի 24-ին` օրվա երկրորդ կեսից վերելակը սկսել է •ործել, սակայն նույն թերություններով: 2009թվականի նոյեմբերի 25-ին ժամը 20-ի սահմաններում, աշխատանքից վերադարձել է տուն և մտնելով մուտք, առաջին հարկում` վերելակից դուրս •ալիս, հանդիպել է իրենց մուտքի բնակչուհի Սոֆիկին և նրա թոռներին, որից հետո ինքն է մտել վերելակ և խցիկի ներսի ստեղնաշարի համապատասխան սեղմակի •ործադրմամբ բարձրացել է 9-րդ հարկ, սակայն այնտեղ, երբ խցիկի դռները բացվել են և ինքը ցանկացել է դուրս •ալ, չի հասցրել ամբողջությամբ դուրս •ալ խցիկից, քանի որ նկատել է, որ խցիկի դռները փակվում են և միաժամանակ խցիկն իջնում է ցած: Ինքը հասցրել է դուրս ցատկել խցիկից աստիճանահարթակ և խցիկի դռները սովորականից մեծ արա•ությամբ փակվել ու խցիկն իջել է ներքև: Տուն մտնելուց շուրջ 10 րոպե անց մուտքից աղմուկ է լսել, դուրս է եկել միջանցք, իջել առաջին հարկ և հավաքված բնակիչներից տեղեկացել, որ 8-րդ հարկի բնակչուհի Աղավնին մնացել է վերելակի խցիկի մեջ: Հավաքվածները փորձել են •տնել, թե որ հարկում է կան• առել վերելակի խցիկը, որպեսզի դուրս բերեն Ա.Կիվրիկյանին: Շուրջ 20 րոպե հետո տեղեկացել է, որ խցիկի հատակին երևում է միայն վերջինիս ոտքը կամ •լուխը, ինչից հասկացել է, որ Ա.Կիվրիկյանը մահացել է: Փրկարարական աշխատանքներ կատարելիս զան•ահարել և կանչել են նաև վերելակի էլեկտրոմեխանիկ Ռուբիկ Բաղդասարյանին, որի ժամանելը ինքը չի տեսել, միայն որոշ ժամանակ անց վերելակի խցիկը սկսել է անկանոն շարժվել վերև-ներքև, ինչից ենթադրել է, որ Ռ.Բաղդասարյանն արդեն եկել է:
Գ.Թ. 178 – 179:
Դատարանի կողմից հետազոտվեց դատաբժշկական փորձաքննության 24.12.2009թ. թիվ. 1037 եզրակացությունն այն մասին, որ Աղավնի Կիվրիկյանի մահը վրա է հասել տրավմատիկ շոկից` •լխի, կրծքավանդակի, վերջույթների` բազմակի, փակ և բաց, բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով, որոնք էլ •տնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ` մահվան հետ: Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերվել են բազմաթիվ քերծվածքներ, արյունազեղումներ, սալջարդ վերքեր` •լխի, իրանի, վերին և ստորին վերջույթների շրջաններում, ձախ ազդոսկրի վերին երրորդականի, ձախ սրունքի զույ• ոսկրերի` բաց, բազմաբեկորային տեղաշարժված կոտրվածքներ, •ան•ի թաղի և հիմի ոսկրերի պարանոցային` 7-րդ, կրծքային` 8-րդ, 12-րդ ողերի, կրծոսկրի մարմնի, աջից առաջային անութային •ծով` 1-2-3-4-5-6-րդ, ձախից, առաջային անութային •ծով` 2-3-4-5-6-7-րդ կողերի ուղղակի կոտրվածքներ, արյունազեղումներ` •լխի մաշկի տակ, ուղեղի թաղանթներում, ուղեղանյութում, կրծքավանդակի փափուկ հյուսվածքներում, օջախային արյունազեղումներ` թոքերում, որոնք առաջացել են` կենդանության օրոք, մահվանից`
կարճ ժամանակահատված առաջ, բութ առարկաներով: Նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ սովորաբար համարվում են` առողջությանը ծանր վնաս առաջացնող, կյանքին վտան• սպառնացող մարմնական վնասվածքներ, որոնք էլ, տվյալ դեպքում բերել են մահվան: Վերոհիշյալ մարմնական վնասվածքները ստանալուց հետո Ա.Կիվրիկյանը քիչ հավանական է, որ կարողանար կատարեր` որևէ ինքնուրույն •ործողություն:
Գ.Թ. 70 – 78: Դատարանի կողմից հետազոտվեց դատատեխնիկական փորձաքննության 04.10.2010թ. թիվ. 10-1654 եզրակացությունն այն մասին, որ սահմանված կար•ի համաձայն նշված վերելակի անվտան• շահա•ործման պատասխանատու է հանդիսանում ՙՈւրարտու՚ համատիրությունը, քանի որ վերելակը հանդիսանում է իր սեփականությունը: Համատիրության կողմից չեն պահպանվել վերելակի անվտան• շահա•ործման հետևյալ կանոնները`ա/ Հրամանով նշանակված չեն վերելակի սարքին վիճակի, անվտան• շահա•ործման և տեխնիկական սպասարկման կազմակերպող և պատասխանատու անձինք, ինչը հանդիսանում է ՙՏեխնիկական անվտան•ության ապահովման պետական կար•ավորման մասին՚ ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի ՙԲ՚ կետի խախտում.
բ/ վերելակը չպետք է շահա•ործվեր, քանի որ լինելով •րանցված ՙՏեխնիկական անվտան•ության ազ•ային կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ի արտադրական վտան•ավոր օբյեկտների ռեեստրում՝ /ԱՎՕ 6/1-0106 առ 08.08.2006թ./, պետք է անցներ տեխնիկական անվտան•ության ամենամյա փորձաքննություն, սակայն ի խախտումն օրենքի 11-րդ հոդվածի, վերելակը սեփականատիրոջ մեղքով չի ներկայացվել տեխնիկական անվտան•ության ամենամյա փորձաքննության:
2. Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի բնակիչների հետ բանավոր պայմանավորվածության համաձայն էլեկտրամեխանիկ Ռուբեն Բաղդասարյանը ամսական 3.000 ՀՀ դրամ վճարի դիմաց զբաղվել է նշված վերելակի անվտան• շահա•ործման և տեխնիկական սպասարկման հարցերով, ըստ որի նա պարտավոր էր վերացնել վերելակի ի հայտ եկած անսարքությունները և ապահովել անվտան• շահա•ործումը, սակայն դրանք չի կատարել և առկա թերությունների մասին չի ահազան•ել: Ռ.Բաղդասարյանը հանդիսանում է ՙՇ և ՇՇ՚ ՓԲԸ-ի էլեկտրամեխանիկ: Ինչ վերաբերվում է դեպքից հետո նրա կատարած •ործողությունների համապատասխանելիությանը սահմանված նորմերին, •ործող կանոններին ու հրահան•ներին, ապա նա այդ պահին փաստացի մասնակցել է փրկարարական աշխատանքներին և նրա •ործողությունները չեն բերել իրավիճակի լրացուցիչ բարդացումների, սակայն Ռ.Բաղդասարյանը պարտավոր էր մինչև այդ •ործողությունների կատարելը առաջին հերթին ժամանել նշված մուտքի 1-ին հարկ, տեղում ծանոթանալ իրավիճակին, պարզել վերելակի անսարքության պատճառը և խափանման տեսակը, միայն որից հետո կատարեր փրկարարական և վերանորո•ման աշխատանքներ` ըստ հայտնաբերված խախտումների:
3. Դեպքի օրը` 25.11.2009թվականին Երևանի Խաղաղ Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի վերելակը շահա•ործվել է անվտան•ության ապահովման անսարք կառուցվածքով: Այն փաստը, որ ուղևորը /տուժող Ա.Կիվրիկյան/ դեռևս ամբողջությամբ չմտնելով խցիկ և երկու ոտքով չկան•նելով խցիկի հատակի վրա, հետևաբար ներսից կոճակի միջոցով դեպի վեր տեղաշարժման հրաման չտալով` խցիկը վերև է բարձրացել, ընդ որում խցիկի և հորանի 1-ին հարկի դռների կիսաբաց վիճակում, հան•եցնում է այն հետևությանը, որ այդ պահին առնվազն չեն •ործել /անսարք վիճակում են եղել/ վերելակի հետևյալ դետալները` դռների հսկման ռելեի /РКД/, խցիկի դռների /ДК/, ինչպես նաև խցիկի ներհատակային ռելեի /РПК/ հպակները, որոնց անսարքության հետևանքով հնարավոր է խցիկի շարժումը հորանի և խցիկի բաց դռների վիճակում: Նշված անջատիչներից ան•ամ մեկը եթե •ործեր` էլեկտրաբանեցման շղթան չէր փակվի
և խցիկը տեղից չէր շարժվի:
4. Տվյալ անսարքությունները միան•ամից չէին կարող առաջանալ, քանի որ ելնելով քրեական •ործում առկա տվյալներից, որտեղ Խաղաղ Դոնի 19շ. 4-րդ մուտքի բնակիչները նշում են նշված վերելակից օ•տվելուց նկատած անսարքությունները, հան•ում ենք այն հետևության, որ տևական ժամանակ (առնվազն 1 ամիս) չի •ործել նշված վերելակի խցիկի դռների մեխանիկական փականը, իսկ դեպքի օրը` 25.11.2009թ., չեն •ործել նաև դռների հսկման ռելեի (РКД) և ներհատակային ռելեի (РПК) հպակները, ինչն էլ հանդիսացել է խցիկի և հորանի բաց դռների առկայությամբ վերելակի` դեպի վերև շարժման պատճառ:
Բնակիչների ցուցմունքներում նկարա•րած այն անսարքությունները, համաձայն որոնց մինչև դեպքը վերելակի խցիկն աշխատել է տատանումներով ու 1-ին հարկում խցիկի ճշ•րիտ կան•ի նորմայից բարձր է կան•նել (մոտ 15-20 սմ), բացատրվում է նրանով, որ մաշված են եղել համապատասխանաբար խցիկի կալունների ներդիրները և խախտված է եղել տվյալ հարկի տվիչի շունտի դիրքը, սակայն նշված երկու թերությունները չեն հանդիսացել դժբախտ դեպքին նպաստող պատճառներ:
Վերելակի խցիկի (ДК), հորանի դռների հսկման (РКД) և խցիկի ներհատակային ռելեների (РПК) անսարքությունները հնարավոր է հայտնաբերել միայն էլեկտրոմեխանիկի կողմից` ամենօրյա զննման ընթացքում և հնարավոր չէ հայտնաբերել վերելակից ուղղակի օ•տվելով, քանի որ այդ անսարքությունների աղբյուրը •տնվում է մեքենայական սրահում և հորանում:
4ա. Վերելակի աշխատանքի ընթացքում նշված հպակների խափանումը հնարավոր է հայտնաբերել ցանկացած պահի, հետևյալ կերպ.
ա/•տնվելով մեքենայական սրահում, ակնդիտական զննմամբ հնարավոր է հայտնաբերել դռների հսկման ռելեի անսարքությունը.
բ/ արհեստական ձևով անսարքություն ստեղծելով` /խցիկի, հորանի, խցիկի և հորանի բաց դռների պայմաններ/, փորձել •ործարկել վերելակը, որի միջոցով հնարավոր է հայտնաբերել հորանի և խցիկի դռների բլոկավորումների անսարքությունները.
•/ ներհատակային ռելեի անսարքությունը հնարավոր է հայտնաբերել հետևյալ կերպ. •տնվելով խցիկում, առանց կանչի կոճակը սեղմելու, այլ հարկից կանչ ստանալու դեպքում վերելակը չպետք է ենթարկվի այդ կանչին:
5. Նշված խախտումներն էլեկտրամեխանիկի կողմից հայտնաբերվում են ամենօրյա զննումների ժամանակ և վերացվում են համապատասխան նորո•ման աշխատանքներ կատարելով:
Գ.Թ. 249 – 257:
Դատարանի կողմից հետազոտվեցին դեպքի վայրի զննության արձանա•րությունը, ՙՇ և ՇՇ՚ ՓԲԸ-ի տնօրեն Ս.Հակոբյանի կողմից հաստատված ՙՎերելակների շահա•ործումը և տեխնիկական սպասարկումն ու հսկողությունն իրականացնող էլեկտրամեխանիկի և վերալակավարների՚ համար թիվ. 1 հրահան•ի բնօրինակը և Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի վերելակի տեխնիկական անձնա•իրն ապացույց ճանաչելու մասին նախաքննական մարմնի 20.11.2010թ. որոշումը, ինչպես նաև •ործում եղած այլ փաստացի տվյալները:
Գ.Թ. 3 – 7, 275:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանք համադրելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ինչպես նաև ներքին համոզմամբ, դատարանն ապացուցված համարեց ամբաստանյալ Ռուբիկ Պարույրի Բաղդասարյանի կատարած արարքը, •տավ, որ նախաքննական մարմնի կողմից արարքին տրվել է իրավական ճիշտ
որակում և այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 279 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին:
Պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ ամբաստանյալ Ռ.Բաղդասարյանը նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, ամուսնացած է, խնամքին որևէ անձ չունի, բնութա•րվում է դրականորեն: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանք դատարանն ամբաստանյալ Ռ.Բաղդասարյանի համար համարում է առաջին ան•ամ հան•ամանքների պատահական զու•որդմամբ միջին ծանրության հանցանք կատարելը և հանցա•ործությամբ տուժողին պատճառված •ույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը: Պատասխանատվությունը ծանրացնող հան•ամանքներ դատարանը դատաքննությամբ չհայտնաբերեց:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Բաղդասարյանի նկատմամբ ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդ Հ.Ավետիսյանի կողմից քաղաքացիական հայցի պահանջից հրաժարվելու կապակցությամբ, դատարանը •տնում է, որ քաղաքացիական հայցի հարցը •ործով պետք է համարել լուծված:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ •ործով ապացույց ճանաչված ՙՇ և ՇՇ՚ ՓԲԸ-ի տնօրեն Ս.Հակոբյանի կողմից հաստատված ՙՎերելակների շահա•ործումը և տեխնիկական սպասարկումն ու հսկողությունն իրականացնող էլեկտրամեխանիկի և վերալակավարների՚ համար թիվ. 1 հրահան•ի բնօրինակը` 14 թերթից և Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի վերելակի տեխնիկական անձնա•իրը` բաղկացած 35 համարակալված, կարված և կնիքված թերթից, պետք թողնել քրեական •ործում:
Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357–360, 365, 369–373 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռուբիկ Պարույրի Բաղդասարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենս•րքի 279 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տու•անքի նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրհիսունապատիկի` 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, նրան զրկելով սպառողների կյանքի կամ առողջության անվտան•ության հետ կապված որոշակի •ործողությամբ զբաղվելու իրավունքից` 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Ռուբիկ Պարույրի Բաղդասարյանի նկատմամբ ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՙՇ և ՇՇ՚ ՓԲԸ-ի տնօրեն Ս.Հակոբյանի կողմից հաստատված ՙՎերելակների շահա•ործումը և տեխնիկական սպասարկումն ու հսկողությունն իրականացնող էլեկտրամեխանիկի և վերալակավարների՚ համար թիվ. 1 հրահան•ի ` 14 թերթից բաղկացած բնօրինակը և Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոցի 19 շենքի 4-րդ մուտքի վերելակի տեխնիկական անձնա•իրը 35 համարակալված, կարված և կնիքված թերթից բաղկացած թողնել քրեական •ործում
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել հրապարակման պահից մեկ ամսյա ժամկետումª ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Վ.Ա.