ԵԷԴ/0126/01/10

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Լ. ՄԻՐԶՈՅԱՆ

Մասնակցությամբ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆ

2010թ. նոյեմբերի 17-ին դատարանում
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հակոբ Անաստասի Սարուխանյանի, ծնված 05.05.1975թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխաներ, նախկինում չդատված, աշխատել է ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասում որպես ֆինանսական մասի պետ, բնակվում է ք.Երևան Գլինկայի 6 շենք, թիվ 57 բնակարանում։
Մեղադրվում է ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 314 հոդվածի 1-ին մասով։
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել։
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
Նախաքննական մարմինն ամբաստանյալ Հակոբ Սարուխանյանին ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 314 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ հանդիսանալով պաշտոնատար անձ` ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական մասի պետ, 2008թ. մարտ-դեկտեմբեր ամիսների ընթացքում ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական փաստաթղթերում շահդիտական նպատակներով կեղծիքներ կատարելու միջոցով յուրացրել է ՀՀ պաշտպանության նախարարությանը պատկանող և իրեն վստահված առանձնապես խոշոր չափի` 3.473.257 ՀՀ դրամ գումար։
Դատաքննությամբ առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Հակոբ Սարուխանյանը իրեն մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2008թ. հունվար-փետրվար ամիսներին շուրջ մեկ միլիոն դրամ գումար է տանուլ տվել խաղատներում։ Քանի որ այդ գումարի մեծ մասը` 800.000 ՀՀ դրամը, մինչ այդ պարտքով վերցրել է իր ընկեր Երջանիկ Շարոյանի ծանոթ Հարություն Հարությունյանից և չունենալով եկամուտի այլ աղբյուր, որոշել է փորձել այդ գումարը ստանալ անօրինական ճանապարհով։ Հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական մասի պետ ֆինանսական փաստաթղթերում կեղծիքներ կատարելու միջոցով դուրս է գրել և վերադարձնել պարտքը։
Առաջին անգամ իր մտադրությունը իրականացնելիս փորձնական` շուրջ 18.000 ՀՀ դրամի հավելագրում է կատարել 2008թ. մարտ ամսվա հայտ-հաշվարկում, որը հաստատելու համար նախ ներկայացրել է զորամասի հրամանատարին և վերջինս, չնկատելով հավելագրումը, ստորագրել է այն, իսկ դրանից հետո հայտը ներկայացրել է ՀՀ ՊՆ թիկունքի գծով տեղակալի աշխատակազմի ֆինանսական բաժին, որտեղ իր կողմից կատարված կեղծիքը նույնպես չի նկատվել և փաստաթուղթը հաստատվել է։ Պահանջվող գումարը տրվել է զորամասին, իսկ հավելագրված գումարը` 18.010 դրամը թիվ 18 ելքի օրդերով դրամարկղից ելքագրել, ստացել և յուրացրել է։
Համոզվելով, որ իր կատարածը մնացել է աննկատ, հաջորդ ամսին նույն ձևով հավելագրել է 332.900 ՀՀ դրամ և այդ գումարը թիվ 27, 28, 39, 40 և 41 ելքի օրդերներով զորամասի դրամարկղից ելքագրել, ստացել և յուրացրել է։
Այդ գումարները հափշտակելուց հետո 360.000 ՀՀ դրամը, լրացնելով նաև իր աշխատավարձի գումարից, տվել է Հ. Հարությույանին։ Հաջորդ անգամ 2008թ. հունիս ամսին նույն ձևով հավելագրել է 467.900 ՀՀ դրամ և այդ գումարը թիվ 72, 73, 75 և 76 ելքի օրդերներով զորամասի դրամարկղից ելքագրել, ստացել և յուրացրել է։ Հարություն Հարությունյանին պարտքի մնացած 440.000 ՀՀ դրամը վերադարձնելուց հետո որոշել է այլևս չկատարել որևէ հավելագրում։
Սակայն, դրանից հետո սրվել էր իր որդու` Կարեն Սարուխանյանի մոտ առկա «աջակողմյան սուր բնույթի կրուպոզ թոքաբորբ» հիվանդությունը, որից հետո անհրաժեշտություն է առաջացել կազմակերպելու որդու բուժումը, գնելու թանկարժեք դեղորայք և այդ նպատակով կատարելու այլ ծախսեր, ուստի ինքը կրկին որոշել է անհրաժեշտ գումարը ձեռք բերել հանցավոր ճանապարհով` ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական փաստաթղթերում կեղծիքներ կատարելու միջոցով, դուրս գրել գումար և կատարել որդու բուժման համար անհրաժեշտ ծախսերը։ Այդ նպատակով 2008թ. հուլիս-դեկտեմբեր ամիսներին ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական փաստաթղթերում կեղծիքներ կատարելու միջոցով հավելագրել, ելքի օրդերներով զորամասի դրամարկղից ելքագրել, ստացել և յուրացրել է 2.654.357 ՀՀ դրամ։ Միաժամանակ հայտնեց դատարանին, որ ամբողջությամբ վերականգնել է պետությանը պատճառված վնասը։
Վկաներ` ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի զինծառայողներ Ադելինա Նիկողոսյանը, Սերյոժա Սարգսյանը, Գոռ Մարտիրոսյանը, Վարազդատ Պողոսյանը, Հրայր Բիշարյանը և Գագիկ Վիրաբյանը նույնաբովանդակ ցուցմունքներ են տվել այն մասին, որ զորամասում ծառայելու ժամանակ մշտապես ստացել են իրենց հասանելիք դրամական բավարարումը, հնարավոր է, որ գումարը ստանալու ժամանակ` շտապելու պատճառով, վճարման ամփոփագրում չեն ստորագրել։ Եղել են և ամիսներ, որ ստացել են նաև հաջորդ ամսվա աշխատավարձը որպես արձակուրդային, սակայն հաջորդ ամիս աշխատավարձ չեն ստացել։
Վկա` ՀՀ ՊՆ նյութատեխնիկական ապահովման դեպարտամենտի ֆին. բաժնի պետի տեղակալ Կարապետ Ավագյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամեն ամիս ստանալով ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի հայտ-հաշվարկները, պատշաճ ուշադրություն չի դարձրել դրանցում արձանագրված տվյալների վրա։ Համեմատել է միայն անձնակազմի մարտական թվաքանակի տվյալների համապատասխանությունը, և վստահելով իր մորաքրոջ տղային` ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական մասի պետ Հ.Սարուխանյանին, մանրամասն չզննելով նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերի բովանդակությունը, չի նկատել դրանցում առկա հավելագրումները։ Հետագայում ուշադրությամբ զննելով ներկայացված ֆինանսական փաստաթղթերը տեսել է, որ եթե ընդունելու ժամանակ պատշաճ ուշադրությամբ զններ դրանք, ապա այն ժամանակ ևս կհայտնաբերեր Հ.Սարուխանյանի կողմից կատարած խախտումները և հավելագրված գումարները թույլ չէր տա ներկայացնել վճարման։
Վկա` ՀՀ ՊՆ նյութատեխնիկական ապահովման դեպարտամենտի բաժնի պետ Գևորգ Մալխասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996-2009թթ. զբաղեցրել է ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի հրամատարի պաշտոնը, սակայն չունենալով հաշվապահական բնագավառում մասնագիտական գիտելիքներ, զորամասի հաշվապահության վարումը վստահել է զորամասի ֆինանսական մասի պետ Հ.Սարուխանայանին։ Քանի որ ամենամսյա հայտ-հաշվարկները ներկայացվում են ՀՀ ՊՆ տեղակալի ֆինանսական բաժին, որտեղ դրանք ստուգվում են, որից հետո հաստատվում և բավարավում են, չի նկատել Հ.Սարուխանյանի կողմից կատարված հավելագրումներն ու չարաշահումները։
Վկա` Աննա Սարուխանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հակոբ Սարուխանյանը իր ամուսինն է։ Իրենց մանկահասակ որդին տառապում է շնչառական օրգանների հիվանդությամբ, որը երեխայի մոտ սրվել է 2008թ. հուլիսին։ Բուժման համար անհրաժեշտ է եղել մեծ գումար և ամուսինը` Հակոբ Սարուխանյանը, հայթայթելով այդ գումարները կազմակերպել է որդու բուժումը` պարբերաբար գնել է անհրաժեշտ թանկարժեք դեղորայք, կատարել բժիշկների ցուցումները, որդու բուժումը մեկ ամսից ավել կատարվել է նրա համար բարենպաստ վայրում` Դիլիջան քաղաքում, կատարել է անհրաժեշտ այլ ծախսեր, սակայն վերջինս իրեն չի ասել, թե որտեղից է ձեռք բերել այդ խոշոր գումարները։
Վկա` Հարություն Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008թ. փետրվարին Երջանիկ Շարոյանին և վերջինիս ընկեր Հակոբ Սարուխանյանին պարտքով տվել է 800.000 ՀՀ դրամ գումար` շուրջ 10-15 օրում ետ վերադարձնելու պայմանով։ Սակայն պարտքի գումարն իրեն վերադարձվել է ուշացումով և մաս-մաս` 360.000 ՀՀ դրամը Ե.Շարոյանն ու Հ.Սարուխանյանը վերադարձրել են 2008թ. ապրիլի վերջին, իսկ պարտքի մնացած 440.000 ՀՀ դրամը` հունիսին։
Դատարանի կողմից հետազոտվեց ՀՀ ՊՆ աշխատակազմի ֆինանսական տեսչական վարչության կողմից ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասում իրականցված ֆինանսատնտեսական գործունեության փաստաթղթային ստուգման արդյունքների վերաբերյալ հաշվետվությունը, ակտը և կից տեղեկանքը, համաձայն որոնց ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական մասի նախկին պետ, ավագ լեյտենանտ Հակոբ Սարուխանյանը 2008թ. ՀՀ ՊՆ-ից ստացված կանխիկ ֆինանսավորումից պակաս է մուտքագրել 92.500 դրամ։ 2008թ. առանձին ամիսների դրամարկղի գրքում ամսվա սկզբի մնացորդը պակաս ցույց տալու հետևանքով գրքային մնացորդը պակասեցվել է 259.260 դրամ։ 2008թ. դրամարկղից ավել է ելքագրվել 3.112706 դրամ։ Վերականգման ենթակա ընդհանուր գումարը կազմում է 3.434.466 դրամ։
Դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 14911009 եզրակացությունը, համաձայն որի կատարված ստուգմամբ դուրս բերված արդյունքները մասնակիորեն բխում են ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական հաշվառման փաստաթղթերի տվյալներից, քանի որ սույն փորձաքննությանը տրամադրված փաստաթղթերի տվյալներով թիվ 98360 զորամասի դրամական միջոցների պակասորդի չափը կազմում է 3473257 ՀՀ դրամ։
ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական փաստաթղթերը, հրամանների քաղվածքները, պետությանը պատճառված 3.473.257 ՀՀ դրամը Հ. Սարուխանյանի կողմից ամբողջությամբ վերականգնելու փաստը, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալները։
Դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքները հաշվի առնելով մեղադրող-դատախազ Հ.Հարությունյանը ամբաստանյալ Հակոբ Սարուխանյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 314 հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխեց և դատարանում մեղադրանքը պաշտպանեց ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով և 314 հոդվածի 1-ին մասով, պատճառաբանելով, որ Հակոբ Սարուխանյանը հանդիսանալով պաշտոնատար անձ` ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական մասի պետ, 2008թ. մարտ-հունիս ամիսների ընթացքում ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական փաստաթղթերում շահդիտական նպատակներով կեղծիքներ կատարելու միջոցով յուրացրել է ՀՀ պաշտպանության նախարարությանը պատկանող և իրեն վստահված խոշոր չափի` 818.900 ՀՀ դրամ գումար, որից հետո 2008թ. հուլիս-դեկտեմբեր ամիսներին կրկին անգամ ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական փաստաթղթերում շահադիտական նպատակներով կեղծիքներ կատարելու միջոցով յուրացրել է ՀՀ պաշտպանության նախարարությանը պատկանող և իրեն վստահված, խոշոր չափի` 2.654.357 ՀՀ դրամ գումար։ Այսինքն, Հակոբ Սարուխանյանը չի ունեցել առանձնապես խոշոր չափի` 3.473.257 ՀՀ դրամ գումար յուրացնելու միասնական դիտավորություն, այլ 2008թ. մարտ-հունիս ամիսների ժամանակահատվածում կատարել է խոշոր չափի` 818.900 ՀՀ դրամի յուրացում, որից հետո կրկին անգամ, 2008թ. հուլիս-դեկտեմբեր ամիսներին յուրացման միջոցով հափշտակել է խոշոր չափի` 2.654.357 ՀՀ դրամ գումար։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանք համադրելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ինչպես նաև ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ մեղադրող Հ. Հարությունյանի կողմից Հակոբ Սարուխանյանին ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով և 314 հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք առաջադրելը, հիմնավոր է, այն բխում է գործի դատաքննությամբ ձեռք բերված տվյալների ամբողջական վերլուծությունից և ապացույցների իրավական ճիշտ գնահատումից հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ամբաստանյալ Հակոբ Սարուխանյանը` հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ թիվ 98360 զորամասի ֆինանսական մասի պետ, 2008թ. մարտ-դեկտեմբեր ամիսների ընթացքում առանձնապես խոշոր չափի` 3.473.257/երեք միլիոն չորս հարյուր յոթանասուներեք հազար երկու հարյուր հիսունյոթ/ ՀՀ դրամ գումար յուրացնելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ նրա դիտավորությունը սկսած 2008թ. մարտ ամսից ուղղված է եղել Հարություն Հարությունյանի հանդեպ իր ունեցած պարտքը` 800.000 ՀՀ դրամը վերադարձնելու նպատակով այդ չափի գումար յուրացնելուն։ 2008թ. մարտ, ապրիլ և հունիս ամիսներին կատարված հավելագրումների միջոցով 818.900 ՀՀ դրամ գումարը յուրացնելուց և Հ.Հարությունյանին պարտքը վերադարձնելուց հետո այդ հանցագործության կատարումն ավարտվել է։
Կրկին անգամ գումար յուրացնելու դիտավորություն Հ.Սարուխանյանի մոտ առաջացել է 2008թ. հուլիս ամսին` ելնելով որդու բուժման համար ծախսեր կատարելու անհրաժեշտությունից։
Հ.Սարուխանյանի կողմից դատարան ներկայացրած որդու հիվանդ լինելու մասին փաստաթղթերով հիմնավորվել է իր կողմից դատարանում տված ցուցմունքը։ Դրանում նշված հանգամանքները հիմնավորվել են նաև վկա` Հարություն Հարությունյանի, ամբաստանյալի կին` Աննա Սարուխանյանի և մյուս վկաների ցուցմունքներով, դատարանում հետազոտված այլ ապացույցներով, իսկ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հնարավոր չի եղել հերքել Հակոբ Սարուխանյանի ցուցմունքները։
Այսպիսով դատարանը ապացուցված համարեց, որ Հակոբ Անաստասի Սարուխանյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով և 314 հոդվածի 1-ին մասով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի ինքնությունը և գործի ողջ հանգամանքները։
Հակոբ Սարուխանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում այն, որ վերջինս երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաներ, որոնցից մեկը տառապում է «աջակողմյան սուր բնույթի կրուպոզ թոքաբորբ» հիվանդությամբ, բնութագրվում է դրականորեն, հանցագործությունը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով` ելնելով հիվանդ որդու բուժման համար ծախսեր կատարելու անհրաժեշտությունից, ամբողջությամբ հատուցել է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Սարուխանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ։
Ղեկավարվելով ՀՀ ԱԺ «Համաներում հայտարարելու մասին» 19.06.2009թ. որոշման 1-ին մասի 1-ին կետով և ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357-360 հոդվածներով, դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հակոբ Անաստասի Սարուխանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով և 314 հոդվածի 1-ին մասով.
ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քր. օր-ի 314 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քր. օր-ի 66 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3/երեք/ տարի ժամկետով։
Կիրառել ՀՀ ԱԺ «Համաներում հայտարարելու մասին» 19.06.2009թ. որոշման 1-ին մասի 1-ին կետը և Հակոբ Անաստասի Սարուխանյանին ազատել նշանակված պատիժը կրելուց։
Հ. Սարուխանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ