ԵԷԴ/0087/01/10

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Լ. ՄԻՐԶՈՅԱՆ

Մասնակցությամբ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա. ԲՈՇՆԱՂՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ. ՔՈՍՅԱՆ

2010թ. նոյեմբերի 2-ին դատարանում
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արթուր Գագիկի Մկրտչյանի, ծնված 19.12.1959թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է Երևանի քաղաքապետարանի «Բնակչության հատուկ սպասարկում» ՊՓԲ ընկերության «Արին-Բերդ» գերեզմանատանը որպես հսկիչ, նախկինում չդատված, բնակվում է ք.Երևան Էրեբունի 21/1 շենք, 21 բնակարանում։
Սույն գործով կալանքի տակ է եղել 31.05.2010թ. մինչև 02.06.2010թ.։
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
Նախաքննական մարմինը Արթուր Գագիկի Մկրտչյանին ՀՀ քր. օր-ի 3111 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ աշխատելով Երևանի քաղաքապետարանի «Բնակչության հատուկ սպասարկում» ՊՓԲ ընկերության «Արին-Բերդ» գերեզմանատանը որպես հսկիչ, լինելով պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային ծառայող, իր լիազորությունների շրջանակում Սարգիս Հրաչյայի Դիլբարյանի օգտին գործողություն կատարելու, այն է` վերջինիս մերձավորների աճյունները Երևանի Շահումյան գերեզմանատնից «Արին-Բերդ» գերեզմանատուն տեղափոխելու նպատակով գերեզմանատեղ հատկացնելու համար պահանջել և 2010թ. մայիսի 31-ին, ժամը 1330-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների տարածքում գտնվող «Արին-Բերդ» գերեզմանատան տնօրենի աշխատասենյակում ստացել է խոշոր չափի` 568.500 ՀՀ դրամին համարժեք 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար ապօրինի վարձատրություն։
Դատաքննությամբ ՀՀ քր. օր-ի 3111 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արթուր Մկրտչյանը իրեն մեղավոր չճանաչեց, պատճառաբանելով որ աշխատելով Երևանի քաղաքապետարանի «Բնակչության հատուկ սպասարկում» ՊՓԲ ընկերության «Արին-Բերդ» գերեզմանատանը որպես հսկիչ, արարքը կատարելու պահին ինքը հանրային ծառայող չի հանդիսացել, ուստի իրեն մեղավոր ճանաչեց ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի 3-րդ մասով և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատելով Երևանի քաղաքապետարանի «Բնակչության հատուկ սպասարկում» ՊՓԲ ընկերության «Արին-Բերդ» գերեզմանատանը որպես հսկիչ, իր լիազորությունների շրջանակում Սարգիս Հրաչյայի Դիլբարյանի օգտին գործողություն կատարելու, այն է` վերջինիս մերձավորների աճյունները Երևանի Շահումյան գերեզմանատնից «Արին-Բերդ» գերեզմանատուն տեղափոխելու նպատակով գերեզմանատեղ հատկացնելու համար պահանջել և 2010թ. մայիսի 31-ին, ժամը 1330-ի սահմաններում «Արին-Բերդ» գերեզմանատան տնօրենի աշխատասենյակում ստացել է խոշոր չափի` 568.500 ՀՀ դրամին համարժեք 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար ապօրինի վարձատրություն։
Վկա` Սարգիս Դիլբարյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ ցանկանալով իր ծնողների աճյունները «Շահումյան» գերեզմանատնից տեղափոխել «Արին-Բերդ» գերեզմանատուն` 2010թ. մայիս ամսի սկզբներին գնացել է «Արին-Բերդ» գերեզմանատուն, հետաքրքրվել և իմացել է, որ գերեզմանատեղերի հատկացմամբ զբաղվում է «Զորիկը», նույն ինքը` Ա. Մկրտչյանը, որից հետո հանդիպելով և ծանոթանալով նրա հետ, զրուցել է ծնողների աճյունների տեղափոխման թեմայի շուրջ։ Ա. Մկրտչյանն իրեն առաջարկել է խոսակցությունը շարունակել աշխատասենյակում, որի ընթացքում Ա. Մկրտչյանն իրեն ասել է, որ «լավ» գերեզմանատեղ հատկացնելու համար պետք է տա 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար։ Բացի նշված գումարից Ա. Մկրտչյանն իրեն առաջարկել է տալ ևս 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար` հատկացվելիս գերեզմանոցի շուրջ բետոնապատման շինարարական աշխատանքներ իրականացնելու համար։
Օրեր անց ինքը կրկին նույն թեմայով զրուցել է Ա. Մկրտչյանի հետ, որի ընթացքում սակարկել է և նույն գործողությունների համար պայմանավորվել են 2.500 ԱՄՆ դոլարի փոխարեն Ա. Մկրտչյանին տալ 2.400 ԱՄՆ դոլար գումար, որից 1.500 ԱՄՆ դոլարը` հողի գումար։
Հետագայում, ինքը որոշել է Ա. Մկրտչյանի ապօրինի գործողությունների դեմ բողոքել ոստիկանություն, ուստի 31.05.2010թ. գնալով ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչություն, հաղորդում է տվել այն մաին, որ Ա. Մկրտչյանն իրենից ապօրինի պահանջել է ընդհանուր` 2.400 ԱՄն դոլար գումար։
31.05.2010թ. ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներից ստանալով արդեն իսկ քիմիական մշակման ենթարկված թվով 24 հատ 100 ԱՄՆ դոլարանոց թղթադրամները և տեսաձայնագրառման համար նախատեսված համապատասխան սարքավորումը, զանգահարել, պայմանավորվել և նույն օրը, ժամը 1330-ի սահմաններում նշված գերեզմանատանը հանդիպել է Ա. Մկրտչյանի հետ։ Այնուհետև, Ա. Մկրտչյանի հետ մտել է գերեզմանատան աշխատասենյակ։ Իրենց հետ ներս է մտել նաև իրեն անծանոթ մի տղամարդ, հետագայում իմացել է, որ նա Մ. Շահինյանն է, ով ներկա է գտնվել իրենց խոսակցությանը։ Այդ ընթացքում, ինքը գրպանից հանել և Ա. Մկրտչյանին է մեկնել պայմանավորված 2.400 ԱՄՆ դոլարը, սակայն Ա. Մկրտչյանն ասել է, որ այն տա Մ. Շահինյանին։ Հետևելով Ա. Մկրտչյանի խոսքին, նշված ողջ գումարը տվել է Մ. Շահինյանին։ Վերջինս, ստանալով 100 ԱՄՆ դոլարանոց թղթադրամները, Ա. Մկրտչյանի ցուցումով սկսել է բարձրաձայն հաշվել ու հայտարարել է, որ դրանք 24 հատ են, այսինքն` 2.400 ԱՄՆ դոլար։ Այնուհետև, Մ. Շահինյանը կրկին Ա. Մկրտչյանի ցուցումով 1 հատ 100 ԱՄՆ դոլարանոց թղթադրամը վերադարձրել է իրեն, իսկ մնացած 2.300 ԱՄՆ դոլարը դրել է իր տաբատի հետևի գրպանում։ Ա. Մկրտչյանն իրեն ասել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, պայմանավորվել են իր հարազատների աճյունները հուղարկավորել հաջորդ օրը, որից հետո ինքը հեռացել է։
Վկա` Մուշեղ Շահինյանի նախաքննությամբ տրված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Արին-Բերդ» գերեզմանատանը որպես գեղագիր։ 31.05.2010թ. կեսօրին նույն գերեզմանատան աշխատող Արթուր Մկրտչյանն իրեն կանչել է իր մոտ և հայտնել է, որ լինի իր կողքին, քանի որ մարդ է գալու, որը 2.400 ԱՄՆ դոլար գումար է բերելու, ապա իրեն հանձնարարել է նշված ողջ գումարը ստանալ, որից 1.500 ԱՄՆ դոլարը տալ իրեն։ Միաժամանակ բացատրել է, որ 900 ԱՄՆ դոլար գումարով գումարը տվողի համար պետք է կատարվեն գերեզմանոցի որոշակի շինարարական աշխատանքներ։ Ինքը ոչինչ չկասկածելով, համաձայնվել է։ Նույն օրը, ժամը 1330-ի սահմաններում գերեզմանատուն է եկել իրեն անծանոթ մի երիտասարդ, հետագայում իմացել է, որ նա Սարգիս Դիլբարյանն է, որը մոտեցել է Ա. Մկրտչյանին, որից հետո վերջինիս առաջարկությամբ ինքը նրանց հետ մտել է գերեզմանատան աշխատասենյակ։
Ս. Դիլբարյանն ու Ա. Մկրտչյանը հուղարկավորության հետ կապված ինչ որ հարցեր են քննարկել, որից հետո Ս. Դիլբարյանը գրպանից հանել և Ա. Մկրտչյանին է մեկնել 100 ԱՄՆ դոլարանոցների կապոց։ Ա. Մկրտչյանը նրան ասել է, որ նա գումարը տա իրեն։ Հետևելով Ա. Մկրտչյանի խոսքին, այդ տղան իրեն է պարզել ողջ գումարը։ Ինքն այն ստացել և Ա. Մկրտչյանի ցուցումով սկսել է բարձրաձայն հաշվել ու հայտարարել է, որ դրանք 24 հատ են, այսինքն` 2.400 ԱՄՆ դոլար։ Այնուհետև, կրկին Ա. Մկրտչյանի ցուցումով 1 հատ 100 ԱՄՆ դոլարանոց թղթադրամը վերադարձրել անծանոթին, իսկ մնացած 2.300 ԱՄՆ դոլարը դրել է իր տաբատի հետևի գրպանը։ Դրանից հետո անծանոթը գնացել է, որից անմիջապես հետո աշխատասենյակ են մտել ոստիկանության աշխատակիցներն ու իր գրպանից հանել նշված 23 հատ 100 ԱՄՆ դոլար անվանական արժողության թղթադրամները։ Այդ ամենից հասկացել է, որ Ա. Մկրտչյանը ստացած գումարից 1.500 ԱՄՆ դոլարը ուզել և ստացել է գերեզմանատեղ տրամադրելու համար։
Դատարանի կողմից հետազոտվեց դատատեսաձայնագրային փորձաքննության թիվ 1385 եզրակացությունը, համաձայն որի դատարանի որոշմամբ իրականացված գաղտնի տեսաձայնագրման արդյունքներ պարունակող լազերային սկավառակում տեսաձայնագրառված են Ա. Մկրտչյանի և Ս. Դիլբարյանի միջև 31.05.2010թ. «Արին-Բերդ» գերեզմանատան աշխատասենյակում ծավալված զրույցը, ինչպես նաև Ս. Դիլբարյանի կողմից գումարը տալու փաստը։
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1386 եզրակացությունը, համաձայն որի փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր թվով 24 հատ 100 ԱՄՆ դոլար անվանական արժեքով ԱՄՆ թղթադրամների, բամբակյա խծուծների, տաբատի և վերնազգեստի վրա առկա է քիմիական նյութ, որն իրենից ներկայացնում է «լյումինաֆորային» փոշի։
Ներկայացված ընդհանուր թվով 24 հատ 100 դոլար անվանական արժեքով ԱՄՆ թղթադրամների դիմերեսի աջ կողմի եզրային հատվածում առկա են բնական լույսի տակ անտեսանելի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների տակ կապտագույն լյումինիսցենտող «կաշառք» ձեռագիր գրառումներ, որոնց նյութերն ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն, որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «մատիտ» գրառմամբ փաթեթով, ներկայացված փոշենման զանգվածի հետ։
Նույն թղթադրամների դիմերեսների և դարձերեսների մակերեսներին, ինչպես նաև ներկայացված բոլոր բամբակյա խծուծների, տաբատի և վերնազգեստի վրա առկա, բնական լույսի տակ անտեսանելի, ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների տակ ինտենսիվ դեղնականաչավուն լյումինիսցենտող լյումինաֆորային փոշիները ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն ինչպես միմյանց, այնպես էլ որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «փոշի» գրառմամբ փաթեթով ներկայացված լյումինաֆորային փոշու հետ։
17.06.2010թ. որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող «VIDEO TS» լազերային սկավառակը/կրիչը/, որում տեսաձայնագրված է, թե ինչպես է Ս. Դիլբարյանը փոխանցում պայմանավորված 2.400 ԱՄՆ դոլար գումարը, որից 100 ԱՄՆ դոլարը հետ է վերադարձվում նրան։
17.06.2010թ. իրեղեն ապացույց ճանաչված 2.400 ԱՄՆ դոլարը, Մ. Շահինյանի տաբատը, վերնազգեստը և բամբակյա խծուծը, որոնց վրա առկա են քիմիական նյութի հետքեր։
Ս. Դիլբարյանի և Ա. Մկրտչյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը, համաձայն որի Ս. Դիլբարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Ա. Մկրտչյանի հետ կատարված առերեսման ժամանակ` հայտնելով, որ նա գերեզմանատեղ տրամադրելու համար 2010թ. մայիս ամսին իրենից պահանջել և 2010թ. մայիսի 31-ին ստացել է 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար։
Մ. Շահինյանի և Ա. Մկրտչյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը, համաձայն որի Մ. Շահինյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Ա. Մկրտչյանի հետ կատարված առերեսման ժամանակ` հայտնելով, որ նրա պահանջով 2010թ. մայիս 31-ին Ս. Դիլբարյանից ստացել է 2.300 ԱՄՆ դոլար գումար, որից 1.500 ԱՄՆ դոլար գումարը Ա. Մկրտչյանը ստացել է գերեզմանատեղ տրամադրելու համար։
Երևանի քաղաքապետարանի «Բնակչության հատուկ սպասարկման» ՊՓԲԸ և Արթուր Գագիկի Մկրտչյանի միջև 01.06.2006թ. կնքված թիվ 58 աշխատանքային պայմանագիրը, համաձայն որի Արթուր Մկրտչյանը աշխատանքի է նշանակվել «Արին-Բերդ» գերեզմանատանը որպես հսկիչ, որը անմիջականորեն ենթարկվել է դրա վարիչին, և իրականացնելով կառավարչական գործառույթներ, պարտավոր է եղել պահպանելու հուղարկավորությունների համար հատկացված հողի, գերեզմանափոսերի խորության, միջգերեզմանային տարածքաների, ճանապարհների, կանաչ գոտիների չափերը և հսկողություն ապահովելու գերեզմանատան սանիտարական վիճակի նկատմամբ։
Երևանի քաղաքապետարանի 09.07.2010թ. թիվ 07/1447 գրությունը, համաձայն որի «Բնակչության հատուկ սպասարկում» փակ բաժնետիրական ընկերությունը հանդիսանում է շահույթ ստանալու նպատակ հետապնդող առևտրային կազմակերպություն և «Արին-Բերդ» գերեզմանատան հսկիչը չի համարվում հանրային ծառայող, քանի որ «Քաղաքացիական ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն` հանրային ծառայությունը պետությանն օրենսդրությամբ վերապահված լիազորությունների իրականացումն է, որն ընդգրկում է պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից քաղաքականություն իրականացնելը, պետական ծառայությունը և համայնքային ծառայությունը, ինչպես նաև պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմիններում քաղաքացիական աշխատանքը։
«Բնակչության հատուկ սպասարկում» փակ բաժնետիրական ընկերության կանոնադրությունը, համաձայն որի «Բնակչության հատուկ սպասարկում» փակ բաժնետիրական ընկերությունը հանդիսանում է շահույթ ստանալու նպատակ հետապնդող առևտրային կազմակերպություն։
ՀՀ Առողջապահության նախարարության միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի 15.09.2010թ. թիվ 12/5-05-6767 եզրակացությունը, համաձայն որի Գագիկ Մկրտչյանը տառապում է հետվիրահատական վենտրալ էվենտերացիոն գիգանտ ճողվածքով, բարակ աղիների կպումային հիվանդությամբ, աղիների մասնակի անանցանելիությամբ, շաքարային դիաբետով` 2-րդ տիպ, ինսուլինոկախյալ դեկոնպենսացիայի շրջանում, վիրուսային հեպատիտ «C»-ով, լյարդի ցիռոզ հիվանդություններով, որոնք համարվում են ծանր և ներկա առողջական վիճակով Արթուր Գագիկի Մկրտչյանը ի վիճակի չէ պատիժը կրելու ազատազրկման ձևով և կարիք ունի բուժվելու նեղ մասնագիտացված կլինիկայում, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով։
Դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքները հաշվի առնելով մեղադրող-դատախազ Ա.Բոշնաղյանը հրաժարվեց ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 3111 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքից և դատարանում մեղադրանքը պաշտպանեց ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի 3-րդ մասով, պատճառաբանելով, որ ամբաստանյալ Արթուր Մկրտչյանը տեղական ինքնակառավարման մարմնի հետ` ի դեմս Երևանի քաղաքապետարանի, վերջինիս վերապահված առանձին խնդիրների ու գործառույթների իրականացման համար պայմանագիր չի կնքել, նա այդ մարմնի վարձու աշխատող չի հանդիսացել և նրա կատարած աշխատանքը քաղաքացիական ծառայություն համարվել չի կարող։ Ա. Մկրտչյանը աշխատանքային պայմանագիր է կնքել շահույթ ստանալու նպատակ հետապնդող և առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Բնակչության հատուկ սպասարկում» ՊՓԲ տնտեսական ընկերության հետ և իր պարտականությունների կատարմանն է անցել այդ ընկերության տնօրենի հրամանի հիման վրա։ Նա, աշխատելով որպես հսկիչ «Արին-Բերդ» գերեզմանատանը, անմիջականորեն ենթարկվել է դրա վարիչին, և իրականացնելով կառավարչական գործառույթներ, պարտավոր է եղել պահպանելու հուղարկավորությունների համար հատկացված հողի, գերեզմանափոսերի խորության, միջգերեզմանային տարածքների, ճանապարհների, կանաչ գոտիների և հսկողություն ապահովելու գերեզմանատան սանիտարական վիճակի նկատմամբ։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանք համադրելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ինչպես նաև ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ մեղադրող Ա. Բոշնաղյանի կողմից Արթուր Մկրտչյանին ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի 3-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելը, հիմնավոր է, այն բխում է գործի դատաքննությամբ ձեռք բերված տվյալների ամբողջական վերլուծությունից և ապացույցների իրավական ճիշտ գնահատումից հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քր. օր-ի 3111 հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձ չհանդիuացող հանրային ծառայողի կողմից ապoրինի վարձատրություն uտանալու համար, այuինքն` պաշտոնատար անձ չհանդիuացող հանրային ծառայողի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն uտանալու` վարձատրություն տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի oգտին հանրային ծառայողի կողմից իր լիազորությունների շրջանակներում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր ծառայողական դիրքն oգտագործելով` այդպիuի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաuտելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
ՀՀ քր. օր-ի 3111 հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «(…) հանրային ծառայողներ են համարվում, «Քաղաքացիական ծառայության մաuին» Հայաuտանի Հանրապետության oրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն, հանրային ծառայություն իրականացնող անձինք»։
«Քաղաքացիական ծառայության մաuին» Հայաuտանի Հանրապետության oրենքի 1-ին հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «հանրային ծառայությունը պետությանն օրենսդրությամբ վերապահված լիազորությունների իրականացումն է, որն ընդգրկում է պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ծառայությունը, ինչպես նաև պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմիններում քաղաքացիական աշխատանքը»։
«Քաղաքացիական ծառայության մաuին» Հայաuտանի Հանրապետության oրենքի 1-ին հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քաղաքացիական աշխատանքը Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ և օրենսդրությամբ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին վերապահված առանձին խնդիրների ու գործառույթների իրականացումն է վարձու աշխատողների միջոցով։
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ա.Մկրտչյանը հանդիսացել է «Բնակչության հատուկ սպասարկում» փակ բաժնետիրական ընկերության աշխատակից 2006թ. հունիսի 1-ին վերջինիս հետ կնքված թիվ 58 աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, որով նրան հանձնարարվել է պահպանելու հուղարկավորությունների համար հատկացված հողի, գերեզմանափոսերի խորության, միջգերեզմանային տարածքաների, ճանապարհների, կանաչ գոտիների չափերը և հսկողություն ապահովելու գերեզմանատան սանիտարական վիճակի նկատմամբ։
Ա.Մկրտչյանը տեղական ինքնակառավարման մարմնի հետ՝ ի դեմս Երևանի քաղաքապետարանի, վերջինիս վերապահված առանձին խնդիրների ու գործառույթների իրականացման համար որևէ պայմանագիր չի կնքել, հետևաբար նա տեղական ինքնակառավարման մարմնի վարձու աշխատող չի հանդիսացել, նրա կատարած աշխատանքը քաղաքացիական աշխատանք չի կարող համարվել։
Հետևաբար ՀՀ քր. օր-ի 3111 հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով Արթուր Մկրտչյանը հանրային ծառայող չի կարող հանդիսանալ։
ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի 3-րդ մասը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում առևտրային կամ այլ կազմակերպության կառավարչական գործառույթ իրականացնող ծառայողի, արբիտրի, այդ թվում` oտարերկրյա պետության` արբիտրաժի մաuին oրենuդրությանը համապատաuխան` գործառույթներ իրականացնող արբիտրի, աուդիտորի կամ փաuտաբանի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով կաշառք ստանալու համար։ Ընդ որում, ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով առևտրային կաշառք ստանալ է համարվում նշված անձանց կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իրենց կամ այլ անձի համար ապoրինաբար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալը` կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի oգտին գործողություններ կատարելու կամ չկատարելու համար։
Սույն գործի նյութերից երևում է, որ 1996թ. օգոստոսի 28-ին տրված թիվ 01Ա 028266 վկայականի համաձայն՝ «Բնակչության հատուկ սպասարկում» փակ բաժնետիրական ընկերությունը գրանցված է եղել պետական ռեգիստրի Կենտրոնի տարածքային բաժնի կողմից, 28614002375 համարի տակ, որպես առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող տնտեսական ընկերություն։
«Բնակչության հատուկ սպասարկում» փակ բաժնետիրական ընկերության կանոնադրության 2.1-րդ կետի համաձայն՝ ընկերության ստեղծման նպատակն է սգո արարողությունների կազմակերպումը, շինանյութերի արտադրությունը, տապանաքարերի արտադրությունը և տեղադրման աշխատանքները, ավտոտրանսպորտային ծառայությունը, սգո պարագաների արտադրությունը և վաճառքը, տեսալուսանկարչական ծառայությունների մատուցումը, գերեզմանների կառուցապատման աշխատանքների կատարումը։
ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայող է համարվում այն անձը, ով մշտապես, ժամանակավորապես կամ հատուկ լիազորությամբ իրականացնում է կարգադրիչ կամ այլ կառավարչական գործառույթներ առևտրային կազմակերպություններում` անկախ սեփականության ձևից։
ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի սուբյեկտը հատուկ է՝ ի թիվս այլոց, առևտրային կազմակերպության կառավարչական գործառույթներ իրականացնող ծառայող։ ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի հատուկ սուբյեկտին ապօրինաբար դրամ, արժեթղթեր կամ այլ գույք է տրվում կամ նրանց գույքային բնույթի ծառայություններ են մատուցվում, որպեսզի նրանք, իրենց գրաված դիրքի հետ կապված, կաշառք տվողի օգտին կատարեն որոշակի գործողություններ (անգործություն)։
Սույն գործի նյութերից երևում է, որ Ա.Մկրտչյանը հանդիսացել է առևտրային կազմակերպության կառավարչական գործառույթներ իրականացնող ծառայող, քանի որ Ա.Մկրտչյանի կողմից ապօրինաբար դրամ ստանալը կապված է առևտրային կազմակերպությունում նրա զբաղեցրած դիրքի, ինչպես նաև նրա կողմից իրականացվող հատուկ լիազորությունների շրջանակի հետ։ Հետևաբար, Արթուր Մկրտչյանը հանդիսանում է առևտրային կաշառքի համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող՝ ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի իմաստով առևտրային կազմակերպության կառավարչական գործառույթներ իրականացնող ծառայող։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը դատարանը գտնում է, որ Ա.Մկրտչյանը պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային ծառայողի կողմից ապօրինի վարձատրություն ստանալու համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող՝ ՀՀ քր. օր-ի 3111 հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով հանրային ծառայող չի համարվում, նա հանդիսանում է հանցագործության սուբյեկտ ոչ թե ՀՀ քր. օր-ի 3111 հոդվածի 5-րդ մասի, այլ 200 հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով։
Այսպիսով, դատարանը ապացուցված համարեց, որ Արթուր Գագիկի Մկրտչյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի 3-րդ մասով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի ինքնությունը և գործի ողջ հանգամանքները։
Արթուր Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանն ամբաստանյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում այն, որ վերջինս նախկինում արատավորված չի եղել, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ավելին համաձայն ՀՀ Առողջապահության նախարարության միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի 15.09.2010թ. եզրակացության տառապում է հետվիրահատական վենտրալ էվենտերացիոն գիգանտ ճողվածքով, բարակ աղիների կպումային հիվանդությամբ, աղիների մասնակի անանցանելիությամբ, շաքարային դիաբետով` 2-րդ տիպ, ինսուլինոկախյալ դեկոնպենսացիայի շրջանում, վիրուսային հեպատիտ «C»-ով, լյարդի ցիռոզով, պորտալ հիպերտենզիա։ Նշված հիվանդությունները համարվում են ծանր և ներկա առողջական վիճակով Արթուր Մկրտչյանը ի վիճակի չէ պատիժը կրելու ազատազրկման ձևով և կարիք ունի բուժվելու նեղ մասնագիտացված կլինիկայում։
Նկատի ունենալով, որ ՀՀ Առողջապահության նախարարության միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի եզրակացության համաձայն Ա. Մկրտչյանը ի վիճակի չէ պատիժը կրելու ազատազրկման ձևով և կարիք ունի բուժվելու նեղ մասնագիտացված կլինիկայում, հետևաբար դատարանը նպատակահարմար է գտնում Ա. Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավը պետք է թողնել անփոփոխ։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված բամբակյա խծուծները պետք է ոչնչացնել, Մ.Շահինյանի տաբատն ու վերնազգեստը` վերադարձնել Մուշեղ Շահինյանին, 2.400 ԱՄՆ դոլարը` թողնել ՀՀ ոստիկանության ֆինանսա-բյուջետային վարչության տնօրինմանը, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` «VIDEO TS» լազերային սկավառակը/կրիչը/` թողնել քրեական գործում։
Ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357-360 հոդվածներով, դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արթուր Գագիկի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 200 հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտել տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000/երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Խափանման միջոց գրավը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո սահմանված և Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դեպոզիտ հաշվին/թիվ 1 գանձապետական բաժանմունքի 103004333011 հաշվի համարի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 900013298014 դեպոզիտային հաշիվ/ մուծված 1.000.000/մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին` Գագիկ Արթուրի Մկրտչյանին։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված բամբակյա խծուծները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ոչնչացնել, Մ.Շահինյանի տաբատն ու վերնազգեստը` վերադարձնել Մուշեղ Շահինյանին, 2.400 ԱՄՆ դոլարը` թողնել ՀՀ ոստիկանության ֆինանսա-բյուջետային վարչության տնօրինմանը, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` «VIDEO TS» լազերային սկավառակը/կրիչը/, թողնել քրեական գործում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ