ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ԵԷԴ/0070/01/10
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի
դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր Ա.Գաբրիելյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


13 օգոստոսի 2010 թվական ք.Երևան


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ /ԱՅՍՈՒՀԵՏ` ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆ/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
դատավորներ` Ռ.ԱԶԱՐՅԱՆ
Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ե.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԻ
պաշտպան` Ա.ՀՈԲՈՍՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Անժելա Հոբոսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վերաքննության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Վահան Լիպարիտի Սարգսյանի, ծնված` 1991 թվականի փետրվարի 01-ին, Ապարան քաղաքում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, ՀՀ ՊՆ թիվ 24923 զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային, նախկինում` չդատված, բնակվում է Արագածոտնի մարզի Հնաբերդ գյուղում, սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:

Մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, և վերանայելով դատական ակտը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ


1. ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Գ.Հակոբյանի 2010 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ հարուցվել է թիվ 90255610 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

2. Նախաքննական մարմնի 2010 թվականի մայիսի 07-ի որոշմամբ Վահան Լիպարիտի Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

3. Նախաքննական մարմնի 2010 թվականի մայիսի 07-ի որոշմամբ Վահան Լիպարիտի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել հրամանատարության հսկողության հանձնելը:

4. 2010 թվականի մայիսի 18-ին թիվ 90255610 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վահան Լիպարիտի Սարգսյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` առաջին ատյանի դատարան/:

5. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2010 թվականի մայիսի 24-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վահան Լիպարիտի Սարգսյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ընդունել է վարույթ, իսկ 2010 թվականի հունիսի 07-ի որոշմամբ վերոնշյալ քրեական գործը նշանակել է դատական քննության 2010 թվականի հունիսի 14-ին, ժամը 14.00-ին:

6. Առաջին ատյանի դատարանի 30.06.2010թ. դատավճռով Վահան Լիպարիտի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է կարգապահական գումարտակում պահելով` 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ ՊՆ կարգապահական գումարտակում:
Պատժի սկիզբը հաշվվել է դատավճռի հրապարակման օրվանից` 30.06.2010թ.-ից:
Դատավճռով որոշվել է Վահան Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողության հանձնելը, փոփոխել` որպես խափանման միջոց ընտրել կալանավորումը և նրան կալանքի վերցնել դատական նիստի դահլիճում:

7. Առաջին ատյանի դատարանի 30.06.2010թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալի պաշտպան Ա.Հոբոսյանը:

8. Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխաններ է ներկայացրել Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ Տ.Հարությունյանը:

9. Վերաքննիչ դատարանն իր 2010 թվականի հուլիսի 30-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վահան Լիպարիտի Սարգսյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակել է վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում վերաքննության կարգով քննության 2010 թվականի օգոստոսի 13-ին, ժամը` 12.00-ին, Երևան քաղաքում:


ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ


10. Վահան Լիպարիտի Սարգսյանը, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ թիվ 24923 զորամասի ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային 31.03.2010թ., ժամը 21:00-ի սահմաններում ստորադասության հարաբերությունների բացակայության դեպքում, խախտելով ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ հոդվածով սահմանված զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները, այն է` «Զինծառայողը պարտավոր է բարձր պահել զինվորական ընկերասիրությունը, հարգել ընկերոջ պատիվն ու արժանապատվությունը, ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ թույլ չտալ կոպտություն», տարածքի մաքրություն կատարելու կապակցությամբ վիճաբանել է նույն զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Հայկ Վահանի Հարությունյանի հետ և բռնություն գործադրել նրա նկատմամբ` բռունցքով հարվածել վերջինիս ձախ աչքի ստորին կոպի շրջանին` պատճառելով մարմնական վնասվածք, որն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում։


ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ, ՊԱՀԱՆՋԸ


Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
11. Պաշտպան Անժելա Հոբոսյանն իր վերաքննիչ բողոքում խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` Վահան Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործը կարճել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն կամ նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` բերելով հետևյալ փաստարկները.

12. Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացված 30.06.2010 թվականի դատավճռում առկա է ՀՀ քրեական դատավարության 380.1 հոդ. սահմանված վերաքննիչ բողոք բերելու հիմքերը` առկա է դատական սխալը` նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա, բացի դրանից խախտվել է ՄԻԵԿ-ի 6-րդ հոդվածով սահմանված արդար դատաքննության պահանջը, խախտվել է ՀՀ Սահմանադրության 3-րդ, 18-րդ հոդվածի պահանջը, խախտվել է ՀՀ քրեական դատաքննության օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին կետի 6-րդ ենթակետի պահանջը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները:
Ամբաստանյալ Վահան Սարգսյանին մեղսագրված արարքը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին: ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է բազմաթիվ նորմեր, որոնք հնարավորություն են տալիս ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձին ազատել պատասխանատվությունից:
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն` առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հանցանք կատարելուց հետո կամովին ներկայացել է մեղայականով, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը: Վ.Սարգսյանը կամովին ներկայացել նախաքննական մարմնին, աջակցել հանցագործության բացահայտմանը ճշմարիտ ցուցմունք տալով, իսկ տուժողին նյութական վնաս չի պատճառվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը: Թե նախաքննության ժամանակ, և թե դատարանում տուժող Հայկ Հարությունյանը հայտնել է, որ հաշտվել են մեղադրյալ Վահան Սարգսյանի հետ և որևէ պարտք ու պահանջ չունի Վահան Սարգսյանից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե պարզվի որ իրադրության փոփոխման հետևանքով այդ անձը կամ նրա կատարած արարքը դադարել է հանրության համար վտանգավոր լինելուց: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վեճից հետո Վահան Սարգսյանը և Հայկ Հարությունյանը շարունակել են իրենց ծառայությունը նույն զորամասում և նրանց միջև եղել են ընկերային նորմալ փոխհարաբերություններ:
Պաշտպանն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում ինքը միջնորդել է կիրառել վերը նշված նորմերը և իր պաշտպանյալի վերաբերյալ հարուցված քրեական գործը կարճել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին կետի 5-րդ ենթակետի համաձայն, այն է` սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ, սակայն դատարանը դատավճիռ անձակելիս ընդհանրապես չի անդրադարձել իմ միջնորդությանը:
ՀՀ Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի համաձայն` <<Պետությունը ապահովում է մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը միջազգային իրավունքի սկզբունքներին ու նորմերին համապատասխան>>:
ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ հոդվածի համաձայն` <<Յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրավունքների և ազատությունների դատական, ինչպես նաև պետական այլ մարմինների առջև իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցների իրավունք>>:
ՄԻԵԿ-ի 6-րդ հոդվածի համաձայն 3-րդ կետը սահմանում է. <<Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները ….. ունենալու անվճար նշանակված պաշտպան, եթե դա պահանջում են արդարադատության շահերը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-ին կետի 6-րդ ենթակետի համաձայն` <<Քրեական գործով վարույթին պաշտպանի մասնակցությունը պարտադիր է, եթե մեղադրյալը ժամկետային զինծառայող է>>:
Այսպիսով, վերոնշյալ նորմերը խոսում են անձի իրավունքի պաշտպանության ապահովման մասին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածը պարտադիր է համարում պաշտպանի մասնակցությունը քրեական գործով վարույթին, եթե մեղադրյալը զինվորական է: Նախաքննական մարմինը խախտելով ՀՀ Սահմանադրությունը, ՄԻԵԿ-ի պահանջը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրական պահանջը Վահան Լիպարիտի Սարգսյանին մեղադրանք առաջադրելու պահից չի ապահովել պաշտպանով` զրկել է նրան պաշտպան ունենալու և անդյունավետ պաշտպանություն իրականացնելու հնարավորությունից:
Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը դատավճիռ կայացնելիս անտեսել է մեղադրյալի կարևորագույն իրավունքի` պաշտպանության իրավունքի խախտումը, որևէ կերպ չի անդրադարձել այդ փաստին և դրա հետևանքներին:
Միաժամանակ դատարանը թույլ է տվել նյութական իրավունքի նորմի խախտում, Վահան Սարգսյանի նկատմամբ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը սահմանում է.
<<1. Եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելիս, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք են.
<<1/ առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործություն կատարելը,
7/ տուժողի վարքագծի հակաօրինականությունը կամ հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը…..>>:
Դատարանն անտեսել է, որ կռվի պատճառը եղել է տուժողի հակաօրինական պահանջը` կատարել զորանոցի մաքրության աշխատանքներ իր փոխարեն և որ տուժողը լինելով հաղթանդամ, բարձրահասակ զինվոր իր ֆիզիկական գերազանցությունը ցուցադրելու նպատակով, հարկադրել է, որ փոքրամարմին Վահան Սարգսյանը երդվի, որից վերջինս վիրավորվել է ու բռունցքով հարվածել Հայկ Սեյրանի Հարությունյանի ձախ աչքի ստորին կոպի շրջանին` պատճառելով մարմնական վնասվածք, որն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում: Դատարանն անտեսել է, որ ամբաստանյալ Վահան Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որը պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է:
Բացի այդ, դատարանն անտեսել է նաև այն հանգամանքը, որ Վահան Սարգսյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված չի եղել, առաջին անգամն է, որ խնդիր է ունեցել իրավապահ մարմնի հետ, ըստ ծառայողական բնութագրի դրական անձնավորություն է, բնավորությամբ կարգապահ է ու աշխատասեր, սեր ու հարգանք է վայելում ծառայակից ընկերների շրջանում, ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, իսկ տուժողը իր բանավոր ու գրավոր խոսքով դատարանին խնդրել է մեղմ դատավճիռ կայացնել:
Վահան Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվել փաստական հանգամանքների նկատմամբ>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 1-ին կետը միաժամանակ սահմանում է օրենքի առաջ բոլորի հավասարության սկզբունքը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատարանին եմ ներկայացրել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 26.10.2007թ. որոշումը Թամարա Տեր-Գրիգորյանի գործի վերաբերյալ, և խնդրել այն կիրառել նաև Վահան Սարգսյանի նկատմամբ: Թամարա Տեր-Գրիգորյանը ըստ մեղադրանքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է վերջնական 5 տարի ազատազրկման, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիմքով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 4 տարի ժամկետով: Սույն գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է. <<Վճռաբեկ դատարանը հաշվի առնելով հանցավորի անձը և նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, այդ թվում` հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ վերականգնված լինելը, ինչև էականորեն նվազեցնում է հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալ Թամարա Տեր-Գրիգորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածը, սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով նախատեսված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից>>: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի այս նախադեպային որոշմանը ընդհանրապես չի անդրադարձել Էրեբունու դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի պահանջը:
Այսպիսով, վերաքննիչ բողոքի հեղինակը գտնում է, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի մեկ այլ` 12.06.2007թ .գործ ՎԲ-124/07 նախադեպային որոշումը Սուսաննա Ներսիսյանի վերաբերյալ, նույնպես կիրառելի է Վահան Սարգսյանի նկատմամբ: Սույն որոշմամբ վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ <<հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու>>:

13. Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխաններ է ներկայացրել Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ Տ.Հարությունյանը, որն իր գրավոր պատասխանում խնդրել է առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ, իսկ ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն` առանց բավարարման` բերելով հետևյալ փաստարկները.

14. Պաշտպան Անժելա Հոբոսյանն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ առաջին ատյանի դատարանում իր կողմից միջնորդություն է ներկայացվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն` քրեական գործը կարճելու մասին, նկատի ունենալով, որ տուժողը հաշտվել է մեղադրյալի հետ: Պաշտպանն ուշադրություն չի դարձրել այն հանգամանքի վրա, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ քրեական գործերը տուժողի բողոքի հիման վրա չեն հարուցվում, քանի որ այն ընդգրկված չէ տուժողի բողոքի հիման վրա հարուցվող քրեական գործերի ցանկում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածով:
Այսպիսով, մեղադրյալի հետ տուժողի հաշտվելու հանգամանքը սույն քրեական գործով կարող էր դիտվել միայն պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք, որն էլ դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնվել:
Պաշտպանն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է նաև, որ նախաքննության մարմնի կողմից խախտվել է մեղադրյալ Վահան Սարգսյանի պաշտպանական իրավունքը և մատնանշել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին կետի 6-րդ ենթակետը, որի համաձայն` պաշտպանի մասնակցությունը պարտադիր է, եթե մեղադրյալը ժամկետային ծառայության զինծառայող է: Պաշտպանն ուշադրություն չի դարձրել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 72-րդ հոդվածին, որի համաձայն` մեղադրյալն իրավունք ունի հրաժարվել պաշտպանից, որից և օգտնվել է մեղադրյալ Վահան Սարգսյանը:
Ելնելով վերոգրյալից, մեղադրող Տ.Հարությունյանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի 30.06.2010թ. դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով նախատեսված սկզբունքներին, ամբաստանյալի անձին, կատարած հանցագործության ծանրության աստիճանին և, որ դատարանի կողմից սահմանվել է համաչափ պատիժ, պատիժ սահմանելիս հաշվի են առնվել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները:


ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ՈՒ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ


Քննության առնելով պաշտպան Անժելա Հոբոսյանի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած կողմի` մեղադրող Գ.Գասպարյանի պատասխանը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել`հետևյալ պատճառաբանությամբ.


Քրեական գործով վարույթի կարճման կամ
Վ. Սարգսյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հնարավորությունը:


15. ՀՀ քրեական դավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն` <<քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ>>:

16. Քրեական դատավարության օրենսդրքի վերոնշյալ իրավադրույթը տուժողի և կասկածյալի կամ մեղադրյալի հաշտվելը քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք է համարում միայն օրենքով նախատեսված դեպքում: Այդ դեպքերը քրեական դատավարության օրենսգիրքը մասնավորեցնում է 183-րդ հոդվածի 1-ին մասում, որով սպառիչ թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն հոդվածները, որոնցով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ քրեական գործերը հարուցվում են են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, և կասկածյալի կամ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի համաձայն չի հանդիսանում մասնավոր հետապնդման գործ և դրա վերաբերյալ քրեական գործ հարուցելու համար նախ չի պահանջվում տուժողի բողոքը, իսկ տուժողի և մեղադրյալի հաշտվելը հիմք չէ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար:
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի պահանջը` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն քրեական գործը կարճելու վերաբերյալ հիմնազուրկ է:


Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը


17. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:

18. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռից երևում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առել կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը: Դատարանն արձանագրել է, որ պատիժն ու պատասխանատվությոնը ծանրացնող հանգամանքներ չկան, իսկ ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներ է համարել այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, զղջացել է կատարած արարքի համար, ընդունել է մեղքը:

19. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ:

20. Վերոնշյալ հոդվածից բխում է, որ դատարանի համար գործի քննության ժամանակ պարտադիր են նույնանման փաստական հանգամանքեր ունեցող գործով Վճռաբեկ դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները: Մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերաքննիչ բողոքի հեղինակի կողմից բողոքում մեջբերվել են Սուսաննա Ներսիսյանի վերաբերյալ ՎԲ-024/07 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 12.06.2007թ. և Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 26.10.2007թ որոշումներում արտահայտված` Վճռաբեկ դատարանի եզրահանգումները այդ գործերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության վերաբերյալ:

21. Վերաքննիչ դատարանը, հարգելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված նրա իրավական դիրքորոշումները, միաժամանակ գտնում է, որ նշված գործերով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի դատական ակտերի հիմնավորումները կիրառելի չեն սույն գործի նկատմամբ վիճարկվող հարցի համար կարևոր նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքների էական տարբերության պատճառով:

22. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել և պատշաճ գնահատության է ենթարկել ամբաստանյալ Վահան Սարգսյանի անձը բնութագրող, նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները:

23. Այսինքն, վերաքննիչ դատարանը նույնպես հանգում է այն հետևության, որ Վահան Սարգսյանը ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար և որ նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:

24. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 30-ի դատավճիռը համարում է օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված, իսկ պաշտպան Ա.Հոբոսյանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն ու եզրահանգումներն` անհիմն:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց


1. Վերաքննիչ բողոքը մերժել:

2. Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 30-ի դատավճիռը` ամբաստանյալ Վահան Լիպարիտի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:

3. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:

4. Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ