Հիմնական

Գործի համար: ԵԷԴ/0051/01/10
Վիճակագրական տողի համար : 15.12

Պատասխանող

Ռաֆայել Խալատով Գարիկի
Ռաֆայել Խալատով
Ռաֆայել Խալատով

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Հենրիկ Տեր-Ադամյան

Էրեբունի և Նուբարաշեն

Վլադիմիր Գրիգորյան

Վճռաբեկ

Դավիթ Ավետիսյան

Արթուր Պողոսյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Հենրիկ Տեր-Ադամյան

Էրեբունի և Նուբարաշեն

Վլադիմիր Գրիգորյան

Վճռաբեկ

Դավիթ Ավետիսյան

Արթուր Պողոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: հանդիսանալով պիտանի ՀՀ զինված ուժերում շարային ծառայության համար, սակայն չունենալով այդ ծառայությունից ազատվելու ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքեր, կրոնական համոզմունքներից ելնելով` խուսափել է ժամկետային զինվորական և այլընտրանքային ծառայության 2009թ. աշնանային հերթական զորակոչից:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Էրեբունի և Նուբարաշեն 2010-05-13 15:00 1
Էրեբունի և Նուբարաշեն 2010-05-19 16:30 1
Գործ թիվ ԵԷԴ/0051/01/10
2010թ


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն

ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.

Նախագահող դատավոր Վ.Թ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Ա.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող Է. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
Ամբաստանյալ Ռ. ԽԱԼԱՏՈՎԻ
Ամբաստանյալի շահերի
պաշտպան՝ Ռ. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ

2010թ-ի մայիսի 19-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում« դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի ծնված 20.11.1991թ. Թբիլիսի քաղաքում« ազգությամբ հայ« Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ« ամուրի« խնամքին ոչ ոք չունի, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան, Արցախի փողոց 14ա շենք բնակարան 43, խափանման միջոցը ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը
Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 14ա շենքի 43 բնակարանի բնակիչ, 1991թ. նոյեմբերի 20-ին ծնված, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող Ռաֆայել Գարիկի Խալատովը որպես զինակոչիկ կցագրվել է Երևան քաղաքի Էրեբունու զինկոմիսարիատում, զորակոչային բժշկական հանձնաժողովի կողմից հետազոտվելով, իր առողջական վիճակով ճանաչվել է պիտանի շարային ծառայության համար, ենթակա է եղել զորակոչվելու ՀՀ Ազգային բանակ` 2009թ. աշնանային զորակոչի ընթացքում` իր 18 տարին լրանալու օրվանից` 2009թ. նոյեմբերի 20-ից հետո մինչև դեկտեմբերի 31-ն ընկած ժամանակահատվածում։
Էրեբունու զինկոմիսարիատի կողմից ամբաստանյալ Ռաֆայել Խալատովը պատշաճ կարգով ստացել է 2009թվականի նոյեմբերի 24-ին զինվորական ծառայության մեկնելու կտրոն, որով նրան պարտավորեցվել է նշված օրը ներկայանալ Էրեբունու զինկոմիսարիատ` ժամկետային զինծառայության մեկնելու համար։
Իմանալով, որ որպես չափահաս և ժամկետային զինծառայության համար պիտանի ՀՀ քաղաքացի սահմանադրական պարտք ունի ծառայելու ՀՀ զինված ուժերում և բացակայում են այդ ծառայությունից ազատվելու` ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերը, ամբաստանյալ Ռաֆայել Խալատովը խուսափել է նշված օրը և 2009թ. աշնանային զորակոչի ընթացքում զինկոմիսարիատ ներկայանալուց և ծառայության մեկնելուց, այլ հայտնել է Էրեբունու զինկոմիսարիատին, որ հանդիսանում է «Եհովայի վկա» կրոնական աղանդի հետևորդ, հրաժարվում է զինված ուժերում ժամկետային և այլընտրանքային ծառայության մեկնելուց, թեև զինկոմիսարիատի կողմից պատշաճ ծանուցման ընթացքում նրան պարզաբանվել է, որ զինկոմիսարիատ չներկայանալու և ժամկետային ծառայությունից խուսափելու դեպքում ենթակա է քրեական պատասխանատվության։

2.Դատաքննությամբ ձեռք բերված ու հետազոտված ապացույցները
Դատաքննությամբ հետազոտվել են մեղադրանքի հիմքում դրված այն բոլոր ապացույցները, որոնք թվարկված են մեղադրական եզրակացության մեջ։
Ապահովելով դատաքննության լրիվությունը, բազմակողմանիությունը և օբյեկտիվությունը և ղեկավարվելով գործի արդար քննությանը վերաբերող սահմանդրական և դատավարական նորմերի դրույթներով, հիմնվելով պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքի վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորված է։
Նշված եզրահանգման համար հիմք են հանդիսանում հետևյալ ապացույցները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327 հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում Ռաֆայել Խալատովն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ թեև գիտակցում է, որ ՀՀ զինված ուժերում ծառայելն իր՝ ՀՀ քաղաքացու սահմանադրական պարտականությունն է, սակայն հրաժարվում է ինչպես ժամկետային զինվորական, այնպես է այլընտրանքային ծառայությունից, քանի որ հանդիսանում է «Եհովայի վկա» կրոնական կազմակերպության անդամ, զինվորական ու այլընտրանքային ծառայությունը հակասում է իր կրոնական համոզմունքներին։ Միաժամանակ հայտնել է, որ պատրաստ է կրել օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը։

Գ. Թ. 27, 36-37, 41, 48,դատաքննության արձանագրություն

Ռ. Խալատովին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով. գործով որպես վկա հարցաքննված, Էրեբունի ՏԶԿ-ի տեսուչ Վահրամ Արտավազդի Բագումյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իրոք Արցախի փողոց 14ա շենքի 43 բնակարանի բնակիչ, 20.11.1991թ. ծնված Ռաֆայել Գարիկի Խալատովը 2007թվականին կցագրվել է Էրեբունու զինկոմիսարիատում, զորակոչային բժշկական հանձնաժողովի կողմից ճանաչվել է պիտանի զինվորական ծառայության համար, սահմանված կարգով ստացել է 2009թվականի նոյեմբերի 24-ին ժամկետային զինվորական ծառայության մեկնելու կտրոն, սակայն հրաժարվել է ինչպես ժամկետային զիվորական, այնպես էլ այլընտրանքային ծառայության մեկնելուց, պատճառաբանելով, որ հանդիսանում է «Եհովայի վկա» աղանդի հետևորդ։

Գ. Թ. 29, 31 դատաքննության արձանագրություն

Ռաֆայել Խալատովի մոր` վկա Լիլիթ Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ որդին մոտ 6 տարի ուսումնասիրում է Աստվածաշունչը, հանդիսանում է «Եհովայի վկա» աղանդավորական կազմակերպության անդամ և քանի որ զինվորական կամ այընտրանքային ծառայությունը հակասում է որդու հավատքին և համոզմունքներին, ապա նա հրաժարվում է մեկնել զինծառայության։

Գ. Թ. 28, 49-50

Զինվորական և այլընտրանքային ծառայություններից հրաժարվելու վերաբերյալ Էրեբունու զինվորական կոմիսարին հասցեագրված Ռ. Խալատովի 10.11.09թ. դիմումով, որով դեռևս զորակոչի ընթացքում Ռ. Խալատովը հայտնել է, որ հրաժարվում է մեկնել ժամկետային զինծառայության՝ ելնելով իր կրոնական համոզմունքներից։

Գ. Թ. 20

Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի զորակոչիկի քարտով այն մասին, որ ամբաստանյալ Ռ. Խալատովը ճանաչվել է պիտանի ժամկետային զիվորական ծառայության համար և ենթակա է եղել զորակոչման։

Գ. Թ. 3-5

Ժամկետային զինծառայության մեկնելու վերաբերյալ Ռ. Խալատովին ծանուցելու կտրոնով այն մասին, որ Ռ. Խալատովին Էրեբունու զինկոմիսարիատի կողմից պարտավորեցվել է ժամկետային զինծառայության մեկնելու համար Էրեբունու զինկոմիսարիատ ներկայանալ 2009 թվականի նոյեմբերի 24-ին։

Գ. Թ. 2

3.Դատարանի իրավական վերլուծությունը
Դատաքննությամբ բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք միմյանց հետ համադրելով և գնահատելով իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության և իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու մեջ հիմնավորված է, և նա պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և նշված հոդվածի սանկցիայով պետք է պատիժ նշանակվի։
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք բնութագրում են հանցավորի անձնավորությունն ու կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, հնարավորություն են տալիս կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերելով` որոշել նշանակվող պատժի տեսակն ու չափը և լուծել այն կրելու նպատակահարմարության հարցը։
Դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքով ամբաստանյալ Ռաֆայել Խալատովի մոտ, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, առկա չեն։
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Խալատովի նկատմամբ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում քննարկելով հարցը, այն է` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռաֆայել Խալատովի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել այնպիսի պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներից, այն է` արդարադատության արդյունավետության շահերից և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, որն անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանք կատարելը կանխելու համար։
Գնահատելով վերոշարադրյալը, քրեական գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերելով, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը հանգում է այն հիմնավոր եզրակացությանը, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես պատիժ անհրաժեշտ է նշանակել ազատազրկում որոշակի ժամկետով։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-358, 360, 365, 368-372 հոդվածներով, դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Ռաֆայել Գարիկի Խալատովին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327 հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ քրեական պատիժ կիրառել ազատազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության համապատասխան հիմնարկությունում։
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոխել և Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել կալանավորումը, նրան կալանքի վերցնել դատական նիստերի դահլիճից։
Պատժի սկիզբը հաշվել 2010թ. մայիսի 19-ից։
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։

ԴԱՏԱՎՈՐ Վ. Թ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0051/01/10
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 26-04-2010
Քրեական գործի համարը 0051/01/10
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 12107910
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն հանդիսանալով պիտանի ՀՀ զինված ուժերում շարային ծառայության համար, սակայն չունենալով այդ ծառայությունից ազատվելու ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքեր, կրոնական համոզմունքներից ելնելով` խուսափել է ժամկետային զինվորական և այլընտրանքային ծառայության 2009թ. աշնանային հերթական զորակոչից:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Ռաֆայել
Ազգանուն Խալատով
Հայրանուն Գարիկի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Դատվածություն
Դատվածություն չդատված
Վիճակագրական տողի համարը 15.12
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 26-04-2010
Նախագահող դատավոր
Անուն Վլադիմիր
Ազգանուն Գրիգորյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 28-04-2010
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 28-04-2010
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 28-04-2010
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 13-05-2010
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր
Անուն Ռաֆայել
Ազգանուն Խալատով
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 19-05-2010
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 19-05-2010
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Ռաֆայել
Ազգանուն Խալատով
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 19-05-2010
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Գործ թիվ ԵԷԴ/0051/01/10
2010թ


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն

ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.

Նախագահող դատավոր Վ.Թ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Ա.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող Է. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
Ամբաստանյալ Ռ. ԽԱԼԱՏՈՎԻ
Ամբաստանյալի շահերի
պաշտպան՝ Ռ. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ

2010թ-ի մայիսի 19-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում« դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի ծնված 20.11.1991թ. Թբիլիսի քաղաքում« ազգությամբ հայ« Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ« ամուրի« խնամքին ոչ ոք չունի, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան, Արցախի փողոց 14ա շենք բնակարան 43, խափանման միջոցը ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը
Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 14ա շենքի 43 բնակարանի բնակիչ, 1991թ. նոյեմբերի 20-ին ծնված, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող Ռաֆայել Գարիկի Խալատովը որպես զինակոչիկ կցագրվել է Երևան քաղաքի Էրեբունու զինկոմիսարիատում, զորակոչային բժշկական հանձնաժողովի կողմից հետազոտվելով, իր առողջական վիճակով ճանաչվել է պիտանի շարային ծառայության համար, ենթակա է եղել զորակոչվելու ՀՀ Ազգային բանակ` 2009թ. աշնանային զորակոչի ընթացքում` իր 18 տարին լրանալու օրվանից` 2009թ. նոյեմբերի 20-ից հետո մինչև դեկտեմբերի 31-ն ընկած ժամանակահատվածում։
Էրեբունու զինկոմիսարիատի կողմից ամբաստանյալ Ռաֆայել Խալատովը պատշաճ կարգով ստացել է 2009թվականի նոյեմբերի 24-ին զինվորական ծառայության մեկնելու կտրոն, որով նրան պարտավորեցվել է նշված օրը ներկայանալ Էրեբունու զինկոմիսարիատ` ժամկետային զինծառայության մեկնելու համար։
Իմանալով, որ որպես չափահաս և ժամկետային զինծառայության համար պիտանի ՀՀ քաղաքացի սահմանադրական պարտք ունի ծառայելու ՀՀ զինված ուժերում և բացակայում են այդ ծառայությունից ազատվելու` ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերը, ամբաստանյալ Ռաֆայել Խալատովը խուսափել է նշված օրը և 2009թ. աշնանային զորակոչի ընթացքում զինկոմիսարիատ ներկայանալուց և ծառայության մեկնելուց, այլ հայտնել է Էրեբունու զինկոմիսարիատին, որ հանդիսանում է «Եհովայի վկա» կրոնական աղանդի հետևորդ, հրաժարվում է զինված ուժերում ժամկետային և այլընտրանքային ծառայության մեկնելուց, թեև զինկոմիսարիատի կողմից պատշաճ ծանուցման ընթացքում նրան պարզաբանվել է, որ զինկոմիսարիատ չներկայանալու և ժամկետային ծառայությունից խուսափելու դեպքում ենթակա է քրեական պատասխանատվության։

2.Դատաքննությամբ ձեռք բերված ու հետազոտված ապացույցները
Դատաքննությամբ հետազոտվել են մեղադրանքի հիմքում դրված այն բոլոր ապացույցները, որոնք թվարկված են մեղադրական եզրակացության մեջ։
Ապահովելով դատաքննության լրիվությունը, բազմակողմանիությունը և օբյեկտիվությունը և ղեկավարվելով գործի արդար քննությանը վերաբերող սահմանդրական և դատավարական նորմերի դրույթներով, հիմնվելով պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքի վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորված է։
Նշված եզրահանգման համար հիմք են հանդիսանում հետևյալ ապացույցները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327 հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում Ռաֆայել Խալատովն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ թեև գիտակցում է, որ ՀՀ զինված ուժերում ծառայելն իր՝ ՀՀ քաղաքացու սահմանադրական պարտականությունն է, սակայն հրաժարվում է ինչպես ժամկետային զինվորական, այնպես է այլընտրանքային ծառայությունից, քանի որ հանդիսանում է «Եհովայի վկա» կրոնական կազմակերպության անդամ, զինվորական ու այլընտրանքային ծառայությունը հակասում է իր կրոնական համոզմունքներին։ Միաժամանակ հայտնել է, որ պատրաստ է կրել օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը։

Գ. Թ. 27, 36-37, 41, 48,դատաքննության արձանագրություն

Ռ. Խալատովին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով. գործով որպես վկա հարցաքննված, Էրեբունի ՏԶԿ-ի տեսուչ Վահրամ Արտավազդի Բագումյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իրոք Արցախի փողոց 14ա շենքի 43 բնակարանի բնակիչ, 20.11.1991թ. ծնված Ռաֆայել Գարիկի Խալատովը 2007թվականին կցագրվել է Էրեբունու զինկոմիսարիատում, զորակոչային բժշկական հանձնաժողովի կողմից ճանաչվել է պիտանի զինվորական ծառայության համար, սահմանված կարգով ստացել է 2009թվականի նոյեմբերի 24-ին ժամկետային զինվորական ծառայության մեկնելու կտրոն, սակայն հրաժարվել է ինչպես ժամկետային զիվորական, այնպես էլ այլընտրանքային ծառայության մեկնելուց, պատճառաբանելով, որ հանդիսանում է «Եհովայի վկա» աղանդի հետևորդ։

Գ. Թ. 29, 31 դատաքննության արձանագրություն

Ռաֆայել Խալատովի մոր` վկա Լիլիթ Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ որդին մոտ 6 տարի ուսումնասիրում է Աստվածաշունչը, հանդիսանում է «Եհովայի վկա» աղանդավորական կազմակերպության անդամ և քանի որ զինվորական կամ այընտրանքային ծառայությունը հակասում է որդու հավատքին և համոզմունքներին, ապա նա հրաժարվում է մեկնել զինծառայության։

Գ. Թ. 28, 49-50

Զինվորական և այլընտրանքային ծառայություններից հրաժարվելու վերաբերյալ Էրեբունու զինվորական կոմիսարին հասցեագրված Ռ. Խալատովի 10.11.09թ. դիմումով, որով դեռևս զորակոչի ընթացքում Ռ. Խալատովը հայտնել է, որ հրաժարվում է մեկնել ժամկետային զինծառայության՝ ելնելով իր կրոնական համոզմունքներից։

Գ. Թ. 20

Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի զորակոչիկի քարտով այն մասին, որ ամբաստանյալ Ռ. Խալատովը ճանաչվել է պիտանի ժամկետային զիվորական ծառայության համար և ենթակա է եղել զորակոչման։

Գ. Թ. 3-5

Ժամկետային զինծառայության մեկնելու վերաբերյալ Ռ. Խալատովին ծանուցելու կտրոնով այն մասին, որ Ռ. Խալատովին Էրեբունու զինկոմիսարիատի կողմից պարտավորեցվել է ժամկետային զինծառայության մեկնելու համար Էրեբունու զինկոմիսարիատ ներկայանալ 2009 թվականի նոյեմբերի 24-ին։

Գ. Թ. 2

3.Դատարանի իրավական վերլուծությունը
Դատաքննությամբ բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք միմյանց հետ համադրելով և գնահատելով իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության և իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու մեջ հիմնավորված է, և նա պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և նշված հոդվածի սանկցիայով պետք է պատիժ նշանակվի։
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք բնութագրում են հանցավորի անձնավորությունն ու կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, հնարավորություն են տալիս կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերելով` որոշել նշանակվող պատժի տեսակն ու չափը և լուծել այն կրելու նպատակահարմարության հարցը։
Դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքով ամբաստանյալ Ռաֆայել Խալատովի մոտ, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, առկա չեն։
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Խալատովի նկատմամբ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում քննարկելով հարցը, այն է` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռաֆայել Խալատովի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել այնպիսի պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներից, այն է` արդարադատության արդյունավետության շահերից և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, որն անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանք կատարելը կանխելու համար։
Գնահատելով վերոշարադրյալը, քրեական գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերելով, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը հանգում է այն հիմնավոր եզրակացությանը, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես պատիժ անհրաժեշտ է նշանակել ազատազրկում որոշակի ժամկետով։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-358, 360, 365, 368-372 հոդվածներով, դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Ռաֆայել Գարիկի Խալատովին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327 հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ քրեական պատիժ կիրառել ազատազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության համապատասխան հիմնարկությունում։
Ամբաստանյալ Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոխել և Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել կալանավորումը, նրան կալանքի վերցնել դատական նիստերի դահլիճից։
Պատժի սկիզբը հաշվել 2010թ. մայիսի 19-ից։
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։

ԴԱՏԱՎՈՐ Վ. Թ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 19-05-2010
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 22-06-2010
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 23-06-2010
Էջերի քանակ 113
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 30-06-2010
Էջերի քանակը 113
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 31-01-2012
Էջերի քանակը 117
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-1053/12
Գործը բողոքարկվել է
Ամսաթիվ 03-02-2012
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 07-05-2012
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 07-05-2012
Էջերի քանակ 1-ին հատորը՝ 117 թերթից, 2-րդ հատորը՝ 104 թերթից, 3-րդ հատորը՝ 51 թերթից։
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 10-05-2012
Էջերի քանակը 1-ին հատորը՝ 117 թերթից, 2-րդ հատորը՝ 104 թերթից, 3-րդ հատորը՝ 51 թերթից։
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0051/01/10
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 26-01-2012
Ամսաթիվ 26-01-2012
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Շեյն
Ազգանուն Բրեյդի
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Ռաֆայել Խալատով 1.Սույն բողոքն ընդունել վարույթ : 2. Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի /ՀՀ քր.օր. 327 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 2 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 19.05.2010թ. թիվ ԵԷԴ/0051/01/10 գործով դատավճիռը : 3. Կայացնել որոշում` Բողոքաբերին ՀՀ քր. օր-ի 327 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով առաջադրված բոլոր մեղադրանքներից անմեղ ճանաչելու և նրան անմիջապես ազատ արձակելու մասին : 4. Պարտավորեցնել Հայաստանի Հանրապետության Կառավարությանը Բողոքաբերին վճարել ազատազրկման յուրաքանչյուր ամսվա դիմաց 1.000 եվրո , ինչպես նաև դատական ծախսերն ու ծախքերը
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Մակագրել
Ամսաթիվ 02-02-2012
Նախագահող դատավոր
Անուն Հենրիկ
Ազգանուն Տեր-Ադամյան
Քրեական գործի մուտքագրում
Ամսաթիվ 03-02-2012
Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց Չկա
Բողոքի վարույթի ընդունումը մերժվել է
Ամսաթիվ 07-02-2012
Որոշման բովանդակությունը ԵԷԴ/0051/01/10


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՆՈՐ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՈՎ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹԻ ՀԱՐՈՒՑՈՒՄԸ ԵՎ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

07 փետրվարի 2012թ. ք.Երևան

Հայաստանի Հանրապետության Վերաքննիչ քրեական դատարանը`

նախագահությամբ` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ

քննարկելով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի մայիսի 19-ի դատավճռի դեմ դատապարտյալ Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի պաշտպան Շեյն Հիթ Բրեյդիի բողոքի հիման վրա նոր հանգամանքով վերանայման վարույթ հարուցելու և արդարադատության բուն էությունը խաթարող` նյութական կամ դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտում թույլ տրված լինելու հիմքով բողոքը վերաքննիչ դատարանի վարույթ ընդունելու հարցերը,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի մայիսի 19-ի դատավճռով Ռաֆայել Գարիկի Խալատովը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 2/երկու/ տարի ժամկետով:
Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի կալանքի սկիզբը հաշվվել է 2010 թվականի մայիսի 19-ից:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճիռը չի բողոքարկվել և ստացել է օրինական ուժ:

2. Առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի մայիսի 19-ի դատավճռի դեմ 2012 թվականի հունվարի 26-ին բողոք է ներկայացրել դատապարտյալ Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի պաշտպան Շեյն Հիթ Բրեյդին:

3. Բողոքը ներկայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1-րդ հոդվածի 2.1-րդ (նոր հանգամանքով) և 2-րդ (նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ են տրվել նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որոնց արդյունքում ընդունված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը) կետերով:
Բողոքում նշվել է, որ սույն գործով Ռ.Խալատովի դատապարտումից հետո Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանի Մեծ պալատի կողմից կայացվել է Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով որոշումը: Համաձայն բողոքի` Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով և դրան հաջորդած չորս գործերով, այն է` Ծատուրյանն ընդդեմ Հայաստանի, Բուխարատյանն ընդդեմ Հայաստանի, Էրչեփն ընդդեմ Թուրքիայի, Ֆեթի Դեմիրտասն ընդդեմ Թուրքիայի գործերով, որոշումները հաստատում են, որ Ռ.Խալատովը հետապնդվել և ազատազրկվել է Եվրոպական կոնվենցիայի 3-րդ և 9-րդ հոդվածների խախտմամբ: Ռ.Խալատովը դեռ գտնվում է ազատազրկման մեջ, ինչի արդյունքում Եվրոպական կոնվենցիայով երաշխավորված նրա իրավունքները շարունակ ոտնահարվում են: Հետևաբար, տեղի ունեցածը ՙնյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի հիմնարար խախտում է՚, որի արդյունքում խաթարվել է արդարադատության բուն էությունը` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1 –րդ հոդվածի 2-րդ կետի իմաստով:
Բողոքում նշվել է նաև այն մասին, որ Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով կայացված վճռով սահմանվել է, որ դիմումատուին` որպես համոզմունքի հինավորմամբ զինվորական ծառայությունից հրաժարվող անձի, հետապնդելն ու դատապարտելը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՙանհրաժեշտ չէր ժողովրդավարական հասարակությունում՚, ուստի տեղի է ունեցել Եվրոպական կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածի խախտում: Եվրոպական դատարանը եկել է այն համոզման, որ համաձայն ժողովրդավարական հասարակության սկզբունքների, պետությունը պետք է համոզմունքի հիմնավորմամբ զինվորական ծառայությունից հրաժարվող անձանց ընձեռի հնարավորություն, որ հասարակությանը ծառայեն իրենց խղճի թելադրանքի համաձայն:
Համաձայն բողոքի` Ռաֆայել Խալատովը, որպես Եհովայի վկա, անկեղծորեն հավատում է, որ զինվորական կառույցների հետ որևէ առնչություն ունեցող ցանկացած ծառայության մասնակցելը հանդիսանում է իր` կրոնապես դաստիարակված խղճի անընդունելի ոտնահարում: Նրա` զինվորական ծառայությունից, ինչպես նաև այլընտրանքային աշխատանքային ծառայությունից հրաժարվելու դիրքորոշումը հիմնված էր իր կրոնական հավատալիքների վրա, որոնց նա անկեղծորեն հետևում է, և որոնք լուրջ և անհաղթահարելի հակադրության մեջ են զինծառայություն կատարելու իր պարտավորության հետ: Բողոքաբերը հայտնվել է այն նույն վիճակում, որում հայտնվել էին Եվրոպական դատարանի` Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի և հաջորդող չորս գործերով դիմումատուները:
Վկայակոչելով Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, բողոքաբերը նշել է, որ Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով վճռում Մեծ պալատը սահմանել է, որ կրոնի ազատության իրականացմանը միջամտելը հակասում է Եվրոպական Կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածին, քանի որ այն ա) սահմանված չէ օրենքով, բ) չի հետապնդում Եվրոպական Կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածի 2-րդ կետով սահմանված մեկ կամ մի քանի օրինական նպատակներ, գ) անհրաժեշտ չէ ժողովրդավարական հասարակությունում:
Համաձայն բողոքի` ինչպես Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով դիմումատուն, այնպես էլ սույն գործով դատապարտյալը խնդրել է, որպեսզի իրեն հնարավորություն ընձեռնվի կատարելու այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայություն: Սակայն վերջիններս հետապնդվել, դատապարտվել և ազատազրկվել են: Բողոքում նշվել է նաև, որ այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայությունը պետք է լինի զուտ քաղաքացիական վերահսկողության ներքո` առանց զինվորական կառույցների ներգրավման:
Համաձայն բողոքի` կրոնական համոզմունքների հիմքով անձին դատապարտելը, որպես Եհովայի վկա, ինքնին անմարդկային և արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի դրսևորում է` ի հակասումն Եվրոպական կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքում խնդրվել է այն ընդունել վարույթ, ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` թիվ ԵԷԴ/0051/01/10 գործով 19.05.2010թ. դատավճիռը, կայացնել որոշում Ռաֆայել Գարիկի Խալատովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով առաջադրված մեղադրանքից անմեղ ճանաչելու և նրան անմիջապես ազատ արձակելու մասին և ՀՀ Կառավարությանը պարտավորեցնել բողոքաբերին վճարել ազատազրկման յուրաքանչյուր ամսվա դիմաց 1000 եվրո գումար, ինչպես նաև դատական ծախսերն ու ծախքերը:

4. Նոր հանգամանքով վերանայման վարույթ հարուցելու և բողոքը վարույթ ընդունելու հարցերը լուծելու համար վերաքննիչ դատարանը համապատասխանաբար պետք է պարզի.
ա¤ արդյոք բողոքում վկայակոչված` Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանի որոշումներով անձի իրավունքների խախտում արձանագրելու փաստը հանդիսանում է նոր հանգամանք սույն գործով,
բ¤ արդյոք առերևույթ առկա՞ են բավարար հիմքեր սույն գործով առաջին ատյանի դատարանի կողմից արդարադատության բուն էությունը խաթարող նյութական կամ դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտում թույլ տալու մասին հետևության հանգելու համար:

5. Վկայակոչելով Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Եվրոպական դատարանի վճիռը` բողոքի հեղինակները նշել են, որ ՙ… բողոքաբերը հետապնդվել և ազատազրկվել է Եվրոպական կոնվենցիայի 3-րդ և 9-րդ հոդվածների խախտմամբ` առանձին վերցված և 14-րդ հոդվածի հետ համատեղ: Բողոքաբերը դեռ գտնվում է ազատազրկման մեջ, ինչի արդյունքում Եվրոպական կոնվենցիայով երաշխավորված իր իրավունքները ՙշարունակ ոտնահարվում են՚: Ինչպես բացատրվում է սույն բողոքում, տեղի ունեցածը ՙնյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի հիմնարար խախտում է՚, որի արդյունքում խաթարվել է արդարադատության բուն էությունը` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1 –րդ հոդվածի 2-րդ կետի իմաստով՚:
Քանի որ, ինչպես երևում է վերոնշյալից, բողոքի երկու հիմքերը ներկայացված են փոխկապակցված, այն է` նոր հանգամանքի առկայության վերաբերյալ հիմնավորումից բխեցվում է արդարադատության բուն էությունը խաթարող հիմնարար խախտում թույլ տրված լինելու մասին հիմնավորումը, վերաքննիչ դատարանը ևս հարկ է համարում դրանց անդրադառնալ փոխադարձ կապվածության մեջ:

6. Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1-րդ հոդվածի համաձայն`
Վերաքննության կարգով բողոքարկման ենթակա են՝
1) (…..)
2) առաջին ատյանի դատարանների՝ գործն ըստ էության լուծող օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերն այն բացառիկ դեպքերում, երբ գործի նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ են տրվել նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որոնց արդյունքում ընդունված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը.
2.1) առաջին ատյանի դատարանների` գործն ըստ էության լուծող օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերը` նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով.
3) (…….):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4- րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում.
1) (……)
2) Հայաստանի Հանրապետության մասնակցությամբ գործող միջազգային դատարանի` ուժի մեջ մտած վճռով կամ որոշմամբ հիմնավորվել է անձի` Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրով նախատեսված իրավունքի խախտման փաստը.
3) (….):

7. Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով (թիվ 23459/03) վճռով Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանն ըստ էության փոխեց իր նախադեպային դիրքորոշումը, որն արտահայտվել էր ի թիվս այլոց, ՙՓիթերսն ընդդեմ Նիդեռլանդների՚ (թիվ 22793/93) և ՙՀոդենսն ընդդեմ Բելգիայի՚ (24630/94) գործերով որոշումներում և ենթադրում էր, որ Կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածով երաշխավորված մտքի, խղճի և կրոնի ազատության իրավունքը չի վերաբերում քաղաքական կամ կրոնական հիմքով պարտադիր զինվորական ծառայությունից ազատվելուն:

8. Եվրոպական դատարանը, նշելով, որ Հանձնաժողովի կողմից 9-րդ հոդվածին տրված սահմանափակող մեկնաբանությունը տվյալ ժամանակահատվածում ընդունված գաղափարների արտացոլումն էր, միաժամանակ կրկնել է, որ Կոնվենցիան կենդանի փաստաթուղթ է, որը պետք է մեկնաբանվի ներկայիս պայմանների և այժմյան ժողովրդավարական պետություններում ընդունված գաղափարների լույսի ներքո: Արդյունքում, Եվրոպական դատարանն այն դիրքորոշումն է արտահայտել, որ ՙզինվորական ծառայության մերժումը, եթե այն առաջացել է բանակում ծառայելու պարտականության և անձի խղճի կամ խորը և իսկական կրոնական կամ այլ համոզմունքների միջև լուրջ և ծանրակշիռ հակասության արդյունքում, կարող է հանգեցնել դատապարտման կամ 9-րդ հոդվածով նախատեսված երաշխիքների ներգրավման համար բավարար համոզիչ, լուրջ, համընդհանուր կարծիք և անհրաժեշտություն (տես, ի թիվս այլոց, Campbell and Cosans v. the United Kingdom, 25 փետրվար 1982թ., պարբ. 36, Սերիա Ա թիվ 48, և հակառակը` Pretty v. the United Kingdom, գանգատ թիվ 2346/02, պարբ. 82, ECHR 2002-III): Այն հարցը, թե արդյոք և ինչ ծավալով է այդ դրույթը տարածվում զինվորական ծառայությունից հրաժարվելու իրավունքի վրա, պետք է քննարկվի յուրաքանչյուր գործի հանգամանքների ներքո:՚ (Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով վճիռ.կետ 110):

9. Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով վճռում Եվրոպական դատարանն արձանագրել է.
ՙԴատարանը չի կարող անտեսել այն փաստը, որ սույն գործում, դիմումատուն հանդիսանալով ՙԵհովայի վկա՚ կրոնական կազմակերպության անդամ, փորձել է ազատվել զինվորական ծառայությունից ոչ թե անձնական շահերից կամ հարմարությունից, այլ իր կրոնական համոզմունքներից ելնելով: Քանի որ Հայաստանում չկար այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայություն տվյալ պահին, դիմումատուն չուներ այլընտրանք, քան հրաժարվել զորակոչից, քանի որ պետք է հավատարիմ մնար իր հավատքին և համոզմունքներին և իր այդ արարքով ենթարկվել քրեական պատասխանատվության: Այսպես, տվյալ ժամանակ գործող համակարգը քաղաքացիների վրա դնում էր մի պարտականություն, որը լուրջ հետևանքներ կարող էր առաջացնել կրոնական համոզմունքներից ելնելով զինվորական ծառայությունից հրաժարվող անձանց համար` չնախատեսելով կրոնական հիմքով որևէ բացառություններ և սահմանելով պատիժ զինվորական ծառայությունից խուսափողների համար: Դատարանի կարծիքով, նման համակարգը արդարացի հավասարում չի դնում հասարակության ընդհանուր և դիմումատուի շահերի միջև: Հետևաբար, այն գտնում է, որ դիմումատուի նկատմամբ պատժի կիրառումը, այն դեպքում, երբ իր խղճի և համոզմունքների պահանջների կապակցությամբ որևէ զիջում նախատեսված չէ, չի կարող համարվել ժողովրդավարական հասարակությունում անհրաժեշտ միջոց: Մինչդեռ, մրցակցող շահերի համար պետք է նախատեսված լիներ նվազագույն արդյունավետ և կիրառելի այլընտրանքներ, ինչպես դա ցույց է տալիս եվրոպական պետությունների մեծամասնության փորձը՚: (Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով վճիռ.կետ 124):

10. Փաստորեն, Եվրոպական դատարանը սույն որոշման 8-րդ կետում մեջբերված դիրքորոշման հիման վրա Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով մարդու իրավունքների խախտում է արձանագրել այն հիմքով, որ դիմումատուի դատապարտման ժամանակ չկար այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայության հնարավորություն: Եվրոպական դատարանը դրանով գնահատական է տվել այլընտրանքային ծառայության հնարավորության բացակայության պայմաններում կրոնական համոզմունքների հիմքով զինվորական ծառայությունից հրաժարվող անձի դատապարտմանը և գտել, որ այն խախտում է կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածը:

11. Դիմումատու Բայաթյանը դատապարտվել և ազատազրկվել էր 2003 թվականին, իսկ ավելի կոնկրետ` նրա վերաբերյալ վերջնական մեղադրական դատական ակտը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացվել էր 2003 թվականի հունվարի 24-ին, որով օրինական ուժի մեջ էր թողնվել ՀՀ քրեական և զինվորական գործերով վերաքննիչ դատարանի 2002թ. դեկտեմբերի 24-ի որոշումը, որով դիմումատուն մեղավոր էր ճանաչվել և դատապարտվել ազատազրկման 2 տարի ժամկետով: Այս ժամակահատվածում Հայաստանի Հանրապետությունում, իրապես, չկար օրենք այլընտրանքային ծառայության մասին: ՙԱյլընտրանքային ծառայության մասին՚ ՀՀ օրենքը ընդունվել է 2003թ. դեկտեմբերի 17-ին և ուժի մեջ է մտել 2004թ. հուլիսի 01-ին:

12. Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն գործով դատապարտյալ Ռաֆայել Գարիկի Խալատովը դատապարտվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի մայիսի 19-ի դատավճռով, որը չի բողոքարկել:
Փաստորեն, Ռ.Խալատովի կողմից արարքը կատարելու և նրա դատապարտման ժամանակ գործում էր ՙԱյլընտրանքային ծառայության մասին՚ ՀՀ օրենքը, որը ընձեռում էր այլընտրանքային ծառայության հնարավորություն:
Այսինքն` Ռ.Խալատովի և Բայաթյանի դատապարտումը եղել է միմյանցից տարբերվող պայմաններում, այն է` Ռ.Խալատովի կողմից արարքը կատարելու և նրա դատապարտման ժամանակ վերջինիս ընձեռնվել է այլընտրանքային ծառայության հնարավորություն:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված տարբերությունն էական է և որոշիչ` Բայաթյանի վերաբերյալ գործով Եվրոպական դատարանի կողմից խախտում արձանագրելու փաստի` սույն գործով նոր հանգամանք հանդիսանալու հարցը որոշելու առումով: Քանզի Եվրոպական դատարանը, ինչպես նշվեց, կրոնական համոզմունքներից ելնելով պարտադիր զինվորական ծառայությունից հրաժարվող անձի դատապարտման դեպքում Կոնվենցիայի հոդված 9-ի խախտումը պայմանավորել է դատապարտման ժամանակ այընտրանքային ծառայության հնարավորության բացակայությամբ: Իսկ սույն գործով Ռաֆայել Խալատովի կողմից արարքի կատարման և նրա դատապարտման ժամանակ այլընտրանքային ծառայության հնարավորությունը չի բացակայել:

13. Ելնելով վերոգրյալից, Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանը, հարգելով և ընդունելով Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Մարդու իրավունքների Եվրոպական դտարանի վճռում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, գտնում է, որ այդ գործով Եվրոպական դատարանի կողմից հաստատված` անձի իրավունքի խախտման փաստը սույն գործով նոր հանգամանք չի հանդիսանում:

14. Կրկին ընդգծելով սույն բողոքի երկու հիմքերի փոխպայմանավորվածությունը, վերաքննիչ դատարանը նախորդ կետում արտահայտած դիրքորոշման հիման վրա փաստում է, որ առերևույթ չկան բավարար հիմքեր` հանգելու հետևության այն մասին, որ Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի դատապարտմամբ առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել արդարադատության բուն էությունը խաթարող` նյութական կամ դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտում:

Ելնելով վերոգրյալից, և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 426.8-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Պաշտպան Շեյն Հիթ Բրեյդիի բողոքի հիման վրա Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0051/01/10 քրեական գործով դատավճռի նոր հանգամանքով վերանայման վարույթի հարուցումը մերժել` դատական ակտը վերանայելու համար հիմք հանդիսացող նոր հանգամանքը հաստատող ապացույց ներկայացված չլինելու պատճառաբանությամբ:

2. Բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1-րդ հոդվածի 2-րդ կետով սահմանված հիմքով վարույթ ընդունելը մերժել` առերևույթ ստորադաս դատարանի կողմից արդարադատության բուն էությունը խաթարող նյութական կամ դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտում թույլ տրված չլինելու պատճառաբանությամբ:

3. Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան այն ստանալու պահից 15-օրյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 28-02-2012
Էջերի քանակը 3 /երեք/ հատոր, 1-ին հատորը` 117 թերթ, 2-րդ հատորը` 104 թերթ, 3-րդ հատորը` 21 թերթ
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 28-02-2012
Էջերի քանակը 117, 104, 21 թերթից
Ուր Վճռաբեկ
Գրության համարը Ե-2738/12
Գործը բողոքարկվել է
Ամսաթիվ 06-03-2012
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0051/01/10
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 24-02-2012
Բողոք բերող անձինք Դատապարտյալի պաշտպան
Բողոք բերող անձինք
Անուն Շեյն
Ազգանուն Հիթ Բրեյդի
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ
Անուն Ռաֆայել
Ազգանուն Խալատով
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
Գործի առաքման ամսաթիվը 28-02-2012
Գրության համարը Ե-2738
Գործի ստացման ամսաթիվը 06-03-2012
Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ 3 հատոր, 1 վիճակագրական քարտ
Գործի համարը ԵԷԴ/0051/01/10
Գործը ստացվել է Քրեական վերաքննիչ
Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը 1
Մակագրել
Ամսաթիվ 06-03-2012
Նախագահող դատավոր
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Ավետիսյան
Դատավոր
Անուն Արթուր
Ազգանուն Պողոսյան
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
Ամսաթիվ 06-04-2012
Որոշման բովանդակությունը ԵԷԴ/0051/01/10





ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

6 ապրիլի 2012 թվական ք.Երևան

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քննարկելով Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 7-ի որոշման դեմ Ռ.Խալատովի պաշտպան Շ.Բրեյդիի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի մայիսի 19-ի դատավճռով Ռաֆայել Խալատովը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 2 տարի ժամկետով։
Նշված դատավճիռը չի բողոքարկվել և ստացել է օրինական ուժ։
Ռ.Խալատովի պաշտպան Շ.Բրեյդին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի մայիսի 19-ի դատավճռի դեմ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3761-րդ հոդվածի 2.1-րդ կետի (նոր հանգամանք) և 3761-րդ հոդվածի 2-րդ կետի (նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ են տրվել նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որոնց արդյունքում ընդունված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը) հիմքերով վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 7-ի որոշմամբ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի մայիսի 19-ի դատավճռի նոր հանգամանքով վերանայման վարույթի հարուցումը մերժվել է` դատական ակտը վերանայելու համար հիմք հանդիսացող նոր հանգամանքը հաստատող ապացույց ներկայացված չլինելու պատճառաբանությամբ։ Վերաքննիչ բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1-րդ հոդվածի 2-րդ կետով սահմանված հիմքով վարույթ ընդունելը մերժվել է` ստորադաս դատարանի կողմից արդարադատության բուն էությունը խաթարող նյութական կամ դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտում առերևույթ թույլ տրված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել Ռ.Խալատովի պաշտպան Շ.Բրեյդին՝ խնդրելով բեկանել և փոփոխել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 7-ի որոշումը և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի մայիսի 19-ի դատավճիռը։ Ռ.Խալատովին առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և նրան ազատ արձակել։ Պարտավորեցնել ՀՀ կառավարությանը Ռ.Խալատովին վճարել ազատազրկման յուրաքանչյուր ամսվա դիմաց 1.000 եվրո, ինչպես նաև դատական ծախսերն ու ծախքերը։
Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել է այն հիմնավորմամբ, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի վճիռը կիրառելի չէ սույն գործով, քանի որ Հայաստանի Հանրապետությունում այժմ գործում է «Այլընտրանքային ծառայության մասին» օրենքը, ինչը, ըստ բողոքաբերի, փաստերի խեղաթյուրված ներկայացում է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 406-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վճռաբեկ բողոք բերելու հիմք է դատական սխալը՝ նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումը, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն վճռաբեկ բողոքը պետք է բովանդակի պատճառաբանված մատնանշում այն մասին, թե որ նյութական կամ դատավարական իրավունքն է խախտվել, որն ազդել է կամ կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 1-ին մասի 61-րդ կետի համաձայն՝ վճռաբեկ բողոքը պետք է բովանդակի նույն օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի առաջին մասի որևէ կետի հիմնավորումները։
Մինչդեռ պաշտպան Շ.Բրեյդիի բողոքում բացակայում է պատճառաբանված մատնանշում այն մասին, թե ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 7-ի որոշմամբ որ նյութական կամ դատավարական իրավունքն է խախտվել, որն ազդել է կամ կարող էր ազդել գործի ելքի վրա, ինչպես նաև բացակայում են վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հիմքերը և դրանց հիմնավորումները։
Ինչ վերաբերում է Ե.Մարգարյանի կողմից որպես Ռ.Խալատովի պաշտպան վճռաբեկ բողոք ներկայացրած լինելու հանգամանքին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանն իրավացիորեն գտել է, որ Ե.Մարգարյանը հանդիսանում է փաստաբանի փորձնակ և օժտված չէ պաշտպանի դատավարական կարգավիճակով։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի դատավարական կարգավիճակ չունեցող փաստաբանի փորձնակը՝ Ե.Մարգարյանը, սույն գործով վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու իրավունք չունի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման։
Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ռաֆայել Գարիկի Խալատովի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 7-ի որոշման դեմ Ռ.Խալատովի պաշտպան Շ.Բրեյդիի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։


Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
Ամսաթիվ 19-04-2012
Գործի առաքում
Գործի առաքման ամսաթիվ 25-04-2012
Դատարան Էրեբունի և Նուբարաշեն
Այլ նշումներ 3 հատոր` 117, 104, 48 թերթ, 1 վիճակագրական քարտ: