Հիմնական
Գործի համար:
ԵԷԴ/0041/01/10
Վիճակագրական տողի համար :
1.1
Պատասխանող
Արտակ Հակոբյան
Արտակ Հակոբյան Ռաֆիկի
Արտակ Հակոբյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Վլադիմիր Գրիգորյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Արթուր Պողոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Վլադիմիր Գրիգորյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Արթուր Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2010-08-24 | 13:00 | 5 | |||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2010-04-29 | 12:00 | 1 | |||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2010-07-07 | 12:00 | 1 |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Քրեական գործ ԵԷԴ/0041/01/10
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
24 օգոստոսի 2010 թվական քաղաք Երևան
Հայաստանի Հանրապետության Վերաքննիչ քրեական դատարանը
հետևյալ կազմով`
նախագահող դատավոր` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
դատավորներ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
քարտուղարությամբ ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող՝ Ա.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
տուժող` Ս.ԹԱԹԱՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով տուժողի և ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքները Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռի դեմ,
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Արտակի Հակոբյանի կողմից իր մոր նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի կողմից 05.01.2010թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 12100110 քրեական գործը և կատարվել է նախաքննություն։
05.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանը ձերբակալվել է և նրան է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104 1-ին մասով:
07.01.2010թ. որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։
22.03.2010թ. առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
10.04.2010թ. քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռով Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 7 /յոթ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգով` պատիժները մասնակիորեն գումարելու եղանակով վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկման 9 /ինը/ տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` ալկոհոլամոլության դեմ, բուժման ժամկետը հաշվակցելով նշանակված պատժի ժամկետի մեջ։
Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2010 թվականի հունվարի 05-ից։
Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և տուժող Ս.Թաթարյանը
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքները ընդունվել են վարույթ և նշանակվել դատաքննության:
Վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինը Արտակ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրել և նա դատապարտվել է այն բանի համար, որ հոր մահից հետո`սկսած 2002 թվականից չարաշահել է ալկոհոլը, ձեռք է բերել ալկոհոլից կախվածություն, մորը` Սաթուշ Ղազարոսի Թաթարյանին մշտապես նախատել է <<լավ մայր>> չլինելու համար, տևական ժամանակ իրենից նյութական և հարազատական կախվածության մեջ գտնվող մորը խոշտանգել է, այն է` նրան պարբերաբար ծեծել, հայհոյել է, ստորացրել է նրա արժանապատվությունը, նվաստացրել, որպիսի դիտավորյալ գործողություններով մարմնական և հոգեկան տառապանք պատճառել Ս. Թաթարյանին, իսկ 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ից 73-ամյա մորը մեղադրել է նաև իր ամուսնալուծության մեջ` շարունակելով խոշտանգել նրան:
Մասնավորապես`
- 2009 թվականի դեկտեմբերի 24-28-ն ընկած ժամանակահատվածում օրերով օգտագործելով օղի` հարբել է, հարբած վիճակում բազմակի անխնա ծեծել է մորը, թքել նրա վրա, նրա հասցեին տվել խուլիգանական բնույթի հայհոյանքներ, որի հետևանքով Ս. Թաթարյանն առանձնացել է ու լացել,
- 2009 թվականի դեկտեմբերի 30-ին առավոտվանից գործածել է օղի, հարբել, իսկ երեկոյան ժամերին սկսել է մորը ծեծել, հայհոյել, արգելել է քնել, պահանջել ամբողջ գիշեր կանգնել իր մահճակալի մոտ և անընդհատ լցնել օղու բաժակը, որպիսի պահանջը Ս. Թաթարյանը կատարել է,
- 2010 թվականի հունվարի լույս 02-ի գիշերը և 03-ին մինչև երեկոյան դարձյալ հարբել է, հայհոյել մորը, հարվածներ հասցրել նրան:
Այսպիսով, Արտակ Հակոբյանը կատարել է իրենից նյութական և հարազատական կախվածության մեջ գտնվող անձի խոշտանգում, այսինքն`հանցանք, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
Իր ամուսնալուծության մեջ մեղադրելով մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, 2010 թվականի հունվարի 03-ի երեկոյան որոշել է կախելու միջոցով սպանել նրան: Ա. Հակոբյանը, հարբած վիճակում, ավտոմեքենայի ամրագոտով պատրաստել է օղ, այն ամրացրել իրենց` Երևան քաղաքի Նեկրասովի փողոցի հ. 73 տան բակի թարմայի` 2,20 սմ բարձրության խողովակից, որից հետո Ս. Թաթարյանից պահանջել է բերել աթոռ, բարձրանալ աթոռի վրա և կախվել: Ս. Թաթարյանը կատարել է որդու պահանջները, սակայն գլուխը չի հասել մինչև օղը: Նշված դեպքից հետո Ա. Հակոբյանը շարունակել է հարբել, ծեծել ու հայհոյել մորը, սպառնացել սպանել նրան:
Հաջորդ օրը` հունվարի 04-ին ժամը 23:00-ի սահմաններում, Ա. Հակոբյանը մորից պահանջել է մետաղյա ծալովի աստիճանը տեղադրել թարմայի խողովակից ամրացված օղի տակ: Ս. Թաթարյանը կատարել է պահանջը. աստիճանը բնակարանից տարել-տեղադրել է օղի տակ, ապա որդու պահանջով և օգնությամբ գլուխը անցկացրել է օղի միջով: Ա. Հակոբյանը մի կողմ է հրել աստիճանը և այդ կերպ փորձել է դիտավորությամբ ապօրինաբար կյանքից զրկել Ս. Թաթարյանին, սակայն սպանությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքով, այն է` աստիճանը մի կողմ հրելուց հետո Ս. Թաթարյանի ոտքերը մնացել են օդում, կորցրել է գիտակցությունը, սակայն օղի շրջանի լայն լինելու և օղի հանգույցի անշարժ (ոչ սահուն) լինելու հետևանքով Ս. Թաթարյանի գլուխը դուրս է եկել օղից և նա ընկել է գետնին ուշագնաց վիճակում,որի պատճառով Ա.Հակոբյանի կամքից անկախ հանցագործությունը ավարտին չի հասցվել:
Այսինքն Ա.Հակոբյանը կատարել է նաև հանցանք ,որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալն իր բողոքում նշել է, որ ամբողջ դատաքննությունը տարվել է միակողմանի, մեղադրող հակումով, կասկածելի հանգամանքներն ի վնաս իրեն մեկնաբանելով, իր ցուցմունքները հաշվի չառնելով, որի հետևանքով 07.07.2010 թվականին դատարանը իր նկատմամբ կայացրել է անհիմն, ոչ օբյեկտիվ, անարդարացի և խիստ դատավճիռ:
Ուստի, այս առումով կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Առաջադրված մեղադրանքում նա իրեն մեղավոր չի ճանաչել և այդ կապակցությամբ տրվել է համապատասխան ցուցմունքներ:
Ուսումնասիրելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և գործի փաստական հանգամանքները գտնում է, որ թեև սույն քրեական գործով նախաքննությունը տևել է շուրջ 3 ամիս, սակայն գործով չի կատարվել բազմակողմանի լրիվ և օբյեկտիվ քննություն: Նախաքննությունը կատարվել է թերի, հապճեպորեն, ապացույցների հավաքման միակողմանի` մեղադրող հակումով, կասկածելի հանգամանքները ի վնաս իրեն գնահատելով, հակասական ցուցմունքները բազմակողմանի վերլուծության և ստուգման չենթարկելով և դրանք` առաջադրված մեղադրանքին համապատասխանեցնելով, որի արդյունքում կազմվել է ոչ օբյեկտիվ մեղադրական եզրակացություն:
Առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվել գործում եղած մյուս ապացույցներով և կառուցված է միմիայն հակասական ցուցմունքների և նախաքննության մարմնի ենթադրությունների հիման վրա:
Նման հանգամանքների բացահայտման պարտականություն ունի նախաքննություն իրականացնող մարմինը, ինչը չի կատարվել, այլ երկարատև նախաքննությունից հետո կազմվել է մեղադրական եզրակացություն` հիմնված զուտ ենթադրությունների վրա: Քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված է ներքին համոզմունքի գալու եղանակը, դրան վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է գա գնահատված ապացույցների համակցությամբ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն կատարելով: Վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող անձին մեղադրել կամ արարքին քրեաիրավական գնահատական տալ կասկածների և ենթադրությունների վրա հիմնված իր ունեցած կարծիքը հիմք ընդունելով, ինչը կատարվել է սույն գործով` մինչդատական վարույթում:
Ինքը նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում տվել է իրականությանը համապատասխան ցուցմունքներ:
Ինչ վերաբերվում է 06.01.2010 թվականի իր որպես կասկածյալ և 07.01.2010 թվականի որպես մեղադրյալ ցուցմունքներին, ապա նա բազմիցս նշել է և նորից պնդում է, որ այդ ցուցմունքները տալու ժամանակ ոգելից խմիչքի ազդեցության հետևանքով գտնվել է տենդի` այսպես ասած լոմկայի մեջ, չի հասկացել և չի գիտակցել, այդ վիճակում հավատացել է միայն քննիչ Եղիազարյանին որպես պաշտոնատար անձ, որը մինչև փաստաբան կանչելը իրեն ասել է, որ գործի տերն ինքն է ու իրեն կթողնի որ տուն գնա միայն այն դեպքում, եթե իր ուզածի պես ցուցմունք տա: Հավատալով նա արել է այնպես ինչպես քննիչ Եղիազարյանն է ասել: Այն որ սկզբնական այդ երկու ցուցմունքները տալիս նա եղել է լոմկայի մեջ շատ հեշտությամբ կարելի է պարզել իր ձեռագրերից:
Նկատի ունենալով, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող որևէ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, ուստի Վերաքննիչ դատարանից խնդրում է մանրամասն ստուգման ենթարկել բողոքի մեջ նշված փաստերը, բեկանել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2010 թվականի թիվ ԵԷԴ 0041/01/10 դատավճիռը և իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական գործը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Տուժողն իր բողոքում նշել է, որ գործի քննության և դատավճռի կայացման ընթացքում դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի մի շարք խախտումներ, որոնք ազդել են գործի վրա:
Մասնավորապես, ի սկզբանե սխալ է կատարվել արարքի քրեաիրավական որակումը: Ամբաստանյալն իր նկատմամբ սպանության փորձ չի կատարել, այլ նրա անհարգալից վերաբերմունքի և իր անձնական արժանապատվությունը պարբերաբար նվաստացնելու պատճառով, ինքը ցանկանում էր ինքնասպանություն գործել: Ինքնասպանություն գործելու համար ինքն է արել ամեն ինչ` բերել է աստիճանը, բարձրացել աստիճանի վրա, օղը անցկացրել է իր վիզը և հրել աստիճանը: Օղն իր վզից ոչ թե պատահաբար է դուրս եկել,այլ այն հանել է ամբաստանյալը` Արտակը` իրեն բարձրացնելով վերև:
Արտակ Հակոբյանի արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110-րդ հոդվածով նախատեսված գործողություններ, սակայն վերջինս դատապարտվել է մեկ այլ, շատ ավելի ծանր հոդվածով:
Ելնելով վերոգրյալներից, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Արտակ Հակոբյանն իր հարազատ որդին է, ունենալով անձնական ու առողջական լուրջ խնդիրներ, միաժամանակ հանդիսանում է իր միակ կերակրողը, կատարվածից լուրջ հետևություններ կարող է անել ու նաև այն, որ նա իր նկատմամբ սպանության փորձ չի կատարել, այլ ընդհակառակը, իր գործողություններով իրեն փրկել է մահից, սակայն դատապարտվել է բոլորովին այլ արարքի համար ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ և 2-րդ կետերով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին խնդրում է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2010 թվականի թիվ ԵԷԴ/0041/01/10 դատավճիռը, իսկ եթե ստորադաս դատարանի հաստատած փաստական հանգամանքները հնարավորություն չեն տալիս կայացնել նման դատական ակտ, ապա ամբողջությամբ բեկանել նշված վճիռը և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության:
Վերաքննիչ բողոքներին առարկել է մեղադրողը:
4.Վերաքննիչ քրեական դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Քննելով վերաքննիչ բողոքները նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի և տուժողի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ։
Գործով ձեռք բերված և ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռում շարադրված ապացույցները բավարար են եզրակացնելու ,որ ամբաստանյալին մեղասգրված մեղադրանքը հիմնավորված և ապացուցված,արարքին տրվել է քրեա-իրավական ճիշտ գնահատական,նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ,հետևաբար դատվճիռը բեկանելու,քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ գործը նոր դատաքննության վերադարձնելու հիմքեր չկան:
Նախաքննության ժամանակ որպեսկասկածյալի և մեղադրյալի տված իր սկզբնական ցուցմունքները Արտակ Հակոբյանը լիովին ընդունել է,որ մոր հետ ունեցած լարված վատ հարաբերությունների պատճառով և խմիչքի ազդեցության տակ ինքը մշտապես վիճաբանել և ծեծի է ենթարկել մորը, իսկ դեպքի նախօրյակին և դեպքի օրը ցանկացել է կածելու միջոցով նրան սպանել,աստիճան է բերել տվել,մերը բարձրացրել աստիճանին,օղը գցել վիզը,հրել աստիճանը,սակայն նրա գլուխը դուրս է եկել օղից և մայրը ուշագնաց ընկել է գետին:
Նույն նշված հանգամանքները պնդել է նաև մայրը,գործով տուժող Ս.Թաթարյանը:Գործի նշված փաստական հանգամանքները հաստատվել են նաև դատավճռում շարադրված հավաստի մյուս ապացույցներով:
Հետագայում պատասխանատվությունից խուսափելու համար ամբաստանյալը ցուցմունքներ է տվել,թե իբր ինքը մորը չի խոշտանգել և նրան սպանելու փորձ չի կատարել,այդ ցուցմունքները տվել է խմիչքի ազդեցությամբ, քննիչի թելադրանքով:
Համանման դիրքորոշում է հայտնել նաև տուժողը, ցանկանալով որդուն վերցնել հովանավորության տակ:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով ձեռք բերված ապացույցները, գտնում է,որ արժանահավատ են ամբաստանյալի և տուժողի տված սկզբնական խոստովանական ցուցմունքները ,դրանք հաստատվում են գործի մյուս ապացույցներով:
Վերաքննիչ դատաքնության ժամանակ ամբաստանյալը սկզբում հայտնեց,որ ինքը ճիշտ է միշտ վիճաբանել է մոր հետ,հրել ու քաշքշել նրան,դեպքի օրը աստիճան է բերել, օղակը գցել մոր վիզը,բայց դա արել է միայն կատակի համար չմտածելով հետևանքների մասին:
Դրանից հետո էլ հայտնեց ,որ ուղղակի հետաքրքրության համար ցանկացել է մորը լուսանկարել բայց դա չի կատարել,քանի որ նա ընկել է ներքև:
Այս բոլոր պատճառաբանությունները անհիմն են,հակասում են գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցներին և բավարարվել չեն կարող:
Հետևաբար ամբաստանյալի և տուժողի վերաքննիչ բողոքնեները ենթակա են մերժման:
Երևան քաղաքի Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցագործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները:
Ամբաստանյալ Հ.Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրվել
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են համարվում հանցանքը անպաշտպան ,անօգնական և հանցավորից կախյալ վիճակում գտնվող 73-ամյա մոր նկատմամբ և ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը,տուժողին հոգեկան տանջանքների ենթարկելը:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարար չափով ստուգման և գնահատության է արժանացրել նրա կատարած հանցագործության բնույթը և ծանրության աստիճանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը բնութագրող տվյալները և նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջներից: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է,որ գործը կարճելու,նոր դատաքննության վերադարձնելու և մեղմացնելու հիմքեր չկան և կայացված դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ-394-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը.
ՈՐՈՇԵՑ
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի և տուժող Ս.Թաթարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, օրինական ուժի մեջ թողնելով Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռը:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին հրապարակումից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Քրեական գործ ԵԷԴ/0041/01/10
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
24 օգոստոսի 2010 թվական քաղաք Երևան
Հայաստանի Հանրապետության Վերաքննիչ քրեական դատարանը
հետևյալ կազմով`
նախագահող դատավոր` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
դատավորներ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
քարտուղարությամբ ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող՝ Ա.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
տուժող` Ս.ԹԱԹԱՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով տուժողի և ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքները Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռի դեմ,
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Արտակի Հակոբյանի կողմից իր մոր նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի կողմից 05.01.2010թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 12100110 քրեական գործը և կատարվել է նախաքննություն։
05.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանը ձերբակալվել է և նրան է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104 1-ին մասով:
07.01.2010թ. որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։
22.03.2010թ. առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
10.04.2010թ. քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռով Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 7 /յոթ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգով` պատիժները մասնակիորեն գումարելու եղանակով վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկման 9 /ինը/ տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` ալկոհոլամոլության դեմ, բուժման ժամկետը հաշվակցելով նշանակված պատժի ժամկետի մեջ։
Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2010 թվականի հունվարի 05-ից։
Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և տուժող Ս.Թաթարյանը
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքները ընդունվել են վարույթ և նշանակվել դատաքննության:
Վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինը Արտակ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրել և նա դատապարտվել է այն բանի համար, որ հոր մահից հետո`սկսած 2002 թվականից չարաշահել է ալկոհոլը, ձեռք է բերել ալկոհոլից կախվածություն, մորը` Սաթուշ Ղազարոսի Թաթարյանին մշտապես նախատել է <<լավ մայր>> չլինելու համար, տևական ժամանակ իրենից նյութական և հարազատական կախվածության մեջ գտնվող մորը խոշտանգել է, այն է` նրան պարբերաբար ծեծել, հայհոյել է, ստորացրել է նրա արժանապատվությունը, նվաստացրել, որպիսի դիտավորյալ գործողություններով մարմնական և հոգեկան տառապանք պատճառել Ս. Թաթարյանին, իսկ 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ից 73-ամյա մորը մեղադրել է նաև իր ամուսնալուծության մեջ` շարունակելով խոշտանգել նրան:
Մասնավորապես`
- 2009 թվականի դեկտեմբերի 24-28-ն ընկած ժամանակահատվածում օրերով օգտագործելով օղի` հարբել է, հարբած վիճակում բազմակի անխնա ծեծել է մորը, թքել նրա վրա, նրա հասցեին տվել խուլիգանական բնույթի հայհոյանքներ, որի հետևանքով Ս. Թաթարյանն առանձնացել է ու լացել,
- 2009 թվականի դեկտեմբերի 30-ին առավոտվանից գործածել է օղի, հարբել, իսկ երեկոյան ժամերին սկսել է մորը ծեծել, հայհոյել, արգելել է քնել, պահանջել ամբողջ գիշեր կանգնել իր մահճակալի մոտ և անընդհատ լցնել օղու բաժակը, որպիսի պահանջը Ս. Թաթարյանը կատարել է,
- 2010 թվականի հունվարի լույս 02-ի գիշերը և 03-ին մինչև երեկոյան դարձյալ հարբել է, հայհոյել մորը, հարվածներ հասցրել նրան:
Այսպիսով, Արտակ Հակոբյանը կատարել է իրենից նյութական և հարազատական կախվածության մեջ գտնվող անձի խոշտանգում, այսինքն`հանցանք, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
Իր ամուսնալուծության մեջ մեղադրելով մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, 2010 թվականի հունվարի 03-ի երեկոյան որոշել է կախելու միջոցով սպանել նրան: Ա. Հակոբյանը, հարբած վիճակում, ավտոմեքենայի ամրագոտով պատրաստել է օղ, այն ամրացրել իրենց` Երևան քաղաքի Նեկրասովի փողոցի հ. 73 տան բակի թարմայի` 2,20 սմ բարձրության խողովակից, որից հետո Ս. Թաթարյանից պահանջել է բերել աթոռ, բարձրանալ աթոռի վրա և կախվել: Ս. Թաթարյանը կատարել է որդու պահանջները, սակայն գլուխը չի հասել մինչև օղը: Նշված դեպքից հետո Ա. Հակոբյանը շարունակել է հարբել, ծեծել ու հայհոյել մորը, սպառնացել սպանել նրան:
Հաջորդ օրը` հունվարի 04-ին ժամը 23:00-ի սահմաններում, Ա. Հակոբյանը մորից պահանջել է մետաղյա ծալովի աստիճանը տեղադրել թարմայի խողովակից ամրացված օղի տակ: Ս. Թաթարյանը կատարել է պահանջը. աստիճանը բնակարանից տարել-տեղադրել է օղի տակ, ապա որդու պահանջով և օգնությամբ գլուխը անցկացրել է օղի միջով: Ա. Հակոբյանը մի կողմ է հրել աստիճանը և այդ կերպ փորձել է դիտավորությամբ ապօրինաբար կյանքից զրկել Ս. Թաթարյանին, սակայն սպանությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքով, այն է` աստիճանը մի կողմ հրելուց հետո Ս. Թաթարյանի ոտքերը մնացել են օդում, կորցրել է գիտակցությունը, սակայն օղի շրջանի լայն լինելու և օղի հանգույցի անշարժ (ոչ սահուն) լինելու հետևանքով Ս. Թաթարյանի գլուխը դուրս է եկել օղից և նա ընկել է գետնին ուշագնաց վիճակում,որի պատճառով Ա.Հակոբյանի կամքից անկախ հանցագործությունը ավարտին չի հասցվել:
Այսինքն Ա.Հակոբյանը կատարել է նաև հանցանք ,որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալն իր բողոքում նշել է, որ ամբողջ դատաքննությունը տարվել է միակողմանի, մեղադրող հակումով, կասկածելի հանգամանքներն ի վնաս իրեն մեկնաբանելով, իր ցուցմունքները հաշվի չառնելով, որի հետևանքով 07.07.2010 թվականին դատարանը իր նկատմամբ կայացրել է անհիմն, ոչ օբյեկտիվ, անարդարացի և խիստ դատավճիռ:
Ուստի, այս առումով կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Առաջադրված մեղադրանքում նա իրեն մեղավոր չի ճանաչել և այդ կապակցությամբ տրվել է համապատասխան ցուցմունքներ:
Ուսումնասիրելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և գործի փաստական հանգամանքները գտնում է, որ թեև սույն քրեական գործով նախաքննությունը տևել է շուրջ 3 ամիս, սակայն գործով չի կատարվել բազմակողմանի լրիվ և օբյեկտիվ քննություն: Նախաքննությունը կատարվել է թերի, հապճեպորեն, ապացույցների հավաքման միակողմանի` մեղադրող հակումով, կասկածելի հանգամանքները ի վնաս իրեն գնահատելով, հակասական ցուցմունքները բազմակողմանի վերլուծության և ստուգման չենթարկելով և դրանք` առաջադրված մեղադրանքին համապատասխանեցնելով, որի արդյունքում կազմվել է ոչ օբյեկտիվ մեղադրական եզրակացություն:
Առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվել գործում եղած մյուս ապացույցներով և կառուցված է միմիայն հակասական ցուցմունքների և նախաքննության մարմնի ենթադրությունների հիման վրա:
Նման հանգամանքների բացահայտման պարտականություն ունի նախաքննություն իրականացնող մարմինը, ինչը չի կատարվել, այլ երկարատև նախաքննությունից հետո կազմվել է մեղադրական եզրակացություն` հիմնված զուտ ենթադրությունների վրա: Քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված է ներքին համոզմունքի գալու եղանակը, դրան վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է գա գնահատված ապացույցների համակցությամբ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն կատարելով: Վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող անձին մեղադրել կամ արարքին քրեաիրավական գնահատական տալ կասկածների և ենթադրությունների վրա հիմնված իր ունեցած կարծիքը հիմք ընդունելով, ինչը կատարվել է սույն գործով` մինչդատական վարույթում:
Ինքը նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում տվել է իրականությանը համապատասխան ցուցմունքներ:
Ինչ վերաբերվում է 06.01.2010 թվականի իր որպես կասկածյալ և 07.01.2010 թվականի որպես մեղադրյալ ցուցմունքներին, ապա նա բազմիցս նշել է և նորից պնդում է, որ այդ ցուցմունքները տալու ժամանակ ոգելից խմիչքի ազդեցության հետևանքով գտնվել է տենդի` այսպես ասած լոմկայի մեջ, չի հասկացել և չի գիտակցել, այդ վիճակում հավատացել է միայն քննիչ Եղիազարյանին որպես պաշտոնատար անձ, որը մինչև փաստաբան կանչելը իրեն ասել է, որ գործի տերն ինքն է ու իրեն կթողնի որ տուն գնա միայն այն դեպքում, եթե իր ուզածի պես ցուցմունք տա: Հավատալով նա արել է այնպես ինչպես քննիչ Եղիազարյանն է ասել: Այն որ սկզբնական այդ երկու ցուցմունքները տալիս նա եղել է լոմկայի մեջ շատ հեշտությամբ կարելի է պարզել իր ձեռագրերից:
Նկատի ունենալով, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող որևէ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, ուստի Վերաքննիչ դատարանից խնդրում է մանրամասն ստուգման ենթարկել բողոքի մեջ նշված փաստերը, բեկանել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2010 թվականի թիվ ԵԷԴ 0041/01/10 դատավճիռը և իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական գործը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Տուժողն իր բողոքում նշել է, որ գործի քննության և դատավճռի կայացման ընթացքում դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի մի շարք խախտումներ, որոնք ազդել են գործի վրա:
Մասնավորապես, ի սկզբանե սխալ է կատարվել արարքի քրեաիրավական որակումը: Ամբաստանյալն իր նկատմամբ սպանության փորձ չի կատարել, այլ նրա անհարգալից վերաբերմունքի և իր անձնական արժանապատվությունը պարբերաբար նվաստացնելու պատճառով, ինքը ցանկանում էր ինքնասպանություն գործել: Ինքնասպանություն գործելու համար ինքն է արել ամեն ինչ` բերել է աստիճանը, բարձրացել աստիճանի վրա, օղը անցկացրել է իր վիզը և հրել աստիճանը: Օղն իր վզից ոչ թե պատահաբար է դուրս եկել,այլ այն հանել է ամբաստանյալը` Արտակը` իրեն բարձրացնելով վերև:
Արտակ Հակոբյանի արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110-րդ հոդվածով նախատեսված գործողություններ, սակայն վերջինս դատապարտվել է մեկ այլ, շատ ավելի ծանր հոդվածով:
Ելնելով վերոգրյալներից, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Արտակ Հակոբյանն իր հարազատ որդին է, ունենալով անձնական ու առողջական լուրջ խնդիրներ, միաժամանակ հանդիսանում է իր միակ կերակրողը, կատարվածից լուրջ հետևություններ կարող է անել ու նաև այն, որ նա իր նկատմամբ սպանության փորձ չի կատարել, այլ ընդհակառակը, իր գործողություններով իրեն փրկել է մահից, սակայն դատապարտվել է բոլորովին այլ արարքի համար ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ և 2-րդ կետերով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին խնդրում է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2010 թվականի թիվ ԵԷԴ/0041/01/10 դատավճիռը, իսկ եթե ստորադաս դատարանի հաստատած փաստական հանգամանքները հնարավորություն չեն տալիս կայացնել նման դատական ակտ, ապա ամբողջությամբ բեկանել նշված վճիռը և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության:
Վերաքննիչ բողոքներին առարկել է մեղադրողը:
4.Վերաքննիչ քրեական դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Քննելով վերաքննիչ բողոքները նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի և տուժողի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ։
Գործով ձեռք բերված և ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռում շարադրված ապացույցները բավարար են եզրակացնելու ,որ ամբաստանյալին մեղասգրված մեղադրանքը հիմնավորված և ապացուցված,արարքին տրվել է քրեա-իրավական ճիշտ գնահատական,նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ,հետևաբար դատվճիռը բեկանելու,քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ գործը նոր դատաքննության վերադարձնելու հիմքեր չկան:
Նախաքննության ժամանակ որպեսկասկածյալի և մեղադրյալի տված իր սկզբնական ցուցմունքները Արտակ Հակոբյանը լիովին ընդունել է,որ մոր հետ ունեցած լարված վատ հարաբերությունների պատճառով և խմիչքի ազդեցության տակ ինքը մշտապես վիճաբանել և ծեծի է ենթարկել մորը, իսկ դեպքի նախօրյակին և դեպքի օրը ցանկացել է կածելու միջոցով նրան սպանել,աստիճան է բերել տվել,մերը բարձրացրել աստիճանին,օղը գցել վիզը,հրել աստիճանը,սակայն նրա գլուխը դուրս է եկել օղից և մայրը ուշագնաց ընկել է գետին:
Նույն նշված հանգամանքները պնդել է նաև մայրը,գործով տուժող Ս.Թաթարյանը:Գործի նշված փաստական հանգամանքները հաստատվել են նաև դատավճռում շարադրված հավաստի մյուս ապացույցներով:
Հետագայում պատասխանատվությունից խուսափելու համար ամբաստանյալը ցուցմունքներ է տվել,թե իբր ինքը մորը չի խոշտանգել և նրան սպանելու փորձ չի կատարել,այդ ցուցմունքները տվել է խմիչքի ազդեցությամբ, քննիչի թելադրանքով:
Համանման դիրքորոշում է հայտնել նաև տուժողը, ցանկանալով որդուն վերցնել հովանավորության տակ:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով ձեռք բերված ապացույցները, գտնում է,որ արժանահավատ են ամբաստանյալի և տուժողի տված սկզբնական խոստովանական ցուցմունքները ,դրանք հաստատվում են գործի մյուս ապացույցներով:
Վերաքննիչ դատաքնության ժամանակ ամբաստանյալը սկզբում հայտնեց,որ ինքը ճիշտ է միշտ վիճաբանել է մոր հետ,հրել ու քաշքշել նրան,դեպքի օրը աստիճան է բերել, օղակը գցել մոր վիզը,բայց դա արել է միայն կատակի համար չմտածելով հետևանքների մասին:
Դրանից հետո էլ հայտնեց ,որ ուղղակի հետաքրքրության համար ցանկացել է մորը լուսանկարել բայց դա չի կատարել,քանի որ նա ընկել է ներքև:
Այս բոլոր պատճառաբանությունները անհիմն են,հակասում են գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցներին և բավարարվել չեն կարող:
Հետևաբար ամբաստանյալի և տուժողի վերաքննիչ բողոքնեները ենթակա են մերժման:
Երևան քաղաքի Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցագործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները:
Ամբաստանյալ Հ.Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրվել
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են համարվում հանցանքը անպաշտպան ,անօգնական և հանցավորից կախյալ վիճակում գտնվող 73-ամյա մոր նկատմամբ և ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը,տուժողին հոգեկան տանջանքների ենթարկելը:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարար չափով ստուգման և գնահատության է արժանացրել նրա կատարած հանցագործության բնույթը և ծանրության աստիճանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը բնութագրող տվյալները և նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջներից: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է,որ գործը կարճելու,նոր դատաքննության վերադարձնելու և մեղմացնելու հիմքեր չկան և կայացված դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ-394-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը.
ՈՐՈՇԵՑ
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի և տուժող Ս.Թաթարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, օրինական ուժի մեջ թողնելով Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռը:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին հրապարակումից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Գործ թիվ ԵԷԴ/0041/01/10
2010թ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.
Նախագահող դատավոր Վ.Թ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Ա.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող Ա.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Տուժող Ս.ԹԱԹԱՐՅԱՆ
Ամբաստանյալ Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆ
Ամբաստանյալի պաշտպան Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
2010 թվականի հուլիսի 07-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի ծնված 01.06.1977թ. Երևան քաղաքում,
ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չդատված, չի աշխատել, հաշվառված և բնակվում է Երևան, Նեկրասովի փողոցի 73 տանը, կալանքի տակ է 2010 թվականի հունվարի 05-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը։
Երևան քաղաքի Նեկրասովի փողոցի 73 տան բնակչուհի, 05.11.1937թ. ծնված կենսաթոշակառու Սաթուշ Թաթարյանը 2010 թվականի հունվարի 05-ին հայտարարություն է տվել ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնին այն մասին, որ 04.01.2010թ. ժամը 2300-ի սահմաններում իր որդի Արտակ Հակոբյանն իրենց տան բակում խաղողի թարմաների երկաթե խողովակից կապել է ամրագոտուց օղ, իրեն ստիպել է աստիճան բերել, իրեն ծեծելով բարձրացրել է աստիճանների վրա, օղը գցել է իր վիզը, աստիճանը քաշել և իրեն կախել է։ Ինքը կորցրել է գիտակցությունը, երբ ուշքի է եկել, զգացել է, որ հողի վրա պառկած է, իսկ որդին կանգնած է իր կողքին։
Դեպքի վայրի տեղազննությամբ հայտնաբերվել են թարմայի խողովակից կախված ամրագոտուց պատրաստված օղը, իսկ թարմայի տակ` տնտեսական ծալովի աստիճանը։ Սաթուշ Թաթարյանի պարանոցի աջ և ձախ կեսերին առկա են եղել ճմլման ակոսին բնորոշ արյունազեղումներ։
Ոստիկանության Էրեբունու բաժին բերման ենթարկված Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը գտնվել է ալկոհոլային հարբածության վիճակում։
Փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի կողմից 05.01.2010թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 12100110 քրեական գործը և կատարվել է նախաքննություն։
05.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանը ձերբակալվել է, 07.01.2010թ. որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։
22.03.2010թ. առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Ա. Ռ. Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։
Քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ 10.04.2010թ. ստացվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում։
2.Դատաքննությամբ ձեռք բերված ու հետազոտված ապացույցները։
Դատաքննությամբ հետազոտվել են մեղադրանքի հիմքում դրված այն բոլոր ապացույցները, որոնք թվարկված են մեղադրական եզրակացության մեջ։
Ապահովելով դատաքննության լրիվությունը, բազմակողմանիությունը և օբյեկտիվությունը և ղեկավարվելով գործի արդար քննությանը վերաբերող սահմանադրական և դատավարական նորմերի դրույթներով, հիմնվելով պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքի վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորված է։
Դատաքննությամբ հիմնավորվել է հետևյալը.
Երևան քաղաքի Նեկրասով փողոցի 73-րդ տանը բնակվել են գործով տուժող, 10.11.1937թ. ծնված Սաթուշ Ղազարոսի Թաթարյանը և նրա որդի, գործով ամբաստանյալ, 01.06.1977թ. ծնված Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը։
Տուժողի ամուսինը մահացել է 2002 թվականին, տուժողը 1999 թվականից որպես թոշակառու հաշվառված է Էրեբունի - Նուբարաշեն սոցապահովության տարածքային բաժնում, ամսական ստանում է 28,646 ՀՀ դրամ կենսաթոշակ, որը չի բավարարում նրա կենսաապահովման և բուժօգնության կազմակերպման համար։ Տուժողը մշտական հոգածության, խնամքի և բարի վերաբերմունքի կարիք է ունեցել, դրանով իսկ` նա նյութական և այլ կախվածություն է ունեցել իր հետ համատեղ բնակվող չափահաս աշխատունակ որդուց` ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանից։ Վերջինիս` որպես զավակի, սահմանադրական, օրենսդրական, բարոյական և որդիական պարտքն է եղել հոգ տանել իր 73-ամյա զառամյալ և անաշխատունակ ծնողի նկատմամբ։
Ամբաստանյալը մշտական աշխատանք և կայուն վաստակ չի ունեցել, անհագ հակում է դրսևորել ալկոհոլի նկատմամբ, ոգելից խմիչք է օգտագործել 14 տարեկանից, չի կարողացել իրեն զսպել, խմել է մինչև գիտակցության մթագնումը։ Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը 2007 թվականից 4 անգամ ստացիոնար բուժվել է նարկոլոգիական կլինիկայում ալկոհոլիզմի դեմ, 24.09.2007թ. հաշվառված է ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ Նարկոլոգիական կլինիկայում «Խրոնիկական ալկոհոլիզմ 2-րդ ստադիա» ախտորոշմամբ։ Նշված հանգամանքով են պայմանավորվել ամբաստանյալի 2 անգամվա անհաջող ամուսնությունները, որոնցից 2-րդ ամուսնությունը 2009 թվականի դեկտեմբերի վերջերին 27.09.1991թ. ծնված, վկա Մարինե Ավագյանի հետ տևել է ընդամենը մեկ շաբաթ, Մարինե Ավագյանը ծնողների աջակցությամբ կարողացել է հեռանալ ամբաստանյալի տանից և դուրս գալ ամբաստանյալի կպչուն-ագրեսիվ հետապնդման ազդեցությունից։
Որպես իր անձնական անհաջողությունների թիրախ ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանն ընտրել է իր զառամյալ և թոշակառու մորը։ Մշտապես գտնվելով ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ և չհագենալով դրա օգտագործումից, ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանն իր մոր նկատմամբ դրսևորել է բացառիկ ցինիկ և անբարո վերաբերմունք, որն արտահայտվել է նրանում, որ 2009 թվականի դեկտեմբերի 24-ից 28-ն ընդգրկող ժամանակահատվածում իրենց տանը 2-րդ կնոջ` Մարինե Ավագյանի գտնվելու ընթացքում, ինչպես նաև` հետագա օրերին պարբերաբար մորը խոշտանգել, տանջել, ստորացրել է, նվաստացրել նրա մարդկային արժանապատվությունը, նրան պատճառել է ֆիզիկական և հոգեկան տառապանք, կոպիտ և անտանելի վերաբերմունք է դրսևորել նրա նկատմամբ։
Վերը նշվածը արտահայտվել է նրանում, որ խրոնիկ հարբածության մեջ գտնվելով, նույնիսկ գիշերը մորից պահանջել է խանութ գնալ և իր համար ոգելից խմիչք բերել, ծեծել է մորը, հայհոյել, թքել նրա վրա, պահանջել է չքնել և կանգնել իր կողքին, գիշերով պահանջել է իր ուզած կերակուրը պատրաստել, որը պատրաստ լինելու պայմաններում չի կերել։
Դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն ընդգրկող ժամանակահատվածը, 2009 թվականի դեկտեմբերի 3-րդ տասնօրյակը համընկնում է այն օրերի հետ, որի ընթացքում ամբաստանյալի 2-րդ կինը` վկա Մարինե Ավագյանը, բնակվել է ամբաստանյալի և տուժողի տանը և ականատես է եղել կատարվածին։
Դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի կողմից իր մոր` տուժող Սաթուշ Թաթարյանի նկատմամբ նկարագրված վերաբերմունքը տևել է պարբերական և տևական բնույթ` տարիներ շարունակ, որի հետևանքով 2007թ. տուժողը վնասել է իր ձեռքերի արյունատար անոթները, այնուհետև զգալով իր հետագա ապրելու անիմաստության զգացողությունը, ցանկացել է ինքնասպանություն գործել` ջրախեղդ լինելու եղանակով, այդ նպատակով գնացել է «Թոխմախի» լճի մոտ, սակայն գտնվել են բարի մարդիկ, ովքեր խորհուրդ են տվել վերադառնալ տուն։
Արտակ Հակոբյանի վարած կենցաղի արդյունքում ոչ մի հարևան նրանց հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, իսկ Սաթուշ Թաթարյանի հետ շփվել է միայն նրա հորեղբոր դուստրը` վկա, մասնագիտությամբ բժիշկ-անեսթեզիոլոգ, 1947թ. ծնված Էմմա Շիրակյանը, ում Սաթուշ Թաթարյանը պարբերաբար հեռախոսով տեղյակ է պահել իր նկատմամբ որդու` Արտակ Հակոբյանի վատ վարվելու հերթական դրսևորման մասին։
2002 թվականից` հոր մահից հետո ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը լիովին տրվել է ոգելից խմիչքին, նարկոլոգիական դիսպանսերում բուժվել է 4 անգամ, սակայն բուժումն անարդյունավետ է եղել։
Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանն իր անձնական կյանքի անհաջողությունների մեջ մեղավոր է համարել մորը` Սաթուշ Թաթարյանին։
Վերջին անհաջող ամուսնությունից` 2009թ. դեկտեմբերի վերջին տասնօրյակի ընթացքում շուրջ մեկ շաբաթ ամուսնական կյանք վարելուց և 2-րդ կնոջ` Մարինե Ավագյանի հեռանալուց հետո ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը մոր նկատմամբ դարձել է առավել ագրեսիվ։ Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը, իր անձնական կյանքը դասավորել չկարողանալու և անհաջողությունների մեջ մեղադրելով մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, մտադրվել է նրան սպանել կախելու միջոցով և այդ մասին տեղյակ է պահել մորը` Սաթուշ Թաթարյանին։ Վերջինս իր նկատմամբ որդու հերթական չար մտադրությունը հանգիստ է ընդունել` մահը գերադասելով իր նվաստացուցիչ և անպաշտպան ապրելաձևից։
Իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը 03.01.2010թ. երեկոյան վերցրել է պահած` ավտոմեքենայի վարորդի և ուղևորի համար նախատեսված անվտանգության ամրագոտին, դրա ծայրերը կապել և ստեղծել է կոշտ օղ, այն օղի մասից կախել է իրենց տան բակի հողամասի խաղողի թարմայի մետաղյա խողովակից, այնուհետև մորից` Սաթուշ Թաթարյանից, պահանջել է աթոռը /табуретка/ բերել, բարձրանալ աթոռի վրա և կախվել։ Սաթուշ Թաթարյանը ստիպված բերել է աթոռը, բարձրացել է դրա վրա, սակայն օղը Սաթուշ Թաթարյանի գլխից բարձր դիրքում է գտնվել, ամբաստանյալն ու տուժողը` վերջինիս խնդրանքից հետո վերադարձել են տուն, Արտակ Հակոբյանը գիշերը շարունակել է հարբել, ծեծել և հայհոյել մորը, սպառնալով անպայման նրան սպանել կախելու միջոցով։
Հաջորդ օրը` 04.01.2010թ. ժամը 23-ի սահմաններում, գտնվելով հարբած վիճակում, ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, կրկին տարել է թարմայից կախված օղի տակ, այս անգամ մորից պահանջել է բերել ծալովի տնտեսական աստիճանը և կախվել օղից։ Սաթուշ Թաթարյանը, ճարահատյալ և հլու-հնազանդ հարբած որդու կամքին, վերջինիս վարքագծից հոգեպես լիովին սպառված և տանջահար` կատարել է Արտակ Հակոբյանի կամքը` անձամբ բերել է տնտեսական ծալովի աստիճանը, տեղադրել է թարմայից կախված օղի տակ, բարձրացել է աստիճանի վրա և Արտակ Հակոբյանը կոշտ օղակը գցել է մոր վիզը։ Այդ պահին Արտակ Հակոբյանը մի կողմ է հրել աստիճանը, նպատակ ունենալով դիտավորությամբ իր մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, զրկել կյանքից։ Կարճ ժամանակահատվածում Սաթուշ Թաթարյանը օղից կախված և ոտքերը օդում դիրքով մնալուց հետո, կորցնելով գիտակցությունը, ընկել է գետնին` կոշտ անշարժ օղի շրջանագիծը մեծ լինելու և կախված վիճակում պարանոցի մկանները սնուցման խանգարման արդյունքում թուլանալու պատճառով գլուխը օղից դուրս գալու հետևանքով, որի պատճառով Արտակ Հակոբյանի կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունը մինչև վերջ ավարտին չի հասցվել։
Տվյալ դեպքում առկա է սպանության ավարտված հանցափորձը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ Ընդունելով ոգելից խմիչքից իր կախվածությունը և մեծ քանակության ոգելից խմիչք օգտագործելու իր ներքին անհաղթահարելի ցանկություն դրսևորելու հանգամանքը, ամբաստանյալը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ իր մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, չի խոշտանգել, չի ծեծել, չի նվաստացրել, նրան մարմնական կամ հոգեկան տառապանք չի պատճառել։ Ամբաստանյալը նախաքննության կեսից և դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել, որ օղը թարմայից կախելով և մոր վիզն անցկացնելով` կատակ է արել։ Դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը մոր նկատմամբ կատակ է արել, ցանկացել է օղը գցել մոր վիզը և մորը նկարել այդ դիրքում։
Գ. Թ. 182-183, դատաքննության արձանագրություն
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի նշված պատճառաբանություններն անհիմն են, հերքվում են գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի հետևյալ ցուցմունքներով, որոնք բոլորը տրվել են պաշտպանի ներկայությամբ։ 06.01.2010թ. որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս տված ցուցմունքում Արտակ Հակոբյանը հայտնել է հետևյալը.
«. . . օղի խմելուց հետո ես ահավոր հարբել էի։ Երբ մայրս արգելեց, որ կնոջս զանգեմ, այդ առիթով մեր միջև վիճաբանություն առաջացավ ժամը 23-ի սահմաններում . . . ես գնացի միջանցք, հայելու տակից վերցրեցի սև գույնի ամրագոտին, տարա դուրս և կապեցի, իմ հիշելով, տան դիմաց գտնվող խաղողի մետաղյա խողովակներից, որից հետո ներս եկա և մորս ասացի` գնա աստիճանավանդակը փնտրելու։ Նա միջանցքից վերցրեց աստիճանը, որը ծալովի էր, երկաթյա, բերեց տան բակ։ Ես նրան ասացի` տար և դիր իմ կախած ռեմենի տակ։ Մայրս տարավ և դրեց։ Հետո ասացի` դե բարձրացիր ու պարանից կախվիր։ Երբ նա պարանը գցեց վիզը, ես այդ ժամանակ գլխի ընկա, թե ինչ եմ անում, ես այդ ժամանակ մորս գրկեցի, վերև բարձրացրեցի և միասին երկուսով ընկանք գետնին . . . ես շատ խմած էի, անջատված էի, այդ պահին չէի զգում, թե ինչ եմ անում։ Ես չէի ցանկանում մորս սպանել, եթե ցանկանայի, ապա չէի գրկի և նրան հանեի։ Երբ մորս կախված տեսա պարանից, ավելի ճիշտ` պարանը վզին գցած տեսա, նոր զգացի, թե ինչ եմ անում, ուղեղս տեղն եկավ և ես նրան գրկեցի և հանեցի . . . ինչպես կարող է մարդն իր մորը կախել, հենց այդ պահին ես զգացի, որ սխալ եմ անում և այն ուղղեցի . . . »։
Գ. Թ. 32-35
07.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով /Գ.Թ.49/։
Որպես մեղադրյալ հարցաքննության ժամանակ Արտակ Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և իր ձեռքով գրած ցուցմունքում հայտնել է հետևյալը.
« . . . իրոք ես հաճախակի օղի խմելուց հետո վիճել եմ մորս հետ, ծեծել եմ նրան, մի քանի անգամ հայհոյել եմ նրան։ Ես միշտ մորիցս դժգոհում էի և խմելուց հետո մի քանի անգամ նույնիսկ ասել եմ, որ կսպանեմ։ 2010թ. հունվարի 3-ին ես որոշեցի նրան կախել։ Այդ նպատակով ավտոմեքենայի ռեմենով օղակ սարքեցի, կախեցի թառմի ձողից և մորս պահանջեցի, որ աթոռ դնի և կախվի։ Քանի որ ձեռքերս դողում է խնդրում եմ ցուցմունքս շարունակի քննիչը։ Նա բարձրացավ, սակայն բոյը կարճ էր և չհասավ, բացի այդ մայրս ինձ շատ խնդրեց, որ չկախվի։ Դրանից հետո ես համաձայնվեցի, միասին գնացինք տուն, ես կրկին օղի եմ խմել ու քնել եմ։ Հաջորդ օրը հունվարի 4-ին առավոտվանից ես խմել եմ մինչև գիշեր և ժամը 23-ի սահմաններում խմած վիճակում ես որոշեցի մորս կրկին կախել։ Ես նրանից պահանջեցի, որ աստիճան դնի և բարձրանա ու կախվի։ Մայրս բերեց աստիճանը, դրեց պարանի տակ, բարձրացավ, սակայն չեմ հիշում, թե ես նրան օգնե՞լ եմ, որ գլուխն անցկացնի օղի միջով։ Դրանից հետո ես տեսնելով պարանը մորս վզին, միանգամից զգացի, թե ինչ եմ անում, դրանից հետո ես աստիճանը մի կողմ չեմ տարել, այլ նրան գրկել ու բարձրացրել եմ վերև, նրա գլուխը օղից դուրս է եկել և միասին ընկել ենք գետնին, ահա եղել է այսպես»։
Գ. Թ. 52-53
07.01.2010թ. Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարել է քննիչի միջնորդությունը և մեղադրյալ Արտակ Հակոբյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։ Միջնորդության քննարկման ժամանակ դատական նիստի ընթացքում Արտակ Հակոբյանը հայտնել է դատարանին, որ առաջադրված մեղադրանքն ընդունում է, սակայն ինքն է պարանից հանել մորը` տուժող Սաթուշ Թաթարյանին, զղջացել է կատարածի համար և սթափ վիճակում միայն գիտակցել է, թե ինչ է կատարել»։
Գ. Թ. 56
Դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննության իրականացումից հետո 15.03.2010թ. որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննության ժամանակ Արտակ Հակոբյանը հայտնել է, որ ինքն իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչում, ինքը կատակասեր է, ինքը հիմար կատակ է արել, իր մորը կախելու նպատակ չի ունեցել։
Գ. Թ. 160-161
22.03.2010թ. մեղադրյալ Արտակ Հակոբյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր սկզբնական ցուցմունքները տվել է քննիչի թելադրանքով, ինքը կատակ է արել և այդ մասին իմացել է իր մայրը։ Ինքը խոստովանական ցուցմունքներ է տվել, քանի որ ցանկացել է տուն գնալ։
Գ. Թ. 182-183
Քննիչին հասցեագրած իր 06.04.2010թ. միջնորդության մեջ Արտակ Հակոբյանն իր գործողությունները մոր նկատմամբ որակել է որպես «հիմար կատակ» և ըստ էության ընդունելով մորը կախելու հանգամանքը, նշել է, որ «. . . երբ ես նրան աստիճանից ուզում էի հանել, անզգույշ վարվեցի իմ մայրիկի մարմնի ծանրության պատճառով . . . »։
Գ. Թ. 213-214
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ հիմնավորվել է, որ Երևանի Նեկրասովի 73 սեփական տան բակի հողամասի մի հատվածում, որտեղ խաղողի թարմաներն են, թարմաները պահող մետաղյա խողովակից կախված է եղել ավտոմեքենայի ամրագոտի` վերևի հատվածում կոշտ, անշարժ օղով։ Թարմայի բարձրությունը գետնից կազմել է 2մ 10սմ, իսկ օղի հանգույցը` 1մ 80սմ, թարմայի տակ առկա է սանդուղք /աստիճան/։ Դեպքի վայրում Սաթուշ Թաթարյանը հայտարարել է, որ Արտակ Հակոբյանը 2010թ. հունվարի 4-ին իրեն ցանկացել է կախաղան հանել, օղը գցել է իր պարանոցին, սանդուղքը մի կողմ է հրել, ինքը կորցրել է գիտակցությունը և ուշքի գալով, նկատել է, որ պառկած է գետնին։ Արձանագրությանը կից լուսանկարներում պատկերված են դեպքի վայրը, սանդուղքը /աստիճանը/, թարմայի խողովակից կախված ամրագոտու օղը, այն իր պարանոցին գցելը Սաթուշ Թաթարյանի կողմից ցույց տալու պահը։
Գ.Թ. 5-6, 7-9
Ամրագոտին առգրավվել, զննվել և ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։
Գ.Թ. 4-5, 21, 162
05.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Էրեբունի բաժին, բժշկական զննությամբ նրա մոտ արձանագրվել է ալկոհոլային հարբածություն։
Գ.Թ. 14, 15
Տուժող Սաթուշ Թաթարյանը 05.01.2010թ. բացատրության մեջ հայտնել է, որ որդին` Արտակ Հակոբյանը, չարաշահել է ոգելից խմիչքը, 2007 թվականից սկսած 4 անգամ ստացիոնար կարգով բուժվել է ալկոհոլիզմի դեմ, սակայն բուժումը դրական արդյունք չի տվել։ Ոգելից խմիչքի մեծ քանակություն օգտագործելով` դառնում է անկառավարելի, հայհոյում և ծեծի էր ենթարկում իրեն։ 2010թ. հունվարի 3-ին տանը նստած խմելու ընթացքում Արտակը հանկարծակի ասել է, որ կախելու է իրեն։ Տանը եղած մեքենայի ամրագոտիով բակի թարմայից կախաղան է սարքել և ետ գալով տուն, ասել է իրեն, որ «կախաղանը պատրաստ է, արի, որ կախեմ»։ Դա եղել է ժ.23-ի սահմաններում, ինքը սկսել է համոզել, ասելով, որ հարևանները կլսեն։ Բայց Արտակը հրամայել է փոքր աթոռ բերել։ Ինքն այն բերել և դրել է կախաղանի տակ։ Արտակը հրամայել է կանգնել աթոռի վրա, որն ինքը կատարել է։ Սակայն գլուխը օղակին չի հասել։ Ինքը համոզել է Արտակին, տուն է տարել, Արտակը շարունակել է օղի խմել։ Գիշերվա ժամը 04-ին արթնացել ու սկսել է իրեն ծեծել, այնուհետև նորից է օղի խմել և էլի շարունակել է ծեծել իրեն։ Այդպես շարունակել է մինչև 04.01.2010թ. ժամը 23-ը։ Իրեն Արտակը քաշելով տարել է բակ` կախաղանի մոտ, այնուհետև պահանջել է աստիճանը բերել։ Ինքը բերել է աստիճանը, Արտակի հրամանով, վախենալով, բարձրացել է աստիճանի վրա։ Արտակը պարանն անցկացրել է իր վիզը և աստիճանը իր ոտքերի տակից հանել է։ Այդ պահին ինքը կորցրել է գիտակցությունը։ Չգիտի, թե որքան ժամանակ անց ուշքի է եկել, զգացել է, որ պառկած է հողի վրա, իսկ Արտակը` իր կողքին։ Արտակն իրեն բարձրացրել է գետնից, համբուրել, հայհոյելով տարել է տուն և ամբողջ գիշեր հայհոյել ու ծեծել է։ Ինքը սպասել է, որ լույսը բացվի` ոստիկանությանը դիմելու նպատակով։ Ինքը դեպքի պահին չի բղավել, այդ պատճառով հարևանները չեն լսել։
Գ.Թ. 13
06.01.2010թ. որպես տուժող հարցաքննության ժամանակ տված ցուցմունքում Սաթուշ Թաթարյանը հայտնել է, որ երբ Արտակի 2-րդ կինը` Մարինան, թողել և գնացել է իրենց տանից, 2009թ. դեկտեմբերի 30-ից սկսած Արտակն ամեն օր գիշեր-ցերեկ խմել, իրեն ծեծել ու հայհոյել է, հալածել է իրեն, չի թողել, որ ինքը քնի։ Յուրաքանչյուր անգամ իրեն ծեծելու ընթացքում ինքը դեմքը փակել է, որպեսզի դեմքին հետքեր չառաջանան և հարևանները դա չտեսնեն։ Ծեծելու ընթացքում Արտակը չէր թողնում, որ ինքը լացի, ասելով` «ձայնդ չլսեմ»։ Ինքն Արտակին ասել է, որ հոգնել է կյանքից, մի օր կկախվի, ջուրը կգցվի, թույն կխմի, որդին պատասխանել է, թե` ինչ ուզում ես, արա։
Իր ցուցմունքում նույնությամբ նկարագրելով հունվարի 3-ի և 4-ի երեկոյան իրեն կախելու փորձերը, որոնք համընկնում են 05.01.2010թ. բացատրության շարադրանքին, տուժող Սաթուշ Թաթարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 04.01.2010թ. իրեն կախելու փորձից հետո համոզված լինելով, որ միևնույն է, Արտակն իրեն սպանելու է, կատարվածի մասին հեռախոսով հայտնել է իր հորեղբոր աղջկան` բժշկուհի Էմմային, նրան ասելով, որ նոր գնած հագուստներ և սպիտակեղեն ունի, իր մեռնելուց հետո թող դրանք հագցնեն իրեն։ 05.01.2010թ. առավոտյան Էմման եկել է իրենց տուն, ցանկանալով իրեն տանել իր հետ, ստիպելով գնալ իր տուն, սակայն ինքը չի համաձայնվել, միայն խնդրել է Էմմայից` զանգահարել ոստիկանություն։
Որոշ ժամանակ անց եկել են ոստիկանները, իրեն ու Արտակին տարել են ոստիկանության բաժին։
Տուժողը հայտնել է, որ Արտակը գոռում էր, ասելով` «Ես քեզ պետք է սպանեմ»։ Արտակն իրեն միշտ ասել է, որ եթե ինքը լավ մայր լիներ, չէր թողնի, որ իր կինն իրենից հեռանա։ Արտակն ասել է, որ «դու վատն ես, վատ մայր ես, պետք է մեռնես, դու իմ տունը քանդեցիր, պետք է քեզ կախեմ»։ Տուժողը հայտնել է նաև, որ իր կյանքից հոգնել է, նախկինում ձեռքի երակներն է վնասել, Էմման իրեն բուժել է, սիստեմաներ է միացրել։ Մեկ անգամ էլ 2009թ. ամռանը գնացել է «Թոխմախի գյոլ» լճի մոտ` ինքնասպանություն գործելու, հետո փոշմանել և տուն է վերադարձել, այդ մասին պատմել է Էմմային։
Գ.Թ. 40-45
Իր լրացուցիչ 12.01.2010թ. ցուցմունքում տուժող Սաթուշ Թաթարյանը հայտնել է, որ Արտակը միշտ հայհոյել, ծեծել է իրեն, թքել է իր վրա, պառկում էր անկողնում և ստիպում էր չքնել, այլ իր մոտ կանգնել, իր բաժակը օղի լցնել։
Գ.Թ. 93-94
19.03.2010թ. տուժող Սաթուշ Թաթարյանին լրացուցիչ հարցաքննելիս քննիչը հարցադրում է կատարել տուժողին հետևյալ բովանդակությամբ. «Ձեր որդի Արտակ Հակոբյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ չի ցանկացել Ձեզ կախելու միջոցով սպանել, այլ ցանկացել է Ձեզ հետ կատակ անել։ Ի՞նչ կասեք այդ մասին»։
Տուժող Սաթուշ Թաթարյանը պատասխանել է, որ Արտակը կատակ է արել։ «Արտակն իրոք ինձ կախել է, բայց չի ուզեցել, որ ես մեռնեմ . . .»։
Գ.Թ. 171-172
Դրանից հետո նախաքննության և դատաքննության ժամանակ տուժողը ցուցմունք է տվել, որ Արտակ Հակոբյանն իր նկատմամբ կատակ է արել։
Տուժողի նշված պատճառաբանությունը դատարանը գնահատում է որպես մայրական զգացմունքայնության արտահայտություն` նպատակ ունենալով օգնել դատապարտման ենթակա որդուն` նրա պատժաչափը մեղմացնելու հարցում։
Որդու` ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի կողմից խաղողի թարմայից ավտոմեքենայի ամրագոտուց պատրաստված օղակով իրեն կախելու մասին տուժող Սաթուշ Թաթարյանը հայտնել է նաև դատաբժշկական փորձագետ Գագիկ Հարությունյանին։ Այդ մասին դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել փորձագետ Գ.Հարությունյանը։
Գ.Թ. 113-114, դատաքննության արձանագրություն
Դատաբժշկական փորձագետի 15.01.2010թ. թիվ 24 եզրակացության համաձայն` Սաթուշ Թաթարյանի պարանոցի ձախ կողմնային մակերեսին առկա են թեք-ներքևից վերև ուղղությամբ կամ միմյանց զուգահեռ թվով չորս ժապավենաձև մուգ կարմրակապտավուն գույնի արյունազեղումներ 8,0 x 0,4սմ-ից մինչև 2,0 x 0,4սմ չափսերով, վերին արյունազեղումից ստորինը կազմում է 2,8սմ։ Նույնպիսի արյունազեղումներ կան պարանոցի աջ կողմնային մակերեսին 3,0 x 1,0սմ չափսերով, որի վերին ծայրից դեպի քունքային շրջանը ձգվում է ոչ ինտենսիվ ժապավենաձև նույնանման արյունազեղում 2,5 x 0,8սմ չափսերով։
Փորձաքննության ներկայացվել է պոլիէթիլենից տոպրակ` իրեղեն ապացույցով, որը բացվել է, նրանում եղել է սև գույնի ավտոմեքենայի ամրագոտի` երկու հատ, կենտրոնից կապված միմյանց հետ, մեկ ծայրը կլորացրած կարված է, երկու ծայրերը հարթ մակերեսով կտրված են` թելիկների բզկտվածությամբ, ընդհանուր մեկ ժապավենը 1,0մետր երկարությամբ է, ամրագոտու լայնությունը։
Սաթուշ Թաթարյանի ստացած մարմնական վնասվածքը պարանոցի աջ և ձախ կեսերի արյունազեղումների ձևով, հասցվել է բութ առարկայով /ներով/, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Հաշվի առնելով վնասվածքների բնույթը, նրանց անատոմիական տեղակայությունները, չի բացառվում դրանց առաջանալը փորձաքննության ներկայացված պարանի` ամրագոտու միջոցով` պարանոցը սեղմվելու արդյունքում։
Գ.Թ. 113-114
Դատաքննության ընթացքում հարցաքննված դատաբժշկական փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը, պնդելով իր եզրակացությունը, ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իրեն տրամադրված ամրագոտու օղից իր մարմնի ծանրությամբ կախվելու ընթացքում տուժողը կարող էր ստանալ պարանոցի շրջանի արձանագրված վնասվածքները, որոնք ըստ էության ճմլման ակոսի /ստրանգուլյացիոն օղակ/ վնասվածքներ են։ Այդ վնասվածքները ստանալու ընթացքում` դեպի ուղեղ արյան շրջանառության խանգարման և դրանով պայմանավորված` առաջացած թթվածնային քաղցի պայմաններում տուժողը կորցրել է գիտակցությունը։ Օղից տուժողի պարանոցը չազատելու դեպքում մինչև մեկ րոպե անց վրա կհասներ տուժողի մահը։ Ամրագոտու տվյալ օղից տուժողի գլուխը կարող էր դուրս գալ` սեղմման և սնուցման խանգարման արդյունքում տուժողի պարանոցի մկանների թուլացման հետևանքով։
Դատաքննության արձանագրություն
Վկա Էմմա Շիրակյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը տուժող Սաթուշ Թաթարյանի հորեղբոր աղջիկն է, մասնագիտությամբ բժիշկ-անեսթեզիոլոգ է։ Ինքը տուժողի հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ, տուժողը միշտ իրեն հեռախոսով կամ անձնական շփումների ժամանակ ինֆորմացիա է տվել իր հետ կատարված դեպքերի մասին։ Վկան հայտնել է, որ Արտակը երիտասարդ տարիներից սկսած չարաշահել է ոգելից խմիչքը, իսկ հոր մահից հետո սկսել է ավելի շատ խմել։ Իր առաջին կնոջից բաժանվելուց հետո Արտակը ծեծել է մորը` Սաթուշին, ինքը հաճախ է տեսել նրա դեմքի և մարմնի այլ մասերին եղած կապտոցները։ Սաթուշը միշտ գանգատվել է իրեն, որ Արտակը օղի է խմում և ծեծում է իրեն։
2007թ. գնացել է նրանց տուն և տեսել է, որ Սաթուշը երկու ձեռքերի երակները կտրել է։ Իր հարցին, թե ինչու՞ է այդպիսի բան արել, Սաթուշը պատասխանել է, որ Արտակը իրեն շատ է ճնշում, կյանքից հոգնել է, մեռնել է ուզում։ Ինքը Սաթուշին տարել է իր տուն, մեկ շաբաթ բուժել է նրան, սիստեմաներ է միացրել։ Այդ ընթացքում ամեն օր Արտակը խմած եկել է իրենց տուն, պահանջել, որ մայրը վերադառնա։ Բուժվելուց հետո Սաթուշը գնացել է իրենց տուն։ Դրանից հետո Արտակն այնքան շատ է ծեծել ու ջարդել Սաթուշին, որ 2009թ. ամռանը մի գիշեր Արտակը զանգահարել և իրեն հայտնել է, որ մայրը գնացել է իրեն ջուրը գցի։ Ինքը շտապ գնացել է Սաթուշի տուն, Սաթուշը տանը չի եղել։ Առավոտյան նա վերադարձել և պատմել է, որ գնացել է իրեն գցելու «Թոխմախի գյոլի» մեջ` մեռնելու նպատակով, սակայն մարդիկ թույլ չեն տվել, համոզել և իրեն վերադարձրել են։ Նույն երեկոյան Սաթուշն իրեն հեռախոսով պատմել է, որ այդ պատճառով Արտակն իրեն լավ ծեծել է։ Ինքը միշտ Սաթուշից հարցրել է, թե ինչու՞ ոստիկանությանը չի հայտնում Արտակի վարքագծի մասին, Սաթուշը պատասխանել է, որ իր որդին է, կդատվի, այդ պատճառով ոստիկանությանը չի դիմել։
2010թ. հունվարի 4-ին ժամը 23.00-ի սահմաններում Սաթուշը զանգահարել է իրեն և լացելով պատմել է, որ նախորդ օրն Արտակն ուզեցել է իրեն կախել, սակայն շատ խնդրելուց հետո փոշմանել է։ Իսկ այսօր իրեն տարել է տան բակ և խաղողի թարմայի ձողից իրեն կախել է, իր ուշքը գնացել է և ընկել է գետնին։
Վկան հայտնել է, որ երբ Սաթուշն իրեն այս մասին պատմել է հեռախոսով, ինքը լսել է Արտակի հայհոյանքները։ Ինքը Արտակին հեռախոսով ասել է, որ կհայտնի ոստիկանությանը, այդ պատճառով Արտակը վախեցել է, Սաթուշը գիշերն այլևս չի զանգահարել։ Հաջորդ օրը` հունվարի 5-ին վաղ առավոտյան ինքը գնացել է Սաթուշի տուն, Արտակը հարբած վիճակում ահավոր հայհոյանքներ է տվել։ Ինքը Սաթուշի պարանոցին վնասվածքներ է տեսել, Սաթուշը շատ մեղք էր, լացում էր և ասում, որ ուզում է մեռնել։ Իր այն հարցին, թե ինչու՞ է նման բան արել, Արտակը պատասխանել է, որ` լավ է արել։ Նույնիսկ Արտակն իրեն ցույց է տվել պարանը և հայտնել, որ մորը դրանով է կախել։ Ինքը Սաթուշին ասել է, որ զանգահարելու է ոստիկանություն։ Սաթուշը պատասխանել է, որ հոգնել է, էլ չի դիմանում, համաձայնվել է ոստիկանություն զանգահարել։ Ինքը վերադարձել է իր տուն և կատարվածի մասին տեղյակ պահել ոստիկանությանը։
Գ.Թ. 88-92, դատաքննության արձանագրություն
Վկա Էմմա Շիրակյանն իր ցուցմունքը պնդել է ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանին առերես։
Գ.Թ. 186-190, դատաքննության արձանագրություն
Վկա Մարինե Ավագյանը ցուցմունք է տվել և ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի հետ առերես պնդել է, որ 2009թ. վերջին տասնօրյակում ինքը և Արտակ Հակոբյանը որպես ամուսիններ բնակվել են Արտակի տանը։ Արտակը մշտապես հարբած վիճակում ծեծել է մորը, նրան սեռական բնույթի հայհոյանքներ է տվել, սպառնացել է նրան սպանել, նվաստացրել է նրան, չի թողել քնել, արգելել է խոսել, թքել է մոր վրա։ Ինքը թողել և հեռացել է այդ տանից և Արտակից։
Գ.Թ. 57-59, 191-194, դատաքննության արձանագրություն
Դատահոգեբուժական և դատանարկոլոգիական համալիր փորձաքննության ընթացքում գտնվելով ստացիոնար հետազոտության մեջ, ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը փորձագետներին հայտնել է, որ ցանկացել է կախելու միջոցով սպանել մորը։
Փորձաքննության թիվ 24 եզրակացության համաձայն` իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը ճանաչվել է մեղսունակ։ Նրա մոտ փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են հոգեկան և վարքային խանգարումներ ալկոհոլի գործածման հետևանքով, կախվածության համախտանիշ։ Արտակ Հակոբյանն ունի հարկադիր բուժման կարիք, որի համար հակացուցումներ չկան։
Գ.Թ. 155-157
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունը
Դատաքննությամբ բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք միմյանց հետ համադրելով և գնահատելով իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության և իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքները կատարելու մեջ հիմնավորված է և նշված հոդվածի սանկցիայով նրա նկատմամբ պետք է քրեական պատիժ կիրառվի։
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք բնութագրում են հանցավորի անձնավորությունն ու կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, հնարավորություն են տալիս կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերելով` որոշել նշանակվող պատժի տեսակն ու չափը և լուծել այն կրելու նպատակահարմարության հարցը։
Դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքով ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի մոտ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելիս որպես ծանրացուցիչ հանգամանքներ են համարվում հանցանքն անպաշտպան, անօգնական և հանցավորից կախյալ վիճակում գտնվող 73-ամյա մոր նկատմամբ և ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը, տուժողին հոգեկան տանջանքների ենթարկելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքի դրվագով ծանրացուցիչ հանգամանք է համարվում հանցանքը ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքի դրվագով ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք պատճառելը հանցավորից կախվածության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ որպես ծանրացնող հանգամանք հաշվի չի առնվում, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում այն նշված է որպես հանցագործության հատկանիշ։
Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում քննարկելով հարցը, այն է` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել այնպիսի պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներից, այն է` արդարադատության արդյունավետության շահերից և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, որն անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանք կատարելը կանխելու համար։
Գնահատելով վերոշարադրյալը, քրեական գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերելով, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը հանգում է այն հիմնավոր եզրակացությանը, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես պատիժ անհրաժեշտ է նշանակել ազատազրկում որոշակի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի և 103-րդ հոդվածի հիմքով և ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 123-րդ և 126-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատժի կատարման հետ միացված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց ազատազրկումը կրելու վայրում ալկոհոլամոլության դեմ, բուժման ժամկետը հաշվակցելով նշանակված պատժի ժամկետի մեջ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված` հանցագործության գործիք հանդիսացող ավտոմեքենայի ամրագոտուց պատրաստված օղը ենթակա է ոչնչացման դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-358, 360, 365, 368-372, 376, 3761 և 379 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ և նշված հոդվածների սանկցիաներով կիրառել քրեական պատիժ, նշանակելով ազատազրկում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 7 (յոթ) տարի ժամկետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` 3 (երեք) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգով` հանցանքների համակցությամբ, ծանր հանցագործությունների համար վերջնական պատիժ նշանակելիս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին 7 (յոթ) տարի ազատազրկմանը մասնակի գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 2 (երկու) տարի ազատազրկումը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 (ինը) տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Հարկադիր բուժման մասով ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակել պատժի կատարման հետ միացված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց ազատազրկումը կրելու վայրում` ալկոհոլամոլության դեմ, բուժման ժամկետը հաշվակցելով նշանակված պատժի ժամկետի մեջ։
Պատժի սկիզբը հաշվել 2010 թվականի հունվարի 05-ից։
Մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված հանցագործության գործիք հանդիսացող ամրագոտին ոչնչացնել։
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է վերաքննության կարգով բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Վ. Թ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
2010թ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.
Նախագահող դատավոր Վ.Թ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Ա.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող Ա.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Տուժող Ս.ԹԱԹԱՐՅԱՆ
Ամբաստանյալ Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆ
Ամբաստանյալի պաշտպան Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
2010 թվականի հուլիսի 07-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի ծնված 01.06.1977թ. Երևան քաղաքում,
ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չդատված, չի աշխատել, հաշվառված և բնակվում է Երևան, Նեկրասովի փողոցի 73 տանը, կալանքի տակ է 2010 թվականի հունվարի 05-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը։
Երևան քաղաքի Նեկրասովի փողոցի 73 տան բնակչուհի, 05.11.1937թ. ծնված կենսաթոշակառու Սաթուշ Թաթարյանը 2010 թվականի հունվարի 05-ին հայտարարություն է տվել ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնին այն մասին, որ 04.01.2010թ. ժամը 2300-ի սահմաններում իր որդի Արտակ Հակոբյանն իրենց տան բակում խաղողի թարմաների երկաթե խողովակից կապել է ամրագոտուց օղ, իրեն ստիպել է աստիճան բերել, իրեն ծեծելով բարձրացրել է աստիճանների վրա, օղը գցել է իր վիզը, աստիճանը քաշել և իրեն կախել է։ Ինքը կորցրել է գիտակցությունը, երբ ուշքի է եկել, զգացել է, որ հողի վրա պառկած է, իսկ որդին կանգնած է իր կողքին։
Դեպքի վայրի տեղազննությամբ հայտնաբերվել են թարմայի խողովակից կախված ամրագոտուց պատրաստված օղը, իսկ թարմայի տակ` տնտեսական ծալովի աստիճանը։ Սաթուշ Թաթարյանի պարանոցի աջ և ձախ կեսերին առկա են եղել ճմլման ակոսին բնորոշ արյունազեղումներ։
Ոստիկանության Էրեբունու բաժին բերման ենթարկված Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը գտնվել է ալկոհոլային հարբածության վիճակում։
Փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի կողմից 05.01.2010թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 12100110 քրեական գործը և կատարվել է նախաքննություն։
05.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանը ձերբակալվել է, 07.01.2010թ. որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։
22.03.2010թ. առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Ա. Ռ. Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։
Քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ 10.04.2010թ. ստացվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում։
2.Դատաքննությամբ ձեռք բերված ու հետազոտված ապացույցները։
Դատաքննությամբ հետազոտվել են մեղադրանքի հիմքում դրված այն բոլոր ապացույցները, որոնք թվարկված են մեղադրական եզրակացության մեջ։
Ապահովելով դատաքննության լրիվությունը, բազմակողմանիությունը և օբյեկտիվությունը և ղեկավարվելով գործի արդար քննությանը վերաբերող սահմանադրական և դատավարական նորմերի դրույթներով, հիմնվելով պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքի վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորված է։
Դատաքննությամբ հիմնավորվել է հետևյալը.
Երևան քաղաքի Նեկրասով փողոցի 73-րդ տանը բնակվել են գործով տուժող, 10.11.1937թ. ծնված Սաթուշ Ղազարոսի Թաթարյանը և նրա որդի, գործով ամբաստանյալ, 01.06.1977թ. ծնված Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը։
Տուժողի ամուսինը մահացել է 2002 թվականին, տուժողը 1999 թվականից որպես թոշակառու հաշվառված է Էրեբունի - Նուբարաշեն սոցապահովության տարածքային բաժնում, ամսական ստանում է 28,646 ՀՀ դրամ կենսաթոշակ, որը չի բավարարում նրա կենսաապահովման և բուժօգնության կազմակերպման համար։ Տուժողը մշտական հոգածության, խնամքի և բարի վերաբերմունքի կարիք է ունեցել, դրանով իսկ` նա նյութական և այլ կախվածություն է ունեցել իր հետ համատեղ բնակվող չափահաս աշխատունակ որդուց` ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանից։ Վերջինիս` որպես զավակի, սահմանադրական, օրենսդրական, բարոյական և որդիական պարտքն է եղել հոգ տանել իր 73-ամյա զառամյալ և անաշխատունակ ծնողի նկատմամբ։
Ամբաստանյալը մշտական աշխատանք և կայուն վաստակ չի ունեցել, անհագ հակում է դրսևորել ալկոհոլի նկատմամբ, ոգելից խմիչք է օգտագործել 14 տարեկանից, չի կարողացել իրեն զսպել, խմել է մինչև գիտակցության մթագնումը։ Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը 2007 թվականից 4 անգամ ստացիոնար բուժվել է նարկոլոգիական կլինիկայում ալկոհոլիզմի դեմ, 24.09.2007թ. հաշվառված է ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ Նարկոլոգիական կլինիկայում «Խրոնիկական ալկոհոլիզմ 2-րդ ստադիա» ախտորոշմամբ։ Նշված հանգամանքով են պայմանավորվել ամբաստանյալի 2 անգամվա անհաջող ամուսնությունները, որոնցից 2-րդ ամուսնությունը 2009 թվականի դեկտեմբերի վերջերին 27.09.1991թ. ծնված, վկա Մարինե Ավագյանի հետ տևել է ընդամենը մեկ շաբաթ, Մարինե Ավագյանը ծնողների աջակցությամբ կարողացել է հեռանալ ամբաստանյալի տանից և դուրս գալ ամբաստանյալի կպչուն-ագրեսիվ հետապնդման ազդեցությունից։
Որպես իր անձնական անհաջողությունների թիրախ ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանն ընտրել է իր զառամյալ և թոշակառու մորը։ Մշտապես գտնվելով ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ և չհագենալով դրա օգտագործումից, ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանն իր մոր նկատմամբ դրսևորել է բացառիկ ցինիկ և անբարո վերաբերմունք, որն արտահայտվել է նրանում, որ 2009 թվականի դեկտեմբերի 24-ից 28-ն ընդգրկող ժամանակահատվածում իրենց տանը 2-րդ կնոջ` Մարինե Ավագյանի գտնվելու ընթացքում, ինչպես նաև` հետագա օրերին պարբերաբար մորը խոշտանգել, տանջել, ստորացրել է, նվաստացրել նրա մարդկային արժանապատվությունը, նրան պատճառել է ֆիզիկական և հոգեկան տառապանք, կոպիտ և անտանելի վերաբերմունք է դրսևորել նրա նկատմամբ։
Վերը նշվածը արտահայտվել է նրանում, որ խրոնիկ հարբածության մեջ գտնվելով, նույնիսկ գիշերը մորից պահանջել է խանութ գնալ և իր համար ոգելից խմիչք բերել, ծեծել է մորը, հայհոյել, թքել նրա վրա, պահանջել է չքնել և կանգնել իր կողքին, գիշերով պահանջել է իր ուզած կերակուրը պատրաստել, որը պատրաստ լինելու պայմաններում չի կերել։
Դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն ընդգրկող ժամանակահատվածը, 2009 թվականի դեկտեմբերի 3-րդ տասնօրյակը համընկնում է այն օրերի հետ, որի ընթացքում ամբաստանյալի 2-րդ կինը` վկա Մարինե Ավագյանը, բնակվել է ամբաստանյալի և տուժողի տանը և ականատես է եղել կատարվածին։
Դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի կողմից իր մոր` տուժող Սաթուշ Թաթարյանի նկատմամբ նկարագրված վերաբերմունքը տևել է պարբերական և տևական բնույթ` տարիներ շարունակ, որի հետևանքով 2007թ. տուժողը վնասել է իր ձեռքերի արյունատար անոթները, այնուհետև զգալով իր հետագա ապրելու անիմաստության զգացողությունը, ցանկացել է ինքնասպանություն գործել` ջրախեղդ լինելու եղանակով, այդ նպատակով գնացել է «Թոխմախի» լճի մոտ, սակայն գտնվել են բարի մարդիկ, ովքեր խորհուրդ են տվել վերադառնալ տուն։
Արտակ Հակոբյանի վարած կենցաղի արդյունքում ոչ մի հարևան նրանց հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, իսկ Սաթուշ Թաթարյանի հետ շփվել է միայն նրա հորեղբոր դուստրը` վկա, մասնագիտությամբ բժիշկ-անեսթեզիոլոգ, 1947թ. ծնված Էմմա Շիրակյանը, ում Սաթուշ Թաթարյանը պարբերաբար հեռախոսով տեղյակ է պահել իր նկատմամբ որդու` Արտակ Հակոբյանի վատ վարվելու հերթական դրսևորման մասին։
2002 թվականից` հոր մահից հետո ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը լիովին տրվել է ոգելից խմիչքին, նարկոլոգիական դիսպանսերում բուժվել է 4 անգամ, սակայն բուժումն անարդյունավետ է եղել։
Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանն իր անձնական կյանքի անհաջողությունների մեջ մեղավոր է համարել մորը` Սաթուշ Թաթարյանին։
Վերջին անհաջող ամուսնությունից` 2009թ. դեկտեմբերի վերջին տասնօրյակի ընթացքում շուրջ մեկ շաբաթ ամուսնական կյանք վարելուց և 2-րդ կնոջ` Մարինե Ավագյանի հեռանալուց հետո ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը մոր նկատմամբ դարձել է առավել ագրեսիվ։ Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը, իր անձնական կյանքը դասավորել չկարողանալու և անհաջողությունների մեջ մեղադրելով մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, մտադրվել է նրան սպանել կախելու միջոցով և այդ մասին տեղյակ է պահել մորը` Սաթուշ Թաթարյանին։ Վերջինս իր նկատմամբ որդու հերթական չար մտադրությունը հանգիստ է ընդունել` մահը գերադասելով իր նվաստացուցիչ և անպաշտպան ապրելաձևից։
Իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը 03.01.2010թ. երեկոյան վերցրել է պահած` ավտոմեքենայի վարորդի և ուղևորի համար նախատեսված անվտանգության ամրագոտին, դրա ծայրերը կապել և ստեղծել է կոշտ օղ, այն օղի մասից կախել է իրենց տան բակի հողամասի խաղողի թարմայի մետաղյա խողովակից, այնուհետև մորից` Սաթուշ Թաթարյանից, պահանջել է աթոռը /табуретка/ բերել, բարձրանալ աթոռի վրա և կախվել։ Սաթուշ Թաթարյանը ստիպված բերել է աթոռը, բարձրացել է դրա վրա, սակայն օղը Սաթուշ Թաթարյանի գլխից բարձր դիրքում է գտնվել, ամբաստանյալն ու տուժողը` վերջինիս խնդրանքից հետո վերադարձել են տուն, Արտակ Հակոբյանը գիշերը շարունակել է հարբել, ծեծել և հայհոյել մորը, սպառնալով անպայման նրան սպանել կախելու միջոցով։
Հաջորդ օրը` 04.01.2010թ. ժամը 23-ի սահմաններում, գտնվելով հարբած վիճակում, ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, կրկին տարել է թարմայից կախված օղի տակ, այս անգամ մորից պահանջել է բերել ծալովի տնտեսական աստիճանը և կախվել օղից։ Սաթուշ Թաթարյանը, ճարահատյալ և հլու-հնազանդ հարբած որդու կամքին, վերջինիս վարքագծից հոգեպես լիովին սպառված և տանջահար` կատարել է Արտակ Հակոբյանի կամքը` անձամբ բերել է տնտեսական ծալովի աստիճանը, տեղադրել է թարմայից կախված օղի տակ, բարձրացել է աստիճանի վրա և Արտակ Հակոբյանը կոշտ օղակը գցել է մոր վիզը։ Այդ պահին Արտակ Հակոբյանը մի կողմ է հրել աստիճանը, նպատակ ունենալով դիտավորությամբ իր մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, զրկել կյանքից։ Կարճ ժամանակահատվածում Սաթուշ Թաթարյանը օղից կախված և ոտքերը օդում դիրքով մնալուց հետո, կորցնելով գիտակցությունը, ընկել է գետնին` կոշտ անշարժ օղի շրջանագիծը մեծ լինելու և կախված վիճակում պարանոցի մկանները սնուցման խանգարման արդյունքում թուլանալու պատճառով գլուխը օղից դուրս գալու հետևանքով, որի պատճառով Արտակ Հակոբյանի կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունը մինչև վերջ ավարտին չի հասցվել։
Տվյալ դեպքում առկա է սպանության ավարտված հանցափորձը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ Ընդունելով ոգելից խմիչքից իր կախվածությունը և մեծ քանակության ոգելից խմիչք օգտագործելու իր ներքին անհաղթահարելի ցանկություն դրսևորելու հանգամանքը, ամբաստանյալը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ իր մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, չի խոշտանգել, չի ծեծել, չի նվաստացրել, նրան մարմնական կամ հոգեկան տառապանք չի պատճառել։ Ամբաստանյալը նախաքննության կեսից և դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել, որ օղը թարմայից կախելով և մոր վիզն անցկացնելով` կատակ է արել։ Դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը մոր նկատմամբ կատակ է արել, ցանկացել է օղը գցել մոր վիզը և մորը նկարել այդ դիրքում։
Գ. Թ. 182-183, դատաքննության արձանագրություն
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի նշված պատճառաբանություններն անհիմն են, հերքվում են գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի հետևյալ ցուցմունքներով, որոնք բոլորը տրվել են պաշտպանի ներկայությամբ։ 06.01.2010թ. որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս տված ցուցմունքում Արտակ Հակոբյանը հայտնել է հետևյալը.
«. . . օղի խմելուց հետո ես ահավոր հարբել էի։ Երբ մայրս արգելեց, որ կնոջս զանգեմ, այդ առիթով մեր միջև վիճաբանություն առաջացավ ժամը 23-ի սահմաններում . . . ես գնացի միջանցք, հայելու տակից վերցրեցի սև գույնի ամրագոտին, տարա դուրս և կապեցի, իմ հիշելով, տան դիմաց գտնվող խաղողի մետաղյա խողովակներից, որից հետո ներս եկա և մորս ասացի` գնա աստիճանավանդակը փնտրելու։ Նա միջանցքից վերցրեց աստիճանը, որը ծալովի էր, երկաթյա, բերեց տան բակ։ Ես նրան ասացի` տար և դիր իմ կախած ռեմենի տակ։ Մայրս տարավ և դրեց։ Հետո ասացի` դե բարձրացիր ու պարանից կախվիր։ Երբ նա պարանը գցեց վիզը, ես այդ ժամանակ գլխի ընկա, թե ինչ եմ անում, ես այդ ժամանակ մորս գրկեցի, վերև բարձրացրեցի և միասին երկուսով ընկանք գետնին . . . ես շատ խմած էի, անջատված էի, այդ պահին չէի զգում, թե ինչ եմ անում։ Ես չէի ցանկանում մորս սպանել, եթե ցանկանայի, ապա չէի գրկի և նրան հանեի։ Երբ մորս կախված տեսա պարանից, ավելի ճիշտ` պարանը վզին գցած տեսա, նոր զգացի, թե ինչ եմ անում, ուղեղս տեղն եկավ և ես նրան գրկեցի և հանեցի . . . ինչպես կարող է մարդն իր մորը կախել, հենց այդ պահին ես զգացի, որ սխալ եմ անում և այն ուղղեցի . . . »։
Գ. Թ. 32-35
07.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով /Գ.Թ.49/։
Որպես մեղադրյալ հարցաքննության ժամանակ Արտակ Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և իր ձեռքով գրած ցուցմունքում հայտնել է հետևյալը.
« . . . իրոք ես հաճախակի օղի խմելուց հետո վիճել եմ մորս հետ, ծեծել եմ նրան, մի քանի անգամ հայհոյել եմ նրան։ Ես միշտ մորիցս դժգոհում էի և խմելուց հետո մի քանի անգամ նույնիսկ ասել եմ, որ կսպանեմ։ 2010թ. հունվարի 3-ին ես որոշեցի նրան կախել։ Այդ նպատակով ավտոմեքենայի ռեմենով օղակ սարքեցի, կախեցի թառմի ձողից և մորս պահանջեցի, որ աթոռ դնի և կախվի։ Քանի որ ձեռքերս դողում է խնդրում եմ ցուցմունքս շարունակի քննիչը։ Նա բարձրացավ, սակայն բոյը կարճ էր և չհասավ, բացի այդ մայրս ինձ շատ խնդրեց, որ չկախվի։ Դրանից հետո ես համաձայնվեցի, միասին գնացինք տուն, ես կրկին օղի եմ խմել ու քնել եմ։ Հաջորդ օրը հունվարի 4-ին առավոտվանից ես խմել եմ մինչև գիշեր և ժամը 23-ի սահմաններում խմած վիճակում ես որոշեցի մորս կրկին կախել։ Ես նրանից պահանջեցի, որ աստիճան դնի և բարձրանա ու կախվի։ Մայրս բերեց աստիճանը, դրեց պարանի տակ, բարձրացավ, սակայն չեմ հիշում, թե ես նրան օգնե՞լ եմ, որ գլուխն անցկացնի օղի միջով։ Դրանից հետո ես տեսնելով պարանը մորս վզին, միանգամից զգացի, թե ինչ եմ անում, դրանից հետո ես աստիճանը մի կողմ չեմ տարել, այլ նրան գրկել ու բարձրացրել եմ վերև, նրա գլուխը օղից դուրս է եկել և միասին ընկել ենք գետնին, ահա եղել է այսպես»։
Գ. Թ. 52-53
07.01.2010թ. Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարել է քննիչի միջնորդությունը և մեղադրյալ Արտակ Հակոբյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։ Միջնորդության քննարկման ժամանակ դատական նիստի ընթացքում Արտակ Հակոբյանը հայտնել է դատարանին, որ առաջադրված մեղադրանքն ընդունում է, սակայն ինքն է պարանից հանել մորը` տուժող Սաթուշ Թաթարյանին, զղջացել է կատարածի համար և սթափ վիճակում միայն գիտակցել է, թե ինչ է կատարել»։
Գ. Թ. 56
Դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննության իրականացումից հետո 15.03.2010թ. որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննության ժամանակ Արտակ Հակոբյանը հայտնել է, որ ինքն իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչում, ինքը կատակասեր է, ինքը հիմար կատակ է արել, իր մորը կախելու նպատակ չի ունեցել։
Գ. Թ. 160-161
22.03.2010թ. մեղադրյալ Արտակ Հակոբյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր սկզբնական ցուցմունքները տվել է քննիչի թելադրանքով, ինքը կատակ է արել և այդ մասին իմացել է իր մայրը։ Ինքը խոստովանական ցուցմունքներ է տվել, քանի որ ցանկացել է տուն գնալ։
Գ. Թ. 182-183
Քննիչին հասցեագրած իր 06.04.2010թ. միջնորդության մեջ Արտակ Հակոբյանն իր գործողությունները մոր նկատմամբ որակել է որպես «հիմար կատակ» և ըստ էության ընդունելով մորը կախելու հանգամանքը, նշել է, որ «. . . երբ ես նրան աստիճանից ուզում էի հանել, անզգույշ վարվեցի իմ մայրիկի մարմնի ծանրության պատճառով . . . »։
Գ. Թ. 213-214
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ հիմնավորվել է, որ Երևանի Նեկրասովի 73 սեփական տան բակի հողամասի մի հատվածում, որտեղ խաղողի թարմաներն են, թարմաները պահող մետաղյա խողովակից կախված է եղել ավտոմեքենայի ամրագոտի` վերևի հատվածում կոշտ, անշարժ օղով։ Թարմայի բարձրությունը գետնից կազմել է 2մ 10սմ, իսկ օղի հանգույցը` 1մ 80սմ, թարմայի տակ առկա է սանդուղք /աստիճան/։ Դեպքի վայրում Սաթուշ Թաթարյանը հայտարարել է, որ Արտակ Հակոբյանը 2010թ. հունվարի 4-ին իրեն ցանկացել է կախաղան հանել, օղը գցել է իր պարանոցին, սանդուղքը մի կողմ է հրել, ինքը կորցրել է գիտակցությունը և ուշքի գալով, նկատել է, որ պառկած է գետնին։ Արձանագրությանը կից լուսանկարներում պատկերված են դեպքի վայրը, սանդուղքը /աստիճանը/, թարմայի խողովակից կախված ամրագոտու օղը, այն իր պարանոցին գցելը Սաթուշ Թաթարյանի կողմից ցույց տալու պահը։
Գ.Թ. 5-6, 7-9
Ամրագոտին առգրավվել, զննվել և ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։
Գ.Թ. 4-5, 21, 162
05.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Էրեբունի բաժին, բժշկական զննությամբ նրա մոտ արձանագրվել է ալկոհոլային հարբածություն։
Գ.Թ. 14, 15
Տուժող Սաթուշ Թաթարյանը 05.01.2010թ. բացատրության մեջ հայտնել է, որ որդին` Արտակ Հակոբյանը, չարաշահել է ոգելից խմիչքը, 2007 թվականից սկսած 4 անգամ ստացիոնար կարգով բուժվել է ալկոհոլիզմի դեմ, սակայն բուժումը դրական արդյունք չի տվել։ Ոգելից խմիչքի մեծ քանակություն օգտագործելով` դառնում է անկառավարելի, հայհոյում և ծեծի էր ենթարկում իրեն։ 2010թ. հունվարի 3-ին տանը նստած խմելու ընթացքում Արտակը հանկարծակի ասել է, որ կախելու է իրեն։ Տանը եղած մեքենայի ամրագոտիով բակի թարմայից կախաղան է սարքել և ետ գալով տուն, ասել է իրեն, որ «կախաղանը պատրաստ է, արի, որ կախեմ»։ Դա եղել է ժ.23-ի սահմաններում, ինքը սկսել է համոզել, ասելով, որ հարևանները կլսեն։ Բայց Արտակը հրամայել է փոքր աթոռ բերել։ Ինքն այն բերել և դրել է կախաղանի տակ։ Արտակը հրամայել է կանգնել աթոռի վրա, որն ինքը կատարել է։ Սակայն գլուխը օղակին չի հասել։ Ինքը համոզել է Արտակին, տուն է տարել, Արտակը շարունակել է օղի խմել։ Գիշերվա ժամը 04-ին արթնացել ու սկսել է իրեն ծեծել, այնուհետև նորից է օղի խմել և էլի շարունակել է ծեծել իրեն։ Այդպես շարունակել է մինչև 04.01.2010թ. ժամը 23-ը։ Իրեն Արտակը քաշելով տարել է բակ` կախաղանի մոտ, այնուհետև պահանջել է աստիճանը բերել։ Ինքը բերել է աստիճանը, Արտակի հրամանով, վախենալով, բարձրացել է աստիճանի վրա։ Արտակը պարանն անցկացրել է իր վիզը և աստիճանը իր ոտքերի տակից հանել է։ Այդ պահին ինքը կորցրել է գիտակցությունը։ Չգիտի, թե որքան ժամանակ անց ուշքի է եկել, զգացել է, որ պառկած է հողի վրա, իսկ Արտակը` իր կողքին։ Արտակն իրեն բարձրացրել է գետնից, համբուրել, հայհոյելով տարել է տուն և ամբողջ գիշեր հայհոյել ու ծեծել է։ Ինքը սպասել է, որ լույսը բացվի` ոստիկանությանը դիմելու նպատակով։ Ինքը դեպքի պահին չի բղավել, այդ պատճառով հարևանները չեն լսել։
Գ.Թ. 13
06.01.2010թ. որպես տուժող հարցաքննության ժամանակ տված ցուցմունքում Սաթուշ Թաթարյանը հայտնել է, որ երբ Արտակի 2-րդ կինը` Մարինան, թողել և գնացել է իրենց տանից, 2009թ. դեկտեմբերի 30-ից սկսած Արտակն ամեն օր գիշեր-ցերեկ խմել, իրեն ծեծել ու հայհոյել է, հալածել է իրեն, չի թողել, որ ինքը քնի։ Յուրաքանչյուր անգամ իրեն ծեծելու ընթացքում ինքը դեմքը փակել է, որպեսզի դեմքին հետքեր չառաջանան և հարևանները դա չտեսնեն։ Ծեծելու ընթացքում Արտակը չէր թողնում, որ ինքը լացի, ասելով` «ձայնդ չլսեմ»։ Ինքն Արտակին ասել է, որ հոգնել է կյանքից, մի օր կկախվի, ջուրը կգցվի, թույն կխմի, որդին պատասխանել է, թե` ինչ ուզում ես, արա։
Իր ցուցմունքում նույնությամբ նկարագրելով հունվարի 3-ի և 4-ի երեկոյան իրեն կախելու փորձերը, որոնք համընկնում են 05.01.2010թ. բացատրության շարադրանքին, տուժող Սաթուշ Թաթարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 04.01.2010թ. իրեն կախելու փորձից հետո համոզված լինելով, որ միևնույն է, Արտակն իրեն սպանելու է, կատարվածի մասին հեռախոսով հայտնել է իր հորեղբոր աղջկան` բժշկուհի Էմմային, նրան ասելով, որ նոր գնած հագուստներ և սպիտակեղեն ունի, իր մեռնելուց հետո թող դրանք հագցնեն իրեն։ 05.01.2010թ. առավոտյան Էմման եկել է իրենց տուն, ցանկանալով իրեն տանել իր հետ, ստիպելով գնալ իր տուն, սակայն ինքը չի համաձայնվել, միայն խնդրել է Էմմայից` զանգահարել ոստիկանություն։
Որոշ ժամանակ անց եկել են ոստիկանները, իրեն ու Արտակին տարել են ոստիկանության բաժին։
Տուժողը հայտնել է, որ Արտակը գոռում էր, ասելով` «Ես քեզ պետք է սպանեմ»։ Արտակն իրեն միշտ ասել է, որ եթե ինքը լավ մայր լիներ, չէր թողնի, որ իր կինն իրենից հեռանա։ Արտակն ասել է, որ «դու վատն ես, վատ մայր ես, պետք է մեռնես, դու իմ տունը քանդեցիր, պետք է քեզ կախեմ»։ Տուժողը հայտնել է նաև, որ իր կյանքից հոգնել է, նախկինում ձեռքի երակներն է վնասել, Էմման իրեն բուժել է, սիստեմաներ է միացրել։ Մեկ անգամ էլ 2009թ. ամռանը գնացել է «Թոխմախի գյոլ» լճի մոտ` ինքնասպանություն գործելու, հետո փոշմանել և տուն է վերադարձել, այդ մասին պատմել է Էմմային։
Գ.Թ. 40-45
Իր լրացուցիչ 12.01.2010թ. ցուցմունքում տուժող Սաթուշ Թաթարյանը հայտնել է, որ Արտակը միշտ հայհոյել, ծեծել է իրեն, թքել է իր վրա, պառկում էր անկողնում և ստիպում էր չքնել, այլ իր մոտ կանգնել, իր բաժակը օղի լցնել։
Գ.Թ. 93-94
19.03.2010թ. տուժող Սաթուշ Թաթարյանին լրացուցիչ հարցաքննելիս քննիչը հարցադրում է կատարել տուժողին հետևյալ բովանդակությամբ. «Ձեր որդի Արտակ Հակոբյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ չի ցանկացել Ձեզ կախելու միջոցով սպանել, այլ ցանկացել է Ձեզ հետ կատակ անել։ Ի՞նչ կասեք այդ մասին»։
Տուժող Սաթուշ Թաթարյանը պատասխանել է, որ Արտակը կատակ է արել։ «Արտակն իրոք ինձ կախել է, բայց չի ուզեցել, որ ես մեռնեմ . . .»։
Գ.Թ. 171-172
Դրանից հետո նախաքննության և դատաքննության ժամանակ տուժողը ցուցմունք է տվել, որ Արտակ Հակոբյանն իր նկատմամբ կատակ է արել։
Տուժողի նշված պատճառաբանությունը դատարանը գնահատում է որպես մայրական զգացմունքայնության արտահայտություն` նպատակ ունենալով օգնել դատապարտման ենթակա որդուն` նրա պատժաչափը մեղմացնելու հարցում։
Որդու` ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի կողմից խաղողի թարմայից ավտոմեքենայի ամրագոտուց պատրաստված օղակով իրեն կախելու մասին տուժող Սաթուշ Թաթարյանը հայտնել է նաև դատաբժշկական փորձագետ Գագիկ Հարությունյանին։ Այդ մասին դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել փորձագետ Գ.Հարությունյանը։
Գ.Թ. 113-114, դատաքննության արձանագրություն
Դատաբժշկական փորձագետի 15.01.2010թ. թիվ 24 եզրակացության համաձայն` Սաթուշ Թաթարյանի պարանոցի ձախ կողմնային մակերեսին առկա են թեք-ներքևից վերև ուղղությամբ կամ միմյանց զուգահեռ թվով չորս ժապավենաձև մուգ կարմրակապտավուն գույնի արյունազեղումներ 8,0 x 0,4սմ-ից մինչև 2,0 x 0,4սմ չափսերով, վերին արյունազեղումից ստորինը կազմում է 2,8սմ։ Նույնպիսի արյունազեղումներ կան պարանոցի աջ կողմնային մակերեսին 3,0 x 1,0սմ չափսերով, որի վերին ծայրից դեպի քունքային շրջանը ձգվում է ոչ ինտենսիվ ժապավենաձև նույնանման արյունազեղում 2,5 x 0,8սմ չափսերով։
Փորձաքննության ներկայացվել է պոլիէթիլենից տոպրակ` իրեղեն ապացույցով, որը բացվել է, նրանում եղել է սև գույնի ավտոմեքենայի ամրագոտի` երկու հատ, կենտրոնից կապված միմյանց հետ, մեկ ծայրը կլորացրած կարված է, երկու ծայրերը հարթ մակերեսով կտրված են` թելիկների բզկտվածությամբ, ընդհանուր մեկ ժապավենը 1,0մետր երկարությամբ է, ամրագոտու լայնությունը։
Սաթուշ Թաթարյանի ստացած մարմնական վնասվածքը պարանոցի աջ և ձախ կեսերի արյունազեղումների ձևով, հասցվել է բութ առարկայով /ներով/, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Հաշվի առնելով վնասվածքների բնույթը, նրանց անատոմիական տեղակայությունները, չի բացառվում դրանց առաջանալը փորձաքննության ներկայացված պարանի` ամրագոտու միջոցով` պարանոցը սեղմվելու արդյունքում։
Գ.Թ. 113-114
Դատաքննության ընթացքում հարցաքննված դատաբժշկական փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը, պնդելով իր եզրակացությունը, ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իրեն տրամադրված ամրագոտու օղից իր մարմնի ծանրությամբ կախվելու ընթացքում տուժողը կարող էր ստանալ պարանոցի շրջանի արձանագրված վնասվածքները, որոնք ըստ էության ճմլման ակոսի /ստրանգուլյացիոն օղակ/ վնասվածքներ են։ Այդ վնասվածքները ստանալու ընթացքում` դեպի ուղեղ արյան շրջանառության խանգարման և դրանով պայմանավորված` առաջացած թթվածնային քաղցի պայմաններում տուժողը կորցրել է գիտակցությունը։ Օղից տուժողի պարանոցը չազատելու դեպքում մինչև մեկ րոպե անց վրա կհասներ տուժողի մահը։ Ամրագոտու տվյալ օղից տուժողի գլուխը կարող էր դուրս գալ` սեղմման և սնուցման խանգարման արդյունքում տուժողի պարանոցի մկանների թուլացման հետևանքով։
Դատաքննության արձանագրություն
Վկա Էմմա Շիրակյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը տուժող Սաթուշ Թաթարյանի հորեղբոր աղջիկն է, մասնագիտությամբ բժիշկ-անեսթեզիոլոգ է։ Ինքը տուժողի հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ, տուժողը միշտ իրեն հեռախոսով կամ անձնական շփումների ժամանակ ինֆորմացիա է տվել իր հետ կատարված դեպքերի մասին։ Վկան հայտնել է, որ Արտակը երիտասարդ տարիներից սկսած չարաշահել է ոգելից խմիչքը, իսկ հոր մահից հետո սկսել է ավելի շատ խմել։ Իր առաջին կնոջից բաժանվելուց հետո Արտակը ծեծել է մորը` Սաթուշին, ինքը հաճախ է տեսել նրա դեմքի և մարմնի այլ մասերին եղած կապտոցները։ Սաթուշը միշտ գանգատվել է իրեն, որ Արտակը օղի է խմում և ծեծում է իրեն։
2007թ. գնացել է նրանց տուն և տեսել է, որ Սաթուշը երկու ձեռքերի երակները կտրել է։ Իր հարցին, թե ինչու՞ է այդպիսի բան արել, Սաթուշը պատասխանել է, որ Արտակը իրեն շատ է ճնշում, կյանքից հոգնել է, մեռնել է ուզում։ Ինքը Սաթուշին տարել է իր տուն, մեկ շաբաթ բուժել է նրան, սիստեմաներ է միացրել։ Այդ ընթացքում ամեն օր Արտակը խմած եկել է իրենց տուն, պահանջել, որ մայրը վերադառնա։ Բուժվելուց հետո Սաթուշը գնացել է իրենց տուն։ Դրանից հետո Արտակն այնքան շատ է ծեծել ու ջարդել Սաթուշին, որ 2009թ. ամռանը մի գիշեր Արտակը զանգահարել և իրեն հայտնել է, որ մայրը գնացել է իրեն ջուրը գցի։ Ինքը շտապ գնացել է Սաթուշի տուն, Սաթուշը տանը չի եղել։ Առավոտյան նա վերադարձել և պատմել է, որ գնացել է իրեն գցելու «Թոխմախի գյոլի» մեջ` մեռնելու նպատակով, սակայն մարդիկ թույլ չեն տվել, համոզել և իրեն վերադարձրել են։ Նույն երեկոյան Սաթուշն իրեն հեռախոսով պատմել է, որ այդ պատճառով Արտակն իրեն լավ ծեծել է։ Ինքը միշտ Սաթուշից հարցրել է, թե ինչու՞ ոստիկանությանը չի հայտնում Արտակի վարքագծի մասին, Սաթուշը պատասխանել է, որ իր որդին է, կդատվի, այդ պատճառով ոստիկանությանը չի դիմել։
2010թ. հունվարի 4-ին ժամը 23.00-ի սահմաններում Սաթուշը զանգահարել է իրեն և լացելով պատմել է, որ նախորդ օրն Արտակն ուզեցել է իրեն կախել, սակայն շատ խնդրելուց հետո փոշմանել է։ Իսկ այսօր իրեն տարել է տան բակ և խաղողի թարմայի ձողից իրեն կախել է, իր ուշքը գնացել է և ընկել է գետնին։
Վկան հայտնել է, որ երբ Սաթուշն իրեն այս մասին պատմել է հեռախոսով, ինքը լսել է Արտակի հայհոյանքները։ Ինքը Արտակին հեռախոսով ասել է, որ կհայտնի ոստիկանությանը, այդ պատճառով Արտակը վախեցել է, Սաթուշը գիշերն այլևս չի զանգահարել։ Հաջորդ օրը` հունվարի 5-ին վաղ առավոտյան ինքը գնացել է Սաթուշի տուն, Արտակը հարբած վիճակում ահավոր հայհոյանքներ է տվել։ Ինքը Սաթուշի պարանոցին վնասվածքներ է տեսել, Սաթուշը շատ մեղք էր, լացում էր և ասում, որ ուզում է մեռնել։ Իր այն հարցին, թե ինչու՞ է նման բան արել, Արտակը պատասխանել է, որ` լավ է արել։ Նույնիսկ Արտակն իրեն ցույց է տվել պարանը և հայտնել, որ մորը դրանով է կախել։ Ինքը Սաթուշին ասել է, որ զանգահարելու է ոստիկանություն։ Սաթուշը պատասխանել է, որ հոգնել է, էլ չի դիմանում, համաձայնվել է ոստիկանություն զանգահարել։ Ինքը վերադարձել է իր տուն և կատարվածի մասին տեղյակ պահել ոստիկանությանը։
Գ.Թ. 88-92, դատաքննության արձանագրություն
Վկա Էմմա Շիրակյանն իր ցուցմունքը պնդել է ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանին առերես։
Գ.Թ. 186-190, դատաքննության արձանագրություն
Վկա Մարինե Ավագյանը ցուցմունք է տվել և ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի հետ առերես պնդել է, որ 2009թ. վերջին տասնօրյակում ինքը և Արտակ Հակոբյանը որպես ամուսիններ բնակվել են Արտակի տանը։ Արտակը մշտապես հարբած վիճակում ծեծել է մորը, նրան սեռական բնույթի հայհոյանքներ է տվել, սպառնացել է նրան սպանել, նվաստացրել է նրան, չի թողել քնել, արգելել է խոսել, թքել է մոր վրա։ Ինքը թողել և հեռացել է այդ տանից և Արտակից։
Գ.Թ. 57-59, 191-194, դատաքննության արձանագրություն
Դատահոգեբուժական և դատանարկոլոգիական համալիր փորձաքննության ընթացքում գտնվելով ստացիոնար հետազոտության մեջ, ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը փորձագետներին հայտնել է, որ ցանկացել է կախելու միջոցով սպանել մորը։
Փորձաքննության թիվ 24 եզրակացության համաձայն` իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը ճանաչվել է մեղսունակ։ Նրա մոտ փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են հոգեկան և վարքային խանգարումներ ալկոհոլի գործածման հետևանքով, կախվածության համախտանիշ։ Արտակ Հակոբյանն ունի հարկադիր բուժման կարիք, որի համար հակացուցումներ չկան։
Գ.Թ. 155-157
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունը
Դատաքննությամբ բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք միմյանց հետ համադրելով և գնահատելով իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության և իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքները կատարելու մեջ հիմնավորված է և նշված հոդվածի սանկցիայով նրա նկատմամբ պետք է քրեական պատիժ կիրառվի։
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք բնութագրում են հանցավորի անձնավորությունն ու կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, հնարավորություն են տալիս կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերելով` որոշել նշանակվող պատժի տեսակն ու չափը և լուծել այն կրելու նպատակահարմարության հարցը։
Դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքով ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի մոտ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելիս որպես ծանրացուցիչ հանգամանքներ են համարվում հանցանքն անպաշտպան, անօգնական և հանցավորից կախյալ վիճակում գտնվող 73-ամյա մոր նկատմամբ և ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը, տուժողին հոգեկան տանջանքների ենթարկելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքի դրվագով ծանրացուցիչ հանգամանք է համարվում հանցանքը ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքի դրվագով ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք պատճառելը հանցավորից կախվածության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ որպես ծանրացնող հանգամանք հաշվի չի առնվում, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում այն նշված է որպես հանցագործության հատկանիշ։
Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում քննարկելով հարցը, այն է` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել այնպիսի պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներից, այն է` արդարադատության արդյունավետության շահերից և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, որն անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանք կատարելը կանխելու համար։
Գնահատելով վերոշարադրյալը, քրեական գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերելով, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը հանգում է այն հիմնավոր եզրակացությանը, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես պատիժ անհրաժեշտ է նշանակել ազատազրկում որոշակի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի և 103-րդ հոդվածի հիմքով և ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 123-րդ և 126-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատժի կատարման հետ միացված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց ազատազրկումը կրելու վայրում ալկոհոլամոլության դեմ, բուժման ժամկետը հաշվակցելով նշանակված պատժի ժամկետի մեջ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված` հանցագործության գործիք հանդիսացող ավտոմեքենայի ամրագոտուց պատրաստված օղը ենթակա է ոչնչացման դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-358, 360, 365, 368-372, 376, 3761 և 379 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ և նշված հոդվածների սանկցիաներով կիրառել քրեական պատիժ, նշանակելով ազատազրկում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 7 (յոթ) տարի ժամկետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` 3 (երեք) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգով` հանցանքների համակցությամբ, ծանր հանցագործությունների համար վերջնական պատիժ նշանակելիս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին 7 (յոթ) տարի ազատազրկմանը մասնակի գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 2 (երկու) տարի ազատազրկումը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 (ինը) տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Հարկադիր բուժման մասով ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակել պատժի կատարման հետ միացված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց ազատազրկումը կրելու վայրում` ալկոհոլամոլության դեմ, բուժման ժամկետը հաշվակցելով նշանակված պատժի ժամկետի մեջ։
Պատժի սկիզբը հաշվել 2010 թվականի հունվարի 05-ից։
Մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված հանցագործության գործիք հանդիսացող ամրագոտին ոչնչացնել։
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է վերաքննության կարգով բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Վ. Թ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0041/01/10
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 10-04-2010 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0041/01/10 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 12100110 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ա. Հակոբյանը տևական ժամանակ կատարել է խոշտանգում իրենից նյութական և հարազատական կախվածության մեջ գտնվող մոր` Ս. Թաթարյանի նկատմամբ, իսկ 04.01.2010թ. փորձել է նրան դիտավորյալ կյանքից զրկել: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հայրանուն | Ռաֆիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 10-04-2010 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վլադիմիր |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 13-04-2010 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 13-04-2010 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 13-04-2010 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-04-2010 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-05-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-05-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-06-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-06-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-06-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-07-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 07-07-2010 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 07-07-2010 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ թիվ ԵԷԴ/0041/01/10 2010թ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ. Նախագահող դատավոր Վ.Թ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Քարտուղարությամբ Ա.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ Մասնակցությամբ` Մեղադրող Ա.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ Տուժող Ս.ԹԱԹԱՐՅԱՆ Ամբաստանյալ Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆ Ամբաստանյալի պաշտպան Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ 2010 թվականի հուլիսի 07-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի ծնված 01.06.1977թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չդատված, չի աշխատել, հաշվառված և բնակվում է Երևան, Նեկրասովի փողոցի 73 տանը, կալանքի տակ է 2010 թվականի հունվարի 05-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։ Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը։ Երևան քաղաքի Նեկրասովի փողոցի 73 տան բնակչուհի, 05.11.1937թ. ծնված կենսաթոշակառու Սաթուշ Թաթարյանը 2010 թվականի հունվարի 05-ին հայտարարություն է տվել ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնին այն մասին, որ 04.01.2010թ. ժամը 2300-ի սահմաններում իր որդի Արտակ Հակոբյանն իրենց տան բակում խաղողի թարմաների երկաթե խողովակից կապել է ամրագոտուց օղ, իրեն ստիպել է աստիճան բերել, իրեն ծեծելով բարձրացրել է աստիճանների վրա, օղը գցել է իր վիզը, աստիճանը քաշել և իրեն կախել է։ Ինքը կորցրել է գիտակցությունը, երբ ուշքի է եկել, զգացել է, որ հողի վրա պառկած է, իսկ որդին կանգնած է իր կողքին։ Դեպքի վայրի տեղազննությամբ հայտնաբերվել են թարմայի խողովակից կախված ամրագոտուց պատրաստված օղը, իսկ թարմայի տակ` տնտեսական ծալովի աստիճանը։ Սաթուշ Թաթարյանի պարանոցի աջ և ձախ կեսերին առկա են եղել ճմլման ակոսին բնորոշ արյունազեղումներ։ Ոստիկանության Էրեբունու բաժին բերման ենթարկված Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը գտնվել է ալկոհոլային հարբածության վիճակում։ Փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի կողմից 05.01.2010թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 12100110 քրեական գործը և կատարվել է նախաքննություն։ 05.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանը ձերբակալվել է, 07.01.2010թ. որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։ 22.03.2010թ. առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։ Ա. Ռ. Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ Քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ 10.04.2010թ. ստացվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում։ 2.Դատաքննությամբ ձեռք բերված ու հետազոտված ապացույցները։ Դատաքննությամբ հետազոտվել են մեղադրանքի հիմքում դրված այն բոլոր ապացույցները, որոնք թվարկված են մեղադրական եզրակացության մեջ։ Ապահովելով դատաքննության լրիվությունը, բազմակողմանիությունը և օբյեկտիվությունը և ղեկավարվելով գործի արդար քննությանը վերաբերող սահմանադրական և դատավարական նորմերի դրույթներով, հիմնվելով պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքի վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորված է։ Դատաքննությամբ հիմնավորվել է հետևյալը. Երևան քաղաքի Նեկրասով փողոցի 73-րդ տանը բնակվել են գործով տուժող, 10.11.1937թ. ծնված Սաթուշ Ղազարոսի Թաթարյանը և նրա որդի, գործով ամբաստանյալ, 01.06.1977թ. ծնված Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը։ Տուժողի ամուսինը մահացել է 2002 թվականին, տուժողը 1999 թվականից որպես թոշակառու հաշվառված է Էրեբունի - Նուբարաշեն սոցապահովության տարածքային բաժնում, ամսական ստանում է 28,646 ՀՀ դրամ կենսաթոշակ, որը չի բավարարում նրա կենսաապահովման և բուժօգնության կազմակերպման համար։ Տուժողը մշտական հոգածության, խնամքի և բարի վերաբերմունքի կարիք է ունեցել, դրանով իսկ` նա նյութական և այլ կախվածություն է ունեցել իր հետ համատեղ բնակվող չափահաս աշխատունակ որդուց` ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանից։ Վերջինիս` որպես զավակի, սահմանադրական, օրենսդրական, բարոյական և որդիական պարտքն է եղել հոգ տանել իր 73-ամյա զառամյալ և անաշխատունակ ծնողի նկատմամբ։ Ամբաստանյալը մշտական աշխատանք և կայուն վաստակ չի ունեցել, անհագ հակում է դրսևորել ալկոհոլի նկատմամբ, ոգելից խմիչք է օգտագործել 14 տարեկանից, չի կարողացել իրեն զսպել, խմել է մինչև գիտակցության մթագնումը։ Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը 2007 թվականից 4 անգամ ստացիոնար բուժվել է նարկոլոգիական կլինիկայում ալկոհոլիզմի դեմ, 24.09.2007թ. հաշվառված է ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ Նարկոլոգիական կլինիկայում «Խրոնիկական ալկոհոլիզմ 2-րդ ստադիա» ախտորոշմամբ։ Նշված հանգամանքով են պայմանավորվել ամբաստանյալի 2 անգամվա անհաջող ամուսնությունները, որոնցից 2-րդ ամուսնությունը 2009 թվականի դեկտեմբերի վերջերին 27.09.1991թ. ծնված, վկա Մարինե Ավագյանի հետ տևել է ընդամենը մեկ շաբաթ, Մարինե Ավագյանը ծնողների աջակցությամբ կարողացել է հեռանալ ամբաստանյալի տանից և դուրս գալ ամբաստանյալի կպչուն-ագրեսիվ հետապնդման ազդեցությունից։ Որպես իր անձնական անհաջողությունների թիրախ ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանն ընտրել է իր զառամյալ և թոշակառու մորը։ Մշտապես գտնվելով ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ և չհագենալով դրա օգտագործումից, ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանն իր մոր նկատմամբ դրսևորել է բացառիկ ցինիկ և անբարո վերաբերմունք, որն արտահայտվել է նրանում, որ 2009 թվականի դեկտեմբերի 24-ից 28-ն ընդգրկող ժամանակահատվածում իրենց տանը 2-րդ կնոջ` Մարինե Ավագյանի գտնվելու ընթացքում, ինչպես նաև` հետագա օրերին պարբերաբար մորը խոշտանգել, տանջել, ստորացրել է, նվաստացրել նրա մարդկային արժանապատվությունը, նրան պատճառել է ֆիզիկական և հոգեկան տառապանք, կոպիտ և անտանելի վերաբերմունք է դրսևորել նրա նկատմամբ։ Վերը նշվածը արտահայտվել է նրանում, որ խրոնիկ հարբածության մեջ գտնվելով, նույնիսկ գիշերը մորից պահանջել է խանութ գնալ և իր համար ոգելից խմիչք բերել, ծեծել է մորը, հայհոյել, թքել նրա վրա, պահանջել է չքնել և կանգնել իր կողքին, գիշերով պահանջել է իր ուզած կերակուրը պատրաստել, որը պատրաստ լինելու պայմաններում չի կերել։ Դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն ընդգրկող ժամանակահատվածը, 2009 թվականի դեկտեմբերի 3-րդ տասնօրյակը համընկնում է այն օրերի հետ, որի ընթացքում ամբաստանյալի 2-րդ կինը` վկա Մարինե Ավագյանը, բնակվել է ամբաստանյալի և տուժողի տանը և ականատես է եղել կատարվածին։ Դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի կողմից իր մոր` տուժող Սաթուշ Թաթարյանի նկատմամբ նկարագրված վերաբերմունքը տևել է պարբերական և տևական բնույթ` տարիներ շարունակ, որի հետևանքով 2007թ. տուժողը վնասել է իր ձեռքերի արյունատար անոթները, այնուհետև զգալով իր հետագա ապրելու անիմաստության զգացողությունը, ցանկացել է ինքնասպանություն գործել` ջրախեղդ լինելու եղանակով, այդ նպատակով գնացել է «Թոխմախի» լճի մոտ, սակայն գտնվել են բարի մարդիկ, ովքեր խորհուրդ են տվել վերադառնալ տուն։ Արտակ Հակոբյանի վարած կենցաղի արդյունքում ոչ մի հարևան նրանց հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, իսկ Սաթուշ Թաթարյանի հետ շփվել է միայն նրա հորեղբոր դուստրը` վկա, մասնագիտությամբ բժիշկ-անեսթեզիոլոգ, 1947թ. ծնված Էմմա Շիրակյանը, ում Սաթուշ Թաթարյանը պարբերաբար հեռախոսով տեղյակ է պահել իր նկատմամբ որդու` Արտակ Հակոբյանի վատ վարվելու հերթական դրսևորման մասին։ 2002 թվականից` հոր մահից հետո ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը լիովին տրվել է ոգելից խմիչքին, նարկոլոգիական դիսպանսերում բուժվել է 4 անգամ, սակայն բուժումն անարդյունավետ է եղել։ Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանն իր անձնական կյանքի անհաջողությունների մեջ մեղավոր է համարել մորը` Սաթուշ Թաթարյանին։ Վերջին անհաջող ամուսնությունից` 2009թ. դեկտեմբերի վերջին տասնօրյակի ընթացքում շուրջ մեկ շաբաթ ամուսնական կյանք վարելուց և 2-րդ կնոջ` Մարինե Ավագյանի հեռանալուց հետո ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը մոր նկատմամբ դարձել է առավել ագրեսիվ։ Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը, իր անձնական կյանքը դասավորել չկարողանալու և անհաջողությունների մեջ մեղադրելով մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, մտադրվել է նրան սպանել կախելու միջոցով և այդ մասին տեղյակ է պահել մորը` Սաթուշ Թաթարյանին։ Վերջինս իր նկատմամբ որդու հերթական չար մտադրությունը հանգիստ է ընդունել` մահը գերադասելով իր նվաստացուցիչ և անպաշտպան ապրելաձևից։ Իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը 03.01.2010թ. երեկոյան վերցրել է պահած` ավտոմեքենայի վարորդի և ուղևորի համար նախատեսված անվտանգության ամրագոտին, դրա ծայրերը կապել և ստեղծել է կոշտ օղ, այն օղի մասից կախել է իրենց տան բակի հողամասի խաղողի թարմայի մետաղյա խողովակից, այնուհետև մորից` Սաթուշ Թաթարյանից, պահանջել է աթոռը /табуретка/ բերել, բարձրանալ աթոռի վրա և կախվել։ Սաթուշ Թաթարյանը ստիպված բերել է աթոռը, բարձրացել է դրա վրա, սակայն օղը Սաթուշ Թաթարյանի գլխից բարձր դիրքում է գտնվել, ամբաստանյալն ու տուժողը` վերջինիս խնդրանքից հետո վերադարձել են տուն, Արտակ Հակոբյանը գիշերը շարունակել է հարբել, ծեծել և հայհոյել մորը, սպառնալով անպայման նրան սպանել կախելու միջոցով։ Հաջորդ օրը` 04.01.2010թ. ժամը 23-ի սահմաններում, գտնվելով հարբած վիճակում, ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, կրկին տարել է թարմայից կախված օղի տակ, այս անգամ մորից պահանջել է բերել ծալովի տնտեսական աստիճանը և կախվել օղից։ Սաթուշ Թաթարյանը, ճարահատյալ և հլու-հնազանդ հարբած որդու կամքին, վերջինիս վարքագծից հոգեպես լիովին սպառված և տանջահար` կատարել է Արտակ Հակոբյանի կամքը` անձամբ բերել է տնտեսական ծալովի աստիճանը, տեղադրել է թարմայից կախված օղի տակ, բարձրացել է աստիճանի վրա և Արտակ Հակոբյանը կոշտ օղակը գցել է մոր վիզը։ Այդ պահին Արտակ Հակոբյանը մի կողմ է հրել աստիճանը, նպատակ ունենալով դիտավորությամբ իր մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, զրկել կյանքից։ Կարճ ժամանակահատվածում Սաթուշ Թաթարյանը օղից կախված և ոտքերը օդում դիրքով մնալուց հետո, կորցնելով գիտակցությունը, ընկել է գետնին` կոշտ անշարժ օղի շրջանագիծը մեծ լինելու և կախված վիճակում պարանոցի մկանները սնուցման խանգարման արդյունքում թուլանալու պատճառով գլուխը օղից դուրս գալու հետևանքով, որի պատճառով Արտակ Հակոբյանի կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունը մինչև վերջ ավարտին չի հասցվել։ Տվյալ դեպքում առկա է սպանության ավարտված հանցափորձը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ Ընդունելով ոգելից խմիչքից իր կախվածությունը և մեծ քանակության ոգելից խմիչք օգտագործելու իր ներքին անհաղթահարելի ցանկություն դրսևորելու հանգամանքը, ամբաստանյալը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ իր մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, չի խոշտանգել, չի ծեծել, չի նվաստացրել, նրան մարմնական կամ հոգեկան տառապանք չի պատճառել։ Ամբաստանյալը նախաքննության կեսից և դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել, որ օղը թարմայից կախելով և մոր վիզն անցկացնելով` կատակ է արել։ Դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը մոր նկատմամբ կատակ է արել, ցանկացել է օղը գցել մոր վիզը և մորը նկարել այդ դիրքում։ Գ. Թ. 182-183, դատաքննության արձանագրություն Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի նշված պատճառաբանություններն անհիմն են, հերքվում են գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի հետևյալ ցուցմունքներով, որոնք բոլորը տրվել են պաշտպանի ներկայությամբ։ 06.01.2010թ. որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս տված ցուցմունքում Արտակ Հակոբյանը հայտնել է հետևյալը. «. . . օղի խմելուց հետո ես ահավոր հարբել էի։ Երբ մայրս արգելեց, որ կնոջս զանգեմ, այդ առիթով մեր միջև վիճաբանություն առաջացավ ժամը 23-ի սահմաններում . . . ես գնացի միջանցք, հայելու տակից վերցրեցի սև գույնի ամրագոտին, տարա դուրս և կապեցի, իմ հիշելով, տան դիմաց գտնվող խաղողի մետաղյա խողովակներից, որից հետո ներս եկա և մորս ասացի` գնա աստիճանավանդակը փնտրելու։ Նա միջանցքից վերցրեց աստիճանը, որը ծալովի էր, երկաթյա, բերեց տան բակ։ Ես նրան ասացի` տար և դիր իմ կախած ռեմենի տակ։ Մայրս տարավ և դրեց։ Հետո ասացի` դե բարձրացիր ու պարանից կախվիր։ Երբ նա պարանը գցեց վիզը, ես այդ ժամանակ գլխի ընկա, թե ինչ եմ անում, ես այդ ժամանակ մորս գրկեցի, վերև բարձրացրեցի և միասին երկուսով ընկանք գետնին . . . ես շատ խմած էի, անջատված էի, այդ պահին չէի զգում, թե ինչ եմ անում։ Ես չէի ցանկանում մորս սպանել, եթե ցանկանայի, ապա չէի գրկի և նրան հանեի։ Երբ մորս կախված տեսա պարանից, ավելի ճիշտ` պարանը վզին գցած տեսա, նոր զգացի, թե ինչ եմ անում, ուղեղս տեղն եկավ և ես նրան գրկեցի և հանեցի . . . ինչպես կարող է մարդն իր մորը կախել, հենց այդ պահին ես զգացի, որ սխալ եմ անում և այն ուղղեցի . . . »։ Գ. Թ. 32-35 07.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով /Գ.Թ.49/։ Որպես մեղադրյալ հարցաքննության ժամանակ Արտակ Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և իր ձեռքով գրած ցուցմունքում հայտնել է հետևյալը. « . . . իրոք ես հաճախակի օղի խմելուց հետո վիճել եմ մորս հետ, ծեծել եմ նրան, մի քանի անգամ հայհոյել եմ նրան։ Ես միշտ մորիցս դժգոհում էի և խմելուց հետո մի քանի անգամ նույնիսկ ասել եմ, որ կսպանեմ։ 2010թ. հունվարի 3-ին ես որոշեցի նրան կախել։ Այդ նպատակով ավտոմեքենայի ռեմենով օղակ սարքեցի, կախեցի թառմի ձողից և մորս պահանջեցի, որ աթոռ դնի և կախվի։ Քանի որ ձեռքերս դողում է խնդրում եմ ցուցմունքս շարունակի քննիչը։ Նա բարձրացավ, սակայն բոյը կարճ էր և չհասավ, բացի այդ մայրս ինձ շատ խնդրեց, որ չկախվի։ Դրանից հետո ես համաձայնվեցի, միասին գնացինք տուն, ես կրկին օղի եմ խմել ու քնել եմ։ Հաջորդ օրը հունվարի 4-ին առավոտվանից ես խմել եմ մինչև գիշեր և ժամը 23-ի սահմաններում խմած վիճակում ես որոշեցի մորս կրկին կախել։ Ես նրանից պահանջեցի, որ աստիճան դնի և բարձրանա ու կախվի։ Մայրս բերեց աստիճանը, դրեց պարանի տակ, բարձրացավ, սակայն չեմ հիշում, թե ես նրան օգնե՞լ եմ, որ գլուխն անցկացնի օղի միջով։ Դրանից հետո ես տեսնելով պարանը մորս վզին, միանգամից զգացի, թե ինչ եմ անում, դրանից հետո ես աստիճանը մի կողմ չեմ տարել, այլ նրան գրկել ու բարձրացրել եմ վերև, նրա գլուխը օղից դուրս է եկել և միասին ընկել ենք գետնին, ահա եղել է այսպես»։ Գ. Թ. 52-53 07.01.2010թ. Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարել է քննիչի միջնորդությունը և մեղադրյալ Արտակ Հակոբյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։ Միջնորդության քննարկման ժամանակ դատական նիստի ընթացքում Արտակ Հակոբյանը հայտնել է դատարանին, որ առաջադրված մեղադրանքն ընդունում է, սակայն ինքն է պարանից հանել մորը` տուժող Սաթուշ Թաթարյանին, զղջացել է կատարածի համար և սթափ վիճակում միայն գիտակցել է, թե ինչ է կատարել»։ Գ. Թ. 56 Դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննության իրականացումից հետո 15.03.2010թ. որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննության ժամանակ Արտակ Հակոբյանը հայտնել է, որ ինքն իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչում, ինքը կատակասեր է, ինքը հիմար կատակ է արել, իր մորը կախելու նպատակ չի ունեցել։ Գ. Թ. 160-161 22.03.2010թ. մեղադրյալ Արտակ Հակոբյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր սկզբնական ցուցմունքները տվել է քննիչի թելադրանքով, ինքը կատակ է արել և այդ մասին իմացել է իր մայրը։ Ինքը խոստովանական ցուցմունքներ է տվել, քանի որ ցանկացել է տուն գնալ։ Գ. Թ. 182-183 Քննիչին հասցեագրած իր 06.04.2010թ. միջնորդության մեջ Արտակ Հակոբյանն իր գործողությունները մոր նկատմամբ որակել է որպես «հիմար կատակ» և ըստ էության ընդունելով մորը կախելու հանգամանքը, նշել է, որ «. . . երբ ես նրան աստիճանից ուզում էի հանել, անզգույշ վարվեցի իմ մայրիկի մարմնի ծանրության պատճառով . . . »։ Գ. Թ. 213-214 Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ հիմնավորվել է, որ Երևանի Նեկրասովի 73 սեփական տան բակի հողամասի մի հատվածում, որտեղ խաղողի թարմաներն են, թարմաները պահող մետաղյա խողովակից կախված է եղել ավտոմեքենայի ամրագոտի` վերևի հատվածում կոշտ, անշարժ օղով։ Թարմայի բարձրությունը գետնից կազմել է 2մ 10սմ, իսկ օղի հանգույցը` 1մ 80սմ, թարմայի տակ առկա է սանդուղք /աստիճան/։ Դեպքի վայրում Սաթուշ Թաթարյանը հայտարարել է, որ Արտակ Հակոբյանը 2010թ. հունվարի 4-ին իրեն ցանկացել է կախաղան հանել, օղը գցել է իր պարանոցին, սանդուղքը մի կողմ է հրել, ինքը կորցրել է գիտակցությունը և ուշքի գալով, նկատել է, որ պառկած է գետնին։ Արձանագրությանը կից լուսանկարներում պատկերված են դեպքի վայրը, սանդուղքը /աստիճանը/, թարմայի խողովակից կախված ամրագոտու օղը, այն իր պարանոցին գցելը Սաթուշ Թաթարյանի կողմից ցույց տալու պահը։ Գ.Թ. 5-6, 7-9 Ամրագոտին առգրավվել, զննվել և ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։ Գ.Թ. 4-5, 21, 162 05.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Էրեբունի բաժին, բժշկական զննությամբ նրա մոտ արձանագրվել է ալկոհոլային հարբածություն։ Գ.Թ. 14, 15 Տուժող Սաթուշ Թաթարյանը 05.01.2010թ. բացատրության մեջ հայտնել է, որ որդին` Արտակ Հակոբյանը, չարաշահել է ոգելից խմիչքը, 2007 թվականից սկսած 4 անգամ ստացիոնար կարգով բուժվել է ալկոհոլիզմի դեմ, սակայն բուժումը դրական արդյունք չի տվել։ Ոգելից խմիչքի մեծ քանակություն օգտագործելով` դառնում է անկառավարելի, հայհոյում և ծեծի էր ենթարկում իրեն։ 2010թ. հունվարի 3-ին տանը նստած խմելու ընթացքում Արտակը հանկարծակի ասել է, որ կախելու է իրեն։ Տանը եղած մեքենայի ամրագոտիով բակի թարմայից կախաղան է սարքել և ետ գալով տուն, ասել է իրեն, որ «կախաղանը պատրաստ է, արի, որ կախեմ»։ Դա եղել է ժ.23-ի սահմաններում, ինքը սկսել է համոզել, ասելով, որ հարևանները կլսեն։ Բայց Արտակը հրամայել է փոքր աթոռ բերել։ Ինքն այն բերել և դրել է կախաղանի տակ։ Արտակը հրամայել է կանգնել աթոռի վրա, որն ինքը կատարել է։ Սակայն գլուխը օղակին չի հասել։ Ինքը համոզել է Արտակին, տուն է տարել, Արտակը շարունակել է օղի խմել։ Գիշերվա ժամը 04-ին արթնացել ու սկսել է իրեն ծեծել, այնուհետև նորից է օղի խմել և էլի շարունակել է ծեծել իրեն։ Այդպես շարունակել է մինչև 04.01.2010թ. ժամը 23-ը։ Իրեն Արտակը քաշելով տարել է բակ` կախաղանի մոտ, այնուհետև պահանջել է աստիճանը բերել։ Ինքը բերել է աստիճանը, Արտակի հրամանով, վախենալով, բարձրացել է աստիճանի վրա։ Արտակը պարանն անցկացրել է իր վիզը և աստիճանը իր ոտքերի տակից հանել է։ Այդ պահին ինքը կորցրել է գիտակցությունը։ Չգիտի, թե որքան ժամանակ անց ուշքի է եկել, զգացել է, որ պառկած է հողի վրա, իսկ Արտակը` իր կողքին։ Արտակն իրեն բարձրացրել է գետնից, համբուրել, հայհոյելով տարել է տուն և ամբողջ գիշեր հայհոյել ու ծեծել է։ Ինքը սպասել է, որ լույսը բացվի` ոստիկանությանը դիմելու նպատակով։ Ինքը դեպքի պահին չի բղավել, այդ պատճառով հարևանները չեն լսել։ Գ.Թ. 13 06.01.2010թ. որպես տուժող հարցաքննության ժամանակ տված ցուցմունքում Սաթուշ Թաթարյանը հայտնել է, որ երբ Արտակի 2-րդ կինը` Մարինան, թողել և գնացել է իրենց տանից, 2009թ. դեկտեմբերի 30-ից սկսած Արտակն ամեն օր գիշեր-ցերեկ խմել, իրեն ծեծել ու հայհոյել է, հալածել է իրեն, չի թողել, որ ինքը քնի։ Յուրաքանչյուր անգամ իրեն ծեծելու ընթացքում ինքը դեմքը փակել է, որպեսզի դեմքին հետքեր չառաջանան և հարևանները դա չտեսնեն։ Ծեծելու ընթացքում Արտակը չէր թողնում, որ ինքը լացի, ասելով` «ձայնդ չլսեմ»։ Ինքն Արտակին ասել է, որ հոգնել է կյանքից, մի օր կկախվի, ջուրը կգցվի, թույն կխմի, որդին պատասխանել է, թե` ինչ ուզում ես, արա։ Իր ցուցմունքում նույնությամբ նկարագրելով հունվարի 3-ի և 4-ի երեկոյան իրեն կախելու փորձերը, որոնք համընկնում են 05.01.2010թ. բացատրության շարադրանքին, տուժող Սաթուշ Թաթարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 04.01.2010թ. իրեն կախելու փորձից հետո համոզված լինելով, որ միևնույն է, Արտակն իրեն սպանելու է, կատարվածի մասին հեռախոսով հայտնել է իր հորեղբոր աղջկան` բժշկուհի Էմմային, նրան ասելով, որ նոր գնած հագուստներ և սպիտակեղեն ունի, իր մեռնելուց հետո թող դրանք հագցնեն իրեն։ 05.01.2010թ. առավոտյան Էմման եկել է իրենց տուն, ցանկանալով իրեն տանել իր հետ, ստիպելով գնալ իր տուն, սակայն ինքը չի համաձայնվել, միայն խնդրել է Էմմայից` զանգահարել ոստիկանություն։ Որոշ ժամանակ անց եկել են ոստիկանները, իրեն ու Արտակին տարել են ոստիկանության բաժին։ Տուժողը հայտնել է, որ Արտակը գոռում էր, ասելով` «Ես քեզ պետք է սպանեմ»։ Արտակն իրեն միշտ ասել է, որ եթե ինքը լավ մայր լիներ, չէր թողնի, որ իր կինն իրենից հեռանա։ Արտակն ասել է, որ «դու վատն ես, վատ մայր ես, պետք է մեռնես, դու իմ տունը քանդեցիր, պետք է քեզ կախեմ»։ Տուժողը հայտնել է նաև, որ իր կյանքից հոգնել է, նախկինում ձեռքի երակներն է վնասել, Էմման իրեն բուժել է, սիստեմաներ է միացրել։ Մեկ անգամ էլ 2009թ. ամռանը գնացել է «Թոխմախի գյոլ» լճի մոտ` ինքնասպանություն գործելու, հետո փոշմանել և տուն է վերադարձել, այդ մասին պատմել է Էմմային։ Գ.Թ. 40-45 Իր լրացուցիչ 12.01.2010թ. ցուցմունքում տուժող Սաթուշ Թաթարյանը հայտնել է, որ Արտակը միշտ հայհոյել, ծեծել է իրեն, թքել է իր վրա, պառկում էր անկողնում և ստիպում էր չքնել, այլ իր մոտ կանգնել, իր բաժակը օղի լցնել։ Գ.Թ. 93-94 19.03.2010թ. տուժող Սաթուշ Թաթարյանին լրացուցիչ հարցաքննելիս քննիչը հարցադրում է կատարել տուժողին հետևյալ բովանդակությամբ. «Ձեր որդի Արտակ Հակոբյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ չի ցանկացել Ձեզ կախելու միջոցով սպանել, այլ ցանկացել է Ձեզ հետ կատակ անել։ Ի՞նչ կասեք այդ մասին»։ Տուժող Սաթուշ Թաթարյանը պատասխանել է, որ Արտակը կատակ է արել։ «Արտակն իրոք ինձ կախել է, բայց չի ուզեցել, որ ես մեռնեմ . . .»։ Գ.Թ. 171-172 Դրանից հետո նախաքննության և դատաքննության ժամանակ տուժողը ցուցմունք է տվել, որ Արտակ Հակոբյանն իր նկատմամբ կատակ է արել։ Տուժողի նշված պատճառաբանությունը դատարանը գնահատում է որպես մայրական զգացմունքայնության արտահայտություն` նպատակ ունենալով օգնել դատապարտման ենթակա որդուն` նրա պատժաչափը մեղմացնելու հարցում։ Որդու` ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի կողմից խաղողի թարմայից ավտոմեքենայի ամրագոտուց պատրաստված օղակով իրեն կախելու մասին տուժող Սաթուշ Թաթարյանը հայտնել է նաև դատաբժշկական փորձագետ Գագիկ Հարությունյանին։ Այդ մասին դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել փորձագետ Գ.Հարությունյանը։ Գ.Թ. 113-114, դատաքննության արձանագրություն Դատաբժշկական փորձագետի 15.01.2010թ. թիվ 24 եզրակացության համաձայն` Սաթուշ Թաթարյանի պարանոցի ձախ կողմնային մակերեսին առկա են թեք-ներքևից վերև ուղղությամբ կամ միմյանց զուգահեռ թվով չորս ժապավենաձև մուգ կարմրակապտավուն գույնի արյունազեղումներ 8,0 x 0,4սմ-ից մինչև 2,0 x 0,4սմ չափսերով, վերին արյունազեղումից ստորինը կազմում է 2,8սմ։ Նույնպիսի արյունազեղումներ կան պարանոցի աջ կողմնային մակերեսին 3,0 x 1,0սմ չափսերով, որի վերին ծայրից դեպի քունքային շրջանը ձգվում է ոչ ինտենսիվ ժապավենաձև նույնանման արյունազեղում 2,5 x 0,8սմ չափսերով։ Փորձաքննության ներկայացվել է պոլիէթիլենից տոպրակ` իրեղեն ապացույցով, որը բացվել է, նրանում եղել է սև գույնի ավտոմեքենայի ամրագոտի` երկու հատ, կենտրոնից կապված միմյանց հետ, մեկ ծայրը կլորացրած կարված է, երկու ծայրերը հարթ մակերեսով կտրված են` թելիկների բզկտվածությամբ, ընդհանուր մեկ ժապավենը 1,0մետր երկարությամբ է, ամրագոտու լայնությունը։ Սաթուշ Թաթարյանի ստացած մարմնական վնասվածքը պարանոցի աջ և ձախ կեսերի արյունազեղումների ձևով, հասցվել է բութ առարկայով /ներով/, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Հաշվի առնելով վնասվածքների բնույթը, նրանց անատոմիական տեղակայությունները, չի բացառվում դրանց առաջանալը փորձաքննության ներկայացված պարանի` ամրագոտու միջոցով` պարանոցը սեղմվելու արդյունքում։ Գ.Թ. 113-114 Դատաքննության ընթացքում հարցաքննված դատաբժշկական փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը, պնդելով իր եզրակացությունը, ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իրեն տրամադրված ամրագոտու օղից իր մարմնի ծանրությամբ կախվելու ընթացքում տուժողը կարող էր ստանալ պարանոցի շրջանի արձանագրված վնասվածքները, որոնք ըստ էության ճմլման ակոսի /ստրանգուլյացիոն օղակ/ վնասվածքներ են։ Այդ վնասվածքները ստանալու ընթացքում` դեպի ուղեղ արյան շրջանառության խանգարման և դրանով պայմանավորված` առաջացած թթվածնային քաղցի պայմաններում տուժողը կորցրել է գիտակցությունը։ Օղից տուժողի պարանոցը չազատելու դեպքում մինչև մեկ րոպե անց վրա կհասներ տուժողի մահը։ Ամրագոտու տվյալ օղից տուժողի գլուխը կարող էր դուրս գալ` սեղմման և սնուցման խանգարման արդյունքում տուժողի պարանոցի մկանների թուլացման հետևանքով։ Դատաքննության արձանագրություն Վկա Էմմա Շիրակյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը տուժող Սաթուշ Թաթարյանի հորեղբոր աղջիկն է, մասնագիտությամբ բժիշկ-անեսթեզիոլոգ է։ Ինքը տուժողի հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ, տուժողը միշտ իրեն հեռախոսով կամ անձնական շփումների ժամանակ ինֆորմացիա է տվել իր հետ կատարված դեպքերի մասին։ Վկան հայտնել է, որ Արտակը երիտասարդ տարիներից սկսած չարաշահել է ոգելից խմիչքը, իսկ հոր մահից հետո սկսել է ավելի շատ խմել։ Իր առաջին կնոջից բաժանվելուց հետո Արտակը ծեծել է մորը` Սաթուշին, ինքը հաճախ է տեսել նրա դեմքի և մարմնի այլ մասերին եղած կապտոցները։ Սաթուշը միշտ գանգատվել է իրեն, որ Արտակը օղի է խմում և ծեծում է իրեն։ 2007թ. գնացել է նրանց տուն և տեսել է, որ Սաթուշը երկու ձեռքերի երակները կտրել է։ Իր հարցին, թե ինչու՞ է այդպիսի բան արել, Սաթուշը պատասխանել է, որ Արտակը իրեն շատ է ճնշում, կյանքից հոգնել է, մեռնել է ուզում։ Ինքը Սաթուշին տարել է իր տուն, մեկ շաբաթ բուժել է նրան, սիստեմաներ է միացրել։ Այդ ընթացքում ամեն օր Արտակը խմած եկել է իրենց տուն, պահանջել, որ մայրը վերադառնա։ Բուժվելուց հետո Սաթուշը գնացել է իրենց տուն։ Դրանից հետո Արտակն այնքան շատ է ծեծել ու ջարդել Սաթուշին, որ 2009թ. ամռանը մի գիշեր Արտակը զանգահարել և իրեն հայտնել է, որ մայրը գնացել է իրեն ջուրը գցի։ Ինքը շտապ գնացել է Սաթուշի տուն, Սաթուշը տանը չի եղել։ Առավոտյան նա վերադարձել և պատմել է, որ գնացել է իրեն գցելու «Թոխմախի գյոլի» մեջ` մեռնելու նպատակով, սակայն մարդիկ թույլ չեն տվել, համոզել և իրեն վերադարձրել են։ Նույն երեկոյան Սաթուշն իրեն հեռախոսով պատմել է, որ այդ պատճառով Արտակն իրեն լավ ծեծել է։ Ինքը միշտ Սաթուշից հարցրել է, թե ինչու՞ ոստիկանությանը չի հայտնում Արտակի վարքագծի մասին, Սաթուշը պատասխանել է, որ իր որդին է, կդատվի, այդ պատճառով ոստիկանությանը չի դիմել։ 2010թ. հունվարի 4-ին ժամը 23.00-ի սահմաններում Սաթուշը զանգահարել է իրեն և լացելով պատմել է, որ նախորդ օրն Արտակն ուզեցել է իրեն կախել, սակայն շատ խնդրելուց հետո փոշմանել է։ Իսկ այսօր իրեն տարել է տան բակ և խաղողի թարմայի ձողից իրեն կախել է, իր ուշքը գնացել է և ընկել է գետնին։ Վկան հայտնել է, որ երբ Սաթուշն իրեն այս մասին պատմել է հեռախոսով, ինքը լսել է Արտակի հայհոյանքները։ Ինքը Արտակին հեռախոսով ասել է, որ կհայտնի ոստիկանությանը, այդ պատճառով Արտակը վախեցել է, Սաթուշը գիշերն այլևս չի զանգահարել։ Հաջորդ օրը` հունվարի 5-ին վաղ առավոտյան ինքը գնացել է Սաթուշի տուն, Արտակը հարբած վիճակում ահավոր հայհոյանքներ է տվել։ Ինքը Սաթուշի պարանոցին վնասվածքներ է տեսել, Սաթուշը շատ մեղք էր, լացում էր և ասում, որ ուզում է մեռնել։ Իր այն հարցին, թե ինչու՞ է նման բան արել, Արտակը պատասխանել է, որ` լավ է արել։ Նույնիսկ Արտակն իրեն ցույց է տվել պարանը և հայտնել, որ մորը դրանով է կախել։ Ինքը Սաթուշին ասել է, որ զանգահարելու է ոստիկանություն։ Սաթուշը պատասխանել է, որ հոգնել է, էլ չի դիմանում, համաձայնվել է ոստիկանություն զանգահարել։ Ինքը վերադարձել է իր տուն և կատարվածի մասին տեղյակ պահել ոստիկանությանը։ Գ.Թ. 88-92, դատաքննության արձանագրություն Վկա Էմմա Շիրակյանն իր ցուցմունքը պնդել է ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանին առերես։ Գ.Թ. 186-190, դատաքննության արձանագրություն Վկա Մարինե Ավագյանը ցուցմունք է տվել և ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի հետ առերես պնդել է, որ 2009թ. վերջին տասնօրյակում ինքը և Արտակ Հակոբյանը որպես ամուսիններ բնակվել են Արտակի տանը։ Արտակը մշտապես հարբած վիճակում ծեծել է մորը, նրան սեռական բնույթի հայհոյանքներ է տվել, սպառնացել է նրան սպանել, նվաստացրել է նրան, չի թողել քնել, արգելել է խոսել, թքել է մոր վրա։ Ինքը թողել և հեռացել է այդ տանից և Արտակից։ Գ.Թ. 57-59, 191-194, դատաքննության արձանագրություն Դատահոգեբուժական և դատանարկոլոգիական համալիր փորձաքննության ընթացքում գտնվելով ստացիոնար հետազոտության մեջ, ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանը փորձագետներին հայտնել է, որ ցանկացել է կախելու միջոցով սպանել մորը։ Փորձաքննության թիվ 24 եզրակացության համաձայն` իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը ճանաչվել է մեղսունակ։ Նրա մոտ փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են հոգեկան և վարքային խանգարումներ ալկոհոլի գործածման հետևանքով, կախվածության համախտանիշ։ Արտակ Հակոբյանն ունի հարկադիր բուժման կարիք, որի համար հակացուցումներ չկան։ Գ.Թ. 155-157 3.Դատարանի իրավական վերլուծությունը Դատաքննությամբ բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք միմյանց հետ համադրելով և գնահատելով իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության և իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքները կատարելու մեջ հիմնավորված է և նշված հոդվածի սանկցիայով նրա նկատմամբ պետք է քրեական պատիժ կիրառվի։ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք բնութագրում են հանցավորի անձնավորությունն ու կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, հնարավորություն են տալիս կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերելով` որոշել նշանակվող պատժի տեսակն ու չափը և լուծել այն կրելու նպատակահարմարության հարցը։ Դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքով ամբաստանյալ Արտակ Հակոբյանի մոտ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելիս որպես ծանրացուցիչ հանգամանքներ են համարվում հանցանքն անպաշտպան, անօգնական և հանցավորից կախյալ վիճակում գտնվող 73-ամյա մոր նկատմամբ և ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը, տուժողին հոգեկան տանջանքների ենթարկելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքի դրվագով ծանրացուցիչ հանգամանք է համարվում հանցանքը ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքի դրվագով ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք պատճառելը հանցավորից կախվածության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ որպես ծանրացնող հանգամանք հաշվի չի առնվում, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում այն նշված է որպես հանցագործության հատկանիշ։ Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում քննարկելով հարցը, այն է` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել այնպիսի պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներից, այն է` արդարադատության արդյունավետության շահերից և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, որն անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանք կատարելը կանխելու համար։ Գնահատելով վերոշարադրյալը, քրեական գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերելով, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը հանգում է այն հիմնավոր եզրակացությանը, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես պատիժ անհրաժեշտ է նշանակել ազատազրկում որոշակի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի և 103-րդ հոդվածի հիմքով և ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 123-րդ և 126-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատժի կատարման հետ միացված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց ազատազրկումը կրելու վայրում ալկոհոլամոլության դեմ, բուժման ժամկետը հաշվակցելով նշանակված պատժի ժամկետի մեջ։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված` հանցագործության գործիք հանդիսացող ավտոմեքենայի ամրագոտուց պատրաստված օղը ենթակա է ոչնչացման դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-358, 360, 365, 368-372, 376, 3761 և 379 հոդվածներով, դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ և նշված հոդվածների սանկցիաներով կիրառել քրեական պատիժ, նշանակելով ազատազրկում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 7 (յոթ) տարի ժամկետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` 3 (երեք) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգով` հանցանքների համակցությամբ, ծանր հանցագործությունների համար վերջնական պատիժ նշանակելիս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին 7 (յոթ) տարի ազատազրկմանը մասնակի գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 2 (երկու) տարի ազատազրկումը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 (ինը) տարի ժամկետով։ Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։ Հարկադիր բուժման մասով ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակել պատժի կատարման հետ միացված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց ազատազրկումը կրելու վայրում` ալկոհոլամոլության դեմ, բուժման ժամկետը հաշվակցելով նշանակված պատժի ժամկետի մեջ։ Պատժի սկիզբը հաշվել 2010 թվականի հունվարի 05-ից։ Մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված հանցագործության գործիք հանդիսացող ամրագոտին ոչնչացնել։ Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է վերաքննության կարգով բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ. Թ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-07-2010 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 10-08-2010 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը՝ 225 թերթից, 2-րդ հատորը՝ 148 թերթից։ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 10-08-2010 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը՝ 225 թերթից, 2-րդ հատորը՝ 148 թերթից։ |
| Գործին կից նյութերը | Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի անձնագիրը և զինվորական գրքույկը |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-8729/10 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 11-08-2010 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 28-10-2010 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 29-10-2010 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 01-11-2010 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 225,216 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 05-11-2010 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 225,216 |
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0041/01/10
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 06-08-2010 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 06-08-2010 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սաթուշ |
| Ազգանուն | Թաթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արտակ Հակոբյան Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի /ՀՀ քր. օր-ի 34-104 հոդ.1-ին մասով և 119 հոդ. 2-րդ մասի 3-րդ կետով , ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - 9 տարի ազ. , նաև նրա նկատամամբ նշանակվել է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց ազատազրկումը կրելու վայրում` ալկոհոլամոլության դեմ , բուժման ժամկետը հաշվակցելով նշանակված պատժի ժամկետի մեջ / վերաբերյալ 07.07.2010. դատավճիռը , իսկ նման դատական ակտ չկայացնելու դեպքում ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 10-08-2010 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գրիշա |
| Ազգանուն | Մելիք-Սարգսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 11-08-2010 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | բաղկացած 2 հատորից |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 12-08-2010 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-08-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-08-2010 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Քրեական գործ ԵԷԴ/0041/01/10 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 24 օգոստոսի 2010 թվական քաղաք Երևան Հայաստանի Հանրապետության Վերաքննիչ քրեական դատարանը հետևյալ կազմով` նախագահող դատավոր` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ դատավորներ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ քարտուղարությամբ ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող՝ Ա.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ տուժող` Ս.ԹԱԹԱՐՅԱՆԻ ամբաստանյալ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով տուժողի և ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքները Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռի դեմ, ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. Արտակի Հակոբյանի կողմից իր մոր նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի կողմից 05.01.2010թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 12100110 քրեական գործը և կատարվել է նախաքննություն։ 05.01.2010թ. Արտակ Հակոբյանը ձերբակալվել է և նրան է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104 1-ին մասով: 07.01.2010թ. որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։ 22.03.2010թ. առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։ 10.04.2010թ. քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռով Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 7 /յոթ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգով` պատիժները մասնակիորեն գումարելու եղանակով վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկման 9 /ինը/ տարի ժամկետով։ Ամբաստանյալ Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` ալկոհոլամոլության դեմ, բուժման ժամկետը հաշվակցելով նշանակված պատժի ժամկետի մեջ։ Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2010 թվականի հունվարի 05-ից։ Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և տուժող Ս.Թաթարյանը ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքները ընդունվել են վարույթ և նշանակվել դատաքննության: Վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել: 2.Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինը Արտակ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրել և նա դատապարտվել է այն բանի համար, որ հոր մահից հետո`սկսած 2002 թվականից չարաշահել է ալկոհոլը, ձեռք է բերել ալկոհոլից կախվածություն, մորը` Սաթուշ Ղազարոսի Թաթարյանին մշտապես նախատել է <<լավ մայր>> չլինելու համար, տևական ժամանակ իրենից նյութական և հարազատական կախվածության մեջ գտնվող մորը խոշտանգել է, այն է` նրան պարբերաբար ծեծել, հայհոյել է, ստորացրել է նրա արժանապատվությունը, նվաստացրել, որպիսի դիտավորյալ գործողություններով մարմնական և հոգեկան տառապանք պատճառել Ս. Թաթարյանին, իսկ 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ից 73-ամյա մորը մեղադրել է նաև իր ամուսնալուծության մեջ` շարունակելով խոշտանգել նրան: Մասնավորապես` - 2009 թվականի դեկտեմբերի 24-28-ն ընկած ժամանակահատվածում օրերով օգտագործելով օղի` հարբել է, հարբած վիճակում բազմակի անխնա ծեծել է մորը, թքել նրա վրա, նրա հասցեին տվել խուլիգանական բնույթի հայհոյանքներ, որի հետևանքով Ս. Թաթարյանն առանձնացել է ու լացել, - 2009 թվականի դեկտեմբերի 30-ին առավոտվանից գործածել է օղի, հարբել, իսկ երեկոյան ժամերին սկսել է մորը ծեծել, հայհոյել, արգելել է քնել, պահանջել ամբողջ գիշեր կանգնել իր մահճակալի մոտ և անընդհատ լցնել օղու բաժակը, որպիսի պահանջը Ս. Թաթարյանը կատարել է, - 2010 թվականի հունվարի լույս 02-ի գիշերը և 03-ին մինչև երեկոյան դարձյալ հարբել է, հայհոյել մորը, հարվածներ հասցրել նրան: Այսպիսով, Արտակ Հակոբյանը կատարել է իրենից նյութական և հարազատական կախվածության մեջ գտնվող անձի խոշտանգում, այսինքն`հանցանք, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով: Իր ամուսնալուծության մեջ մեղադրելով մորը` Սաթուշ Թաթարյանին, 2010 թվականի հունվարի 03-ի երեկոյան որոշել է կախելու միջոցով սպանել նրան: Ա. Հակոբյանը, հարբած վիճակում, ավտոմեքենայի ամրագոտով պատրաստել է օղ, այն ամրացրել իրենց` Երևան քաղաքի Նեկրասովի փողոցի հ. 73 տան բակի թարմայի` 2,20 սմ բարձրության խողովակից, որից հետո Ս. Թաթարյանից պահանջել է բերել աթոռ, բարձրանալ աթոռի վրա և կախվել: Ս. Թաթարյանը կատարել է որդու պահանջները, սակայն գլուխը չի հասել մինչև օղը: Նշված դեպքից հետո Ա. Հակոբյանը շարունակել է հարբել, ծեծել ու հայհոյել մորը, սպառնացել սպանել նրան: Հաջորդ օրը` հունվարի 04-ին ժամը 23:00-ի սահմաններում, Ա. Հակոբյանը մորից պահանջել է մետաղյա ծալովի աստիճանը տեղադրել թարմայի խողովակից ամրացված օղի տակ: Ս. Թաթարյանը կատարել է պահանջը. աստիճանը բնակարանից տարել-տեղադրել է օղի տակ, ապա որդու պահանջով և օգնությամբ գլուխը անցկացրել է օղի միջով: Ա. Հակոբյանը մի կողմ է հրել աստիճանը և այդ կերպ փորձել է դիտավորությամբ ապօրինաբար կյանքից զրկել Ս. Թաթարյանին, սակայն սպանությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքով, այն է` աստիճանը մի կողմ հրելուց հետո Ս. Թաթարյանի ոտքերը մնացել են օդում, կորցրել է գիտակցությունը, սակայն օղի շրջանի լայն լինելու և օղի հանգույցի անշարժ (ոչ սահուն) լինելու հետևանքով Ս. Թաթարյանի գլուխը դուրս է եկել օղից և նա ընկել է գետնին ուշագնաց վիճակում,որի պատճառով Ա.Հակոբյանի կամքից անկախ հանցագործությունը ավարտին չի հասցվել: Այսինքն Ա.Հակոբյանը կատարել է նաև հանցանք ,որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Ամբաստանյալն իր բողոքում նշել է, որ ամբողջ դատաքննությունը տարվել է միակողմանի, մեղադրող հակումով, կասկածելի հանգամանքներն ի վնաս իրեն մեկնաբանելով, իր ցուցմունքները հաշվի չառնելով, որի հետևանքով 07.07.2010 թվականին դատարանը իր նկատմամբ կայացրել է անհիմն, ոչ օբյեկտիվ, անարդարացի և խիստ դատավճիռ: Ուստի, այս առումով կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանությամբ: Առաջադրված մեղադրանքում նա իրեն մեղավոր չի ճանաչել և այդ կապակցությամբ տրվել է համապատասխան ցուցմունքներ: Ուսումնասիրելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և գործի փաստական հանգամանքները գտնում է, որ թեև սույն քրեական գործով նախաքննությունը տևել է շուրջ 3 ամիս, սակայն գործով չի կատարվել բազմակողմանի լրիվ և օբյեկտիվ քննություն: Նախաքննությունը կատարվել է թերի, հապճեպորեն, ապացույցների հավաքման միակողմանի` մեղադրող հակումով, կասկածելի հանգամանքները ի վնաս իրեն գնահատելով, հակասական ցուցմունքները բազմակողմանի վերլուծության և ստուգման չենթարկելով և դրանք` առաջադրված մեղադրանքին համապատասխանեցնելով, որի արդյունքում կազմվել է ոչ օբյեկտիվ մեղադրական եզրակացություն: Առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվել գործում եղած մյուս ապացույցներով և կառուցված է միմիայն հակասական ցուցմունքների և նախաքննության մարմնի ենթադրությունների հիման վրա: Նման հանգամանքների բացահայտման պարտականություն ունի նախաքննություն իրականացնող մարմինը, ինչը չի կատարվել, այլ երկարատև նախաքննությունից հետո կազմվել է մեղադրական եզրակացություն` հիմնված զուտ ենթադրությունների վրա: Քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված է ներքին համոզմունքի գալու եղանակը, դրան վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է գա գնահատված ապացույցների համակցությամբ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն կատարելով: Վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող անձին մեղադրել կամ արարքին քրեաիրավական գնահատական տալ կասկածների և ենթադրությունների վրա հիմնված իր ունեցած կարծիքը հիմք ընդունելով, ինչը կատարվել է սույն գործով` մինչդատական վարույթում: Ինքը նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում տվել է իրականությանը համապատասխան ցուցմունքներ: Ինչ վերաբերվում է 06.01.2010 թվականի իր որպես կասկածյալ և 07.01.2010 թվականի որպես մեղադրյալ ցուցմունքներին, ապա նա բազմիցս նշել է և նորից պնդում է, որ այդ ցուցմունքները տալու ժամանակ ոգելից խմիչքի ազդեցության հետևանքով գտնվել է տենդի` այսպես ասած լոմկայի մեջ, չի հասկացել և չի գիտակցել, այդ վիճակում հավատացել է միայն քննիչ Եղիազարյանին որպես պաշտոնատար անձ, որը մինչև փաստաբան կանչելը իրեն ասել է, որ գործի տերն ինքն է ու իրեն կթողնի որ տուն գնա միայն այն դեպքում, եթե իր ուզածի պես ցուցմունք տա: Հավատալով նա արել է այնպես ինչպես քննիչ Եղիազարյանն է ասել: Այն որ սկզբնական այդ երկու ցուցմունքները տալիս նա եղել է լոմկայի մեջ շատ հեշտությամբ կարելի է պարզել իր ձեռագրերից: Նկատի ունենալով, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող որևէ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, ուստի Վերաքննիչ դատարանից խնդրում է մանրամասն ստուգման ենթարկել բողոքի մեջ նշված փաստերը, բեկանել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2010 թվականի թիվ ԵԷԴ 0041/01/10 դատավճիռը և իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական գործը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել: Տուժողն իր բողոքում նշել է, որ գործի քննության և դատավճռի կայացման ընթացքում դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի մի շարք խախտումներ, որոնք ազդել են գործի վրա: Մասնավորապես, ի սկզբանե սխալ է կատարվել արարքի քրեաիրավական որակումը: Ամբաստանյալն իր նկատմամբ սպանության փորձ չի կատարել, այլ նրա անհարգալից վերաբերմունքի և իր անձնական արժանապատվությունը պարբերաբար նվաստացնելու պատճառով, ինքը ցանկանում էր ինքնասպանություն գործել: Ինքնասպանություն գործելու համար ինքն է արել ամեն ինչ` բերել է աստիճանը, բարձրացել աստիճանի վրա, օղը անցկացրել է իր վիզը և հրել աստիճանը: Օղն իր վզից ոչ թե պատահաբար է դուրս եկել,այլ այն հանել է ամբաստանյալը` Արտակը` իրեն բարձրացնելով վերև: Արտակ Հակոբյանի արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110-րդ հոդվածով նախատեսված գործողություններ, սակայն վերջինս դատապարտվել է մեկ այլ, շատ ավելի ծանր հոդվածով: Ելնելով վերոգրյալներից, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Արտակ Հակոբյանն իր հարազատ որդին է, ունենալով անձնական ու առողջական լուրջ խնդիրներ, միաժամանակ հանդիսանում է իր միակ կերակրողը, կատարվածից լուրջ հետևություններ կարող է անել ու նաև այն, որ նա իր նկատմամբ սպանության փորձ չի կատարել, այլ ընդհակառակը, իր գործողություններով իրեն փրկել է մահից, սակայն դատապարտվել է բոլորովին այլ արարքի համար ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ և 2-րդ կետերով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին խնդրում է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2010 թվականի թիվ ԵԷԴ/0041/01/10 դատավճիռը, իսկ եթե ստորադաս դատարանի հաստատած փաստական հանգամանքները հնարավորություն չեն տալիս կայացնել նման դատական ակտ, ապա ամբողջությամբ բեկանել նշված վճիռը և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության: Վերաքննիչ բողոքներին առարկել է մեղադրողը: 4.Վերաքննիչ քրեական դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Քննելով վերաքննիչ բողոքները նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի և տուժողի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ։ Գործով ձեռք բերված և ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռում շարադրված ապացույցները բավարար են եզրակացնելու ,որ ամբաստանյալին մեղասգրված մեղադրանքը հիմնավորված և ապացուցված,արարքին տրվել է քրեա-իրավական ճիշտ գնահատական,նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ,հետևաբար դատվճիռը բեկանելու,քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ գործը նոր դատաքննության վերադարձնելու հիմքեր չկան: Նախաքննության ժամանակ որպեսկասկածյալի և մեղադրյալի տված իր սկզբնական ցուցմունքները Արտակ Հակոբյանը լիովին ընդունել է,որ մոր հետ ունեցած լարված վատ հարաբերությունների պատճառով և խմիչքի ազդեցության տակ ինքը մշտապես վիճաբանել և ծեծի է ենթարկել մորը, իսկ դեպքի նախօրյակին և դեպքի օրը ցանկացել է կածելու միջոցով նրան սպանել,աստիճան է բերել տվել,մերը բարձրացրել աստիճանին,օղը գցել վիզը,հրել աստիճանը,սակայն նրա գլուխը դուրս է եկել օղից և մայրը ուշագնաց ընկել է գետին: Նույն նշված հանգամանքները պնդել է նաև մայրը,գործով տուժող Ս.Թաթարյանը:Գործի նշված փաստական հանգամանքները հաստատվել են նաև դատավճռում շարադրված հավաստի մյուս ապացույցներով: Հետագայում պատասխանատվությունից խուսափելու համար ամբաստանյալը ցուցմունքներ է տվել,թե իբր ինքը մորը չի խոշտանգել և նրան սպանելու փորձ չի կատարել,այդ ցուցմունքները տվել է խմիչքի ազդեցությամբ, քննիչի թելադրանքով: Համանման դիրքորոշում է հայտնել նաև տուժողը, ցանկանալով որդուն վերցնել հովանավորության տակ: Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով ձեռք բերված ապացույցները, գտնում է,որ արժանահավատ են ամբաստանյալի և տուժողի տված սկզբնական խոստովանական ցուցմունքները ,դրանք հաստատվում են գործի մյուս ապացույցներով: Վերաքննիչ դատաքնության ժամանակ ամբաստանյալը սկզբում հայտնեց,որ ինքը ճիշտ է միշտ վիճաբանել է մոր հետ,հրել ու քաշքշել նրան,դեպքի օրը աստիճան է բերել, օղակը գցել մոր վիզը,բայց դա արել է միայն կատակի համար չմտածելով հետևանքների մասին: Դրանից հետո էլ հայտնեց ,որ ուղղակի հետաքրքրության համար ցանկացել է մորը լուսանկարել բայց դա չի կատարել,քանի որ նա ընկել է ներքև: Այս բոլոր պատճառաբանությունները անհիմն են,հակասում են գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցներին և բավարարվել չեն կարող: Հետևաբար ամբաստանյալի և տուժողի վերաքննիչ բողոքնեները ենթակա են մերժման: Երևան քաղաքի Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցագործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները: Ամբաստանյալ Հ.Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրվել Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են համարվում հանցանքը անպաշտպան ,անօգնական և հանցավորից կախյալ վիճակում գտնվող 73-ամյա մոր նկատմամբ և ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը,տուժողին հոգեկան տանջանքների ենթարկելը: Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարար չափով ստուգման և գնահատության է արժանացրել նրա կատարած հանցագործության բնույթը և ծանրության աստիճանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը բնութագրող տվյալները և նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջներից: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է,որ գործը կարճելու,նոր դատաքննության վերադարձնելու և մեղմացնելու հիմքեր չկան և կայացված դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ-394-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը. ՈՐՈՇԵՑ Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի և տուժող Ս.Թաթարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, օրինական ուժի մեջ թողնելով Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 119-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռը: Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին հրապարակումից հետո մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-08-2010 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 09-09-2010 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 224, 197 թերթից |
| Գործին կից նյութեր | ամբաստանյալի անձնագիրը, զին. գրքույկը և վիճ. քարտը: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 09-09-2010 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 224, 197 թերթից |
| Գործին կից նյութերը | ամբաստանյալի անձնագիրը, զին. գրքույկը և վիճ. քարտը: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-11287/10 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 15-09-2010 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0041/01/10
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 03-09-2010 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 09-09-2010 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-11287/10 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 14-09-2010 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 2 հատոր, 1 անձնագիր, 1 զին. գրքույկ, 1 վիճակագրական քարտ |
| Գործի համարը | ԵԷԴ/0041/01/10 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 14-09-2010 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 14-10-2010 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | Արտակ Ռաֆիկի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 21-10-2010 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 22-10-2010 |
|---|---|
| Դատարան | Էրեբունի և Նուբարաշեն |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր՝ 224, 209 թերթ, Արտակ Հակոբյանի անձնագիրը, զինվորական գրքույկը, 1 վիճակագրական քարտ: |