Հիմնական

Գործի համար: ԵԷԴ/0032/01/10
Վիճակագրական տողի համար : 1.9

Պատասխանող

Սերյոժա Դավթյան
Սերյոժա Դավթյան Գերասիմի
Սերյոժա Դավթյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Հենրիկ Տեր-Ադամյան

Էրեբունի և Նուբարաշեն

Արտուշ Գաբրիելյան

Վճռաբեկ

Դավիթ Ավետիսյան

Ելիզավետա Դանիելյան

Հոդվածներ

Վճռաբեկ

Հոդված 403-406,419,422-424

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Հենրիկ Տեր-Ադամյան

Էրեբունի և Նուբարաշեն

Արտուշ Գաբրիելյան

Վճռաբեկ

Դավիթ Ավետիսյան

Ելիզավետա Դանիելյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: 18.12.2009թ. Երևանի Ազատամարտիկների փողոցին հարող Վարդավառի զբոսայգում ծագած վիճաբանության ընթացքում իր մոտ եղած դանակով հարվածել է Ա. Գևորգյանի կրցքավանդակի ձախ կեսի շրջանին և վերջինիս առողջությանը պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2010-08-09 14:00 1
Էրեբունի և Նուբարաշեն 2010-04-08 12:00 3
Էրեբունի և Նուբարաշեն 2010-06-11 12:00 3
Վճռաբեկ 2010-11-05 11:00 2
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն ԵԷԴ/0032/01/10
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի
դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր Ա.Գաբրիելյան


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

09 օգոստոսի 2010 թվական ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ /ԱՅՍՈՒՀԵՏ` ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆ/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
դատավորներ` Ռ.ԱԶԱՐՅԱՆ
Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ե.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ս.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
պաշտպան` Կ.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ս.ԴԱՎԹՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ս.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը, ամբաստանյալ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճռի դեմ,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ


1. Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Շ.Ղազարյանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Սերյոժա Դավթյանի կողմից Արսեն Գևորգյանի առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ հարուցվել է թիվ 12143709 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

2. Նախաքննական մարմնի 2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:

3. Նախաքննական մարմնի 2009 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

4. Նախաքննական մարմնի 2010 թվականի մարտի 17-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացվել, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

5. 2010 թվականի մարտի 23-ին թիվ 12143709 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` առաջին ատյանի դատարան/:

6. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2010 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ընդունել է վարույթ, իսկ 2010 թվականի մարտի 29-ի որոշմամբ վերոնշյալ քրեական գործը նշանակել է դատական քննության 2010 թվականի ապրիլի 08-ին, ժամը 12.00-ին:

7. Առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճռով ամբաստանյալ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Սերյոժա Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվել է փորձաշրջան՝ 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Ս. Դավթյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվվել է հաշվառման վերցնելու պահից։
Սերյոժա Դավթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը և փաստացի կատարումն ապահովելը։
Դատավճռով որոշվել է գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Ա. Գևորգյանի բաճկոնը, ժակետը և կարճաթև շապիկը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել Արսեն Գևորգյանին։

8. Առաջին ատյանի դատարանի 11.06.2010թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ս.Մկրտչյանը:

9. Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխաններ չեն ներկայացվել:

10. Վերաքննիչ դատարանն իր 2010 թվականի հուլիսի 22-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակել է վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության 2010 թվականի օգոստոսի 03-ին, ժամը` 14.00-ին, Երևան քաղաքում:


ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ


11. Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների փողոցի թիվ 87 հասցեում գտնվող «Էրեբունու» թաղապետարանի դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Արսեն Գևորգյանին և նրան առաջարկել միասին օղի խմել։ Ա. Գևորգյանը համաձայնվել է, և մոտակա սննդի խանութից գնելով 0.5լ օղի, հաց և այլ մթերքներ, միասին գնացել են նույն հասցեում գտնվող «Վարդավառի» զբոսայգի, որտեղ օղի խմելուց հետո նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում Սերյոժա Դավթյանն իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ մեկ անգամ հարվածել է Արսեն Գևորգյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանին` վերջինիս պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս` ձախ թոքի, սրտի վնասումով` ուղեկցված հեմեոպերիկարդով, սպառնացող տանպոնադայայով ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման ձևով։


ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ, ՊԱՀԱՆՋԸ


Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

12. Ըստ վերաքննիչ բողոքի հեղինակի` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի բխում քրեական գործի նյութերից, չի համապատասխանում Ս.Դավթյանի կողմից կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորության աստիճանին և անձը բնութագրող հատկանիշներին: Այսպես.

13. Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում Սերյոժա Դավթյանը չի զղջացել կատարած արարքի համար, հանցանքը կատարելուց հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց չի տվել, վերջինիս պատճառված գույքային և բարոյական վնասը հարթելու ուղղությամբ որևէ գործողություն չի կատարել:
Ընդհակառակը` փորձել է խեղաթյուրել դեպքի իրական հանգամանքները, ներկայացնելով, թե իբր իրականում Արսեն Գևորգյանն է ցանկացել իրեն դանակով հարվածել, որի ժամանակ ինքը մի ձեռքով բռնել է Ա.Գևորգյանի ձեռքից, իսկ մյուս ձեռքով խլել նրա ձեռքից դանակն ու հարվածել, այն դեպքում, երբ Ս.Դավթյանը լինելով մեծահասակ և փոքրամարմին, չէր կարող երիտասարդ, 31-ամյա Արսեն Գևորգյանից դանակ խլել և հարվածել նրան: Ս.Դավթյանը նշել է նաև այն մասին, որ դանակով հարվածել է ինքնապաշտպանության նպատակով, որ Ա.Գևորգյանին մինչ այդ չի ճանաչել, նրա հետ դեպքի օրը օղի չի խմել ու հաց չի կերել:
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ Ս.Դավթյանը հանցագործությունը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետով նախատեված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում նշել է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված է համարել, որ տուժողը դրսևորել է հակաօրինական վարքագիծ, սակայն չի մասնավորեցրել, թե տուժողի որ գործողությունն է համարել հակաօրինական, իսկ քրեական գործի նյութերով նման ապացույց ձեռք չի բերվել:
Կոնկրետ սույն քրեական գործով պատիժ նշանակելիս կարևոր է ճիշտ գնահատել հանցագործության պատճառն ու շարժառիթը, այն է` ամբաստանյալը տուժողից գումար է պահանջել` թափթփված արտաքինով անծանոթուհու հետ սեռական հարաբերություն ունենալու համար և երբ մերժում է, վիճաբանության մեջ է մտել Ա.Գևորգյանի հետ, այդ ընթացքում էլ դանակահարել նրան: Այս պարագայում գերագնահատվել է ամբաստանյալի տարիքը և ըստ էության պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրվել է միայն ամբաստանյալի տարիքը:
Նկատի ունենալով, որ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջները և Ս.Դավթյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն արդարացի չէ, այն չի համապատասխանում ինչպես կատարած հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, այնպես էլ ամբաստանյալի անձին:

14. Ելնելով վերոգրյալից մեղադրող Ս.Մկրտչյանը խնդրել է պատժի մասով փոփոխել Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճիռը, ամբաստանյալ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:


ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ՈՒ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ:


Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը` վերաքննիչ դատարանը գտավ, որ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանություններով.

15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` եթե դատարանը, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:

16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերը շարադրված իրավադրույթների վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից / ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 48-րդ հոդվածների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում/:

17. Դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն` << /…/ դատարանը լայն հայեցողության շրջանակներում է /…/ անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա. հանգամանքը պետք է լինի իրական, այսինքն` գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը.
բ. այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը /…./>>: /տես Պ. Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի ՎԲ-84/07 որոշումը/:

18. Քննության առնելով պատժի հարցը դատարանը նշել է.
<<Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի ինքնությունը և գործի ողջ հանգամանքները:
Սերյոժա Դավթյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ վերջինս մեծահասակ է /74 տարեկան/, նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, մասնակիորեն ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար:
Դատարանը նկատի է առնում նաև տուժող Արսեն Գևորգյանի կողմից դրսևորված հակաօրինական վարքագիծը, որով պայմանավորվել է Սերյոժա Դավթյանի կատարած արարքը:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի տարիքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոհիշյալ բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ամբաստանյալ Սերյոժա Դավթյանին մեկուսացնել հասարակությունից, և որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժ կրելու, հետևաբար դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և պատիժը պայմանկանորեն չկիրառել:>>:

19. Մինչդեռ, գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզվեց, որ հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց չի տվել: Թե նախաքննության, և թե դատաքննության ընթացքում փորձել է խեղաթյուրել դեպքի իրական հանգամանքները, թե իբր իրականում տուժող Արսեն Գևորգյանն է ցանկացել դանակով հարվածել իրեն, որի ժամանակ ինքը մի ձեռքով բռնել է Ա.Գևորգյանի ձեռքից, իսկ մյուս ձեռքով նրա ձեռքից խլել է դանակը և ինքնապաշտպանության նպատակով հարվածել նրան:
Ամբաստանյալը նշել է նաև այն մասին, որ Ա.Գևորգյանին մինչ այդ չի ճանաչել, նրա հետ դեպքի օրը չի խմել, հաց չի կերել:
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, այսինքն ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում նշել է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված է համարել, որ տուժողը դրսևորել է հակաօրինական վարքագիծ, սակայն չի կոնկրետացրել, թե տուժողի որ գործողությունն է համարվում հակաօրինական, իսկ քրեական գործի նյութերում նման ապացույց ձեռք չի բերվել:
Ըստ էության պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրվել է միայն ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի տարիքը:

20. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հանցավորի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, որոնք հաշվի են առնվել առաջին ատյանի դատարանի կողմից, անիրական են և բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:

21. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը, համաձայն որի` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
Սույն գործի նյութերից երևում է, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում <<Էրեբունու>> թաղապետարանի դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Արսեն Գևորգյանին և նրան առաջարկել է օղի խմել:
Ա.Գրիգորյանը համաձայնվել է և մոտակա սննդի խանութից գնելով 0.5լ. օղի, հաց և այլ մթերքներ, միասին գնացել են Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների փողոցի թիվ 87 հասցեում գտնվող <<Վարդավառի>> զբոսայգի, որտեղ օղի խմելուց հետո նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում Ս.Դավթյանն իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ մեկ անգամ հարվածել է Ա.Գրիգորյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանին` վերջինիս պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող վնաս` ձախ թոքի, սրտի վնասումով` ուղեկցված հեմեոպերիկարցով, սպառնացող տանպոնադայայով, ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման ձևով:
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի նման փաստական տվյալների առկայության պայմաններում Ս.Դավթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածը, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Նկատի ունենալով, որ Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, այս պայմաններում, չի բխում օրենքի պահանջից, և այդ հիմքով վերաքննիչ բողոք է բերել դատախազը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի հիման վրա Ս.Դավթյանի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը վերացնել և Ս.Դավթյանին թողնել կրելու դատավճռով նշանակված պատիժը:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ հոդվածներով, ՀՀ վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վերաքննիչ բողոքը բավարարել:

2. Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճիռը` Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամանակով և ՀՀ քրեական 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու, 2 /երկու/ տարի ժամանակով փորձաշրջան սահմանելու վերաբերյալ` բեկանել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը վերացնել և Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանին թողնել կրելու դատավճռով նշանակված պատիժը` ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամանակով:
Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան կալանավորելու պահից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:

3. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:

4. Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԱԶԱՐՅԱՆ

Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԵԷԴ/0032/01/10

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝

Նախագահությամբ դատավոր` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
Քարտուղարությամբ` Լ. ՄԻՐԶՈՅԱՆ

Մասնակցությամբ`

Մեղադրող` Ս. ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Պաշտպան` Կ. ԱՂԱՋԱՆՅԱՆ
Տուժող` Ա. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ
Տուժողի ներկ.` Ա. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ

2010թ. հունիսի 11-ին դատարանում
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի, ծնված 13.07.1936թ., Կոտայքի մարզ գ.Կապուտան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, 8-ամյա կրթությամբ, ամուսնալուծված, աշխատում է «Վարդավառ» զբոսայգում որպես պահակ, նախկինում չդատված, բնակվում է ք.Երևան Որմնադիրների 77 տանը։
Մեղադրվում է ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդվածի 1-ին մասով։
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել։
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների փողոցի թիվ 87 հասցեում գտնվող «Էրեբունու» թաղապետարանի դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Արսեն Գևորգյանին և նրան առաջարկել միասին օղի խմել։ Ա. Գևորգյանը համաձայնվել է, և մոտակա սննդի խանութից գնելով 0.5լ օղի, հաց և այլ մթերքներ, միասին գնացել են նույն հասցեում գտնվող «Վարդավառի» զբոսայգի, որտեղ օղի խմելուց հետո նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում Սերյոժա Դավթյանն իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ մեկ անգամ հարվածել է Արսեն Գևորգյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանին` վերջինիս պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս` ձախ թոքի, սրտի վնասումով` ուղղեկցված հեմեոպերիկարդով, սպառնացող տանպոնադայայով ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման ձևով։
Վերը նշված հանցավոր արարքի կատարման համար Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդվածի 1-ին մասով։
Դատաքննությամբ առաջադրված մեղադրանքում Սերյոժա Դավթյանը իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը տուժողին չի ճանաչում և երբևէ չի ճանաչել, ուստի և չէր կարող նրա հետ հաց ուտել և օղի խմել։ Բացի այդ, ինքը թոշակառու մարդ է, ունի լյարդի և թոքերի հիվանդություն, որի պատճառով երբեք օղի չի խմում։ Այդ օրը տուժողին առաջին անգամ պատահական հանդիպել է «Վարդավառ» զբոսայգում, երբ վերջինս փորձել է այնտեղ բնական կարիքները հոգալ։ Ինքը փորձել է նրան կարգի հրավիրել` դիտողություն է արել, որ տարածքը չկեղտոտի, սակայն դրանից տուժողը վրդովվել և ձեռքով հարվածել է իրեն, որից ինքը ընկել է գետին։ Երբ բարձրացել է գետնից, տուժողը գրպանից հանել է դանակը և փորձել է դանակով հարվածել իրեն։ Ինքը բռնել է նրա աջ ձեռքից, և իր ձախ ձեռքով նրանից վերցրել է դանակը, սակայն այդ քաշքշուկի ժամանակ չի հասկացել, թե ինչպես է դանակը դիպել նրան։
Սերյոժա Դավթյանի պատճառաբանություններն անհիմն են ու մտածացին, որոնք նպատակ են հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, իսկ նրա կատարած արարքը հիմնավորվեց գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Սերյոժա Դավթյանի նախաքննությամբ տրված ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում «Վարդավառ» զբոսայգում վիճաբանել է Արսեն Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում դանակով հարվածել ու մարմնական վնասվածք է պատճառել նրան։
Տուժող` Արսեն Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում Էրեբունու թաղապետարանի դիմաց պատահական հանդիպել է իր ծանոթ Սերյոժային։ Վերջինս ասել է, որ ցանկանում է օղի խմել, սակայն գումար չունի։ Ինքը համաձայնվել է միասին օղի խմել, և մոտակա խանութից գնելով 0.5լ օղի, հաց, երշիկ և այլ մթերքներ, Սերյոժայի առաջարկով մտել են «Վարդավառ» զբոսայգի։ Այնտեղ գտնվող կիսակառույց շինությունում օղի խմելուց հետո, ցանկացել է գնալ տուն։ Այդ ժամանակ Սերյոժան իրենից 2.000 ՀՀ դրամ գումար է խնդրել։ Ինքը պատասխանել է, որ չունի, որի կապակցությամբ իրենց միջև վիճաբանություն է ծագել։ Վիճաբանության ժամանակ Սերյոժան հայհոյել է իրեն, որի պատճառով ինքը ձեռքերով հրել է նրան։ Վիճաբանությունը կանխելու նպատակով, ինքը շարունակել է քայլել և փորձել է դուրս գալ զբոսայգուց, սակայն Սերյոժան շարունակել է հետևել իրեն։ Հասնելով իրեն, գրպանից հանել է ծալովի, սպիտակ պոչով դանակը և հարվածել կրծքավանդակի շրջանում։ Դրանից հետո, ինքը շարունակել է քայլելով դուրս գալ զբոսայգուց, և հասնելով գազալցակայանի մոտ, ուշագնաց է եղել։
Վկաներ` Դավիթ Վարդանյանի, Արտուշ Բաղյանի և Ռուբեն Օհանյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում են Էրեբունու թաղապետարանի դիմաց գտնվող գազալցակայանում որպես լիցքավորողներ։ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում նկատել են, որ գազալցակայանի վերջնամասում կանգնած անծանոթ երիտասարդը վայր է ընկել։ Նրա շուրջ մարդիկ են հավաքվել, որից հետո եկել է շտապօգնության ավտոմեքենան և նրան տեղափոխել հիվանդանոց։ Հավաքվածներից տեղեկացել են, որ երիտասարդը դանակահարվել է։
Վկա` Վահե Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մ. Խորենացի 121/1 հասցեում գործող և իրենց պատկանող խանութ է եկել նույն թաղամասի բնակիչ Արսենը և պարտքով սնունդ է խնդրել։ Ինքը չի մերժել և Արսենին տվել է 0.5լ օղի, հաց, երշիկ և այլ մթերքներ։ Երեկոյան թաղամասի բնակիչներից տեղեկացել է, որ Սերյոժան դանակահարել է Արսենին։
Սերյոա Դավթյանի հանցանքը հիմնավորվեց նաև դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1862/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Ա. Գևորգյանի մոտ հայտնաբերվել են ձախ թոքի, սրտի վնասումով, ուղեկցված հեմեոպերիկարդով, սպառնացող տամպոնադայայով ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման ձևով վնասվածքներ, որոնք պատճառվել են ծակող-կտրող գործիքի ներգործությամբ, հնարավոր է նշված ժամկետին և Ա. Գևորգյանի առողջությանը պատճառել են ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։
Դատաքետքաբանական փորձաքննության թիվ 3563 եզրակացությամբ, համաձայն որի Ա. Գևորգյանի բաճկոնի, ժակետի և կարճաթև շապիկի հետևի ձախակողմյան վերին հատվածում հայտնաբերված մեկական վնասվածքները կտրվածքներ են, տեղակայումներով հաընկնում են միմյանց, առաջացել են ծակող-կտրող երկսայրանի շեղբ ունեցող առարկայի/հնարավոր է դանակ/ մեկ ներթափանցման արդյունքում և դրանք իրենց մոտավոր տեղակայումներով համապատասխանում են Ա. Գևորգյանի դատաբժշկական փորձաքննության ենթարկելու վերաբերյալ կազմված թիվ 1862/հ եզրակացությամբ նկարագրված մարմնական վնասվածքներին։
Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 68 եզրակացությամբ, համաձայն որի Ա. Գևորգյանի հագուստների վրա հաստատվել է արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և կարող էր առաջանալ տուժող Ա. Գևորգյանից։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 49/10 եզրակացությամբ, համաձայն որի Ս. Դավթյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում, նրա մոտ հայտնաբերվել է անձի հիստերիկ խանգարում/փսիխոպաթիա/, որը չի զրկել նրան իր գործողությունների համար հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից ինչպես իրավախախտումը կատարելու ժամանակահատվածում, այնպես էլ ներկայումս, ուստի Ս. Դավթյանին մեղսագրվող արարքի նկատմամբ հարկ է ճանաչել մեղսունակ։
Սերյոժա Դավթյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվեց նաև տուժող Ա. Գևորգյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրությամբ, որում Ա. Գևորգյանը մատնացույց է արել «Վարդավառ» զբոսայգում գտնվող կիսակառույց շինությունը և հայտարարել, որ Ս. Դավթյանի հետ օղի է խմել, ապա քիչ հեռվում վերջինս իրեն դանակահարել է։ «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնից առգրավված և իրեղեն ապացույց ճանաչված տուժող Ա. Գևորգյանի հագուստներով, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով։
Այսպիսով դատարանը ապացուցված համարեց, որ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդվածի 1-ին մասով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի ինքնությունը և գործի ողջ հանգամանքները։
Սերյոժա Դավթյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ վերջինս մեծահասակ է, նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ս. Դավթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ս. Դավթյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոհիշյալ բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ամբաստանյալ Սերյոժա Դավթյանին մեկուսացնել հասարակությունից, և որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժ կրելու, հետևաբար դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է կիրառել ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Ա. Գևորգյանի բաճկոնը, ժակետը և կարճաթև շապիկը պետք է վերադարձնել տուժող Արսեն Գևորգյանին։
Ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357-360 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման` 3/երեք/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ Սերյոժա Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Ս. Դավթյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել հաշվառման վերցնելու պահից։
Սերյոժա Դավթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը և փաստացի կատարումն ապահովելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Ա. Գևորգյանի բաճկոնը, ժակետը և կարճաթև շապիկը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել Արսեն Գևորգյանին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ԵԷԴ/0032/01/10



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
գործ թիվ ԵԷԴ/0032/01/10
Նախագահող դատավոր՝ Հ.Տեր-Ադամյան
դատավորներ` Ռ.Ազարյան
Ա.Պետրոսյան

Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Կ.ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
պաշտպան Կ.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ս.ԴԱՎԹՅԱՆԻ

2010 թվականի նոյեմբերի 5-ին ք. Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշման դեմ ամբաստանյալի պաշտպան Կարապետ Աղաջանյանի վճռաբեկ բողոքը,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 12143709 քրեական գործը հարուցվել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նախաքննական մարմնի 2009 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2010 թվականի մարտի 17-ի որոշմամբ Ս.Դավթյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացվել է, և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2010 թվականի մարտի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան):
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 3 (երեք) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, և սահմանվել է փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
3. Մեղադրող Ս.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը բավարարել է, բեկանել է Առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճիռը, վերացրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը և Ս.Դավթյանին թողել է կրելու դատավճռով նշանակված պատիժը` ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով:
4. Վերաքննիչ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի պաշտպան Կ.Աղաջանյանը:
Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Դատավարության մասնակիցները` տուժող Արսեն Գրիգորյանը և տուժողի ներկայացուցիչ Արուսիկ Գևորգյանը, վճռաբեկ բողոքի պատասխան են ներկայացրել՝ հայտնելով, որ ամբաստանյալը հոգացել է տուժողի բուժման ծախսերը, իրենք հաշտվել են, և չեն առարկում, որպեսզի Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի:


Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

5. Ս.Դավթյանը դատապարտվել է հետևյալ արարքի համար.
2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին` ժամը 1400-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների փողոցի թիվ 87 հասցեում գտնվող «Էրեբունի» թաղապետարանի դիմաց նա հանդիպել է իր ծանոթ Արսեն Գևորգյանին: Մոտակա սննդի խանութից օղի, հաց և այլ մթերքներ գնելով` նրանք գնացել են նույն հասցեում գտնվող «Վարդավառի» զբոսայգի, որտեղ օղի խմելուց հետո` նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում, Ս.Դավթյանն իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ մեկ անգամ հարվածել է Ա.Գևորգյանի կրծքավանդակի շրջանին` վերջինիս պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս:
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի մեջ առկա է հետևյալ ձևակերպումը. «Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի ինքնությունը և գործի ողջ հանգամանքները: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ վերջինս մեծահասակ է (74 տարեկան), նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, մասնակիորեն ընդունել է մեղքը և զղջացել է կատարած արարքի համար: Ս.Դավթյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան» (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 214):
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում նշել է նաև. «Դատարանը նկատի է առնում նաև տուժող Ա.Գևորգյանի կողմից դրսևորված հակաօրինական վարքագիծը, որով պայմանավորվել է Ս.Դավթյանի կատարած արարքը» (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 214):
7. Վերաքննիչ դատարանի որոշման մեջ առկա է հետևյալ ձևակերպումը. «Հանցավորի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, որոնք հաշվի են առնվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից, անիրական են և բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու» (տե՛ս քրեական գործ, 2-րդ հատոր, էջ 31):
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է նաև. «Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայության պայմաններում, նշել է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան, հիմնավորված է համարել, որ տուժողը դրսևորել է հակաօրինական վարքագիծ, սակայն չի կոնկրետացրել, թե տուժողի որ գործողությունն է համարվում հակաօրինական, իսկ քրեական գործի նյութերում նման ապացույց ձեռք չի բերվել: Ըստ էության պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրվել է միայն ամբաստանյալի տարիքը» (տե՛ս քրեական գործ, 2-րդ հատոր, էջ 31):
8. Սույն գործում առկա են ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի ցուցմունքները տուժողի կողմից ամբաստանյալին հրելու և վերջինիս վայր ընկնելու վերաբերյալ (ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի ցուցմունքը` տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, 13 և 17 էջեր, տուժող Ա.Գևորգյանի ցուցմունքը` տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 35, ինչպես նաև առերեսման մասին արձանագրությունը` տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 87):
9. Սույն գործում առկա է ՀՀ առողջապահության նախարարության «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ Ավանի հոգեբուժական կլինիկայի տեղեկանքն առ այն, որ Ս.Դավթյանը կլինիկայում հաշվառված է «Փսիխապաթիա հիստերիկ շրջանի» ախտորոշմամբ (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 62):
10. Սույն գործում առկա է նաև թիվ 3 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Խ.Ավետիսյանի կողմից տրված բնութագիրն այն մասին, որ Ս.Դավթյանին ճանաչում է շուրջ 50 տարի, հանգիստ անձնավորություն է (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 123):
11. Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի նկարագրական մասում նշված է, որ Ս.Դավթյանը ծնվել է 1936 թվականի հուլիսի 13-ին (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 213):
12. Առաջադրված մեղադրանքում Ս.Դավթյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, 14, 17 և 213 էջեր):
13. Ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի` Ս.Դավթյանը դատվածություն չունի (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 40):
14. Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստի արձանագրման համառոտագրում նշված է, որ տուժող Ա.Գևորգյանն ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ պահանջ չունի (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 204): Իսկ ներկայացրած վճռաբեկ բողոքի պատասխանում տուժող Արսեն Գրիգորյանը և տուժողի ներկայացուցիչ Արուսիկ Գևորգյանը հայտնել են, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը հոգացել է տուժողի բուժման ծախսերը, իրենք հաշտվել են, և չեն առարկում, որպեսզի վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի:
15. Գործի նյութերից երևում է, որ Ս.Դավթյանը 2-րդ կարգի հաշմանդամ է:

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում.
16. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, վերանայվող դատական ակտն առերևույթ հակասում է վճռաբեկ դատարանի` նախկինում ընդունած որոշմանը, և վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրվել առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
17. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանը որոշում կայացնելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, այն է` խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջները:
Բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումն անհիմն է, այն չի համապատասխանում քրեական գործի հանգամանքներին, բացի այդ, դատարանի կողմից նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին:
Բողոքաբերը նշել է նաև, որ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի չի առել, որ Ս.Դավթյանը 74 տարեկան է, թոշակառու, նախկինում դատապարտված չի եղել, վատառողջ է` տառապում է ծանր հիվանդությամբ, 2-րդ կարգի հաշմանդամ է, բնութագրվում է դրական, իրեն մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել կատարածի համար, աջակցել է նախաքննությանը` տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ և օգնել քրեական գործի բացահայտմանը: Ըստ բողոքաբերի` դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել նաև այն հանգամանքը, որ դեպքը տեղի է ունեցել տուժող Ա.Գևորգյանի հակաօրինական գործողությունների հետևանքով, բացի այդ, քրեական գործում բացակայում են Ս.Դավթյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները:
18. Վերոգրյալի հիման վրա` բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Վերաքննիչ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 20-ի դատավճռին:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

I.Վերաքննիչ դատարանի որոշման իրավաչափությունը.
19. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետևյալն է. իրավաչա՞փ է արդյոք Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի առնված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն անիրական գնահատելու վերաբերյալ:
20. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ցանկը: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»:
Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ: Համաձայն այդ որոշման` «(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
(…)» (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը):
21. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ վերջինս մեծահասակ է (74 տարեկան), նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, մասնակիորեն ընդունել է մեղքը և զղջացել է կատարած արարքի համար, ինչպես նաև հաշվի է առել տուժող Ա.Գևորգյանի կողմից դրսևորված հակաօրինական վարքագիծը, որով պայմանավորվել է Ս.Դավթյանի կատարած արարքը (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը):
Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանի հաշվի առած` ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն անիրական են, ինչպես նաև նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի հիմնավորել, թե տուժողի ո՛ր գործողությունն է համարվում հակաօրինական (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը):
22. Նախորդ կետում շարադրված` Վերաքննիչ դատարանի հետևության իրավաչափությունը գնահատելու համար Վճռաբեկ դատարանը նպատակահարմար է գտնում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Ս.Դավթյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի առնված հանգամանքներին անդրադառնալ առանձին:
Այսպես` սույն գործով մեղադրական եզրակացության և Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ս.Դավթյանը ծնվել է 1936 թվականին (տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը), այսինքն` գործի քննության պահին նա եղել է 74 տարեկան: Ուստի նշված հանգամանքը չի կարող անիրական գնահատվել: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մատնանշված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հաջորդ հանգամանքը` դրական բնութագրվելը, հիմնավորվում է թիվ 3 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Խ.Ավետիսյանի կողմից տրված բնութագրով, հետևաբար այս հանգամանքը ևս չի կարող անիրական գնահատվել: Մասնակիորեն մեղքն ընդունելու և կատարած արարքի համար զղջալու հանգամանքները հիմնավորվում են ամբաստանյալի թե՛ նախաքննական և թե՛ դատաքննական ցուցմունքներով (տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը): Իսկ արատավորված լինելու վերաբերյալ գործով որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել (տե՛ս սույն որոշման 13-րդ կետը):
Ինչ վերաբերում է տուժողի հակաիրավական գործողությունների բացակայության մասին Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությանը, ապա գործում առկա են ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի ցուցմունքները տուժողի կողմից ամբաստանյալին հրելու և վերջինիս վայր գցելու վերաբերյալ (տե՛ս, սույն որոշման 8-րդ կետը):
23. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված հիմնավորումները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մատնանշված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` 74 տարեկան լինելը, նախկինում արատավորված չլինելը, դրական բնութագրվելը, մասնակիորեն մեղքն ընդունելը և կատարած արարքի համար զղջալը, իրական են և սույն գործով կարող են դիտվել որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ:
Հետևաբար, անհիմն է Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի առնված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն անիրական լինելու վերաբերյալ:
24. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված հաջորդ իրավական հարցը հետևյալն է. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից արդյո՞ք հիմնավորված է Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին Վերաքննիչ դատարանի հետևությունը:
25. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները»:
26. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել մի շարք որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արձանագրվել է, որ «(...) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (...)» (տե՛ս Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումը): Նույնանման մոտեցում է արտահայտվել նաև Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-01/08 որոշումներում:
Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
(…) Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը» (տե՛ս Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը): Նույնանման մոտեցում է արտահայտվել նաև Ռոբերտ Խատոյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07 որոշմամբ:
27. Այսպիսով, վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
28. Զարգացնելով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների կոնկրետ համակցությունը կարող է բավարար լինել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար` անկախ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունից: Այլ կերպ` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունն ինքնին չի բացառում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը, եթե դատարանը հանգում է հիմնավոր եզրակացության, որ հանցանք կատարած անձի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
29. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Ս.Դավթյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարված արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները և գործի մյուս վերաբերելի հանգամանքները: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել վերջինիս տարիքը (74 տարեկան), նախկինում արատավորված չլինելը, դրական բնութագրվելը, կատարած արարքի համար զղջալը (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը):
Բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` Վերաքննիչ դատարանը արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի առնված` ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ վերջինիս ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը):
30. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 26-28 կետերում վկայակոչված և սահմանված հիմնավորումները և դրանք համադրելով 29-րդ կետում շարադրված փաստական հանգամանքների հետ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ չնայած Ս.Դավթյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելու հանգամանքին, այնուամենայնիվ, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների և պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կոնկրետ հանգամանքների համակցությունը (հատկապես հանցանք կատարած անձի տարիքը, այդ տարիների ընթացքում արատավորված չլինելը և առողջական վիճակը), ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ տուժողը չի առարկում Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեմ (տե՛ս սույն որոշման 14-րդ կետը), սույն գործով բավարար են հանգելու այն հետևության, որ Ս.Դավթյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու և հիմք են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման համար:
Նշվածի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը հանգում է հետևության, որ Ս.Դավթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Վճռաբեկ դատարան գտնում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանի այս հետևությունը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Հետևաբար Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել:
31. Վերացնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը` Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի նորմերի, մասնավորապես` 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված` քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող՝ անօրինական և չհիմնավորված որոշման կայացմանը:
Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ, 398-րդ և 406-րդ հոդվածների հիման վրա վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանելու հիմք են: Քանի որ գործի նյութերով հերքվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը չկիրառելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետևությունները և միաժամանակ հաստատվում է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ուստի անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի հիման վրա բեկանել վերաքննիչ դատարանի դատական ակտը և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռին:
32. Սույն որոշման նախորդ կետում նշված նկատառումներով Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում բեկանել Ս.Դավթյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճռին` սույն որոշմամբ շարադրված հիմնավորումներով և պատճառաբանություններով հանդերձ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել: Ամբաստանյալ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշումը բեկանել և օրինական ուժ տալ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճռին:
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:


Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0032/01/10
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 25-03-2010
Քրեական գործի համարը 0032/01/10
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 12143709
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն 18.12.2009թ. Երևանի Ազատամարտիկների փողոցին հարող Վարդավառի զբոսայգում ծագած վիճաբանության ընթացքում իր մոտ եղած դանակով հարվածել է Ա. Գևորգյանի կրցքավանդակի ձախ կեսի շրջանին և վերջինիս առողջությանը պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Սերյոժա
Ազգանուն Դավթյան
Հայրանուն Գերասիմի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Դատվածություն
Դատվածություն չդատված
Վիճակագրական տողի համարը 1.9
Մակագրել
Երբ 25-03-2010
Նախագահող դատավոր
Անուն Արտուշ
Ազգանուն Գաբրիելյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 25-03-2010
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 26-03-2010
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 26-03-2010
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 08-04-2010
Դատավարության կողմեր
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 19-04-2010
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 21-04-2010
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 27-04-2010
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-05-2010
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 13-05-2010
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 17-05-2010
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 25-05-2010
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 03-06-2010
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 11-06-2010
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 11-06-2010
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Սերյոժա
Ազգանուն Դավթյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 11-06-2010
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԷԴ/0032/01/10

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝

Նախագահությամբ դատավոր` Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
Քարտուղարությամբ` Լ. ՄԻՐԶՈՅԱՆ

Մասնակցությամբ`

Մեղադրող` Ս. ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Պաշտպան` Կ. ԱՂԱՋԱՆՅԱՆ
Տուժող` Ա. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ
Տուժողի ներկ.` Ա. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ

2010թ. հունիսի 11-ին դատարանում
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի, ծնված 13.07.1936թ., Կոտայքի մարզ գ.Կապուտան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, 8-ամյա կրթությամբ, ամուսնալուծված, աշխատում է «Վարդավառ» զբոսայգում որպես պահակ, նախկինում չդատված, բնակվում է ք.Երևան Որմնադիրների 77 տանը։
Մեղադրվում է ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդվածի 1-ին մասով։
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել։
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների փողոցի թիվ 87 հասցեում գտնվող «Էրեբունու» թաղապետարանի դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Արսեն Գևորգյանին և նրան առաջարկել միասին օղի խմել։ Ա. Գևորգյանը համաձայնվել է, և մոտակա սննդի խանութից գնելով 0.5լ օղի, հաց և այլ մթերքներ, միասին գնացել են նույն հասցեում գտնվող «Վարդավառի» զբոսայգի, որտեղ օղի խմելուց հետո նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում Սերյոժա Դավթյանն իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ մեկ անգամ հարվածել է Արսեն Գևորգյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանին` վերջինիս պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս` ձախ թոքի, սրտի վնասումով` ուղղեկցված հեմեոպերիկարդով, սպառնացող տանպոնադայայով ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման ձևով։
Վերը նշված հանցավոր արարքի կատարման համար Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդվածի 1-ին մասով։
Դատաքննությամբ առաջադրված մեղադրանքում Սերյոժա Դավթյանը իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը տուժողին չի ճանաչում և երբևէ չի ճանաչել, ուստի և չէր կարող նրա հետ հաց ուտել և օղի խմել։ Բացի այդ, ինքը թոշակառու մարդ է, ունի լյարդի և թոքերի հիվանդություն, որի պատճառով երբեք օղի չի խմում։ Այդ օրը տուժողին առաջին անգամ պատահական հանդիպել է «Վարդավառ» զբոսայգում, երբ վերջինս փորձել է այնտեղ բնական կարիքները հոգալ։ Ինքը փորձել է նրան կարգի հրավիրել` դիտողություն է արել, որ տարածքը չկեղտոտի, սակայն դրանից տուժողը վրդովվել և ձեռքով հարվածել է իրեն, որից ինքը ընկել է գետին։ Երբ բարձրացել է գետնից, տուժողը գրպանից հանել է դանակը և փորձել է դանակով հարվածել իրեն։ Ինքը բռնել է նրա աջ ձեռքից, և իր ձախ ձեռքով նրանից վերցրել է դանակը, սակայն այդ քաշքշուկի ժամանակ չի հասկացել, թե ինչպես է դանակը դիպել նրան։
Սերյոժա Դավթյանի պատճառաբանություններն անհիմն են ու մտածացին, որոնք նպատակ են հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, իսկ նրա կատարած արարքը հիմնավորվեց գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Սերյոժա Դավթյանի նախաքննությամբ տրված ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում «Վարդավառ» զբոսայգում վիճաբանել է Արսեն Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում դանակով հարվածել ու մարմնական վնասվածք է պատճառել նրան։
Տուժող` Արսեն Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում Էրեբունու թաղապետարանի դիմաց պատահական հանդիպել է իր ծանոթ Սերյոժային։ Վերջինս ասել է, որ ցանկանում է օղի խմել, սակայն գումար չունի։ Ինքը համաձայնվել է միասին օղի խմել, և մոտակա խանութից գնելով 0.5լ օղի, հաց, երշիկ և այլ մթերքներ, Սերյոժայի առաջարկով մտել են «Վարդավառ» զբոսայգի։ Այնտեղ գտնվող կիսակառույց շինությունում օղի խմելուց հետո, ցանկացել է գնալ տուն։ Այդ ժամանակ Սերյոժան իրենից 2.000 ՀՀ դրամ գումար է խնդրել։ Ինքը պատասխանել է, որ չունի, որի կապակցությամբ իրենց միջև վիճաբանություն է ծագել։ Վիճաբանության ժամանակ Սերյոժան հայհոյել է իրեն, որի պատճառով ինքը ձեռքերով հրել է նրան։ Վիճաբանությունը կանխելու նպատակով, ինքը շարունակել է քայլել և փորձել է դուրս գալ զբոսայգուց, սակայն Սերյոժան շարունակել է հետևել իրեն։ Հասնելով իրեն, գրպանից հանել է ծալովի, սպիտակ պոչով դանակը և հարվածել կրծքավանդակի շրջանում։ Դրանից հետո, ինքը շարունակել է քայլելով դուրս գալ զբոսայգուց, և հասնելով գազալցակայանի մոտ, ուշագնաց է եղել։
Վկաներ` Դավիթ Վարդանյանի, Արտուշ Բաղյանի և Ռուբեն Օհանյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում են Էրեբունու թաղապետարանի դիմաց գտնվող գազալցակայանում որպես լիցքավորողներ։ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում նկատել են, որ գազալցակայանի վերջնամասում կանգնած անծանոթ երիտասարդը վայր է ընկել։ Նրա շուրջ մարդիկ են հավաքվել, որից հետո եկել է շտապօգնության ավտոմեքենան և նրան տեղափոխել հիվանդանոց։ Հավաքվածներից տեղեկացել են, որ երիտասարդը դանակահարվել է։
Վկա` Վահե Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մ. Խորենացի 121/1 հասցեում գործող և իրենց պատկանող խանութ է եկել նույն թաղամասի բնակիչ Արսենը և պարտքով սնունդ է խնդրել։ Ինքը չի մերժել և Արսենին տվել է 0.5լ օղի, հաց, երշիկ և այլ մթերքներ։ Երեկոյան թաղամասի բնակիչներից տեղեկացել է, որ Սերյոժան դանակահարել է Արսենին։
Սերյոա Դավթյանի հանցանքը հիմնավորվեց նաև դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1862/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Ա. Գևորգյանի մոտ հայտնաբերվել են ձախ թոքի, սրտի վնասումով, ուղեկցված հեմեոպերիկարդով, սպառնացող տամպոնադայայով ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման ձևով վնասվածքներ, որոնք պատճառվել են ծակող-կտրող գործիքի ներգործությամբ, հնարավոր է նշված ժամկետին և Ա. Գևորգյանի առողջությանը պատճառել են ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։
Դատաքետքաբանական փորձաքննության թիվ 3563 եզրակացությամբ, համաձայն որի Ա. Գևորգյանի բաճկոնի, ժակետի և կարճաթև շապիկի հետևի ձախակողմյան վերին հատվածում հայտնաբերված մեկական վնասվածքները կտրվածքներ են, տեղակայումներով հաընկնում են միմյանց, առաջացել են ծակող-կտրող երկսայրանի շեղբ ունեցող առարկայի/հնարավոր է դանակ/ մեկ ներթափանցման արդյունքում և դրանք իրենց մոտավոր տեղակայումներով համապատասխանում են Ա. Գևորգյանի դատաբժշկական փորձաքննության ենթարկելու վերաբերյալ կազմված թիվ 1862/հ եզրակացությամբ նկարագրված մարմնական վնասվածքներին։
Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 68 եզրակացությամբ, համաձայն որի Ա. Գևորգյանի հագուստների վրա հաստատվել է արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և կարող էր առաջանալ տուժող Ա. Գևորգյանից։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 49/10 եզրակացությամբ, համաձայն որի Ս. Դավթյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում, նրա մոտ հայտնաբերվել է անձի հիստերիկ խանգարում/փսիխոպաթիա/, որը չի զրկել նրան իր գործողությունների համար հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից ինչպես իրավախախտումը կատարելու ժամանակահատվածում, այնպես էլ ներկայումս, ուստի Ս. Դավթյանին մեղսագրվող արարքի նկատմամբ հարկ է ճանաչել մեղսունակ։
Սերյոժա Դավթյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվեց նաև տուժող Ա. Գևորգյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրությամբ, որում Ա. Գևորգյանը մատնացույց է արել «Վարդավառ» զբոսայգում գտնվող կիսակառույց շինությունը և հայտարարել, որ Ս. Դավթյանի հետ օղի է խմել, ապա քիչ հեռվում վերջինս իրեն դանակահարել է։ «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնից առգրավված և իրեղեն ապացույց ճանաչված տուժող Ա. Գևորգյանի հագուստներով, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված այլ փաստական տվյալներով։
Այսպիսով դատարանը ապացուցված համարեց, որ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդվածի 1-ին մասով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի ինքնությունը և գործի ողջ հանգամանքները։
Սերյոժա Դավթյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ վերջինս մեծահասակ է, նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ս. Դավթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ս. Դավթյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոհիշյալ բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ամբաստանյալ Սերյոժա Դավթյանին մեկուսացնել հասարակությունից, և որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժ կրելու, հետևաբար դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է կիրառել ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Ա. Գևորգյանի բաճկոնը, ժակետը և կարճաթև շապիկը պետք է վերադարձնել տուժող Արսեն Գևորգյանին։
Ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357-360 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման` 3/երեք/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ Սերյոժա Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Ս. Դավթյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել հաշվառման վերցնելու պահից։
Սերյոժա Դավթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը և փաստացի կատարումն ապահովելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Ա. Գևորգյանի բաճկոնը, ժակետը և կարճաթև շապիկը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել Արսեն Գևորգյանին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 11-06-2010
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 12-07-2010
Էջերի քանակ 218
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 17-07-2010
Էջերի քանակը 147
Ելքի գրության համարը Ե-7732/10
Գործը բողոքարկվել է
Ամսաթիվ 20-07-2010
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 31-01-2011
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 01-02-2011
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 04-02-2011
Էջերի քանակ 218, 122
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 07-02-2011
Էջերի քանակը 218, 122
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0032/01/10
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 09-07-2010
Ամսաթիվ 08-07-2010
Բողոքը բերող անձը
Անուն Ս
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Սերյոժա Դավթյան Փոփոխել Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի /ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդ. 1-ին մասով -3 տարի ազ. , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ. կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 11.06.2010. դատավճիռը` ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածի կիրառման :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Մակագրել
Ամսաթիվ 09-07-2010
Նախագահող դատավոր
Անուն Հենրիկ
Ազգանուն Տեր-Ադամյան
Քրեական գործի մուտքագրում
Ամսաթիվ 20-07-2010
Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց Վիճ.քարտ
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 22-07-2010
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 03-08-2010
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 09-08-2010
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
Ամսաթիվ 09-08-2010
Ամսաթիվ 09-08-2010
Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի Մասնակի բեկանվել է դատական ակտը և բեկանված մասով փոփոխվել
Ամբաստանյալ
Անուն Սերյոժա
Ազգանուն Դավթյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն ԵԷԴ/0032/01/10
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի
դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր Ա.Գաբրիելյան


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

09 օգոստոսի 2010 թվական ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ /ԱՅՍՈՒՀԵՏ` ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆ/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
դատավորներ` Ռ.ԱԶԱՐՅԱՆ
Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ե.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ս.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
պաշտպան` Կ.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ս.ԴԱՎԹՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ս.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը, ամբաստանյալ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճռի դեմ,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ


1. Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Շ.Ղազարյանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Սերյոժա Դավթյանի կողմից Արսեն Գևորգյանի առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ հարուցվել է թիվ 12143709 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

2. Նախաքննական մարմնի 2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:

3. Նախաքննական մարմնի 2009 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

4. Նախաքննական մարմնի 2010 թվականի մարտի 17-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացվել, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

5. 2010 թվականի մարտի 23-ին թիվ 12143709 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` առաջին ատյանի դատարան/:

6. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2010 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ընդունել է վարույթ, իսկ 2010 թվականի մարտի 29-ի որոշմամբ վերոնշյալ քրեական գործը նշանակել է դատական քննության 2010 թվականի ապրիլի 08-ին, ժամը 12.00-ին:

7. Առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճռով ամբաստանյալ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Սերյոժա Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվել է փորձաշրջան՝ 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Ս. Դավթյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվվել է հաշվառման վերցնելու պահից։
Սերյոժա Դավթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը և փաստացի կատարումն ապահովելը։
Դատավճռով որոշվել է գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Ա. Գևորգյանի բաճկոնը, ժակետը և կարճաթև շապիկը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել Արսեն Գևորգյանին։

8. Առաջին ատյանի դատարանի 11.06.2010թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ս.Մկրտչյանը:

9. Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխաններ չեն ներկայացվել:

10. Վերաքննիչ դատարանն իր 2010 թվականի հուլիսի 22-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակել է վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության 2010 թվականի օգոստոսի 03-ին, ժամը` 14.00-ին, Երևան քաղաքում:


ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ


11. Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների փողոցի թիվ 87 հասցեում գտնվող «Էրեբունու» թաղապետարանի դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Արսեն Գևորգյանին և նրան առաջարկել միասին օղի խմել։ Ա. Գևորգյանը համաձայնվել է, և մոտակա սննդի խանութից գնելով 0.5լ օղի, հաց և այլ մթերքներ, միասին գնացել են նույն հասցեում գտնվող «Վարդավառի» զբոսայգի, որտեղ օղի խմելուց հետո նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում Սերյոժա Դավթյանն իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ մեկ անգամ հարվածել է Արսեն Գևորգյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանին` վերջինիս պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս` ձախ թոքի, սրտի վնասումով` ուղեկցված հեմեոպերիկարդով, սպառնացող տանպոնադայայով ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման ձևով։


ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ, ՊԱՀԱՆՋԸ


Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

12. Ըստ վերաքննիչ բողոքի հեղինակի` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի բխում քրեական գործի նյութերից, չի համապատասխանում Ս.Դավթյանի կողմից կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորության աստիճանին և անձը բնութագրող հատկանիշներին: Այսպես.

13. Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում Սերյոժա Դավթյանը չի զղջացել կատարած արարքի համար, հանցանքը կատարելուց հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց չի տվել, վերջինիս պատճառված գույքային և բարոյական վնասը հարթելու ուղղությամբ որևէ գործողություն չի կատարել:
Ընդհակառակը` փորձել է խեղաթյուրել դեպքի իրական հանգամանքները, ներկայացնելով, թե իբր իրականում Արսեն Գևորգյանն է ցանկացել իրեն դանակով հարվածել, որի ժամանակ ինքը մի ձեռքով բռնել է Ա.Գևորգյանի ձեռքից, իսկ մյուս ձեռքով խլել նրա ձեռքից դանակն ու հարվածել, այն դեպքում, երբ Ս.Դավթյանը լինելով մեծահասակ և փոքրամարմին, չէր կարող երիտասարդ, 31-ամյա Արսեն Գևորգյանից դանակ խլել և հարվածել նրան: Ս.Դավթյանը նշել է նաև այն մասին, որ դանակով հարվածել է ինքնապաշտպանության նպատակով, որ Ա.Գևորգյանին մինչ այդ չի ճանաչել, նրա հետ դեպքի օրը օղի չի խմել ու հաց չի կերել:
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ Ս.Դավթյանը հանցագործությունը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետով նախատեված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում նշել է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված է համարել, որ տուժողը դրսևորել է հակաօրինական վարքագիծ, սակայն չի մասնավորեցրել, թե տուժողի որ գործողությունն է համարել հակաօրինական, իսկ քրեական գործի նյութերով նման ապացույց ձեռք չի բերվել:
Կոնկրետ սույն քրեական գործով պատիժ նշանակելիս կարևոր է ճիշտ գնահատել հանցագործության պատճառն ու շարժառիթը, այն է` ամբաստանյալը տուժողից գումար է պահանջել` թափթփված արտաքինով անծանոթուհու հետ սեռական հարաբերություն ունենալու համար և երբ մերժում է, վիճաբանության մեջ է մտել Ա.Գևորգյանի հետ, այդ ընթացքում էլ դանակահարել նրան: Այս պարագայում գերագնահատվել է ամբաստանյալի տարիքը և ըստ էության պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրվել է միայն ամբաստանյալի տարիքը:
Նկատի ունենալով, որ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջները և Ս.Դավթյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն արդարացի չէ, այն չի համապատասխանում ինչպես կատարած հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, այնպես էլ ամբաստանյալի անձին:

14. Ելնելով վերոգրյալից մեղադրող Ս.Մկրտչյանը խնդրել է պատժի մասով փոփոխել Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճիռը, ամբաստանյալ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:


ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ՈՒ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ:


Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը` վերաքննիչ դատարանը գտավ, որ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանություններով.

15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` եթե դատարանը, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:

16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերը շարադրված իրավադրույթների վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից / ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 48-րդ հոդվածների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում/:

17. Դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն` << /…/ դատարանը լայն հայեցողության շրջանակներում է /…/ անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա. հանգամանքը պետք է լինի իրական, այսինքն` գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը.
բ. այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը /…./>>: /տես Պ. Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի ՎԲ-84/07 որոշումը/:

18. Քննության առնելով պատժի հարցը դատարանը նշել է.
<<Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի ինքնությունը և գործի ողջ հանգամանքները:
Սերյոժա Դավթյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ վերջինս մեծահասակ է /74 տարեկան/, նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, մասնակիորեն ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար:
Դատարանը նկատի է առնում նաև տուժող Արսեն Գևորգյանի կողմից դրսևորված հակաօրինական վարքագիծը, որով պայմանավորվել է Սերյոժա Դավթյանի կատարած արարքը:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի տարիքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոհիշյալ բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ամբաստանյալ Սերյոժա Դավթյանին մեկուսացնել հասարակությունից, և որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժ կրելու, հետևաբար դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և պատիժը պայմանկանորեն չկիրառել:>>:

19. Մինչդեռ, գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզվեց, որ հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց չի տվել: Թե նախաքննության, և թե դատաքննության ընթացքում փորձել է խեղաթյուրել դեպքի իրական հանգամանքները, թե իբր իրականում տուժող Արսեն Գևորգյանն է ցանկացել դանակով հարվածել իրեն, որի ժամանակ ինքը մի ձեռքով բռնել է Ա.Գևորգյանի ձեռքից, իսկ մյուս ձեռքով նրա ձեռքից խլել է դանակը և ինքնապաշտպանության նպատակով հարվածել նրան:
Ամբաստանյալը նշել է նաև այն մասին, որ Ա.Գևորգյանին մինչ այդ չի ճանաչել, նրա հետ դեպքի օրը չի խմել, հաց չի կերել:
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, այսինքն ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում նշել է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված է համարել, որ տուժողը դրսևորել է հակաօրինական վարքագիծ, սակայն չի կոնկրետացրել, թե տուժողի որ գործողությունն է համարվում հակաօրինական, իսկ քրեական գործի նյութերում նման ապացույց ձեռք չի բերվել:
Ըստ էության պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրվել է միայն ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի տարիքը:

20. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հանցավորի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, որոնք հաշվի են առնվել առաջին ատյանի դատարանի կողմից, անիրական են և բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:

21. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը, համաձայն որի` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
Սույն գործի նյութերից երևում է, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում <<Էրեբունու>> թաղապետարանի դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Արսեն Գևորգյանին և նրան առաջարկել է օղի խմել:
Ա.Գրիգորյանը համաձայնվել է և մոտակա սննդի խանութից գնելով 0.5լ. օղի, հաց և այլ մթերքներ, միասին գնացել են Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների փողոցի թիվ 87 հասցեում գտնվող <<Վարդավառի>> զբոսայգի, որտեղ օղի խմելուց հետո նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում Ս.Դավթյանն իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ մեկ անգամ հարվածել է Ա.Գրիգորյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանին` վերջինիս պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող վնաս` ձախ թոքի, սրտի վնասումով` ուղեկցված հեմեոպերիկարցով, սպառնացող տանպոնադայայով, ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման ձևով:
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի նման փաստական տվյալների առկայության պայմաններում Ս.Դավթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածը, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Նկատի ունենալով, որ Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, այս պայմաններում, չի բխում օրենքի պահանջից, և այդ հիմքով վերաքննիչ բողոք է բերել դատախազը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի հիման վրա Ս.Դավթյանի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը վերացնել և Ս.Դավթյանին թողնել կրելու դատավճռով նշանակված պատիժը:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ հոդվածներով, ՀՀ վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վերաքննիչ բողոքը բավարարել:

2. Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճիռը` Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամանակով և ՀՀ քրեական 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու, 2 /երկու/ տարի ժամանակով փորձաշրջան սահմանելու վերաբերյալ` բեկանել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը վերացնել և Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանին թողնել կրելու դատավճռով նշանակված պատիժը` ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամանակով:
Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան կալանավորելու պահից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:

3. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:

4. Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԱԶԱՐՅԱՆ

Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 09-08-2010
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 09-09-2010
Էջերի քանակը 2 /երկու/ հատոր , 1-ին հատորը` 218 թերթ, 2-րդ հատորը` 37 թերթ
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 09-09-2010
Էջերի քանակը 218, 37 թերթից
Ուր Վճռաբեկ
Գրության համարը Ե-11313/10
Գործը բողոքարկվել է
Ամսաթիվ 22-09-2010
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0032/01/10
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 07-09-2010
Բողոք բերող անձինք Ամբաստանյալի պաշտպան
Բողոք բերող անձինք
Անուն Կարապետ
Ազգանուն Աղաջանյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Լրացուցիչ ինֆորմացիա ամբաստանյալ՝ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյան
Չափահաս Այո
Պատասխանի ստացման ամսաթիվը 15-09-2010
Պատասխանի բովանդակությունը Հայտնում ենք, որ ոչ մի բողոք չունենք, հաշտվել ենք եվ համաձայն ենք, որ Ս.Դավթյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
Գործի առաքման ամսաթիվը 09-09-2010
Գրության համարը ե-11313/10
Գործի ստացման ամսաթիվը 14-09-2010
Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ 2 հատոր, 1 վիճ. քարտ
Գործի համարը ԵԷԴ/0032/01/10
Գործը ստացվել է Քրեական վերաքննիչ
Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը 1
Մակագրել
Ամսաթիվ 14-09-2010
Նախագահող դատավոր
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Ավետիսյան
Դատավոր
Անուն Ելիզավետա
Ազգանուն Դանիելյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 04-10-2010
Որոշման առաքման ամսաթիվը 07-10-2010
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 05-11-2010
Ուղարկվել է ծանուցագիր 28-10-2010
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
Ամսաթիվ 09-08-2010
Ամսաթիվ 05-11-2010
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է Ամբողջությամբ բեկանվել է ստորադաս դատարանի դատական ակտը` օրինական ուժ տալով և չպատճառաբանելով 1-ին ատյանի դատական ակտը
Հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԷԴ/0032/01/10



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
գործ թիվ ԵԷԴ/0032/01/10
Նախագահող դատավոր՝ Հ.Տեր-Ադամյան
դատավորներ` Ռ.Ազարյան
Ա.Պետրոսյան

Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Կ.ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
պաշտպան Կ.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ս.ԴԱՎԹՅԱՆԻ

2010 թվականի նոյեմբերի 5-ին ք. Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշման դեմ ամբաստանյալի պաշտպան Կարապետ Աղաջանյանի վճռաբեկ բողոքը,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 12143709 քրեական գործը հարուցվել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նախաքննական մարմնի 2009 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2010 թվականի մարտի 17-ի որոշմամբ Ս.Դավթյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացվել է, և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2010 թվականի մարտի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան):
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 3 (երեք) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, և սահմանվել է փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
3. Մեղադրող Ս.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը բավարարել է, բեկանել է Առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճիռը, վերացրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը և Ս.Դավթյանին թողել է կրելու դատավճռով նշանակված պատիժը` ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով:
4. Վերաքննիչ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի պաշտպան Կ.Աղաջանյանը:
Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Դատավարության մասնակիցները` տուժող Արսեն Գրիգորյանը և տուժողի ներկայացուցիչ Արուսիկ Գևորգյանը, վճռաբեկ բողոքի պատասխան են ներկայացրել՝ հայտնելով, որ ամբաստանյալը հոգացել է տուժողի բուժման ծախսերը, իրենք հաշտվել են, և չեն առարկում, որպեսզի Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի:


Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

5. Ս.Դավթյանը դատապարտվել է հետևյալ արարքի համար.
2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին` ժամը 1400-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների փողոցի թիվ 87 հասցեում գտնվող «Էրեբունի» թաղապետարանի դիմաց նա հանդիպել է իր ծանոթ Արսեն Գևորգյանին: Մոտակա սննդի խանութից օղի, հաց և այլ մթերքներ գնելով` նրանք գնացել են նույն հասցեում գտնվող «Վարդավառի» զբոսայգի, որտեղ օղի խմելուց հետո` նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում, Ս.Դավթյանն իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ մեկ անգամ հարվածել է Ա.Գևորգյանի կրծքավանդակի շրջանին` վերջինիս պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս:
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի մեջ առկա է հետևյալ ձևակերպումը. «Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի ինքնությունը և գործի ողջ հանգամանքները: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ վերջինս մեծահասակ է (74 տարեկան), նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, մասնակիորեն ընդունել է մեղքը և զղջացել է կատարած արարքի համար: Ս.Դավթյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան» (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 214):
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում նշել է նաև. «Դատարանը նկատի է առնում նաև տուժող Ա.Գևորգյանի կողմից դրսևորված հակաօրինական վարքագիծը, որով պայմանավորվել է Ս.Դավթյանի կատարած արարքը» (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 214):
7. Վերաքննիչ դատարանի որոշման մեջ առկա է հետևյալ ձևակերպումը. «Հանցավորի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, որոնք հաշվի են առնվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից, անիրական են և բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու» (տե՛ս քրեական գործ, 2-րդ հատոր, էջ 31):
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է նաև. «Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայության պայմաններում, նշել է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան, հիմնավորված է համարել, որ տուժողը դրսևորել է հակաօրինական վարքագիծ, սակայն չի կոնկրետացրել, թե տուժողի որ գործողությունն է համարվում հակաօրինական, իսկ քրեական գործի նյութերում նման ապացույց ձեռք չի բերվել: Ըստ էության պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրվել է միայն ամբաստանյալի տարիքը» (տե՛ս քրեական գործ, 2-րդ հատոր, էջ 31):
8. Սույն գործում առկա են ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի ցուցմունքները տուժողի կողմից ամբաստանյալին հրելու և վերջինիս վայր ընկնելու վերաբերյալ (ամբաստանյալ Ս.Դավթյանի ցուցմունքը` տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, 13 և 17 էջեր, տուժող Ա.Գևորգյանի ցուցմունքը` տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 35, ինչպես նաև առերեսման մասին արձանագրությունը` տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 87):
9. Սույն գործում առկա է ՀՀ առողջապահության նախարարության «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ Ավանի հոգեբուժական կլինիկայի տեղեկանքն առ այն, որ Ս.Դավթյանը կլինիկայում հաշվառված է «Փսիխապաթիա հիստերիկ շրջանի» ախտորոշմամբ (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 62):
10. Սույն գործում առկա է նաև թիվ 3 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Խ.Ավետիսյանի կողմից տրված բնութագիրն այն մասին, որ Ս.Դավթյանին ճանաչում է շուրջ 50 տարի, հանգիստ անձնավորություն է (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 123):
11. Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի նկարագրական մասում նշված է, որ Ս.Դավթյանը ծնվել է 1936 թվականի հուլիսի 13-ին (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 213):
12. Առաջադրված մեղադրանքում Ս.Դավթյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, 14, 17 և 213 էջեր):
13. Ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի` Ս.Դավթյանը դատվածություն չունի (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 40):
14. Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստի արձանագրման համառոտագրում նշված է, որ տուժող Ա.Գևորգյանն ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ պահանջ չունի (տե՛ս քրեական գործ, 1-ին հատոր, էջ 204): Իսկ ներկայացրած վճռաբեկ բողոքի պատասխանում տուժող Արսեն Գրիգորյանը և տուժողի ներկայացուցիչ Արուսիկ Գևորգյանը հայտնել են, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը հոգացել է տուժողի բուժման ծախսերը, իրենք հաշտվել են, և չեն առարկում, որպեսզի վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի:
15. Գործի նյութերից երևում է, որ Ս.Դավթյանը 2-րդ կարգի հաշմանդամ է:

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում.
16. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, վերանայվող դատական ակտն առերևույթ հակասում է վճռաբեկ դատարանի` նախկինում ընդունած որոշմանը, և վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրվել առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
17. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանը որոշում կայացնելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, այն է` խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջները:
Բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումն անհիմն է, այն չի համապատասխանում քրեական գործի հանգամանքներին, բացի այդ, դատարանի կողմից նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին:
Բողոքաբերը նշել է նաև, որ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի չի առել, որ Ս.Դավթյանը 74 տարեկան է, թոշակառու, նախկինում դատապարտված չի եղել, վատառողջ է` տառապում է ծանր հիվանդությամբ, 2-րդ կարգի հաշմանդամ է, բնութագրվում է դրական, իրեն մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել կատարածի համար, աջակցել է նախաքննությանը` տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ և օգնել քրեական գործի բացահայտմանը: Ըստ բողոքաբերի` դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել նաև այն հանգամանքը, որ դեպքը տեղի է ունեցել տուժող Ա.Գևորգյանի հակաօրինական գործողությունների հետևանքով, բացի այդ, քրեական գործում բացակայում են Ս.Դավթյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները:
18. Վերոգրյալի հիման վրա` բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Վերաքննիչ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 20-ի դատավճռին:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

I.Վերաքննիչ դատարանի որոշման իրավաչափությունը.
19. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետևյալն է. իրավաչա՞փ է արդյոք Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի առնված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն անիրական գնահատելու վերաբերյալ:
20. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ցանկը: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»:
Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ: Համաձայն այդ որոշման` «(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
(…)» (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը):
21. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ վերջինս մեծահասակ է (74 տարեկան), նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, մասնակիորեն ընդունել է մեղքը և զղջացել է կատարած արարքի համար, ինչպես նաև հաշվի է առել տուժող Ա.Գևորգյանի կողմից դրսևորված հակաօրինական վարքագիծը, որով պայմանավորվել է Ս.Դավթյանի կատարած արարքը (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը):
Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանի հաշվի առած` ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն անիրական են, ինչպես նաև նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի հիմնավորել, թե տուժողի ո՛ր գործողությունն է համարվում հակաօրինական (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը):
22. Նախորդ կետում շարադրված` Վերաքննիչ դատարանի հետևության իրավաչափությունը գնահատելու համար Վճռաբեկ դատարանը նպատակահարմար է գտնում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Ս.Դավթյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի առնված հանգամանքներին անդրադառնալ առանձին:
Այսպես` սույն գործով մեղադրական եզրակացության և Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ս.Դավթյանը ծնվել է 1936 թվականին (տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը), այսինքն` գործի քննության պահին նա եղել է 74 տարեկան: Ուստի նշված հանգամանքը չի կարող անիրական գնահատվել: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մատնանշված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հաջորդ հանգամանքը` դրական բնութագրվելը, հիմնավորվում է թիվ 3 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Խ.Ավետիսյանի կողմից տրված բնութագրով, հետևաբար այս հանգամանքը ևս չի կարող անիրական գնահատվել: Մասնակիորեն մեղքն ընդունելու և կատարած արարքի համար զղջալու հանգամանքները հիմնավորվում են ամբաստանյալի թե՛ նախաքննական և թե՛ դատաքննական ցուցմունքներով (տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը): Իսկ արատավորված լինելու վերաբերյալ գործով որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել (տե՛ս սույն որոշման 13-րդ կետը):
Ինչ վերաբերում է տուժողի հակաիրավական գործողությունների բացակայության մասին Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությանը, ապա գործում առկա են ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի ցուցմունքները տուժողի կողմից ամբաստանյալին հրելու և վերջինիս վայր գցելու վերաբերյալ (տե՛ս, սույն որոշման 8-րդ կետը):
23. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված հիմնավորումները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մատնանշված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` 74 տարեկան լինելը, նախկինում արատավորված չլինելը, դրական բնութագրվելը, մասնակիորեն մեղքն ընդունելը և կատարած արարքի համար զղջալը, իրական են և սույն գործով կարող են դիտվել որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ:
Հետևաբար, անհիմն է Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի առնված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն անիրական լինելու վերաբերյալ:
24. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված հաջորդ իրավական հարցը հետևյալն է. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից արդյո՞ք հիմնավորված է Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին Վերաքննիչ դատարանի հետևությունը:
25. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները»:
26. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել մի շարք որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արձանագրվել է, որ «(...) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (...)» (տե՛ս Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումը): Նույնանման մոտեցում է արտահայտվել նաև Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-01/08 որոշումներում:
Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
(…) Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը» (տե՛ս Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը): Նույնանման մոտեցում է արտահայտվել նաև Ռոբերտ Խատոյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07 որոշմամբ:
27. Այսպիսով, վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
28. Զարգացնելով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների կոնկրետ համակցությունը կարող է բավարար լինել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար` անկախ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունից: Այլ կերպ` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունն ինքնին չի բացառում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը, եթե դատարանը հանգում է հիմնավոր եզրակացության, որ հանցանք կատարած անձի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
29. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Ս.Դավթյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարված արարքի հասարակական վտանգավորությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները և գործի մյուս վերաբերելի հանգամանքները: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել վերջինիս տարիքը (74 տարեկան), նախկինում արատավորված չլինելը, դրական բնութագրվելը, կատարած արարքի համար զղջալը (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը):
Բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` Վերաքննիչ դատարանը արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի առնված` ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ վերջինիս ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Ս.Դավթյանը հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը):
30. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 26-28 կետերում վկայակոչված և սահմանված հիմնավորումները և դրանք համադրելով 29-րդ կետում շարադրված փաստական հանգամանքների հետ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ չնայած Ս.Դավթյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելու հանգամանքին, այնուամենայնիվ, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների և պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կոնկրետ հանգամանքների համակցությունը (հատկապես հանցանք կատարած անձի տարիքը, այդ տարիների ընթացքում արատավորված չլինելը և առողջական վիճակը), ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ տուժողը չի առարկում Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեմ (տե՛ս սույն որոշման 14-րդ կետը), սույն գործով բավարար են հանգելու այն հետևության, որ Ս.Դավթյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու և հիմք են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման համար:
Նշվածի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը հանգում է հետևության, որ Ս.Դավթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Վճռաբեկ դատարան գտնում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանի այս հետևությունը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Հետևաբար Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել:
31. Վերացնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Ս.Դավթյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը` Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի նորմերի, մասնավորապես` 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված` քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող՝ անօրինական և չհիմնավորված որոշման կայացմանը:
Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ, 398-րդ և 406-րդ հոդվածների հիման վրա վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանելու հիմք են: Քանի որ գործի նյութերով հերքվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը չկիրառելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետևությունները և միաժամանակ հաստատվում է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ուստի անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի հիման վրա բեկանել վերաքննիչ դատարանի դատական ակտը և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռին:
32. Սույն որոշման նախորդ կետում նշված նկատառումներով Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում բեկանել Ս.Դավթյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճռին` սույն որոշմամբ շարադրված հիմնավորումներով և պատճառաբանություններով հանդերձ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել: Ամբաստանյալ Սերյոժա Գերասիմի Դավթյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշումը բեկանել և օրինական ուժ տալ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի հունիսի 11-ի դատավճռին:
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:


Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 05-11-2010
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
Ամսաթիվ 18-01-2011
Գործի առաքում
Գործի առաքման ամսաթիվ 19-01-2011
Դատարան Էրեբունի և Նուբարաշեն
Այլ նշումներ 2 հատոր՝ 218,116 թերթ, 1 վիճ. քարտ