Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ

Գործ հմ. ԵԷԴ/0031/01/10
2010թ.
ք. Երևան

Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐ՝ Ք. ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ-ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Վ. ՄՈւՐԱԴՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Յու. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ


2010թ. Մայիսի «17»-ին, Երևան քաղաքում.
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն, ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Պավելի Պռոշիկյանի /ծնված՝ 08.06.1954թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ անձ, ըստ իր հայտարարության տաքսի ավտոմեքենայի վարորդ է աշխատել, նախկինում չդատապարտված, բնակվել է ք.Երևան, Ազատամարտիկների փողոցի 162 հասցեի տանը, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկության կալանավոր/։
Սույն գործով արգելանքի տակ է 21.01.2010թ-ից։
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 268 հոդվածի 3-րդ մասով։


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը


Գրիգոր Պռոշիկյանի կողմից ապօրինի առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոց պահելու նպատակով ձեռք բերելու դեպքի առթիվ 21.01.2010թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 69100210 քրեական գործը։
23.01.2010թ. որոշմամբ Գրիգոր Պավելի Պռոշիկյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 268 հոդվածի 3-րդ մասով և ըստ հաստատված մեղադրական եզրակացության. «2009թ. դեկտեմբերի վերջին, քննությամբ դեռևս չպարզված ոմն Սաիդից առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար ապօրինի ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափի` 78,57 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի և խոշոր չափի` 30,7 գրամ քաշով «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցներ, որոնցից առանձնապես խոշոր չափի` 50,25 գրամ քաշով «Ափիոն» և խոշոր չափի` 4,8 գրամ քաշով «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցն ապօրինի պահել է բաճկոնի գրպանում, որոնք էլ նրա մոտ հայտնաբերվել են 2010թ. հունվարի «21»-ին ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցների կողմից բերման ենթարկելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում։ Այսպես, 2009թ. դեկտեմբերի վերջին, Գրիգոր Պռոշիկյանը Երևանի Արին-Բերդ փողոցում գործող մեծածախ առևտրի տոնավաճառում ծանոթացել է մինչ այդ իրեն անծանոթ, քննությամբ դեռևս չպարզված, ազգությամբ պարսիկ ոմն Սաիդի հետ, որին վճարելով ընդհանուր 350.000 ՀՀ դրամ, առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար ապօրինի ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափի` 78,57 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի և խոշոր չափի` 30,7 գրամ քաշով «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցներ։ Նշված թմրամիջոցներից խոշոր չափի` 4 գրամ քաշով «Ափիոնը» կուլ տալու և 1,5 գրամ «Հաշիշը» ծխելու միջոցով Գ.Պռոշիկյանը գործածել է 2009թ. դեկտեմբերի վերջից մինչև 2010թ. հունվարի «21»-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանձնապես խոշոր չափի` 50,25 գրամ քաշով «Ափիոն» և խոշոր չափի` 4,8 գրամ քաշով հաշիշ տեսակի թմրամիջոցն առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար ապօրինի պահել է բաժկոնի գրպանում, որոնք նրա մոտ հայտնաբերվել են 2010թ. հունվարի «21»-ին, ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցների կողմից բերման ենթարկելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում։ Մնացած առանձնապես խոշոր չափի` 24,32 գրամ քաշով «Ափիոն» և խոշոր չափի` 24,4 գրամ քաշով «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցները ոստիկանության աշխատակիցների պահանջով Գ.Պռոշիկյանն իր բնակարանում կամավոր ներկայացրել է վերջիններիս»։
Ոմն Սաիդի կողմից առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ գործի մասն անջատվել է սույն` թիվ 69100210 քրեական գործից, որին շնորհվել է թիվ 69100210/1 համարը և գործի վարույթը կասեցվել ` մինչև որպես մեղադրյալ ներգրավելու ենթակա անձին հայտնաբերելը։
Քրեական գործը 12.03.2010թ. կազմված և 15.03.2010թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ 18.03.2010թ-ին ստացվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում


Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Գրիգոր Պավելի Պռոշիկյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունքով հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում իր տված ցուցմունքները պնդում է և խնդրում է դատարանին դրանք հիմք ընդունել, որոնցով հայտնել էր, որ 2009թ. դեկտեմբերի վերջերին գնումներ կատարելու նպատակով գնացել է Երևանի Արին-Բերդ փողոցում գտնվող նախկին «Հայկոոպ» բազայի տարածքում գործող մեծածախ առևտրի տոնավաճառ, որտեղ ստամոքսի շրջանում սուր ցավ զգալով կռացել է, այդ պահին իրեն է մոտեցել ազգությամբ պարսիկ մի տղամարդ ու ներկայանալով, որպես Սաիդ առաջարկել է ցավը մեղմելու համար կուլ տալ գնդաձև «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Քանի որ ստամոքսի ցավը մեղմել է, իսկ խոսակցության ժամանակ Սաիդից տեղեկացել է, որ վերջինս թմրամիջոցներ ունի վաճառքի, պայմանավորվել և վերջինիցս 350.000 ՀՀ դրամով գնել է մեկ փաթեթով թմրանյութ, որը հետագայում պարզվել է, որ մոտ 80 գրամ «Ափիոն» և մոտ 30 գրամ «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցներ են, որոնց մի մասը գործածել է կուլ տալու և ծխելու միջոցով, իսկ մնացած մասը բաժանել է երկու մասի և պահել` մի մասը պահարանում, մյուս մասը` բաճկոնի գրպանում և երբ 2010թ. հունվարի «21»-ին նույն բաճկոնով տանից դուրս է եկել, ոստիկանության աշխատակիցներն իրեն բերման են ենթարկել Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն և խուզարկությամբ հայտնաբերել թմրամիջոցները, իսկ մնացած` տանը պահվող մասը, ինքը կամավոր ներկայացրել է նրանց։ Ամբաստանյալը նշեց, որ վճարումը կատարել է ընդհանուր թմրամիջոցների համար, առանց տարբերակելու դրանք։
Վկա` Գրիշա Համազասպի Խաչատրյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2010թ. հունվարի «21»-ին, երեկոյան Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցների կողմից հրավիրվել է անձին խուզարկության ենթարկելու գործընթացին որպես ընթերակա մասնակցելու համար։ Խուզարկության ենթարկվողը մինչ այդ իրեն անծանոթ Գրիգոր Պռոշիկյանն է եղել, որը բաճկոնի գրպանից երկու տարբեր պոլիէթիլենային փաթեթներով փաթեթավորված զանգվածներ է հանել ու ներկայացրել։ Ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերված իրերը փորձաքննության ուղարկելու համար կշռվել, փաթեթավորվել և կնքվել են։ Կատարված գործընթացը արձանագրվել է, որի տակ ստորագրել է ինքն ու խուզարկությանը հրավիրված մեկ այլ ընթերակա։
Անձնական զննություն կատարելու վերաբերյալ 21.01.2010թ. կազմված արձանագրությամբ հաստատվեց, որ 2010թ. հունվարի «21»-ին, ժամը «19։25»-ին Գրիգոր Պավելի Պռոշիկյանի մուշտակի աջ գրպանից հայտնաբերվել է 52,3 գրամ պոլիէթիլենային տոպրակով փաթեթավորված ափիոնանման զանգված և 5,1 գրամ շագանակագույն զանգված, մուշտակի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է «NOKIA» մակնիշի /077/ 94-80-05 բաժանորդային քարտով արծաթագույն բջջային հեռախոս և «SAMSUNG» մակնիշի /077/ 52-49-00 բաժանորդային քարտով սև գույնի բջջային հեռախոս։ Ըստ Գ.Պռոշիկյանի հայտարարության հայտնաբերված 52,3 գրամ քաշով զանգվածը «Ափիոն», իսկ 5,1 գրամը` «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցներ են։ Հայտնաբերվածը առգրավվել, փաթեթավորվել, կնքվել և ուղարկվել է փորձաքրեագիտական վարչություն։
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 18Ք եզրակացության համաձայն փորձաքննության ներկայացված 50,25 գրամ չոր քաշով մուգ շագանակագույն նյութը հանդիսանում է «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, իսկ փորձաքննության ներկայացված 4,8 գրամ քաշով նյութը հանդիսանում է «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոց /հոտազոտությամբ ծախսվել է 0,05 գրամ «Ափիոնի» և 0,1 գրամ «Հաշիշի» նմուշից/։
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 19Ք եզրակացության համաձայն փորձաքննության ներկայացված 24,32 գրամ հաստատուն քաշով նյութը հանդիսանում է «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, իսկ փորձաքննության ներկայացված 24,4 գրամ քաշով նյութը հանդիսանում է «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոց /հոտազոտությամբ ծախսվել է 0,05-ական գրամ «Ափիոնի» և «Հաշիշի» նմուշից/։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 10-0095 եզրակացության համաձայն Գրիգոր Պավելի Պռոշիկյանից վերցված մեզի փորձանմուշի մեջ թմրամիջոցներ չեն հայտնաբերվել։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 10-471 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը տրամադրված Գրիգոր Պավելի Պռոշիկյանի մազի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են «Ափիոնի» և «Կանաբինոիդների» խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ։
Համաձայն Դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության թիվ 60/10 եզրակացության Գրիգոր Պավելի Պռոշիկյանի մոտ թմրանյութերի գործածումը կրում է էպիզոդիկ բնույթ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք չունի։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 50,2 և 24,27 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի և 4,7 և 24,35 գրամ քաշով «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցներով։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունը

Դատարանը գնահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները պարզեց այն, որ ամբաստանյալ Գրիգոր Պռոշիկյանը 2009թ. դեկտեմբեր ամսին, քննությամբ չպարզված անձից, առանց իրացնելու նպատակի, իր օգտագործման համար ձեռք է բերել 78,57 գրամ քաշով «Ափիոն» և 30,7 գրամ քաշով «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցներ, որից 4 գրամ «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը գործածել է կուլ տալու, իսկ 1,5 գրամ «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցը ծխելու միջոցով։ Հետագայում նշված թմրամիջոցների մի մասը հայտնաբերվել է Գ.Պռոշիկյանի անձնական խուզարկությամբ, իսկ մնացած մասն ամբաստանյալը կամավոր ներկայացրել է ոստիկանության աշխատակիցներին։
Համաձայն 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամամիջոցների և հոգեմետ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող հավելվածի 2-րդ տողի` ափիոնի /այդ թվում` բժշկական/ անկախ չեզոք լցանյութերի առկայությունից, առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 10,0 գրամը գերազանցող չափից, իսկ նույն հավելվածի 29-րդ տողի համաձայն` հաշիշի /անաշա, կանաբիսի խեժ/ խոշոր չափ է համարվում 1,0 գրամը գերազանցող չափից մինչև 100,0 գրամը։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 18 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է ՀՀ քրեական օրենսգրքով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապoրինի պատրաuտելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն հանցագործություն են համարվում նույն արարքները, որոնք կատարվել են առանձնապես խոշոր չափերով։
Նախաքննական մարմինը Գրիգոր Պռոշիկյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 268 հոդվածի 3-րդ մասով, սակայն դատարանը գտնում է, որ նախաքննական մարմնի կողմից Գ.Պռոշիկյանի արարքի որակումը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20 հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին։ Նրա մեղադրանքի որակումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 3-րդ մասի հետ մեկտեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասով ավելորդ է հետևյալ նկատառումներից ելնելով։
Այսպես, ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ հաստատվեց այն փաստը, որ Գ.Պռոշիկյանն առանց իրացնելու նպատակի 78,57 գրամ քաշով «Ափիոն» /առանձնապես խոշոր չափի/ և 30,7 գրամ քաշով «Հաշիշ» /խոշոր չափի/ տեսակի թմրամիջոցները ձեռք է բերել միանվագ, մեկ միասնական փաթեթով և վճարումը կատարել է թմրանյութի ընդհանուր ծավալի համար` նույնպես միանվագ։ Այսինքն` հաշվի առնելով հանցանքի կատարման տեղի, ժամանակի, սուբյեկտիվ դիտավորության, սուբյեկտների պարագաները, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Պռոշիկյանի արարքը կատարվել է մեկ գործողությամբ` 2009թ. դեկտեմբերի վերջին, ոմն Սաիդից, վճարում կատարելով Գ.Պռոշիկյանը պահելու նպատակով ձեռք է բերել թմրամիջոցներ։ Դատաննությամբ որևէ այլ ապացույց ձեռք չի բերվել, որը վկայեր այն մասին, որ բացի մեկ գործողությունից Գ.Պռոշիկյանը կատարել է մեկ այլ գործողություն ևս` վերը նշված թմրամիջոցները պահելու նպատակով ձեռք բերելիս։ Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի` հանցագործությունների համակցություն է համարվում` uույն oրենuգրքի տարբեր հոդվածներով կամ նույն հոդվածի տարբեր մաuերով նախատեuված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, որոնցից ոչ մեկի համար անձը դատապարտված չի եղել, իսկ համաձայն նույն հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի` հանցագործությունների համակցություն է համարվում` այնպիuի մեկ գործողությունը (անգործությունը), որը պարունակում է uույն oրենuգրքի երկու կամ ավելի հոդվածներով նախատեuված հանցագործությունների հատկանիշներ։
Հաշվի առնելով այն փաստը, որ նախաքննական մարմինը Գ.Պռոշիկյանին հանցանք կատարելու մեջ մեկ գործողությունից բացի այլ գործողություն չի մեղսագրել, դատաքննությամբ էլ նույնը հաստատվել է, այսինքն` ի վերջո Գ.Պռոշիկյանը կատարել է մեկ հանցանք, դատարանը գտնում է, որ այդ պայմաններում հանցանքների համակցություն կիրառելի չէ և համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20 հոդվածի Գ.Պռոշիկյանի արարքը, լրացուցիչ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով որակելը չի բխում նշված օրենքի պահանջներից, ուստի այն պետք է որպես որակում հանել մեղադրանքի ծավալից և Գ.Պռոշիկյանի արարքը թմրամիջոցներ պահելու նպատակով ձեռք բերելն իր ամբողջ ծավալով որակել միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 3-րդ մասով։
Այսպիսով, դատարանը գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ և դրանց բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ Գրիգոր Պռոշիկյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 3-րդ մասով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 2-րդ կետի` պատժի տեuակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աuտիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը զղջացել է կատարածի համար, նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը, կամովին ներկայացրել է տանը պահվող թմրամիջոցները, վերջինիս խնամքին է գտնվում թոշակառու մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է։
Դատարանը գտնում է, որ գործով բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները։
Քննարկելով Գրիգոր Պավելի Պռոշիկյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու հարցը և հաշվի առնելով դատանարկոլոգիական փորձաքննության թիվ 60/10 եզրակացությունն, ըստ որի Գրիգոր Պավելի Պռոշիկյանի մոտ թմրանյութերի գործածումը կրում է էպիզոդիկ բնույթ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք չունի, գտնում է, որ Գ.Պռոշիկյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու անհրաժեշտություն չկա։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված 50,2 և 24,27 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի և 4,7 և 24,35 գրամ քաշով «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է ոչնչացնել։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Գրիգոր Պավելի Պռոշիկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտել ազատազրկման` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
Պատժի սկիզբը հաշվել 21.01.2010թ-ից։
Խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 50,2 և 24,27 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի և 4,7 և 24,35 գրամ քաշով «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցները` ոչնչացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ