Թիվ. ԵԷԴ/0021/01/10/
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.
Նախա•ահող դատավոր Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Ս.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Մասնակցությամբª
Մեղադրող Ա.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
Տուժող Ս.ՍՈՓԻՅԱՆԻ
Պաշտպան Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
2010թ. ապրիլի 10–ին, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, արա•ացված դատական քննության կար•ով քննեց •ործն ըստ մեղադրանքի
Արարատ Իվանի Շախվերդյանի, ծնված 21.07.1971թ. Ադրբեջանի Հանրապետության Շամախիի շրջանի Մադրասա •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ մի անձ, նախկինում չորս ան•ամ դատապարտված` 1. 1993թ. ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Պրոխլադնենսկի շրջանի դատարանի կողմից ՌԴ քրեական օրենս•րքի 144 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է 1 տարի ժամկետով ուղղիչ աշխատանքների 2. 14.08.1998թ. ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Պրոխլադնենսկի շրջանի դատարանի կողմից ՌԴ քրեական օրենս•րքի 159 հոդվածի 2-րդ մասի ՙԲ՚ կետով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 158 հոդվածի 2-րդ մասի ՙԲ՚, ՙՎ՚, ՙԳ՚ կետերով և ՌԴ քրեական օրենս•րքի 161 հոդվածի 2-րդ մասի ՙՎ՚, ՙԳ՚, ՙԴ՚ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 4 տարի 8 ամիս ժամկետով, ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Գերա•ույն դատարանի քրեական •ործերով դատական կոլե•իայի 16.12.1998թ. որոշմամբ արարքները վերավորակվել են ՌԴ քրեական օրենս•րքի 158 հոդվածի հոդվածի 2-րդ մասի ՙԴ՚, ՙԳ՚ կետերով, պատժաչափը փոխվել և պատիժ է սահմանվել ազատազրկում 4 տարի 2 ամիս ժամկետով, Չե•եմսկի շրջանի դատարանի 02.02.2001թ. որոշմամբ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 1 տարի 1 ամիս 23 օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժի կրումից 3. 06.04.2005թ. Երևանի Շեն•ավիթ համայնքի առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ուղղիչ աշխատանքների 1 տարի 6 ամիս ժամկետով` վաստակի 15% պահումով 4. 26.11.2007թ. ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Պրոխլադնենսկի շրջանի դատարանի կողմից ՌԴ քրեական օրենս•րքի 161 հոդվածի 2-րդ մասի ՙՎ՚, ՙԳ՚ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 3 տարի ժամկետով, Չե•եմսկի շրջանի դատարանի 26.03.2009թվ. որոշմամբ պայմանական
-2-
վաղաժամկետ ազատվել է 1 տարի 4 ամիս 26 օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժի կրումից, դատվածությունը չմարված, ֆիզիկապես վատառողջ, բնակվել է Արարատի մարզ ք.Մասիս 3-րդ թաղամաս 39 շենք բն. 6, ներկայումս •տնվում է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում, սույն •ործով ար•ելանքի տակ է 2009թվականի հունիսի 9-ից:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Նախաքննական մարմնի կողմից Արարատ Իվանի Շախվերդյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 1997թվականի մայիսի 21-ին ժամը 12-ի սահմաններում, ապօրինի մուտք է •ործել իր ազ•ական, Երևանի Գաջե•ործների փողոցի թիվ. 25, •ործով տուժող Սամարա Սոփիյանի տուն, որտեղից •աղտնի հափշտակել է 126.250 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության 2 հատ բաճկոն, ծխախոտներ, 3 զույ• •ուլպա, 2 հատ մայկա, 2 հատ օձիքով սվիտերներ, 40.000 ՀՀ դրամ և 30 ԱՄՆ դոլար •ումար` տուժող Ս.Սոփիյանին պատճառելով զ•ալի չափի •ույքային վնաս:
Արա•ացված դատական քննություն.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց և մինչ դատաքննություն սկսելը միջնորդեց դատարանին` դատական քննություն անցկացնել արա•ացված կար•ով, հայտարարելով, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցելով պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանի հետ, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատաքննություն իրականացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում:
Մեղադրող Ա.Բարսեղյանը չառարկեց արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու մասին ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանի և նրա պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանի միջնորդության դեմ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Դատարանը արա•ացված կար•ով իրականացված դատական քննության ընթացքում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հան•ամանքները, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանի համաձայն լինելու փաստը, •տնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանը կատարել է հանցանք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և նշված հոդվածով պետք է ենթարկվի պատասխանատվության:
Պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձն այն, որ ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանը նախկինում արատավորված և 4 ան•ամ դատապարտված է եղել, ընդ որում նույնասեռ հանցա•ործությունների կատարման համար, սակայն կոնկրետ սույն հանցա•ործությունը կատարելու պահին ընդամենը մեկ ան•ամ է դատապարտվել և դատվածությունը մարված է եղել, ֆիզիկապես վատառողջ, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա: Պատասխանատվությունը մեղմացնող և պատասխանատվությունը ծանրացնող հան•ամանքներ դատարանը դատաքննությամբ չհայտնաբերեց:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանի նկատմամբ որպես կալանք կիրառված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ •ործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ս.Սոփիյանին ի պահ
-3-
հանձնված կաշվե բաճկոնը պետք է թողնել վերջինիս տնօրինմանն` ըստ պատկանելիության:
Տուժող Ս.Սոփիյանի կողմից քաղաքացիական հայցի պահանջ չներկայացնելու կապակցությամբ, դատարանը •տնում է, որ քաղաքացիական հայցի հարցը •ործով պետք է համարել լուծված:
Անդրադառնալով մեղադրող Ա.Բարսեղյանի կողմից ներկայացված հայցադիմումին` ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 156-188 հոդվածների կար•ով ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանից հօ•ուտ պետ. բյուջե 1.668.281 ՀՀ դրամ •ումար բռնա•անձելու պահանջի մասին, դատարանը •տնում է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավա• դատախազ, •ործով մեղադրող Ա.Բարսեղյանի հայցապահանջն անհիմն է և ենթակա չէ բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ: Մեղադրողի կողմից հայցադիմում ներկայացնելու համար հիմք է ծառայել այն հան•ամանքը, որ 2009թ. հունիսի 9-ին ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանը հայտնաբերվել, ար•ելանքի է վերցվել Ռուսաստանի Դաշնությունում և ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 480 հոդվածի, ինչպես նաև ՙՔաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական •ործերով իրավական օ•նության, իրավական հարաբերությունների մասին՚ 22.01.1993թ. Մինսկի կոնվենցիայի համաձայն, որպես հետախուզման մեջ •տնվող անձի հանձնվել է ՀՀ քրեական հետապնդման մարմիններին ու տեղափոխվել Հայաստանի Հանրապետություն: Իրոք, ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետը սահմանում է, որ հետախուզման համար քրեական հետապնդման մարմնի կողմից ծախսված •ումարները մտնում են դատական ծախսերի մեջ, վճարվում են պետական բյուջեից: Համաձայն ՀՀ Ոստիկանության ֆինանսաբյուջետային վարչության 23.02.2010թ. թիվ. 13/434 •րության, ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնում քննվող թիվ. 12111997 քրեական •ործով հետախուզվող Արարատ Իվանի Շախվերդյանի տեղափոխման ծախսերը Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքից Հայաստանի Հանրապետություն կազմում է 1.668.281 ՀՀ դրամ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 169 հոդվածի 1–ին մասի համաձայն, հիշյալ ծախսերը դատարանի կողմից կարող են դրվել դատապարտյալի վրա: Քրեական •ործում եղած տվյալների ուսումնասիրությամբ դատարանը հան•ում է հետևության, որ քրեական •ործում առկա մեղադրյալ Ա.Շախվերդյանին հետախուզում հայտարարելու մասին նախաքննական մարմնի 30.08.1997թ. որոշումը /•.թ. 95–96/ կրել է ձևական բնույթ, իրականում մեղադրյալի նկատմամբ հետախուզական որևէ միջոցառումներ չեն իրականացվել, քանի որ ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանը անար•ել 1998թվականին ՀՀ-ից մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն, 2001թվականի փետրվար ամսին անար•ել ՌԴ-ից վերադարձել է Հայաստանի Հանրապետություն, 2005թվականի ապրիլի 6-ին Երևանի Շեն•ավիթ համայնքի առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատապարտվել է ուղղիչ աշխատանքների և պատիժ կրել, 2006թվականի հուլիսի 20-ին թիվ. 044 կոդի կողմից Ա.Շախվերդյանին տրվել է թիվ. AH 0308531 համարի ՀՀ անձնա•իր, վերջինս նշված անձնա•րով 2007թվականին ՀՀ-ից կրկին մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն, որտեղ դատապարտվելուց և 2009թվականի մարտի 26-ին պայմանական վաղաժամկետ պատժից ազատվելուց հետո, օտարերկրյա պետություններում անձնա•րի վավերական լինելու ժամկետը լրացած լինելու պատճառով հնարավորություն չի ունեցել վերադառնալ Հայաստանի Հանրապետություն և ստիպված 2009թվականի հունիսի 9-ին կամովին ներկայացել է ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Պրոխլադնի քաղաքի դատախազին, որի կողմից էլ նույն օրը վերջինս ձերբակալվել է: Ավելին, համաձայն ՀՀ ոստիկանության Մասիսի բաժնի պետի 06.09.2007թ. թիվ. 58/3077 •րության, դեռևս 15.03.1999թ. Ա.Շախվերդյանի նկատմամբ կազմված թիվ. 12409297 հետախուզական •ործը դադարեցվել է` վերջինիս կողմից ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետությունում ազատազրկման ձևով պատիժ կրելու պատճառաբանությամբ /•.թ. 136/: Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալ Ա.Շախվերդյանի նկատմամբ կրկին
-4-
հետախուզում հայտարարելու մասին նախաքննական մարմնի 06.09.2007թ. որոշմանը /•.թ. 137/, ապա դատարանը •տնում է, որ այն նույնպես կրել է ձևական բնույթ, քանի որ որոշումը կայացնելու պահին նախաքննական մարմնին հայտնի է եղել, որ Ա.Շախվերդյանը 23.08.2007թվականից •տնվում է ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Նալչիկ քաղաքի թիվ. 1 քննչական մեկուսարանում, այսինքն նախաքննական մարմինը ստույ• տվյալներ է ունեցել մեղադրյալ Ա.Շախվերդյանի •տնվելու վայրի մասին, սակայն հետախուզում հայտարարելու մասին որոշման մեջ անհասկանալիորեն նշել է նրա •տնվելու վայրը անհայտ լինելու հան•ամանքը: Դատարանը հակված չէ հերքելու այն փաստը, որ ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանին Ռուսաստանի Դաշնությունից Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխելու համար քրեական հետապնդման մարմնի կողմից պետ. բյուջեից համապատասխան •ումարներ են ծախսվել, սակայն միաժամանակ դատարանը •տնում է, որ դրանք չեն կարող դրվել ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանի վրա, քանի որ վերջինս փաստացի հետախուզման մեջ չի •տնվել և շուրջ 12 տարի որևէ տեղեկություն չի ունեցել քրեական հետապնդման մարմինների կողմից կայացված ձևական որոշումներից:
Քննարկելով հանցանքների համակցությամբ պատիժ նշանակելու հարցը, դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն, ամբաստանյալ Ա.Շախվերդյանի նկատմամբ նշանակվող պատժին մասնակիորեն պետք է •ումարել ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Գերա•ույն դատարանի քրեական •ործերով դատական կոլե•իայի 16.12.1998թ. որոշմամբ և ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Պրոխլադնենսկի շրջանի դատարանի 26.11.2007թ. դատավճռով նշանակված պատիժները: Միաժամանակ , դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն, Ա.Շախվերդյանի նկատմամբ նշանակվող վերջնական պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցել ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Գերա•ույն դատարանի քրեական •ործերով դատական կոլե•իայի 16.12.1998թ. որոշմամբ և ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Պրոխլադնենսկի շրջանի դատարանի 26.11.2007թ. դատավճռով նշանակված 4 տարի 7 ամիս 17 օր ընդհանուր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժի կրած մասը:
Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 357–360, 365, 3751-4 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արարատ Իվանի Շախվերդյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն, հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատժին մասնակիորեն •ումարել ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Գերա•ույն դատարանի քրեական •ործերով դատական կոլե•իայի 16.12.1998թ. որոշմամբ նշանակված 4 տարի 2 ամիս ազատազրկման ձևով պատժից 1 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Պրոխլադնենսկի շրջանի դատարանի 26.11.2007թ. դատավճռով նշանակված 3 տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժից 1 տարի 2 ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Արարատ Իվանի Շախվերդյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 տարի 8 ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն, նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցել ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Գերա•ույն դատարանի քրեական •ործերով դատական կոլե•իայի 16.12.1998թ. որոշմամբ և ՌԴ Կաբարդինո-Բալկարիայի Հանրապետության Պրոխլադնենսկի շրջանի դատարանի 26.11.2007թ. դատավճռով նշանակված պատիժների, 4 տարի 7 ամիս 17 օր
-5-
ընդհանուր ժամկետով ազատազրկման ձևով կրած մասը և Արարատ Իվանի Շախվերդյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 13 /տասներեք/ օր ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան հիմնարկում:
Արարատ Իվանի Շախվերդյանի նկատմամբ որպես կալանք կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ և պատժի սկիզբը հաշվել 2009թվականի հունիսի 9-ից:
Իրեղեն ապացույց հանդիսացող և տուժող Ս.Սոփիյանին ի պահ հանձնված կաշվե բաճկոնը թողնել վերջինիս տնօրինմանն` ըստ պատկանելիության:
Մեղադրողի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցի պահանջը մերժել` անհիմն լինելու պատճառաբանությամբ:
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել հրապարակման պահից մեկ ամսյա ժամկետումª ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Վ.