Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ

Գործ հմ. ԵԷԴ/0011/01/10
2010թ.
ք. Երևան

Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐ՝ Ք. ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ-ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Վ. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ռ. ԹՈՎՄԱՍՅԱՆ

2010թ. Մարտի «18»-ին, Երևան քաղաքում.
Դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգի կիրառմամբ, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գարեգին Միսակի Մելքոնյանի /ծնված՝ 15.07.1934թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, անուս, վատառողջ, ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված, դատվածությունը մարված, մշտական բնակության վայր չունի, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկության կալանավոր/։
Սույն գործով արգելանքի տակ է 07.01.2010թ-ից։
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 189 հոդվածի 1-ին մասով։


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը


Առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության հարկերից խուսափելու, նյութական այլ օգուտներ քաղելու նպատակով առևտրային կազմակերպություն ստեղծելու և կեղծ ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու հետևանքով պետությանը խոշոր չափի վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ 27.04.2005թ. ՀՀ Կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության հետաքննության բաժնում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 189 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83101505 քրեական գործը։
15.05.2005թ. որոշմամբ Գարեգին Միսակի Մելքոնյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 189 հոդվածի 1-ին մասով, որով և վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել։ 27.06.2005թ. թիվ 83101505 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է։
03.12.2005թ. որոշմամբ Գարեգին Միսակի Մելքոնյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 189 հոդվածի 3-րդ մասով, որով և 03.12.2005թ. որոշմամբ ներգրավվել է, որպես մեղադրյալ։
«ՕՀ.ՍԱՄ.Շին» և «ԳԱՄԵՐ» ՍՊ ընկերությունների տնօրեն Սամվել Օհանյանի կողմից 2004-2005թթ. ընթացքում, տարբեր կազմակերպությունների անվամբ առանց ապրանքներ մատակարարելու հաշիվ-ապրանքագրեր ձևակերպելու հետևանքով պետությանն առանձնապես խոշոր չափի վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ 12.12.2005թ. ՀՀ Կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության հետաքննության բաժնում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 189 հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83103005 քրեական գործը։ 30.01.2006թ. որոշմամբ թիվ 83101505 քրեական գործը միացվել է թիվ 8310305 քրեական գործին։
01.08.2006թ. Գարեգին Մեքոնյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 189 հոդվածի 1-ին մասով և 38-188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ. «Մհեր Եգորյանի դրդմամբ` առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության, վերջինիս կողմից առանց պետական գրանցման իրականացվող ձեռնարկատիրական գործունեությունը, այդ թվում տարատեսակ ապրանքների ներկրումը քողարկելու, ինչպես նաև տեղական շուկայում դրանց վաճառքն իրականացնելու, ներկրված ապրանքների իրացումից ծագող հարկային պարտավորությունների կատարումից խուսափելու հարցում նրան օժանդակելու նպատակով, գիտակցելով, որ անվճարունակ է, հետագայում գոյացող հարկերը հարկադրաբար փոխհատուցելու համար չունի բռնագրավման ենթակա միջոցներ և գույք, եկամտից բաժնեմաս ստանալու պայմանով 2004թ. հունվարի «28»-ին ստեղծել է առևտրային կազմակերպություն` «Լյուպին» ՍՊ ընկերությունը։ Այնուհետև Մհեր Եգորյանը «Լյուպին» ՍՊ ընկերության հետ որևէ առնչություն չունենալով, 2004-2005թթ. ընթացքում Գարեգին Մելքոնյանի օժանդակությամբ իրականացրել է ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեություն, այն է` հիշյալ ընկերության անվամբ ՀՀ է ներմուծել 335.513.100 դրամ մաքսային արժեքով տարատեսակ ապրանքներ, որոնք իրացրել է գնորդ կազմակերպությունների, այդ թվում` «Լյուպին» ՍՊ ընկերության փաստաթղթերով, սակայն հարկային պարտավորություններ չի կատարել, որի արդյունքում պետությանը շահութահարկի գծով պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափի` 3.714.336 դրամի վնաս»։
04.08.2006թ. որոշմամբ Գարեգին Մելքոնյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության, նյութական այլ օգուտներ քաղելու նպատակով առևտրային կազմակերպություն ստեղծելու, ինչպես նաև Մհեր Եգորյանի իրականացրած ապօրինի ձեռնարկատիրությանն օժանդակելու արդյունքում պետությանն առանձնապես խոշոր չափի վնաս պատճառելու վերաբերյալ գործի նյութերն անջատվել են թիվ 83103005 քրեական գործից և անջատված մասով նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 62207806 համարի տակ։
Քրեական գործը 18.01.2010թ. կազմված և 20.01.2010թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ 26.01.2010թ-ին ստացվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։

2. Արագացված դատական քննություն

Մինչ դատաքննությունն, ամբաստանյալ Գարեգին Միսակի Մելքոնյանը խորհրդակցելով իր պաշտպան` Ռազմիկ Թովմասյանի հետ /փաստաբանական գործունեության արտոնագիր հմ.483/, դատարանին՝ արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու համար գրավոր միջնորդություն ներկայացրեց, հայտնելով, որ համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, նրանում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և զղջում է կատարածի համար, նշեց նաև, որ արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր և գիտակցում է դրա բնույթն ու հետևանքները։
Մեղադրող-դատախազ Վ.Գևորգյանն ամբաստանյալի միջնորդության դեմ չառարկեց։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանն արագացված դատական քննությամբ հիմք ընդունելով մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները, եկավ այն եզրահանգման, որ Գարեգին Մելքոնյանը կատարել է արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 189 հոդվածի 1-ին մասով, որոնցով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունը

Համաձայն ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753 հոդվածի 5-րդ կետի`դատարանն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիu քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով uահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Uակայն ուuումնաuիրում է ամբաuտանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 188 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն քրեորեն հետապնդելի արարք է համարվում` առանց պետական գրանցման (բացառությամբ oրենքով նախատեuված դեպքերի) կամ առանց հատուկ թույլտվության (լիցենզիայի) լիցենզավորման ենթակա կամ oրենքով արգելված ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելը` զուգորդված` անձանց կամ կազմակերպություններին կամ պետությանը առանձնապես խոշոր չափի վնաu պատճառելով, որի սանկցիան պատիժ է նախատեսում ազատազրկում` երկուuից վեց տարի ժամկետով` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկում` մեկից երեք տարի ժամկետով։
Իսկ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 189 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն քրեորեն հետապնդելի արարք է համարվում կեղծ ձեռնարկատիրությունը` առանց ձեռնարկատիրական կամ բանկային գործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպություն uտեղծելը, որի նպատակը վարկեր uտանալը, հարկերից խուuափելը, գերավճարներ առաջացնելը, նյութական այլ oգուտներ քաղելը կամ արգելված այդպիuի գործունեություն թաքցնելն է, որը խոշոր վնաu է պատճառել քաղաքացիներին, կազմակերպություններին կամ պետությանը, որի սանկցիան պատիժ է նախատեսում տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկումա` երկուuից հինգ տարի ժամկետով։
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38 հոդվածի 5-րդ մասի` օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիuի առարկաները։
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 2-րդ կետի` պատժի տեuակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աuտիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը 76-ամյա, անուս և վատառողջ ծերունի է, չունի մշտական բնակության վայր, նյութապես անապահով է, զղջացել է կատարածի համար, ինչպես նաև ամբաստանյալի կողմից հանցագործության կատարման շարժառիթները, նպատակը և նրա դերը կատարվածում հաշվի առնելով և նշված հանգամանքերի համակցությունը բացառիկ ճանաչելով, գտնում է, որ Գարեգին Միսակի Մելքոնյանի նկատմամբ պետք է կիրառել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածը և նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակել` չկիրառելով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը։
Քննարկելով քաղաքացիական հայցի հարցը և նկատի ունենալով, որ նախաքննության 83103005 համարի տակ քննված քրեական գործով, ըստ մեղադրանքի Մհեր Մնացականի Եգորյանի` ՀՀ քր. օր-ի 38-189 հոդվածի 1-ին մասով և 188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Արա Կարապետի Հայրապետյանի` ՀՀ քր. օր-ի 189 հոդվածի 1-ին մասով և 38-188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների առաջին ատյանի դատարանը դեռևս 22.08.2006թ. կայացված թիվ 1-90 դատավճռով անդրադարձել է պետությանը պատճառված ՀՀ 3.714.336 /երեք միլիոն յոթ հարյուր տասնչորս հազար երեք հարյուր երեսունվեց/ դրամ գումարի վնասին և այն բռնագանձելու վերաբերյալ արդեն իսկ դատական ակտ է կայացրել, ինչ նկատառումներից ելնելով էլ մեղադրողը դատաքննությամբ հրաժարվեց քաղաքացիական հայցից, դատարանը գտնում է, որ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 161 հոդվածի 2-րդ մասով քաղաքացիական հայցով վարույթը պետք է կարճել։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 3753 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց


Գարեգին Միսակի Մելքոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 189 հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-188 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի կիրառմամբ դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 189 հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի կիրառմամբ դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի համաձայն պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Պատժի սկիզբը հաշվել 07.01.2010թ-ից։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Քաղաքացիական հայցով վարույթը կարճել։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով, կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ