Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ

Գործ հմ. ԵԷԴ/0125/01/09
2010թ.
ք. Երևան

Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐ՝ Ք. ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ-ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Ա. ԶԱԼԻՆՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Հ. ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆ
Ս. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

2010թ. Հունիսի «15»-ին, Երևան քաղաքում.
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն, ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Բախշիի Շահբազյանի /ծնված՝ 15.06.1966թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին հինգ անձ, աշխատել է «Բաո-Բաբ» տաքսի ծառայությունում` վարորդ, նախկինում չդատապարտված, ֆիզիկապես առողջ, հաշվառված է ք. Երևան Նորքի 6-րդ փողոցի, 2-րդ նրբանցքի թիվ 6 հասցեի տանը, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկության կալանավոր/։
Սույն գործով արգելանքի տակ է 27.10.2009թ-ից։
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի /ծնված՝ 15.09.1966թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, թերի բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անձ, աշխատել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում` անվտանգության ապահովման բաժնի կրտսեր մասնագետ, արդարադատության սերժանտ, նախկինում չդատապարտված, ֆիզիկապես առողջ, հաշվառված է ք.Երևան, Կոմիտասի պողոտայի 30 շենքի, թիվ 149 բնակարանում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Վարդաշեն» քրեակատարողական հիմնարկության կալանավոր/։
Սույն գործով արգելանքի տակ է 28.09.2009թ-ից։
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ
կետով։
Կարեն Նորիկի Պետրոսյանի /ծնված՝ 24.11.1974թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ անձ, չի աշխատել, նախկինում դատապարտված /1) Սովետական շրջանի ժողդատարանի 04.11.1996թ. դատավճռով ՀՀ քր. օր-ի 86 հոդ-ի
3-րդ, 4-րդ մասերով դատապարտվել է ազատազրկման 6 /վեց/ տարի ժամկետով, 11.02.1998թ. արարքը վերաորակվել է ՀՀ քր. օր-ի 86 հոդ-ի 3-րդ մասով և պատիժ է սահմանվել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով, 07.03.2001թ. արարքը կրկին վերաորակվել է ՀՀ քր. օր-ի 86 հոդ-ի 2-րդ մասով և պատիժ է սահմանվել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով և պատժի կրումից ազատվել է կրած լինելու հիմքով;
2) Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 03.04.2000թ. դատավճռով ՀՀ քր. օր-ի 180 հոդ-ի 2-րդ մասով, 38-39 հոդվածների կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով, 26.08.2003թ. ազատվել է պատժի կրումով։
3) Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 10.05.2005թ. դատավճռով ՀՀ քր. օր-ի 268 հոդ-ի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ սահմանվել է փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով;
4) Երևանի քրեական դատարանի 11.08.2008թ. դատավճռով ՀՀ քր. օր-ի 175 հոդ-ի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 10 /տաս/ տարի ժամկետով, պատժի սկիզբը հաշվարկվել է 21.02.2007թ-ից/,
պատիժը չկրած, ֆիզիկապես առողջ, բնակվել է ք.Երևան, Կ.Ուլնեցու փողոցի 3-րդ փակուղու, 2-րդ շենքի, թիվ 6-րդ բնակարանում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկության դատապարտյալ/։
Սույն գործով խափանման միջոց չի կիրառվել։
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-268 հոդվածի 1-ին մասով։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը

Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի կողմից ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով զգալի չափի «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և փոխադրելու դեպքերի առթիվ 28.09.2009թ. ՀՀ Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 12133409 քրեական գործը։
01.10.2009թ. ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցված թիվ 12133409 քրեական գործը նախաքննությունը շարունակելու համար ուղարվել է ՀՀ Հատուկ քննչական ծառայություն։
09.11.2009թ. որոշմամբ նախաքննությունն ավարտելու նպատակով քրեական գործից Անդրանիկ Ասլանյանի, Կարեն Պետրոսյանի և Կարեն Շահբազյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է, որին շնորհվել է 62207909 համարը։
29.10.2009թ. որոշմամբ Կարեն Բախշիի Շահբազյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա. «ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում ազատազրկման ձևով պատիժ կրող դատապարտյալ Կարեն Պետրոսյանի հետ նախնական համաձայնության գալով վերջինիս թմրանյութ իրացնելու հարցում, քննությամբ չպարզված անձից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է զգալի չափերի հասնող` 0,008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբ։ Այնուհետև 2009թ. սեպտեմբերի «25»-ին, ժամը «19»-ի սահմաններում Կարեն Պետրոսյանի խնդրանքով հանդիպել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի կրտսեր մասնագետ Անդրանիկ Ասլանյանի հետ և հիշյալ թմրանյութը քրեակատարողական հիմնարկի տարածք մտցնելու և Կարեն Պետրոսյանին փոխանցելու նպատակով այն իրացրել է Անդրանիկ Ասլանյանին։ Անդրանիկ Ասլանյանն իր հերթին Կարեն Շահբազյանի փոխանցած թմրանյութը հաջորդ օրը` սեպտեմբերի «26»-ին Կարեն Պետրոսյանին իրացնելու նպատակով փոխադրել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի տարածք, սակայն հսկիչ-անցագրային կետում օպերատիվ աշխատակիցներն անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերել և առգրավել են։ Բացի այդ Կարեն Շահբազյանը, նախկինում առանց իրացնելու նպատակի թմրամիջոց ձեռք բերելու համար ներգրավված լինելով, որպես մեղադրյալ, /ում նկատմամբ քրեական հետապնդումը 14.07.2009թ. դադարեցվել է համաներման ակտով/ կրկին անգամ կատարել է նույնատիպ արարք. 2009թ. հոկտեմբերի «25»-ին Ապարան քաղաք տանող ճանապարհին տեսնելով կանեփի թփեր, դրանք քաղել է, չորացրել, մի մասը ծխելու միջոցով գործածել, իսկ մնացած` զգալի չափի 1,28 գրամ չորացված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պահել է իր հետագա օգտագործման համար, որը 2009թ. հոկտեմբերի «27»-ին հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկությամբ հագին եղած անդրավարտիքի աջ գրպանից»։
01.10.2009թ. որոշմամբ Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 05.11.2009թ. որոշմամբ Ա.Ասլանյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացվել է և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով այն բանի համար, որ նա. «Աշխատելով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի կրտսեր մասնագետ 10.000 ՀՀ դրամ վարձավճար ստանալու պայմանով նախնական համաձայնության է եկել նույն քրեակատարողական հիմնարկում պատիժ կրող դատապարտյալ Կարեն Նորիկի Պետրոսյանի հետ և վերջինիս թմրամիջոց իրացնելու նպատակով 2009թ. սեպտեմբերի «25»-ին, ժամը «19»-ի սահմաններում, Կարեն Բախշիի Շահբազյանից ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զգալի չափերի հասնող` 0,008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբ, որը հաջորդ օրը` սեպտեմբերի «26»-ին, ժամը «09»-ի սահմաններում, իրացնելու նպատակով փոխադրել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի տարածք, սակայն քրեակատարողական հիմնարկի հսկիչ-անցագրային կետում ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ թմրանյութը հայտնաբերվել և առգրավվել է»։
05.11.2009թ. որոշմամբ Կարեն Նորիկի Պետրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-268 հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա. «Ազատազրկման ձևով պատիժ կրելով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, փորձել է առանց իրացնելու նպատակի, իր օգտագործման համար ձեռք բերել զգալի չափերի հասնող «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբ։ Այսպես, Կարեն Պետրոսյանը նախնական համաձայնության գալով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի կրտսեր մասնագետ Անդրանիկ Ասլանյանի և ծանոթի` Կարեն Շահբազյանի հետ, խնդրել է 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց թմրամիջոց իրացնել իրեն։ Այնուհետև Անդրանիկ Ասլանյանը, պայմանավորվածության համաձայն 2009թ. սեպտեմբերի «25»-ի, ժամը «19»-ի սահմաններում, հանդիպել է Կարեն Շահբազյանին և նրանից վերցրել հիշյալ զգալի չափերի հասնող` 0,008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբը, որը հաջորդ օրը` սեպտեմբերի «26»-ի, Կարեն Պետրոսյանին իրացնելու նպատակով փոխադրել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի տարածք, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի կարողացել հանցագործությունն ավարտին հասցնել, քանի որ հսկիչ-անցագրային կետում օպերատիվ աշխատակիցներն անձնական խուզարկությամբ թմրանյութը հայտնաբերել և առգրավվել են»։
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Բախշիի Շահբազյանի` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և Կարեն Նորիկի Պետրոսյանի` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-268 հոդվածի 1-ին մասով 10.11.2009թ. կազմված և 13.11.2009թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ 20.11.2009թ. ստացվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա։
Ամբաստանյալ Կարեն Նորիկի Պետրոսյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր գործածման համար թմրանյութ ձեռք բերելու նպատակով զանգահարել է իր ծանոթ ոմն «Սաիդին» և թմրանյութ է խնդրել։ Վերջինիցս տեղեկանալով, որ գտնվում է Կոմիտասի պողոտայում զանգահարել է Կոմիտասի պողոտայում բնակվող իր եղբոր ծանոթ` ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակից Անդրանիկ Ասլանյանին և խնդրել է գնալ «սպորտդպրոցի» կանգառ և այնտեղ սպասող սև բաճկոնով տղամարդուց իրեն փոխանցելու համար նախատեսված հանձնուք` դեղահաբը վերցնել։ Անդրանիկ Ասլանյանը դեղահաբը վերցրել է, սակայն իրեն հանձնել չի կարողացել, քանի որ հսկիչ-անցագրային կետի աշխատակիցների կողմից այն հայտնաբերվել և առգրավվել է։ Ամբաստանյալը հայտնեց, որ թմրանյութ ձեռք բերելու նախաձեռնությունն իրենն է եղել, իսկ Անդրանիկ Ասլանյանը պետք է միայն այն փոխանցեր իրեն, հայտնեց նաև ինքը դեղահաբը փոխանցելու համար Անդրանիկ Ասլանյանին ՀՀ 10.000 դրամ չի վճարել և վճարելու պայմանավորվածություն չի ունեցել։
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2006թ-ից աշխատել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում։ 2009թ. սեպտեմբերի «25»-ին իր բջջային հեռախոսին զանգահարել է Կարեն Պետրոսյանը և իմանալով որ տանն է, խնդրել է մոտենալ Կոմիտասի պողոտայի «սպորտդպրոցի» կանգառ և այնտեղ սպասող սև բաճկոնով տղամարդուց իրեն հանձնելու համար նախատեսված դեղահաբ վերցնել։ Ինքը հրաժարվել է, սակայն իմանալով, որ Կարեն Պետրոսյանը շաքարախտով հիվանդ է համաձայնել է և գնալով կանգառ այնտեղ սպասող սև բաճկոնով տղամարդուց վերցրել է դեղահատը։ Քանի որ այդ օրն աշխատանքի չի գնացել դեղահաբը պահել է իր մոտ, իսկ հաջորդ օրն` իր հերթափոխին, գնացել է աշխատանքի, որտեղ էլ անձնական խուզարկությամբ դեղահաբը հայտնաբերվել և առգրավվել է։ Ամբաստանյալը հայտնեց նաև, որ Կարեն Պետրոսյանի հետ թմրանյութ փոխանցելու համար ՀՀ 10.000 դրամ գումար վճարելու համաձայնություն չի եղել և ինքը գումար չի ստացել։
Ամբաստանյալ Կարեն Բախշիի Շահբազյանը դատաքննությամբ թմրանյութ իրացնելու մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց և հայտնեց, որ աշխատում է «Բաոբաբ» տաքսի ծառայությունում, որպես վարորդ։ 2009թ. սեպտեմբերի «25»-ին իրեն փաթեթ են տվել Կոմիտասի պողոտայի «սպորտդպրոցի» կանգառ տանելու համար, երբ կանգնած է եղել կանգառում մի մարդ մոտեցել է ու փաթեթը վերցրել է։ Իր օգտագործման համար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և պահելու մասով ամբաստանյալն իրեն մեղավոր ճանաչեց, պնդեց այդ մասով նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, խնդրեց դրանք հիմք ընդունել և զղջաց։
Ամբաստանյալ Կարեն Շահբազյանի պաշտպան Հ.Հարությունյանի միջնորդությամբ դատարան հրավիրված վկաներ`
Անի Գևորգի Վարդանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արաբկիրի ոստիկանության բաժնում ուսումնական պրակտիկա անցնելու ընթացքում համակուրսեցի Անահիտ Սարգսյանի հետ, որպես ընթերակա հրավիրվել և մասնակցել է անձին ճանաչման ներկայացնելու գործընթացին, որի ընթացքում որևէ մեկի նկատմամբ բռնի գործողություն, կոպիտ վերաբերմունք կամ արտառոց դեպք չի նկատել։ Ճանաչման գործընթացի ավարտից հետո քննիչի կողմից կազմվել է արձանագրություն, որի տեքստի տակ ինքը ստորագրել է։
Անահիտ Գերասիմի Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արաբկիրի ոստիկանության բաժնում ուսումնական պրակտիկա անցնելու ընթացքում համակուրսեցի Անի Վարդանյանի հետ, որպես ընթերակա հրավիրվել և մասնակցել է անձին ճանաչման ներկայացնելու գործընթացին։ Ճանաչման գործողության ընթացքում չի նկատել, որ որևէ մեկի նկատմամբ բռնի գործողություն կամ կոպիտ վերաբերմունք ցուցաբերվի, միայն ճանաչման ներկայացվողների շարքում կանգնած տեղերի տեղափոխություն է կատարվել, որը նույնպես առանց բռնության է իրականացվել։ Ճանաչման գործընթացից հետո ինքը հեռախոսազանգին պատասխանելու պատճառով սենյակից մոտ երկու րոպեով բացակայել է, իսկ վերադառնալուց հետո ստորագրել է քննիչի կողմից կազմված արձանագրության վերջում։
Ռաֆայել Սիմոնի Ամիրխանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության հատկապես կարևոր գործերով քննիչ և իր վարույթում է քննվել սույն քրեական գործը, որով 27.10.2009թ. իրականացրել է անձին ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողություն։ Ընթերականերին Արաբկիրի ոստիկանության բաժնի աշխատակիցներն են ապահովել, որոնց ինքը պատշաճ ձևով պարզաբանել է իրենց իրավունքները, պարտականությունները և գործընթացի էությունը։ Ճանաչման գործընթացի ընթացքում ճանաչման ներկայացվողներից Կարեն Շահբազյանն իր ցանկությամբ շարքում վերադասավորվել է, իսկ գործընթացի ավարտից հետո ինքը կազմել է արձանագրություն, որը բարձրաձայն ընթերցելուց հետո ստորագրվել է մասնակիցների կողմից։ Ճանաչման ողջ ընթացքում ընթերականերից ոչ ոք սենյակից չի բացակայել, միայն գործընթացի ավարտից հետո ընթերականերից մեկը հեռախոսազանգին պատասխանելու համար իր թույլտվությամբ սենյակից դուրս է եկել ու մի քանի րոպե անց կրկին վերադարձել։ Վկան հայտնեց նաև, որ անձին ճանաչման ներկայացնելու գործընթացի վերաբերյալ ոչ ոքի կողմից առարկություն չի հնչել և չի արձանագրվել։
Անձին ստուգման ենթարկելու վերաբերյալ 26.09.2009թ. կազմված արձանագրությամբ, այն մասին, որ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկության հսկիչ-անցագրային կետում ստուգման ենթարկված անվտանգության ապահովման բաժնի կրտսեր մասնագետ Անդրանիկ Ասլանյանի մոտից հայտնաբերվել է 2 /երկու/ հատ ՀՀ 1.000 դրամ թղթադրամ, 1 /մեկ/ հատ ՀՀ 500 և 3/երեք/ հատ ՀՀ 100 դրամ մետաղադրամներ, «Դորադո» մակնիշի բջջային հեռախոս, իսկ աջ ոտնաթաթի մատների արանքից հայտնաբերվել է փայլաթիթեղով փաթեթավորված զանգված։ Հայտնաբերվածները փաթեթավորվել և առգրավվել են։
Թիվ 67 խցում 26.09.2009թ. կատարված խուզարկության վերաբերյալ կազմված արձանագրությամբ այն մասին, որ խուզարկողների առաջարկով Կարեն Պետրոսյանը ներկայացրել է իրեն պատկանող «VIVA-Cel» տեսակի 8937493308018113353 համարի /094/31-81-00 բաժանորդային քարտով «LG» մակնիշի KG 275 IMEI։ 358582-01-187-963-7 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը։
26.09.2009թ. բջջային հեռախոսը ներկայացնելու արձանագրությամբ այն մասին, որ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների պահանջով Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցի 30 շենքի թիվ 149 բնակարանի բնակչուհի Անժելա Ալավերդյանը ներկայացրել է Անդրանիկ Ասլանյանի կողմից գործածվող /093/22-23-07 «Ալո, բաժանորդային քարտով «Սիմենս CFX-65» մոդելի 3539500 0 38524 5 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը։
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 34640905 եզրակացությամբ այն մասին, որ փորձաքննության ներկայացված 1 հատ սպիտակ գույնի օվալաձև «B8» դաջվածքով 0,4 գրամ մաքուր քաշով գործարանային արտադրության դեղահատն իր բաղադրության մեջ պարունակում է 0,008 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց։
27.10.2009թ. անձնական խուզարկություն կատարելու արձանագրությամբ այն մասին, որ թմրամիջոց պահելու և իրացնելու կասկածանքով ՀՀ Ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկված Կարեն Բախշիի Շահբազյանի մոտից հայտնաբերվել է թերթի կտորի մեջ փաթեթավորված կանաչ կանեփանման մոտ 1,4 գրամ զանգված, ՀՀ 7.200 դրամ գումար, /093/ 06-20-80 բաժանորդային քարտով «Դորադո» մակնիշի բջջային հեռախոս։ Հայտնաբերվածները առգրավվել, փաթեթավորվել և կնքվել են։
27.10.2009թ. Անձին ճանաչման ներկայացնելու վերաբերյալ կազմված արձանագրությամբ այն մասին, որ Անդրանիկ Ասլանյանը ներկայացված անձանցից ճանաչել է Կարեն Շահբազյանին և նշել, որ վերջինս այն անձն է ով 25.09.2009թ., ժամը 19-ի սահմաններում Կոմիտաս փողոցի «սպորտդպրոցի» կանգառում իրեն է փոխանցել փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված թմրամիջոցը։
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 541Ք եզրակացությամբ այն մասին, որ փորձաքննության ներկայացված 1,28 գրամ հաստատուն քաշով նյութը հանդիսանում է չորացված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց /հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամ մարիխուանա/։
Հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային զանգերի զննում կատարելու վերաբերյալ կազմված արձանագրությամբ այն մասին, որ`
- Կարեն Պետրոսյանի կողմից շահագործվող /094/31-81-00 բջջային հեռախոսահամարից 25.09.2009թ. ժամը 18։29-ից մինչև 19։33-ն ընկած ժամանակահատվածում ելքային զանգեր են կատարվել, և համապատասխանաբար մուտքային զանգեր են գրանցվել Անդրանիկ Ասլանյանի կողմից շահագործվող /093/ 22-23-07 բջջային հեռախոսահամարին։
- Կարեն Շահբազյանի կողմից շահագործվող /093/06-20-80 բջջային հեռախոսահամարին մուտքային զանգեր են գրանցվել Կարեն Պետրոսյանի /094/31-81-00 հեռախոսահամարից։
- Կարեն Շահբազյանի կողմից շահագործվող /093/06-20-80 բջջային հեռախոսահամարից Անդրանիկ Ասլանյանի /093/22-23-07 և Կարեն Պետրոսյանի /094/31-81-00 բջջային հեռախոսահամարներին ելքային զանգեր չեն կատարվել։
- Անդրանիկ Ասլանյանի /093/22-23-07 բջջային հեռախոսահամարից Կարեն Պետրոսյանի /094/31-81-00 և Կարեն Շահբազյանի /093/06-20-80 բջջային հեռախոսահամարներին ելքային զանգեր չեն կատարվել։
Այլ ապացույց ճանաչված Կարեն Շահբազյանի, Անդրանիկ Ասլանյանի և Կարեն Պետրոսյանի կողմից շահագործվող բջջային հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային զանգերի վերծանումներով։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող դեղահաբով, 1,28 գրամ չորացած «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցով, 093/22-23-07 «Ալո» /093/ 22-23-07 բաժանորդային կանխավճարային քարտով «SIMENS CFX-65» /«Սիմենս Սի-էֆ-Էքս-65»/ մոդելի 3539500 0 38524 5 գործարանային համարով բջջային հեռախոսով, «VIVA-Cel» տեսակի 8937493308018113353 համարի /094/31-81-00 բաժանորդային կանխավճարային քարտով «LG» KG275 /«Էլ-Ջեյ» Քեյ-Ջեյ/ մակնիշի IMEI։ 358582-01-187-963-7գործարանային համարով բջջային հեռախոսով, /093/ 06-20-80 բաժանորդային քարտով «DORADO» /«Դորադո»/ մակնիշի բջջային հեռախոսով։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունը

ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 18 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է ՀՀ քրեական օրենսգրքով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 353 հոդվածի համաձայն դատավճիռ կայացնելիս դատարանն իրավունք ունի հիմնվել միայն դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների վրա, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104 հոդվածի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաuտական տվյալները, որոնց հիման վրա oրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական oրենuգրքով նախատեuված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կաuկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպեu նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ։ Քրեական դատավարությունում որպեu ապացույցներ թույլատրվում են`…մեղադրյալի ցուցմունքները,…վկայի ցուցմունքները,... փորձագետի եզրակացությունը, իրեղեն ապացույցները, քննչական և դատական գործողությունների արձանագրությունները, այլ փաuտաթղթերը։
Դատարանն ամբաստանյալ Կարեն Շահբազյանի պաշտպան Հ.Հարությունյանի կողմից` Կարեն Շահբազյանին ճանաչման ներկայացնելու վերաբերյալ 27.10.2009թ. կազմված արձանագրությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու վերաբերյալ հարուցված միջնորդության հարցը քննարկելիս, եկավ այն համոզման, որ դատարան հրավիրված վկաների ցուցմունքներով հիմնավորվեց, որ ճանաչման ներկայացման արձանագրությունը ձեռք է բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված պահանջներին համապատասխան, իսկ ապացույցի թույլատրելիությունը վիճարկող կողմը հակառակը որևէ կերպ չհիմնավորեց, իսկ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրք 106 հոդվածի 2-րդ կետի` եթե ապացույցը ձեռք բերելիu պահպանվել են uույն oրենuգրքի բոլոր պահանջները, ապացույցի անթույլատրելիությունը հիմնավորելու պարտականությունը կրում է դրա թույլատրելիությունը վիճարկող կողմը, հետևաբար դատարանը գտնում է, որ Կարեն Շահբազյանին ճանաչման ներկայացնելու վերաբերյալ 27.10.2009թ. կազմված արձանագրությունը թույլատրելի է և կարող է դրվել դատավճռի հիմքում։
Դատաքննությամբ պարզվեց և հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Կարեն Շահբազյանը 2009թ. սեպտեմբերի «25»-ին, ժամը «19»-ի սահմաններում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժ կրող Կարեն Պետրոսյանին թմրանյութ ապօրինի իրացնելու նպատակով Կարեն Պետրոսյանի հեռախոսազանգով տրված ցուցումով հանդիպել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակից Անդրանիկ Ասլանյանի հետ և 0,008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «B8» դեղահաբը Կարեն Պետրոսյանին փոխանցելու նպատակով հանձնել է վերջինիս։ Բացի այդ 2009թ. հոկտեմբերի «25»-ին Ապարան քաղաք տանող ճանապարհին տեսնելով կանեփի թփեր, դրանք առանց իրացնելու նպատակի իր օգտագործման համար քաղել է, չորացրել ու ստացված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած` 1,28 գրամ մասը պահել է հետագա օգտագործման համար, որն էլ 2009թ. հոկտեմբերի «27»-ին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է։
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասի հանցագործություն է համարվում` իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ նյութեր ապoրինի պատրաuտելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապoրինի իրացնելը։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Կարեն Շահբազյանի այն պնդմանը, որ թմրանյութ իրացնելու նպատակ չի հետապնդել, թմրանյութն իրեն փոխանցել են հանձնելու համար դատաքննությամբ չհիմնավորվեց, ուստի դատարանը գտնում է, որ նման դիրքորոշմամբ ամբաստանյալը պատասխանատվությունը մեղմացնելու նպատակ է հետապնդում։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապoրինի պատրաuտելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասին 1-ին կետի համաձայն հանցագործություն է համարում նույն արարքը, որը կատարվել է կրկին անգամ։
Համաձայն 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամամիջոցների և հոգեմետ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող հավելվածի 6-րդ տողի` «Բուպրենորֆին» թմրամիջոցի զգալի չափ է համարվում 0,002 գրամից մինչև 0,02 գրամը ներառյալ, իսկ նույն հավելվածի 36-րդ տողի համաձայն «Մարիխուանա չորացված» թմրամիջոցի զգալի չափ է համարվում 0,5 գրամից մինչև 5,0 գրամը ներառյալ։
Նախաքննության մարմինը Կարեն Շահբազյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով որակելիս արարքին «կրկին անգամ» իրավական գնահատական տալու հիմքում դրել է, այն, որ վերջինս նախկինում առանց իրացնելու նպատակի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու համար ներգրավված է եղել, որպես մեղադրյալ, սակայն Կարեն Շահբազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական գործի վարույթը ՀՀ ԱԺ կողմից 19.06.2009թ. «Համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 5-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.07.2009թ. հմ ԵՄԴ 0041/01/09 որոշմամբ կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետաբնդումը դադարեցվել է։
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 21 հոդվածի 1-ին կետի` հանցագործությունների կրկնակիություն է համարվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի միևնույն հոդվածով կամ հոդվածի մասով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, նույն հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն` կրկնակիությունը բացակայում է, եթե նախկինում կատարած հանցանքի համար անձը քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է օրենքով սահմանված հիմքերով, կամ այդ հանցանքի համար դատվածությունը մարվել կամ հանվել է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի 1-ին և 3-րդ կետերի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն oրինական ուժի մեջ մտնելու oրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը։ Դատվածություն չունեցող են համարվում այն անձինք, ովքեր դատարանի դատավճռով դատապարտվել են առանց պատիժ նշանակելու կամ դատարանի դատավճռով ազատվել են պատիժը կրելուց կամ պատիժը կրել են այնպիuի արարքի համար, որի հանցավորությունն ու պատժելիությունը վերացված են oրենքով։
Վերոգրյալի հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Կարեն Շահբազյանի կատարած արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասին, ուստի նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով որակված արարքը պետք է վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասով։
Այսպիսով, գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ և դրանց բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ դատարանը գտնում է, որ Կարեն Բախշիի Շահբազյանը կատարել է արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 1-ին մասով, որոնցով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Դատաքննությամբ պարզվեց և հիմնավորվեց, որ Կարեն Նորիկի Պետրոսյանը դատապարտված լինելով ազատազրկման և պատիժ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում կրելով առանց իրացնելու նպատակի, իր օգտագործման համար թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում իրեն օժանդակելու նպատակով 2009թ. սեպտեմբերի «25»-ին զանգահարել է Անդրանիկ Ասլանյանին և խնդրել է Կոմիտաս պողոտայի «Սպորտդպրոցի» կանգառում սպասող տղամարդուց վերցնել իր համար նախատեսված դեղահաբը և այն փոխանցել իրեն, սակայն թմրամիջոցն իր կամքից անկախ հանգամանքներում ձեռք բերել չի կարողացել, քանի որ Անդրանիկ Ասլանյանը քրեակատարողական հիմնարկի հսկիչ-անցագրային կետում անձնական խուզարկության է ենթարկվել և թմրանյութը հայտնաբերվել է։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապoրինի պատրաuտելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34 հոդվածի համաձայն` հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հաuցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով։
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ Կարեն Նորիկի Պետրոսյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-268 հոդվածի 1-ին մասով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Դատաքննությամբ պարզվեց և հաստատվեց, որ Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանն աշխատելով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, որպես անվտանգության ապահովման բաժնի կրտսեր մասնագետ, նախնական համաձայնության է եկել նույն քրեակատարողական հիմնարկում պատիժ կրող դատապարտյալ Կարեն Նորիկի Պետրոսյանի հետ և վերջինիս անձնական օգտագործման նպատակով թմրամիջոց ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակով 2009թ. սեպտեմբերի «25»-ին, ժամը «19»-ի սահմաններում, Կարեն Պետրոսյանի` հեռախոսազանգով ցուցում տալու միջոցով հանդիպել է, մինչ այդ իրեն անծանոթ մի տղամարդու, որն ինչպես նախաքննությամբ պարզվել է եղել է Կարեն Շահբազյանը, և նրանից վերցնելով զգալի չափերի հասնող` 0,008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «B8» տեսակի մեկ դեղահաբ այն պահել է իր մոտ, իսկ հաջորդ օրը` սեպտեմբերի «26»-ին, ժամը «09»-ի սահմաններում, այն փոխադրել է իր աշխատավայրի` ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի տարածք, սակայն Կարեն Պետրոսյանին փոխանցել չի կարողացել, քանի որ քրեակատարողական հիմնարկի հսկիչ-անցագրային կետում ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ դեղահաբը հայտնաբերվել և առգրավվել է։
Նախաքննական մարմինն Անդրանիկ Ասլանյանին մեղադրանք է առաջադրել նախնական համաձայնությամբ քրեակատարողական հիմնարկում պատիժ կրող դատապարտյալ Կարեն Նորիկի Պետրոսյանին թմրամիջոց իրացնելու նպատակով Կարեն Բախշիի Շահբազյանից ապօրինի զգալի չափերի հասնող` 0,008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբ ձեռք բերելու, իր մոտ պահելու և իրացնելու նպատակով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի տարածք փոխադրելու համար, որը դատաքննությամբ որևէ կերպ չհիմնավորվեց, ուստի դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Ասլանյանի կատարած արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, հետևյալ նկատառումներից ելնելով։
Ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ չհիմնավորվեց, որ Կարեն Շահբազյանը և Անդրանիկ Ասլանյանը նախկինում միմյանց ճանաչել և որևէ կերպ իրար հետ համագործակցել են, որը հնարավորություն կտար վերջիններիս պայմանավորվածություն ձեռք բերել թմրանյութերի իրացման շուրջ համաձայնության գալու համար։ Գործում առկա ապացույցներով, մասնավորապես հեռախոսազանգերի ելքային և մուտքային վերծանումներով հիմնավորվեց, որ Կարեն Շահբազյան և Անդրանիկ Ասլանյան կապը պահպանվել է Կարեն Պետրոսյանի կողմից` հետախոսակապի միջոցող։ Բացի այդ Անդրանիկ Ասլանյանի կողմից հանցագործությունը կատարվել է առաջին անգամ, այն էլ անմիջապես թմրամիջոց ձեռք բերելու նպատակ հետապնդող Կարեն Պետրոսյանի նախաձեռնությամբ և հենց վերջինիս կողմից մատնանշած աղբյուրից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266 և 268 հոդվածներն իրենց հանցագործության օբյեկտով և օբյեկտիվ կողմով համընկնում են, տարբերությունը միայն հանցագործության սուբյեկտի կողմից արարքի կատարման ժամանակ հետապնդվող նպատակն է, որը 266 հոդվածի դեպքում պետք է բացառապես «իրացնելու նպատակ» հետապնդի։ Սակայն թե' նախաքննությամբ ձեռք բերված տվյալներով և թե' դատաքննությամբ չհիմնավորվեց, որ Անդրանիկ Ասլանյանի կողմից թմրամիջոց ձեռք բերելը և փոխադրելն իրականացվել է բացառապես «իրացնելու նպատակով»։ Իսկ քանի որ դատաքննությամբ հիմնավորվեց, որ Կարեն Պետրոսյանը թմրամիջոցը ձեռք է բերել առանց իրացնելու նապատակի, իսկ Անդրանիկ Ասլանյանը գործել է ի շահ վերջինիս, ուստի Անդրանիկ Ասլանյանի գործողությունները ուղղված են եղել բացառապես Կարեն Պետրոսյանին թմրամիջոցներ ձեռք բերելուն օժանդակելուն։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասի հանցագործություն է համարվում` իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ նյութեր ապoրինի պատրաuտելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապoրինի իրացնելը։
Այսինքն իրացման ժամանակ անձի դիտավորությունն ի սկզբանե ողղված է թմրամիջոցները, հոգեմետ նյութերն այլ անձի փոխանցելու, իրենից օտարելու շահադիտական կամ այլ դրդումներից ելնելով։ Ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ պարզվեց և հիմնավորվեց, որ թմրամիջոցի ձեռք բերման նախաձեռնողը եղել է ոչ թե Անդրանիկ Ասլանյանը, այլ Կարեն Պետրոսյանը, իսկ թմրամիջոց իրացնողը՝ Կարեն Շահբազյանը, իսկ Անդրանիկ Ասլանյանը կատարել է թմրամիջոց ձեռք բերելուն օժանդակելու կոնկրետ գործողություններ։
Օրենսգրքի բովանդակությունից ելնելով՝ թմրամիջոցի իրացում պետք է հասկանալ նրանց փոխանցումը մեկ անձի, որին դա չի պատկանում։ Ընդ որում մեղավորի դիտավորությունը պետք է ուղղված լինի թմրամիջոցներ տարածելուն։ Իսկ ձեռք բերման միջնորդի գործողությունները պետք է որակվեն որպես ձեռք բերման օժանդակություն։ Բացի այդ դատարանը գտնում է նաև, որ նման դեպքերում, ելնելով հանցավոր անձի գործողությունների շարժառիթներից, դիտավորության ուղղվածությունից, պետք է սահմանազատել այն հանգամանքը, թե արդյոք ելնելով գործում եղած տվյալներից նա օժանդակել է ձեռք բերմանը, թե թմրամիջոցների իրացմանը։
Գործով հաստատվեց, որ Անդրանիկ Ասլանյանը գործել է Կարեն Պետրոսյանի շահերից ելնելով։ Անդրանիկ Ասլանյանն ընդհանրապես չի ճանաչել Կարեն Շահբազյանին, վերջինս որևէ կերպ չի խնդրել Ա.Ասլանյանին, որևէ հարցում։ Այսինքն Անդրանիկ Ասլանյանը ճանաչել է միայն Կարեն Պետրոսյանին, դատապարտյալ Կարեն Պետրոսյանն է դիմել Անդրանիկ Ասլանյանին թմրամիջոց ձեռք բերման մեջ օժանդակելու հարցում։
Գործով հաստատվեց, որ Անդրանիկ Ասլանյանի և Կարեն Պետրոսյանի միջև նախնական համաձայնություն է եղել, որպեսզի Անդրանիկ Ասլանյանն օգնի դատապարտյալին ձեռք բերելու թմրամիջոցներ, ընդ որում դա եղել է մեկ անգամ։ Անդրանիկ Ասլանյանն իր նախաձեռնությամբ ձեռք չի բերել թմրամիջոցներ, նա այդ թմրամիջոցները չուներ, այդ թմրամիջոցները նրան է հասել Կարեն Պետրոսյանի օգնությամբ, երբ վերջինս հեռախոսակապով կազմակերպել է Կարեն Շահբազյանի և Անդրանիկ Ասլանյանի հանդիպումը։ Եթե Կարեն Շահբազյանը /իրացնողը/ խնդրեր, որպեսզի Անդրանիկ Ասլանյանը թմրամիջոց հասցներ Կարեն Պետրոսյանին, ապա այս դեպքում նա կլիներ իրացնողին օժանդակող, սակայն ինչպես հաստատվեց գործի տվյալներով Անդրանիկ Ասլանյանը ճանաչել է միայն ձեռք բերողին, գործել է ձեռք բերողի օգտին, օժանդակել է ձեռք բերողին և նման պայմաններում դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Ասլանյանի արարքը պետք է որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպեu նաեւ այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիuի առարկաները։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածն ունի բարդ` երկընտրելի հանցակազմ, որում նկարագրվում են վեց ինքնուրույն գործողություններ, որոնք են` թմրամիջոցներն ապօրինի պատրաuտելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը և երկընտրելիությունը կայանում է նրանում, որ արարքներից թեկուզև մեկի կատարումը բավարար է արարքն ավարտված հանցագործություն ճանաչելու համար։ Հետևաբար դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Ասլանյանը Կարեն Պետրոսյանին թմրամիջոց ձեռք բերելուն օժանդակելու հանցավոր գործողությունը, թեկուզև ըստ էության ավարտին չի հասցրել` թմրանյութը Կարեն Պետրոսյանին փաստացի չի հանձնել, սակայն կատարել է թմրանյութն ապօրինի ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու գործողություններ։
Այսպիսով, գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ և դրանց բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի կողմից կատարված արարքը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասին և 38 հոդվածի 5-րդ մասին, ուստի նրա կողմից կատարված արարքը պետք է 266 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետից վերաորակել 38-268 հոդվածի 1-ին մասով, որով էլ պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Դատարանը գնահատելով դատաքննությամբ Անդրանիկ Ասլանյանի կողմից Կարեն Պետրոսյանից թմրամիջոց փոխադրելու դիմաց ՀՀ 10.000 դրամ գումար ստանալու և Կարեն Պետրոսյանի կողմից Անդրանիկ Ասլանյանին ՀՀ 10.000 դրամ գումար վճարելու վերաբերյալ մասով նախաքննության ընթացքում իրենց տրված ցուցմունքներից հրաժարվելու վերաբերյալ արված հայտարարությունը, գտնում է, որ Անդրանիկ Ասլանյանի կողմից ՀՀ 10.000 դրամ ստանալու և Կարեն Պետրոսյանի կողմից նույնքան գումար վճարելու փաստը նախաքննությամբ հիմնավորվել է միայն վերջիններիս ցուցմունքներով և դատաքննությամբ էլ վերջիններս այդ փաստ հերքեցին կրկին իրենց ցուցմունքներով։ Դատարանը հաշվի առնելով, որ սույն փաստի առկայությունը կամ բացակայությունը ամբաստանյալների հանցավոր գործողությունների որակման հարցում էական նշանակություն ունենալ չի կարող, գտնում է, որ բացակայում է նաև սույն փաստի հաստատման շուրջ ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելու խիստ անհրաժեշտությունը։
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 2-րդ կետի` պատժի տեuակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աuտիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալներից Կարեն Շահբազյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, խնամքին են գտնվում հինգ անձ, որոնց թվում թոշակառու ծնողները և տատը, երկու 11 և 12-ամյա երեխաները, ընտանիքի միակ կերակրողն է, ամբաստանյալ Անդրանիկ Ասլանյանը բնութագրվում է դրականորեն, նախկինում արատավորված չի եղել, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, վատառողջ է, ամբաստանյալ Կարեն Պետրոսյանը տառապում է շաքարային դիաբետ հիվանդությամբ, խնամքին ունի անչափահաս երեխա։ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստայալներ Անդրանիկ Ասլանյանի և Կարեն Շահբազյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են։ Դատարանն ամբաստանյալ Կարեն Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվը, գործով այլ` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են։
Դատարանը վերոգրյալները հաշվի առնելով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Պետրոսյանի նկատմամբ պետք է ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակել և նկատի ունենալով, որ վերջինս Երևանի քրեական դատարանի 11.08.2008թ. թիվ ԵՔՐԴ 0009/01/08 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 10 /տաս/ տարի ժամկետով, գտնում է, որ պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին մասի դրույթը և Կարեն Շահբազյանի նկատմամբ նոր նշանակվող պատժին պետք է գումարել նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած` ազատազրկում 6 /վեց/ տարի 8 /ութ/ ամիս 6 /վեց/ օր մասը։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող դեղահաբը և 1,28 գրամ քաշով չորացած «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով ապացույցների հարցը, դատարանը գտնում է, որ այլ ապացույց ճանաչված Կարեն Շահբազյանի, Անդրանիկ Ասլանյանի և Կարեն Պետրոսյանի կողմից շահագործվող բջջային հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային զանգերի վերծանումները պետք է թողնել քրեական գործում։
Դատարանը քննարկելով ամբաստանյալների մոտից խուզարկությամբ հայտնաբերված և առգրավված իրեղեն ապացույցների և մյուս իրերի հարցը` բաժանորդային քարտերի, բջջային հեռախոսների և դրամական միջոցների հարցը և հաշվի առնելով, որ դրանք քրեակատարողական հիմնարկության ներքին կանոնակարգի համաձայն կարող են դատապարտյալներին հանձնելու համար արգելված առարկաներ հանդիսանալ, ուստի աննպատակահարմար համարելով դրանց վերադարձն ամբաստանյալներին գտնում է, որ` Անդրանիկ Ասլանյանի մոտից առգրավված 093/22-23-07 «Ալո» /093/ 22-23-07 բաժանորդային կանխավճարային քարտով «SIMENS CFX-65» /«Սիմենս Սի-էֆ-Էքս-65»/ մոդելի 3539500 0 38524 5 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը և 2 /երկու/ հատ ՀՀ 1.000 դրամ թղթադրամը, 1 /մեկ/ հատ ՀՀ 500 և 3/երեք/ հատ ՀՀ 100 դրամ մետաղադրամները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել նրա հարազատներին, թիվ 67 խցի խուզարկության ընթացքում Կարեն Պետրոսյանի կողմից ներկայացված «VIVA-Cel» տեսակի 8937493308018113353 համարի /094/31-81-00 բաժանորդային կանխավճարային քարտով «LG» KG275 /«Էլ-Ջեյ» Քեյ-Ջեյ/ մակնիշի IMEI։ 358582-01-187-963-7գործարանային համարով բջջային հեռախոսը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել Կարեն Պետրոսյանի հարազատներին, իսկ Կարեն Շահբազյանի մոտից առգրավված /093/ 06-20-80 բաժանորդային քարտով «DORADO» /«Դորադո»/ մակնիշի բջջային հեռախոսը և ՀՀ 7.200 դրամ գումարը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել Կարեն Շահբազյանի հարազատներին։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Կարեն Բախշիի Շահբազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի հոդվածի 268 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի համաձայն պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով։
Պատժի սկիզբը հաշվել «27» հոկտեմբերի 2009թ-ից։
Խափանման միջոց` կալանքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։

Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-268 հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման` 10 /տաս/ ամիս ժամկետով։
Պատժի սկիզբը հաշվել «28» սեպտեմբերի 2009թ-ից։
Խափանման միջոց` կալանքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։

Կարեն Նորիկի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-268 հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65 հոդվածի կիրառմամբ դատապարտել ազատազրկման` 8 /ութ/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ, դատավճիռների համակցությամբ, նոր նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել Երևանի քրեական դատարանի 11.08.2008թ. թիվ ԵՔՐԴ/0009/01/08 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած` ազատազրկում 6 /վեց/ տարի, 8 /ութ/ ամիս, 6 /վեց/ օր ժամկետով մասը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 7 /յոթ/ տարի, 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
Պատժի սկիզբը հաշվել «15» հունիսի 2010թ-ից։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։

Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող դեղահաբը և 1,28 գրամ քաշով չորացած «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը` ոչնչացնել։
Այլ ապացույց ճանաչված Կարեն Շահբազյանի, Անդրանիկ Ասլանյանի և Կարեն Պետրոսյանի կողմից շահագործվող բջջային հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային զանգերի վերծանումները` թողնել քրեական գործում։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի մոտից հայտնաբերված և առգրավված 093/22-23-07 «Ալո» /093/ 22-23-07 բաժանորդային կանխավճարային քարտով «SIMENS CFX-65» /«Սիմենս Սի-էֆ-Էքս-65»/ մոդելի 3539500 0 38524 5 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը և 2 /երկու/ հատ ՀՀ 1.000 դրամ թղթադրամը, 1 /մեկ/ հատ ՀՀ 500 և 3/երեք/ հատ ՀՀ 100 դրամ մետաղադրամները` վերադարձնել Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի հարազատներին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ թիվ 67 խցում Կարեն Նորիկի Պետրոսյանի կողմից ներկայացված «VIVA-Cel» տեսակի 8937493308018113353 համարի /094/31-81-00 բաժանորդային կանխավճարային քարտով «LG» KG275 /«Էլ-Ջեյ» Քեյ-Ջեյ/ մակնիշի IMEI։ 358582-01-187-963-7գործարանային համարով բջջային հեռախոսը` վերադարձնել Կարեն Նորիկի Պետրոսյանի հարազատներին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Կարեն Բախշիի Շահբազյանի մոտից հայտնաբերված և առգրավված /093/ 06-20-80 բաժանորդային քարտով «DORADO» /«Դորադո»/ մակնիշի բջջային հեռախոսը և ՀՀ 7.200 յոթ հազար երկու հարյուր դրամ գումարը` վերադարձնել Կարեն Բախշիի Շահբազյանի հարազատներին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ

ԵԷԴ/0125/01/09


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
գործ թիվ ԵԷԴ/0125/01/09
Նախագահող դատավոր՝ Մ.Ռեհանյան
Դատավորներ` Ա.Դանիելյան
Մ.Արղամանյան

Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ Մ.Պետրոսյանի


2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ք. Երևանում
Դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) 2010թ. սեպտեմբերի 10-ի որոշման դեմ մեղադրողի վճռաբեկ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
1. 2009թ. սեպտեմբերի 28-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է քրեական գործ։
2009թ. սեպտեմբերի 28-ին Անդրանիկ Ասլանյանը ձերբակալվել է։
2009թ. հոկտեմբերի 1-ին Անդրանիկ Ասլանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով այն բանի համար, որ նա, աշխատելով որպես ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի կրտսեր մասնագետ, 10.000 (տասը հազար) ՀՀ դրամ վարձավճար ստանալու պայմանով նախնական համաձայնության է եկել նույն քրեակատարողական հիմնարկում պատիժ կրող դատապարտյալ Կարեն Պետրոսյանի հետ և վերջինիս թմրամիջոց իրացնելու նպատակով 2009թ. սեպտեմբերի 25-ին` ժամը 19-ի սահմաններում, Կարեն Շահբազյանից ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափերի հասնող` 0,008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբ, որը հաջորդ օրը` սեպտեմբերի 26-ին` ժամը 900-ի սահմաններում, իրացնելու նպատակով փոխադրել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի տարածք, սակայն քրեակատարողական հիմնարկի հսկիչ-անցագրային կետում ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ թմրանյութը հայտնաբերվել և առգրավվել է։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009թ. հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ բավարարվել է Ա.Ասլանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու մասին նախաքննության մարմնի միջնորդությունը։
2009թ. նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ Ա.Ասլանյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացվել է, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
2. 2010թ. նոյեմբերի 16-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան)։
Առաջին ատյանի դատարանի 2010թ. հունիսի 15-ի դատավճռով Ա.Ասլանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետից վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, և նա դատապարտվել է ազատազրկման 10 (տասը) ամիս ժամկետով։
Նույն դատավճռով դատապարտվել են նաև Կարեն Բախշիի Շահբազյանը և Կարեն Նորիկի Պետրոսյանը։
3. Ամբաստանյալ Կ.Շահբազյանի և մեղադրողի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով գործը՝ Վերաքննիչ դատարանը 2010թ. սեպտեմբերի 10-ի որոշմամբ օրինական ուժի մեջ է թողել Առաջին ատյանի դատարանի 2010թ. հունիսի 15-ի դատավճիռը։
4. 2010թ. հոկտեմբերի 8-ին մեղադրողը Վերաքննիչ դատարանի 2010թ. սեպտեմբերի 10-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել։
Վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի նոյեմբերի 11-ի որոշմամբ բողոքը վարույթ է ընդունել։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ուղարկվել։

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները.
Սույն բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեն ստորադաս դատարանների դատական ակտերով հաստատված հետևյալ փաստական հանգամանքները.
5. ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում ազատազրկման ձևով պատիժ կրող դատապարտյալ Կարեն Պետրոսյանը ցանկացել է առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար ձեռք բերել «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբ։
Այդ նպատակով Կ.Պետրոսյանը նախնական համաձայնության է եկել իր ծանոթ Կարեն Շահբազյանի հետ` խնդրելով իրեն իրացնել «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբ։
6. Կ.Պետրոսյանին թմրամիջոց իրացնելու համար Կ.Շահբազյանը քննությամբ չպարզված անձից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափերի` 0,008 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբ։
7. Կ.Պետրոսյանը խնդրել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի անվտանգության ապահովման բաժնի կրտսեր մասնագետ Անդրանիկ Ասլանյանին հանդիպել Կ.Շահբազյանին, նրանից վերցնել «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբը և փոխանցել իրեն։ Ա.Ասլանյանը խոստացել է կատարել Կ.Պետրոսյանի խնդրանքը։
8. 2009թ. սեպտեմբերի 25-ին` ժամը 19-ի սահմաններում, Ա.Ասլանյանը Կ.Պետրոսյանի խնդրանքով հանդիպել է Կ.Շահբազյանին, որին չի ճանաչել, նրանից վերցրել է Կ.Պետրոսյանի գործածման համար նախատեսված «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբը։ Սակայն Ա.Ասլանյանին չի հաջողվել դեղահաբը հանձնել Կ.Պետրոսյանին, քանի որ հաջորդ օրը` ժամը 9-ի սահմաններում, ՔԿՀ-ի հսկիչ անցագրային կետում անձնական խուզարկության ժամանակ այն հայտնաբերվել է և առգրավվել։

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
9. Բողոք բերած անձը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի 2010թ. սեպտեմբերի 10-ի որոշումն անհիմն է և ենթակա է բեկանման, քանի որ ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, թույլ է տրվել նյութական իրավունքի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա։
10. Ըստ բողոքաբերի` սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի կողմից անտեսվել են կատարված հանցանքի առանձնահատկությունները, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը։ Ա.Ասլանյանի գործողությունների նպատակը եղել է թմրամիջոց տարածելը` այն ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու միջոցով, այլ ոչ թե թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում Կ.Պետրոսյանին օժանդակելը։
Տվյալ դեպքում Ա.Ասլանյանը թմրամիջոցը ձեռք է բերել Կ.Պետրոսյանին իրացնելու նպատակով։ Ա.Ասլանյանը գիտակցել է իր գործողությունների` հանրության համար վտանգավոր բնույթը, նախատեսել է հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացումը և ցանկացել է դրանց վրա հասնելը։ Թմրամիջոցը Կ.Պետրոսյանին իրացնելու նպատակով Ա.Ասլանյանի կողմից ձեռք բերելու պահն արդեն իսկ համարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված ավարտված հանցագործություն և որևէ կերպ չի կարող որակվել որպես թմրամիջոց ձեռք բերելուն օժանդակելու հանցավոր գործողություն։
Կ.Շահբազյանի և Ա.Ասլանյանի` նախկինում միմյանց չճանաչելու, որևէ կերպ իրար հետ չհամագործակցելու, վերջիններիս կապը Կ.Պետրոսյանի կողմից` հեռախոսակապի միջոցով պահպանվելու, Ա.Ասլանյանի կողմից հանցագործությունը Կ.Պետրոսյանի նախաձեռնությամբ կատարելու հանգամանքների վերաբերյալ ընդհանուր իրավասության և վերաքննիչ դատարանների եզրահանգումներն ինքնին չեն կարող Ա.Ասլանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու հիմք հանդիսանալ, և այդպիսիք չեն բացառում Ա.Ասլանյանի կողմից Կ.Պետրոսյանին իրացնելու նպատակով թմրամիջոցն ապօրինի ձեռք բերելու հանգամանքը։
11. Բողոք բերած անձը գտնում է, որ Վճռաբեկ դատարանի կողմից տվյալ գործով կայացվող դատական ակտն էական նշանակություն կունենա դատարանների կողմից բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես` թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի ապօրինի շրջանառության հետ կապված գործերով միասնական պատժողական քաղաքականություն ձևավորելու, օրենքի միատեսակ կիրառության համար։
Բողոք բերած անձը գտնում է նաև, որ Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտն առերևույթ հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` նախկինում ընդունված 2007թ. օգոստոսի 30-ի ՎԲ-135/07 որոշմանը։
Բողոքաբերը միաժամանակ փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրվել առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել ծանր հետևանք։ Մասնավորապես, Առաջին ատյանի և Վերաքննիչ դատարանների դատական ակտերով կարող է ձևավորվել այնպիսի դատական պրակտիկա, որն անարդյունավետ կդարձնի ազատազրկան կամ կալանքի ձևով պատիժը կրելու կամ կալանավորվածներին պահելու վայրերում թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարը։
12. Այսպիսով, բողոքաբերը գտնում է, որ Ա.Ասլանյանը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, որով էլ նա պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և պատժի` ապահովելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների լիակատար իրագործումը։ Ըստ բողոքաբերի` Առաջին ատյանի և Վերաքննիչ դատարաններն օբյեկտիվ, իրավաչափ և համարժեք չեն գնահատել կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատկությունները և դրանց հետևանքները, որոնք բարձրացնում են կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հաշվի չեն առել պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է։
13. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է Ա.Ասլանյանի մասով բեկանել և փոփոխել Վերաքննիչ դատարանի 2010թ. սեպտեմբերի 10-ի որոշումը, Ա.Ասլանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և նշված հոդվածի սանկցիայով դատապարտել ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով։

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
14. Սույն գործով դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ի՞նչ քրեաիրավական գնահատական պետք է տալ Ա.Ասլանյանի արարքներին, ով թմրամիջոց սպառողի խնդրանքով նրա նշած անձից թմրամիջոց է ձեռք բերել՝ թմրամիջոց սպառողին փոխանցելու նպատակով. արդյո՞ք նշված արարքներում առկա է (ա) իրացնելու նպատակով թմրամիջոցի ապօրինի ձեռքբերման, փոխադրման և ապօրինի իրացման հանցակազմ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդված), (բ) թմրամիջոցի ապօրինի իրացման օժանդակության հանցակազմ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մաս և 266-րդ հոդված), թե (գ) թմրամիջոցի ապօրինի ձեռքբերման օժանդակության հանցակազմ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մաս և 268-րդ հոդված)։
15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածն ամրագրում է իրացման նպատակով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությանը կամ դրանց ապօրինի իրացմանը վերաբերող հանցակազմեր։ Այդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում «իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստել[ու], վերամշակել[ու], ձեռք բերել[ու], պահել[ու], փոխադրել[ու], առաքել[ու] կամ դրանք ապօրինի իրացնել[ու]» համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է սահմանում «Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստել[ու], վերամշակել[ու], ձեռք բերել[ու], պահել[ու], փոխադրել[ու] կամ առաքել[ու]» համար։
16. Օբյեկտով, առարկայով, օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ և 268-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերն ըստ էության նույնանում են։ Դրանց տարբերությունը միայն հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի, մասնավորապես՝ հանցագործության նպատակի մեջ է։ Ի տարբերություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դեպքում բացակայում է թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի իրացման նպատակը։
17. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի հատկանիշ իրացման նպատակի, ինչպես նաև իրացման վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել Մ.Բոլյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ։ Ըստ այդ որոշման` «Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով։ Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։ Ինչ վերաբերում է ապօրինի իրացմանը, ապա այն թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է։ Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն։ Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող։ Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին։ Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի։ Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու» (տե՛ս Մ.Բոլյանի վերաբերյալ ՎԲ 135/07 գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի Վճռաբեկ դատարանի որոշումը)։
18. Զարգացնելով նախորդ կետում վկայակոչված և շարադրված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ իրացման նպատակը և իրացումը բացակայում են, եթե թմրամիջոցները կամ հոգեմետ նյութերը միջնորդի կողմից ձեռք են բերվել հետևյալ չորս պայմանների միաժամանակյա առկայությամբ.
ա) սպառողի խնդրանքով և դրամական միջոցներով,
բ) սպառողի անձնական գործածմանը համապատասխան քանակով,
գ) առանց դրանց նկատմամբ տնօրինման իրավունքի,
դ) միջնորդի դիտավորությունն ընդգրկում է ոչ թե իրացումը, այլ ձեռքբերմանն աջակցելը։
Ընդ որում, կախված այն հանգամանքից, թե կոնկրետ ո՛ր դերակատարի՝ իրացնողի թե ձեռք բերողի շահերից ելնելով է գործում միջնորդը, նրա գործողությունները պետք է որակվեն որպես իրացման կամ ձեռքբերման հանցակցություն։
19. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով հաստատված են հետևյալ փաստերը.
ա) Կ.Պետրոսյանն Ա.Ասլանյանին խնդրել է իր անձնական գործածման համար Կ.Շահբազյանից վերցնել «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբ։ Ա.Ասլանյանը խոստացել է կատարել Կ.Պետրոսյանի խնդրանքը (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը),
բ) Ա.Ասլանյանը թմրամիջոց իրացնող Կ.Շահբազյանին ընդհանրապես չի ճանաչել և վերջինիս հանդիպել ու նշված թմրամիջոցը վերցրել է Կ.Պետրոսյանի խնդրանքով (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը),
գ) Իրացնող Կ.Շահբազյանից Ա.Ասլանյանը վերցրել է «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ դեղահաբ, որը համապատասխանում է Կ.Պետրոսյանի անձնական գործածման քանակին,
դ) Վերցրած դեղահաբի նկատմամբ Ա.Ասլանյանը տնօրինման իրավունք չի ունեցել,
ե) Ա.Ասլանյանը դիտավորությունն ընդգրկել է միայն թմրամիջոցի ձեռքբերմանն աջակցելը։
20. Սույն որոշման 18-րդ կետում շարադրված իրավական դիրքորոշումները կիրառելով 19-րդ կետում շարադրված փաստերի նկատմամբ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Ա.Ասլանյանի արարքներում բացակայում է թմրամիջոցի իրացման նպատակի և իրացման հատկանիշները։ Ուստի նրա գործողությունները չեն կարող որակվել որպես իրացնելու նպատակով թմրամիջոցի ապօրինի ձեռքբերում, փոխադրում և ապօրինի իրացում (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդված)։
21. Վճռաբեկ դատարանի առջև սույն գործով բարձրացված և սույն որոշման 14-րդ կետում շարադրված իրավական հարցին լիարժեք պատասխանելու համար Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում զարգացնել իր իրավական դիրքորոշումները հանցակցության և մասնավորապես օժանդակության վերաբերյալ։
22. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը»։
Հանցակցության հատկանիշների մասին Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ։ Ըստ այդ որոշման`
«Հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ.
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից
2. գործողությունների համատեղությունը
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում» (տե՛ս Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ 48/08 գործով 2008թ. հուլիսի 25-ի որոշման 28-րդ կետը)։
23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը։
2. Կատարող է համարվում այն անձը, ով անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանն անմիջականորեն մասնակցել է այլ անձանց (համակատարողների) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այլ այնպիսի անձանց օգտագործելու միջոցով, ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության կամ հանցանքը կատարել են անզգուշությամբ։
(…)
5. Օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիuի առարկաները»։
24. Եթե հանցակիցներից երկուսը կամ ավելին անմիջականորեն կատարում են հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը, ապա հանցակցությունը դրսևորվում է համակատարման ձևով։
Համակատարում չէ հանցագործությանն այնպիսի մասնակցությունը, երբ հանցակիցներից մեկը տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող ոչ մի գործողություն չի կատարել, այլ միայն օժանդակել է հանցագործությանը, այսինքն՝ եղել է օժանդակող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով։
Այսպիսով, օժանդակողը կատարողից տարբերվում է նրանով, որ նա հանցագործության օբյեկտիվ կողմն անմիջականորեն չի կատարում, այլ կամ հանցագործությունը նախապատրաստելու ընթացքում կամ դրա ավարտման փուլում աջակցություն է ցույց տալիս կատարողին` ստեղծելով հանցագործության ավարտման իրական հնարավորություններ։
25. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասում սպառիչ թվարկված են այն եղանակները և միջոցները, որոնցով օժանդակողը, չկատարելով տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող որևէ գործողություն, մասնակցում է հանցագործությանը։ Օրենքում չնշված այլ եղանակներով օժանդակությունը բացառվում է։ Մասնավորապես, օժանդակող է այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է.
ա) Միջոցներ կամ գործիքներ տրամադրելով (ֆիզիկական օժանդակություն)։ Օժանդակության այս տեսակն արտահայտվում է այնպիսի գործողություններով, որոնք ուղղված են հանցագործության միջոցներ և գործիքներ տրամադրելու, խոչընդոտներ վերացնելու միջոցով կատարողի կողմից հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի իրականացումը հեշտացնելուն։
բ) Խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն տրամադրելով (ինտելեկտուալ օժանդակություն)։ Այն արտահայտվում է արարքի հոգեբանական կողմին վերաբերող գործողություններով, որոնք ուղղված են կատարողի մոտ հանցագործության կատարման վճռականությունն ամրապնդելուն, առավել արդյունավետ գործողություններ կատարելու ուղիներ գտնելուն և այլն։ Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ պարտակման, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաների ձեռք բերման կամ իրացման նախապես խոստումը ոչ թե ֆիզիկական, այլ ինտելեկտուալ օժանդակություն է։ Այլ կերպ` արարքն օժանդակություն որակելու համար այս դեպքերում չի պահանջվում խոստման ռեալ (իրական) կատարում և նույնիսկ այն կատարելու մտադրություն։
գ) Խոչընդոտները վերացնելով (կարող է լինել ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ ինտելեկտուալ)։
26. Սուբյեկտիվ կողմից օժանդակությունը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ ինքը մասնակցում է կատարողի կողմից իրականացվող հանցագործությանը և ցանկանում է մասնակցել։ Ինչ վերաբերում է հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող մեղքի ձևին, ապա դրանց նկատմամբ կարող է դրսևորվել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի դիտավորություն։
27. Սույն որոշման 24-26-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումները կիրառելով 19-րդ կետում շարադրված փաստերի նկատմամբ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Ա.Ասլանյանը, գործելով թմրամիջոց սպառողի՝ Կ.Պետրոսյանի շահերից ելնելով, նրան խոuտացել է ձեռք բերել հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկա՝ թմրամիջոց։ Այսինքն` առկա է թմրամիջոցի ձեռքբերման հանցակցություն` ինտելեկտուալ օժանդակության ձևով։ Ավելին, նա փաստացի ձեռք է բերել այն և փորձել է փոխանցել սպառողին՝ Կ.Պետրոսյանին։
28. Հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները` առաջին ատյանի դատարանն Ա.Ասլանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետից իրավացիորեն վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Իսկ Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողել է օրինական ուժի մեջ։
Այս առումով անհիմն է բողոքի այն փաստարկը, թե Առաջին ատյանի դատարանը, Ա.Ասլանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետից վերաորակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը, թույլ է տվել գործի ելքի վրա ազդած նյութական իրավունքի խախտում։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Ասլանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճիշտ է որակվել, ստորադաս դատարանների կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում թույլ չի տրվել, ուստի վճռաբեկ բողոքում հիմնավորված չէ Վերաքննիչ դատարանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 406-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված` գործի ելքի վրա ազդած դատական սխալի` նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտման հանգամանքը։
29. Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտն առերևույթ հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` նախկինում ընդունված որոշմանը՝ Մարտիկ Բոլյանի վերաբերյալ ՎԲ-135/07 գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի որոշմանը։
ՀՀ դատական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումների նախադեպային կիրառելիության վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Ս.Այվազյանի վերաբերյալ ՎԲ-17/08 գործով 2008թ. մայիսի 23-ի որոշման մեջ։
Այդ դիրքորոշումը հավասարապես կիրառելի է նաև Վճռաբեկ դատարանի որոշումների նախադեպային կիրառելիության հարցում։
Համաձայն նշված որոշման 26-րդ կետի՝ «(…) ՀՀ դատական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 4-րդ մասի (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի) հիման վրա Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտը ոչ կիրառելի ճանաչելիս դատարանները չեն կարող բավարարվել կիրառման ենթակա և քննության առարկա գործերի փաստական հանգամանքների տարբերությունների պարզ համադրմամբ։ Յուրաքանչյուր գործ իր փաստական հանգամանքների համակցությամբ եզակի է, ուստի դատարանը պետք է յուրաքանչյուր դեպքում պարզի, թե կիրառման ենթակա և քննության առարկա գործերի փաստական հանգամանքների տարբերությունները որքանով են էական։ Հակառակ պարագայում ՀՀ դատական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 4-րդ մասում (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասում) ամրագրված իրավանորմը կդառնա անկիրառելի։
Դրա հետ մեկտեղ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի կիրառելության հարցը լուծելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն, թե տվյալ դատական ակտի հիմնավորման բովանդակությունը կազմող ինչպիսի դրույթ է ենթակա կիրառման։ Եթե այդ դրույթն իր բնույթով առավել ընդհանրական է, ապա կիրառման համար պահանջվում է փաստական հանգամանքների առավել փոքր ընդհանրություն։ Եվ ընդհակառակը, եթե դրույթն իր բնույթով առավել կոնկրետ է, ապա կիրառման համար պահանջվում է փաստական հանգամանքերի առավել մեծ ընդհանրություն»։
30. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքում պատշաճորեն փաստարկված չէ, թե որոնք են սույն գործի և Մ.Բոլյանի վերաբերյալ գործի այն էական նմանությունները, որոնք կարող են անհրաժեշտ փաստական հիմք լինել Մ.Բոլյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի որոշման հիմնավորումները սույն գործի փաստերի նկատմամբ կիրառելու համար։
Այդպիսի պատշաճ փաստարկումը պետք է հիմնված լինի Ս.Այվազյանի վերաբերյալ գործով սահմանված և սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված իրավական չափանիշների վրա։ Իսկ նման փաստարկման բացակայությունն ինքնին բավարար է վճռաբեկ բողոքի քննարկվող պնդումը չհիմնավորված համարելու համար։
31. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ և 268-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունների` թմրամիջոցների ապօրինի իրացման և առանց իրացման նպատակի դրանց ապօրինի շրջանառության հանցակցության ձևերի հետ կապված օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։
Սույն գործով բողոքարկված դատական ակտերը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և ՀՀ դատական օրենսգրքով սահմանված իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է։ Այդ առումով Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարել սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նույնանման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
32. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը մերժել։ Ամբաստանյալ Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2010 թվականի սեպտեմբերի 10-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ` հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները։ 2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։

Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ