Հիմնական
Գործի համար:
ԵԷԴ/0112/01/09
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Արմեն Այնաջյան Ստեփանի
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մխիթար Պապոյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Վարդան Գրիգորյան
Հոդվածներ
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Հոդված ՀՀ քր. օր- 268 Մաս 1
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մխիթար Պապոյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Վարդան Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-09-20 | 15:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2009-11-10 | 12:00 | 1 | |||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2009-12-28 | 12:00 | 1 |
ԵԷԴ/0112/01/09
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Ա. ԱԶԱՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ
2018 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռի դեմ դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2009 թվականի օգոստոսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ. Աշուղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցել է թիվ 12129609 քրեական գործը և ընդունել վարույթ:
Նախաքննության մարմնի 2009 թվականի օգոստոսի 26-ի որոշմամբ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2009 թվականի հոկտեմբերի 19-ին թիվ 12129609 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, իսկ նույն թվականի հոկտեմբերի 22-ին` ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Վ. Գրիգորյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռով` Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 1/մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն նշանակված պատժին մասնակի գումարվել է ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006 թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցված պատժի 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ազատազրկման ձևով չկրած մասը և Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ պատժի սկիզբը հաշվվել է դատավճռի հրապարակման պահից` 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ից:
Վճռվել է նաև`
<<Իրեղեն ապացույց հանդիսացող 0.1 գրամ քաշով ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները և ապակյա սրվակը ոչնչացնել:>>
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի օգոստոսի 22-ին վերաքննիչ բողոք է բերել դատապարտյալ Արմեն Այնաջյանը:
Թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2017 թվականի օգոստոսի 31-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի սեպտեմբերի 03-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ, հարուցվել է նոր հանգամանքով դատական ակտը վերանայելու վարույթ և թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 քրեական գործը դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2018 թվականի սեպտեմբերի 19-ին:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա պատիժը ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.1 գրամ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես.
Ա. Այնաջյանը Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 209-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 162-րդ հոդվածի 4-րդ մասի <<ա>> կետով, 162 հոդվածի 4-րդ մասի <<ա>> և <<բ>> կետերով և 222-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու համար 2006 թվականի մարտի 30-ին ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի կողմից դատապարտվել է 13 տարի ժամկետով ազատազրկման և 2009 թվականի օգոստոսի 01-ից պատիժը կրել ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում:
Ա. Այնաջյանը պատիժ կրելու ընթացքում առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, չպարզված հանգամանքներում ապօրինաբար ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.1 գրամ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց, որը 2009 թվականի օգոստոսի 11-ին` ժամը 13:30-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է ՔԿ հիմնարկի անվտանգության աշխատակիցների կողմից կատարված խուզարկության ընթացքում:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը նշել է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
Մեջբերելով ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ, ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 13-րդ, <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> ՀՕ-421-Ն ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածները, ՀՀ կառավարության 26.06.2018թ. 707-Ն որոշումը` բողոքաբերը նշել է, որ նշված փոփոխություններով բարելավվել է իր վիճակը, հետևաբար նշված օրենքի կիրառումը թույլատրելի է իր նկատմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` իր կատարած և Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 28.12.2009թ. թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 դատավճռով հաստատված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2017 թվականի դեկտեմբերի 06-ի թիվ ՀՕ-241-Ն ՀՀ օրենքի կիրառմամբ համապատասխանեցնել գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին և փոփոխել վերջնական պատիժը /կամ իրեն ազատել հետագա պատիժը կրելուց` արարքի ապաքրեականացման հիմքով/:
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալ Արմեն Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատական ակտը` բեկանել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
<<1. Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում.
1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<3. Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին>>:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման համաձայն` << [Ա]րարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքը հետադարձությամբ կիրառելու հատուկ քրեադատավարական կարգի բացակայության պայմաններում, մինչև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից համապատասխան իրավակարգավորումների հստակեցումը և իրավակարգավորման բացի հաղթահարումը, ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից և վերջինիս` սույն որոշման մեջ բացահայտված բովանդակությամբ կիրառումն ապահովելու, ինչպես նաև անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունն ապահովելու համար իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի հետադարձ կիրառումը պատիժ կրող անձանց նկատմամբ անհրաժեշտ է իրականացնել նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ իրավակարգավորումների շրջանակներում` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի ուժի մեջ մտնելը դիտարկելով որպես դատական ակտը վերանայելու համար նոր հանգամանք:
(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով (...)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն…>>:
Քրեական օրենքի հետադարձ ուժին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Արծրունու վերաբերյալ գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին կայացրած որոշմամբ` <<33. Քրեական օրենքի հետադարձ ուժի հարցը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Սա նշանակում է, որ անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե արարքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, ինչպես նաև հանցանք կատարած անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն այն օրենքով, որը գործել է նրա կողմից արարքը կատարելու ժամանակ: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքի բաղադրամասերից է նաև այն դրույթը, համաձայն որի` չի կարող կիրառվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որն օրենքով կիրառելի է եղել հանցագործության կատարման պահին:
(...) ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
2.նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն:
Այն դեպքերում, երբ նոր ընդունված օրենքը միաժամանակ բովանդակում է պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող դրույթներ, ապա օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում միայն մեղմացման առումով (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 16-17-րդ կետերը):
34. Վերահաստատելով և զարգացնելով սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քրեական օրենքը համարվում է արարքի հանցավորությունը բացառող, եթե՝
ա) այդ օրենքով հանցագործություն չի համարվում այն արարքը, որը նախկին օրենքով հանցագործություն էր (լրիվ ապաքրեականացում),
բ) արարքը չի դադարում հանցագործություն լինելուց, սակայն հանցակազմն այնպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում, որ հանցավոր համարվող արարքների շրջանակը նեղանում է (մասնակի ապաքրեականացում): Մասնակի ապաքրեականացման դեպքերը կարող են վերաբերել հանցակազմի առանձին տարրերին կամ հատկանիշներին, ծանրացնող հանգամանքներին և այլն>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով 0,1 գրամ քաշով «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար:
Մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի 0,1 գրամը հանդիսացել է զգալի չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,02 գրամից ավելի մինչև 0,2 գրամը ներառյալ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն 4-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի 0,1 գրամը հանդիսանում է մանր չափ, քանի որ մանր չափ է սահմանված 0,02 գրամից առավել մինչև 0,1 գրամը ներառյալ:
Վերոնշված կարգավորումների և գործի փաստական հանգամանքների համադրության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ իրեն մեղսագրվող արարքն Ա.Այնաջյանը կատարել է 2009 թվականի օգոստոսի 11-ին և դատապարտվել 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, այսինքն՝ նախքան «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը (2018 թվականի հունիսի 27), որով Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքի թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող ՀՀ կառավարության 707-Ն որոշմամբ, ի թիվս այլոց, փոփոխության են ենթարկվել <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոցի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, ինչի արդյունքում Արմեն Այնաջյանի արարքի հանցավորությունը վերացել է, ինչպես նաև նրա վիճակը բարելավվել է, քանի որ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոցի 0.1գրամն արդեն հանդիսանում է մանր չափ:
Մեջբերված հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ նախքան Արմեն Այնաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը կրելը նրան մեղսագրված արարքն ապաքրեականացվել է։ Այսինքն՝ նախքան Արմեն Այնաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռով նշանակված պատիժը կրելը տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխություններից բխում է, որ վերջինի արարքում հանցակազմ չկա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>։
Հիմք ընդունելով քրեադատավարական վերոնշյալ դրույթները, ինչպես նաև վերոշարադրյալ վերլուծությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել` արարքի ապաքրեականացման հիմքով։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել, իսկ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ արարքի ապաքրեականացման հիմքով: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նույն դատավճռով Արմեն Այնաջյանի նկատմամբ նշանակված 1 /մեկ/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակի գումարվել է ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006 թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցված պատժի չկրած մասից՝ 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, և Արմեն Այնաջյանն արդեն իսկ 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրել է, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է համարել կրած:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 393-րդ, 394-395-րդ, 437-րդ, 438-րդ հոդվածներով և 491-րդ գլխի կանոններով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել:
Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճիռը` բեկանել:
Նույն դատավճռով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ արարքի ապաքրեականացման հիմքով, նույն դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կանոններով 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը համարել կրած:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Ա. ԱԶԱՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ
2018 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռի դեմ դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2009 թվականի օգոստոսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ. Աշուղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցել է թիվ 12129609 քրեական գործը և ընդունել վարույթ:
Նախաքննության մարմնի 2009 թվականի օգոստոսի 26-ի որոշմամբ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2009 թվականի հոկտեմբերի 19-ին թիվ 12129609 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, իսկ նույն թվականի հոկտեմբերի 22-ին` ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Վ. Գրիգորյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռով` Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 1/մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն նշանակված պատժին մասնակի գումարվել է ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006 թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցված պատժի 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ազատազրկման ձևով չկրած մասը և Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ պատժի սկիզբը հաշվվել է դատավճռի հրապարակման պահից` 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ից:
Վճռվել է նաև`
<<Իրեղեն ապացույց հանդիսացող 0.1 գրամ քաշով ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները և ապակյա սրվակը ոչնչացնել:>>
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի օգոստոսի 22-ին վերաքննիչ բողոք է բերել դատապարտյալ Արմեն Այնաջյանը:
Թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2017 թվականի օգոստոսի 31-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի սեպտեմբերի 03-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ, հարուցվել է նոր հանգամանքով դատական ակտը վերանայելու վարույթ և թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 քրեական գործը դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2018 թվականի սեպտեմբերի 19-ին:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա պատիժը ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.1 գրամ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես.
Ա. Այնաջյանը Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 209-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 162-րդ հոդվածի 4-րդ մասի <<ա>> կետով, 162 հոդվածի 4-րդ մասի <<ա>> և <<բ>> կետերով և 222-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու համար 2006 թվականի մարտի 30-ին ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի կողմից դատապարտվել է 13 տարի ժամկետով ազատազրկման և 2009 թվականի օգոստոսի 01-ից պատիժը կրել ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում:
Ա. Այնաջյանը պատիժ կրելու ընթացքում առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, չպարզված հանգամանքներում ապօրինաբար ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.1 գրամ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց, որը 2009 թվականի օգոստոսի 11-ին` ժամը 13:30-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է ՔԿ հիմնարկի անվտանգության աշխատակիցների կողմից կատարված խուզարկության ընթացքում:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը նշել է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
Մեջբերելով ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ, ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 13-րդ, <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> ՀՕ-421-Ն ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածները, ՀՀ կառավարության 26.06.2018թ. 707-Ն որոշումը` բողոքաբերը նշել է, որ նշված փոփոխություններով բարելավվել է իր վիճակը, հետևաբար նշված օրենքի կիրառումը թույլատրելի է իր նկատմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` իր կատարած և Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 28.12.2009թ. թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 դատավճռով հաստատված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2017 թվականի դեկտեմբերի 06-ի թիվ ՀՕ-241-Ն ՀՀ օրենքի կիրառմամբ համապատասխանեցնել գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին և փոփոխել վերջնական պատիժը /կամ իրեն ազատել հետագա պատիժը կրելուց` արարքի ապաքրեականացման հիմքով/:
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալ Արմեն Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատական ակտը` բեկանել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
<<1. Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում.
1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<3. Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին>>:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման համաձայն` << [Ա]րարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքը հետադարձությամբ կիրառելու հատուկ քրեադատավարական կարգի բացակայության պայմաններում, մինչև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից համապատասխան իրավակարգավորումների հստակեցումը և իրավակարգավորման բացի հաղթահարումը, ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից և վերջինիս` սույն որոշման մեջ բացահայտված բովանդակությամբ կիրառումն ապահովելու, ինչպես նաև անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունն ապահովելու համար իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի հետադարձ կիրառումը պատիժ կրող անձանց նկատմամբ անհրաժեշտ է իրականացնել նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ իրավակարգավորումների շրջանակներում` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի ուժի մեջ մտնելը դիտարկելով որպես դատական ակտը վերանայելու համար նոր հանգամանք:
(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով (...)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն…>>:
Քրեական օրենքի հետադարձ ուժին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Արծրունու վերաբերյալ գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին կայացրած որոշմամբ` <<33. Քրեական օրենքի հետադարձ ուժի հարցը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Սա նշանակում է, որ անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե արարքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, ինչպես նաև հանցանք կատարած անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն այն օրենքով, որը գործել է նրա կողմից արարքը կատարելու ժամանակ: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքի բաղադրամասերից է նաև այն դրույթը, համաձայն որի` չի կարող կիրառվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որն օրենքով կիրառելի է եղել հանցագործության կատարման պահին:
(...) ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
2.նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն:
Այն դեպքերում, երբ նոր ընդունված օրենքը միաժամանակ բովանդակում է պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող դրույթներ, ապա օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում միայն մեղմացման առումով (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 16-17-րդ կետերը):
34. Վերահաստատելով և զարգացնելով սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քրեական օրենքը համարվում է արարքի հանցավորությունը բացառող, եթե՝
ա) այդ օրենքով հանցագործություն չի համարվում այն արարքը, որը նախկին օրենքով հանցագործություն էր (լրիվ ապաքրեականացում),
բ) արարքը չի դադարում հանցագործություն լինելուց, սակայն հանցակազմն այնպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում, որ հանցավոր համարվող արարքների շրջանակը նեղանում է (մասնակի ապաքրեականացում): Մասնակի ապաքրեականացման դեպքերը կարող են վերաբերել հանցակազմի առանձին տարրերին կամ հատկանիշներին, ծանրացնող հանգամանքներին և այլն>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով 0,1 գրամ քաշով «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար:
Մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի 0,1 գրամը հանդիսացել է զգալի չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,02 գրամից ավելի մինչև 0,2 գրամը ներառյալ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն 4-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի 0,1 գրամը հանդիսանում է մանր չափ, քանի որ մանր չափ է սահմանված 0,02 գրամից առավել մինչև 0,1 գրամը ներառյալ:
Վերոնշված կարգավորումների և գործի փաստական հանգամանքների համադրության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ իրեն մեղսագրվող արարքն Ա.Այնաջյանը կատարել է 2009 թվականի օգոստոսի 11-ին և դատապարտվել 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, այսինքն՝ նախքան «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը (2018 թվականի հունիսի 27), որով Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքի թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող ՀՀ կառավարության 707-Ն որոշմամբ, ի թիվս այլոց, փոփոխության են ենթարկվել <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոցի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, ինչի արդյունքում Արմեն Այնաջյանի արարքի հանցավորությունը վերացել է, ինչպես նաև նրա վիճակը բարելավվել է, քանի որ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոցի 0.1գրամն արդեն հանդիսանում է մանր չափ:
Մեջբերված հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ նախքան Արմեն Այնաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը կրելը նրան մեղսագրված արարքն ապաքրեականացվել է։ Այսինքն՝ նախքան Արմեն Այնաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռով նշանակված պատիժը կրելը տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխություններից բխում է, որ վերջինի արարքում հանցակազմ չկա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>։
Հիմք ընդունելով քրեադատավարական վերոնշյալ դրույթները, ինչպես նաև վերոշարադրյալ վերլուծությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել` արարքի ապաքրեականացման հիմքով։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել, իսկ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ արարքի ապաքրեականացման հիմքով: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նույն դատավճռով Արմեն Այնաջյանի նկատմամբ նշանակված 1 /մեկ/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակի գումարվել է ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006 թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցված պատժի չկրած մասից՝ 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, և Արմեն Այնաջյանն արդեն իսկ 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրել է, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է համարել կրած:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 393-րդ, 394-395-րդ, 437-րդ, 438-րդ հոդվածներով և 491-րդ գլխի կանոններով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել:
Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճիռը` բեկանել:
Նույն դատավճռով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ արարքի ապաքրեականացման հիմքով, նույն դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կանոններով 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը համարել կրած:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Թիվ. ԵԷԴ/0112/01/09/
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՀԱՄԱՅՆՔՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.
Նախա•ահող դատավոր Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Ս.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Մ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
Մասնակցությամբª
Մեղադրող Ա.ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ
2009թ. դեկտեմբերի 28–ին, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց •ործն ըստ մեղադրանքի
Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի, ծնված 11.10.1963թ. Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անձ, նախկինում մեկ ան•ամ դատապարտված` 30.03.2006թվականի Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի քաղաքային դատարանի կողմից ՌԴ քրեական օրենս•րքի 209 հոդվածի 2-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚ կետով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚, ՙԲ՚ կետերով և ՌԴ քրեական օրենս•րքի 222 հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 13 տարի ժամկետով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. թիվ. ԵԷԴ/0046/15/09/ որոշմամբ ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճիռը համապատասխանեցվել է ՀՀ քրեական օրենս•րքին և պատժաչափը թողնվել անփոփոխ, ֆիզիկապես առողջ, բնակվել է ք.Երևան Նոր-Նորքի 5-րդ զան•ված 4 շենք բն. 44, ներկայումս •տնվում է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում, սույն •ործով նախաքննական մարմնի կողմից խափանման միջոց չի ընտրվել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արմեն Այնաջյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճռով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 209 հոդվածի 2-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚ կետով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚, ՙԲ՚ կետերով և ՌԴ քրեական օրենս•րքի 222 հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտված լինելով ազատազրկման 13 տարի ժամկետով, 2009թ. օ•ոստոսի 1-ին էտապավորվել է Հայաստանի Հանրապետություն և պատիժը կրել ՀՀ ԱՆ
-2-
ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում: Պատիժ կրելու ընթացքում, •ործով չպարզված հան•ամանքներում և քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը ապօրինաբար ձեռք է բերել և անդրավարտիքի •րպանում պահել զ•ալի չափիª 0.1 •րամ ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: 2009 թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի անվտան•ության աշխատակիցների կողմից թիվ. 53 խցում իրականացված խուզարկության ժամանակ ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանի մոտ հայտնաբերվել է վերջինիս կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող թմրամիջոցը:
Կատարած արարքի համար Արմեն Ստեփանի Այնաջյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց և դատարանին հայտնեց, որ Ռուսաստանի Դաշնությունում դատապարտված լինելով 13 տարի ժամկետով ազատազրկման, 01.08.2009թվականին էտապավորվել է Հայաստանի Հանրապետություն և պատիժ կրել ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում: Պատիժը կրելու ընթացքում, 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին խցի մաքրության աշխատանքներ կատարելու ժամանակ հատակից •տել է ներարկիչի մեջ լցված թմրամիջոց, որը հետա•այում •ործածելու նպատակով պահել է անդրավարտիքի •րպանում: Նույն օրը, ժամը 1330-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից խցում կատարվել է խուզարկություն, ապա նաև անձնական խուզարկության են ենթարկել իրեն, որի ժամանակ էլ անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչով թմրամիջոցը: Երբ հայտնաբերվածի վերաբերյալ քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները ցանկացել են կազմել համապատասխան արձանա•րություն, պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով ինքը սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչով թմրամիջոցը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց, սակայն քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները անմիջապես սանհան•ույցից հանել են թմրամիջոցը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմվել է համապատասխան արձանա•րություն: Միաժամանակ, ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը անկեղծորեն զղջաց կատարած արարքի համար և դատարանին խնդրեց` իր նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակել (դատական նիստի արձանա•րություն):
Դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցները.
Վկաներ Վանիկ Աշոտի Հարությունյանը և Մակիչ Սաշայի Ղազարյանը դատարանին հայտնեցին, որ աշխատում են ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի անվտան•ության ապահովման բաժնում: 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, իրենց մասնակցությամբ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում կատարվել է խուզարկություն, որի ընթացքում դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը դրսևորել է կասկածելի վարքա•իծ և իրենց` խուց մտնելուն պես փորձել է զու•արան •նալ: Վերջինիս ար•ելել են և անմիջապես անձնական խուզարկության ենթարկել, որի ընթացքում Ա.Այնաջյանի անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչի մեջ լցված, թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն Ա.Այնաջյանը պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչով զան•վածը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց: Իրենք հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել ներարկիչը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում տեղեկացել են, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսացել է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Արսեն Ժորայի Ավա•յանը դատարանին հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում, որպես անվտան•ության
-3-
ապահովման բաժնի կրտսեր մասնա•ետ: 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, ինքը հիմնարկի աշխատակիցներ Վանիկ Հարությունյանի, Արթուր Հարությունյանի և Մակիչ Ղազարյանի հետ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում կատարել են խուզարկություն, որի ընթացքում դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը դրսևորել է կասկածելի վարքա•իծ և իրենց խուց մտնելուն պես փորձել է զու•արան •նալ: Վերջինիս ար•ելել են և անմիջապես անձնական խուզարկության ենթարկել, որի ընթացքում նրա անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչի մեջ լցված, թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել սանհան•ույց: Իրենք հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել թմրամիջոցը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում տեղեկացել է, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսանում է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Արթուր Հովհաննեսի Հարությունյանը դատարանին հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում, որպես օպերատիվ բաժնի պետի տեղակալ: 2009 թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, հիմնարկի աշխատակիցներ Վանիկ Հարությունյանի, Արսեն Ավա•յանի և Մակիչ Ղազարյանի հետ խուզարկություն են կատարել թիվ 53 խցում, որի ընթացքում դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը դրսևորել է կասկածելի վարքա•իծ և իրենց խուց մտնելուն պես փորձել է զու•արան •նալ: Վերջինիս ար•ելել են և անմիջապես անձնական խուզարկության ենթարկել, որի ընթացքում Ա.Այնաջյանի անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչի մեջ լցված, թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց: Իրենք հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել ներարկիչը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում, տեղեկացել է, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսանում է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Արայիկ Էդվարդի Գզոյանը դատարանին հայտնեց, որ լինելով դատապարտված պատիժ է կրում ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ 53 խցում և ճանաչում է նույն խցում պատիժ կրող դատապարտյալ, •ործով ամբաստանյալ Արմեն Այնաջյանին: 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները խուզարկություն են կատարել իրենց խցում, որից հետո անձնական խուզարկության են ենթարկել դատապարտյալ Ա.Այնաջյանին և նրա անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերել ներարկիչ, որում եղել է թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Աշխատակիցները խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն Ա.Այնաջյանը սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց: Քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել ներարկիչը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում, տեղեկացել է, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսանում է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն):
Թմրանյութերի քրեա•իտական փորձաքննության 14.08.2009թ. թիվ. 28620905 եզրակացությամբ այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված ներարկիչում առկա 4 մլլ. հեղուկից /օբյեկտ 1/ ստացված 0.1 •րամ չոր մնացորդը հանդիսանում է
-4-
տնայնա•ործական եղանակով պատրաստված ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված շերեփի ներքին մակերեսին առկա •որշ •ույնի շերտանստվածքից և 2 հատ •որշ •ույնի նյութով ներծծված բամբակյա խծուծներից /օբյեկտ 2/ ստացված 0.09 •րամ չոր մնացորդը հանդիսանում է տնայնա•ործական եղանակով պատրաստված ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված ապակյա սրվակի ներքին պատերին առկա բաց շա•անակա•ույն նյութի հետքերը /օբյեկտ 4/ հանդիսանում են հետքային քանակության ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: ՙԱցետիլացված ափիոն՚ տեսակի թմրամիջոցի ընդհանուր քաշը կազմում է 0.19 •րամ:
Գ.Թ. 68 – 70:
Դատարանի կողմից հետազոտվեցին նաև ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում խուզարկություն կատարելու և խուզարկությամբ հայտնաբերված իրերի ու նյութերի զննության /առ•րավման/ արձանա•րությունները, հայտնաբերված 0.1 •րամ ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները, ապակյա սրվակը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին նախաքննական մարմնի որոշումը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. թիվ. ԵԷԴ/0046/15/09/ որոշումը, ինչպես նաև •ործում եղած այլ փաստացի տվյալները:
Գ.Թ. 2, 3 – 4, 82:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանք համադրելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ինչպես նաև ներքին համոզմամբ, դատարանն ապացուցված համարեց ամբաստանյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի կատարած արարքը, •տավ, որ նախաքննական մարմնի կողմից արարքին տրվել է իրավական ճիշտ որակում և այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին:
Պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, հանցավորի անձն, այն որ ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը նախկինում արատավորված և դատապարտված է եղել, հանցանքը կատարել է պատիժը կրելու ընթացքում, նախորդ դատավճռով նշանակված պատժից 28.12.2009թ. դրությամբ կրել է 4 տարի 10 ամիս 14 օր և ունի 8 տարի 1 ամիս 16 օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժի չկրած մաս, ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կողմից բնութա•րվում է բացասական և պատիժը կրելու ընթացքում 13 ան•ամ ենթարկվել է կար•ապահական տույժերի, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխաներ: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը համարում է պատիժ նշանակելու պահին ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանի խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների առկայությունը: Որպես պատասխանատվությունը ծանրացնող հան•ամանք դատարանը համարում է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը:
Նկատի ունենալով այն հան•ամանքը, որ ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը հանդիսանալով քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ պատիժ է կրել քրեակատարողական հիմնարկում և նախաքննական մարմնի կողմից նրա նկատմամբ խափանման միջոց չի ընտրվել, ուստի դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի խափանման միջոցի հարցին չպետք է անդրադառնալ:
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, դատարանը •տնում է, որ •ործով իրեղեն ապացույց հանդիսացող 0.1 •րամ քաշով ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները և ապակյա սրվակը պետք է ոչնչացնել:
-5-
Անդրադառնալով դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու հարցին, դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն, նշանակվող պատժին մասնակիորեն պետք է •ումարել ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքին համապատասխանեցված պատժի չկրած մասը:
Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357–360, 365, 369–373 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արմեն Ստեփանի Այնաջյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն, նշանակված պատժին մասնակի •ումարել ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքին համապատասխանեցված պատժի 8 տարի 1 ամիս ազատազրկման ձևով չկրած մասը և Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան հիմնարկում:
Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ պատժի սկիզբը հաշվել դատավճռի հրապարակման պահից` 2009թվականի դեկտեմբերի 28-ից:
Իրեղեն ապացույց հանդիսացող 0.1 •րամ քաշով ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները և ապակյա սրվակը ոչնչացնել:
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել մեկ ամսյա ժամկետումª ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Վ.
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՀԱՄԱՅՆՔՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.
Նախա•ահող դատավոր Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քարտուղարությամբ Ս.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Մ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
Մասնակցությամբª
Մեղադրող Ա.ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ
2009թ. դեկտեմբերի 28–ին, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց •ործն ըստ մեղադրանքի
Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի, ծնված 11.10.1963թ. Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անձ, նախկինում մեկ ան•ամ դատապարտված` 30.03.2006թվականի Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի քաղաքային դատարանի կողմից ՌԴ քրեական օրենս•րքի 209 հոդվածի 2-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚ կետով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚, ՙԲ՚ կետերով և ՌԴ քրեական օրենս•րքի 222 հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 13 տարի ժամկետով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. թիվ. ԵԷԴ/0046/15/09/ որոշմամբ ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճիռը համապատասխանեցվել է ՀՀ քրեական օրենս•րքին և պատժաչափը թողնվել անփոփոխ, ֆիզիկապես առողջ, բնակվել է ք.Երևան Նոր-Նորքի 5-րդ զան•ված 4 շենք բն. 44, ներկայումս •տնվում է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում, սույն •ործով նախաքննական մարմնի կողմից խափանման միջոց չի ընտրվել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արմեն Այնաջյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճռով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 209 հոդվածի 2-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚ կետով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚, ՙԲ՚ կետերով և ՌԴ քրեական օրենս•րքի 222 հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտված լինելով ազատազրկման 13 տարի ժամկետով, 2009թ. օ•ոստոսի 1-ին էտապավորվել է Հայաստանի Հանրապետություն և պատիժը կրել ՀՀ ԱՆ
-2-
ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում: Պատիժ կրելու ընթացքում, •ործով չպարզված հան•ամանքներում և քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը ապօրինաբար ձեռք է բերել և անդրավարտիքի •րպանում պահել զ•ալի չափիª 0.1 •րամ ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: 2009 թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի անվտան•ության աշխատակիցների կողմից թիվ. 53 խցում իրականացված խուզարկության ժամանակ ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանի մոտ հայտնաբերվել է վերջինիս կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող թմրամիջոցը:
Կատարած արարքի համար Արմեն Ստեփանի Այնաջյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց և դատարանին հայտնեց, որ Ռուսաստանի Դաշնությունում դատապարտված լինելով 13 տարի ժամկետով ազատազրկման, 01.08.2009թվականին էտապավորվել է Հայաստանի Հանրապետություն և պատիժ կրել ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում: Պատիժը կրելու ընթացքում, 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին խցի մաքրության աշխատանքներ կատարելու ժամանակ հատակից •տել է ներարկիչի մեջ լցված թմրամիջոց, որը հետա•այում •ործածելու նպատակով պահել է անդրավարտիքի •րպանում: Նույն օրը, ժամը 1330-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից խցում կատարվել է խուզարկություն, ապա նաև անձնական խուզարկության են ենթարկել իրեն, որի ժամանակ էլ անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչով թմրամիջոցը: Երբ հայտնաբերվածի վերաբերյալ քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները ցանկացել են կազմել համապատասխան արձանա•րություն, պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով ինքը սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչով թմրամիջոցը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց, սակայն քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները անմիջապես սանհան•ույցից հանել են թմրամիջոցը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմվել է համապատասխան արձանա•րություն: Միաժամանակ, ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը անկեղծորեն զղջաց կատարած արարքի համար և դատարանին խնդրեց` իր նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակել (դատական նիստի արձանա•րություն):
Դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցները.
Վկաներ Վանիկ Աշոտի Հարությունյանը և Մակիչ Սաշայի Ղազարյանը դատարանին հայտնեցին, որ աշխատում են ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի անվտան•ության ապահովման բաժնում: 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, իրենց մասնակցությամբ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում կատարվել է խուզարկություն, որի ընթացքում դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը դրսևորել է կասկածելի վարքա•իծ և իրենց` խուց մտնելուն պես փորձել է զու•արան •նալ: Վերջինիս ար•ելել են և անմիջապես անձնական խուզարկության ենթարկել, որի ընթացքում Ա.Այնաջյանի անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչի մեջ լցված, թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն Ա.Այնաջյանը պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչով զան•վածը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց: Իրենք հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել ներարկիչը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում տեղեկացել են, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսացել է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Արսեն Ժորայի Ավա•յանը դատարանին հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում, որպես անվտան•ության
-3-
ապահովման բաժնի կրտսեր մասնա•ետ: 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, ինքը հիմնարկի աշխատակիցներ Վանիկ Հարությունյանի, Արթուր Հարությունյանի և Մակիչ Ղազարյանի հետ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում կատարել են խուզարկություն, որի ընթացքում դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը դրսևորել է կասկածելի վարքա•իծ և իրենց խուց մտնելուն պես փորձել է զու•արան •նալ: Վերջինիս ար•ելել են և անմիջապես անձնական խուզարկության ենթարկել, որի ընթացքում նրա անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչի մեջ լցված, թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել սանհան•ույց: Իրենք հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել թմրամիջոցը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում տեղեկացել է, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսանում է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Արթուր Հովհաննեսի Հարությունյանը դատարանին հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում, որպես օպերատիվ բաժնի պետի տեղակալ: 2009 թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, հիմնարկի աշխատակիցներ Վանիկ Հարությունյանի, Արսեն Ավա•յանի և Մակիչ Ղազարյանի հետ խուզարկություն են կատարել թիվ 53 խցում, որի ընթացքում դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը դրսևորել է կասկածելի վարքա•իծ և իրենց խուց մտնելուն պես փորձել է զու•արան •նալ: Վերջինիս ար•ելել են և անմիջապես անձնական խուզարկության ենթարկել, որի ընթացքում Ա.Այնաջյանի անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչի մեջ լցված, թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց: Իրենք հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել ներարկիչը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում, տեղեկացել է, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսանում է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն):
Վկա Արայիկ Էդվարդի Գզոյանը դատարանին հայտնեց, որ լինելով դատապարտված պատիժ է կրում ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ 53 խցում և ճանաչում է նույն խցում պատիժ կրող դատապարտյալ, •ործով ամբաստանյալ Արմեն Այնաջյանին: 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները խուզարկություն են կատարել իրենց խցում, որից հետո անձնական խուզարկության են ենթարկել դատապարտյալ Ա.Այնաջյանին և նրա անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերել ներարկիչ, որում եղել է թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Աշխատակիցները խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն Ա.Այնաջյանը սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց: Քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել ներարկիչը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում, տեղեկացել է, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսանում է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն):
Թմրանյութերի քրեա•իտական փորձաքննության 14.08.2009թ. թիվ. 28620905 եզրակացությամբ այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված ներարկիչում առկա 4 մլլ. հեղուկից /օբյեկտ 1/ ստացված 0.1 •րամ չոր մնացորդը հանդիսանում է
-4-
տնայնա•ործական եղանակով պատրաստված ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված շերեփի ներքին մակերեսին առկա •որշ •ույնի շերտանստվածքից և 2 հատ •որշ •ույնի նյութով ներծծված բամբակյա խծուծներից /օբյեկտ 2/ ստացված 0.09 •րամ չոր մնացորդը հանդիսանում է տնայնա•ործական եղանակով պատրաստված ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված ապակյա սրվակի ներքին պատերին առկա բաց շա•անակա•ույն նյութի հետքերը /օբյեկտ 4/ հանդիսանում են հետքային քանակության ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: ՙԱցետիլացված ափիոն՚ տեսակի թմրամիջոցի ընդհանուր քաշը կազմում է 0.19 •րամ:
Գ.Թ. 68 – 70:
Դատարանի կողմից հետազոտվեցին նաև ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում խուզարկություն կատարելու և խուզարկությամբ հայտնաբերված իրերի ու նյութերի զննության /առ•րավման/ արձանա•րությունները, հայտնաբերված 0.1 •րամ ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները, ապակյա սրվակը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին նախաքննական մարմնի որոշումը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. թիվ. ԵԷԴ/0046/15/09/ որոշումը, ինչպես նաև •ործում եղած այլ փաստացի տվյալները:
Գ.Թ. 2, 3 – 4, 82:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանք համադրելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ինչպես նաև ներքին համոզմամբ, դատարանն ապացուցված համարեց ամբաստանյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի կատարած արարքը, •տավ, որ նախաքննական մարմնի կողմից արարքին տրվել է իրավական ճիշտ որակում և այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին:
Պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, հանցավորի անձն, այն որ ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը նախկինում արատավորված և դատապարտված է եղել, հանցանքը կատարել է պատիժը կրելու ընթացքում, նախորդ դատավճռով նշանակված պատժից 28.12.2009թ. դրությամբ կրել է 4 տարի 10 ամիս 14 օր և ունի 8 տարի 1 ամիս 16 օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժի չկրած մաս, ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կողմից բնութա•րվում է բացասական և պատիժը կրելու ընթացքում 13 ան•ամ ենթարկվել է կար•ապահական տույժերի, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխաներ: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը համարում է պատիժ նշանակելու պահին ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանի խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների առկայությունը: Որպես պատասխանատվությունը ծանրացնող հան•ամանք դատարանը համարում է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը:
Նկատի ունենալով այն հան•ամանքը, որ ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը հանդիսանալով քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ պատիժ է կրել քրեակատարողական հիմնարկում և նախաքննական մարմնի կողմից նրա նկատմամբ խափանման միջոց չի ընտրվել, ուստի դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի խափանման միջոցի հարցին չպետք է անդրադառնալ:
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, դատարանը •տնում է, որ •ործով իրեղեն ապացույց հանդիսացող 0.1 •րամ քաշով ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները և ապակյա սրվակը պետք է ոչնչացնել:
-5-
Անդրադառնալով դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու հարցին, դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն, նշանակվող պատժին մասնակիորեն պետք է •ումարել ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքին համապատասխանեցված պատժի չկրած մասը:
Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357–360, 365, 369–373 հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արմեն Ստեփանի Այնաջյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն, նշանակված պատժին մասնակի •ումարել ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքին համապատասխանեցված պատժի 8 տարի 1 ամիս ազատազրկման ձևով չկրած մասը և Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան հիմնարկում:
Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ պատժի սկիզբը հաշվել դատավճռի հրապարակման պահից` 2009թվականի դեկտեմբերի 28-ից:
Իրեղեն ապացույց հանդիսացող 0.1 •րամ քաշով ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները և ապակյա սրվակը ոչնչացնել:
Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել մեկ ամսյա ժամկետումª ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Վ.
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0112/01/09
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-10-2009 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0112/01/09 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 12129609 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | պատիժը ՀՀ ԱՆ Նուբարաշեն ՔԿ հիմնարկում կրելու ընթացքում, առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինաբար ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0,1 գրամ ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Այնաջյան |
| Հայրանուն | Ստեփանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | դատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
Մակագրել
| Երբ | 21-10-2009 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վարդան |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 22-10-2009 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 23-10-2009 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 23-10-2009 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-11-2009 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Այնաջյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-12-2009 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-12-2009 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 28-12-2009 |
|---|
Մեղադրական
| Ամսաթիվ | 28-12-2009 |
|---|---|
| Հոդված |
Նշանակվել է պատիժ
| Հիմնական | Կալանք |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Թիվ. ԵԷԴ/0112/01/09/ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՀԱՄԱՅՆՔՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ. Նախա•ահող դատավոր Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Քարտուղարությամբ Ս.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ Մ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ Մասնակցությամբª Մեղադրող Ա.ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ 2009թ. դեկտեմբերի 28–ին, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց •ործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի, ծնված 11.10.1963թ. Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անձ, նախկինում մեկ ան•ամ դատապարտված` 30.03.2006թվականի Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի քաղաքային դատարանի կողմից ՌԴ քրեական օրենս•րքի 209 հոդվածի 2-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚ կետով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚, ՙԲ՚ կետերով և ՌԴ քրեական օրենս•րքի 222 հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 13 տարի ժամկետով, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. թիվ. ԵԷԴ/0046/15/09/ որոշմամբ ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճիռը համապատասխանեցվել է ՀՀ քրեական օրենս•րքին և պատժաչափը թողնվել անփոփոխ, ֆիզիկապես առողջ, բնակվել է ք.Երևան Նոր-Նորքի 5-րդ զան•ված 4 շենք բն. 44, ներկայումս •տնվում է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում, սույն •ործով նախաքննական մարմնի կողմից խափանման միջոց չի ընտրվել: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել: Գործի դատավարական նախապատմությունը. Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արմեն Այնաջյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճռով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 209 հոդվածի 2-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚ կետով, ՌԴ քրեական օրենս•րքի 162 հոդվածի 4-րդ մասի ՙԱ՚, ՙԲ՚ կետերով և ՌԴ քրեական օրենս•րքի 222 հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտված լինելով ազատազրկման 13 տարի ժամկետով, 2009թ. օ•ոստոսի 1-ին էտապավորվել է Հայաստանի Հանրապետություն և պատիժը կրել ՀՀ ԱՆ -2- ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում: Պատիժ կրելու ընթացքում, •ործով չպարզված հան•ամանքներում և քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը ապօրինաբար ձեռք է բերել և անդրավարտիքի •րպանում պահել զ•ալի չափիª 0.1 •րամ ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: 2009 թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի անվտան•ության աշխատակիցների կողմից թիվ. 53 խցում իրականացված խուզարկության ժամանակ ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանի մոտ հայտնաբերվել է վերջինիս կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող թմրամիջոցը: Կատարած արարքի համար Արմեն Ստեփանի Այնաջյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով: Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց և դատարանին հայտնեց, որ Ռուսաստանի Դաշնությունում դատապարտված լինելով 13 տարի ժամկետով ազատազրկման, 01.08.2009թվականին էտապավորվել է Հայաստանի Հանրապետություն և պատիժ կրել ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում: Պատիժը կրելու ընթացքում, 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին խցի մաքրության աշխատանքներ կատարելու ժամանակ հատակից •տել է ներարկիչի մեջ լցված թմրամիջոց, որը հետա•այում •ործածելու նպատակով պահել է անդրավարտիքի •րպանում: Նույն օրը, ժամը 1330-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից խցում կատարվել է խուզարկություն, ապա նաև անձնական խուզարկության են ենթարկել իրեն, որի ժամանակ էլ անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչով թմրամիջոցը: Երբ հայտնաբերվածի վերաբերյալ քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները ցանկացել են կազմել համապատասխան արձանա•րություն, պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով ինքը սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչով թմրամիջոցը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց, սակայն քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները անմիջապես սանհան•ույցից հանել են թմրամիջոցը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմվել է համապատասխան արձանա•րություն: Միաժամանակ, ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը անկեղծորեն զղջաց կատարած արարքի համար և դատարանին խնդրեց` իր նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակել (դատական նիստի արձանա•րություն): Դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցները. Վկաներ Վանիկ Աշոտի Հարությունյանը և Մակիչ Սաշայի Ղազարյանը դատարանին հայտնեցին, որ աշխատում են ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի անվտան•ության ապահովման բաժնում: 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, իրենց մասնակցությամբ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում կատարվել է խուզարկություն, որի ընթացքում դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը դրսևորել է կասկածելի վարքա•իծ և իրենց` խուց մտնելուն պես փորձել է զու•արան •նալ: Վերջինիս ար•ելել են և անմիջապես անձնական խուզարկության ենթարկել, որի ընթացքում Ա.Այնաջյանի անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչի մեջ լցված, թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն Ա.Այնաջյանը պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչով զան•վածը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց: Իրենք հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել ներարկիչը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում տեղեկացել են, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսացել է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն): Վկա Արսեն Ժորայի Ավա•յանը դատարանին հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում, որպես անվտան•ության -3- ապահովման բաժնի կրտսեր մասնա•ետ: 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, ինքը հիմնարկի աշխատակիցներ Վանիկ Հարությունյանի, Արթուր Հարությունյանի և Մակիչ Ղազարյանի հետ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում կատարել են խուզարկություն, որի ընթացքում դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը դրսևորել է կասկածելի վարքա•իծ և իրենց խուց մտնելուն պես փորձել է զու•արան •նալ: Վերջինիս ար•ելել են և անմիջապես անձնական խուզարկության ենթարկել, որի ընթացքում նրա անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչի մեջ լցված, թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել սանհան•ույց: Իրենք հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել թմրամիջոցը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում տեղեկացել է, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսանում է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն): Վկա Արթուր Հովհաննեսի Հարությունյանը դատարանին հայտնեց, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում, որպես օպերատիվ բաժնի պետի տեղակալ: 2009 թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, հիմնարկի աշխատակիցներ Վանիկ Հարությունյանի, Արսեն Ավա•յանի և Մակիչ Ղազարյանի հետ խուզարկություն են կատարել թիվ 53 խցում, որի ընթացքում դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը դրսևորել է կասկածելի վարքա•իծ և իրենց խուց մտնելուն պես փորձել է զու•արան •նալ: Վերջինիս ար•ելել են և անմիջապես անձնական խուզարկության ենթարկել, որի ընթացքում Ա.Այնաջյանի անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերվել է ներարկիչի մեջ լցված, թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով դատապարտյալ Ա.Այնաջյանը սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց: Իրենք հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել ներարկիչը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում, տեղեկացել է, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսանում է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն): Վկա Արայիկ Էդվարդի Գզոյանը դատարանին հայտնեց, որ լինելով դատապարտված պատիժ է կրում ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ 53 խցում և ճանաչում է նույն խցում պատիժ կրող դատապարտյալ, •ործով ամբաստանյալ Արմեն Այնաջյանին: 2009թվականի օ•ոստոսի 11-ին ժամը 1330-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները խուզարկություն են կատարել իրենց խցում, որից հետո անձնական խուզարկության են ենթարկել դատապարտյալ Ա.Այնաջյանին և նրա անդրավարտիքի •րպանից հայտնաբերել ներարկիչ, որում եղել է թմրամիջոցին նմանվող շա•անակա•ույն զան•ված: Աշխատակիցները խուզարկության արդյունքների վերաբերյալ ցանկացել են արձանա•րություն կազմել, սակայն Ա.Այնաջյանը սեղանի վրայից վերցրել է ներարկիչը և վազելով դեպի զու•արան, այն նետել է սանհան•ույց: Քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները հետևել են նրան և սանհան•ույցից հանել ներարկիչը, որից հետո խուզարկության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմել են համապատասխան արձանա•րություն: Հետա•այում, տեղեկացել է, որ ներարկիչում եղած լուծույթի պարունակությունը հանդիսանում է թմրամիջոց (դատական նիստի արձանա•րություն): Թմրանյութերի քրեա•իտական փորձաքննության 14.08.2009թ. թիվ. 28620905 եզրակացությամբ այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված ներարկիչում առկա 4 մլլ. հեղուկից /օբյեկտ 1/ ստացված 0.1 •րամ չոր մնացորդը հանդիսանում է -4- տնայնա•ործական եղանակով պատրաստված ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված շերեփի ներքին մակերեսին առկա •որշ •ույնի շերտանստվածքից և 2 հատ •որշ •ույնի նյութով ներծծված բամբակյա խծուծներից /օբյեկտ 2/ ստացված 0.09 •րամ չոր մնացորդը հանդիսանում է տնայնա•ործական եղանակով պատրաստված ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված ապակյա սրվակի ներքին պատերին առկա բաց շա•անակա•ույն նյութի հետքերը /օբյեկտ 4/ հանդիսանում են հետքային քանակության ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց: ՙԱցետիլացված ափիոն՚ տեսակի թմրամիջոցի ընդհանուր քաշը կազմում է 0.19 •րամ: Գ.Թ. 68 – 70: Դատարանի կողմից հետազոտվեցին նաև ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի թիվ. 53 խցում խուզարկություն կատարելու և խուզարկությամբ հայտնաբերված իրերի ու նյութերի զննության /առ•րավման/ արձանա•րությունները, հայտնաբերված 0.1 •րամ ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները, ապակյա սրվակը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին նախաքննական մարմնի որոշումը, Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. թիվ. ԵԷԴ/0046/15/09/ որոշումը, ինչպես նաև •ործում եղած այլ փաստացի տվյալները: Գ.Թ. 2, 3 – 4, 82: Դատարանի իրավական վերլուծությունը. Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանք համադրելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ինչպես նաև ներքին համոզմամբ, դատարանն ապացուցված համարեց ամբաստանյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի կատարած արարքը, •տավ, որ նախաքննական մարմնի կողմից արարքին տրվել է իրավական ճիշտ որակում և այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին: Պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, հանցավորի անձն, այն որ ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը նախկինում արատավորված և դատապարտված է եղել, հանցանքը կատարել է պատիժը կրելու ընթացքում, նախորդ դատավճռով նշանակված պատժից 28.12.2009թ. դրությամբ կրել է 4 տարի 10 ամիս 14 օր և ունի 8 տարի 1 ամիս 16 օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժի չկրած մաս, ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կողմից բնութա•րվում է բացասական և պատիժը կրելու ընթացքում 13 ան•ամ ենթարկվել է կար•ապահական տույժերի, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխաներ: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը համարում է պատիժ նշանակելու պահին ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանի խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների առկայությունը: Որպես պատասխանատվությունը ծանրացնող հան•ամանք դատարանը համարում է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը: Նկատի ունենալով այն հան•ամանքը, որ ամբաստանյալ Ա.Այնաջյանը հանդիսանալով քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ պատիժ է կրել քրեակատարողական հիմնարկում և նախաքննական մարմնի կողմից նրա նկատմամբ խափանման միջոց չի ընտրվել, ուստի դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի խափանման միջոցի հարցին չպետք է անդրադառնալ: Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, դատարանը •տնում է, որ •ործով իրեղեն ապացույց հանդիսացող 0.1 •րամ քաշով ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները և ապակյա սրվակը պետք է ոչնչացնել: -5- Անդրադառնալով դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու հարցին, դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն, նշանակվող պատժին մասնակիորեն պետք է •ումարել ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքին համապատասխանեցված պատժի չկրած մասը: Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357–360, 365, 369–373 հոդվածներով, դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց Արմեն Ստեփանի Այնաջյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն, նշանակված պատժին մասնակի •ումարել ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքին համապատասխանեցված պատժի 8 տարի 1 ամիս ազատազրկման ձևով չկրած մասը և Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան հիմնարկում: Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ պատժի սկիզբը հաշվել դատավճռի հրապարակման պահից` 2009թվականի դեկտեմբերի 28-ից: Իրեղեն ապացույց հանդիսացող 0.1 •րամ քաշով ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները և ապակյա սրվակը ոչնչացնել: Դատավարության մասնակիցների կողմից դատավճիռը կարող է բողոքարկվել մեկ ամսյա ժամկետումª ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան: ԴԱՏԱՎՈՐ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Վ. |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 28-12-2009 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 01-02-2010 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-02-2010 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 352 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 08-02-2010 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 354 |
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 20-04-2016 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի պատիժը կրելու վերաբերյալ` Արմավիր ՔԿՀ-ից |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 20-04-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 356 |
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0112/01/09
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 22-08-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-08-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Դատապարտյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Այնաջյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արմեն Այնաջյան Արմեն Ստեփանի Այնաջյան Վերանայել դատապարտյալի դիմումը` իր կատարած և Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 28.12.2009թ. դատավճռով հաստատված արարքը << ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումեր կատարելու մասին >> ՀՀ ԱԺ 06.12.2017թ. ՀՀ օրենքի կիրառմամբ գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցնելու մասին , և փոփոխել վերջնական պատիժը /կամ իրեն ազատել հետագա պատիժը կրելուց / : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 31-08-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 31-08-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 03-09-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-09-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատախազի չներկայանալու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-09-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է և քրեական գործի վարույթը կարճվել է
| Ամսաթիվ | 20-09-2018 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԷԴ/0112/01/09 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Ա. ԱԶԱՐՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ 2018 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռի դեմ դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2009 թվականի օգոստոսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ. Աշուղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցել է թիվ 12129609 քրեական գործը և ընդունել վարույթ: Նախաքննության մարմնի 2009 թվականի օգոստոսի 26-ի որոշմամբ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2009 թվականի հոկտեմբերի 19-ին թիվ 12129609 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, իսկ նույն թվականի հոկտեմբերի 22-ին` ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Վ. Գրիգորյանի վարույթ: Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռով` Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 1/մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն նշանակված պատժին մասնակի գումարվել է ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006 թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցված պատժի 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ազատազրկման ձևով չկրած մասը և Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ պատժի սկիզբը հաշվվել է դատավճռի հրապարակման պահից` 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ից: Վճռվել է նաև` <<Իրեղեն ապացույց հանդիսացող 0.1 գրամ քաշով ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները և ապակյա սրվակը ոչնչացնել:>> Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի օգոստոսի 22-ին վերաքննիչ բողոք է բերել դատապարտյալ Արմեն Այնաջյանը: Թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2017 թվականի օգոստոսի 31-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի սեպտեմբերի 03-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ, հարուցվել է նոր հանգամանքով դատական ակտը վերանայելու վարույթ և թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 քրեական գործը դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2018 թվականի սեպտեմբերի 19-ին: 2. Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա պատիժը ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.1 գրամ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց: Այսպես. Ա. Այնաջյանը Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 209-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 162-րդ հոդվածի 4-րդ մասի <<ա>> կետով, 162 հոդվածի 4-րդ մասի <<ա>> և <<բ>> կետերով և 222-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու համար 2006 թվականի մարտի 30-ին ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի կողմից դատապարտվել է 13 տարի ժամկետով ազատազրկման և 2009 թվականի օգոստոսի 01-ից պատիժը կրել ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում: Ա. Այնաջյանը պատիժ կրելու ընթացքում առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, չպարզված հանգամանքներում ապօրինաբար ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.1 գրամ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց, որը 2009 թվականի օգոստոսի 11-ին` ժամը 13:30-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է ՔԿ հիմնարկի անվտանգության աշխատակիցների կողմից կատարված խուզարկության ընթացքում: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Բողոքաբերը նշել է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: Մեջբերելով ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ, ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 13-րդ, <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> ՀՕ-421-Ն ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածները, ՀՀ կառավարության 26.06.2018թ. 707-Ն որոշումը` բողոքաբերը նշել է, որ նշված փոփոխություններով բարելավվել է իր վիճակը, հետևաբար նշված օրենքի կիրառումը թույլատրելի է իր նկատմամբ: Ելնելով վերոգրյալից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` իր կատարած և Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 28.12.2009թ. թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 դատավճռով հաստատված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2017 թվականի դեկտեմբերի 06-ի թիվ ՀՕ-241-Ն ՀՀ օրենքի կիրառմամբ համապատասխանեցնել գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին և փոփոխել վերջնական պատիժը /կամ իրեն ազատել հետագա պատիժը կրելուց` արարքի ապաքրեականացման հիմքով/: 4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալ Արմեն Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատական ակտը` բեկանել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>: ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն` <<Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` <<1. Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում. 1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ>>: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<3. Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին>>: ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման համաձայն` << [Ա]րարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքը հետադարձությամբ կիրառելու հատուկ քրեադատավարական կարգի բացակայության պայմաններում, մինչև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից համապատասխան իրավակարգավորումների հստակեցումը և իրավակարգավորման բացի հաղթահարումը, ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից և վերջինիս` սույն որոշման մեջ բացահայտված բովանդակությամբ կիրառումն ապահովելու, ինչպես նաև անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունն ապահովելու համար իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի հետադարձ կիրառումը պատիժ կրող անձանց նկատմամբ անհրաժեշտ է իրականացնել նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ իրավակարգավորումների շրջանակներում` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի ուժի մեջ մտնելը դիտարկելով որպես դատական ակտը վերանայելու համար նոր հանգամանք: (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով (...)>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով: 2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն…>>: Քրեական օրենքի հետադարձ ուժին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Արծրունու վերաբերյալ գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին կայացրած որոշմամբ` <<33. Քրեական օրենքի հետադարձ ուժի հարցը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Սա նշանակում է, որ անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե արարքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, ինչպես նաև հանցանք կատարած անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն այն օրենքով, որը գործել է նրա կողմից արարքը կատարելու ժամանակ: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքի բաղադրամասերից է նաև այն դրույթը, համաձայն որի` չի կարող կիրառվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որն օրենքով կիրառելի է եղել հանցագործության կատարման պահին: (...) ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում. 1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում), 2.նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը, 3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը: Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն: Այն դեպքերում, երբ նոր ընդունված օրենքը միաժամանակ բովանդակում է պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող դրույթներ, ապա օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում միայն մեղմացման առումով (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 16-17-րդ կետերը): 34. Վերահաստատելով և զարգացնելով սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քրեական օրենքը համարվում է արարքի հանցավորությունը բացառող, եթե՝ ա) այդ օրենքով հանցագործություն չի համարվում այն արարքը, որը նախկին օրենքով հանցագործություն էր (լրիվ ապաքրեականացում), բ) արարքը չի դադարում հանցագործություն լինելուց, սակայն հանցակազմն այնպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում, որ հանցավոր համարվող արարքների շրջանակը նեղանում է (մասնակի ապաքրեականացում): Մասնակի ապաքրեականացման դեպքերը կարող են վերաբերել հանցակազմի առանձին տարրերին կամ հատկանիշներին, ծանրացնող հանգամանքներին և այլն>>: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով 0,1 գրամ քաշով «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար: Մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի 0,1 գրամը հանդիսացել է զգալի չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,02 գրամից ավելի մինչև 0,2 գրամը ներառյալ: 2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն 4-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը: ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի 0,1 գրամը հանդիսանում է մանր չափ, քանի որ մանր չափ է սահմանված 0,02 գրամից առավել մինչև 0,1 գրամը ներառյալ: Վերոնշված կարգավորումների և գործի փաստական հանգամանքների համադրության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ իրեն մեղսագրվող արարքն Ա.Այնաջյանը կատարել է 2009 թվականի օգոստոսի 11-ին և դատապարտվել 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, այսինքն՝ նախքան «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը (2018 թվականի հունիսի 27), որով Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքի թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող ՀՀ կառավարության 707-Ն որոշմամբ, ի թիվս այլոց, փոփոխության են ենթարկվել <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոցի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, ինչի արդյունքում Արմեն Այնաջյանի արարքի հանցավորությունը վերացել է, ինչպես նաև նրա վիճակը բարելավվել է, քանի որ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոցի 0.1գրամն արդեն հանդիսանում է մանր չափ: Մեջբերված հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ նախքան Արմեն Այնաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը կրելը նրան մեղսագրված արարքն ապաքրեականացվել է։ Այսինքն՝ նախքան Արմեն Այնաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռով նշանակված պատիժը կրելը տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխություններից բխում է, որ վերջինի արարքում հանցակազմ չկա։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` <<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>։ Հիմք ընդունելով քրեադատավարական վերոնշյալ դրույթները, ինչպես նաև վերոշարադրյալ վերլուծությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել` արարքի ապաքրեականացման հիմքով։ Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել, իսկ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ արարքի ապաքրեականացման հիմքով: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նույն դատավճռով Արմեն Այնաջյանի նկատմամբ նշանակված 1 /մեկ/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակի գումարվել է ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006 թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցված պատժի չկրած մասից՝ 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, և Արմեն Այնաջյանն արդեն իսկ 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրել է, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է համարել կրած: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 393-րդ, 394-395-րդ, 437-րդ, 438-րդ հոդվածներով և 491-րդ գլխի կանոններով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել: Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճիռը` բեկանել: Նույն դատավճռով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ արարքի ապաքրեականացման հիմքով, նույն դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կանոններով 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը համարել կրած: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԷԴ/0112/01/09 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Ա. ԱԶԱՐՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ 2018 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռի դեմ դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2009 թվականի օգոստոսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ. Աշուղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցել է թիվ 12129609 քրեական գործը և ընդունել վարույթ: Նախաքննության մարմնի 2009 թվականի օգոստոսի 26-ի որոշմամբ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2009 թվականի հոկտեմբերի 19-ին թիվ 12129609 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, իսկ նույն թվականի հոկտեմբերի 22-ին` ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Վ. Գրիգորյանի վարույթ: Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռով` Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 1/մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն նշանակված պատժին մասնակի գումարվել է ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006 թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցված պատժի 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ազատազրկման ձևով չկրած մասը և Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի նկատմամբ պատժի սկիզբը հաշվվել է դատավճռի հրապարակման պահից` 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ից: Վճռվել է նաև` <<Իրեղեն ապացույց հանդիսացող 0.1 գրամ քաշով ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, շերեփը, բամբակյա 2 խծուծները և ապակյա սրվակը ոչնչացնել:>> Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի օգոստոսի 22-ին վերաքննիչ բողոք է բերել դատապարտյալ Արմեն Այնաջյանը: Թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2017 թվականի օգոստոսի 31-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի սեպտեմբերի 03-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ, հարուցվել է նոր հանգամանքով դատական ակտը վերանայելու վարույթ և թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 քրեական գործը դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2018 թվականի սեպտեմբերի 19-ին: 2. Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա պատիժը ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.1 գրամ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց: Այսպես. Ա. Այնաջյանը Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 209-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 162-րդ հոդվածի 4-րդ մասի <<ա>> կետով, 162 հոդվածի 4-րդ մասի <<ա>> և <<բ>> կետերով և 222-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու համար 2006 թվականի մարտի 30-ին ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի կողմից դատապարտվել է 13 տարի ժամկետով ազատազրկման և 2009 թվականի օգոստոսի 01-ից պատիժը կրել ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում: Ա. Այնաջյանը պատիժ կրելու ընթացքում առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, չպարզված հանգամանքներում ապօրինաբար ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.1 գրամ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց, որը 2009 թվականի օգոստոսի 11-ին` ժամը 13:30-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է ՔԿ հիմնարկի անվտանգության աշխատակիցների կողմից կատարված խուզարկության ընթացքում: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Բողոքաբերը նշել է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 9 /ինը/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: Մեջբերելով ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ, ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 13-րդ, <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> ՀՕ-421-Ն ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածները, ՀՀ կառավարության 26.06.2018թ. 707-Ն որոշումը` բողոքաբերը նշել է, որ նշված փոփոխություններով բարելավվել է իր վիճակը, հետևաբար նշված օրենքի կիրառումը թույլատրելի է իր նկատմամբ: Ելնելով վերոգրյալից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` իր կատարած և Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 28.12.2009թ. թիվ ԵԷԴ/0112/01/09 դատավճռով հաստատված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2017 թվականի դեկտեմբերի 06-ի թիվ ՀՕ-241-Ն ՀՀ օրենքի կիրառմամբ համապատասխանեցնել գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին և փոփոխել վերջնական պատիժը /կամ իրեն ազատել հետագա պատիժը կրելուց` արարքի ապաքրեականացման հիմքով/: 4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալ Արմեն Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատական ակտը` բեկանել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>: ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն` <<Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` <<1. Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում. 1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ>>: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<3. Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին>>: ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման համաձայն` << [Ա]րարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքը հետադարձությամբ կիրառելու հատուկ քրեադատավարական կարգի բացակայության պայմաններում, մինչև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից համապատասխան իրավակարգավորումների հստակեցումը և իրավակարգավորման բացի հաղթահարումը, ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից և վերջինիս` սույն որոշման մեջ բացահայտված բովանդակությամբ կիրառումն ապահովելու, ինչպես նաև անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունն ապահովելու համար իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի հետադարձ կիրառումը պատիժ կրող անձանց նկատմամբ անհրաժեշտ է իրականացնել նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ իրավակարգավորումների շրջանակներում` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի ուժի մեջ մտնելը դիտարկելով որպես դատական ակտը վերանայելու համար նոր հանգամանք: (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով (...)>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով: 2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն…>>: Քրեական օրենքի հետադարձ ուժին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Արծրունու վերաբերյալ գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին կայացրած որոշմամբ` <<33. Քրեական օրենքի հետադարձ ուժի հարցը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Սա նշանակում է, որ անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե արարքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, ինչպես նաև հանցանք կատարած անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն այն օրենքով, որը գործել է նրա կողմից արարքը կատարելու ժամանակ: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքի բաղադրամասերից է նաև այն դրույթը, համաձայն որի` չի կարող կիրառվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որն օրենքով կիրառելի է եղել հանցագործության կատարման պահին: (...) ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում. 1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում), 2.նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը, 3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը: Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն: Այն դեպքերում, երբ նոր ընդունված օրենքը միաժամանակ բովանդակում է պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող դրույթներ, ապա օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում միայն մեղմացման առումով (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 16-17-րդ կետերը): 34. Վերահաստատելով և զարգացնելով սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քրեական օրենքը համարվում է արարքի հանցավորությունը բացառող, եթե՝ ա) այդ օրենքով հանցագործություն չի համարվում այն արարքը, որը նախկին օրենքով հանցագործություն էր (լրիվ ապաքրեականացում), բ) արարքը չի դադարում հանցագործություն լինելուց, սակայն հանցակազմն այնպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում, որ հանցավոր համարվող արարքների շրջանակը նեղանում է (մասնակի ապաքրեականացում): Մասնակի ապաքրեականացման դեպքերը կարող են վերաբերել հանցակազմի առանձին տարրերին կամ հատկանիշներին, ծանրացնող հանգամանքներին և այլն>>: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով 0,1 գրամ քաշով «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար: Մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի 0,1 գրամը հանդիսացել է զգալի չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,02 գրամից ավելի մինչև 0,2 գրամը ներառյալ: 2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն 4-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը: ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի 0,1 գրամը հանդիսանում է մանր չափ, քանի որ մանր չափ է սահմանված 0,02 գրամից առավել մինչև 0,1 գրամը ներառյալ: Վերոնշված կարգավորումների և գործի փաստական հանգամանքների համադրության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ իրեն մեղսագրվող արարքն Ա.Այնաջյանը կատարել է 2009 թվականի օգոստոսի 11-ին և դատապարտվել 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, այսինքն՝ նախքան «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը (2018 թվականի հունիսի 27), որով Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքի թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող ՀՀ կառավարության 707-Ն որոշմամբ, ի թիվս այլոց, փոփոխության են ենթարկվել <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոցի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, ինչի արդյունքում Արմեն Այնաջյանի արարքի հանցավորությունը վերացել է, ինչպես նաև նրա վիճակը բարելավվել է, քանի որ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոցի 0.1գրամն արդեն հանդիսանում է մանր չափ: Մեջբերված հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ նախքան Արմեն Այնաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը կրելը նրան մեղսագրված արարքն ապաքրեականացվել է։ Այսինքն՝ նախքան Արմեն Այնաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճռով նշանակված պատիժը կրելը տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխություններից բխում է, որ վերջինի արարքում հանցակազմ չկա։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` <<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>։ Հիմք ընդունելով քրեադատավարական վերոնշյալ դրույթները, ինչպես նաև վերոշարադրյալ վերլուծությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել` արարքի ապաքրեականացման հիմքով։ Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել, իսկ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ արարքի ապաքրեականացման հիմքով: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նույն դատավճռով Արմեն Այնաջյանի նկատմամբ նշանակված 1 /մեկ/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակի գումարվել է ՌԴ Մոսկվայի քաղաքային դատարանի 30.03.2006 թվականի դատավճռով նշանակված և Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.12.2009թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցված պատժի չկրած մասից՝ 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, և Արմեն Այնաջյանն արդեն իսկ 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրել է, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է համարել կրած: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 393-րդ, 394-395-րդ, 437-րդ, 438-րդ հոդվածներով և 491-րդ գլխի կանոններով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դատապարտյալ Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել: Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի դատավճիռը` բեկանել: Նույն դատավճռով Արմեն Ստեփանի Այնաջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ արարքի ապաքրեականացման հիմքով, նույն դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կանոններով 8 /ութ/ տարի 1 /մեկ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը համարել կրած: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 20-09-2018 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 29-11-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատորից. 356 , 43 թերթերից: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 29-11-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատորից. 356 , 43 թերթերից: |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-41696/18 |