Հիմնական
Գործի համար:
ԵԷԴ/0101/01/09
Վիճակագրական տողի համար :
7.17
Պատասխանող
Սամվել Կիրակոսյան Միշայի
Դատավոր
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Արթուր Օհանյան
Հոդվածներ
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Հոդված 202 Մաս 1
Դատավոր
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Արթուր Օհանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2009-09-28 | 15:00 | 2 | |||
| Էրեբունի և Նուբարաշեն | 2009-11-17 | 15:00 | 2 |
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
Գործ հմ. ԵԷԴ/0101/01/09
2009թ.
ք. Երևան
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐ՝ Շ. ԴՈւՐՅԱՆ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ-ԴԱՏԱԽԱԶՆԵՐ՝ Հ. ՉԱԽՈՅԱՆ
Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆ
2009թ. Նոյեմբերի «17»-ին, Երևան քաղաքում.
Դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի /ծնված՝ 02.05.1972թ. Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երեք անձ, աշխատել է որպես շինարար, ֆիզիկապես առողջ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է ք.Գյումրի, Մանուշյան փողոցի, 23 շենքի, թիվ 24 բնակարանում, փաստացի բնակվել է ք.Երևան, Անդրֆեդերացիայի փողոցի, թիվ 31 տանը, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկության կալանավոր/։
Սույն գործով արգելանքի տակ է 11.07.2009թ-ից։
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը
Մարինե Մնացականյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով 11.07.2009թ. ՀՀ Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով քրեական գործ է հարուցվել։
Նախաքննության մարմնի 14.07.2009թ. որոշմամբ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, 27.08.2009թ. որոշմամբ առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ նա. «2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 23։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սրճարանում, ծանոթանալով քննությամբ չպարզված երկու անհայտ անձանց հետ, նրանցից մեկից դրամ մանրելու պատրվակով, ստացել է 2 հատ 5000 և 9 հատ 1000 անվանական արժեքով կեղծ թղթադրամներ, որի դիմաց անծանոթին տվել է 2 հատ 20.000 ՀՀ անվանական արժեքով թղթադրամ։ Սակայն նույն սրճարանի զուգարանում իրեն իրացրած գումարը հաշվելու ընթացքում պարզելով, որ դրանք կեղծ են, անմիջապես դուրս է եկել սրճարանից և նկատել, որ անհայտ անձիք հեռացել են։ Դրանից հետո նշված 19.000 կեղծ թղթադրամներն իրացնելու նպատակով, պատվիրած գարեջրի դիմաց վճարում կատարելու պատրվակով սրճարանի մատուցողուհի Մարինե Մնացականյանին տվել է իր համար ակնհայտ կեղծ մեկ հատ 5000 կեղծ թղթադրամը` 3000 դրամ կազմած դրամական հաշիվը փակելու համար։ Մ.Մնացականյանը գումարը վերցնելուց հետո ճշտել է, որ այն կեղծ է, անմիջապես հետ է վերադարձրել Ս.Կիրակոսյանին։ Այնուհետև Ս.Կիրակոսյանը 2009թ. հուլիսի 11-ին, ժամը 01։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող խանութ-կրպակում գարեջուր գնելու պատրվակով, նույն կրպակի վաճառողուհի Սվետիկ Աղաջանյանին իրացրել է իր մոտ պահվող 1 հատ կեղծ 1000 ՀՀ անվանական արժեքի թղթադրամը, սակայն վերջինս նկատել է, որ այն կեղծ է, անմիջապես վերադարձրել է Ս.Կիրակոսյանին։ Այսպիսով Ս.Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելով, պահելով և իրացնելով կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 202 հոդվածի 1-ին մասով»։
Քրեական գործը 01.09.2009թ. կազմված և 03.09.2009թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել 04.09.2009թ-ին։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Վերլուծելով ու գնահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ գործի հանգամանքների, մեղադրանքի ապացուցվածության և ամբաստանյալի մեղավորության մասին, դատարանն եկավ հետևության, որ արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալն՝ ապացուցված է։
Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա։
Ամբաստանյալ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և զղջում է։ Վերջինս հայտնեց նաև, որ կեղծ դրամներն իրենը չեն եղել, դրանք իրեն գումարը մանրելու դիմաց են տվել, բացի այդ դրամներն ակնհայտ կեղծ չեն եղել, այլ ճմրթված ու գունազրկված լինելու պատճառով իրեն կասկածելի են թվացել, այդ պատճառով էլ իրացնելու միջոցով փորձել է պարզել դրանց իսկությունը։ Ինքը կեղծ դրամների իրացմամբ չի զբաղվում պարզապես անգիտակցաբար խաբեության զոհ է դարձել, ուստի խնդրեց դատարանին հնարավորինս մեղմ վերաբերվել։
Վկա` Մարինե Գագիկի Մնացականյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի թիվ 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սորճարանում, որպես մատուցողուհի։ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 24-ի սահմաններում երկու անծանոթների հետ սրճարան է եկել ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանը, որոնց ինքն է սպասարկել։ Երբ պահանջել է հաշիվը Սամվել Կիրակոսյանից, վերջինս ՀՀ 3000 դրամ կազմող հաշվի դիմաց ՀՀ 5000-դրամանոց թղթադրամ է վճարել։ Գումարն ինքը փոխանցել է իրենց գանձապահ Ռաֆիկ Գևորգյանին, վերջինս նկատել է, որ թղթադրամը գունազրկված է և պահանջել է հետ վերադարձնել։ Ինքը գումարը հետ է վերադարձրել Սամվել Կիրակոսյանին վերջինս հայտարարել է, որ այդ գումարն իրեն իր հետ եկած տղաներն են տվել, իսկ ինքը հաշվի դիմաց վճարելու այլ դրամ չունի ու գումարի դիմաց թողել է իր «Սոնի Էրիքսոն» մոդելի բջջային հեռախոսը։ Հետագայում ոստիկանությունում իմացել է, որ Ս.Կիրակոսյանի վճարած թղթադրամն իրականում կեղծ է եղել։
Վկա` Սվետիկ Ավանեսովի Աղաջանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի, թիվ 2 հասցեում գտնվող խանութում, որպես վաճառողուհի։ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 01-ի սահմաններում մի անծանոթ տղամարդու հետ խանութ է եկել Սամվել Կիրակոսյանը և երկու շիշ գարեջուր է խնդրել, որի դիմաց վճարել է ՀՀ 1000-դրամանոց թղթադրամով։ Ինքը նկատել է, որ թղթադրամը գունաթափված է, հետ է վերադարձրել, սակայն Սամվել Կիրակոսյանը հայտնել է, որ այլ դրամ չունի, որից հետո գարեջրի դիմաց վճարել է նրա հետ եկած անծանոթը։ Հետագայում իմացել է, որ թղթադրամը կեղծ է եղել։
Վկա` Ռաֆիկ Վարազդատի Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի թիվ 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սորճարանում, որպես գանձապահ։ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 24-ի սահմաններում երկու անծանոթների հետ սրճարան է եկել ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանը, որոնց սպասարկել է սրճարանի մատուցող Մարինե Մնացականյանը։ Որոշ ժամանակ անց Մարինեն իր մոտ է եկել մեկ հատ ՀՀ 5000-դրամանոց թղթադրամ ձեռքին, սակայն ինքը գումարը կասկածելի համարելով պահանջել է մատուցողին վերադարձնել գումարը։ Այնուհետև վիճաբանության ձայներ լսելով դուրս է եկել ու տեսել է, որ մուտուցողը բանավիճում է Սամվել Կիրակոսյանի հետ։ Պարզվել է, որ վերջինս այլ գումար չունի և փոխադարձ պայմանավորվածության համաձայն գումարի փոխարեն Ս.Կիրակոսյանը, հետագայում վերցնելու պայմանով թողել է իր «Սոնի Էրիքսոն» մոդելի բջջային հեռախոսը։
Վկա` Ռաֆիկ Գևորգի Ստեփանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 23-ի սահմաններում գարեջուր խմելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի թիվ 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սորճարան, որտեղ հանդիպել և ծանոթացել է ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանի հետ։ Որոշ ժամանակ անց իրենց է մոտեցել սրճարանի մատուցողուհին ու պահանջել է վճարել հաշիվը։ Ինքն իր խմած գարեջրի դիմաց վճարել է, իսկ Սամվել Կիրակոսյանն իր ՀՀ 3000 դրամ կազմող հաշվի դիմաց վճարել է ՀՀ 5000-անոց թղթադրամով։ Մատուցողուհին գումարը վերցնելուց հետո կրկին վերադարձել ու կասկածելի թվալու պատճառով ՀՀ 5000-ոց թղթադրամը վերադարձրել է Սամվել Կիրակոսյանին` պահանջելով վճարել այլ թղթադրամով։ Սամվել Կիրակոսյանը հայտարարել է, որ այդ դրամն իրեն իր հետ եկած տղաներն են տվել, իսկ իր մոտ այլ գումար չկա, այդ պատճառով գումարի փոխարեն սրճարանում է թողել իր «Սոնի Էրիքսոն» մոդելի բջջային հեռախոսը։ Այնուհետև սրճարանը փակվելու պատճառով իրենք միասին դուրս են եկել ու գնացել են Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող խանութ, որտեղից Սամվել Կիրակոսյանը երկու գարեջուր է գնել, որի դիմաց վաճառողուհուն ՀՀ 1000-անոց թղթադրամ է տվել, վերջինս կրկին կասկածելի թվալու պատճառաբանությամբ այն հետ է վերադարձրել ու քանի որ Սամվել Կիրակոսյանի մոտ այլ գումար չի եղել գարեջրի դիմաց ինքն է վճարել։ Վկան հայտնեց նաև, որ կեղծ թղթադրամների վերաբերյալ ինքը Սամվել Կիրակոսյանին հարցուփորձ չի արել և այլ մանրամասներ իրեն հայտնի չեն։
11.07.2009թ. անձին բերման ենթարկելու արձանագրությամբ այն մասին, որ 2009թ. հուլիսի «11»-ին ժամը 15։00-ին կեղծ թղթադրամներ պահելու, իրացնելու կասկածանքով Ոստիկանության Մաշտոցի բաժին բերման է ենթարկվել Սամվել Միշայի Կիրակոսյանը։ Նույն օրն անձին խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի մոտից հայտնաբերվել և առգրավվել է 2 /երկու/ հատ 5000 /հինգ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ` միևնույն Ժ-00273431 հերթական համարներով, 8 /ութ/ հատ 1000 /մեկ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ` միևնույն Թ-09765405 հերթական համարներով, 1/մեկ/ հատ 1000 /մեկ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամ` Թ-03508411 հերթական համարով, 3 /երեք/ հատ 20000 /քսան հազար/ ՀՀ դրամանոց և 6 /վեց/ հատ 1000 /մեկ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ։
14.07.2009թ. Դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության թիվ 09-1378 եզրակացությամբ այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված թվով 3 հատ ՀՀ «20000» դրամ անվանական արժեքով «Է02918452, Է03984727, Է01603221» սերիա-համարների և 15 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամներից թվով 6 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ00801082, Թ08302810, Թ43475018, Թ27292347, Թ05995689, Լ16521356» սերիա-համարների թղթադրամների տպագրական և պաշտպանական հատկանիշները համապատասխանում են ՀՀ պետստանդարտի պահանջներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի և 15 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամներից թվով 9 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 09765405, Թ 03508411» սերիա-համարների թղթադրամները կատարված են համակարգչային գունավոր շիթային տպիչով և չեն համապատասխանում ՀՀ պետստանդարտի պահանջներին։
13.08.2009թ. Սամվել Կիրակոսյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ Ս.Կիրակոսյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող կրպակ-խանութը և Երևան քաղաքի Արցախի 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սրճարանը և նկարագրել է կատարած արարքը։
13.08.2009թ. անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրություններով այն մասին, որ վկաներ Մարինե Մնացականյանը և Սվետիկ Աղաջանյանը ճանաչման ներկայացված երեք անձանցից ճանաչել և մատնացույց են արել Սամվել Կիրակոսյանին, որպես 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 24-ի և հուլիսի 11-ին, ժամը 01-ի սահմաններում իրենց կասկածելի թղթադրամներ վճարած անձնավորության։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի, թվով 1 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 03508411» սերիա-համարի և թվով 8 հատ «Թ 09765405» սերիա-համարի թղթադրամներով։
Ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանին մեղսագրվող հանցանքը հիմնավորվեց նաև վկա Արմեն Անուշավանի Նահապետյանի նախաքննական ցուցմունքով։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունը
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 18 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է ՀՀ քրեական օրենսգրքով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասը նախատեսում և պատասխանատվություն է սահմանում կեղծ փողեր կամ արժեթղթեր` իրացնելու նպատակով պատրաստելու կամ պահելու կամ դրանք իրացնելու համար։
Նախաքննության մարմինը ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքը նկարագրելիս նշել է, որ վերջինս 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 23։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սրճարանում, ծանոթանալով քննությամբ չպարզված երկու անհայտ անձանց հետ, նրանցից մեկից դրամ մանրելու պատրվակով, ստացել է 2 հատ 5000 և 9 հատ 1000 անվանական արժեքով կեղծ թղթադրամներ և դրանք իրացնելու նպատակով, պատվիրած գարեջրի դիմաց վճարում կատարելու պատրվակով սրճարանի մատուցողուհի Մարինե Մնացականյանին տվել է մեկ հատ 5000 դրամանոց կեղծ թղթադրամ, սակայն վերջինս ճշտելով, որ այն կեղծ է, «անմիջապես հետ է վերադարձրել» Ս.Կիրակոսյանին։ Այնուհետև Ս.Կիրակոսյանը 2009թ. հուլիսի 11-ին, ժամը 01։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող խանութ-կրպակում գարեջուր գնելու պատրվակով, նույն կրպակի վաճառողուհի Սվետիկ Աղաջանյանին իրացրել է իր մոտ պահվող 1 հատ կեղծ 1000 ՀՀ անվանական արժեքի թղթադրամը, սակայն վերջինս նկատելով, որ այն կեղծ է, «անմիջապես վերադարձրել է» Ս.Կիրակոսյանին։ Այսպիսով, «Ս.Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելով, պահելով և իրացնելով կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 202 հոդվածի 1-ին մասով»։
Հոդվածի շրջանակներում կեղծ փողերի կամ արժեթղթերի իրացումն ընկալվում է ինչպես դրանք անձամբ օգտագործելը, այնպես էլ դրանք ուրիշին տալը, ընդ որում հաշվի չի առնվում, թե դրանք հատուցմամբ, անհատույց կամ ինչ քանակությամբ են տրվել։ Դատաքննությամբ վկաներ Մարինե Մնացականյանի, Սվետիկ Աղաջանյանի և Ռաֆիկ Գևորգյանի կողմից տրված ցուցմունքներով պարզվեց և հաստատվեց, որ վերջիններս Սամվել Կիրակոսյանի կողմից իրացման նպատակով տրված թղթադրամները գունազրկված և ճմրթված լինելու պատճառով կասկածելի համարելով անմիջապես հետ են վերադարձրել։ Այսինքն Սամվել Կիրակոսյանի գործողություններում ակնհայտորեն առկա են ոչ թե կեղծ թղթադրամներ իրացնելու ավարտված, այլ չավարտված հանցակազմի հատկանիշներն, ընդ որում հանցագործությունն ավարտին չի հաuցվել ոչ թե Ս.Կիրակոսյանի կամքով, այլ օբյեկտիվորեն նրա կամքից անկախ հանգամանքների հետևանքով, քանի որ թղթադրամների կասկածելի լինելու պատճառով դրանք անմիջականորեն հետ են վերադարձվել, իսկ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34 հոդվածի` ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հաuցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով համարվում է հանցափորձ։
Նախաքննության մարմինը Ս.Կիրակոսյանի արարքը որակել է հետևյալ կերպ. «Այսպիսով, Ս.Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելով, պահելով և իրացնելով կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 202 հոդվածի 1-ին մասով»։ Այնինչ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիան նախատեսում է կեղծ փողերի կամ արժեթղթերի` իրացնելու նպատակով «պատրաստելու», «պահելու» կամ «իրացնելու» հանցակազմ, ինչպես տեսնում ենք «իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելու» հանցակազմ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով ընդհանրապես չի նախատեսվում։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածն ունի բարդ` երկընտրելի հանցակազմ, որում նկարագրվում են երեք ինքնուրույն գործողություններ և երկընտրելիությունը կայանում է նրանում, որ արարքներից թեկուզև մեկի կատարումը բավարար է արարքն ավարտված հանցագործություն ճանաչելու համար։
Այսպիսով դատարանը գտնում է, որ Սամվել Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքի իրավաբանական որակումը պետք է համապատասխանեցնել արարքի նկարագրությանը։ Այսինքն, Սամվել Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով իր մոտ պահել է կեղծ թղթադրամներ, իսկ այն հանգամանքը, որ վերջինս դրանք հենց իրացման նպատակով է իր մոտ պահել հիմնավորվում է գործով ապացուցված այն հանգամանքներով, որ Ս.Կիրակոսյանը երկու անգամ փորձել է դրանք իրացնել, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում իրացումն ավարտին չի հասցրել, հետևաբար դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից Ս.Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալից պետք է բացառել հանցակազմի «կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելու և իրացնելու տարրերը»։
Այսպիսով, դատարանը գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ և դրանց բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 2-րդ կետի` պատժի տեuակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աuտիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը երիտասարդ է, կատարած արարքի համար իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, բացի այդ Ս.Կիրակոսյանը բնութագրվում է դրականորեն, խնամքին ունի փոքրահասակ երկու երեխա և թոշակառու մայր, ընտանիքը սոցիալապես անապահով է, ամբաստանյալն ընտանիքի միակ կերակրողն է, 1988թ. դեկտեմբերի 07-ի երկրաշարժի հետևանքով ընտանիքը զրկվել է կացարանից և մինչ օրս անօթևան է։
Հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսսված սանկցիան` ազատազրկում երեքից յոթ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, դատարանը գտնում է, որ Սամվել Կիրակոսյանի նկատմամբ պետք է ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակել, սակայն հաշվի առնելով, որ հանցագործությամբ գույքային վնաս չի պատճառվել և բացակայում է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի առկայությունը, գտնում է, որ հոդվածի սանկցիայով գույքի բռնագրավում լրացուցիչ պատիժը կիրառելու անհրաժեշտություն չկա։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի, թվով 1 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 03508411» սերիա-համարի և թվով 8 հատ «Թ 09765405» սերիա-համարի թղթադրամները պետք է ոչնչացնել, իսկ Սամվել Կիրակոսյանի մոտից առգրավված 3 հատ ՀՀ «20000» դրամ անվանական արժեքով և 6 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամները պետք է վերադարձնել Սամվել Կիրակոսյանին։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սամվել Միշայի Կիրակոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Պատժի սկիզբը հաշվել 11.07.2009թ.։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի, թվով 1 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 03508411» սերիա-համարի և թվով 8 հատ «Թ 09765405» սերիա-համարի թղթադրամները` ոչնչացնել։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սամվել Կիրակոսյանի մոտից առգրավված 3 հատ ՀՀ «20000» դրամ անվանական արժեքով և 6 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամները վերադարձնել Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի հարազատներին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնի քննիչ Ա.Իսկանդարյանի կողմից 17.08.2009թ. կայացված որոշմամբ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանին պատկանող անշարժ և շարժական գույքերի վրա դրված արգելանքը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ
ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
Գործ հմ. ԵԷԴ/0101/01/09
2009թ.
ք. Երևան
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐ՝ Շ. ԴՈւՐՅԱՆ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ-ԴԱՏԱԽԱԶՆԵՐ՝ Հ. ՉԱԽՈՅԱՆ
Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆ
2009թ. Նոյեմբերի «17»-ին, Երևան քաղաքում.
Դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի /ծնված՝ 02.05.1972թ. Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երեք անձ, աշխատել է որպես շինարար, ֆիզիկապես առողջ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է ք.Գյումրի, Մանուշյան փողոցի, 23 շենքի, թիվ 24 բնակարանում, փաստացի բնակվել է ք.Երևան, Անդրֆեդերացիայի փողոցի, թիվ 31 տանը, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկության կալանավոր/։
Սույն գործով արգելանքի տակ է 11.07.2009թ-ից։
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը
Մարինե Մնացականյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով 11.07.2009թ. ՀՀ Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով քրեական գործ է հարուցվել։
Նախաքննության մարմնի 14.07.2009թ. որոշմամբ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, 27.08.2009թ. որոշմամբ առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ նա. «2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 23։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սրճարանում, ծանոթանալով քննությամբ չպարզված երկու անհայտ անձանց հետ, նրանցից մեկից դրամ մանրելու պատրվակով, ստացել է 2 հատ 5000 և 9 հատ 1000 անվանական արժեքով կեղծ թղթադրամներ, որի դիմաց անծանոթին տվել է 2 հատ 20.000 ՀՀ անվանական արժեքով թղթադրամ։ Սակայն նույն սրճարանի զուգարանում իրեն իրացրած գումարը հաշվելու ընթացքում պարզելով, որ դրանք կեղծ են, անմիջապես դուրս է եկել սրճարանից և նկատել, որ անհայտ անձիք հեռացել են։ Դրանից հետո նշված 19.000 կեղծ թղթադրամներն իրացնելու նպատակով, պատվիրած գարեջրի դիմաց վճարում կատարելու պատրվակով սրճարանի մատուցողուհի Մարինե Մնացականյանին տվել է իր համար ակնհայտ կեղծ մեկ հատ 5000 կեղծ թղթադրամը` 3000 դրամ կազմած դրամական հաշիվը փակելու համար։ Մ.Մնացականյանը գումարը վերցնելուց հետո ճշտել է, որ այն կեղծ է, անմիջապես հետ է վերադարձրել Ս.Կիրակոսյանին։ Այնուհետև Ս.Կիրակոսյանը 2009թ. հուլիսի 11-ին, ժամը 01։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող խանութ-կրպակում գարեջուր գնելու պատրվակով, նույն կրպակի վաճառողուհի Սվետիկ Աղաջանյանին իրացրել է իր մոտ պահվող 1 հատ կեղծ 1000 ՀՀ անվանական արժեքի թղթադրամը, սակայն վերջինս նկատել է, որ այն կեղծ է, անմիջապես վերադարձրել է Ս.Կիրակոսյանին։ Այսպիսով Ս.Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելով, պահելով և իրացնելով կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 202 հոդվածի 1-ին մասով»։
Քրեական գործը 01.09.2009թ. կազմված և 03.09.2009թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել 04.09.2009թ-ին։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Վերլուծելով ու գնահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ գործի հանգամանքների, մեղադրանքի ապացուցվածության և ամբաստանյալի մեղավորության մասին, դատարանն եկավ հետևության, որ արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալն՝ ապացուցված է։
Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա։
Ամբաստանյալ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և զղջում է։ Վերջինս հայտնեց նաև, որ կեղծ դրամներն իրենը չեն եղել, դրանք իրեն գումարը մանրելու դիմաց են տվել, բացի այդ դրամներն ակնհայտ կեղծ չեն եղել, այլ ճմրթված ու գունազրկված լինելու պատճառով իրեն կասկածելի են թվացել, այդ պատճառով էլ իրացնելու միջոցով փորձել է պարզել դրանց իսկությունը։ Ինքը կեղծ դրամների իրացմամբ չի զբաղվում պարզապես անգիտակցաբար խաբեության զոհ է դարձել, ուստի խնդրեց դատարանին հնարավորինս մեղմ վերաբերվել։
Վկա` Մարինե Գագիկի Մնացականյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի թիվ 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սորճարանում, որպես մատուցողուհի։ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 24-ի սահմաններում երկու անծանոթների հետ սրճարան է եկել ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանը, որոնց ինքն է սպասարկել։ Երբ պահանջել է հաշիվը Սամվել Կիրակոսյանից, վերջինս ՀՀ 3000 դրամ կազմող հաշվի դիմաց ՀՀ 5000-դրամանոց թղթադրամ է վճարել։ Գումարն ինքը փոխանցել է իրենց գանձապահ Ռաֆիկ Գևորգյանին, վերջինս նկատել է, որ թղթադրամը գունազրկված է և պահանջել է հետ վերադարձնել։ Ինքը գումարը հետ է վերադարձրել Սամվել Կիրակոսյանին վերջինս հայտարարել է, որ այդ գումարն իրեն իր հետ եկած տղաներն են տվել, իսկ ինքը հաշվի դիմաց վճարելու այլ դրամ չունի ու գումարի դիմաց թողել է իր «Սոնի Էրիքսոն» մոդելի բջջային հեռախոսը։ Հետագայում ոստիկանությունում իմացել է, որ Ս.Կիրակոսյանի վճարած թղթադրամն իրականում կեղծ է եղել։
Վկա` Սվետիկ Ավանեսովի Աղաջանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի, թիվ 2 հասցեում գտնվող խանութում, որպես վաճառողուհի։ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 01-ի սահմաններում մի անծանոթ տղամարդու հետ խանութ է եկել Սամվել Կիրակոսյանը և երկու շիշ գարեջուր է խնդրել, որի դիմաց վճարել է ՀՀ 1000-դրամանոց թղթադրամով։ Ինքը նկատել է, որ թղթադրամը գունաթափված է, հետ է վերադարձրել, սակայն Սամվել Կիրակոսյանը հայտնել է, որ այլ դրամ չունի, որից հետո գարեջրի դիմաց վճարել է նրա հետ եկած անծանոթը։ Հետագայում իմացել է, որ թղթադրամը կեղծ է եղել։
Վկա` Ռաֆիկ Վարազդատի Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի թիվ 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սորճարանում, որպես գանձապահ։ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 24-ի սահմաններում երկու անծանոթների հետ սրճարան է եկել ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանը, որոնց սպասարկել է սրճարանի մատուցող Մարինե Մնացականյանը։ Որոշ ժամանակ անց Մարինեն իր մոտ է եկել մեկ հատ ՀՀ 5000-դրամանոց թղթադրամ ձեռքին, սակայն ինքը գումարը կասկածելի համարելով պահանջել է մատուցողին վերադարձնել գումարը։ Այնուհետև վիճաբանության ձայներ լսելով դուրս է եկել ու տեսել է, որ մուտուցողը բանավիճում է Սամվել Կիրակոսյանի հետ։ Պարզվել է, որ վերջինս այլ գումար չունի և փոխադարձ պայմանավորվածության համաձայն գումարի փոխարեն Ս.Կիրակոսյանը, հետագայում վերցնելու պայմանով թողել է իր «Սոնի Էրիքսոն» մոդելի բջջային հեռախոսը։
Վկա` Ռաֆիկ Գևորգի Ստեփանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 23-ի սահմաններում գարեջուր խմելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի թիվ 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սորճարան, որտեղ հանդիպել և ծանոթացել է ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանի հետ։ Որոշ ժամանակ անց իրենց է մոտեցել սրճարանի մատուցողուհին ու պահանջել է վճարել հաշիվը։ Ինքն իր խմած գարեջրի դիմաց վճարել է, իսկ Սամվել Կիրակոսյանն իր ՀՀ 3000 դրամ կազմող հաշվի դիմաց վճարել է ՀՀ 5000-անոց թղթադրամով։ Մատուցողուհին գումարը վերցնելուց հետո կրկին վերադարձել ու կասկածելի թվալու պատճառով ՀՀ 5000-ոց թղթադրամը վերադարձրել է Սամվել Կիրակոսյանին` պահանջելով վճարել այլ թղթադրամով։ Սամվել Կիրակոսյանը հայտարարել է, որ այդ դրամն իրեն իր հետ եկած տղաներն են տվել, իսկ իր մոտ այլ գումար չկա, այդ պատճառով գումարի փոխարեն սրճարանում է թողել իր «Սոնի Էրիքսոն» մոդելի բջջային հեռախոսը։ Այնուհետև սրճարանը փակվելու պատճառով իրենք միասին դուրս են եկել ու գնացել են Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող խանութ, որտեղից Սամվել Կիրակոսյանը երկու գարեջուր է գնել, որի դիմաց վաճառողուհուն ՀՀ 1000-անոց թղթադրամ է տվել, վերջինս կրկին կասկածելի թվալու պատճառաբանությամբ այն հետ է վերադարձրել ու քանի որ Սամվել Կիրակոսյանի մոտ այլ գումար չի եղել գարեջրի դիմաց ինքն է վճարել։ Վկան հայտնեց նաև, որ կեղծ թղթադրամների վերաբերյալ ինքը Սամվել Կիրակոսյանին հարցուփորձ չի արել և այլ մանրամասներ իրեն հայտնի չեն։
11.07.2009թ. անձին բերման ենթարկելու արձանագրությամբ այն մասին, որ 2009թ. հուլիսի «11»-ին ժամը 15։00-ին կեղծ թղթադրամներ պահելու, իրացնելու կասկածանքով Ոստիկանության Մաշտոցի բաժին բերման է ենթարկվել Սամվել Միշայի Կիրակոսյանը։ Նույն օրն անձին խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի մոտից հայտնաբերվել և առգրավվել է 2 /երկու/ հատ 5000 /հինգ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ` միևնույն Ժ-00273431 հերթական համարներով, 8 /ութ/ հատ 1000 /մեկ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ` միևնույն Թ-09765405 հերթական համարներով, 1/մեկ/ հատ 1000 /մեկ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամ` Թ-03508411 հերթական համարով, 3 /երեք/ հատ 20000 /քսան հազար/ ՀՀ դրամանոց և 6 /վեց/ հատ 1000 /մեկ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ։
14.07.2009թ. Դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության թիվ 09-1378 եզրակացությամբ այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված թվով 3 հատ ՀՀ «20000» դրամ անվանական արժեքով «Է02918452, Է03984727, Է01603221» սերիա-համարների և 15 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամներից թվով 6 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ00801082, Թ08302810, Թ43475018, Թ27292347, Թ05995689, Լ16521356» սերիա-համարների թղթադրամների տպագրական և պաշտպանական հատկանիշները համապատասխանում են ՀՀ պետստանդարտի պահանջներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի և 15 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամներից թվով 9 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 09765405, Թ 03508411» սերիա-համարների թղթադրամները կատարված են համակարգչային գունավոր շիթային տպիչով և չեն համապատասխանում ՀՀ պետստանդարտի պահանջներին։
13.08.2009թ. Սամվել Կիրակոսյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ Ս.Կիրակոսյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող կրպակ-խանութը և Երևան քաղաքի Արցախի 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սրճարանը և նկարագրել է կատարած արարքը։
13.08.2009թ. անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրություններով այն մասին, որ վկաներ Մարինե Մնացականյանը և Սվետիկ Աղաջանյանը ճանաչման ներկայացված երեք անձանցից ճանաչել և մատնացույց են արել Սամվել Կիրակոսյանին, որպես 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 24-ի և հուլիսի 11-ին, ժամը 01-ի սահմաններում իրենց կասկածելի թղթադրամներ վճարած անձնավորության։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի, թվով 1 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 03508411» սերիա-համարի և թվով 8 հատ «Թ 09765405» սերիա-համարի թղթադրամներով։
Ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանին մեղսագրվող հանցանքը հիմնավորվեց նաև վկա Արմեն Անուշավանի Նահապետյանի նախաքննական ցուցմունքով։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունը
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 18 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է ՀՀ քրեական օրենսգրքով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասը նախատեսում և պատասխանատվություն է սահմանում կեղծ փողեր կամ արժեթղթեր` իրացնելու նպատակով պատրաստելու կամ պահելու կամ դրանք իրացնելու համար։
Նախաքննության մարմինը ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքը նկարագրելիս նշել է, որ վերջինս 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 23։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սրճարանում, ծանոթանալով քննությամբ չպարզված երկու անհայտ անձանց հետ, նրանցից մեկից դրամ մանրելու պատրվակով, ստացել է 2 հատ 5000 և 9 հատ 1000 անվանական արժեքով կեղծ թղթադրամներ և դրանք իրացնելու նպատակով, պատվիրած գարեջրի դիմաց վճարում կատարելու պատրվակով սրճարանի մատուցողուհի Մարինե Մնացականյանին տվել է մեկ հատ 5000 դրամանոց կեղծ թղթադրամ, սակայն վերջինս ճշտելով, որ այն կեղծ է, «անմիջապես հետ է վերադարձրել» Ս.Կիրակոսյանին։ Այնուհետև Ս.Կիրակոսյանը 2009թ. հուլիսի 11-ին, ժամը 01։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող խանութ-կրպակում գարեջուր գնելու պատրվակով, նույն կրպակի վաճառողուհի Սվետիկ Աղաջանյանին իրացրել է իր մոտ պահվող 1 հատ կեղծ 1000 ՀՀ անվանական արժեքի թղթադրամը, սակայն վերջինս նկատելով, որ այն կեղծ է, «անմիջապես վերադարձրել է» Ս.Կիրակոսյանին։ Այսպիսով, «Ս.Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելով, պահելով և իրացնելով կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 202 հոդվածի 1-ին մասով»։
Հոդվածի շրջանակներում կեղծ փողերի կամ արժեթղթերի իրացումն ընկալվում է ինչպես դրանք անձամբ օգտագործելը, այնպես էլ դրանք ուրիշին տալը, ընդ որում հաշվի չի առնվում, թե դրանք հատուցմամբ, անհատույց կամ ինչ քանակությամբ են տրվել։ Դատաքննությամբ վկաներ Մարինե Մնացականյանի, Սվետիկ Աղաջանյանի և Ռաֆիկ Գևորգյանի կողմից տրված ցուցմունքներով պարզվեց և հաստատվեց, որ վերջիններս Սամվել Կիրակոսյանի կողմից իրացման նպատակով տրված թղթադրամները գունազրկված և ճմրթված լինելու պատճառով կասկածելի համարելով անմիջապես հետ են վերադարձրել։ Այսինքն Սամվել Կիրակոսյանի գործողություններում ակնհայտորեն առկա են ոչ թե կեղծ թղթադրամներ իրացնելու ավարտված, այլ չավարտված հանցակազմի հատկանիշներն, ընդ որում հանցագործությունն ավարտին չի հաuցվել ոչ թե Ս.Կիրակոսյանի կամքով, այլ օբյեկտիվորեն նրա կամքից անկախ հանգամանքների հետևանքով, քանի որ թղթադրամների կասկածելի լինելու պատճառով դրանք անմիջականորեն հետ են վերադարձվել, իսկ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34 հոդվածի` ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հաuցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով համարվում է հանցափորձ։
Նախաքննության մարմինը Ս.Կիրակոսյանի արարքը որակել է հետևյալ կերպ. «Այսպիսով, Ս.Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելով, պահելով և իրացնելով կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 202 հոդվածի 1-ին մասով»։ Այնինչ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիան նախատեսում է կեղծ փողերի կամ արժեթղթերի` իրացնելու նպատակով «պատրաստելու», «պահելու» կամ «իրացնելու» հանցակազմ, ինչպես տեսնում ենք «իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելու» հանցակազմ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով ընդհանրապես չի նախատեսվում։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածն ունի բարդ` երկընտրելի հանցակազմ, որում նկարագրվում են երեք ինքնուրույն գործողություններ և երկընտրելիությունը կայանում է նրանում, որ արարքներից թեկուզև մեկի կատարումը բավարար է արարքն ավարտված հանցագործություն ճանաչելու համար։
Այսպիսով դատարանը գտնում է, որ Սամվել Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքի իրավաբանական որակումը պետք է համապատասխանեցնել արարքի նկարագրությանը։ Այսինքն, Սամվել Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով իր մոտ պահել է կեղծ թղթադրամներ, իսկ այն հանգամանքը, որ վերջինս դրանք հենց իրացման նպատակով է իր մոտ պահել հիմնավորվում է գործով ապացուցված այն հանգամանքներով, որ Ս.Կիրակոսյանը երկու անգամ փորձել է դրանք իրացնել, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում իրացումն ավարտին չի հասցրել, հետևաբար դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից Ս.Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալից պետք է բացառել հանցակազմի «կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելու և իրացնելու տարրերը»։
Այսպիսով, դատարանը գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ և դրանց բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 2-րդ կետի` պատժի տեuակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աuտիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը երիտասարդ է, կատարած արարքի համար իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, բացի այդ Ս.Կիրակոսյանը բնութագրվում է դրականորեն, խնամքին ունի փոքրահասակ երկու երեխա և թոշակառու մայր, ընտանիքը սոցիալապես անապահով է, ամբաստանյալն ընտանիքի միակ կերակրողն է, 1988թ. դեկտեմբերի 07-ի երկրաշարժի հետևանքով ընտանիքը զրկվել է կացարանից և մինչ օրս անօթևան է։
Հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսսված սանկցիան` ազատազրկում երեքից յոթ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, դատարանը գտնում է, որ Սամվել Կիրակոսյանի նկատմամբ պետք է ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակել, սակայն հաշվի առնելով, որ հանցագործությամբ գույքային վնաս չի պատճառվել և բացակայում է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի առկայությունը, գտնում է, որ հոդվածի սանկցիայով գույքի բռնագրավում լրացուցիչ պատիժը կիրառելու անհրաժեշտություն չկա։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի, թվով 1 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 03508411» սերիա-համարի և թվով 8 հատ «Թ 09765405» սերիա-համարի թղթադրամները պետք է ոչնչացնել, իսկ Սամվել Կիրակոսյանի մոտից առգրավված 3 հատ ՀՀ «20000» դրամ անվանական արժեքով և 6 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամները պետք է վերադարձնել Սամվել Կիրակոսյանին։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սամվել Միշայի Կիրակոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Պատժի սկիզբը հաշվել 11.07.2009թ.։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի, թվով 1 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 03508411» սերիա-համարի և թվով 8 հատ «Թ 09765405» սերիա-համարի թղթադրամները` ոչնչացնել։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սամվել Կիրակոսյանի մոտից առգրավված 3 հատ ՀՀ «20000» դրամ անվանական արժեքով և 6 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամները վերադարձնել Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի հարազատներին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնի քննիչ Ա.Իսկանդարյանի կողմից 17.08.2009թ. կայացված որոշմամբ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանին պատկանող անշարժ և շարժական գույքերի վրա դրված արգելանքը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԷԴ/0101/01/09
Էրեբունի և Նուբարաշեն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 04-09-2009 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0101/01/09 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևան քաղաքի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 12124809 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | 10.07.2009թ. Երևանի Արցախի 8 հասցեում գտնվող Հանդիպում սրճարանում կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելով, պահել և իրացրել է դրանք: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
| Հայրանուն | Միշայի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 7.17 |
Մակագրել
| Երբ | 04-09-2009 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Օհանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 04-09-2009 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 04-09-2009 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 04-09-2009 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 28-09-2009 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ. |
| Ազգանուն | Չախոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-10-2009 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-10-2009 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-10-2009 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-11-2009 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-11-2009 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 17-11-2009 |
|---|
Մեղադրական
| Ամսաթիվ | 17-11-2009 |
|---|---|
| Հոդված |
Նշանակվել է պատիժ
| Հիմնական | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ Գործ հմ. ԵԷԴ/0101/01/09 2009թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈւՂԱՐ՝ Շ. ԴՈւՐՅԱՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ-ԴԱՏԱԽԱԶՆԵՐ՝ Հ. ՉԱԽՈՅԱՆ Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆ 2009թ. Նոյեմբերի «17»-ին, Երևան քաղաքում. Դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի /ծնված՝ 02.05.1972թ. Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երեք անձ, աշխատել է որպես շինարար, ֆիզիկապես առողջ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է ք.Գյումրի, Մանուշյան փողոցի, 23 շենքի, թիվ 24 բնակարանում, փաստացի բնակվել է ք.Երևան, Անդրֆեդերացիայի փողոցի, թիվ 31 տանը, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկության կալանավոր/։ Սույն գործով արգելանքի տակ է 11.07.2009թ-ից։ Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով։ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը Մարինե Մնացականյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով 11.07.2009թ. ՀՀ Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Էրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով քրեական գործ է հարուցվել։ Նախաքննության մարմնի 14.07.2009թ. որոշմամբ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, 27.08.2009թ. որոշմամբ առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ նա. «2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 23։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սրճարանում, ծանոթանալով քննությամբ չպարզված երկու անհայտ անձանց հետ, նրանցից մեկից դրամ մանրելու պատրվակով, ստացել է 2 հատ 5000 և 9 հատ 1000 անվանական արժեքով կեղծ թղթադրամներ, որի դիմաց անծանոթին տվել է 2 հատ 20.000 ՀՀ անվանական արժեքով թղթադրամ։ Սակայն նույն սրճարանի զուգարանում իրեն իրացրած գումարը հաշվելու ընթացքում պարզելով, որ դրանք կեղծ են, անմիջապես դուրս է եկել սրճարանից և նկատել, որ անհայտ անձիք հեռացել են։ Դրանից հետո նշված 19.000 կեղծ թղթադրամներն իրացնելու նպատակով, պատվիրած գարեջրի դիմաց վճարում կատարելու պատրվակով սրճարանի մատուցողուհի Մարինե Մնացականյանին տվել է իր համար ակնհայտ կեղծ մեկ հատ 5000 կեղծ թղթադրամը` 3000 դրամ կազմած դրամական հաշիվը փակելու համար։ Մ.Մնացականյանը գումարը վերցնելուց հետո ճշտել է, որ այն կեղծ է, անմիջապես հետ է վերադարձրել Ս.Կիրակոսյանին։ Այնուհետև Ս.Կիրակոսյանը 2009թ. հուլիսի 11-ին, ժամը 01։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող խանութ-կրպակում գարեջուր գնելու պատրվակով, նույն կրպակի վաճառողուհի Սվետիկ Աղաջանյանին իրացրել է իր մոտ պահվող 1 հատ կեղծ 1000 ՀՀ անվանական արժեքի թղթադրամը, սակայն վերջինս նկատել է, որ այն կեղծ է, անմիջապես վերադարձրել է Ս.Կիրակոսյանին։ Այսպիսով Ս.Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելով, պահելով և իրացնելով կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 202 հոդվածի 1-ին մասով»։ Քրեական գործը 01.09.2009թ. կազմված և 03.09.2009թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել 04.09.2009թ-ին։ 2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Վերլուծելով ու գնահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ գործի հանգամանքների, մեղադրանքի ապացուցվածության և ամբաստանյալի մեղավորության մասին, դատարանն եկավ հետևության, որ արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալն՝ ապացուցված է։ Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա։ Ամբաստանյալ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և զղջում է։ Վերջինս հայտնեց նաև, որ կեղծ դրամներն իրենը չեն եղել, դրանք իրեն գումարը մանրելու դիմաց են տվել, բացի այդ դրամներն ակնհայտ կեղծ չեն եղել, այլ ճմրթված ու գունազրկված լինելու պատճառով իրեն կասկածելի են թվացել, այդ պատճառով էլ իրացնելու միջոցով փորձել է պարզել դրանց իսկությունը։ Ինքը կեղծ դրամների իրացմամբ չի զբաղվում պարզապես անգիտակցաբար խաբեության զոհ է դարձել, ուստի խնդրեց դատարանին հնարավորինս մեղմ վերաբերվել։ Վկա` Մարինե Գագիկի Մնացականյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի թիվ 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սորճարանում, որպես մատուցողուհի։ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 24-ի սահմաններում երկու անծանոթների հետ սրճարան է եկել ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանը, որոնց ինքն է սպասարկել։ Երբ պահանջել է հաշիվը Սամվել Կիրակոսյանից, վերջինս ՀՀ 3000 դրամ կազմող հաշվի դիմաց ՀՀ 5000-դրամանոց թղթադրամ է վճարել։ Գումարն ինքը փոխանցել է իրենց գանձապահ Ռաֆիկ Գևորգյանին, վերջինս նկատել է, որ թղթադրամը գունազրկված է և պահանջել է հետ վերադարձնել։ Ինքը գումարը հետ է վերադարձրել Սամվել Կիրակոսյանին վերջինս հայտարարել է, որ այդ գումարն իրեն իր հետ եկած տղաներն են տվել, իսկ ինքը հաշվի դիմաց վճարելու այլ դրամ չունի ու գումարի դիմաց թողել է իր «Սոնի Էրիքսոն» մոդելի բջջային հեռախոսը։ Հետագայում ոստիկանությունում իմացել է, որ Ս.Կիրակոսյանի վճարած թղթադրամն իրականում կեղծ է եղել։ Վկա` Սվետիկ Ավանեսովի Աղաջանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի, թիվ 2 հասցեում գտնվող խանութում, որպես վաճառողուհի։ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 01-ի սահմաններում մի անծանոթ տղամարդու հետ խանութ է եկել Սամվել Կիրակոսյանը և երկու շիշ գարեջուր է խնդրել, որի դիմաց վճարել է ՀՀ 1000-դրամանոց թղթադրամով։ Ինքը նկատել է, որ թղթադրամը գունաթափված է, հետ է վերադարձրել, սակայն Սամվել Կիրակոսյանը հայտնել է, որ այլ դրամ չունի, որից հետո գարեջրի դիմաց վճարել է նրա հետ եկած անծանոթը։ Հետագայում իմացել է, որ թղթադրամը կեղծ է եղել։ Վկա` Ռաֆիկ Վարազդատի Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի թիվ 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սորճարանում, որպես գանձապահ։ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 24-ի սահմաններում երկու անծանոթների հետ սրճարան է եկել ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանը, որոնց սպասարկել է սրճարանի մատուցող Մարինե Մնացականյանը։ Որոշ ժամանակ անց Մարինեն իր մոտ է եկել մեկ հատ ՀՀ 5000-դրամանոց թղթադրամ ձեռքին, սակայն ինքը գումարը կասկածելի համարելով պահանջել է մատուցողին վերադարձնել գումարը։ Այնուհետև վիճաբանության ձայներ լսելով դուրս է եկել ու տեսել է, որ մուտուցողը բանավիճում է Սամվել Կիրակոսյանի հետ։ Պարզվել է, որ վերջինս այլ գումար չունի և փոխադարձ պայմանավորվածության համաձայն գումարի փոխարեն Ս.Կիրակոսյանը, հետագայում վերցնելու պայմանով թողել է իր «Սոնի Էրիքսոն» մոդելի բջջային հեռախոսը։ Վկա` Ռաֆիկ Գևորգի Ստեփանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 23-ի սահմաններում գարեջուր խմելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի թիվ 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սորճարան, որտեղ հանդիպել և ծանոթացել է ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանի հետ։ Որոշ ժամանակ անց իրենց է մոտեցել սրճարանի մատուցողուհին ու պահանջել է վճարել հաշիվը։ Ինքն իր խմած գարեջրի դիմաց վճարել է, իսկ Սամվել Կիրակոսյանն իր ՀՀ 3000 դրամ կազմող հաշվի դիմաց վճարել է ՀՀ 5000-անոց թղթադրամով։ Մատուցողուհին գումարը վերցնելուց հետո կրկին վերադարձել ու կասկածելի թվալու պատճառով ՀՀ 5000-ոց թղթադրամը վերադարձրել է Սամվել Կիրակոսյանին` պահանջելով վճարել այլ թղթադրամով։ Սամվել Կիրակոսյանը հայտարարել է, որ այդ դրամն իրեն իր հետ եկած տղաներն են տվել, իսկ իր մոտ այլ գումար չկա, այդ պատճառով գումարի փոխարեն սրճարանում է թողել իր «Սոնի Էրիքսոն» մոդելի բջջային հեռախոսը։ Այնուհետև սրճարանը փակվելու պատճառով իրենք միասին դուրս են եկել ու գնացել են Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող խանութ, որտեղից Սամվել Կիրակոսյանը երկու գարեջուր է գնել, որի դիմաց վաճառողուհուն ՀՀ 1000-անոց թղթադրամ է տվել, վերջինս կրկին կասկածելի թվալու պատճառաբանությամբ այն հետ է վերադարձրել ու քանի որ Սամվել Կիրակոսյանի մոտ այլ գումար չի եղել գարեջրի դիմաց ինքն է վճարել։ Վկան հայտնեց նաև, որ կեղծ թղթադրամների վերաբերյալ ինքը Սամվել Կիրակոսյանին հարցուփորձ չի արել և այլ մանրամասներ իրեն հայտնի չեն։ 11.07.2009թ. անձին բերման ենթարկելու արձանագրությամբ այն մասին, որ 2009թ. հուլիսի «11»-ին ժամը 15։00-ին կեղծ թղթադրամներ պահելու, իրացնելու կասկածանքով Ոստիկանության Մաշտոցի բաժին բերման է ենթարկվել Սամվել Միշայի Կիրակոսյանը։ Նույն օրն անձին խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի մոտից հայտնաբերվել և առգրավվել է 2 /երկու/ հատ 5000 /հինգ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ` միևնույն Ժ-00273431 հերթական համարներով, 8 /ութ/ հատ 1000 /մեկ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ` միևնույն Թ-09765405 հերթական համարներով, 1/մեկ/ հատ 1000 /մեկ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամ` Թ-03508411 հերթական համարով, 3 /երեք/ հատ 20000 /քսան հազար/ ՀՀ դրամանոց և 6 /վեց/ հատ 1000 /մեկ հազար/ ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ։ 14.07.2009թ. Դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության թիվ 09-1378 եզրակացությամբ այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված թվով 3 հատ ՀՀ «20000» դրամ անվանական արժեքով «Է02918452, Է03984727, Է01603221» սերիա-համարների և 15 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամներից թվով 6 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ00801082, Թ08302810, Թ43475018, Թ27292347, Թ05995689, Լ16521356» սերիա-համարների թղթադրամների տպագրական և պաշտպանական հատկանիշները համապատասխանում են ՀՀ պետստանդարտի պահանջներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի և 15 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամներից թվով 9 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 09765405, Թ 03508411» սերիա-համարների թղթադրամները կատարված են համակարգչային գունավոր շիթային տպիչով և չեն համապատասխանում ՀՀ պետստանդարտի պահանջներին։ 13.08.2009թ. Սամվել Կիրակոսյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ Ս.Կիրակոսյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող կրպակ-խանութը և Երևան քաղաքի Արցախի 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սրճարանը և նկարագրել է կատարած արարքը։ 13.08.2009թ. անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրություններով այն մասին, որ վկաներ Մարինե Մնացականյանը և Սվետիկ Աղաջանյանը ճանաչման ներկայացված երեք անձանցից ճանաչել և մատնացույց են արել Սամվել Կիրակոսյանին, որպես 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 24-ի և հուլիսի 11-ին, ժամը 01-ի սահմաններում իրենց կասկածելի թղթադրամներ վճարած անձնավորության։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի, թվով 1 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 03508411» սերիա-համարի և թվով 8 հատ «Թ 09765405» սերիա-համարի թղթադրամներով։ Ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանին մեղսագրվող հանցանքը հիմնավորվեց նաև վկա Արմեն Անուշավանի Նահապետյանի նախաքննական ցուցմունքով։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունը ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 18 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է ՀՀ քրեական օրենսգրքով։ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասը նախատեսում և պատասխանատվություն է սահմանում կեղծ փողեր կամ արժեթղթեր` իրացնելու նպատակով պատրաստելու կամ պահելու կամ դրանք իրացնելու համար։ Նախաքննության մարմինը ամբաստանյալ Սամվել Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքը նկարագրելիս նշել է, որ վերջինս 2009թ. հուլիսի 10-ին, ժամը 23։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի 8 հասցեում գտնվող «Հանդիպում» սրճարանում, ծանոթանալով քննությամբ չպարզված երկու անհայտ անձանց հետ, նրանցից մեկից դրամ մանրելու պատրվակով, ստացել է 2 հատ 5000 և 9 հատ 1000 անվանական արժեքով կեղծ թղթադրամներ և դրանք իրացնելու նպատակով, պատվիրած գարեջրի դիմաց վճարում կատարելու պատրվակով սրճարանի մատուցողուհի Մարինե Մնացականյանին տվել է մեկ հատ 5000 դրամանոց կեղծ թղթադրամ, սակայն վերջինս ճշտելով, որ այն կեղծ է, «անմիջապես հետ է վերադարձրել» Ս.Կիրակոսյանին։ Այնուհետև Ս.Կիրակոսյանը 2009թ. հուլիսի 11-ին, ժամը 01։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Արցախի 2 հասցեում գտնվող խանութ-կրպակում գարեջուր գնելու պատրվակով, նույն կրպակի վաճառողուհի Սվետիկ Աղաջանյանին իրացրել է իր մոտ պահվող 1 հատ կեղծ 1000 ՀՀ անվանական արժեքի թղթադրամը, սակայն վերջինս նկատելով, որ այն կեղծ է, «անմիջապես վերադարձրել է» Ս.Կիրակոսյանին։ Այսպիսով, «Ս.Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելով, պահելով և իրացնելով կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 202 հոդվածի 1-ին մասով»։ Հոդվածի շրջանակներում կեղծ փողերի կամ արժեթղթերի իրացումն ընկալվում է ինչպես դրանք անձամբ օգտագործելը, այնպես էլ դրանք ուրիշին տալը, ընդ որում հաշվի չի առնվում, թե դրանք հատուցմամբ, անհատույց կամ ինչ քանակությամբ են տրվել։ Դատաքննությամբ վկաներ Մարինե Մնացականյանի, Սվետիկ Աղաջանյանի և Ռաֆիկ Գևորգյանի կողմից տրված ցուցմունքներով պարզվեց և հաստատվեց, որ վերջիններս Սամվել Կիրակոսյանի կողմից իրացման նպատակով տրված թղթադրամները գունազրկված և ճմրթված լինելու պատճառով կասկածելի համարելով անմիջապես հետ են վերադարձրել։ Այսինքն Սամվել Կիրակոսյանի գործողություններում ակնհայտորեն առկա են ոչ թե կեղծ թղթադրամներ իրացնելու ավարտված, այլ չավարտված հանցակազմի հատկանիշներն, ընդ որում հանցագործությունն ավարտին չի հաuցվել ոչ թե Ս.Կիրակոսյանի կամքով, այլ օբյեկտիվորեն նրա կամքից անկախ հանգամանքների հետևանքով, քանի որ թղթադրամների կասկածելի լինելու պատճառով դրանք անմիջականորեն հետ են վերադարձվել, իսկ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34 հոդվածի` ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հաuցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով համարվում է հանցափորձ։ Նախաքննության մարմինը Ս.Կիրակոսյանի արարքը որակել է հետևյալ կերպ. «Այսպիսով, Ս.Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելով, պահելով և իրացնելով կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 202 հոդվածի 1-ին մասով»։ Այնինչ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիան նախատեսում է կեղծ փողերի կամ արժեթղթերի` իրացնելու նպատակով «պատրաստելու», «պահելու» կամ «իրացնելու» հանցակազմ, ինչպես տեսնում ենք «իրացնելու նպատակով կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելու» հանցակազմ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով ընդհանրապես չի նախատեսվում։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածն ունի բարդ` երկընտրելի հանցակազմ, որում նկարագրվում են երեք ինքնուրույն գործողություններ և երկընտրելիությունը կայանում է նրանում, որ արարքներից թեկուզև մեկի կատարումը բավարար է արարքն ավարտված հանցագործություն ճանաչելու համար։ Այսպիսով դատարանը գտնում է, որ Սամվել Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքի իրավաբանական որակումը պետք է համապատասխանեցնել արարքի նկարագրությանը։ Այսինքն, Սամվել Կիրակոսյանն իրացնելու նպատակով իր մոտ պահել է կեղծ թղթադրամներ, իսկ այն հանգամանքը, որ վերջինս դրանք հենց իրացման նպատակով է իր մոտ պահել հիմնավորվում է գործով ապացուցված այն հանգամանքներով, որ Ս.Կիրակոսյանը երկու անգամ փորձել է դրանք իրացնել, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում իրացումն ավարտին չի հասցրել, հետևաբար դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից Ս.Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալից պետք է բացառել հանցակազմի «կեղծ թղթադրամներ ձեռք բերելու և իրացնելու տարրերը»։ Այսպիսով, դատարանը գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ և դրանց բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։ Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 2-րդ կետի` պատժի տեuակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աuտիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը երիտասարդ է, կատարած արարքի համար իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, բացի այդ Ս.Կիրակոսյանը բնութագրվում է դրականորեն, խնամքին ունի փոքրահասակ երկու երեխա և թոշակառու մայր, ընտանիքը սոցիալապես անապահով է, ամբաստանյալն ընտանիքի միակ կերակրողն է, 1988թ. դեկտեմբերի 07-ի երկրաշարժի հետևանքով ընտանիքը զրկվել է կացարանից և մինչ օրս անօթևան է։ Հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսսված սանկցիան` ազատազրկում երեքից յոթ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, դատարանը գտնում է, որ Սամվել Կիրակոսյանի նկատմամբ պետք է ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակել, սակայն հաշվի առնելով, որ հանցագործությամբ գույքային վնաս չի պատճառվել և բացակայում է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի առկայությունը, գտնում է, որ հոդվածի սանկցիայով գույքի բռնագրավում լրացուցիչ պատիժը կիրառելու անհրաժեշտություն չկա։ Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի, թվով 1 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 03508411» սերիա-համարի և թվով 8 հատ «Թ 09765405» սերիա-համարի թղթադրամները պետք է ոչնչացնել, իսկ Սամվել Կիրակոսյանի մոտից առգրավված 3 հատ ՀՀ «20000» դրամ անվանական արժեքով և 6 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամները պետք է վերադարձնել Սամվել Կիրակոսյանին։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Սամվել Միշայի Կիրակոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 202 հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Պատժի սկիզբը հաշվել 11.07.2009թ.։ Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 2 հատ «5000» դրամ անվանական արժեքով «Ժ00273431» սերիա-համարի, թվով 1 հատ «1000» դրամ անվանական արժեքով «Թ 03508411» սերիա-համարի և թվով 8 հատ «Թ 09765405» սերիա-համարի թղթադրամները` ոչնչացնել։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սամվել Կիրակոսյանի մոտից առգրավված 3 հատ ՀՀ «20000» դրամ անվանական արժեքով և 6 հատ ՀՀ «1000» դրամ անվանական արժեքով թղթադրամները վերադարձնել Սամվել Միշայի Կիրակոսյանի հարազատներին։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնի քննիչ Ա.Իսկանդարյանի կողմից 17.08.2009թ. կայացված որոշմամբ Սամվել Միշայի Կիրակոսյանին պատկանող անշարժ և շարժական գույքերի վրա դրված արգելանքը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ՕՀԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 17-11-2009 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 18-12-2009 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 24-12-2009 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 89 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 29-12-2009 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 193, 93 |