ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Քրեական գործ ԵԷԴ/0069/01/09

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

29 սեպտեմբերի 2009 թվական քաղաք Երևան

Հայաստանի Հանրապետության Վերաքննիչ քրեական դատարանը
հետևյալ կազմով`

նախագահող դատավոր` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
դատավորներ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

քարտուղարությամբ ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆ
մասնակցությամբ
մեղադրող՝ Ա.ԱՄԻՐԶԱԴՅԱՆ պաշտպան` Ա.ՀՈԲՈՍՅԱՆ

Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները Գագիկ Օնիկի Եղիազարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009 թվականի օգոստոսի 10-ի դատավճռի դեմ,

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2009 թվականի հունիսի 03-ի որոշմամբ ՀՀ Կառավարությանն առընթեր ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Թևանյանը թիվ 58207408 քրեական գործի վարույթից անջատել է Գագիկ Եղիազարյանի վերաբերյալ նյութերը և դրանցով հարուցել է նոր քրեական գործ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով, այն թողել է իր վարույթում և նախաքննությունը կատարել է թիվ 58206809 համարով:
2007 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Գագիկ Օնիկի Եղիազարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, նույն օրը նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
2007 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Գագիկ Օնիկի Եղիազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2009 թվականի ապրիլի 28-ին Գագիկ Եղիազարյանը հայտնաբերվել և ներկայացվել է քննությանը:
2009 թվականի մայիսի 05-ին Գագիկ Եղիազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
2009թ. հունիսի 17-ին քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանը սույն քրեական գործը քննել է դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ և 2009 թվականի օգոստոսի 10-ի դատավճռով Գագիկ Օնիկի Եղիազարյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով` դատապարտելով ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան հիմնարկում:
Գագիկ Օնիկի Եղիազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը թողել է անփոփոխ և պատժի սկիզբը հաշվել 2009թ. ապրիլի 28-ից:
Գործով ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերը որոշել է թողնել քրեական գործում:
ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի Էրեբունու հարկային տեսչության քաղաքացիական հայցն ընդդեմ Գագիկ Եղիազարյանի թողել է առանց քննության և քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցչին իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով, ընդհանուր հայցային վարույթով դիմելու դատարան:
Վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել ամբաստանյալ Գագիկ Եղիազարյանը և վերջինիս շահերի պաշտպան Անժելա Հոբոսյանը:
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը 2009 թվականի օգոստոսի 26 -ի որոշմամբ նշված վերաքննիչ բողոքներն ընդունել է վարույթ։

2.Գործի փաստական հանգամանքներըը.
Գագիկ Եղիազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով <<Գլավպ>> ՍՊ ընկերության բաժնետոմսերի 100 տոկոսի սեփականատերը և ընկերության տնօրենը, 2005 թվականի սեպտեմբեր ամսից, քննությամբ ինքնությունները չպարզված ոմն Հարութի և այլ անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ <<Գլավպ>> ՍՊ ընկերության միջոցով մինչև 2006 թվականի մայիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում փաստացի զբաղվել է կեղծ ձեռնարկատիրությամբ, այն է` առանց իրականում ապրանքներ մատակարարելու և ծառայություններ մատուցելու, կազմել և հանրապետության տարածքում գործող շուրջ 39 տնտեսավարող սուբյեկտների տրամադրել է 532.590.000 դրամի կեղծ հաշիվ ապրանքգրեր, որի պատճառով պետական բյուջե որպես ավելացված արժեքի հարկ չի վճարվել առանձնապես խոշոր չափի` 106.518.000 դրամ գումար, պետությանը պատճառելով նույն չափի գումարի վնաս:

3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Պաշտպանը իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանը դատական ակտ կայացնելիս, ըստ էության թույլ է տվել նյութական իրավունքի նորմի խախտում, չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70–րդ հոդվածը կամ ՀՀ ԱԺ 19.06.2009թ. <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշումը, ձևականորեն նշելով հանցավորի պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, իրականում այն հաշվի չի առել և չի կիրառել իր պաշտպանյալի նկատմամբ:
Իր պաշտպանյալը նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, տվել ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, օգնել նախաքննությանը, անկեղծորեն զղջացել կատարածի համար:
Բողոքի հեղինակը նշել է, որ առաջին ատյանի դատարանում միջնորդել է իր պաշտպանյալի նկատմամբ նշանակել մեղմ պատիժ` մինչև 3 տարի ժամկետով ազատազրկում և կիրառել ՀՀ ԱԺ 19.06.2009թ. <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշումը, սակայն դատարանը Գագիկ Եղիազարյանին դատապարտել է միայն ազատազրկման, առանց հաշվի առնելու քրեական գործում առկա և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով սահմանված մեղմացուցիչ հանգամանքները` այն է որ իր պաշտպանյալը նախաքննության ընթացքում տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունք, աջակցել է նախաքննությանը, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, նրա խնամքին են զառամյալ, կենսաթոշակառու ծնողները:
Բացի այդ իր պաշտպանյալը երբևէ իրավապահ մարմինների, օրենքի հետ խնդիրներ չի ունեցել, նախկինում արատավորված ու դատապարտված չի եղել, ամուրի է, բնութագրվում է դրական, ֆիզիկապես վատառողջ է, առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ միջին ծանրության հանցանք է կատարել, միաժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ նրա ընտանիքը գտնվում է ծանր սոցիալ տնտեսական պայմանների մեջ, միակ աշխատողը Գ.Եղիազարյանն է, և նրան դատապարտելով ազատազրկման, դրանով էլ ավելի ծանր նյութական ու հոգեկան կացության ենք դատապարտում նրա ընտանիքին` անաշխատունակ, զառամյալ ծնողներին, փաստորեն դատարանը պատժում է ոչ միայն Գ.Եղիազարյանին, այլև ծեր ծնողներին:
Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպանը խնդրել է Գագիկ Եղիազարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` նշանակելով փորձաշրջան նույն ժամանակով կամ նշանակել մինչև 3 տարի ժամկետով ազատազրկում և կիրառել ՀՀ ԱԺ 19.06. 2009թ. <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման 1-ին կետը:
Ամբաստանյալը իր վերաքննիչ բողոքով հայտնել է, որ ինքը լիովին ընդունել է իր մեղքը, զղջացել է կատարածի համար, ունի բազմաթիվ խրոնիկ հիվանդություններ և չի կարող լիարժեք բուժում ստանալ դատապարյալների հիվանդանոցում:
Բողոքի հեղինակը խնդրել է իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել կամ նշանակել ավելի մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ ԱԺ 19.06. 2009թ. <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշումը:
Վերաքննիչ բողոքներին առարկել է մեղադրողը:

4.Վերաքննիչ քրեական դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Քննելով վերաքննիչ բողոքները նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի և ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ։
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանը ամբաստանյալ Գ.Եղիազարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարված հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը` այն, որ ամբաստանյալ Գ.Եղիազարյանը նախկինում արատավորված և դատապարտված չի եղել, ամուրի է, ունի զառամյալ ծնողներ, ֆիզիկապես վատառողջ է, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար: Որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք դատարանը համարել է առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ միջին ծանրության հանցանք կատարելը: Պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է այն հետևության, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժը նշանակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների իրավադրույթների պահպանմամբ և նշանակված պատիժը համապատասխանում է հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը միաժամանակ հանգում է այն հետևության, որ բողոքում նշված փաստարկները հիմք չեն կարող դառնալ Գ.Եղիազարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելուն:
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը միաժամանակ նույնպես հանգում է այն հետևության, որ Գագիկ Եղիազարյանը ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար և որ նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր նույնպես չկան հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել նոր հանցագործությունները։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է քննարկվի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
/Այդպիսի իրավական դիրքորոշում է հայտնել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ քրեական գործով, 2008 թվականի փետրվարի 01-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշում/
Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ բողոքում նշված հանգամանքները չեն վկայում այն հասարակական վտանգավորության բացակայության մասին, որը բնորոշ է ամբաստանյալի կատարած հանցագործությանը, դրանք չեն նվազեցնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Միևնույն ժամանակ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս արդեն իսկ հաշվի է առել վերաքննիչ բողոքներում նշված հանգամանքները:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Եղիազարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին հասնելու հարցերը, նկատի ունենալով կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող նշված տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` իրենց համակցությամբ, Վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է այն հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, հետևաբար բերված վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, հաշվի առնելով նաև, որ ամբաստանյալը պետությանը պատճառված վնասի վերականգնման ուղղությամբ ոչ մի միջոց չի ձեռնարկել:
Այսպիսով Վերաքննիչ քրեական դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքներում բերված եզրահանգումներն` անհիմն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ
Ամբաստանյալի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, օրինական ուժի մեջ թողնելով Գագիկ Օնիկի Եղիազարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009 թվականի օգոստոսի 10-ի դատավճիռը:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին հրապարակումից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ