գործ հ. ԵԷԴ/0068/01/09

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն

04-ը դեկտեմբերի 2009թ. ք.Երևան

Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանը
/այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ԱՐՏԵՄՅԱՆԻ
Լ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ԵՐԻՑՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առավ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանի՝ ծնված 12.05.1981թ-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին 2 անձ, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվել է ք.Երևան, Մ.Ավետիսյան 2 փողոց, 15-ա շենք, բն.33/:
Մեղադրվում է ՀՀ քր. օր-ի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով:
Որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը, կալանքի տակ է 2009թ. մայիսի 15-ից:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2008 թվականի դեկտեմբերի 11-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունու քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 12131608 քրեական գործը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով, որը նույն որոշմամբ ընդունվել է քննիչի վարույթ` նախաքննություն կատարելու համար:
14.01.2009թ. նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանին բերման ենթարկել ՀՀ Ոստիկանության Էրեբունու բաժին` առանց հարգելի պատճառների հարցաքննության չներկայանալու հիմքով:
21.01.2009թ. կասկածյալ Մանուկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել անձնական երաշխավորության հանձնելը:
2009 թվականի հունվարի 28-ին Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 1-ին մասով, որով նրան առաջադրվել է մեղադրանք:
17.03.2009թ. թիվ 12131608 քրեական գործը վարույթ է ընդունել ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության քննիչ Վ. Մուրադյանը:
Նախաքննական մարմնի 15.05.2009թ. որոշմամբ Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանին ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 28.01.2009թ. որոշումը փոփոխվել, լրացվել է և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանը, 15.05.2009թ. որոշմամբ, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանքը 2/երկու/ ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվելով 15.05.2009թ.-ից:
Նախաքննական մարմնի 10.06.2009թ. որոշմամբ թիվ 12131608 քրեական գործից առանձնացվել է անհայտ անձի կողմից Արկադի Սիմոնյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է 12131608/1 համարը:
19.06.2009թ. ՀՀ Երևան քաղաքի դատախազի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանի ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետով ուղարկվել է ՀՀ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու և լուծելու համար:
ՀՀ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ամբաստանյալ Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և դատապարտվել ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով, որը նա պետք է կրի Հայաստանի Հանրապետության Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Ամբաստանյալ Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2009 թվականի մայիսի 15-ից, նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նույն դատավճռով քաղ. հայցի հարցը համարվել է լուծված:
Դատավճռով նաև վճռվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված Արկադի Սիմոնյանի գործվածքից բաճկոնը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել Արկադի Սիմոնյանին:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանի պաշտպան Է. Չինարյանը:
Դատավարության մյուս մասնակիցների կողմից վերաքննիչ բողոքներ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխաններ չեն ներկայացվել:
Վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ քրեական դատարանի 09.11.2009թ. որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
Քրեական գործը Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է 2009թ. հոկտեմբերի 23-ին:

2.Գործի փաստական հանգամանքները
ՀՀ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը 18.09.2009թ. դատավճռով հաստատված է համարել հետևյալը.
Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանը, 2008թ. դեկտեմբերի 10-ի լույս 11-ի գիշերը, ժամը 00.05-ի սահմաններում, ՙԼունա-1՚ ՍՊԸ-ին պատկանող, Երևան քաղաքի Նուբարաշենի խճուղի 5/10 հասցեում գործող գիշերային ակումբում, գործով չպարզված անձի հետ, ալկոհոլ օգտագործած վիճակում, կոնֆլիկտային իրավիճակ ստեղծելու նպատակով, Արկադի Մանուկի Սիմոնյանին հրավիրել է բակ զրուցելու, այնուհետև ակումբի բակում` նպատակ ունենալով ընդգծել իր անձի առավելությունը Արկադի Մանուկի Սիմոնյանի նկատմամբ, առանց որևէ պատճառի, անհիմն վիճաբանել է Ա. Սիմոնյանի հետ, ծեծի ենթարկել նրան, որի ընթացքում իր մոտ գտնվող դանակով, խուլիգանական դրդումներով մեկ անգամ հարվածել է Ա. Սիմոնյանի կրծքավանդակին` կրծքավանդակի և որովայնի խոռոչների համակցված, ծակած-կտրած, թափանցող, ներքին օրգանների վնասմամբ` վերջինիս առողջությանը պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, այնուհետև դեպքի վայրից դիմել փախուստի ու թաքնվել քննությունից։

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքում պաշտպան Է. Չինարյանը, գտնելով, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը սխալ է որակվել, նրա արարքը խուլիգանական դրդումներով չի կատարվել, նշել է, որ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը ենթակա է բեկանման, հետևյալ կերպ փաստարկելով իր նշված եզրահանգումը:
ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետը պատիժ է սահմանում խուլիգանական դրդումներով անձի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար, այսինքն` արարքը որակվում է հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշով` ՙխուլիգանական դրդումներով՚:
Օրենսդրությունը ՙխուլիգանական դրդումներ՚-ի տարածական մեկնաբանություն չի տալիս, սակայն իրավական պրակտիկայում, ըստ պաշտպանի, ՙխուլիգանական դրդումներ՚-ի հասկացությունը սահմանելու համար հաճախ դիմում են խուլիգանության համար պատասխանատվություն սահմանող դիսպոզիցիայի պարզաբանմանը:
Վերաքննիչ բողոքում պաշտպանը նշել է, որ, ելնելով ՀՀ քր. օր.-ի 258հդ.-ի դիսպոզիցիայի մեկնաբանություններից, խուլիգանական կարելի է համարել այն շարժառիթները, որոնց հիմքում ընկած է հանցավորի` հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումը:
Ոչ նախաքննության, ոչ էլ դատաքննության ընթացքում չեն բացահայտվել արարքի կատարման շարժառիթները և այն պատճառաբանությունները, որ ամբաստանյալը արարքը կատարել է խուլիգանական դրդումներով, իր անձի առավելությունը ընդգծելու նպատակով, չի հիմնավորվել:
Նախաքննության և դատաքննության ժամանակ ամբաստանյալը պնդել է, որ առանց որևէ պարզաբանում կատարելու ակումբի բակում, աստիճանահարթակի վրա նախահարձակ է եղել տուժող Արկադի Սիմոնյանը, որի պատճառով էլ տեղի է ունեցել քաշքշուկ և միմյանց փոխադարձ հարվածներ են հասցրել: Նրանք միմյանց հասցեին վիրավորական արտահայտություններ չեն արել:
Վկա Հրայր Ազիզյանը իր ցուցմունքում պնդել է, որ դեպքը տեղի է ունեցել գիշերային ակումբի բակում, դեպքի ժամանակ ոչ-ոք չի մոտեցել, չի միջամտել, ականատեսներ չեն եղել, աղմուկ չի բարձրացվել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել:
Վկաներ Նունե Աղասյանը, Ալվարդ Օհանյանը նույնպես պնդել են, որ իրենք աղմուկ չեն լսել, վիճաբանություն չեն տեսել:
Արարքի ճիշտ որակումը պահանջում է գործի բոլոր հանգամանքների և հատկապես, հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի մանրակրկիտ ուսումնասիրում, ուստի անհրաժեշտ է պարզել, թե ով է եղել կռվի հրահրողը:
Այնուհետև պաշտպանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ եթե պարզվում է, որ վիճաբանությունը առաջացել է տուժողի ապօրինի գործողությունների հետևանքով, ապա արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանական դրդումներով կատարված արարք: Արարքը խուլիգանական դրդումներով որակելու համար պետք է պարզել սուբյեկտիվ կողմի այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են բացառիկ ցինիզմը և բացահայտ արհամարհական վերաբերմունքը հասարակության և շրջապատի նկատմամբ, առավելևս, որ արարքը կատարվել է առանց պատճառի:
Ըստ պաշտպանի` ամբաստանյալը նման վարքագիծ չի դրսևորել, այլ վնասվածքը հասցրել է տուժողի կողմից առանց պատճառի նախահարձակ լինելու հետևանքով:
Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Մանուկ Հովհաննիսյանի քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել, որպես ամբաստանյալի քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրել այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել, խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխաներ, մեղայականով ներկայացել է նախաքննական մարմնին, զղջացել է արարքի համար:
Բացի այդ, ամբաստանյալը հարթել է տուժողին պատճառված բոլոր վնասները կամովին, հաշտվել է տուժողի հետ, բնութագրվում է դրական:
Խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել ՀՀ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 18.09.2009թ. դատավճիռը, Մանուկ Հովհաննիսյանի արարքը վերաորակել ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 1-ին մասի հատկանիշներով, նրա նկատմամբ կիրառել ՀՀ քր. օր.-ի 64հդ.-ի պահանջը` օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակել:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, լսելով պաշտպանի կողմից իր վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները, ամբաստանյալի պատճառաբանությունները, դատական ակտը չբողոքարկած հակառակ կողմի` մեղադրողի պատասխանը, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտավ, որ ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանի պաշտպան Է. Չինարյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` ՀՀ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.09.2009թ. դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանի ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետով` թողնելով օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 385հդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Քրեական գործի փաստական հանգաման
պատճառելու փաստը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում, վերաքննիչ բողոքում պաշտպանը վիճարկում է միայն առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալի արարքին ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետով տրված, իր կարծիքով` սխալ գնահատականը:
Նախաքննության ընթացքում Մանուկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ի լույս 11-ի գիշերը այցելել է Նուբարաշենի խճուղում գտնվող ՙԼունա-1՚ գիշերային ակումբ։ Ակումբում վիճաբանել է անծանոթ մի տղայի հետ, որի ընթացքում բարմենի սեղանի վրայից վերցրել է դանակը և մեկ անգամ հարվածել նրա կրծքավանդակին ու դիմել փախուստի։
Վերաքննիչ քրեական դատարանը, իրավական ստուգման և գնահատության ենթարկելով Մանուկ Հովհաննիսյանի` նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, այն համադրելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ, ստուգելով ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց ստուգելով ու գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության վերաբերյալ քրեադատավարական պահանջների, ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Մանուկ Հովհաննիսյանի` նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները արժանահավատ չեն, մտացածին են, նպատակ են հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, նրա կողմից ՀՀ քր. օր.-ի 112 հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված, իսկ նրա պատճառաբանությունները հերքված են հետևյալ ապացույցներով:
Տուժող Արկադի Սիմոնյանի` նախաքննությամբ տրված և առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ին, ժամը 23.00-ի սահմաններում, իր ծանոթ Գեղամ Քերոբյանի հրավերով, իր մյուս ծանոթ Հրայր Ազիզյանի հետ միասին գնացել է Երևան քաղաքի Նուբարաշենի խճուղում գործող ՙԼունա-1՚ գիշերային ակումբ։ Որոշ ժամանակ անց ակումբ են եկել երկու անծանոթ անձինք։ Արդեն ժամը 24.00-ի սահմաններում այդ անծանոթ տղաներից մեկն իրեն հրավիրել է բակ զրուցելու, այնուհետև ակումբի բակում, առանց որևէ պատճառի, անհիմն վիճաբանել են իր հետ, երկուսով հարձակվել իր վրա և սկսել ծեծի ենթարկել։ Այդ ընթացքում ինքը զգացել է սուր ցավ, որից հետո կրծքավանդակի հատվածից սկսել է արյուն գալ։
Վկա Հրայր Ազիզյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ին, իր ծանոթներ Արկադի Սիմոնյանի և Գեղամ Քերոբյանի հետ միասին գտնվել է Նուբարաշենի խճուղում գտնվող ՙԼունա-1՚ գիշերային ակումբում, երբ ակումբ են եկել երկու անծանոթ երիտասարդներ։ Նրանցից մեկը Արկադի Սիմոնյանին հրավիրել է բակ։ Որոշ ժամանակ անց ինքը նույնպես դուրս է եկել բակ, և տեսել է, որ երկու անծանոթ երիտասարդներ ծեծի են ենթարկում նրան։ Ինքը միջամտել է և տեսել, որ Արկադի Սիմոնյանի կրծքավանդակից արյուն է հոսում։ Դրանից հետո, անծանոթ տղաները նստել են բակում կայանված ՙՄերսեդես՚ մակնիշի ավտոմեքենան և դիմել փախուստի։
Վկա Ալվարդ Օհանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ին, երկու անծանոթ տղաների հետ միասին, ՙԼունա-1՚ գիշերային ակումբ է եկել Նուբարաշեն թաղամասի բնակիչ Գեղամը։ Քիչ անց ակումբ են եկել նաև երկու երիտասարդ տղաներ, որոնցից մեկի մականունը ՙՄանչ՚ է։ Այնուհետև ակումբ եկած ոստիկանության աշխատակիցներից տեղեկացել է, որ ակումբի բակում տեղի է ունեցել դանակահարություն։
Վկա Գեղամ Քերոբյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ին, իր ծանոթներ Արկադի Սիմոնյանի և Հրայր Ազիզյանի հետ միասին գտնվել է Նուբարաշենի խճուղում գտնվող ՙԼունա-1՚ գիշերային ակումբում։ Որոշ ժամանակ անց բակից աղմուկի ձայներ է լսել և դուրս է եկել բակ, որտեղ տեսել է Արկադի Սիմոնյանին` ձեռքերով փորը բռնած վիճակում։ Մոտեցել է նրան և տեսել, որ վերջինիս կրծքավանդակից արյուն է հոսում։ Փորձել է պարզել, թե ինչ է տեղի ունեցել և այդ նպատակով մոտեցել է բակում կայանված ՙՄերսեդես՚ մակնիշի ավտոմեքենայի մեջ նստած անծանոթ երիտասարդներին։Իր հետ զրուցելուց հետո, վերջիններս դիմել են փախուստի։ Այնուհետև իր ավտոմեքենայով Արկադի Սիմոնյանին տեղափոխել է վերջինիս բնակարան։ Ճանապարհին Ա. Սիմոնյանը հայտնել է, որ իրեն ծեծի են ենթարկել ՙՄերսեդես՚ մակնիշի ավտոմեքենայում գտնվող անծանոթ անձինք։
Վկա Գևորգ Առուշանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Մանուկ Հովհաննիսյանի հետ գտնվում է ընկերական հարաբերությունների մեջ։ Վերջինս ՌԴ-ից վերադառնալուց հետո իրեն հայտնել է, որ 2008թ. դեկտեմբեր ամսին ինչ-որ գիշերային ակումբում վիճաբանել և դանակով հարվածել է անծանոթ մի երիտասարդի։
Վկա Լիդա Օհանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ին, ժամը 24.00-ի սահմաններում ՙԼունա-1՚ գիշերային ակումբի բակից աղմուկի ձայներ է լսել։ Դուրս է եկել բակ և տեսել է մի խումբ վիճաբանող անձանց և արագ ընթացքով հեռացող ՙՄերսեդես՚ մակնիշի ավտոմեքենա։ Անմիջապես զանգահարել է ոստիկանություն։ Քիչ անց ակումբ են եկել ոստիկանության աշխատակիցները, որոնցից տեղեկացել է, որ ակումբի բակում տեղի է ունեցել դանակահարություն։
Վկա` Թամարա Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ին, երկու անծանոթ տղաների հետ միասին, ՙԼունա-1՚ գիշերային ակումբ է եկել ՙՆուբարաշեն՚ թաղամասի բնակիչ Գեղամը։ Քիչ անց ակումբ են եկել նաև երկու երիտասարդ տղաներ, որոնցից մեկի մականունը ՙՄանչ՚ է։ Այնուհետև ակումբ եկած ոստիկանության աշխատակիցներից տեղեկացել է, որ ակումբի բակում տեղի է ունեցել դանակահարություն։
Վկա Ալինա Տոնոյանի` նախաքննությամբ տրված և առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ին, իր ամուսնու` Արկադի Սիմոնյանի հետ գտնվել է տանը, երբ իրենց տուն է եկել ազգական Հրայր Ազիզյանը։ Այնուհետև, Հրայրն ամուսնու հետ դուրս է եկել տանից։ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ի, լույս 11-ի գիշերը, ժամը 01.00-ի սահմաններում, Հրայր Ազիզյանը և Գեղամ Քերոբյանը, ամուսնուն` Արկադի Սիմոնյանին, բերել են տուն։ Տեսնելով, որ ամուսնու կրծքավանդակից արյուն է հոսում, հարցրել է, թե ինչ է պատահել, որին ի պատասխան Գեղամ Քերոբյանն ասել է, որ երկու անծանոթ տղաներ ակումբում վիճաբանել են Արկադիի հետ և այդ ընթացքում, նրանցից մեկը դանակով հարվածել է Արկադիին։
Վկա Հասմիկ Օհանյանի` նախաքննությամբ տրված և առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ին, ժամը 24.00-ի սահմաններում, ակումբի բակից լսել է վիճաբանության ձայներ։ Այնուհետև, լսել է բակից արագ ընթացքով հեռացող ավտոմեքենայի ձայն։ Իր մայր Լիդա Օհանյանը դուրս է եկել ակումբի բակ և վերադառնալով ասել է, որ վիճաբանում են ակումբի հաճախորդները։ Որոշ ժամանակ անց ակումբ են եկել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնել, որ ակումբի բակում տեղի է ունեցել դանակահարություն։
Ամբաստանյալ Մանուկ Հովհաննիսյանի կողմից կատարված հանցանքը հիմնավորվել է նաև դեպքի վայրի զննության և այդ առթիվ կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի` Հրայր Ազիզյանը մատնացույց է արել ՙԼունա-1՚ ՍՊԸ-ին պատկանող, Երևան քաղաքի Նուբարաշենի խճուղի 5/10 հասցեում գործող գիշերային ակումբի բակի այն հատվածը, որտեղ երկու անծանոթ անձինք, ովքեր մինչ այդ գտնվել են ակումբում, վիճաբանել և ծեծի են ենթարկել Արկադի Սիմոնյանին։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրություններով, համաձայն որի` Թամարա Արևշատի Ավետիսյանը և Ալվարդ Ռուդիկի Օհանյանը ճանաչել են լուսանկարով իրենց ճանաչման ներկայացված անձանցից Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանի լուսանկարը և հայտարարել, որ դա ՙՄանչ՚ մականունով այն անձն է, որը 2008թ. հոկտեմբերի 10-ին մի ծանոթ երիտասարդ տղայի հետ գտնվել է ՙԼունա-1՚ գիշերային ակումբում։
Փորձագետի թիվ 2019/հ եզրակացության համաձայն` Ա. Սիմոնյանի մարմնական վնասվածքները` դեմքի շրջանի տարածուն արյունազեղումների, կրծքավանդակի և որովայնի խոռոչների համակցված, ծակած-կտրած, թափանցող, ներքին օրգանների վնասմամբ` վերքի ձևով, հասցվել են. արյունազեղումները` բութ, կոշտ առարկաներով, վերքը` սուր, ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է նշված ժամկետում, որոնք վերջինիս առողջությանը պատճառել են կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս։
Փորձագետի թիվ 663 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված գործվածքով բաճկոնի վրա տեղակայված հետքերում հաստատվել է արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և առաջացել է ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի B խմբի արյուն ունեցող որևէ անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր առաջանալ Արկադի Սիմոնյանից։
Փորձագետի թիվ 104 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված, Ա. Սիմոնյանի գործվածքով բաճկոնի աջ թևատակի կարի քանդվածքների տեսքով վնասվածքը առաջացել է գործվածքի` տվյալ տեղամասի կառչման և ձգման արդյունքում։
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու որոշման համաձայն` Արկադի Մանուկյանի հագին դեպքի պահին եղած հանցագործության հետքերով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց և կցվել է քրեական գործին։
Մեղայականով ներկայանալու վերաբերյալ կազմված արձանագրության համաձայն` 2009թ. հունվարի 21-ին Էրեբունու քննչական բաժին է մեղայականով ներկայացել Մ. Ավետիսյան 2 փողոց, 15ա շենքի, 33 բնակարանի բնակիչ Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանը և հայտնել, որ 2008թ. դեկտեմբերի 10-ին, ՙԼունա-1՚ գիշերային ակումբում ինքն է վիճաբանել Արկադի Սիմոնյանի հետ և բարմենի սեղանի վրայից մինչ այդ վերցրած դանակով մեկ անգամ հարվածել նրա կրծքավանդակին:
ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում խուլիգանական դրդումներով մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար, այստեղ ՙխուլիգանական դրդումները՚ հանցագործության շարժառիթն են, այնպիսի շարժառիթներ, որոնց հիմքում ընկած է հանցանք կատարող անձի` հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումը:
Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած է հասարակությանը չհարգելուց, հասարակության շահերն անտեսելուց, օրենքի և բարոյական նորմերի պահանջներն արհամարհելուց ծնված անձի եսամոլությունը: Հենց այդ եսամոլությունից ծնված պահանջները բավարարելու համար առաջացած խոչընդոտները վերացնելու հարցում, սեփական անձի ՙառավելություններն՚ ընդգծելու մոլուցքից մղված, իր հակասոցիալական պահանջմունքները բավարարելու համար, հանցավորը պատրաստ է լինում դիմել ամենածայրահեղ քայլերի, այդ թվում նաև` մեկ այլ անձի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, ընդհուպ` սպանության:
Այսինքն, խուլիգանական դրդումներով հանցանք կատարող անձը մեկ այլ անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ոտնձգություն է կատարում ոչ այնքան տուժողի հետ ունեցած որոշակի անձնական փոխհարաբերություններից ելնելով, նա կարող է, ընդհանրապես, մինչ այդ պահը տուժողին ճանաչած չլինի էլ, կամ էլ ճանաչած լինի բառացիորեն հաշված րոպեներ առաջ, ինչպես սույն քրեական գործով, որքան հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, սեփական ՙես՚-ի առավելությունները ընդգծելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումով: Հենց այդ է պատճառը, որ խուլիգանական դրդումներով անձի կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների դեպքում, ՙԽուլիգանական դրդումները՚ երբեմն առաջին հայացքից շատ աննշան, չնչին են լինում, երբեմն նույնիսկ թվում է, որ որոշակի շարժառիթներ չկան: Սակայն յուրաքանչյուր մարդկային արարք, այդ թվում` և իրավաչափ, անգամ սոցիալապես օգտակար արարքները և հանրորեն վտանգավոր, հակաօրինական արարքները, իրենցից ներկայացնում են գիտակցական և կամային տարրերի դրսևորում, այսինքն, դրանք հենց այնպես չեն կատարվում, միշտ պայմանավորված են լինում որոշակի շարժառիթներով: Այդ շարժառիթները միշտ չէ, որ ընդգծված են լինում, երբեմն դրանք անգամ չեն երևում, սակայն հոգեբանական տեսանկյունից` անշարժառիթ արարքներ չեն կարող լինել, այդ շարժառիթները երբեմն գտնվում եմ ենթագիտակցականի խորքերում, բայց միշտ առկա են:
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորված է, որ Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանը, 2008թ. դեկտեմբերի 10-ին, ժամը 23.00-ի սահմաններում, գործով տուժող Արկադի Մանուկի Սիմոնյանը, իր ծանոթ, գործով վկա Գեղամ Քերոբյանի հրավերով, գործով վկա Հրայր Ազիզյանի հետ միասին, գնացել է ՙԼունա-1՚ ՍՊԸ-ին պատկանող, Երևան քաղաքի Նուբարաշենի խճուղի 5/10 հասցեում գործող գիշերային ակումբ: Որոշ ժամանակ անց, ինքնությունը չպարզված անձնավորության հետ միասին, ակումբ է եկել ամբաստանյալ Մանուկ Հովհաննիսյանը: Արդեն ժամը 00.05-ի սահմաններում, Մանուկ Հովհաննիսյանը, գործով չպարզված անձի հետ, ալկոհոլ օգտագործած վիճակում, կոնֆլիկտային իրավիճակ ստեղծելու նպատակով, Արկադի Մանուկի Սիմոնյանին հրավիրել է բակ զրուցելու, այնուհետև ակումբի բակում` նպատակ ունենալով ընդգծել իր անձի առավելությունը Արկադի Մանուկի Սիմոնյանի նկատմամբ, առանց որևէ պատճառի, անհիմն վիճաբանել է Ա. Սիմոնյանի հետ, ինքնությունը չպարզված անձի հետ ծեծի ենթարկել նրան, որի ընթացքում իր մոտ գտնվող դանակով, խուլիգանական դրդումներով մեկ անգամ հարվածել է Ա. Սիմոնյանի կրծքավանդակին` կրծքավանդակի և որովայնի խոռոչների համակցված, ծակած-կտրած, թափանցող, ներքին օրգանների վնասմամբ` վերջինիս առողջությանը պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, այնուհետև դեպքի վայրից դիմել փախուստի ու թաքնվել քննությունից, այսինքն` կատարել է արարք, որի հատկանիշները նույնանում են ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Քրեական գործի նյութերով չի հիմնավորվում պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, որ դեպքը տեղի է ունեցել տուժողի անօրինական գործողությունների` այն է` տուժողի կողմից նախահարձակ լինելու պատճառով:
Հիմնավոր չէ նաև պաշտպանի կողմից վկաներ Հրայր Ազիզյանի, Նունե Աղասյանի, Ալվարդ Օհանյանի ցուցմունքների վկայակոչումը այն առումով, որ դեպքի ժամանակ ոչ-ոք չի մոտեցել, չի միջամտել, ականատեսներ չեն եղել, աղմուկ չի բարձրացվել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել` հետևյալ պատճառաաբնությամբ:
Մանուկ Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ոչ թե խուլիգանության հետ զուգորդված մեկ այլ անձի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու, այլ խուլիգանական դրդումներով մեկ այլ անձի առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու համար: Իսկ եթե այդ ամենը զուգակցվեր նաև աղմուկի, փոխադարձ հայհոյանքների, այլ անձանց մոտենալու, արդյունքում` օբյեկտի աշխատանքի բնականոն ընթացքը խանգարելով` հասարակական կարգը խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հետ, արարքը պետք է որակվեր ոչ միայն ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետով, այլ համակցությամբ` ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետով և ՀՀ քր. օր.-ի 258հդ.-ի համապատասխան մասով` այս դեպքում` զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ` խուլիգանություն:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Մանուկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.09.2009թ. դատավճիռը այդ մասով ևս պետք է թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար, ինչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններումª հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պահանջը` ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քր. օր.-ի 64-րդ հոդ.-ի կիրառմամբ` նշանակել օրենքով սահմանված նվազագույն պատժից ավելի մեղմ պատիժ, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Նշանակվող պատիժը չի կարող հոդվածի սանկցիայում նախատեսված պատժի առավելագույն կամ նվազագույն չափից ավելի խիստ կամ մեղմ լինել, այսինքն` դուրս գալ Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայի սահմաններից: Այդ պահանջից բացառություն կարող է անել միայն ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, որի Ընդհանուր մասում նախատեսված հատուկ նորմերի ուժով դատարանին իրավունք է վերապահում դուրս գալ այդ սահմաններից:
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
Նշված հոդվածի բովանդակային վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ օրենսդիրը ՀՀ քր. օր.-ի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար անհրաժեշտ է համարում հետևյալ երկու պայմաններից գոնե մեկի առկայությունը.
Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը.
Խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը:
Ընդ որում, ՀՀ քր. օր.-ի 64-րդ հոդ.-ի կիրառման համար կարևորը ոչ թե պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների քանակն է,
այլ դրանց որակը, բացառիկ կարող է ճանաչվել անգամ մեկ մեղմացնող հանգամանք:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով առկա չեն վերը նշված պայմաններից որևէ մեկը, առկա է ամբաստանյալի քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող բազմաքանակ հանգամանքներ, որոնք բացառիկ չեն ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ իրենց համակցության մեջ:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանը, 18.09.2009թ. դատավճռով պատիժ նշանակելիս, լիարժեքորեն հաշվի է առել ամբաստանյալի քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող բոլոր հանգամանքները, հանցագործության կատարման կոնկրետ հանգամանքները և նշանակել է ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույնին մոտ պատիժ` ազատազրկում 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով, այն դեպքում, երբ նշված հանցագործության սանկցիան նախատեսում է պատիժ` ազատազրկում` հինգից տասը տարի ժամկետով:
Քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
ՀՀ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.09.2009թ. դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Մանուկ Գագիկի Հովհաննիսյանի ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 2-րդ մասի 9-րդ կետով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ