ԵԱՔԴ/0006/01/18


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

08 փետրվարի 2022թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Ա.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Ս.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Տ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ՝ Դ.ՄԱԴՈՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ՝ Ա.ՄԱԴՈՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով պաշտպաններ Ս.Հովհաննիսյանի, Է.Ալեքսանյանի և տուժող Ա.Մադոյանի, ինչպես նաև պաշտպան Տ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքները` Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.12.2020թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2017 թվականի ապրիլի 01-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14170917 քրեական գործը, որն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին:
2017 թվականի ապրիլի 07-ին Հայկ Ազիզյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2017 թվականի ապրիլի 13-ին Հայկ Ազիզյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի օգոստոսի 04-ին Դավիթ Մադոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2017 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Հայկ Ազիզյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով, և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2018 թվականի հունվարի 12-ին թիվ 14170917 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քաանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը 23.12.2020թ. դատավճռով.
Հայկ Արսենի Ազիզյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առանց պատիժ նշանակելու Հայկ Արսենի Ազիզյանն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Վճռվել է նաև.
Կիրառել ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը և Հայկ Արսենի Ազիզյանին ազատել պատժից։
Հայկ Արսենի Ազիզյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դավիթ Աշոտի Մադոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Վճռվել է նաև.
Կիրառել ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը և Դավիթ Աշոտի Մադոյանին ազատել պատժից։
Դավիթ Աշոտի Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դավիթ Մադոյանին ի պահ հանձնված <<Հյունդայի Սոնատա>> մակնիշի 11 NN 900 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան թողնել վերջինիս տնօրինմանը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված Դավիթ Մադոյանի, Աշոտ Մադոյանի և Հայկ Ազիզյանի հագուստը վերադարձնել սեփականատերերին, իսկ դանակը` ոչնչացնել:
Հայկ Արսենի Ազիզյանից և Դավիթ Աշոտի Մադոյանից հօգուտ պետական բյուջեի` որպես դատական ծախսեր, համապարտության կարգով բռնագանձել 330.218 (երեք հարյուր երեսուն հազար երկու հարյուր տասնութ) ՀՀ դրամ:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.12.2020թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել ամբաստանյալ Դ.Մադոյանի շահերի պաշտպաներ Ս.Հովհաննիսյանը, Է.Ալեքսանյանը և տուժող Ա.Մադոյանը, ինչպես նաև Հ.Ազիզյանի շահերի պաշտպան Տ.Ղազարյանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, 2017 թվականի ապրիլի 1-ին՝ ժամը 13:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 54/1 շենքի բակում, նույն շենքի 6-րդ շքամուտք մտնելու հարցի շուրջ նշված շենքի 90-րդ բնակարանի բնակիչներ՝ հայր և որդի Աշոտ ու Դավիթ Մադոյանների հետ ծագած վիճաբանության ընթացքում, իր մոտ գտնվող դանակով հարվածել է Աշոտ Մադոյանի որովայնին, դիտավորությամբ նրա առողջությանը պատճառելով որովայնի շրջանի ձախ կողմնային կանալի շրջանի ծակող-կտրող թափածակող վերք՝ ներքին արյունահոսության ձևով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, ինչպես նաև դանակով հարվածներ է հասցրել Դավիթ Մադոյանին` պատճառելով զույգ ուսահոդերի և աջ ազդրի շրջանի ծակած-կտրած, կրծքավանդակի աջ կեսին կտրած վերքերի ձևով առողջության կարճատև քայքայումով թեթև վնաս։
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ <<նա, 2017 թվականի ապրիլի 1-ին՝ ժամը 13:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 54/1 շենքի բակում, հոր՝ Աշոտ Մադոյանի և Հայկ Ազիզյանի հետ նույն շենքի 6-րդ շքամուտք մտնելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում, իր մոտ գտնվող ծակող կտրող գործիքով հարվածել է Հայկ Ազիզյանի որովայնին, և որովայնի ձախ կեսի առաջային պատի ծակող-կտրող թափանցող վերքի, որը ուղեկցվել է ներորովայնային արյունահոսությամբ, լյարդի ձախ բլթի ստամոքսի առաջային պատի վնասումներով, հեմոպերիտոնեումով՝ առաջ բերելով 3-4-րդ աստիճանի արյունահոսական շոկի ձևով, դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող>>:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ՝ Դատարան) հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալներ Հայկ Ազիզյանի և Դավիթ Մադոյանի միջև տեղի ունեցած վիճաբանությունը, կռիվը, ֆիզիկական ընդհարումը եղել է փոխադարձ, երկու կողմը՝ մի կողմից Հայկ Ազիզյանը, մյուս կողմից՝ Դավիթ Մադոյանը, հանդես են եկել ոտնձգողի դերում, փոխադարձաբար կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս են հասցրել միմյանց, ուստի փոխադարձ կռվի իրողությունը երկուստեք չեզոքացնում է անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմանները: Վերջիններիս կողմից միմյանց մարմնական վնասվածքներ պատճառելը եղել է փոխադարձ, երկու կողմն էլ հանդես են եկել ոտնձգողի դերում, դրսևորել ոչ իրավաչափ վարքագիծ, սուր կտրող-ծակող գործիքներով փոխադարձ հարվածներ են հասցրել միմյանց՝ նպատակ ունենալով մեկը մյուսին վնաս պատճառելու, և տվյալ դեպքում անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակը բացառվում է, քանի որ թե Հայկ Ազիզյանը, թե Դավիթ Մադոյանը չեն ղեկավարվել անհրաժեշտ պաշտպանությանը բնորոշ շարժառիթներով և նպատակներով:
Դատարանը, գտել է, որ ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Աշոտ Մադոյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր, և Դավիթ Մադոյանի առողջությանը՝ թեթև վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված համապատասխանաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով, և Դավիթ Մադոյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Հայկ Ազիզյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Ամբաստանյալ Դ.Մադոյանի պաշտպաններ Ս.Հովհաննիսյանը, Է.Ալեքսանյանը և տուժող Ա.Մադոյանը, վկայակոչելով իրենց իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել են վերաքննիչ բողոքը ընդունել վարույթ և այն բավարարել։
Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.12.2020թ.-ի դատավճիռը և կայացնել գործն ըստ էության լուծող նոր դատական ակտ, այն է՝ առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում Դավիթ Մադոյանին արդարացնել և հռչակել նրա անմեղությունը:
Վերաքննիչ բողոքը ներկայացվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերները գտնում են, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2020 թվականի դեկտեմբերի 23-ին կայացրած դատավճիռն անհիմն է և ենթակա է բեկանման, քանի որ Դատարանը գործն ըստ էության քննելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի բազմաթիվ խախտումներ, ինչպես նաև հաշվի չի առել ՄԻԵԴ-ի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս ապացույցների բավարարության հարցի վերաբերյալ ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքը, որոնք ազդել են սույն քրեական գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա։
Բողոքաբերները նշել են, որ Դատարանը հետազոտել և գնահատել է ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանի, տուժող Աշոտ Մադոյանի, վկա Լիա Կրիկյանի դատաքննության փուլում տված ցուցմունքները, ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի, վկաներ Լիլիա Դավթյանի, Սոնա Վալեսյանի, Ռուբեն Չիբուխչյանի, Սվետլանա Դավթյանի՝ նախաքննության և դատաքննության փուլում տված ցուցմունքները, դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0620հ, 0763հ, 0619հ, համալիր դատահետքաբանական, դատակենսաբանական, դատաբժշկական փորձագետի թիվ 17-0642, լրացուցիչ համալիր դատաբժշկական և դատահետքաբանական փորձագետի թիվ 17-2631 եզրակացությունները, ամբուլատոր համալիր դատահոգեբանական և դատահոգեբուժական փորձագետի թիվ 317/17 եզրակացությունը, անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունները, հանցագործության մասին Աշոտ Մադոյանի հաղորդում տալու արձանագրությունը։
Բողոքաբերները նշել են, որ դատարանը հղում է կատարել նաև ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի, վկաներ Լիլիա Դավթյանի, Սոնա Վալեսյանի, Ռուբեն Չիբուխչյանի, Սվետլանա Դավթյանի՝ նախաքննության փուլում տված ցուցմունքներին, որոնք չեն հետազոտվել դատաքննության ժամանակ, ինչով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 353-րդ հոդվածի պահանջները։
Անդրադառնալով դատարանի կողմից նշված ապացույցների հետազոտմանը և գնահատմանը՝ բողոքաբերները Վերաքննիչ քրեական դատարանի ուշադրությունն են ցանկանում հրավիրել այն հանգամանքին, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ականատես վկաներ Լիլիա Դավթյանի և Սոնա Վալենսյանի ցուցմունքների գնահատումը, թե իբր նրանց ցուցմունքներում առկա չեն դեպքի ողջ ընթացքին, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանի կողմից դանակ կամ այլ սուր ծակող-կտրող առարկա ունենալուն կամ գործադրելուն վերաբերող տեղեկություններ, առնվազն տարակուսելի է, քանի որ վերը նշված վկաները նախաքննության և առավել մանրամասն դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով հայտնել են, որ ականատես են եղել դեպքի ողջ ընթացքին՝ վիճաբանությունը սկսվելուց մինչև Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների հետ Հայկ Ազիզյանի հեռանալը և Դավիթ Մադոյանի կողմից դանակ կամ այլ սուր ծակող-կտրող առարկա ունենալու կամ գործադրելու վերաբերյալ միանշանակ հայտնել են, որ վերջինիս ձեռքին դանակ չի եղել ու եթե նա դանակով հարվածած լիներ, կտեսնեին։
Բողոքաբերները նշել են, որ դատարանն անհասկանալի պատճառով պատշաճ կարգով գնահատականի չի արժանացրել դեպքին ականատես վկաներ Սվետլանա Դավթյանի և Լիա Կրիկյանի տված ցուցմունքները:
Դատարանը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել նաև գործով տուժող Աշոտ Մադոյանի և ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանի ցուցմունքները, ովքեր մանրամասն նկարագրել են կատարված դեպքը և նշել, որ իրենց մոտ ուրիշ դանակ չի եղել և Հայկ Ազիզյանը վնասվածքը ստացել է նույն դանակով, երբ Աշոտ Մադոյանը պայքարի ընթացքում բռնելով Հայկ Ազիզյանի ձեռքից, ինչպես նաև դանակի շեղբից, անընդհատ փորձել է դանակը վերցնել նրա ձեռքից, որի ընթացքում էլ վնասվածքներ ստացել նաև ձեռքերի և մատների շրջանում։
Բողոքաբերները Վերաքննիչ դատարանի ուշադրությունն են ցանկանում հրավիրել այն հանգամանքին, որ դատարանը զարմանալիորեն գտել է, որ դեպքի վերաբերյալ լիարժեք տեղեկություններ պարունակում է ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, այն պարագայում, երբ նախաքննության ընթացքում կատարված ամբուլատոր դատահոգեբանական և դատահոգեբուժական համալիր փորձաքննության 317/17 եզրակացության համաձայն՝ Հայկ Ազիզյանը նախկինում և ներկայումս տառապում է <<Շիզոֆրենիա, պարանոիդ ձև, էպիզոդիկ հարաճող պսիխոպաթանման դեֆեկտ F20.01>> հոգեկան հիվանդությամբ և որոշ հարցերից հետո Հ.Ազիզյանը հեշտությամբ բորբոքվում է, և դեմքի արտահայտությունը դառնում է թշնամական, մինչև դեպքի օրը վերջինիս նշանակված է եղել հակառեցեդիվային բուժում։
Համաձայն Հայկ Ազիզյանի թիվ 1491 և 2525 հիվանդության պատմագրերի՝ վերջինս հաճախակի մեկուսանում է, զրուցելու ընթացքում դառնում է ագրեսիվ, չի շփվում, հաճախակի ստեղծում է կոնֆլիկտային իրավիճակներ, դարձել է կասկածամիտ, անհանգիստ, լարված, թշնամաբար է տրամադրվել հարազատների և հարևանների նկատմամբ, կասկածել է, որ ուզում են իրեն վնաս հասցնել, քաշքշել է հարևանների դռները, ժամերով նայել է նրանց լուսամուտներին, չի ենթարկվել։ Հիվանդանոցում գտնվելու ընթացքում նկարագրված են <<վերաբերման, հատուկ նշանակության զառանցական մտքեր և լսողական ցնորքներ>>, ինչը հաստատվեց նաև հենց դատարանում՝ նիստերից մեկի ժամանակ տեղի ունեցած միջադեպով, երբ Հայկ Ազիզյանը, նիստերի դահլիճ մտնելով, առանց որևէ պատճառի հարձակվեց պաշտպան Սարգիս Հովհաննիսյանի վրա, հարվածելով հայտնեց, թե իբր իրեն հայհոյել է, ինչի համար դատարանը նրա նկատմամբ կիրառեց սանկցիա, հեռացնելով նիստերի դահլիճից։
Բողոքաբերները նշել են, որ դրանով մեկ անգամ ևս հաստատվեց այն հանգամանքը, որ Հայկ Ազիզյանն ունի զառանցական մտքեր և լսողական ցնորքներ և վերջինիս ցուցմունքները չեն կարող դրվել Դավիթ Մադոյանի մեղադրական դատավճռի հիմքում։
Անգամ մեղադրանքի կողմը մեղադրական եզրակացությամբ ապացույցների վերաբերյալ նախնական գնահատական տալու ժամանակ Հայկ Ազիզյանի ցուցմունքը արժանահավատ չի դիտել, ինչը թեև նախադատելի և պարտադիր բնույթ չի կրում դատարանի համար, սակայն նկատի ունենալով նաև այդ հանգամանքը, ինչպես նաև այն, որ ամբողջ դատական քննության ընթացքում հաստատվեց, որ վերջինիս ցուցմունքները հավատ չեն ներշնչում և քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ են հետապնդում, հետևաբար անհասկանալի է, թե ինչպես է դատարանը վերջինիս ցուցմունքը դիտել որպես արժանահավատ։
Բողոքաբերները նշել են, որ 2013թ. Հայկ Ազիզյանի նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի հատկանիշներով, որը կարճվել է տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով։ Չանտեսելով անմեղության կանխավարկածը՝ նշել են, որ 2020թ. հունվարի 3-ին հայր և որդի Հովսեփյաններին ծանր և միջին ծանրության մարմնական վնասվածքներ պատճառելու համար Հ.Ազիզյանին դարձյալ մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 113-րդ հոդվածի 6-րդ մասով և 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով և հարուցված նշված քրեական գործով ընթանում է դատաքննություն Հայկ Ազիզյանի անմեղսունակության կարգավիճակով։
Բողոքաբերները նշել են, որ Հայկ Ազիզյանը դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տվել է հակասական ցուցմունքներ։
Վկայակոչելով Հայկ Ազիզյանի՝ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները՝ բողոքաբերները նշել են, որ այն բացարձակապես չի համապատասխանում իրականությանը, չի հաստատվում գործում առկա այլ օբյեկտիվ ապացույցներով, այն է՝ գործի ելքով չշահագրգռված վկաների ցուցմունքներով։
Անդրադառնալով դատարանի գնահատմամբ դեպքի բուն ընթացքին վերաբերող լիարժեք տեղեկություններ պարունակող գործով վկա Ռուբեն Չիբուխչյանի ցուցմունքին՝ բողոքաբերները նշել են, որ վերջինիս հայտնած տեղեկություններով ոչ միայն չեն հաստատվում Դավիթ Մադոյանի մեղավորությունը մեղսագրվող հանցավոր արարքի կատարման մեջ, այլ ընհակառակը՝ հերքվում են և առնվազն տարակուսանք է առաջացնում այն հանգամանքը, թե ինչու է դատարանը վերջինիս ցուցմունքը դիտարկել որպես Դավիթ Մադոյանին մեղսագրվող արարքը հաստատող ապացույց։
Դատավճռում Ռուբեն Չիբուխչյանի՝ թե դատաքննության և թե նախաքննության ցուցմունքները վերարտադրելիս, դատարանը դրանք ներկայացրել է վերապահումներով, դատաքննության ընթացքում ներկայացված ցուցմունքում դատարանը չի նշել Դավիթ Մադոյանի կողմից ձեռքերով պաշտպանվելու հանգամանքը, իսկ Ռուբեն Չիբուխչյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը վերարտադրելիս չի նշվել վերջինիս հայտնած այն տեղեկությունը, որ Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների մոտ դանակ չի տեսել և նրանք ընդամենը պաշտպանվել են Հայկ Ազիզյանի դանակով հարվածներից։
Ռուբեն Չիբուխչյանի ցուցմունքից ակնհայտ է դառնում, որ Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների մոտ դանակ չի եղել և բնականաբար Դավիթ Մադոյանը չէր կարող ուրիշ դանակով Հայկ Ազիզյանին վնասվածք պատճառել և դատարանի կողմից նշված այն հանգամանքը, թե իբր Ռուբեն Չիբուխչյանի ցուցմունքը հաստատվել է նաև փորձագետներ Կարեն Մխիթարյանի ու Հրաչիկ Այվազյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև համալիր դատաբժշկական և դատահետքաբանական փորձագետի եզրակացություններով, բացարձակապես իրականությանը չի համապատասխանում և փաստական տվյալները դատարանի կողմից ակնհայտ ոչ օբյեկտիվ գնահատման արդյունք է։
Անդրադառնալով Դավիթ Մադոյանի մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված համալիր դատաբժշկական և դատահետքաբանական փորձագետի եզրակացություններին և փորձաքննություն իրականացրած փորձագետներ Կարեն Մխիթարյանի և Հրաչիկ Այվազյանի ցուցմունքներին, բողոքաբերները նշել են, որ դատահետքաբանական դատաքրեագիտական, դատակենսաբանական և դատաբժշկական համալիր փորձաքննության թիվ 17-0642 եզրակացության և լրացուցիչ դատաբժշկական և դատահետքաբանական համալիր փորձաքննության թիվ 17-2631 եզրակացության ու դրանցում արտահայտված այն հանգամանքի վերաբերյալ, որ բացառվում է փորձաքննությանը ներկայացված դանակի շեղբի ներգործության արդյունքում Հայկ Ազիզյանին տվյալ վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը, պաշտպանական կողմը հիմնավորված միջնորդություններ է ներկայացրել կրկնակի դատաբժշկական և դատահետքաբանական համալիր փորձաքննություն նշանակելու մասին թե նախաքննության և թե դատաքննության ընթացքում նշված փորձաքննությունների եզրակացությունները իրականությանը չհամապատասխանելու և սխալ եզրակացություն տալու պատճառով, որոնք անհիմն կերպով մերժվել են։
Անդրադառնալով կատարված փորձաքննություններին՝ բողոքաբերները նշել են, որ նույն փորձագիտական կենտրոնի կողմից տարբեր չափային տվյալներով եզրակացություններ տալն արդեն իսկ կասկած է հարուցում փորձաքննություն իրականացնողների մասնագիտական գիտելիքների որակների նկատմամբ։
Անդրադառնալով կրկնակի դատահետքաբանական և դատաբժշկական համալիր փորձաքննություններին՝ բողոքաբերները նշել են, որ.
Ազգային Բյուրո ՊՈԱԿ-ի փորձագետների թիվ 17-2631 եզրակացությամբ նշված է, որ Հ.Ազիզյանի վնասվածքը ունի առաջից հետ և ձախից դեպի աջ ուղղություն (հակասում է բժշկական փաստաթղթերին և դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0620 եզրակացությանը, որտեղ նշված է, որ վերքային խողովակը ունի վերևից ներքև ու աջից ձախ ուղղություն։)
Բողոքաբերները նշել են, որ իրենց կողմից կատարված բժշկական ձեռնարկների լուսապատճեներից և դրանցից կատարված հայերեն թարգմանություններից պարզվել է, որ մարդու լյարդի ձախ բիլթը և ստամոքսի մեծ մասը, իսկ առանձնահատուկ դեպքերում՝ ստամոքսը նաև ամբողջությամբ, գտնվում է մարդու որովայնի միջին գծից ձախ, իսկ Հայկ Ազիզյանի մարմնական վնասվածքն ըստ բժշկական տեղեկագրերի՝ նույնպես գտնվում է որովայնի միջին գծից դեպի ձախ, այսինքն՝ այն հատվածում, որտեղ գտնվում է նաև լյարդի ձախ բիլթը և ստամոքսը։ Նման պարագայում փորձաքննությանը ներկայացված դանակի նույնիսկ 2-4 սմ ներթափանցման դեպքում հնարավոր էր, որ Հայկ Ազիզյանը ստանար իր մարմնական վնասվածքը, ինչը նշել է նաև փորձագետ Հ.Չախոյանը Արաբկիրի քննչական բաժնում, նշելով, որ Հ.Ազիզյանը կստանար ներկայացված դանակով վնասվածքը, եթե վնասված լյարդի ձախ բիլթը և ստամոքսը լինեին վերքի տակ։
Սակայն հակասելով բոլոր բժշկական ձեռնարկներից բերված հիմնավորումներին և այդ ձեռնարկներից արված լուսապատճեններին, որտեղ պարզ շարադրված է, որ լյարդի ձախ բիլթը ու ստամոքսի մեծ մասը, առանձին դեպքում՝ նաև ստամոքսն ամբողջությամբ գտնվում են մարդու որովայնի միջին գծից ձախ, չգիտես որտեղից փորձագետները եզրակացրել են, որ Հ.Ազիզյանի լյարդի ձախ բիլթը և ստամոքսի առաջնային պատը գտնվում է որովայնի միջին գծի վրա, իսկ ստացած մարմնական վնասվածքը տեղակայված է որովայնի միջին գծից 5սմ դեպի ձախ։
Բողոքաբերները նշել են, որ նույնիսկ անհրաժեշտ չէ տիրապետել հատուկ գիտելիքների, հասկանալու համար, որ չունենալով Հ.Ազիզյանի ենթամաշկի և լյարդի կոնկրետ վնասված հատվածների հաստության և տեղակայման վերաբերյալ ստույգ տվյալներ (դեպքի օրվա դրությամբ), անհնարին է որոշել՝ արդյոք դանակը 5 սմ է ներթափանցել Հ.Ազիզյանի որովայնը, թե 3.5-ից 4.5 սմ, այսինքն՝ 0.5-1.5 սմ ճշգրտությամբ։
ՀՀ ԳԱԱ Փորձաքննությունների ազգային բյուրո ՊՈԱԿ-ի փորձագետները նշում են, որ եզրակացություն կազմելիս հաշվի են առել վերը նշված տվյալները, սակայն բացարձակ անհասկանալի է, թե ինչպես է դեպքից շուրջ երկուսուկես ամիս անց որոշվել Հ.Ազիզյանի ենթամաշկի և լյարդի վնասված հատվածի հաստությունը 0.5-1.5 սմ ճշտությամբ, այն դեպքում, երբ բժշկական փաստաթղթերում նման տվյալներ առկա չեն եղել։ Ինչպես նշված է պաշտպանության կողմից ներկայացված դատաբժշկական ձեռնարկներում, լյարդի և ստամոքսի չափերն ու ձևը տարբերվում են նշանակալի անկայունությամբ, ինչը կախված է ինչպես օրգանիզմի անհատական առանձնահատկություններից, այնպես էլ ստամոքսի լեցման աստիճանից:
ՀՀ ԳԱԱ Փորձաքննությունների ազգային բյուրո ՊՈԱԿ-ի փորձագետները հաշվի չեն առել նաև դանակի ներհրման փաստը, սակայն փորձաքննության ընթացքում մատնանշված և իրենց կողմից օգտագործված գրականության մեջ հստակ նշված է. <<Հաճախ կտրող-ծակող գործիքով վնասվածք ստանալու դեպքում վերքային խողովակի երկարությունը կարող է գերազանցել կտրող-ծակող գործիքի շեղբի երկարությանը։ Որպես կանոն նման վնասվածքները լինում են որովայնային և (կամ) հետույքային շրջաններում, քանի որ նշված հատվածները առավել առաձգական են և հեշտությամբ են ենթարկվում արտաքին ճնշմանը։ Տվյալ դեպքերում վերքային խողովակի խորությունը կարող է էականորեն (5-10սմ) ավելի երկար լինել կտրող-ծակող գործիքի շեղբից>>:
Վերը նշվածից հետևում է, որ փորձաքննությանը ներկայացրած դանակը 3.5-4.5սմ որովայնի առաջնային պատի մեջ ներհրելու միջոցով թափանցելու դեպքում կարող է վերքային խողովակի խորությունը շատ ավելի լինել ՊՈԱԿ-ի փորձագետների կողմից նշված խորաթափանցման նվազագույն չափից՝ 5 սմ-ից։ Տվյալ դեպքում փորձագետները բացառում են փորձաքննությանը ներկայացված դանակով Հ.Ազիզյանի վնասվածք ստանալու հնարավորությունը, քանի որ ըստ իրենց՝ վերջինիս վերքային խողովակի խորությունը առնվազն 5սմ է, ինչը 0.5-1.5 սմ-ով ավելի է, քան ներկայացված դանակի շեղբի երկարությունը։
Ըստ բողոքաբերների՝ տվյալ պարագայում փորձագետների կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ համաձայն վերը նշված Վ.Ն.Կրյուկով <<Դատական բժշկություն>> ձեռնարկի՝ շեղբի և վերքային խողովակի երկարության տարբերությունը կարող է լինել ոչ միայն 1.5 սմ, այլ նույնիսկ 5-10 սմ։
Բողոքաբերները Դատարանի ուշադրությունն են ցանկանում հրավիրել նաև այն հանգամանքին, որ Դավիթ Մադոյանի վերքերը, ԴԲԳԳԿ-ի փորձագետի թիվ 0763 եզրակացության համաձայն, եղել է համապատասխանաբար 2.6սմ, 3.8սմ, 7.3սմ, իսկ երկու ամիս անց նույն վերքերից գոյացած սպիները Ազգային բյուրո ՊՈԱԿ-ի թիվ ՀՄ-17-0642 եզրակացության համաձայն՝ արդեն կազմել է համապատասխանաբար 2.6սմ, 2.5սմ, 4.5սմ։
Բողոքաբերները գտնում են, որ ներկայացված տարբերություններն ակնհայտ են, իսկ Հայկ Ազիզյանի պարագայում ընդհանրապես ունեն վերքի և սպիի երեք տարբեր չափեր՝ 2.5սմ, 1.5սմ և 1.6սմ։
Անդրադառնալով լրացուցիչ դատաբժշկական և դատահետքաբանական համալիր փորձաքննության թիվ 17-2631 եզրակացության դատաբժշկական մասով փորձաքնեություն իրականացրած փորձագետ Կարեն Մխիթարյանի ցուցմունքին՝ բողոքաբերները Վերաքննիչ քրեական դատարանի ուշադրությունն են ցանկանում հրավիրել այն հանգամանքին, որ փորձագետ Կարեն Մխիթարյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ բժշկական ձեռնարկում, որի թարգմանությունը ներկայացվել է դատարանին, պարզ նշված է, որ լյարդի ամենամեծ հաստությունը աջ բիլթն է, որը կազմում է 6-9 սմ, իսկ Հ.Ազիզյանի մոտ վնասվել է ստամոքսի առաջնային պատը և ձախ բիլթը, այն էլ ստորին մակերեսը, քանի որ ստամոքսի առաջնային պատը հպվում է լյարդի ձախ բլթի ստորին մակերեսին և հասկանալի է, որ լյարդի ձախ բլթի ստորին մակերեսի հաստությունը ավելի քիչ է, քան մեջտեղի հատվածինը։
Փորձագետ Կարեն Մխիթարյանը դատարանում նշել է, որ նշանակություն չունի, թե լյարդի ձախ բլթի որ մասն է վնասված, առանց որևէ հիմնավորում տալու, նորից սուբյեկտիվ և սխալ կարծիք արտահայտելով, քանի որ համաձայն դատաբժշկական ձեռնարկների՝ լյարդի ձախ բլթի 2-րդ սեգմենտի վերին, ստորին, աջ և ձախ հատվածներն ունեն տարբեր հաստություններ։
Փորձագետը դատարանում հարցաքննության ժամանակ հակասական և սխալ պատասխան տվեց նաև որովայնի առաջնային պատի առաձգական լինելու հանգամանքի վերաբերյալ։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ բողոքաբերները նշել են, որ դատաբժշկական և դատահետքաբանական փորձագետի թիվ 17-2631 եզրակացության դատաբժշկական մասով տրված եզրակացությունը կազմված է առանց գիտական հիմնավորումների, ինչը պահանջում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 85-րդ, 114-րդ և 250-րդ հոդվածները, այլ միայն զուտ վիզուալ հետազոտությամբ և բացառապես փորձագետի սուբյեկտիվ կարծիքից բխող ենթադրություններից, դրա օբյեկտիվությունը առնվազն կասկած է հարուցում այն պարզ պատճառով, որ փորձաքննություն նշանակելու նպատակը քրեական գործով էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների պարզումն է, մինչդեռ փորձագետի վերը նշված եզրակացությունը, ինչպես նաև փորձագետի կողմից դատարանում տրված պատասխանները հիմնազուրկ էին ու չեն բխում նշված բնագավառում միջազգային հեղինակների կողմից գիտականորեն ձևավորված կայուն դիրքորոշումից և հակասում են դրանց։ Հետքաբան փորձագետները, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 246-րդ հոդվածի 3-րդ կետի, ընդհանրապես իրավունք չունեին ստորագրությամբ վավերացնելու փորձաքննության դատաբժշկական մասի հետևությունները, մանավանդ, որ նրանք չեն բացառել փորձաքննության ներկայացրած դանակով վնասվածք հասցնելու հանգամանքը։
Ըստ բողոքաբերների՝ ակնհայտ է, որ առանց գիտական հիմնավորումների ու ենթադրությունների հիման վրա տրված վերը նշված եզրակացություննները չեն կարող հանդիսանալ որպես ապացույց և դրվել Դավիթ Մադոյանին մեղսագրվող արարքի հիմքում։
Բողոքաբերները նշել են, որ հենց վերը նշված հանգամանքները հաշվի առնելով միջնորդություններ են ներկայացրել դատարանին՝ կրկնակի դատաբժշկական և դատահետքաբանական փորձաքննություն նշանակելու մասին, որոնք անհիմն կերպով մերժվել են և որի վերաբերյալ ինքնաբացարկի միջնորդություններ են ներկայացրել դատարանին, որոնք նույնպես անհիմն մերժվել են։ Միջնորդություններ են ներկայացվել նաև Դավիթ Մադոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, որոնք նույնպես անհիմն մերժվել են։
Անարձագանք թողնվեց նաև այն հանգամանքը, որ դատաքննության ընթացքում իրեղեն ապացույցները զննության ենթարկելու ժամանակ, ակնհայտ դարձավ, որ դանակի վրայի արյան հետքերը անհայտացել են, այսինքն՝վերացվել է ապացույց, որը կարևոր նշանակություն կունենար դատագենետիկական փորձաքննություն նշանակելու և մի շարք էական հարցեր պարզելու համար, մանավանդ, որ նախաքննության ընթացքում պաշտպանական կողմը միջնորդություն է ներկայացրել՝ կատարելու վերը նշված դատագենետիկական փորձաքննությունը, քանի որ դատակենսաբանական փորձաքննությամբ հնարավոր չի եղել պարզել դանակի վրայի արյունը ում է պատկանում։
Նշված փաստի վերաբերյալ պաշտպանական կողմը քրեական գործ հարուցելու համար դատախազին դիմելու միջնորդություն է ներկայացրել դատարան, որը սակայն չի արժանացել արձագանքի։
Անդրադառնալով դատարանի կողմից նշված այն հանգամանքին, որ պաշտպանական կողմը նշել է, թե Դավիթ Մադոյանը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններում և դատարանի գնահատմամբ նշված հանգամանքը չի հաստատվել ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլում, բացի այդ, Դավիթ Մադոյանը ևս իր ցուցմունքներում չի նշել թեկուզ անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում գործելու մասին և կտրականապես ժխտել է իր կողմից մեկ այլ սուր կտրող-ծակող գործիքով Հայկ Ազիզյանին հարվածելու և մարմնական վնասվածքներ պատճառելու հանգամանքները, բողոքաբերները Վերաքննիչ քրեական դատարանի ուշադրությունն են ցանկանում հրավիրել այն փաստին, որ պաշտպանական ճառում մանրամասն վերլուծելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, հայտնել են, որ դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցները հաստատեցին այն հանգամանքը, որ Դավիթ Մադոյանին առաջադրված մեղադրանքը իրավաչափ չէ և ներկայացված փաստարկները միանշանակ վկայում են այն մասին, որ Դավիթ Մադոյանը դեպքի օրը Հայկ Ազիզյանին դանակով չի հարվածել, սակայն, եթե նույնիսկ դատարանը գա այն համոզման, որ դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներով առկա է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշ առ այն, որ Դավիթ Մադոյանը հարվածել և վնասվածք է պատճառել սույն գործով մյուս ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանին և պայմանականորեն ընդունեն, որ դա այդպես է, ապա այդ նույն ապացույցներով հաստատվում է նաև այն հանգամանքը, որ Դավիթ Մադոյանի ենթադրյալ գործողությունները, այն է՝ Հայկ Ազիզյանին պատճառված վնասը, եղել է իրավաչափ:
Վկայակոչելով Ա.Հակոբյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ բողոքաբերները նշել են, որ գործում առկա ապացույցներից, մասնավորապես՝ տուժող Աշոտ Մադոյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանի, վկաների ցուցմունքներից ուղղակի բխում է, որ ի սկզբանե Հայկ Ազիզյանն է նախահարձակ լինելով ոտնձգություն կատարել Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների նկատմամբ, այն է՝ իր մոտ եղած դանակով հարվածել է Աշոտ Մադոյանի որովայնի հատվածին, պատճառելով ծանր մարմնական վնասվածք, այնուհետև իր մոտ գտնվող նույն դանակով հարվածներ է հասցրել Դավիթ Մադոյանի մարմնի տարբեր մասերին, պատճառելով նրան մարմնական վնասվածքներ։ Այսինքն, եթե անգամ պայմանականորեն ընդունեն, որ Հայկ Ազիզյանի կողմից վերջիններիս մարմնական վնասվածքներ պատճառելուց հետո Դավիթ Մադոյանն էլ իր հերթին մարմնական վնասվածք է պատճառել Հայկ Ազիզյանին, ապա ակնհայտ է, որ Դավիթ Մադոյանը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններում, քանի որ հիշատակված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Հայկ Ազիզյանի կողմից Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների նկատմամբ իրականացվել է ոտնձգություն, որը եղել է հանրային վտանգավոր և իրական ու Դավիթ Մադոյանի պաշտպանության եղանակը եղել է համարժեք իր և իր հոր նկատմամբ իրականացված ոտնձգությանը։
Ոտնձգության հանրային վտանգավորությունը դրսևորվել է նրանում, որ Հայկ Ազիզյանի ոտնձգությունն ուղղված է եղել օրենքով պաշտպանվող բարիքների դեմ, մասնավորապես՝ մարդու կյանքի ու առողջության։
Ոտնձգության իրական լինելու մասին է վկայում, ինչպես վերը նշվեց, Հայկ Ազիզյանի կողմից դանակով Աշոտ և Դավիթ Մադոյաններին մարմնական վնասվածքներ պատճառելը։
Անդրադառնալով պաշտպանության համարժեքությանը, ինչը ևս կարևոր է անհրաժեշտ պաշտպանության տարր հանդիսացող ոտնձգության և պաշտպանության միջոցների միջև համամասնության խնդիրը լուծելիս, բողոքաբերները նշել են, որ Դավիթ Մադոյանի կողմից Հայկ Ազիզյանին ենթադրյալ հասցրած վնասը եղել է վերջինիս կողմից իրականացրած ոտնձգությանը համարժեք, քանի որ նշված ոտնձգության եղանակը իրական վտանգ է ստեղծել ինչպես Աշոտ Մադոյանի, այնպես էլ Դավիթ Մադոյանի կյանքի համար։
Սակայն դատարանը, վկայակոչելով Գոռ Ասատրյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի որոշումը, արձանագրել է, որ Դավիթ Մադոյանի կողմից անհրաժեշտ պաշտպանության հանգամանքը չի հաստատվել։ Միայն Հայկ Ազիզյանի ցուցմունքը ապացույցների բավարարություն չի կազմում այն մասին, որ Աշոտ և Դավիթ Մադոյանները ոտնձգություն են կատարել Հայկ Ազիզյանի նկատմամբ, այլ ճիշտ հակառակը, գործում առկա ապացույցները, մասնավորապես՝ ականատես վկաներ Լիլիա Դավթյանի, Սոնա Վալեսյանի, Ռուբեն Չիբուխչյանի, Սվետլանա Դավթյանի, Լիա Կրիկյանի ցուցմունքները վկայում են այն մասին, որ ոտնձգություն կատարել է միայն Հայկ Ազիզյանը, հետևաբար անհիմն է դատարանի կողմից Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչած նախադեպային իրավունքի հիման վրա առկա եզրահանգումը։ Մասնավորապես՝ դատարանի կողմից վկայակոչած նախադեպային իրավունքը այնքանով վերաբերելի չէ սույն դեպքին, քանի որ Հայկ Ազիզյանի և Աշոտ ու Դավիթ Մադոյանների միջև փոխադարձ ծեծկռտուք և այլ տեսակի ոտնձգություն չի եղել, իսկ դատարանի կողմից մեջբերված նախադեպային իրավունքը անհրաժեշտ պաշտպանության տեսանկյունից վերաբերվում է ենթադրյալ հանցավորների միջև փոխադարձ ոտնձգությանը։
Բողոքաբերները գտնում են, որ Դատարանը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չի հետազոտել գործում առկա փաստական տվյալները, չի գնահատել, ստուգել դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համատեքստում, հակառակ դեպքում, եթե դատարանը պատշաճ գնահատականի արժանացներ գործով ձեռք բերված բոլոր փաստական տվյալներն իրենց համակցության մեջ, ապա կնկատեր, որ ոտնձգություն է կատարել բացառապես Հայկ Ազիզյանը, ընդ որում՝ վերջինիս կատարած ոտնձգությունը եղել է իրական և վտանգ է ստեղծել Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների կյանքի ու առողջության նկատմամբ։ Ավելին՝ դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներից վերը նշված ականատես վկաների ցուցմունքներից ակներև է, որ միջադեպի հենց սկզբից նկատել են, որ Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների ու Հայկ Ազիզյանի միջև առկա է քաշքշուկ, որը ոչ մի կերպ չի կարող նույնացվել որպես Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների կողմից կատարված ոտնձգություն, քանի որ կայուն նախադեպային իրավունքի ուժով, վիճաբանության և ծեծկռտուքի հասկացության վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ <<(...) բռնությունը որպես քրեորեն հետապնդելի արարք, դիտավորությամբ, անձի կամքին հակառակ կամ առանց նրա կամքը հաշվի առնելու կատարված ցանկացած արարք է, որի արդյունքում անձը զրկվել է կյանքից կամ սահմանափակվել է նրա ազատությունը, կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվել, կամ նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ, ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք>>։
Իսկ վիճաբանության առումով Բարձր դատական ատյանը նույն գործով արձանագրել է, որ վիճաբանության առկայությունը դեռևս հիմք չէ պնդելու, թե տեղի է ունեցել բռնություն։
Հետևաբար Հայկ Ազիզյանի կողմից Աշոտ Մադոյանին դանակով մարմնական վնասվածք հասցնելու հանգամանքը Աշոտ Մադոյանի կողմից ոտնձգություն կատարելու պայմաններում, անհրաժեշտ պաշտպանության ինստիտուտի տեսանկյունից արդեն իսկ բավարար է Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների կողմից Հայկ Ազիզյանին վնասվածք հասցնելու համար, նկատի ունենալով նաև այն հանգամանքը, որ փաստացի Հայկ Ազիզյանը շարունակել է իր հանցավոր վարքագիծը և դանակով հարվածներ է հասցրել նաև Դավիթ Մադոյանին, ինչը վկայում է Հայկ Ազիզյանի կողմից ցուցաբերած ոտնձգության պարբերականության մասին։
Վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ բողոքաբերները նշել են, որ դատարանի կողմից ներկայացված վերը նշված ապացույցները հաստատված են ենթադրությունների և սուբյեկտիվ կարծիքի հիման վրա ու չեն հաստատում Դավիթ Մադոյանի կողմից դիտավորությամբ Հայկ Ազիզյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնաս պատճառելու հանցակազմը, քանի որ դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցները, մասնավորապես՝ ականատես վկաների, ինչպես նաև գործով տուժող Աշոտ Մադոյանի և ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանի ցուցմունքները հաստատեցին այն հանգամանքը, որ Դավիթ Մադոյանին առաջադրված մեղադրանքը իրավաչափ չէ և Դատարանի այդ հետևություններն անհիմն են և չեն բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջներից:
Բողոքաբերները գտնում են, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, կայացրել է չհիմնավորված դատական ակտ, որի արդյունքում թույլ է տվել նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների խախտում։

Ամբաստանյալ Հ.Ազիզյանի պաշտպան Տ.Ղազարյանը, վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է.
1.Իրավունքի ուժով վերաքննիչ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը համարել հարգելի՝ դատական ակտը ուշ ստանալու հիմքով,
2. Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2020 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԱՔԴ/0006/01/18 դատավճիռը՝ բողոքարկվող մասով,
3. Հռչակել Հայկ Ազիզյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով նախատեսված արարքները կատարելու մեջ՝ ենթադրյալ վնաս պատճառած արարքի քրեական օրենքով իրավաչափ համարվելու հիմքով, այն է՝ Հայկ Ազիզյանը գտնվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում։
Վերաքննիչ բողոքը ներկայացվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2020 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԱՔԴ/0006/01/18 դատավճիռն ակնհայտ ապօրինի է, չպատճառաբանված և անհիմն, քանի որ Հայկ Ազիզյանը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում:
Վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵԿԴ/0149/01/09 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ բողոքաբերը նշել է, որ Հայկ Ազիզյանը գտնվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, քանի որ.
1. Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների կողմից ոտնձգությունն ունեցել է հանրային վտանգավորություն, քանի որ սպառնացել են ընդհուպ մինչև Հայկ Ազիզյանի կյանքին։
2. Դավիթ Մադոյանի և Աշոտ Մադոյանի կողմից Հայկ Ազիզյանի վնասվածքներ հասցնելու փաստը հաստատվում է արդեն իր պաշտպանյալ Հայկ Ազիզյանի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությամբ, որով հաստատվում է բազմաթիվ վնասվածքների՝ մարմնի տարբեր մասերին, գլխին, դեմքին հասցված լինելը, բացի այդ, Դավիթ Մադոյանի կողմից Հայկ Ազիզյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը։
3. Դավիթ և Աշոտ Մադոյանների գործողությունները եղել են անսպասելի և ինտենսիվ՝ նպատակ հետապնդելով հաստատել իրենց գերազանցությունը Հայկ Ազիզյանի նկատմամբ առանց որևէ հիմնավոր դրդապատճառի։
4. Բացի այդ, քրեական գործի ընթացքում նշանակված դատահետքաբանական, դատակենսաբանական, դատաքրեագիտական և դատաբժշկական համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ ուղղակիորեն նշվում է, որ Հայկ Ազիզյանի մարմնական և նրա հագուստների վրա առկա վնասվածքները իրենց բնույթով և տեղակայություններով համապատասխանում են միմյանց, չէին կարող պատճառվել փորձաքննությանը ներկայացված դանակով, այլ այդպիսիք պատճառվել են ըստ խորաթափանցման մակարդակի շեղբի համապատասխան լայնություն ունեցող սուր ծակող կտրող գործիքի՝ դանակի մարմնի վերը նշված շրջանում տեղակայված մեկ անմիջական ուղղակի ներթափանցող ներգործության հետևանքով հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում։
Բողոքաբերը նշել է, որ լրացուցիչ դատահետքաբանական և դատաբժշկական համալիր փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ բացառվում է Հայկ Ազիզյանի մարմնական վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը ներկայացված դանակի շեղբի ներգործության արդյունքում։ Վերոգրյալ պատճառաբանություններից ելնելով Աշոտ Մադոյանի ցուցմունքում նշված մեխանիզմով և հանգամանքներում ներկայացված դանակով Հ.Ազիզյանի ծակած-կտրած վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը բացառվում է։
5. Ասվածը հաստատվում է ինչպես գործով ձեռք բերված հիմնավոր ապացույցների, որոնք իրենց մեջ չեն պարունակում սուբյեկտիվ տարր, այն է՝ վկայի, տուժողի ցուցմունքները, օրինակ՝ դատահետքաբանական, դատակենսաբանական, դատաքրեագիտական և դատաբժշկական համալիր փորձաքննության, լրացուցիչ դատահետքաբանական և դատաբժշկական համալիր փորձաքննության, դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացություններով, այնպես էլ Հայկ Ազիզյանի ցուցմունքներով, որոնք, ի տարբերություն Դավիթ և Աշոտ Մադոյանների, ինչպես նաև գործով անցնող վերջիններիս մտերիմ հարևանները հանդիսացող վկաների շահագրգիռ ու ոչ արժանահավատ ցուցմունքների, չեն պարունակում որևէ հակասություն և տրվել են ի սկզբանե, առանց որևէ փորձաքննության եզրակացության սպասելու, որը տեղի է ունեցել Լիլիա Դավթյանի և Սոնա Վալեսյանի դեպքում, որոնք ցուցմունք են տվել այն նույն օրը, երբ փորձագիտական եզրակացությամբ մերկացվեց Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների սուտը, այն, որ գործում առկա է երկրորդ դանակ, Դավիթ Մադոյանը դանակահարել է Հայկ Ազիզյանին։
6. Հայկ Ազիզյանի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ Հ.Ազիզյանի վրա առկա են հետևյալ վնասվածքները, աջ աչքի վերին կոպին կա անկանոն ձևի, կապտականաչավուն գույնի արյունազեղում 3*2սմ չափերի։ Նման արյունազեղումներ կան աջ աչքի ստորին կոպին՝ 4*2 սմ, աջ բազկի վերին երկրորդականի առաջաներսային մակերեսին օվալաձև 8*6 սմ տարածության վրա, մինչև 3*2 չափերի։ Աջ ակնագնդի ստորին կեսին կա անկանոն ձևի, կարմիր գույնի արյունազեղում, մոտ 0,7*0,2 սմ չափերի։ Աջ դաստակի առաջին երկրորդ միջմատային տարածությունում կա առաջ հետ ուղղությամբ ընթացող, 1*0,2 սմ չափերի, շագանակագույն շրջակա մաշկից բարձր կեղևով ծածկված ճանկռվածք։
Բողոքաբերը նշել է, որ Հայկ Ազիզյանի ցուցմունքները որևէ կերպ չեն հակասում, այլ ընդհակառակը՝ հաստատվում են գործով ձեռք բերված օբյեկտիվ ապացույցներով, որոնք զերծ են որևէ սուբյեկտիվ տարրից, այլ պայմանավորված են մասնագիտական գիտելիքներով, ի տարբերություն Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների սցենարի։
Բողոքաբերը նշել է, որ Հայկ Ազիզյանի՝ անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում գործելու մասին են վկայում սույն քրեական գործում առկա բոլոր օբյեկտիվ տվյալները՝ առանց որևէ բացառության, այնինչ Աշոտ և Դավիթ Մադոյանների առաջարկած սցենարի օգտին են խոսում բացառապես սուբյեկտիվ բնույթ կրող ապացույցները՝ Մադոյանների հարևաններ ու մտերիմներ հանդիսացող անձանց վկաների տված ցուցմունքները։ Ինչպես ՀՀ վճռաբեկ դատարանը և ՀՀ դատական պրակտիկան բազմիցս իրավացիորեն արձանագրել են՝ ապացույցների որոշ տեսակներ իրենց բնույթով օժտված են արժանահավատության առավել բարձր չափանիշով։
Բողոքաբերը նշել է, որ սույն քրեական գործով վկաները, որ տվել են ցուցմունքներ, կարող էին ինչպես սխալվել, ամբողջությամբ չընկալել այն իրադարձությունները, որոնց ականատես են եղել, այնպես էլ սուտ խոսել՝ նպատակ հետապնդելով օգնել իրենց հարևաններին։ Նշվածի մասին ողջամիտ կասկած է ծագում այն պահից, երբ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ նույն վկան չի կարողանում նույնիսկ հստակ նկարագրել այն անձին, ում տեսել է, բայց միանշանակ պնդում է, որ դանակ չի տեսել կռվողներից մեկի մոտ։
Միևնույն ժամանակ փորձագիտական եզրակացությունների դեպքում նման սցենարը բացառվում է, քանի որ եզրակացությունները տրվել են բարձր մասնագիտական հմտությունների դրսևորման արդյունքում, եզրակացությունը տվել են ոլորտում որակավորված ու բազմամյա փորձ ունեցող մասնագետներ, որ որևէ կերպ շահագրգռված չեն սույն քրեական գործի ելքով։
Բողոքաբերը նշել է, որ սույն քրեական գործի էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների մասին վկայող առավել արժանահավատ տվյալներ պարունակող փորձագիտական եզրակացությունները և Հ.Ազիզյանի ցուցմունքները վկայում են այն մասին, որ Հ.Ազիզյանը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում։
Վկայակոչելով Հ.Ազիզյանի ցուցմունքները՝ բողոքաբերը նշել է, որ իրենց այս դիրքորոշումը առավել է ամրապնդվում պայմանավորված այն հանգամանքով, որ դատական քննության ընթացքում փաստացի հաստատվեց երկրորդ դանակի գոյությունը՝ գործադրված Դավիթ Մադոյանի կողմից, որից էլ պաշտպանվել է Հ.Ազիզյանը։
Բողոքաբերը գտնում է, որ Հ.Ազիզյանը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում՝ պաշտպանվելով <<տուժող>> ճանաչված անձի՝ Ա.Մադոյանի և վերջինիս որդու՝ Դ.Մադոյանի հարձակումներից, այդ թվում՝ այլ դանակի օգտագործմամբ հարձակումներից, հետևաբար Հ.Ազիզյանի վարքագիծը եղել է իրավաչափ և չի կարող առաջացնել քրեական պատասխանատվություն։

Պաշտպան Տ.Ղազարյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատասխանը.

Ամբաստանյալ Դ.Մադոյանի պաշտպաններ Ս.Հովհաննիսյանի, Է.Ալեքսանյանի, տուժող Ա.Մադոյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պատասխան է ներկայացրել ամբաստանյալ Հ.Ազիզյանի պաշտպան Տ.Ղազարյանը, խնդրելով մերժել Դավիթ Մադոյանի պաշտպաններ Սարգիս Հովհաննիսյանի և Էրիկ Ալեքսանյանի, տուժող Աշոտ Մադոյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը՝ օրինական ուժի մեջ թողնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2020 թվականի դեկտեմբերի 23-ի դատավճիռը՝ Դավիթ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու մասով։
Վերաքննիչ բողոքի պատասխանը ներկայացվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Պաշտպանը նշել է, որ այն իրավական և փաստական հետևությունները, որոնք քրեական գործով վերջիններիս կողմից կատարել են, կրում են բացառապես սուբյեկտիվ բնույթ, չեն բխում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից, նպատակ են հետապնդում Հայկ Ազիզյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածք հասցրած անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելուն:
Քրեական գործում առկա փորձաքննություների և ղրանց արդյունքում տրված եզրակացությունների ուսումնասիրությամբ տեսնում են, որ Հայկ Ազիզյանի վնասվածքի տեղակայման և սառը զենքի վերաբերյալ նշանակված համալիր երկու փորձաքննությունը ոչ թե հակասում, այլ փոխլրացնում են միմյանց։
Պաշտպանը նշել է, որ հատուկ գիտելիքների բացակայության պայմաններում չի ցանկանում վերլուծություններ կատարել Հայկ Ազիզյանի վնասվածքի տեղակայման, դրա խորության, լայնության և այլնի վերաբերյալ, քանի որ տվյալ հարցի վերաբերյալ արդեն իսկ թվով երկու փորձագիտական եզրակացություններով ուղղակիորեն հաստատվել է դատավճռով ներկայացված փաստերը, դեռ ավելին, հերքվել է տուժող Աշոտ Մադոյանի և ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանի ցուցմունքներով ներկայացված հանգամանքները։ Դատաքննության փուլում հաստատվեց նշանակված փորձաքննությունների եզրակացությունների հավաստիությունը նաև փորձագետների հայտնած տվյալներով։ Բացի այդ, ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանի պաշտպաններ Սարգիս Հովհաննիսյանը և Էրիկ Ալեքսանյանը չկարողացան ցույց տալ, թե որն է այն էական հակասությունը, որի պայմաններում անհրաժեշտ է կրկնակի փորձաքննություն նշանակել, այն էլ այն դեպքում, երբ թվով երկու եզրակացություններով փորձագետները հանգել են գրեթե նույնական հետևությունների։
Պաշտպանը նշել է, որ որպես վկա հարցաքննված անձանց տված փաստական տվյալների անարժանահավատության պայմաններում չեն կարող որևէ կերպ կասկածի տակ դրվել նշանակված փորձաքննությունների արդյունքում ստացված եզրակացությունների արժանահավատությունը, քանի որ համապատասխան փորձագետները իրականացնում են մասնագիտական գործունեություն, իսկ վկաները հանդիսանում են Մադոյանների ընտանիքի հարևանները և ունեն համապատասխան շահագրգռվածություն։
Պաշտպանը նշել է, որ վկաներ Լիլիա Դավթյանի, Սոնա Վալենսյանի, Լիա Կրկիյանի, Սվետլանա Դավթյանի ցուցմունքների մեջ առկա տեղեկատվությունը չի վերաբերում հենց Հ.Ազիզյանի կողմից վնասվածք ստանալու հանգամանքներին։
Պաշտպանը գտնում է, որ չկա որևէ այլ արժանահավատ ապացույց՝ փաստական տվյալ, որի հակադրման միջոցով փորձեն ասել, որ հատուկ գիտելիքների կիրառմամբ կատարված փորձաքննության արդյունքում ստացված տվյալները չեն համապատասխանում իրականությանը։
Ըստ պաշտպանի՝ իրավաչափ չեն բողոքաբերների այն պնդումները, թե Դավիթ Մադոյանը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում և բացառապես փորձել է պաշտպանվել Հայկ Ազիզյանի ոտնձգություններից։
Այլ ընդհակառակը՝ Հայկ Ազիզյանն է, որ գտնվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, իսկ Դավիթ Մադոյանը, ով չի ընդունում նույնիսկ իր մոտ դանակի առկայությունը և ամբողջ գործի քննության ընթացքում հերքել է իր մասնակցության աստիճանը, չի կարող գտնվել անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, քանի որ այն առնվազն դիտավորությամբ կատարվող արարք է, այլ կերպ՝ անձը պետք է ընդունի, որ կատարել է համապատասխան արարքը, սակայն այն հանցավոր չէ, քանի որ գտնվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, որպիսի իրավիճակ սույն քրեական գործի շրջանակներում Դավիթ Մադոյանի մասով չունեն։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքներում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, պաշտպաններ Ս.Հովհաննիսյանի և Է.Ալեքսանյանի և տուժող Ա.Մադոյանի, ինչպես նաև պաշտպան Տ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
(…)>>:
Ինչպես հետևում է վերը նշվածից, ամբաստանյալի մեղավորության, կամ անմեղությանն առնչվող հարցերի լուծումն իրենցից ներկայացնում են դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր:
Այսինքն՝ դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի մեղավորության կամ անմեղությանն առնչվող հարցերն, այդ թվում` նաև ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ ապացուցված լինելու վերաբերյալ, որից հետո ըստ ներկայացված հաջորդականության որոշում դրանից բխող հետագա լուծման ենթակա հարցերը:
Այս առնչությամբ, Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ ամբաստանյալ Դ.Մադոյանի պաշտպաններ Ս.Հովհաննիսյանը, Է.Ալեքսանյանը և տուժող Ա.Մադոյանը, վկայակոչելով իրենց իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել են՝ ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.12.2020թ.-ի դատավճիռը և կայացնել գործն ըստ էության լուծող նոր դատական ակտ, այն է՝ առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում Դավիթ Մադոյանին արդարացնել և հռչակել նրա անմեղությունը, իսկ ամբաստանյալ Հ.Ազիզյանի պաշտպան Տ.Ղազարյանը, վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է՝ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2020 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԱՔԴ/0006/01/18 դատավճիռը՝ բողոքարկվող մասով, հռչակել Հայկ Ազիզյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով նախատեսված արարքները կատարելու մեջ՝ ենթադրյալ վնաս պատճառած արարքի քրեական օրենքով իրավաչափ համարվելու հիմքով, այն է՝ Հայկ Ազիզյանը գտնվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում։
Պաշտպանների և տուժողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, անդրադառնալով նաև Հայկ Արսենի Ազիզյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով մեղադրական դատական ակտ կայացնելու իրավաչափության հարցին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Ըստ ներկայացված վիճարկվող դատական ակտի <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> վերտառությամբ մասում շարադրված փաստական տվյալների.
Առաջադրված մեղադրանքում Հայկ Ազիզյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017 թվականի մարտի վերջերին՝ ժամը 18:00-ից մինչև 20:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, տաքսի մեքենայով գնացել է Կոմիտաս 54/1 շենքի բակ, կայանել շենքի դիմաց և չի կարողացել մտնել շենքի մուտք՝ իր ծանոթ Գոհար Օհանյանի տուն, քանի որ չի ունեցել շենքի շքամուտքի ժետոնը՝ դուռը բացելու համար, միայն ունեցել է Գոհարի բնակարանի մուտքի դռան բանալին։ Տաքսու մեջ նստած ժամանակ, տաքսու հետևում կայանել է սպիտակ գույնի «Հյունդայի Սոնատա» մակնիշի մեքենա, ձայնային ազդանշան տվել։ Տաքսի մեքենան շենքի մուտքի դիմացից մի քիչ գնացել է առաջ՝ ճանապարհ տալու «Հյունդայի Սոնատա» մակնիշի մեքենային։ Հիշյալ մեքենայից դուրս են եկել մի քանի հոգի և Աշոտ Մադոյանը։ Ինքը նկատել է, որ Աշոտ Մադոյանը և նշված մի քանի հոգին մտել են վերը նշված շենքի մուտք։ Ինքը, իջնելով տաքսի մեքենայից, հետևել է նրանց։ Վերջիններս շքամուտքի դուռը բացել են և ներս մտել։ Ինքը նրանց հետևից չթողնելով շքամուտքի դուռը փակվի, անմիջապես մտել է շքամուտք։ Շքամուտքում տեսել է Աշոտ Մադոյանին, վերջինս հավանաբար իր ոտնաձայներից թեքվել է և կոպիտ տոնայնությամբ հարցրել, թե ուր է գնում, ինքն էլ պատասխանել է, որ գնում է բարեկամի տուն։ Աշոտ Մադոյանը փորձել է մի քանի անգամ ճշտել, թե ով է բարեկամը, սակայն ինքը, չցանկանալով հայտնել Գոհար Օհանյանի մասին, միայն պատասխանել է, որ գող չէ, գնում է բարեկամի տուն։ Դրանից հետո Աշոտ Մադոյանն իրեն հրելով հանել է դուրս, նա էլ իր հետ դուրս է եկել շքամուտքից։ Հասկացել է, որ իրավիճակը գնալով սրվում է, առաջարկել է Աշոտին գնալ շենքի հետնամաս՝ զրուցելու, զուտ ժամանակ անցնելու, Աշոտի լարված վիճակը հանգստանալու նպատակով։ Աշոտն իրեն պատասխանել է, որ իր ինչ տարիքն է գնալ շենքի հետնամաս նրա հետ։ Դրանից հետո իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Գոհարը, ինքը պատասխանել է Գոհարի զանգին, հետո ձեռքը գցել է Աշոտի ուսին՝ որպես ընկերական ժեստ և հայտնել, որ ամեն ինչ նորմալ է։ Աշոտն իրեն կոպիտ ձևով ասել է, որ ձեռքը հեռացնի ուսից, որից հետո Աշոտը գնացել է տուն, իսկ ինքը՝ իր գործերով։
2017 թվականի ապրիլի 1-ին կրկին գնացել է Կոմիտաս 54/1 շենք՝ Գոհար Օհանյանի տուն՝ վերջինիս հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն՝ նրա՝ Ամերիկյան համալսարանի վարձավճարը վերցնելու և վճարելու համար։ Հասնելով հիշյալ շենքի մոտ, ցանկացել է բացել մուտքի դուռը, Գոհարի կողմից տրված պլաստմասսե ժետոնով հենց այդ ժամանակ իր դիմաց դուրս է եկել Աշոտ Մադոյանը և միանգամից հարցրել, թե արդյոք բանալի ունի։ Ինքը նրան ցույց է տվել պլաստմասսե ժետոնը, և խնդրել իր հետ հարգանքով խոսել։ Աշոտ Մադոյանը պատասխանել է, որ տեղյակ է, թե ում մոտ է նա եկել, նրան և ընկերուհուն շենքից վտարելու է։ Այդ ժամանակ իրենց է մոտեցել Աշոտ Մադոյանի որդին՝ Դավիթ Մադոյանը։ Ինքը փորձել է հանդարտեցնել իրակիճակը և առաջարկել է քայլել շենքի հետնամաս՝ ժամանակ անցնելու, հոր և որդու լարված վիճակը հանգստացնելու նպատակով, քանի որ նրանք թշնամաբար էին տրամադրված։ Ինքը քայլել է շենքի դիմացով, հանկարծակի հետևից Աշոտ Մադոյանի կողմից հնչեցրած հայհոյանք է լսել, շրջվել է, Աշոտն իր կրծքավանդակի շրջանում հագուստը հավաքել է բռի մեջ, ինքը նրան հրել է՝ բաց թողելու համար։ Այդ ժամանակ Դավթի կողմից հարված է ստացել դեմքին, որից հետ-հետ է գնացել, այդ ժամանակ Աշոտը և Դավիթը հարձակվելով իր վրա ձեռքերով և ոտքերով սկսել են հարվածներ հասցնել դեմքին, գլխին, մարմնի տարբեր մասերին։ Ինքը կանգնած է եղել Աշոտի դիմաց, գլուխը կախ, ձեռքերով բռնել է Աշոտի հագուստից կրծքավանդակի շրջանում, աչքերի դիմաց սևացած, Աշոտի և Դավթի կողմից ստացել է հարվածներ։ Աշոտի և Դավթի կողմից իրեն ծեծի ենթարկելու ժամանակ ինչ-որ մարդիկ են օգնության հասել, բաժանել վիճաբանությունը։ Ինքը դանդաղ քայլերով ցանկացել է շարունակել ճանապարհը, հեռանալ նրանցից, չի կարողացել վազել, քանի որ աչքերի դիմաց սևացած է եղել։ Աշոտ Մադոյանը մատը թափահարելով, հայհոյանք հնչեցնելով, քայլել է իր ուղղությամբ, վերջինիս հետ՝ նաև Դավիթը։ Դավթի ձեռքին այդ ժամանակ նկատել է սև գույնի շեղբով դանակ։ Տեսնելով դանակը, մտածել է, որ նա մտադրված է իրեն սպանելու, այդ պահին տաբատի աջ գրպանից հանել է դանակը՝ պաշտպանվելու նպատակով։ Առաջինն իր վրա հարձակված Աշոտին է հարվածել մեկ անգամ, հարվածը դիպել է նրա մարմնին։ Ինքը պաշտպանվել է, քանի որ Աշոտը մատը թափահարելով և հայհոյանք տալով է հարձակվել, իսկ Դավիթը՝ ձեռքի դանակով՝ բաց վիճակում։ Աշոտին դանակով հարվածելուց հետո դանակի անկանոն շարժումներով պաշտպանվել է Դավթից, որի ժամանակ էլ, հնարակոր է՝ մի քանի անգամ հարվածներ հասցրած լինի Դավթին։ Այդ ժամանակ Դավիթը դանակով մի քանի անգամ հետ և առաջ է արել և մեկ անգամ հարվածել որովայնի ձախ հատվածին։ Ինքը հարվածից հետո նկատել է, որ նրա ձեռքի դանակի շեղբն արյունոտ է։ Հագուստը բարձրացրել է և տեսել, որ որովայնի ձախ հատվածից արյուն է հոսում։ Աշոտը բռնել է իր ձեռքում գտնվող «Ղառի տուզ» պատկերով արծաթափայլ դանակի շեղբից, պահանջել թողել այն։ Ինքը պինդ պահել է դանակը, չի ցանկացել այն թողել, քանի որ մտածել է, որ դանակն իր միակ փրկությունն է պաշտպանվելու համար։ Այդ պահին Դավիթն առաջարկել է գցել դանակները, սակայն ինքը հրաժարվել է։ Տեսնելով իր վիճակը՝ Աշոտ Մադոյանն առաջարկել է նստել իրենց մեքենան և գնալ հիվանդանոց, սակայն ինքը հրաժարվել է, ասելով, որ միայնակ կարող է գնալ: Դրանից հետո նստել են նրանց սպիտակ գույնի «Հյունդայի Սոնատա» մակնիշի մեքենայի մեջ։ Ավտոմեքենայի մեջ արդեն շատ է թուլացած եղել, քանի որ մեծ քանակությամբ արյուն է կորցրել և այդ ժամանակ Աշոտն իր ձեռքից վերցրել է դանակը, որից հետո գնացել են հիվանդանոց։
Առաջադրկած մեղադրանքում ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017 թկականի ապրիլի 1-ին՝ ժամը 13.30-ի սահմաններում, ինքը և հայրը՝ Աշոտ Մադոյանը, պատրաստվել են իր կողմից շահագործվող «Հյունդայի Սոնատա» մակնիշի 11 NN 900 պ/հ ավտոմեքենայով գնալ Կոմիտաս՝ իրենց անձնական գործերով։ Ինքը մի փոքր շուտ է դուրս եկել տնից և մոտեցել իրենց շենքի մուտքից մոտ 10 մետր հեռավորության վրա կայանված մեքենային։ Դրսում անձրև է եղել, ինքը նստել է մեքենայի մեջ, հանկարծակի իրենց շքամուտի մոտակայքից աղմուկ և վիճաբանության ձայներ է լսել։ Անմիջապես շրջվել է և նկատել, որ Հայկ Ազիզյանն ագրեսիվ զրուցում է հոր հետ, անմիջապես մոտեցել է նրանց և միջամտել խոսակցությանը։ Հոր և Հայկի միջև կայացած խոսակցությունից հասկացել է, որ նրանց միջև շենքի մուտք մտնելու խնդիր է առաջացել։ Երբ մոտեցել է նրանց, Հայկը սկսել է քաշքշել հորը։ Ինքն անմիջապես սկսել է քաշքշել այդ տղային, վերջինս էլ հորն է քաշքշել, հայրն էլ նրան, սակայն փոխադարձ հարվածներ չեն եղել, հայհոյանքներ չեն հնչեցվել որևէ մեկի կողմից։ Վիճաբանության ժամանակ հանկարծակի նկատել է, որ հոր որովայնի ձախ հատվածը վնասված է, հայրն արյունահոսում է, աչքերի դիմաց սևացել է, ինքը սկսել է գոռալ, ավելի ակտիվ սկսել է քաշքշել Հայկի հագուստից, մարմնից՝ հորն ամեն կերպ փորձել է մի կողմ տանել, հայրը նույնպես փորձել է տղայից ազատվել։ Այդ պահին նկատել է Հայկի աջ ձեռքին արծաթափայլ գույնի դանակ՝ շեղբը բաց կիճակում։ Հայրը երկու ձեռքերով ամեն կերպ փորձել է նրա ձեռքից վերցնել դանակը, բռնել է ձեռքերից, դանակից, շեղբից, թեքել տարբեր ուղղություններով, փորձել վնասազերծել, սակայն Հայկն ամեն անգամ քաշել է դանակը և հայրը չի կարողացել վերցնել այն։ Ինքը հորն օգնելու համար, քաշքշել է Հայկի ձախ ձեռքից, հագուստից՝ նրան մի կողմ տանելու համար։ Մի պահ նկատել է, որ հոր ձեռքերն արյունոտ են։ Հենց այդ քաշքշելու ժամանակ էլ, հնարավոր է, ինքը ստացել է մարմնական վնասվածքներ ուսագոտիների շրջանում։ Ինքը հստակ չի կարող ասել, թե երբ է ստացել այդ մարմնական վնասվածքները, քանի որ չի տեսել դանակով հարվածներ ուղղված իրեն։ Վիճաբանության ժամանակ Հայկն ընկել է գետնին, այնուհետև բարձրանալով կրկին հարձակվել է իրենց վրա՝ մասնավորապես հոր՝ դանակի շեղբը նրա ուղղությամբ պահած, այդ ժամանակ էլ հորը հաջողվել է նրա ձեռքից վերցնել դանակը և դնել վերարկուի գրպանում, որից հետո Հայկը մի փոքր հետ է գնացել, հայտարարել, որ վնասվածք է ստացել։ Տեսնելով Հայկի հագուստի վրա որովայնի հատվածի արյունը, առաջարկել է տանել նրան հիվանդանոց։ Մի քանի անգամ Հայկին համոզելուց հետո իրեն հաջողվել է վերջինիս նստեցնել իրենց մեքենան, և հոր հետ միասին տարել է Քանաքեռ-Զեյթուն ԲԿ։
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ ինքը Հայկի կողմից իր ուսագոտիներին և ոտքին դանակով հարվածները չի նկատել, չի նկատել նաև Հայկի կողմից հորը դանակով հարվածելը։ Ինքը և հայրը վնասվածքներն ստացել են Հայկ Ազիզյանի ձեռքին գտնվող դանակի հարվածների հետևանքով, երբ Հայկը դանակով անկանոն շարժումներ է կատարել իր և հոր ուղղությամբ, իր ուսագոտիների, ոտքի և հոր որովայնի հարվածները չի տեսել, սակայն վստահ է, որ այդ վնասվածքները պատճառվել են Հայկի կողմից, քանի որ բացի Հայկ Ազիզյանից իր և հոր հետ վիճաբանող այլ անձ չի եղել, բացի Հայկի ձեռքի դանակից այլ դանակ չի եղել, իր և հոր մոտ դանակ չի եղել, ինքն իր ոտքի վնասվածքը ստացել է այն ժամանակ, երբ Հայկն ընկել է գետնին, քանի որ վերջինս գետնին ընկած ժամանակ անկանոն շարժումներ է կատարել դանակով և կանգնած դիրքով չէր կարող վնասել իր ոտքը։ Հայկ Ազիզյանն իր վնասվածքը ստացել է իր ձեռքի դանակով, նրան որևէ մեկը դանակով չի հարվածել, հավանաբար անկանոն շարժումներից, գետնին ընկնելուց կամ հոր կողմից դանակը տարբեր ուղղություններով թեքելու արդյունքում։
Ինչ վերաբերում է փորձագետի եզրակացությանը, համաձայն որի Աշոտ Մադոյանի ցուցմունքում նշված մեխանիզմով և հանգամանքներում ներկայացված դանակով Հ.Ազիզյանի ծակած-կտրած վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը բացառվում է, ապա ամբաստանյալը հայտնել է, որ նշված եզրակացությունն իրականությանը չի համապատասխանում, կեղծ է, քանի որ ոչ իր, ոչ հոր մոտ վիճաբանության պահին դանակ չի եղել:
Տուժող Աշոտ Մադոյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017 թվականի մարտի 30-ին, ժամը 23.00-ի սահմաններում, որդուն՝ Դավիթ Մադոյանի կողմից շահագործվող «Հյունդայի Սոնատա» մակնիշի 11 NN 900 պ/հ մեքենայով աղջկա՝ Լուսինե Մադոյանի հետ տուն գալով ավոտեմեքենան մի պահ կայանել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս 54/1 շենքի բակում, Լուսինեն իջնելով մեքենայից մտել է շենքի մուտք և գնացել տուն, իսկ ինքը ցանկացել է մեքենան կայանել ավտոտնակում։ Կոմիտաս 54/1 շենքի 6-րդ մուտքի դիմաց կայանված է եղել տաքսի, որն էլ իրեն խանգարել է մտնել ավտոտնակ։ Ավտոմեքենան կայանելով՝ մոտեցել է իրենց շենքի մուտքին, հավաքել շենքի շքամուտքի ծածկագիրը, այն բացվել է և ինքը մտել է շքամուտք։ Նախքան մտնելը նկատել է Հայկ Ազիզյանին՝ մուտքից քիչ այն կողմ միայնակ կանգնած։ Մտնելով շքամուտք դեռևս աստիճանները չհասած զգացել է, որ շքամուտքի դուռն իր հետևից չի փակվել։ Ինքը շրջվել է և տեսել, որ Հայկ Ազիզյանը ոտքով շքամուտքի դուռը պահել է՝ այն չփակվելու համար։ Ինքը քայլել է դեպի շքամուտքի դուռը և հարցրել Հայկին, թե արդյոք նա այդտեղ է ապրում, Հայկը պատասխանել է, թե ինչ կապ ունի որտեղ է ապրում, ինքն էլ նրան ասել է, որ շքամուտքի դուռը կոդավորված է անծանոթ անձանց մուտքը կանխելու նպատակով, որից հետո հարցրել է, թե ում մոտ է հյուր պատրաստվում գնալ, հիշյալ բնակիչը կարող է իր տնից բացել շքամուտքի դուռը։ Այդ խոսակցությունից հետո ինքը շքամուտքի դուռը ծածկել է, Հայկը մնացել է շքամուտքից դուրս, իսկ ինքը գնացել է տուն։ Այդ տհաճ խոսակցության ընթացքում որևէ փոխադարձ վիրավորանք, հայհոյանք, քաշքշոց, հարվածներ չեն եղել։ Միայն Հայկի հետ ծագած խոսակցության ընթացքում վերջինս իրեն ասել է գնալ շենքի հետնամաս, իսկ ինքը նրան հայտնել է, որ ոստիկանության աշխատակից է, ոստիկանության գնդապետ, զուտ ցանկացել է Հայկին ցույց տալ, որ չի ցանկանում կռիվ անել։ Հայկն իրենց խոսակցության ընթացքում ինչ-որ բանալի է ցույց տվել, որ իբր դռան բանալի ունի, իսկ ինքը նրան ասել է, որ եթե բանալի ունի, ապա ինչու շքամուտք մտնելու ժետոնը չունի։
2017 թկականի ապրիլի 1-ին ժամը 13.30-ի սահմաններում ինքը տնից դուրս է եկել՝ իր անձնական գործերով։ Որդին՝ Դավիթ Մադոյանը, մի քանի րոպե իրենից շուտ է դուրս եկել՝ ավտոմեքենան տաքացնելու և շքամուտքին մոտեցնելու համար։ Դավթից մի քանի րոպե անց ինքն է տնից դուրս եկել և շքամուտքի դիմաց կրկին հանդիպել է Հայկ Ազիզյանին։ Նա իրեն տեսնելով միանգամից հարցրել է, թե արդյոք հիմա էլ չի թողնելու նրան մտնել շենք՝ ցույց տալով բանալին և ժետոնը, իսկ ինքը նրան պատասխանել է, որ կարող է մտնել շենք, քանի որ բանալի և ժետոն ունի։ Հայկն իր հետ խոսել է շատ ագրեսիվ տոնայնությամբ։ Իր և Հայկի միջև սկսվել է վիճաբանություն, վերջինս իրեն պահել է շատ ագրեսիվ և ոչ ադեկվատ։ Ինքը նրան հարցրել է, թե խմած է, իսկ Հայկը պատասխանել է, որ խաշ է կերել, մի երկու բաժակ էլ խմել է։ Իրենց միջև ծագած վիճաբանություն ժամանակ Հայկն անընդհատ իրեն ասել է շենքի հետնամաս գնալու մասին։ Վիճաբանությունը վերածվել է քաշքշոցի, որի ժամանակ Հայկն աջ ձեռքը աջ գրպանից հանել է և մեկ անգամ հարվածել որովայնին, անմիջապես հետո ձախ ձեռքով է հարված հասցրել դեմքին։ Այդ ժամանակ արդեն Դավիթն իր մոտ է եղել, սկսկել է խառը քաշքշուկ։ Հանկարծակի Հայկի աջ ձեռքին նկատել է դանակ՝ սպիտակ շեղբով, որից հետո փորձել է նրա ձեռքից վերցնել դանակը, սակայն ապարդյուն։ Ինքը տեսել է, թե ինչպես է Հայկը հիշյալ դանակով վերևից ներքև մի քանի՝ մոտ 3-4 անգամ, հարվածներ հասցրել որդու ուսերին։ Խառը քաշքշոցի և փոխադարձ հարվածների ժամանակ Հայկն ընկել է գետնին, կոնկրետ չի կարող ասել՝ կիսակռացած է եղել, թե ընկած է եղել գետնին, դանակը ձեռքում նկատել է, թե ինչպես է Հայկը դանակով հարվածել որդու աջ ոտքին։ Ինքն ամեն կերպ փորձել է վերցնել դանակը նրա ձեռքից, այն ծռել տարբեր կողմերով, բռնել դանակից, շեղբից, ձեռքից, թեքել, սակայն ամեն անգամ Հայկը դանակը քաշել է, որի արդյունքում էլ վնասվել են իր ձեռքերը։ Ինքն ամբողջ ընթացքում գոռացել է, պահանջել դանակը գցել, սակայն Հայկը դանակը չի գցել ձեռքից։ Երբ Հայկը գետնից բարձրացել է և հարձակվել կրկին իրենց վրա, իրեն հաջողվել է Հայկի ձեռքից վերցնել դանակը և դնել գրպանում։ Դրանից անմիջապես հետո նկատել է, որ իր որովայնը վնասված է, այդ հատվածում արյունոտ է։ Ինքը սկզբում չի հասկացել, որ Հայկի կողմից որովայնին հարվածը դանակի հարված է եղել։ Երբ ինքը նրա ձեռքից վերցրել է դանակը, Հայկը հետ-հետ է գնացել և հայտնել իր վնասվածքի մասին։ Հայկն իր հագուստը վերև է բարձրացրել և ինքը տեսել է նրա որովայնի հատվածում արյուն։ Ինքը և Դավիթը սկսել են համոզել Հայկին նստել մեքենան՝ հիվանդանոց գնալու համար, վերջինս սկզբում չի համաձայնվել, այնուհետև նստել է մեքենան, ինքն էլ նրա կողմից, իսկ Դավիթը վարել է մեքենան և միասին գնացել են Քանաքեռ-Զեյթուն ԲԿ։ Վիճաբանությունն ընդհանուր առմամբ տևել է մոտ 5 րոպե: Վիճաբանության ժամանակ իր և որդու մոտ դանակ չի եղել, իրենք Հայկ Ազիզյանին դանակով չեն հարվածել, վերջինս իր վնասվածքը հավանաբար ստացել է իր ձեռքի դանակով անկանոն շարժումների, կռանալու կամ ընկնելու հետևանքով, կամ էլ իր կողմից դանակը տարբեր ուղղություներով ծռելու, թեքելու ժամանակ։
Ինչ վերաբերում է փորձագետի եզրակացությանը, համաձայն որի Աշոտ Մադոյանի ցուցմունքում նշված մեխանիզմով և հանգամանքներում ներկայացված դանակով Հ.Ազիզյանի ծակած-կտրած վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը բացառվում է, ապա տուժողը նշել է, որ այն իրականությանը չի համապատասխանում և իր կարծիքով՝ կեղծ է, ոչ իր, ոչ որդում մոտ վիճաբանության պահին դանակ չի եղել, իրենք Հայկ Ազիզյանին դանակով չեն հարվածել:
Վկա Լիլիա Դավթյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017 թվականի ապրիլի 1-ին՝ ժամը 13.30-ի սահմաններում, գտնվել է տանը, բղավոցի ձայներ է լսել, ինքն ու աղջիկը մոտեցել են պատուհանին, տեսել, որ մի անծանոթ տղա (մատնացույց անելով Հայկ Ազիզյանին) Աշոտ Մադոյանի օձիքից բռնած բղավում է, քաշքշում և պահանջում գնալ շենքի հետնամաս: Այնուհետև նրանց է մոտեցել Աշոտի որդին՝ Դավիթը, Հայկին մեջքի կողմից բռնել ու քաշքշել՝ փորձելով նրանց բաժանել ու հորն ազատել Հայկից: Քաշքշուկի ընթացքում Հայկը դանակով հարվածել է Աշոտ Մադոյանի որովայնին, որից հետո սկսել է աջ ձեռքում գտնվող դանակով հարվածել նաև Դավթի ուսերին: Աշոտը բղավելով Հայկին ասել է, որ դանակը գցի ձեռքից, այնուհետև ինքն է փորձել վերցնել այն, Դավիթն էլ օգնել է նրան: Մի պահ Աշոտը Հայկին կռացրել է, սակայն կրկին բարձրացել է և դանակով հարվածել նաև Դավթի ոտքին, որից հետո Աշոտը կարողացել է դանակը վերցնել՝ հավանաբար բռնելով շեղբից: Դրանից հետո Հայկը հագուստը բարձրացրել է և ցույց տվել, որ ինքն էլ է վնասվածք ստացել, սակայն ինքը չի տեսել, թե Հայկը վնասվածքն ինչպես է ստացել, ենթադրում է, որ Աշոտի և Դավթի կողմից դանակը խլելու պահին: Դրանից հետո Աշոտը և Դավիթը Հայկին նստեցրել են մեքենան և միասին հեռացել: Վկան նշել է, որ Դավիթ Մադոյանի ձեռքին դանակ չի տեսել: Վկան նշել է նաև, որ Աշոտ Մադոյանի վնասվելու պահը չի տեսել, սակայն նրա՝ արդեն մեքենայի մեջ նստելուց հետո հագուստի վրա տեսել է արյան հետք:
Վկա Լիլիա Դավթյանը միաժամանակ պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը՝ նշելով, որ քանի որ դեպքից մոտ մեկ տարի է անցել, հնարավոր է որոշ հանգամանքներ հստակ չհիշի:
(…)
Վկա Սոնա Վալեսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Դավիթ և Աշոտ Մադոյաններն իր հարևաններն են: 2017 թվականի ապրիլի 1-ին տանն է եղել, բարձր գոռգոռոցից պատուհանը բացել, դուրս է նայել և տեսել, որ Հայկ Ազիզյանը բղավելով ասել է՝ ՙարի գնանք շենքի հետև՚՝ քաշելով Ա.Մադոյանի օձիքից: Դրանից հետո Հայկը դանակով հարվածել է Ա.Մադոյանի որովայնի շրջանին, իսկ Դավիթ Մադոյանը, որը մինչ այդ գտնվում էր մի քանի քայլ հեռավորության վրա, մոտեցել է և փորձել բաժանել՝ քաշքշելով Հայկ Ազիզյանին, սակայն Հայկը սկսել է դանակով հարվածել նաև Դավթի ուսերին: Ա.Մադոյանը փորձել է Հայկի ձեռքից վերցնել դանակը՝ անկանոն շարժելով և ծռելով տարբեր կողմեր: Փոխադարձ քաշքշուկի ընթացքում Ա.Մադոյանը ինչ-որ կերպ կարողացել է կռացնել Հայկին, սակայն Հայկը կարողացել է ձերբազատվել և դանակով հարվածել Դավթի ոտքին: Դրանից հետո Ա.Մադոյանին հաջողվել է դանակը վերցնել Հայկի ձեռքից՝ բռնելով դանակի շեղբից: Այդ պահին Հայկը մի փոքր հետ է գնացել, երկու ձեռքով բարձրացրել հագուստը և ցույց տվել, որ ինքն էլ է վնասվածք ստացել որովայնի հատվածում: Դրանից հետո Աշոտ Մադոյանը և Դավիթը համոզելով Հայկին նստեցրել են իրենց մեքենան՝ հավանաբար հիվանդանոց տանելու համար: Վկան միաժամանակ նշել է, որ Աշոտի և Դավթի մարմնի վրա վնասվածքներ և արյան հետքեր չի տեսել՝ հավանաբար այն պատճառով, որ երկուսի վերնահագուստն էլ մուգ գույնի էր: Վկան նշել է նաև, որ այլ դանակ, Աշոտ կամ Դավիթ Մադոյանի կողմից Հայկին դանակով հարված չի տեսել, դեպքի պահին բակում այլ անձանց չի նկատել: Ինչ վերաբերում է Հայկ Ազիզյանի ստացած մարմնական վնասվածքին, ապա նա այն հավանաբար ստացել է Աշոտ Մադոյանի կողմից դանակը խլելու պահին: Վիճաբանությունը տևել է մոտ 5-7 րոպե: Վկան միաժամանակ պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը:
(…)
Վկա Ռուբեն Չիբուխչյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017 թվականի ապրիլի 1-ին ժամը 13.30-ի սահմաններում շենքից դուրս գալիս վիճաբանության ձայներ է լսել, մոտեցել է և տեսել, որ Աշոտ Մադոյանի, Դավիթ Մադոյանի և Հայկ Ազիզյանի միջև քաշքշուկ է տեղի ունենում, Հ.Ազիզյանի ձեռքին տեսել է սև գույնի դանակ՝ շեղբը բաց վիճակում, որով նա հարվածներ է հասցրել Դավթի ուսերի շրջանին: Հետո Հայկը մոտեցել է իրեն, Աշոտ Մադոյանն էլ տեսնելով դանակը, մոտեցել է Հայկին, որ դանակը վերցնի: Ինքն էլ խորհուրդ է տվել դանակը գցել: Ա.Մադոյանի կողմից դանակը վերցնելու պահը չի տեսել: Տեսել է նաև, որ Հայկ Ազիզյանն արյունահոսել է, սակայն վնասվածքը չի տեսել, անհանգստացել է, զանգահարել ոստիկանություն, հայտնել դեպքի մասին և հեռացել: Վկան նշել է նաև, որ Աշոտ Մադոյանի կամ Դավիթ Մադոյանի ձեռքին դանակ չի տեսել, այլ հարվածներ նույնպես չի տեսել:
(…)
Վկա Սվետլանա Դավթյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Աշոտ և Դավիթ Մադոյաններն իր հարևաններն են: 2017 թվականի ապրիլի 1-ին՝ ժամը 12-13-ի սահամաններում ինքը գտնվել է տանը: Աղմուկ է լսել, պատուհանը բացել և տեսել է, որ Աշոտ Մադոյանը նյարդայնացած խոսում է մի երիտասարդի հետ (մատնացույց անելով Հայկ Ազիզյանին), ասելով, որ գնա այդտեղից, իսկ երիտասարդը չէր գնում, ագրեսիվ և ոչ ադեկվատ պահվածքով ասելով, որ գնան շենքի հետնամաս: Դրանից հետո ինքը պատուհանը փակել է և հեռացել: Մոտ 3-4 րոպե անց բարձր աղմուկից կրկին մոտեցել է, պատուհանը բացել և տեսել, որ այդ երիտասարդը դանակ է հանել, թափահարել և Աշոտին ասել, որ գնան շենքի հետնամասը: Աշոտը և որդին՝ Դավիթը, հետ-հետ են գնացել, որպեսզի դանակն իրենց չկպնի, սակայն այնուամենայնիվ կպել է, սակայն ինքն անձամբ չի տեսել հարվածելու պահը: Դրանից հետո տեսել է Աշոտի ձեռքերին արյան հետքեր, որից հետո նստել են մեքենան ու գնացել: Հետագայում Աշոտի կնոջից տեղեկացել է, որ Աշոտը և Դավիթը վնասվածքներ են ստացել, իսկ Հայկ Ազիզյանի վնասվածք ստանալուց տեղյակ չէ: Ինքը Դավիթ Մադոյանի և Աշոտ Մադոյանի մոտ դանակ չի տեսել:
Ինչ վերաբերում է նախաքննության փուլում նշած այն հանգամանքին, որ դանակի շեղբն արծաթագույն է, վկան նշեց, որ ինքը չորրորդ հարկից դանակի գույնը չէր կարող տեսնել, այդ մասին իրեն քննիչն է ասել և այդպես էլ արձանագրել է հարցաքննության արձանագրության մեջ:
(…)
Վկա Լիա Կրիկյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Աշոտ Մադոյանը և Դավիթ Մադոյանն իր հարևաններն են, Հայկ Ազիզյանին մինչև դեպքը չի ճանաչել: 2017 թվականի ապրիլի 1-ին՝ ժամը 13:00-ի սահմաններում, խանութից տուն վերադառնալիս բակում վիճաբանության ձայներ և աղմուկ է լսել, տեսել է Աշոտին, Դավթին և Հայկին: Հայկն իրեն ոչ ադեկվատ է պահել, քաշքշել է Աշոտի օձիքից, իսկ Աշոտը փորձել է նրա ձեռքերը ոլորել և ինչ-որ բան գցել Հայկի ձեռքից՝ բղավելով <<դանակդ գցիր>>: Մինչ այդ Դավիթը փորձել է Հայկի թիկունքից հագուստից քաշելով փրկել հորը նրա հարձակումներից: Ինքը դանակը չի տեսել, սակայն երեքի վրա էլ արյան հետքեր է տեսել՝ Աշոտի վերնաշապիկին, Հայկի վերնաշապիկին և ձեռքերին, և Դավթի պարանոցի շրջանում և ձեռքերին: Առաջարկել է իր օգնությունը, սակայն նրանք չեն արձագանքել: Վախեցել է, բարձրացել տուն, որպեսզի զանգահարի ոստիկանություն, սակայն մի քանի րոպե անց, երբ նայել է պատուհանից, արդեն ոչ ոք չի եղել, իսկ ոստիկանության աշխատակիցներն առանց իր զանգելու արդեն եկել էին: Վկան նշել է նաև, որ մինչև շենքից իր դուրս գալը տեսել է, որ Աշոտը Հայկին ինչ-որ բան է հանգիստ բացատրել, սակայն Հայկը գոռգոռալով է խոսել, վիճաբանությունը սկսվել է այն բանից հետո, երբ շքամուտք մտնելու համար Աշոտը Հայկին հարցրել է, թե ում տուն է բարձրանում, քանի որ մուտքի դուռը դոմոֆոնով է, իսկ Հայկն այդ մուտքում չէր բնակվում, իսկ Հայկը բղավելով է պատասխանել:
Ինչ վերաբերում է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքին այն մասին, որ արյան հետքեր է տեսել միայն Հ.Ազիզյանի վրա, վկան նշել է, որ նախաքննության փուլում ցուցմունք տալուց եղել է վախեցած, իսկ ներկա պահին ավելի լավ է հիշում:
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0620հ եզրակացության համաձայն՝ Հայկ Ազիզյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ աջ ակնագնդի սպիտակուցաթաղանթի, աջ ակնակապճի, աջ բազկի կերին երրորդականի առաջաներսային մակերեսների արյունազեղումների, որովայնի ձախ կեսի առաջային պատի ծակող-կտրող թափանցող վերքի, որը ուղեկցվել է ներորովայնային արյունահոսությամբ, լյարդի ձախ բլթի ստամոքսի առաջային պատի վնասումներով, հեմոպերիտոնեումով՝ առաջ բերելով 3-4-րդ աստիճանի արյունահոսական շոկի, հետևանք են արյունազեղումները բութ, կոշտ առարկայի, ճանկռվածքը սուր ծայր ունեցող բութ առարկայի, ծակած-կտրած թափանցող վիրավորումը ծակող-կտրող գործիքի ներգործությամբ, հնարավոր է նշված ժամկետին և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս կյանքին վտանգ սպառնացող։ (հ. 1, գ.թ. 175– 177)
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0763 եզրակացության համաձայն՝ Դավիթ Մադոյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ զույգ ուսահոդերի և աջ ազդրի շրջանի ծակած-կտրած, կրծքավանդակի աջ կեսին կտրած վերքերի ձևով, պատճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքով հնարավոր է որորշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք իրենց համակցությամբ պատճառել են առողջությանը թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով։ (հ. 1, գ.թ. 178-179)
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0619հ եզրակացության համաձայն՝ Աշոտ Մադոյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ աջ դաստակի ափային մակերեսի, ձախ դաստակի երկրորդ երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ մատների շրջանների կտրած վերքերի, աջ դաստակի առաջին մատի շրջանի ճանկռվածքի, քթի մեջքի քերծվածքի, աջ աչքի վերին կոպի արյունազեղման և որովայնի շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերքի ձևով, որը առաջ է բերել որովայնի խոռոչում արյան կուտակման, հետևանք են՝ քերծվածքը և արյունազեղումը բութ, կոշտ առարկայի, ճանկռվածքի սուր ծայր ունեցող բութ առարկայի, կտրած վերքերը սուր կտրող գործիքի կամ առարկայի, ծակած կտրած վերքը ծակող կտրող գործիքի ներգործության, հնարավոր է նշված ժամկետին, որոնք առաջացրել են առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։ (հ. 1, գ.թ. 180–182)
Համալիր դատահետքաբանական, դատաքրեագիտական, դատակենսաբանական դատաբժշկական փորձագետի թիվ 17-0642 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված դանակը զսպանակավոր ծալովի դանակը պատրաստված է գործարանային եղանակով, տնտեսակենցաղային նշանակության դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում։ Փորձաքննությանը ներկայացված Հայկ Ազիզյանի հագուստներից՝ ժակետի, սվիտերի և կարճաթև մայկայի վրա առկա մեկական վնասվածքները իրենց բնույթով ծակած-կտրած են և առաջացել են միաժամանակ, միակողմանի սուր ծայր ունեցող ծակող-կտրող գործիքի՝ դանակի մեկ ներգործությունից։ Փորձաքննությանը ներկայացված Հայկ Ազիզյանի հագուստներից սվիտերի աջ հատվածի վրա առկա վնասվածքը առաջացել է գործիքի՝ դանակի շեղբի շեղակի ներգործությունից։ Հայկ Ազիզյանի տաբատի և կոշիկների հետազոտությամբ վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված Դավիթ Մադոյանի հագուստների՝ բալոնատիպ բաճկոնի, սվիտերի և տաբատի վրա առկա մեկական վնասվածքները իրենց բնույթով ծակած-կտրած են և առաջացել են միակողմանի սուր ծայր ունեցող գործիքի՝ դանակի ներգործությունից ինչը կարող է հանդիսանալ նաև փորձաքննությանը ներկայացված դանակը։ Ընդ որում բաճկոնի և սվիտերի վրա առկա վնասվածքները առաջացել են միաժամանակ, դանակի մեկ ներգործության արդյունքում։ Փորձաքննությանը ներկայացած Դավիթ Մադոյանի հագուստներից՝ բալոնատիպ բաճկոնի առաջամասի ձախ հատվածի և ձախ թևքի վրա առկա են կտորի մակերեսային վնասվածքներ, որոնք առաջացել են դանակի շեղբի շեղակի ներգործություններից։ Փորձաքննությանը ներկայացված Դավիթ Մադոյանի ուսաժապավեններով մայկայի հետազոտությամբ վնասվածքներ չհայտնաբերվեցին։ Փորձաքննությանը ներկայացկած Աշոտ Մադոյանի հագուստներից վերարկուի, պիջակի, սվիտերի ուսժապավեններով մայկայի, տաբատի, և դրա գոտու վրա առկա վնասվածքները իիենց բնույթով ծակած-կտրած են և առաջացել են միաժամանակ գործիքի՝ դանակի մեկ ներգործության արդյունքում, ինչը կարող է հանդիսանալ նաև փորձաքննությանը ներկայացված դանակը։ Փորձաքննությանը ներկայացված Աշոտ Մադոյանի հագուստներից՝ վարտիքի և կոշիկների հետազոտությամբ վնասվածքներ չհայտնաբերվեցին։ Փորձաքննությանը ներկայացկած Հայկ Ազիզյանի, Դավիթ և Աշոտ Մադոյանների հագուստների վրա մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր չհայտնաբերվեցին։ Վերը նկարագրված Հայկ Ազիզյանի, Դավիթ և Աշոտ Մադոյանների հագուստների վրա հայտանբերված ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքները բացի վնասվածք առաջացնող ընդհանուր կառուցվածքային հատկանիշներից այլ առանձնահատուկ մասնավորեցնող հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել, որոնցով հնարավոր լիներ կոնկրետ որոշել, թե դրանք առաջացել են միևնույն թե տարբեր ծակող-կտրող դանակի ներգործություններից։ Այդպիսիք ըստ խորաթափանցման մակարդակների կարող էին առաջանալ միակողմանի սուր ծայր ունեցող ինչպես փորձաքննությանը ներկայացված դանակի, այնպես էլ նմանատիպ չափային և կառուցվածքային հատկանիշներ ունեցող այլ ծակող-կտրող գործիքի դանակի ներգործությունից։ Փորձաքննությանը ներկայացրած Հ.Ազիզյանի արյան նմուշը ըստ ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է A խմբին։ Ներկայացված նմուշի մի մասը ուսումնասիրվեց, իսկ մյուս մասը վերադարձվեց փորձաքննությունը նախաձեռնող մարմնին փաթեթավորված և կնիքված։ Փորձաքննությանը ներկայացված Դ.Մադոյանի արյան նմուշը ըստ ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է A խմբին։ Ներկայացված նմուշի մի մասը ուսումնասիրվեց, իսկ մյուս մասը վերադարձվեց փորձաքննությունը նախաձեռնող մարմնին փաթեթավորված և կնիքված։ Փորձաքննությանը ներկայացված Ա Մադոյանի արյան նմուշը ըստ ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է A խմբին։ Ներկայացված նմուշի մի մասը ուսումնասիրվեց, իսկ մյուս մասը վերադարձվեց փորձաքննությունը նախաձեռնող մարմնին փաթեթավորված և կնիքված։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 17 բամբակյա խծուծների, մեկ պոլիէթիլենային պարկի, դանակի շեղբի, Ա.Մադոյանի բաճկոնի, պիջակի տաբատի, վերնազգեստի, վարտիքի, անթև մայկայի, գոտիի, կոշիկի ձախ, Հ.Ազիզյանի ժակետի, վերնազգեստի, անթև մայկայի, տաբատի, գոտիի, կոշիկի ձախ, Դ.Մադոյանի բաճկոնի սվիտրի, անթև մայկայի, տաբատի, գոտիի, վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվեց արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և առաջացել է ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի A խմբի արյուն ունեցող որևէ անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր առաջանալ Հ.Ազիզյանի աջ կոշիկի, դանակի բռնակի վրա մանրակրկիտ զննությամբ արյան կասկածելի հետքեր չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացրած Ա.Մադոյանի աջ կոշիկի, դանակի բռնակի վրա մանրակրկիտ զննությամբ արյան կասկածելի հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Փորձաքննությանը ներկայացրած երկու լաթի կտորների վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում «Հեմո-ֆան» ախտորոշիչ ժապավենի փորձով արյան առկայություն չի հայտնաբերվել։ Ելնելով Աշոտ Մադոյանի դատաբժշկական փորձաքննության թի 0619հ փորձագետի եզրակացության մեջ նկարագրված նրա որովայնի առաջային պատի ձախ զստային՝ որովայնի խոռոչ թափանցող վնասվածքի բնույթից, տեղակայությունից, արտաքին վերքի չափային տվյալներից, խորաթափանցման մակարդակից, ներկայացված նրա հագուստներից վերարկուի, պիջակի, սվիտերի, ուսաժապավեններով մայկայի, տաբատի և գոտիի վրա առկա ծակած-կտրած վնասվածքների բնույթից, տեղակայություններից և չափային տվյալներից, համադրելով այդպիսիք միմյանց հետ, հաշվի առնելով ներկայացված դանակի շեղբի կառուցվածքային և ըստ խորաթափանցման մակարդակների չափային տվյալները, ինչպես նաև սույն փորձաքննության իրականացման շրջանակներում կատարված Ա.Մադոյանի օբյեկտիվ հետազոտությամբ որովայնի ձախ կեսի կտրած-ծակած վնասվածքի տեղում հայտնաբերված սպիի չափային տփալները, գտնում են, որ Ա.Մադոյանի մարմնական և նրա վերը նշված հագուստների վրա առկա վնասվածքները իրենց բնույթով և տեղակայություններով համապատասխանում են միմյանց, պատճառվել են ըստ խորաթափանցման մակարդակի շեղբի համապատասխան լայնություն ունեցող սուր ծակող-կտրող գործիքի՝ հնարավոր է նաև փորձաքննությանը ներկայացված դանակի մեկ անմիջական ուղղակի ներթափանցող ներգործության հետևանքով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում։ Ա.Մադոյանի մոտ հայտնաբերվել են նաև աջ դաստակի ափային մակերեսի, ձախ դաստակի երկրորդ, երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ մատների շրջանների կտրած վերքեր, աջ դաստակի առաջին մատի շրջանի ճանկռվածք, քթի մեջքի շրջանի քերծվածք և աջ աչքի վերին կոպի արյունազեղում, որոնք հագուստով ծածկվող մարմնամասեր չեն հանդիսանում և դրանց վերաբերյալ համեմատական վերլուծություն կատարել հնարավոր չի եղել։ Ելնելով Դավիթ Մադոյանի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0763 փորձագետի եզրակացության մեջ նկարագրված նրա զույգ ուսային հոդերի հետին-վերին շրջանների, աջ ազդրի ստորին երրորդի դրսային մակերեսի և կրծքավանդակի առաջային մակերեսի աջ կեսի ծակած-կտրած վնասվածքների բնույթից, տեղակայություններից և արտաքին վերքերի չափային տփալներից, ներկայացված նրա հագուստներից բալոնատիպ-բաճկոնի, սվիտերի և տաբատի վրա առկա ծակած-կտրած վնասվածքների բնույթից, տեղակայություններից և չափային տվյալներից, համադրելով այդպիսիք միմյանց հետ, հաշվի առնելով ներկայացված դանակի շեղբի կառուցվածքային և չափային տվյալները, ինչպես նաև սույն փորձաքննության իրականացման շրջանակներում կատարված Դ.Մադոյանի օբյեկտիվ հետազոտությամբ նշված ծակած-կտրած վնասվածքների տեղերում հայտնաբերված սպիների չափային, գտնում են, որ Դ.Մադոյանի մարմնական և նրա վերը նշված հագուստների վրա առկա վնասվածքները իրենց բնույթով և տեղակայություններով հիմնականում համապատասխանում են միմյանց, պատճառվել են ըստ խորաթափանցումների մակարդակների շեղբի համապատասխան լայնություն ունեցող սուր ծակող կտրող գործիքի հնարավոր է նաև փորձաքննությանը ներկայացված դանակի մարմնի վերը նշված շրջաններում տեղակայված մեկական անմիջական ուղղակի ներգործությունների հետևանքով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում։ Ելնելով Հայկ Ազիզյանի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0620հ եզրակացության մեջ ներգրավված նրա որովայնի առաջային պատի՝ ձախ ենթակողային շրջանի որովայնի խոռոչ թափանցող, լյարդի ձախ բլթի միջանցիկ և ստամոքսի առաջային պատի փոքր կորության շրջանի ծակած-կտրած վիրավորման բնույթից, տեղակայությունից, խորաթափանց մակարդակից, արտաքին վերքի չափային տվայլներից, արտաքին վերքի և ներքին վնասվածքների անատոմիական տեղակայություններից, ներկայացված նրա հագուստների՝ ժակետի, սվիտերի, կարճաթև մայկայի վրա առկա ծակած-կտրած վնասվածքների բնույթից, տեղակայություններից և չափային տվայլներից, համադրելով այդպիսիք միմյանց հետ, հաշվի առնելով ներկայացված դանակի շեղբի կառուցվածքային և ըստ խորաթափանցման մակարդակի չափային տվյալները ՝ շեղբի լայնությունը ծայրից 48 մմ հեռավորությունից մինչև շեղբի ավարտը՝ 2 սմ, ինչպես սույն փորձաքննության իրականացման շրջանակներում կատարված Հ.Ազիզյանի օբյեկտիվ հետազոտությամբ կտրած-ծակած վերքի տեղում հայտնաբերված գծային սպիի չափային տվյալները՝ 1.5 սմ երկարություն գտնում են, որ Հ.Ազիզյանի մարմնական և նրա վերը նշված հագուստների վրա առկա վնասվածքները իրենց բնույթով և տեղակայություններով համապատասխանում են միմյանց, չէին կարող պատճառվել փորձաքննությանը ներկայացված դանակով, այլ այդպիսիք պատճառվել են ըստ խորաթափանցման մակարդակի շեղբի համապատասխան լայնություն ունեցող մինչև 1.5 սմ սուր ծակող կտրող գործիքի՝ դանակի մարմնի վեր նշված շրջանում տեղակայված մեկ անմիջական ուղղակի ներթափանցող ներգործության հետևանքով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում։ (հ. 2, գ.թ. 1-21)
Լրացուցիչ համալիր դատաբժշկական և դատահետքաբանական փորձագետի թիվ 17-2631 եզրակացության համաձայն՝ թիվ 17-0642 փորձագետի եզրակացության մեջ նշված հետազոտությունների մեթոդները հանդիսանում են նմանատիպ փորձաքննությունների իրականացման ընթացքում կիրառման ենթական գիտականորեն հիմնավորված հետազոտություններ, մեթոդներ։ Ելնելով Հայկ Ազիզյանի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0620հ փորձագետի եզրակացության, դատահետքաբանական, դատաբժշկական և դատակենսաբանական համալիր թիվ 17-0642 փորձաքննության փորձագետի եզրակացության տվյալներից, ինչպես նաև սույն փորձաքննության իրականացման շրջանակներում կատարված Հ.Ազիզյանի օբյեկտիվ հետազոտության արդյունքներից, նրա որովայնի առաջային պատի՝ ձախ թուլակողի շրջանի որովայնի խոռոչ թափանցող լյարդի ձախ բլթի 2-րդ սեգմետի միջանցիկ և ստամոքսի առաջային պատի, փոքր կորության շրջանի ծակած-կտրած վնասվածքների բնույթից, տեղակայություններից, խորաթափանցման մակարդակից, ձախ թուլակողի շրջանի ծակած-կտրած վերքի ապաքինումից հետո մնացած սպիի տեղամասի չափային տվյալներից, նշված սպիի տեղամասի և որովայնի խոռոչի օրգանների ստամոքսի վնավածքների անատոմիական տեղակայություններից, փոխդասավորություններից, նշված օրգանների վնասված հատվածների անատոմիական չափային տվյալներից, որովայնի առաջային պատի, լյարդի երկրորդ սեգմենտի միջանցիկ և ստամոքսի նկարագրված վնասվածքների տեղակայություններից և փոխդասավորություններից, ներկայացված նրա հագուստներից, ժակետի, սվիտերի, կարճաթև մայկայի վրա առկա ծակած-կտրած վնասվածքների բնույթից, տեղակայություններից և չափային տվյալներից, ինչպես նաև ներկայացված դանակի շեղբի լրացուցիչ հետազոտությունների արդյունքներից, համադրելով այդպիսիք միմյանց հետ, հաշվի առնելով ներկայացված դանակի շեղբի կառուցվածքային և ըստ խորաթափանցումների մակարդակների ունեցած չափային տվյալները, ինչպես նաև սույն փորձաքննության իրականացման շրջանակներում կատարված Հ.Ազիզյանի օբյեկտիվ հետազոտությամբ ծակած-կտրած վերքի տեղում հայտնաբերված սպիի տեղամասի չափային տվյալները, գտնում են, որ Հ.Ազիզյանի մարմնական և նրա վերը նշված հագուստների առկա վնասվածքներն իրենց բնույթով և տեղակայություններով համապատասխանում եմ միմյանց, պատճառվել են ըստ խորաթափանցման մակարդակի շեղբի մինչև 1.6 սմ լայնություն ունեցող սուր կտրող ծակող գործիքի՝ դանակի շեղբով, որի վնասող՝ ներթափանցող ներգործությունը տեղակայվել է Հ.Ազիզյանի որովայնի առաջային պատի ձախ կեսի՝ միջին գծից 5.0 սմ ձախ և ձախ թուլակողի մակարդակից 1.5 սմ ցած հատվածում՝ Հ.Ազիզյանի իրանի նկատմամբ ներթափանցման առաջից հետ և ձախից դեպի աջ ուղղությամբ, տարածության մեջ հնարավոր է այնպիսի փոխադարձ դիրքի պայմաններում, որը հնարավորություն կտար նման տեղակայությամբ և ներթափանցման ուղղությամբ և ներքին վնասվածքների առաջացումով ծակած-կտրած վիրավորման պատճառում։ Հաշվի առնելով տվյալ դեպքում վնասված ձախ բլթի երկրորդ սեգմենտի շրջանի հաստությունները, միմյանց հետ համադրման և մարմնակազմության պայմաններում վերքային խողովակի հնարավոր խորաթափանցման նվազագույն չափսը՝ 5-ից 6 սմ և ավելի, հաշվի առնելով ներկայացված դանակի շեղբի ծայրից 5.0 սմ և ավելի հեռավորությունների վրա ունեցած լայնությունները՝ համապատասխանաբար 19 մմ և 19.8 մմ, գտնում են, որ անկախ վնասվածքը ստանալու պահին Հ.Ազիզյանի գտնված դիրքից, հաշվի առնելով վնասված հյուսվածքների համադրված հաստությունները, բացառվում է տվյալ մարմնական վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը ներկայացված դանակի շեղբի ներգործության արդյունքում։ Վերոգրյալ պատճառաբանություններից ելնելով Աշոտ Մադոյանի ցուցմունքում նշված մեխանիզմով և հանգամանքներում ներկայացված դանակով Հ.Ազիզյանի ծակած-կտրած վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը բացառվում է։ Փորձաքննության ներկայացված Հայկ Ազիզյանի հագուստներից՝ ժակետի, սվիտերի և կարճաթև մայկայի վրա առկա մեկական վնասվածքները իրենց բնույթով ծակած-կտրած են և առաջացել են միակողմանի սուր ծայր ունեցող ծակող-կտրող գործիքի՝ դանակի մեկ ներգործությունից։ Փորձաքննության ներկայացկած Հայկ Ազիզյանի հագուստներից սվիտերի առջևի աջակողմյան հատվածում առկա վնասվածքն առաջացել է սուր ծակող-կտրող գործիքի՝ դանակի շեղբի շեղակի, հպանցիկ ներգործությունից։ Հայկ Ազիզյանի անդրավարտիքի և կոշիկների հետազոտությամբ վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննության ներկայացված Հայկ Ազիզյանի հագուստների վրա մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր չեն հայտնաբերկել։ Հայկ Ազիզյանի հագուստների կրա հայտնաբերկած ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքները կարող էին առաջանալ միակողմանի սուր ծայր ունեցող ինչպես փորձաքննությանը ներկայացված դանակի, այնպես էլ նմանատիպ չափային և կառուցվածքային հատկանիշներ ունեցող այլ ծակող-կտրող գործիքի՝ դանակի ներգործությունից։ (հ. 3, գ.թ. 188-205)
Լրացուցիչ համալիր դատաբժշկական և դատահետքաբանական փորձագետի թիվ 17-2631 եզրակացության շուրջ դատաքննության փուլում հարցաքննվել են փորձագետներ Կարեն Մխիթարյանը և Հրաչիկ Այվազյանը, որոնք պնդել են փորձաքննության եզրակացությունները և միաժամանակ վերահաստատել, որ Հ.Ազիզյանի մարմնական և նրա հագուստների վրա առկա վնասվածքներն իրենց բնույթով և տեղակայություններով համապատասխանում են միմյանց, պատճառվել են ըստ խորաթափանցման մակարդակի շեղբի մինչև 1.6 սմ լայնություն ունեցող սուր կտրող-ծակող գործիքի՝ դանակի շեղբով, որի վնասող՝ ներթափանցող ներգործությունը տեղակայվել է Հ.Ազիզյանի որովայնի առաջային պատի ձախ կեսի՝ միջին գծից 5.0 սմ ձախ և ձախ թուլակողի մակարդակից 1.5 սմ ցած հատվածում՝ Հ.Ազիզյանի իրանի նկատմամբ ներթափանցման առաջից հետ և ձախից աջ ուղղությամբ, տարածության մեջ հնարավոր է այնպիսի փոխադարձ դիրքի պայմաններում, որը հնարավորություն կտար նման տեղակայությամբ, ներթափանցման ուղղությամբ և ներքին վնասվածքների առաջացումով ծակած-կտրած վիրավորման պատճառում։ Հաշվի առնելով տվյալ դեպքում վնասված ձախ բլթի երկրորդ սեգմենտի շրջանի հաստությունները, միմյանց հետ համադրման և մարմնակազմության պայմաններում վերքային խողովակի հնարավոր խորաթափանցման նվազագույն չափսը՝ 5-ից 6 սմ և ավելի, հաշվի առնելով ներկայացված դանակի շեղբի ծայրից 5.0 սմ և ավելի հեռավորությունների վրա ունեցած լայնությունները՝ համապատասխանաբար 19 մմ և 19.8 մմ, հանգել են հետևության, որ անկախ վնասվածքը ստանալու պահին Հ.Ազիզյանի գտնված դիրքից, հաշվի առնելով վնասված հյուսվածքների համադրված հաստությունները, բացառվում է տվյալ մարմնական վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը ներկայացված դանակի շեղբի ներգործության արդյունքում։ Վերոգրյալ պատճառաբանություններից ելնելով Աշոտ Մադոյանի ցուցմունքում նշված մեխանիզմով և հանգամանքներում ներկայացված դանակով Հ.Ազիզյանի ծակած-կտրած վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը բացառվում է։
Ամբուլատոր համալիր դատահոգեբանական և դատահոգեբուժական փորձագետի թիվ 317/17 եզրակացության համաձայն՝ Հայկ Արսենի Ազիզյանը նախկինում և ներկայումս տառապում է «Շիզոֆրենիա, պարանոիդ ձև, էպիզոդիկ հարաճող փսիխոպաթանման դեֆեկտ Բ20.01» հոգեական հիվանդությամբ։ Իրավախախտման կատարման պահին Հայկ Ազիզյանը մասնակիորեն զրկված է եղել սեփական գործողությունների և դրանց հետևանքների համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ընդունակությունից։ Հայկ Ազիզյանը սահմանափակ մեղսունակ է։ Իր ներկա վիճակում կարող է մասնակցել քննչական գործողություններին։ Հայկ Ազիզյանը հանցագործության կատարման նախորդող պահին ունեցել է իրավիճակային բարձր տագնապայնություն։ Հայկ Ազիզյանի մոտ դիտվում է կոնֆլիկտից խուսափում, իրավիճակային բարձր տագնապայնություն, ինչը կարող է բնորոշել նրա հոգեվիճակի և արարքի միջև պատճառական կապը։ (հ. 3, գ.թ. 31-38)
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն՝ գործով վկա Լիլիա Դավթյանը ճանաչել է Հայկ Ազիզյանին՝ որպես Աշոտ Մադոյանի և Դավիթ Մադոյանի հետ դեպքի վայրում վիճաբանող անձի։ (հ. 1, գ.թ. 227-228)
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն՝ գործով վկա Սոնա Վալեսյանը ճանաչել է Հայկ Ազիզյանին՝ որպես Աշոտ Մադոյանի և Դավիթ Մադոյանի հետ դեպքի վայրում վիճաբանող անձի։ (հ. 1, գ.թ. 230-231)
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց է ճանաչվել Հայկ Ազիզյանի, Աշոտ Մադոյանի և Դավիթ Մադոյանի հագուստը և դանակը։ (հ. 3, գ.թ. 187)
Հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում տալու մասին արձանագրության համաձայն՝ Աշոտ Մադոյանը հաղորդում է տվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնում, որ 2017 թվականի ապրիլի 1-ին ժամը 13.30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կոմիտաս 54/1 շենքի բակում անհայտ անձի հետ ծագած վիճաբանության ժամանակ նա ձեռքին գտնվող դանակով իրեն և տղային հարվածներ է հասցրել՝ պատճառելով մարմնական վնասվածքներ։ (հ. 1, գ.թ. 1)
Պաշտպաններ Է.Ալեքսանյանի, Ս.Հովհաննիսյանի և տուժող Ա.Մադոյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը (ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի առնչությամբ) հետևյալն է՝ հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք Դատարանի հետևություններն` ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ:
Պաշտպան Տ.Ղազարյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը (ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքի առնչությամբ) հետևյալն է՝ հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք Դատարանի հետևություններն` ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մեղադրական դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ:
Նշված հարցերին պատասխանելու համար, Վերաքննիչ դատարանը, նախ, հարկ է համարում անդրադառնալ խնդրո առարկային առնչվող և վերը նշված փաստական տվյալների համակարգային վերլուծությանը, սույն որոշմամբ մեջբերված իրավանորմերի, իրավական դիրքորոշումների և դրանցից բխող դատողությունների լույսի ներքո:
Այսպես.
Քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Հարկ է նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) [Ք]րեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ.
բ) այդ փաստական տվյալները պետք է ձեռք բերվեն օրենքով նշված աղբյուրներից և վերաբերեն կոնկրետ տվյալ գործին և ապացուցման առարկային.
գ) ապացույցները պետք է ձեռք բերվեն, ամրագրվեն և օգտագործվեն քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգով:
Նշված պահանջների պահպանման հետ է անմիջականորեն կապված ապացույցների թույլատրելիության և վերաբերելիության հարցի լուծումը, որն իր հերթին կազմում է ապացույցների գնահատման բաղկացուցիչ մասը:
(...) Ապացույցների գնահատումը` որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին>> (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ս.Սաքանյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում, (…) [ն]շված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որն օրենքում ձևակերպված է ընդհանուր տեսքով և կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան: Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքն առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել` հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները:
(...) [Ա]պացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշում, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
(...) Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(…)
[Ն]երքին համոզմունքը վարույթն իրականացնող մարմնի համոզմունքն է այն մասին, որ առկա ապացույցները բավարար են գործի ճիշտ լուծման համար անհրաժեշտ հանգամանքները բացահայտված դիտելու համար:
[Ա]պացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է <<ապացույցների համակցություն>> հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում>> (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ և 17-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <<ապացույցների բավարարությունը>> որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (...)>>:
Հարկ է նշել նաև, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Գոռ Հակոբի Ասատրյանի վերաբերյալ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙ(…) Անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունքն ունի որոշակի սահմաններ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի մեկնաբանման հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ օրենքով ամրագրված են որոշակի պայմաններ, որոնց առկայության դեպքում է միայն պաշտպանությունն իրավաչափ և հետևաբար` արարքի հանցավորությունը բացառող։ Այսպես, անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմաններն են.
ա) ոտնձգության հանրային վտանգավորությունը.
բ) ոտնձգության առկայությունը.
գ) ոտնձգության իրական լինելը.
դ) վտանգ սպառնալը անձի, հասարակության, պետության շահերին.
ե) վնաս հասցնելը միայն ոտնձգողին.
զ) պաշտպանության համարժեքությունը ոտնձգությանը (տե՛ս Ա.Հակոբյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0149/01/09 որոշման 27-րդ կետը)։
Այսպես` փոխադարձ կռիվն անձանց ֆիզիկական ընդհարումն է, որը կարող է սկսվել կողմերի՝ միմյանց միաժամանակ վնաս հասցնելով, ինչպես նաև այն դեպքում, երբ կռիվը սկսվում է կողմերից մեկի նախաձեռնությամբ, սակայն մյուս կողմն ընդունում է մարտահրավերը և ընդգրկվում կռվի մեջ։ Փոխադարձ կռվի ժամանակ երկու կողմն էլ հանդես են գալիս ոտնձգողի դերում, դրսևորում ոչ իրավաչափ վարքագիծ, ատելության, վրեժի, զայրույթի կամ այլ շարժառիթներով փոխադարձ հարվածներ են հասցնում միմյանց՝ նպատակ ունենալով մեկը մյուսին վնաս պատճառելու։
Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ փոխադարձ կռվի ժամանակ, որպես կանոն, անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակն անհնար է, քանի որ կռվողներից յուրաքանչյուրը, հանդես գալով ոտնձգողի դերում, չի ղեկավարվում պաշտպանությանը բնորոշ շարժառիթներով և նպատակներով։
Այսինքն՝ թեև կռվի մասնակից երկու կողմերի դեպքում էլ առերևույթ առկա են անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմանները, սակայն դրանք չեզոքանում են փոխադարձ կռվի իրողությամբ։ Հետևաբար այդ պարագայում նրանց արարքը ենթակա է որակման ըստ փաստացի վրա հասած հետևանքի:
Սույն գործով, Դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալներ Հայկ Ազիզյանի և Դավիթ Մադոյանի միջև տեղի ունեցած վիճաբանությունը, կռիվը, ֆիզիկական ընդհարումը եղել է փոխադարձ, երկու կողմը՝ մի կողմից Հայկ Ազիզյանը, մյուս կողմից՝ Դավիթ Մադոյանը, հանդես են եկել ոտնձգողի դերում, փոխադարձաբար կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս են հասցրել միմյանց, ուստի փոխադարձ կռվի իրողությունը երկուստեք չեզոքացնում է անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմանները: Վերջիններիս կողմից միմյանց մարմնական վնասվածքներ պատճառելը եղել է փոխադարձ, երկու կողմն էլ հանդես են եկել ոտնձգողի դերում, դրսևորել ոչ իրավաչափ վարքագիծ, սուր կտրող-ծակող գործիքներով փոխադարձ հարվածներ են հասցրել միմյանց՝ նպատակ ունենալով մեկը մյուսին վնաս պատճառելու, և տվյալ դեպքում անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակը բացառվում է, քանի որ թե Հայկ Ազիզյանը, թե Դավիթ Մադոյանը չեն ղեկավարվել անհրաժեշտ պաշտպանությանը բնորոշ շարժառիթներով և նպատակներով:
Դատարանը, գտել է, որ ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Աշոտ Մադոյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր, և Դավիթ Մադոյանի առողջությանը՝ թեթև վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված համապատասխանաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով, և Դավիթ Մադոյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Հայկ Ազիզյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ.
(...)
(...) քրեական գործով վկաներ, Դավիթ և Աշոտ Մադոյանների հարևաններ Լիլիա Դավթյանը և Սոնա Վալեսյանը դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ հաստատել են միայն մի կողմից Հայկ Ազիզյանի, մյուս կողմից՝ Դավիթ և Աշոտ Մադոյանների փոխադարձ վիճաբանության, քաշքշուկի և միայն Հայկ Ազիզյանի կողմից Դավիթ և Աշոտ Մադոյանների նկատմամբ դանակ գործադրելու հանգամանքը, և նրանց ցուցմունքներում առկա չեն դեպքի ողջ ընթացքին, մասնավորապես` ամբաստանյալ Դ.Մադոյանի կողմից դանակ կամ այլ սուր կտրող-ծակող առարկա ունենալուն կամ գործադրելուն վերաբերող տեղեկություններ:
Դատարանը համոզմունք է հայտնել, որ դեպքի բուն ընթացքին վերաբերող լիարժեք տեղեկություններ պարունակում են միայն ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի, վկա Ռուբեն Չիբուխչյանի ցուցմունքները, որոնք հաստատվել են նաև փորձագետներ Կարեն Մխիթարյանի և Հրաչիկ Այվազյանի ցուցմունքներով և համալիր դատաբժշկական և դատահետքաբանական փորձագետի եզրակացություններով։
Ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանի կողմից մեկ այլ՝ միակողմանի սուր ծայր ունեցող ծակող-կտրող գործիքով՝ դանակով հարվածելու հանգամանքը հաստատվել է հատկապես ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի՝ դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ ինչպես նախաքննության, այնպես էլ՝ դատաքննության փուլի նույնաբովանդակ մանրամասն ցուցմունքներով, փորձագետի՝ համալիր դատահետքաբանական, դատաքրեագիտական, դատակենսաբանական դատաբժշկական թիվ 17-0642 և լրացուցիչ համալիր դատաբժշկական և դատահետքաբանական թիվ 17-2631 եզրակացություններով և այդ եզրակացությունների վերաբերյալ փորձագետներ Կարեն Մխիթարյանի և Հրաչիկ Այվազյանի պարզաբանմամբ այն մասին, որ հաշվի առնելով ներկայացված դանակի շեղբի կառուցվածքային և ըստ խորաթափանցման մակարդակի չափային տվյալները եզրահանգել են, որ Հ.Ազիզյանի մարմնական և նրա հագուստների վրա առկա վնասվածքներն իրենց բնույթով և տեղակայություններով համապատասխանում են միմյանց, չէին կարող պատճառվել փորձաքննությանը ներկայացված դանակով, այլ այդպիսիք պատճառվել են ըստ խորաթափանցման մակարդակի շեղբի համապատասխան լայնություն ունեցող մինչև 1.5 սմ սուր ծակող կտրող գործիքի՝ դանակի մարմնի վերը նշված շրջանում տեղակայված մեկ անմիջական ուղղակի ներթափանցող ներգործության հետևանքով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում, բացառվում է տվյալ մարմնական վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը ներկայացված դանակի շեղբի ներգործության արդյունքում։ Վերոգրյալ պատճառաբանություններից ելնելով տուժող Աշոտ Մադոյանի ցուցմունքում նշված մեխանիզմով և հանգամանքներում ներկայացված դանակով Հ.Ազիզյանի ծակած-կտրած վնասվածքի առաջացման հնարավորությունը բացառվում է։
Նշված պայմաններում դատարանը հաստատված է համարել փոխադարձ կռվի և վիճաբանության ընթացքում ինչպես Հայկ Ազիզյանի կողմից դանակով դիտավորությամբ Դավիթ Մադոյանի առողջությանը թեթև վնաս պատճառելու, և Աշոտ Մադոյանի կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, այնպես էլ՝ Դավիթ Մադոյանի կողմից մեկ այլ սուր ծակող-կտրող գործիքով Հայկ Ազիզյանի որովայնին հարվածելու և դիտավորությամբ վերջինիս կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար առաջադրված մեղադրանքները:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանական կողմի նշած այն հանգամանքին, որ ինչպես Դավիթ Մադոյանը, այնպես էլ Հայկ Ազիզյանը գործել են անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններում, դատարանն անհրաժեշտ է համարել արձանագրել, որ ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլում այդ հանգամանքը չի հաստատվել, բացի այդ, Դավիթ Մադոյանը ևս իր ցուցմունքներում ընդհանրապես չի նշել թեկուզ անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում գործելու մասին և կտրականապես ժխտել է իր կողմից մեկ այլ սուր կտրող-ծակող գործիքով Հայկ Ազիզյանին հարվածելու և մարմնական վնասվածքներ պատճառելու հանգամանքները:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանի (Հայկ Ազիզյանի ստացած մարմնական վնասվածքների առաջացման մեխանիզմի առնչությամբ) ցուցմունքների արժանահավատության հարցին, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս ցուցմունքներն՝ իր կողմից հանցանքի կատարումն ըստ էության բացառելու, ինչպես նաև երկրորդ դանակի գոյությունն ի սպառ բացառելու վերաբերյալ, իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, այդ առնչությամբ հնարավոր իրավական հետևանքներից խուսափելու նպատակ է հետապնդում:
Անդրադառնալով նաև տուժող Աշոտի Մադոյանի (Հայկ Ազիզյանի ստացած մարմնական վնասվածքների առաջացման մեխանիզմի առնչությամբ) ցուցմունքների արժանահավատության հարցին, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս ցուցմունքները՝ Դավիթ Մադոյանի կողմից հանցանքի կատարումն ըստ էության բացառելու, այդ թվում նաև երկրորդ դանակի գոյությունն ի սպառ բացառելու վերաբերյալ, իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, այդ առնչությամբ նրան հովանավորության տակ վերցնելու նպատակ է հետապնդում, որպեսի վերջինս խուսափի հնարավոր իրավական հետևանքներից:
Անդրադառնալով նաև ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի ցուցմունքների արժանահավատության հարցին, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս ցուցմունքներում տեղ գտած տեղեկությունները՝ ինչպես իրեն, այնպես էլ ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանին հանցանքի կատարման մեջ մերկացնելու, այդ թվում՝ նաև երկրորդ դանակի առկայության հանգամանքը հավաստելու վերաբերյալ, արժանահավատ են և բխում են գործի օբյեկտիվ տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը, համակարգային վերլուծության ենթարկելով պաշտպանների և տուժող Ա.Մադոյանի վերաքննիչ բողոքում տեղ գտած պատճառաբանությունները և այդ առնչությամբ արտահայտած պնդումները, գտնում է, որ դրանք չեն հերքում, ըստ էության, պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ ձեռք բերված ապացույցներում առկա այն տեղեկություններն ու փաստական տվյալները, որոնք հանգեցնում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանի մեղավորությանը:
Այլ կերպ ասած՝ այդ առնչությամբ պաշտպանության կողմի ներկայացրած պատճառաբանություններն ու արտահայտած պնդումներն ինքնին ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը բացառող դիտարկվել չեն կարող:
Ինչ վերաբերում է գործով ձեռք բերված փաստական տվյալները, դրանց բավարարությունը վիճարկելուն, ապա այդ առնչությամբ պաշտպանության կողմի բերված պատճառաբանություններն ու արտահայտած պնդումները ոչ միայն բավարար չափով փաստարկված չեն, այլև ինքնին չեն հանգեցրել դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտման, որը կարող էր ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Ինչ վերաբերում է նաև պաշտպանության կողմի պնդումներին՝ պաշտպանյալի անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում գտնվելը նաև չբացառելու վերաբերյալ, ապա հարկ է նշել հետևյալը.
Այսպես` փոխադարձ կռիվն անձանց ֆիզիկական ընդհարումն է, որը կարող է սկսվել կողմերի՝ միմյանց միաժամանակ վնաս հասցնելով, ինչպես նաև այն դեպքում, երբ կռիվը սկսվում է կողմերից մեկի նախաձեռնությամբ, սակայն մյուս կողմն ընդունում է մարտահրավերը և ընդգրկվում կռվի մեջ։ Փոխադարձ կռվի ժամանակ երկու կողմն էլ հանդես են գալիս ոտնձգողի դերում, դրսևորում ոչ իրավաչափ վարքագիծ, ատելության, վրեժի, զայրույթի կամ այլ շարժառիթներով փոխադարձ հարվածներ են հասցնում միմյանց՝ նպատակ ունենալով մեկը մյուսին վնաս պատճառելու։
Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ փոխադարձ կռվի ժամանակ, որպես կանոն, անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակն անհնար է, քանի որ կռվողներից յուրաքանչյուրը, հանդես գալով ոտնձգողի դերում, չի ղեկավարվում պաշտպանությանը բնորոշ շարժառիթներով և նպատակներով։
Այսինքն՝ թեև կռվի մասնակից երկու կողմերի դեպքում էլ առերևույթ առկա են անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմանները, սակայն դրանք չեզոքանում են փոխադարձ կռվի իրողությամբ։ Հետևաբար այդ պարագայում նրանց արարքը ենթակա է որակման ըստ փաստացի վրա հասած հետևանքի:
Հարկ է վերստին նշել, որ սույն գործով Դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալներ Հայկ Ազիզյանի և Դավիթ Մադոյանի միջև տեղի ունեցած վիճաբանությունը, կռիվը, ֆիզիկական ընդհարումը եղել է փոխադարձ, երկու կողմը՝ մի կողմից Հայկ Ազիզյանը, մյուս կողմից՝ Դավիթ Մադոյանը, հանդես են եկել ոտնձգողի դերում, փոխադարձաբար կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս են հասցրել միմյանց, ուստի փոխադարձ կռվի իրողությունը երկուստեք չեզոքացնում է անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմանները: Վերջիններիս կողմից միմյանց մարմնական վնասվածքներ պատճառելը եղել է փոխադարձ, երկու կողմն էլ հանդես են եկել ոտնձգողի դերում, դրսևորել ոչ իրավաչափ վարքագիծ, սուր կտրող-ծակող գործիքներով փոխադարձ հարվածներ են հասցրել միմյանց՝ նպատակ ունենալով մեկը մյուսին վնաս պատճառելու, և տվյալ դեպքում անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակը բացառվում է, քանի որ թե Հայկ Ազիզյանը, թե Դավիթ Մադոյանը չեն ղեկավարվել անհրաժեշտ պաշտպանությանը բնորոշ շարժառիթներով և նպատակներով:
Որպիսի պայմաններում, Դատարանը, գտել է, որ ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Աշոտ Մադոյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր, և Դավիթ Մադոյանի առողջությանը՝ թեթև վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված համապատասխանաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով, և Դավիթ Մադոյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Հայկ Ազիզյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ առնչությամբ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն ու արտահայտած պնդումներն ըստ էության փաստարկված չեն և այն բավարարելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Ապացույցների գնահատման և համադրման տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քննարկվող դեպքում, դրանցում առկա մեղադրանքը հիմնավորող տվյալները բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-րդ մասով իրեն մեղսագրված արարքը:
Հարկ է նշել նաև, որ կոնկրետ դեպքում, սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներն իրենց համակցությամբ բավարար են հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանի առնչությամբ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմ:
Վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք իրենց համակցությամբ հաստատում են կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված արարքը կատարելու մեջ:
Գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով դրանք վերլուծելու, իրենց համակցության մեջ համադրելու միջոցով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան:
Ինչ վերաբերում է կրկնակի համալիր դաատաբժշկական և դատահետքաբանական փորձաքննություն նշանակելուն, ապա այդ առնչությամբ պաշտպանների և տուժող Ա.Մադոյանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություներն ու արտահայտած պնդումները (նման փորձաքննություն նշանակելու անհրաժեշտության իմաստով) վերը մեջ բերված վերաբերելի համապատասխան փորձագիտական եզրակացությունների առկայության պայմաններում, ինքնին բավարար չափով փաստարկված դիտարկվել չեն կարող, ինչն իր հերթին բացառում է այդ առնչությամբ ներկայացված միջնորդությունը բավարարելու և գործի քննությունը վերաքննության կարգով կատարելու անհրաժեշտությունը:
Այսպիսով, վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, գնահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ դրանք իրենց համակցությամբ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված արարքը որակված է ճիշտ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, Դատարանն ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական դատական ակտ կայացնելու հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար սույն գործով վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Որպիսի պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Աշոտի Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով արդարացման դատական ակտ կայացնելու առնչությամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունների հետ համաձայնվելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Անդրադառնալով նաև Հայկ Արսենի Ազիզյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով նախատեսված արարքները կատարելու մեջ վիճարկելու վերաբերյալ հարցին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Նախ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում վերստին արձանագրել, որ որպես այդպիսին Հ.Ազիզյանի ցուցմունքներում տեղ գտած տեղեկությունները՝ ինչպես իրեն, այնպես էլ ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանին հանցանքի կատարման մեջ մերկացնելու, այդ թվում՝ նաև երկրորդ դանակի առկայության հանգամանքը հավաստելու վերաբերյալ, արժանահավատ են և բխում են գործի օբյեկտիվ տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը, համակարգային վերլուծության ենթարկելով պաշտպան Տ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքում տեղ գտած պատճառաբանությունները և այդ առնչությամբ արտահայտած պնդումները, գտնում է, որ դրանք չեն հերքում, ըստ էության, պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ ձեռք բերված ապացույցներում առկա այն տեղեկություններն ու փաստական տվյալները, որոնք հանգեցնում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանի մեղավորությանը:
Այլ կերպ ասած՝ այդ առնչությամբ պաշտպանի կողմից ներկայացրած պատճառաբանություններն ու արտահայտած պնդումներն ինքնին ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի կատարումը բացառող դիտարկվել չեն կարող:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանյալի անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում գտնվելուն, ապա հարկ է նշել հետևյալը.
Այսպես` փոխադարձ կռիվն անձանց ֆիզիկական ընդհարումն է, որը կարող է սկսվել կողմերի՝ միմյանց միաժամանակ վնաս հասցնելով, ինչպես նաև այն դեպքում, երբ կռիվը սկսվում է կողմերից մեկի նախաձեռնությամբ, սակայն մյուս կողմն ընդունում է մարտահրավերը և ընդգրկվում կռվի մեջ։ Փոխադարձ կռվի ժամանակ երկու կողմն էլ հանդես են գալիս ոտնձգողի դերում, դրսևորում ոչ իրավաչափ վարքագիծ, ատելության, վրեժի, զայրույթի կամ այլ շարժառիթներով փոխադարձ հարվածներ են հասցնում միմյանց՝ նպատակ ունենալով մեկը մյուսին վնաս պատճառելու։
Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ փոխադարձ կռվի ժամանակ, որպես կանոն, անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակն անհնար է, քանի որ կռվողներից յուրաքանչյուրը, հանդես գալով ոտնձգողի դերում, չի ղեկավարվում պաշտպանությանը բնորոշ շարժառիթներով և նպատակներով։
Այսինքն՝ թեև կռվի մասնակից երկու կողմերի դեպքում էլ առերևույթ առկա են անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմանները, սակայն դրանք չեզոքանում են փոխադարձ կռվի իրողությամբ։ Հետևաբար այդ պարագայում նրանց արարքը ենթակա է որակման ըստ փաստացի վրա հասած հետևանքի:
Հարկ է վերստին նշել, որ սույն գործով, Դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալներ Հայկ Ազիզյանի և Դավիթ Մադոյանի միջև տեղի ունեցած վիճաբանությունը, կռիվը, ֆիզիկական ընդհարումը եղել է փոխադարձ, երկու կողմը՝ մի կողմից Հայկ Ազիզյանը, մյուս կողմից՝ Դավիթ Մադոյանը, հանդես են եկել ոտնձգողի դերում, փոխադարձաբար կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս են հասցրել միմյանց, ուստի փոխադարձ կռվի իրողությունը երկուստեք չեզոքացնում է անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմանները: Վերջիններիս կողմից միմյանց մարմնական վնասվածքներ պատճառելը եղել է փոխադարձ, երկու կողմն էլ հանդես են եկել ոտնձգողի դերում, դրսևորել ոչ իրավաչափ վարքագիծ, սուր կտրող-ծակող գործիքներով փոխադարձ հարվածներ են հասցրել միմյանց՝ նպատակ ունենալով մեկը մյուսին վնաս պատճառելու, և տվյալ դեպքում անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակը բացառվում է, քանի որ թե Հայկ Ազիզյանը, թե Դավիթ Մադոյանը չեն ղեկավարվել անհրաժեշտ պաշտպանությանը բնորոշ շարժառիթներով և նպատակներով:
Որպիսի պակմաններում, Դատարանը, գտել է, որ ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Աշոտ Մադոյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր, և Դավիթ Մադոյանի առողջությանը՝ թեթև վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված համապատասխանաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով, և Դավիթ Մադոյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Հայկ Ազիզյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Հետևաբար, այդ առնչությամբ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն ու արտահայտած պնդումներն ըստ էության փաստարկված չեն և այն բավարարելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Ապացույցների գնահատման և համադրման տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քննարկվող դեպքում, դրանցում առկա մեղադրանքը հիմնավորող տվյալները բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով իրեն մեղսագրված արարքը:
Հարկ է նշել, որ կոնկրետ դեպքում, սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներն իրենց համակցությամբ բավարար են հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանի առնչությամբ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմ:
Վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք իրենց համակցությամբ հաստատում են կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով մեղսագրված արարքները կատարելու մեջ:
Գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով դրանք վերլուծելու, իրենց համակցության մեջ համադրելու միջոցով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան:
Այսպիսով, վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, գնահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ դրանք իրենց համակցությամբ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով մեղսագրված արարքը որակված է ճիշտ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, Դատարանն ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով, մեղադրական դատական ակտ կայացնելու հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար սույն գործով վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով ևս բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Արսենի Ազիզյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով արդարացման դատական ակտ կայացնելու առնչությամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունների հետ համաձայնվելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Դավիթ Մադոյանի պաշտպաններ Ս.Հովհաննիսյանի, Է.Ալեքսանյանի, տուժող Ա.Մադոյանի և ամբաստանյալ Հայկ Ազիզյանի պաշտպան Տ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Հայկ Արսենի Ազիզյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 117-րդ հոդվածով և Դավիթ Աշոտի Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.12.2020թ. դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆ