Հիմնական

Գործի համար: ԵԱՔԴ/0231/01/17
Վիճակագրական տողի համար : 11․3

Պատասխանող

Կարեն Այդինյան
Կարեն Այդինյան Վաղարշակ
Կարեն Այդինյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Մանուշակ Պետրոսյան

Ռուզաննա Բարսեղյան

Մխիթար Պապոյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Արսեն Նիկողոսյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Մանուշակ Պետրոսյան

Ռուզաննա Բարսեղյան

Մխիթար Պապոյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Արսեն Նիկողոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Կարեն Այդինյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ավտոճանապարհին աճած կանեփի թփից քաղելու եղանակով, իր անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափ հանդիսացող 0․57 գրամ քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2018-12-24 13:30 4 Կայացվել է
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2018-04-10 15:00 6 Կայացել է
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2018-03-20 15:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2018-02-28 15:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2018-01-24 15:30 2 Չի կայացել
'
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության ԵԱՔԴ/0231/01/17
դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Նիկողոսյան


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

24 դեկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԴԱԼՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼ` Կ.ԱՅԴԻՆՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև` Դատարան) 2018 թվականի ապրիլի 10-ի դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
Դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 10-ի դատավճռով ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է ազատազրկման` 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց թմրամիջոցները և կաթուցիչը` ոչնչացնել, իսկ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի գույքի վրա դրված կալանքը` վերացնել:
Դատավճռի ծախսերի հարցը համարվել է լուծված:
Դատարանի 10.04.2018 թվականի դատավճիռը չի բողոքարկվել և 14.05.2018 թվականին մտել է օրինական ուժի մեջ:
Դատարանի 10.04.2018 թվականի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել դատապարտյալ Կարեն Այդինյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Թիվ ԵԱՔԴ/0231/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 29.11.2018 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 04.12.2018 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկներն ու պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` դատապարտյալ Կ.Այդինյանը, բերված վերաքննիչ բողոքով խնդրել է վերանայել Դատարանի 10.04.2018 թվականի դատավճիռը, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած արարքը համապատասխանեցնել ՀՀ Կառավարության 707-Ն որոշմանը:

3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով դատապարտյալի վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալ Կ.Այդինյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.1 հոդվածի համաձայն`
<<1. Նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով վերանայման ենթակա է միայն օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը:
2. Նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ դատարանը, իսկ վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարանների դատական ակտերը` վճռաբեկ դատարանը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու բողոք ներկայացնելու իրավունք ունեն`
1) այդ հանգամանքի հետ առնչվող գործին մասնակցած շահագրգռված անձինք, բացառությամբ քրեական հետապնդման մարմինների.
2) այն անձինք, ովքեր օրենքի դրույթի սահմանադրականության հարցի վերաբերյալ Սահմանադրական դատարանի որոշման ընդունման օրվա դրությամբ ունեցել են այդ իրավունքը <Սահմանադրական դատարանի մասին> Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի պահանջներին (ժամկետներին) համապատասխան իրացնելու հնարավորություն կամ նույն օրենքի 29-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կամ 4-րդ կետերի ուժով զրկված են եղել Սահմանադրական դատարանում իրենց գործի քննության հնարավորությունից.
3) այն անձինք, ովքեր Հայաստանի Հանրապետության մասնակցությամբ գործող միջազգային դատարանի կողմից համապատասխան դատական ակտի կայացման պահին ունեցել են միջազգային պայմանագրի պահանջներին (ժամկետներին) համապատասխան միջազգային դատարան դիմելու իրավունք.
4) Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր դատախազը և նրա տեղակալները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
<<1. Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում.
1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<3. Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին>>:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4262-րդ հոդվածի` ՀՀ սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը, 2017 թվականի փետրվարի 14-ի ՍԴՈ-1348 որոշման եզրափակիչ մասում արձանագրել է. <<(…) 4. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում է ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով:
(…)>>:
Վերը մեջ բերված իրավադրույթների և հիմնավորումների լույսի ներքո, վերլուծելով դատապարտյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի վերաբերյալ գործով նոր հանգամանքով դատական ակտը վերանայելու վարույթ հարուցելուն առնչվող փաստական հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 10-ի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով Դատարանն ապացուցված է համարել այն հանգամանքը, որ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը, <<խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի>> մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության` 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, 2017 թվականի հոկտեմբեր ամսին Արարատի մարզի Դիտակ և Մխչյան գյուղերի ավտոճանապարահատվածի բաժանարար հատվածից աճած կանեփի թփից քաղելու եղանակով, իր անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափ հանդիսացող 0.57 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որը 11.11.2017թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել է վերջինիս պատկանող <<BMW 320i>> մակնիշի 35 CR 222 հ/հ ավտոմեքենայից:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1.Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
2.Հանցանք կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը /անգործությունը/ իրականացնելու ժամանակը` անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչ այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն:
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժանակյա պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը>>:
Վերը մեջ բերված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով, իսկ արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի:
Մինչև 28.06.2018թ. գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետի համաձայն` մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի 0.57 գրամը հանդիսացել է զգալի չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0.5-5.0 գրամը ներառյալ:
06.12.2017թ. ընդունված (ուժի մեջ է մտել 27.06.2018թ) <<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
<<Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, շրջանառությունն արգելված` թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր, առանձնապես խոշոր չափերը, թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N707-Ն որոշման և կից հավելվածի 78-րդ կետի համաձայն` մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի համար որպես զգալի չափ է սահմանվել 2.5-12.5 գրամը ներառյալ:
Կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում` ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման համաձայն, այժմ 0.57 գրամ մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը հանդիսանում է ոչ թե զգալի, այլ մանր չափ, քանի որ նշված որոշման և կից հավելվածի 78-րդ կետի համաձայն` մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի համար որպես մանր չափ է սահմանվել 0.5-2.5 գրամը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ <<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված օրենքը, այդ թվում նաև ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N707-Ն որոշման և դրան կից հավելվածի 78-րդ կետում սահմանված մարիխուանա տեսակի թմրանյութի չափերը, կոնկրետ դեպքում տարածվում է դատապարտյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի վրա և դիտարկվում է որպես վերջինիս արարքի հանցավորությունը վերացնող օրենք:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 10-ի օրինական ուժի մեջ մտած թիվ ԵԱՔԴ/0231/01/17 դատավճիռը պետք է բեկանել, դատապարտյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է ճանաչել անմեղ և արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-395-րդ, 437-րդ, 438-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Դատապարտյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 10-ի թիվ ԵԱՔԴ/0231/01/17 դատավճիռը բեկանել:
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անմեղ և արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ


Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0231/01/17





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


10 ապրիլի 2018թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),


նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ե.Կարապետյանի,

մասնակցությամբ՝
մեղադրող՝ Ա.Վարդանյանի,
ամբաստանյալ՝ Կ.Այդինյանի,
պաշտպաններ՝ Ա.Գրիգորյանի,
Յու.Խաչատրյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի (ծնված՝ 20.09.1975թ. ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում՝ չդատված, փաստացի բնակվում է ք.Երևան, Հր.Աճառյան 36 շենք, 12 բնակարանում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով.



ՊԱՐԶԵՑ՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14899317 նախաքննական համարով քրեական գործը։
2017 թվականի նոյեմբերի 30–ին Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին։
2017 թվականի դեկտեմբերի 6–ին Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017 թվականի դեկտեմբերի 26–ին Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի գույքի վրա դրվել է կալանք:
Մեղադրական եզրակացությունը կազմվել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։
2. 2017 թվականի դեկտեմբերի 28–ին քրեական գործը ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում։
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով, քրեական գործը՝ թիվ ԵԱՔԴ/0231/01/17 համարի ներքո, մակագրվել և 2017 թվականի դեկտեմբերի 29–ին հանձնվել է ինձ։ Նույն օրը կայացվել է քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին որոշում։
2018 թվականի հունվարի 15-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին։
3. Կարեն Վաղարշակի Այդինյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով այն ենթադրյալ հանցանքի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի» մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, 2017 թվականի հոկտեմբեր ամսին Արարատի մարզի Դիտակ և Մխչյան գյուղերի ավտոճանապարահատվածի բաժանարար հատվածից աճած կանեփի թփից քաղելու եղանակով, իր անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափ հանդիսացող 0.57 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որը 11.11.2017թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել է վերջինիս պատկանող «BMW 320i» մակնիշի 35 CR 222 հ/հ ավտոմեքենայից:

Արագացված դատական քննություն.
4. Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով՝ միաժամանակ հայտարարելով, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է Պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, դրա հետ համաձայն է և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով:
Մեղադրող Ա.Վարդանյանը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին 2017 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։
5. Մեղադրողը Դատարանից խնդրեց ամբաստանյալին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրան դատապարտել ազատազրկման՝ 6 ամիս ժամկետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Դատական քննության ընթացքում Պաշտպանն ի թիվս այլնի խնդրեց նշանակել հնարավոր ամենամեղմ պատիժը, բացի այդ էլ վերացնել ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, խափանման միջոցը:
Ամբաստանյալը հայտնեց, որ զղջում է կատարածի համար և խնդրեց մեղմ վերաբերվել:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
6. Լսելով ամբաստանյալի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչև դատաքննությունը սկսվելն իր կամքով և Պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո ներկայացրած միջնորդությունն արագացված դատաքննություն կիրառելու վերաբերյալ, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ Մեղադրողի, հայտնած դիրքորոշումը, Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. արդյո՞ք թիվ ԵԱՔԴ/0231/01/17 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1–րդ և 375.2–րդ հոդվածներով ամրագրված պայմանները՝ դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու համար։
7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե՝
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը արագացված կարգ կիրառելու միջնորդությունը մերժում է նաև, եթե պարզում է, որ ամբաստանյալի արարքի իրավաբանական որակումը ճիշտ չէ։ (…) Ամբաստանյալի կամ մեղադրյալի անմեղսունակության առնչությամբ հիմնավոր կասկածների առկայության դեպքում դատարանը մերժում է արագացված կարգ կիրառելու միջնորդությունը՝ անցնելով ընդհանուր կարգով գործի քննությանը (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից, ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
8. ՀՀ սահմանադրական դատարանը 2010 թվականի դեկտեմբերի 28–ի թիվ ՍԴՈ-931 որոշման 6-րդ, 8-րդ և 11-րդ կետերում հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Արագացված կարգով դատական քննությունը քրեական դատավարության ձև է, որն օրենքով սահմանված կարգով միտված է գործն առավել սեղմ ժամկետում և պարզեցված կանոններով լուծելուն։ Այս ինստիտուտի առանցքում «գործարքն» է քրեական դատավարության երկու կողմերի՝ մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի միջև, որի շրջանակներում մեղադրյալը համաձայնում է առաջադրված մեղադրանքին, ինչի դիմաց նրա համար երաշխավորվում է պատժի այնպիսի չափ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից՝ ապա առավել մեղմ պատիժ, ինչպես նաև ամբաստանյալն ազատվում է ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերից։ Համաձայնելով արագացված դատաքննությանը՝ ամբաստանյալը նաև կամովին հրաժարվում է մի շարք սահմանադրաիրավական երաշխիքներից, այն է՝ անմեղության կանխավարկածի սկզբունք, գործի հրապարակային քննության և այլ իրավունքներ։ Մյուս կողմից՝ մեղադրողը հրաժարվում է մեղադրանքը պաշտպանելու իր գործառույթը լրիվ ծավալով իրականացնելուց՝ դրանով հնարավորություն ստանալով տնտեսել իր միջոցները, ինչպես նաև մեղադրյալին (ամբաստանյալին) խրախուսել համագործակցելու քրեական հետապնդման մարմինների հետ»։
ՀՀ սահմանադրական դատարանը միևնույն որոշման 6–րդ կետում անդրադարձել է նաև արագացված դատաքննության ինստիտուտի՝ որպես քրեական դատավարության տարբերակված վարույթի տեսակի, 1987 թվականին Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի «Քրեական արդարադատության պարզեցման վերաբերյալ» թիվ R (87) 18 հանձնարարականում կատարված վերլուծությանը, որը Դատարանի համոզմամբ կիրառելի է նաև սույն գործի շրջանակներում՝ հաշվի առնելով, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 6–ի խմբագրությամբ ՀՀ Սահմանադրության 81–րդ հոդվածի պահանջն է ՀՀ Սահմանադրությամբ նախատեսված հիմնարար իրավունքների, այդ թվում անձի իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության վերաբերյալ ՀՀ Սահմանադրությունում ամրագրված նորմերը մեկնաբանելիս հաշվի առնել Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած՝ մարդու իրավունքների վերաբերյալ միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան:
Ըստ վկայակոչված հանձնարարականի՝ արագացված դատաքննության ինստիտուտն ուղղված է քրեական արդարադատության համակարգի գործունեությունն արագացնելուն և պարզեցնելուն, մասնավորապես՝ ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի լուծման վերաբերյալ միջազգային չափանիշները և պահանջներն ապահովելու պետության պարտավորությունն արդյունավետ իրականացնելուն, հանցագործությունների քննությունն իրականացնելիս հապաղումները վերացնելուն, որոնք կասկածի տակ են դնում քրեական օրենքի հեղինակությունը և ազդում արդարադատության պատշաճ իրականացման վրա, ինչպես նաև պետության քրեական քաղաքականության գերակա խնդիրներն արդյունավետ լուծելուն։
Որպես քննարկվող ինստիտուտի նպատակներ՝ հանձնարարականում նշված են, ի թիվս այլնի.
ա) դատավարական տնտեսումը, այսինքն՝ առանձին քրեական գործերով ժամանակի, միջոցների և ջանքերի կրճատումը՝ դրանք ավելի բարդ գործերի վարույթի համար օգտագործելու նպատակով,
բ) հանցագործության կատարման և պատժի նշանակման միջև ընկած ժամանակահատվածի կրճատումը, նպատակ ունենալով ուժեղացնել դատավարության և քրեական պատժի նախազգուշական ազդեցությունը,
գ) կողմերին հաշտեցնելը և այլն։
9. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շողակաթ Ամիրխանյանի և Գառնիկ Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24–ին կայացված որոշման 24–րդ կետերում հայտնել է.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
10. Սույն դատավճռի 7–ից 9–րդ կետերում մատնանշված իրավական նորմերը, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն դատավճռի 3–ից 5–րդ կետերում նշված փաստական հանգամանքների հետ, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը գիտակցել է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունը սկսվելը։
դ) Մեղադրողը չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Հաշվի առնելով «ա»–ից «ե» կետում շարադրված փաստական հանգամանքները, Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը մեղավորությամբ կատարել է սույն դատավճռի 3-րդ կետում արձանագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրվող արարքը։
11. Հաստատված համարելով ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի համար պատժի նշանակման հետ կապված իրավական հարցերի հետևյալ խմբին.
ա) ապացուցված է արդյո՞ք Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
բ) ենթակա է արդյո՞ք պատժի Կարեն Վաղարշակի Այդինյանն իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ.
դ) Կարեն Վաղարշակի Այդինյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
12. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «ա» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61–րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով (…)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը.
«(…) 4) պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը.
9) մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն աջակցելը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (…)»:
13. Նախորդ կետում վկայակոչված իրավադրույթները համադրելով սույն դատավճռում արձանագրված փաստական տվյալների հետ՝ Դատարանը որպես ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ համաձայն թիվ 257490 ծննդյան վկայականի՝ պատիժ նշանակելու պահին վերջինս խնամքի տակ ունի մինչև տասնչորս տարեկան երեխա, բացի այդ էլ, առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ դեռևս նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ՝ այդ կերպով աջակցելով հանցագործության բացահայտմանը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Որպես ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի անձը բնութագրող հանգամանք Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը բնութագրվում է դրական, բացի այդ էլ, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից 2018 թվականի հունվարի 15-ին ստացված թիվ 6/7-65 գրության՝ վերջինս նախկինում դատված չի եղել:
14. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «բ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այն դեպքում, երբ հաստատված է համարվում անձի կողմից քրեական օրենքով արգելված հանցանքի կատարման փաստական հանգամանքը, ապա անհրաժեշտություն է առաջանում կյանքի կոչել քրեական իրավունքի հիմքում ընկած պատասխանատվության անխուսափելիության սկզբունքը (նպատակ ունենալով վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել հանցանք կատարած անձին և կանխել հետագա հանցագործությունների կատարումը՝ հանցավորի մոտ ձևավորելով իրավահպատակ վարքագիծ և ապահովելով նրա վերասոցիալականացումը հասարակությունում), բացառությամբ այն դեպքերի, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում նախատեսված մեխանիզմների ուժով անձը կարող է ենթակա չլինել պատժի օրենքի ուժով (Ex lege):
Համադրելով վերոնշյալ դիրքորոշումը՝ ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ հաստատված փաստական հանգամանքների հետ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է անհրաժեշտություն կատարված հանցանքի կապակցությամբ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի և կանխել հետագա հնարավոր հանցագործությունները՝ այդ կերպ նպաստելով ամբաստանյալի իրավահպատակ վարքագծի ձևավորմանը և նրա վերասոցիալականացմանը հասարակությունում։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալի պատժի ենթակա չլինելու օրենքի ուժով նախատեսված հիմքերը բացակայում են։
Այսինքն՝ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը ենթակա է պատժի՝ իր կողմից կատարված հանցանքի համար։
15. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «գ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
(…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3–րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից՝ ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…) Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
16. Վերը վկայակոչված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել.
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 13-րդ կետում արձանագրված՝ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Այսինքն՝ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Տվյալ դեպքում նշանակվող պատիժը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
17. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «դ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (…)»:
Վերոնշյալ քրեաիրավական նորմը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք՝ թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13 որոշումներում և մշտապես վերահաստատվել դիրքորոշումն առ այն, որ առանց պատիժը փաստացի կրելու անձի ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների, հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի համակողմանի ու ամբողջական գնահատման վրա։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանն այն կիրառելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով՝ նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետում արձանագրել է. «(…) յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ջոն Շիրվանյանի և Արսեն Մուրադյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշման 13–րդ կետում հայտնել է. «Հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով՝ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը»։
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով կայացրած որոշման մեջ անդրադառնալով բնակչության առողջության դեմ ուղղված, մասնավորապես՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցագործությունների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «Նմանօրինակ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...)» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
18. Սույն դատավճռի նախորդ կետում վկայակոչված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Դատարանը համակողմանիորեն ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը, այդ թվում՝ նրա անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած վարքագիծը, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Նկատի ունենալով ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, դրսևորած վարքագիծը, այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ազատությունը սահմանափակելու ձևով կիրառման ենթակա քրեաիրավական ներգործության միջոցներն անմիջականորեն չպետք է ներգործեն ամբաստանյալի նկատմամբ, քանի որ Դատարանի մոտ առկա է վստահություն և համոզվածություն առ այն, որ նշանակված պատժատեսակի կիրառման արդյունքում ակնկալվող պատժի նպատակների իրագործումը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատժատեսակը կրելու։
Այսինքն՝ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նշանակված պատժատեսակի կանխարգելիչ (պրևենտիվ) բնույթը կարող է հաղթահարված համարվել նաև ազատությունից զրկելու ձևով արտահայտված պատիժները պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու միջոցով։
Մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով Դատարանի հիշյալ եզրահանգումը պայմանավորված է այնպիսի հանգամանքներով, ինչպիսիք են՝ նրա նախկինում դատապարտված չլինելը, 14 տարեկանը չլրացած երեխա ունենալը, կատարած արարքի նկատմամբ ունեցած բացասական վերաբերմունքը, անկեղծորեն զղջալը կատարված արարքի համար, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծն արտահայտված պարտաճանաչ կերպով դատական նիստերին ներկայանալու, իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը չխախտելու ձևով։
Բացի այդ, տվյալ դեպքում հանցագործության առարկա թմրամիջոցը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի, դրա չափը առավել մոտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետով տվյալ թմրամիջոցի զգալի չափի համար սահմանված նվազագույն 0.5 գրամին՝ կազմելով 0.57 գրամ:
Ուստի, այդ հանգամանքների համակցությունը Դատարանի մոտ ձևավորվել է համոզվածությունն և վստահությունն առ այն, որ ազատազրկում պատժատեսակի նպատակներին կարելի է հասնել առանց այն փաստացիորեն (ռեալ) կրելու։
Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի հետագա վարքագծի վերահսկողությունն ապահովելու նպատակով Դատարանը գտնում է, որ պետք է սահմանել փորձաշրջան՝ 1 տարի ժամկետով՝ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
19. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով բացակայում է քաղաքացիական հայց, պատճառված վնաս, ուստի Դատարանը այդ հարցին չի անդրադառնում։
Անդրադառնալով որպես իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված կաթուցիչը և թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում ամբաստանյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Անդրադառնալով Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի գույքի վրա դրված կալանքին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել:
Դատարանը նաև գտնում է, որ դատական ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսը բացակայում է, իսկ նշված հոդվածի նույն մասի 2-ից 8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ որևէ հիմք՝ ամբաստանյալի նկատմամբ հարկադիր բուժում կամ խնամակալություն նշանակելու համար, գործով բռնագանձման ենթակա գույք չկա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝


ՎՃՌԵՑ՝

Կարեն Վաղարշակի Այդինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ վարքի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց թմրամիջոցները և կաթուցիչը՝ ոչնչացնել։
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի գույքի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Դատավճռի ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395–րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքի։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0231/01/17
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 28-12-2017
Դատախազություն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 14899317
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Կարեն Այդինյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ավտոճանապարհին աճած կանեփի թփից քաղելու եղանակով, իր անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափ հանդիսացող 0․57 գրամ քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Կարեն
Ազգանուն Այդինյան
Հայրանուն Վաղարշակ
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 11․3
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 28-12-2017
Նախագահող դատավոր
Անուն Արսեն
Ազգանուն Նիկողոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 29-12-2017
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 24-01-2018
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Կարեն
Ազգանուն Այդինյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Անհապաղ քննության ենթակա միջնորդության կապակցությամբ դատական նիստ անցկացնելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 28-02-2018
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Ամբաստանյալի կողմից ներկայացված միջնորդության պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 20-03-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 10-04-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 10-04-2018
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Կարեն
Ազգանուն Այդինյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 20-09-1975
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԱՔԴ/0231/01/17





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


10 ապրիլի 2018թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),


նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ե.Կարապետյանի,

մասնակցությամբ՝
մեղադրող՝ Ա.Վարդանյանի,
ամբաստանյալ՝ Կ.Այդինյանի,
պաշտպաններ՝ Ա.Գրիգորյանի,
Յու.Խաչատրյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի (ծնված՝ 20.09.1975թ. ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում՝ չդատված, փաստացի բնակվում է ք.Երևան, Հր.Աճառյան 36 շենք, 12 բնակարանում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով.



ՊԱՐԶԵՑ՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14899317 նախաքննական համարով քրեական գործը։
2017 թվականի նոյեմբերի 30–ին Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին։
2017 թվականի դեկտեմբերի 6–ին Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017 թվականի դեկտեմբերի 26–ին Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի գույքի վրա դրվել է կալանք:
Մեղադրական եզրակացությունը կազմվել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։
2. 2017 թվականի դեկտեմբերի 28–ին քրեական գործը ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում։
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով, քրեական գործը՝ թիվ ԵԱՔԴ/0231/01/17 համարի ներքո, մակագրվել և 2017 թվականի դեկտեմբերի 29–ին հանձնվել է ինձ։ Նույն օրը կայացվել է քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին որոշում։
2018 թվականի հունվարի 15-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին։
3. Կարեն Վաղարշակի Այդինյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով այն ենթադրյալ հանցանքի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի» մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, 2017 թվականի հոկտեմբեր ամսին Արարատի մարզի Դիտակ և Մխչյան գյուղերի ավտոճանապարահատվածի բաժանարար հատվածից աճած կանեփի թփից քաղելու եղանակով, իր անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափ հանդիսացող 0.57 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որը 11.11.2017թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել է վերջինիս պատկանող «BMW 320i» մակնիշի 35 CR 222 հ/հ ավտոմեքենայից:

Արագացված դատական քննություն.
4. Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով՝ միաժամանակ հայտարարելով, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է Պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, դրա հետ համաձայն է և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով:
Մեղադրող Ա.Վարդանյանը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին 2017 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։
5. Մեղադրողը Դատարանից խնդրեց ամբաստանյալին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրան դատապարտել ազատազրկման՝ 6 ամիս ժամկետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Դատական քննության ընթացքում Պաշտպանն ի թիվս այլնի խնդրեց նշանակել հնարավոր ամենամեղմ պատիժը, բացի այդ էլ վերացնել ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, խափանման միջոցը:
Ամբաստանյալը հայտնեց, որ զղջում է կատարածի համար և խնդրեց մեղմ վերաբերվել:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
6. Լսելով ամբաստանյալի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչև դատաքննությունը սկսվելն իր կամքով և Պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո ներկայացրած միջնորդությունն արագացված դատաքննություն կիրառելու վերաբերյալ, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ Մեղադրողի, հայտնած դիրքորոշումը, Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. արդյո՞ք թիվ ԵԱՔԴ/0231/01/17 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1–րդ և 375.2–րդ հոդվածներով ամրագրված պայմանները՝ դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու համար։
7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե՝
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը արագացված կարգ կիրառելու միջնորդությունը մերժում է նաև, եթե պարզում է, որ ամբաստանյալի արարքի իրավաբանական որակումը ճիշտ չէ։ (…) Ամբաստանյալի կամ մեղադրյալի անմեղսունակության առնչությամբ հիմնավոր կասկածների առկայության դեպքում դատարանը մերժում է արագացված կարգ կիրառելու միջնորդությունը՝ անցնելով ընդհանուր կարգով գործի քննությանը (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից, ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
8. ՀՀ սահմանադրական դատարանը 2010 թվականի դեկտեմբերի 28–ի թիվ ՍԴՈ-931 որոշման 6-րդ, 8-րդ և 11-րդ կետերում հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Արագացված կարգով դատական քննությունը քրեական դատավարության ձև է, որն օրենքով սահմանված կարգով միտված է գործն առավել սեղմ ժամկետում և պարզեցված կանոններով լուծելուն։ Այս ինստիտուտի առանցքում «գործարքն» է քրեական դատավարության երկու կողմերի՝ մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի միջև, որի շրջանակներում մեղադրյալը համաձայնում է առաջադրված մեղադրանքին, ինչի դիմաց նրա համար երաշխավորվում է պատժի այնպիսի չափ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից՝ ապա առավել մեղմ պատիժ, ինչպես նաև ամբաստանյալն ազատվում է ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերից։ Համաձայնելով արագացված դատաքննությանը՝ ամբաստանյալը նաև կամովին հրաժարվում է մի շարք սահմանադրաիրավական երաշխիքներից, այն է՝ անմեղության կանխավարկածի սկզբունք, գործի հրապարակային քննության և այլ իրավունքներ։ Մյուս կողմից՝ մեղադրողը հրաժարվում է մեղադրանքը պաշտպանելու իր գործառույթը լրիվ ծավալով իրականացնելուց՝ դրանով հնարավորություն ստանալով տնտեսել իր միջոցները, ինչպես նաև մեղադրյալին (ամբաստանյալին) խրախուսել համագործակցելու քրեական հետապնդման մարմինների հետ»։
ՀՀ սահմանադրական դատարանը միևնույն որոշման 6–րդ կետում անդրադարձել է նաև արագացված դատաքննության ինստիտուտի՝ որպես քրեական դատավարության տարբերակված վարույթի տեսակի, 1987 թվականին Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի «Քրեական արդարադատության պարզեցման վերաբերյալ» թիվ R (87) 18 հանձնարարականում կատարված վերլուծությանը, որը Դատարանի համոզմամբ կիրառելի է նաև սույն գործի շրջանակներում՝ հաշվի առնելով, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 6–ի խմբագրությամբ ՀՀ Սահմանադրության 81–րդ հոդվածի պահանջն է ՀՀ Սահմանադրությամբ նախատեսված հիմնարար իրավունքների, այդ թվում անձի իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության վերաբերյալ ՀՀ Սահմանադրությունում ամրագրված նորմերը մեկնաբանելիս հաշվի առնել Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած՝ մարդու իրավունքների վերաբերյալ միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան:
Ըստ վկայակոչված հանձնարարականի՝ արագացված դատաքննության ինստիտուտն ուղղված է քրեական արդարադատության համակարգի գործունեությունն արագացնելուն և պարզեցնելուն, մասնավորապես՝ ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի լուծման վերաբերյալ միջազգային չափանիշները և պահանջներն ապահովելու պետության պարտավորությունն արդյունավետ իրականացնելուն, հանցագործությունների քննությունն իրականացնելիս հապաղումները վերացնելուն, որոնք կասկածի տակ են դնում քրեական օրենքի հեղինակությունը և ազդում արդարադատության պատշաճ իրականացման վրա, ինչպես նաև պետության քրեական քաղաքականության գերակա խնդիրներն արդյունավետ լուծելուն։
Որպես քննարկվող ինստիտուտի նպատակներ՝ հանձնարարականում նշված են, ի թիվս այլնի.
ա) դատավարական տնտեսումը, այսինքն՝ առանձին քրեական գործերով ժամանակի, միջոցների և ջանքերի կրճատումը՝ դրանք ավելի բարդ գործերի վարույթի համար օգտագործելու նպատակով,
բ) հանցագործության կատարման և պատժի նշանակման միջև ընկած ժամանակահատվածի կրճատումը, նպատակ ունենալով ուժեղացնել դատավարության և քրեական պատժի նախազգուշական ազդեցությունը,
գ) կողմերին հաշտեցնելը և այլն։
9. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շողակաթ Ամիրխանյանի և Գառնիկ Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24–ին կայացված որոշման 24–րդ կետերում հայտնել է.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
10. Սույն դատավճռի 7–ից 9–րդ կետերում մատնանշված իրավական նորմերը, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն դատավճռի 3–ից 5–րդ կետերում նշված փաստական հանգամանքների հետ, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը գիտակցել է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունը սկսվելը։
դ) Մեղադրողը չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Հաշվի առնելով «ա»–ից «ե» կետում շարադրված փաստական հանգամանքները, Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը մեղավորությամբ կատարել է սույն դատավճռի 3-րդ կետում արձանագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրվող արարքը։
11. Հաստատված համարելով ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի համար պատժի նշանակման հետ կապված իրավական հարցերի հետևյալ խմբին.
ա) ապացուցված է արդյո՞ք Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
բ) ենթակա է արդյո՞ք պատժի Կարեն Վաղարշակի Այդինյանն իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ.
դ) Կարեն Վաղարշակի Այդինյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
12. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «ա» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61–րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով (…)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը.
«(…) 4) պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը.
9) մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն աջակցելը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (…)»:
13. Նախորդ կետում վկայակոչված իրավադրույթները համադրելով սույն դատավճռում արձանագրված փաստական տվյալների հետ՝ Դատարանը որպես ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ համաձայն թիվ 257490 ծննդյան վկայականի՝ պատիժ նշանակելու պահին վերջինս խնամքի տակ ունի մինչև տասնչորս տարեկան երեխա, բացի այդ էլ, առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ դեռևս նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ՝ այդ կերպով աջակցելով հանցագործության բացահայտմանը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Որպես ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի անձը բնութագրող հանգամանք Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը բնութագրվում է դրական, բացի այդ էլ, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից 2018 թվականի հունվարի 15-ին ստացված թիվ 6/7-65 գրության՝ վերջինս նախկինում դատված չի եղել:
14. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «բ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այն դեպքում, երբ հաստատված է համարվում անձի կողմից քրեական օրենքով արգելված հանցանքի կատարման փաստական հանգամանքը, ապա անհրաժեշտություն է առաջանում կյանքի կոչել քրեական իրավունքի հիմքում ընկած պատասխանատվության անխուսափելիության սկզբունքը (նպատակ ունենալով վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել հանցանք կատարած անձին և կանխել հետագա հանցագործությունների կատարումը՝ հանցավորի մոտ ձևավորելով իրավահպատակ վարքագիծ և ապահովելով նրա վերասոցիալականացումը հասարակությունում), բացառությամբ այն դեպքերի, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում նախատեսված մեխանիզմների ուժով անձը կարող է ենթակա չլինել պատժի օրենքի ուժով (Ex lege):
Համադրելով վերոնշյալ դիրքորոշումը՝ ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ հաստատված փաստական հանգամանքների հետ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է անհրաժեշտություն կատարված հանցանքի կապակցությամբ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի և կանխել հետագա հնարավոր հանցագործությունները՝ այդ կերպ նպաստելով ամբաստանյալի իրավահպատակ վարքագծի ձևավորմանը և նրա վերասոցիալականացմանը հասարակությունում։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալի պատժի ենթակա չլինելու օրենքի ուժով նախատեսված հիմքերը բացակայում են։
Այսինքն՝ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը ենթակա է պատժի՝ իր կողմից կատարված հանցանքի համար։
15. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «գ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
(…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3–րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից՝ ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…) Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
16. Վերը վկայակոչված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել.
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 13-րդ կետում արձանագրված՝ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Այսինքն՝ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Տվյալ դեպքում նշանակվող պատիժը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
17. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «դ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (…)»:
Վերոնշյալ քրեաիրավական նորմը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք՝ թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13 որոշումներում և մշտապես վերահաստատվել դիրքորոշումն առ այն, որ առանց պատիժը փաստացի կրելու անձի ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների, հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի համակողմանի ու ամբողջական գնահատման վրա։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանն այն կիրառելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով՝ նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետում արձանագրել է. «(…) յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ջոն Շիրվանյանի և Արսեն Մուրադյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշման 13–րդ կետում հայտնել է. «Հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով՝ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը»։
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով կայացրած որոշման մեջ անդրադառնալով բնակչության առողջության դեմ ուղղված, մասնավորապես՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցագործությունների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «Նմանօրինակ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...)» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
18. Սույն դատավճռի նախորդ կետում վկայակոչված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Դատարանը համակողմանիորեն ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը, այդ թվում՝ նրա անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած վարքագիծը, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Նկատի ունենալով ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, դրսևորած վարքագիծը, այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ազատությունը սահմանափակելու ձևով կիրառման ենթակա քրեաիրավական ներգործության միջոցներն անմիջականորեն չպետք է ներգործեն ամբաստանյալի նկատմամբ, քանի որ Դատարանի մոտ առկա է վստահություն և համոզվածություն առ այն, որ նշանակված պատժատեսակի կիրառման արդյունքում ակնկալվող պատժի նպատակների իրագործումը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատժատեսակը կրելու։
Այսինքն՝ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նշանակված պատժատեսակի կանխարգելիչ (պրևենտիվ) բնույթը կարող է հաղթահարված համարվել նաև ազատությունից զրկելու ձևով արտահայտված պատիժները պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու միջոցով։
Մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով Դատարանի հիշյալ եզրահանգումը պայմանավորված է այնպիսի հանգամանքներով, ինչպիսիք են՝ նրա նախկինում դատապարտված չլինելը, 14 տարեկանը չլրացած երեխա ունենալը, կատարած արարքի նկատմամբ ունեցած բացասական վերաբերմունքը, անկեղծորեն զղջալը կատարված արարքի համար, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծն արտահայտված պարտաճանաչ կերպով դատական նիստերին ներկայանալու, իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը չխախտելու ձևով։
Բացի այդ, տվյալ դեպքում հանցագործության առարկա թմրամիջոցը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի, դրա չափը առավել մոտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետով տվյալ թմրամիջոցի զգալի չափի համար սահմանված նվազագույն 0.5 գրամին՝ կազմելով 0.57 գրամ:
Ուստի, այդ հանգամանքների համակցությունը Դատարանի մոտ ձևավորվել է համոզվածությունն և վստահությունն առ այն, որ ազատազրկում պատժատեսակի նպատակներին կարելի է հասնել առանց այն փաստացիորեն (ռեալ) կրելու։
Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի հետագա վարքագծի վերահսկողությունն ապահովելու նպատակով Դատարանը գտնում է, որ պետք է սահմանել փորձաշրջան՝ 1 տարի ժամկետով՝ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
19. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով բացակայում է քաղաքացիական հայց, պատճառված վնաս, ուստի Դատարանը այդ հարցին չի անդրադառնում։
Անդրադառնալով որպես իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված կաթուցիչը և թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում ամբաստանյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Անդրադառնալով Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի գույքի վրա դրված կալանքին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել:
Դատարանը նաև գտնում է, որ դատական ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսը բացակայում է, իսկ նշված հոդվածի նույն մասի 2-ից 8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ որևէ հիմք՝ ամբաստանյալի նկատմամբ հարկադիր բուժում կամ խնամակալություն նշանակելու համար, գործով բռնագանձման ենթակա գույք չկա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝


ՎՃՌԵՑ՝

Կարեն Վաղարշակի Այդինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ վարքի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց թմրամիջոցները և կաթուցիչը՝ ոչնչացնել։
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի գույքի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Դատավճռի ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395–րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքի։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 10-04-2018
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 14-05-2018
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 30-05-2018
Էջերի քանակ 2 հատոր` 1-ինը`164 թերթից, 2-րդը` 71 թերթից:
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 01-08-2018
Էջերի քանակը 2 հատոր` 1-ինը`164 թերթից, 2-րդը` 71 թերթից
Այլ նշումներ 20.02.2019 թվականին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանից ստացվել է ԵԱՔԴ/0231/01/17 քրեական գործով 24.12.2018թվականին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0231/01/17 քրեական գործով դատավճիռը բեկանված: Հանցակազմի բացակայության հիմքով ամբաստանյալին ճանաչվել է անմեղ և արդարացված՝ արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Քրեական գործը բաղկացած 2 հատորից ՝ 1-ին հատոր՝ 163 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 101թերթ Շենգավիթ նստավայրից ուղարկվել է Արաբկիր նստավայր:
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0231/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 20-11-2018
Ամսաթիվ 19-11-2018
Բողոքը բերող անձը
Անուն Կարեն
Ազգանուն Այդինյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Կարեն Այդինյան Հիմք ընդունելով ՀՀ կառավարության 27.06.2018թ. թիվ 707-Ն որոշումը վերանայել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Շենգավիթ /` Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի /ՀՀ քր. օր. 268 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ`1 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 10.04.2018թ. կայացված դատավճռով ՀՀ քր. օր. 268 հոդ. 1-ին մասով նախատեսված արարքը :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 28-11-2018
Գործը ստացվել է Երևան քաղաքի դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 28-11-2018
Նախագահող դատավոր
Անուն Մանուշակ
Ազգանուն Պետրոսյան
Դատավոր
Անուն Ռուզաննա
Ազգանուն Բարսեղյան
Դատավոր
Անուն Մխիթար
Ազգանուն Պապոյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 04-12-2018
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 24-12-2018
Ժամ 13:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
Ամսաթիվ 24-12-2018
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է Բեկանվել է մեղադրական դատավճիռը և կայացվել է արդարացնող դատական ակտ
Ամբաստանյալ
Անուն Կարեն
Ազգանուն Այդինյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ '
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության ԵԱՔԴ/0231/01/17
դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Նիկողոսյան


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

24 դեկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԴԱԼՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼ` Կ.ԱՅԴԻՆՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև` Դատարան) 2018 թվականի ապրիլի 10-ի դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
Դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 10-ի դատավճռով ամբաստանյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է ազատազրկման` 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց թմրամիջոցները և կաթուցիչը` ոչնչացնել, իսկ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի գույքի վրա դրված կալանքը` վերացնել:
Դատավճռի ծախսերի հարցը համարվել է լուծված:
Դատարանի 10.04.2018 թվականի դատավճիռը չի բողոքարկվել և 14.05.2018 թվականին մտել է օրինական ուժի մեջ:
Դատարանի 10.04.2018 թվականի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել դատապարտյալ Կարեն Այդինյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Թիվ ԵԱՔԴ/0231/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 29.11.2018 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 04.12.2018 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկներն ու պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` դատապարտյալ Կ.Այդինյանը, բերված վերաքննիչ բողոքով խնդրել է վերանայել Դատարանի 10.04.2018 թվականի դատավճիռը, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած արարքը համապատասխանեցնել ՀՀ Կառավարության 707-Ն որոշմանը:

3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով դատապարտյալի վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալ Կ.Այդինյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.1 հոդվածի համաձայն`
<<1. Նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով վերանայման ենթակա է միայն օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը:
2. Նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ դատարանը, իսկ վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարանների դատական ակտերը` վճռաբեկ դատարանը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու բողոք ներկայացնելու իրավունք ունեն`
1) այդ հանգամանքի հետ առնչվող գործին մասնակցած շահագրգռված անձինք, բացառությամբ քրեական հետապնդման մարմինների.
2) այն անձինք, ովքեր օրենքի դրույթի սահմանադրականության հարցի վերաբերյալ Սահմանադրական դատարանի որոշման ընդունման օրվա դրությամբ ունեցել են այդ իրավունքը <Սահմանադրական դատարանի մասին> Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի պահանջներին (ժամկետներին) համապատասխան իրացնելու հնարավորություն կամ նույն օրենքի 29-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կամ 4-րդ կետերի ուժով զրկված են եղել Սահմանադրական դատարանում իրենց գործի քննության հնարավորությունից.
3) այն անձինք, ովքեր Հայաստանի Հանրապետության մասնակցությամբ գործող միջազգային դատարանի կողմից համապատասխան դատական ակտի կայացման պահին ունեցել են միջազգային պայմանագրի պահանջներին (ժամկետներին) համապատասխան միջազգային դատարան դիմելու իրավունք.
4) Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր դատախազը և նրա տեղակալները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
<<1. Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում.
1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<3. Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին>>:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4262-րդ հոդվածի` ՀՀ սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը, 2017 թվականի փետրվարի 14-ի ՍԴՈ-1348 որոշման եզրափակիչ մասում արձանագրել է. <<(…) 4. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում է ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով:
(…)>>:
Վերը մեջ բերված իրավադրույթների և հիմնավորումների լույսի ներքո, վերլուծելով դատապարտյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի վերաբերյալ գործով նոր հանգամանքով դատական ակտը վերանայելու վարույթ հարուցելուն առնչվող փաստական հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 10-ի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով Դատարանն ապացուցված է համարել այն հանգամանքը, որ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանը, <<խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի>> մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության` 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, 2017 թվականի հոկտեմբեր ամսին Արարատի մարզի Դիտակ և Մխչյան գյուղերի ավտոճանապարահատվածի բաժանարար հատվածից աճած կանեփի թփից քաղելու եղանակով, իր անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափ հանդիսացող 0.57 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որը 11.11.2017թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել է վերջինիս պատկանող <<BMW 320i>> մակնիշի 35 CR 222 հ/հ ավտոմեքենայից:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1.Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
2.Հանցանք կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը /անգործությունը/ իրականացնելու ժամանակը` անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչ այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն:
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժանակյա պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը>>:
Վերը մեջ բերված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով, իսկ արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի:
Մինչև 28.06.2018թ. գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետի համաձայն` մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի 0.57 գրամը հանդիսացել է զգալի չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0.5-5.0 գրամը ներառյալ:
06.12.2017թ. ընդունված (ուժի մեջ է մտել 27.06.2018թ) <<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
<<Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, շրջանառությունն արգելված` թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր, առանձնապես խոշոր չափերը, թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N707-Ն որոշման և կից հավելվածի 78-րդ կետի համաձայն` մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի համար որպես զգալի չափ է սահմանվել 2.5-12.5 գրամը ներառյալ:
Կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում` ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման համաձայն, այժմ 0.57 գրամ մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը հանդիսանում է ոչ թե զգալի, այլ մանր չափ, քանի որ նշված որոշման և կից հավելվածի 78-րդ կետի համաձայն` մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի համար որպես մանր չափ է սահմանվել 0.5-2.5 գրամը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ <<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված օրենքը, այդ թվում նաև ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N707-Ն որոշման և դրան կից հավելվածի 78-րդ կետում սահմանված մարիխուանա տեսակի թմրանյութի չափերը, կոնկրետ դեպքում տարածվում է դատապարտյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանի վրա և դիտարկվում է որպես վերջինիս արարքի հանցավորությունը վերացնող օրենք:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 10-ի օրինական ուժի մեջ մտած թիվ ԵԱՔԴ/0231/01/17 դատավճիռը պետք է բեկանել, դատապարտյալ Կարեն Վաղարշակի Այդինյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է ճանաչել անմեղ և արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-395-րդ, 437-րդ, 438-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Դատապարտյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 10-ի թիվ ԵԱՔԴ/0231/01/17 դատավճիռը բեկանել:
Կարեն Վաղարշակի Այդինյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անմեղ և արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ


Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 24-12-2018
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 15-02-2019
Էջերի քանակը 2 հատորից. 164, 95 թերթերից
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 15-02-2019
Էջերի քանակը 2 հատորից. 164, 95 թերթերից:
Ուր Երևան քաղաքի դատարան
Գրության համարը Ե-5395/19