Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0216/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
10.2
Պատասխանող
Փոթորիկ Մուրադյան Կարո
Մխիթար Խլղաթյան Հենզել
Մխիթար Խլղաթյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մհեր Արղամանյան
Կարեն Մարդանյան
Անդրանիկ Մնացականյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Հոդվածներ
Քրեական վերաքննիչ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 359 Մաս 1
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մհեր Արղամանյան
Կարեն Մարդանյան
Անդրանիկ Մնացականյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2019-03-14 | 12:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2019-02-15 | 15:30 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2019-01-21 | 12:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-12-21 | 16:30 | 3 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-11-09 | 14:00 | 3 | Չի կայացվել | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-09-07 | 15:00 | 3 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-07-25 | 16:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-07-13 | 10:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-06-25 | 10:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-06-12 | 10:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-05-16 | 14:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-04-18 | 11:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-03-27 | 16:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-03-06 | 16:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-02-15 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-01-23 | 15:00 | 5 | Կայացել է |
Գործ No ԵԱՔԴ/0216/01/17
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
<<07>> սեպտեմբերի 2018 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Վահան Հարությունյանի
պաշտպաններ Կարինե Խաչատրյանի
Դիաննա Ղազարյանի
Արամ Ղազարյանի
Ավան նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի /ծնված 1999 թվականի մայիսի 10-ին` ՀՀ Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, ՊՆ 47455 զորամասի պարտադիր ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, հասցե` ՀՀ, Արմավիրի մարզ, գյուղ Գայ, Աբովյան փողոց, 14-րդ տուն/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի /ծնված 1999 թվականի փետրվարի 19-ին` ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Մարտունի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հասցե` ՀՀ, քաղաք Մարտունի, Երևանյան փողոց, 10-րդ շենք, 12-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 90206117 քրեական գործը:
2017 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Փոթորիկ Մուրադյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը:
2017 թվականի նոյեմբերի 01-ին Մխիթար Խլղաթյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը` չհեռանալու մասին:
2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ 90206117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՊԲ 47455 զորամասի 3-րդ ՀԴՆ 1-ին մարտկոցի 2-րդ հաշվարկի վարորդ-հաշվարկի համար, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 23.08.2017 թվականից գտնվելով բուժման մեջ ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի (Երևանի կայազորային հոսպիտալ) ՙՀոգեբուժական՚ բաժանմունքում, 01.09.2017 թվականին` ժամը 08:45-ի սահմաններում, բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ և 16-րդ հոդվածներով սահմանված` զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն և ծաղրուծանակ թույլ չտալու, անարժան քայլերից նրանց հեռու պահելու, զինծառայողների նկատմամբ հարգանք տածելու զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները, ստորադասության /ենթակայության/ հարաբերությունների բացակայության դեպքում, վիճաբանել է նույն բաժանմունքում բուժման մեջ գտնվող ՊԲ 59703 զորամասի 3-րդ ՀԳՄ ՀՏԴ <<ՍՊԳ-9>> ջոկի նշանառու, շարքային Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում այլ բռնի գործողություններ է կատարել Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ, այն է` ձեռքով մեկ անգամ հրել է նրան կրծքավանդակի շրջանից, ապա նաև` ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է նրա աջ աչքի շրջանին` վերջինիս առողջությանը պատճառելով աջ ստորակնակապճային շրջանի քերծվածքի, աջ ստորին կոպի արյունազեղման ձևով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ:՚:
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Մխիթար Խլղաթյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՊԲ 59703 զորամասի 3-րդ ՀԳՄ ՀՏԴ <<ՍՊԳ-9>> ջոկի նշանառու, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 31.07.2017 թվականից գտնվելով բուժման մեջ ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի (Երևանի կայազորային հոսպիտալ) ՙՀոգեբուժական՚ բաժանմունքում, 01.09.2017 թվականին` ժամը 08:45-ի սահմաններում, բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ և 16-րդ հոդվածներով սահմանված` զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն և ծաղրուծանակ թույլ չտալու, անարժան քայլերից նրանց հեռու պահելու, զինծառայողների նկատմամբ հարգանք տածելու զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները, ստորադասության /ենթակայության/ հարաբերությունների բացակայության դեպքում, վիճաբանել է նույն բաժանմունքում բուժման մեջ գտնվող ՊԲ 47455 զորամասի 3-րդ ՀԴՆ 1-ին մարտկոցի 2-րդ հաշվարկի վարորդ-հաշվարկի համար, շարքային Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի հետ, որի ընթացքում հայհոյել է վերջինիս և այլ բռնի գործողություններ է կատարել նրա նկատմամբ, այն է` ոտքով մեկական անգամ հարվածել է նրա աջ ուսահոդի և աջ ազդրի շրջաններին` Փոթորիկ Մուրադյանին պատճառելով ֆիզիկական ցավ:՚:
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանը դատաքննության փուլում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց:
Նախաքննության փուլում Փոթորիկ Մուրադյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ հոգեբուժական բաժանմունքում գտնվելու ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանի կողմից բջջային հեռախոս թաքուն պահելու հետ կապված 01.09.2017թ.` ժամը 08:30-ից ժամը 09:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, բաժանմունքի հիվանդասենյակում վիճաբանել են միմյանց հետ, որի ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանն իրեն հայհոյել է, ինչից վիրավորվել է ու մոտեցել վերջինիս մահճակալին և աջ ձեռքով հրել է նրան կրծքավանդակի շրջանից, որից հետո մահճակալի վրա պառկած դիրքից Մխիթար Խլղաթյանը ոտքով մեկ անգամ հարվածել է իր աջ ուսահոդի շրջանին, իսկ մեկ անգամ էլ ոտքով հարվածել է իր աջ ազդրի շրջանին: Դրանից հետո աջ ձեռքի բռունցքով ինքը մեկ անգամ հարվածել է Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանին` վնասելով այն: Մխիթար Խլղաթյանի կողմից ոտքով իրեն հարվածներ հասցնելու հետևանքով մարմնական վնասվածք չի ստացել, բայց զգացել է ֆիզիկական ցավ:
Գ/Թ 185-187
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մխիթար Խլղաթյանը դատաքննության փուլում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և, ինչպես դատաքննության, այնպես էլ նախաքննության փուլում, օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց:
Գ/Թ 238-239
Վկա, ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի սանիտար Սամվել Արիստակեսի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 31.08.2017թ.` ժամը 10:00-ից մինչև 01.09.2017թ. ժամը 10:00-ն հանդիսացել է հոգեբուժական բաժանմունքի հերթապահ սանիտարը: 31.08.2017թ.` ժամը 23:00-ի սահմաններում, երբ շրջել է բաժանմունքի 2-րդ հարկում, նկատել է, որ թիվ 5 հիվանդասենյակի հիվանդներից Մխիթար Խլղաթյանն ինչ-որ բան է թաքցնում բարձի տակ, որից հետո մոտեցել է նրան և պարզել, որ բարձի տակ թաքցրածը Նոկիա մոդելի բջջային հեռախոս է, որը Մխիթար Խլղաթյանը խոստովանել է, որ իրեն է պատկանում: Նշված բջջային հեռախոսը վերցրել է Մխիթար Խլղաթյանի մոտից և հանձնել բաժանմունքի քույր-տնտեսուհի, ենթասպա Զարմանդուխտ Սարգսյանին, քանի որ արգելվել է բաժանմունքի տարածքում զինծառայողների կողմից բջջային հեռախոսի օգտագործումը: Հաջորդ օրը` ժամը 08:50-ի սահմաններում, գտնվելով բաժանմունքի աստիճանների վրա, բարձր ձայներ է լսել 2-րդ հարկում գտնվող թիվ 5 հիվանդասենյակի կողմից, որից հետո գնալով նշված հիվանդասենյակ, տեսել է, որ Փոթորիկ Մուրադյանը նյարդայնացած վիճակում կանգնած է հիվանդասենյակի մեջտեղում, իսկ Մխիթար Խլղաթյանը հուզված վիճակում իր մահճակալի մոտ է, և միաժամանակ նկատել է, որ վերջինիս աջ աչքի շրջանում առկա է թարմ քերծված վերք և կապտուկ: Հասկանալով, որ նրանց միջև վեճ է տեղի ունեցել, վերջիններիս անմիջապես ուղեկցել է բաժանմունքի պետ, բուժծառայության մայոր Սամվել Սարդարյանի մոտ և պատմել տեղի ունեցածի մասին: Քիչ անց, Սամվել Սարդարյանին զեկուցել է նաև, որ Մխիթար Խլղաթյանի մոտից նախորդ օրը բջջային հեռախոս է հայտնաբերել, իսկ Սամվել Սարդարյանն իրեն պատմել է, որ նշված հեռախոսը թաքուն պահելու հետ կապված են Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը վիճաբանել իրար հետ, որի ընթացքում Փոթորիկ Մուրադյանի կողմից վնասվածք է պատճառվել Մխիթար Խլղաթյանին աջ աչքի շրջանում:
Վկա, ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի պետ, բուժծառայության մայոր Սամվել Յուրիկի Սարդարյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է իր աշխատասենյակում, սանիտար Սամվել Մուրադյանը Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ուղեկցել է իր մոտ և զեկուցել, որ վերջիններս քիչ առաջ թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել են իրար հետ: Այդ ժամանակ Մխիթար Խլղաթյանի աջ ստորակնակապճային շրջանում նկատել է թարմ քերծված վերք ու կապտուկ և իր այն հարցին, թե ինչ է պատահել, Փոթորիկ Մուրադյանը պատասխանել է, որ Մխիթար Խլղաթյանի կողմից բջջային հեռախոս թաքուն պահելու հետ կապված քիչ առաջ բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել են իրար հետ, որի ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանը ոտքով իրեն հարվածներ է հասցրել, իսկ ինքը ձեռքով հարվածել է նրա աջ աչքի շրջանին` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ: Նշված ժամանակ իր աշխատասենյակում Մխիթար Խլղաթյանը լուռ է մնացել և իր հարցերին չի պատասխանել, միայն համառոտ իրեն ասել է, որ այդ վիճաբանության ժամանակ Փոթորիկ Մուրադյանը ձեռքով հարվածել է իր աչքին: Կատարված մարմնազննությամբ Փոթորիկ Մուրադյանի մոտ մարմնական վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել, իսկ Մխիթար Խլղաթյանի մոտ հայտնաբերվել է աջ ստորակնակապճային շրջանի քերծված վերք և կապտուկ:
Վկա, ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի հերթապահ բուժքույր Արմինե Արշակի Շահնազարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 31.08.2017թ.` ժամը 10:00-ից մինչև 01.09.2017թ. ժամը 10:00-ն հանդիսացել է հոգեբուժական բաժանմունքի հերթապահ բուժքույրը: 01.09.2017թ.` ժամը 08:45-ից մինչև ժամը 09:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ գտնվել է բաժանմունքի 2-րդ հարկում, թիվ 5 հիվանդասենյակի կողմից բարձր ձայներ է լսել և գնալով նշված հիվանդասենյակ` տեսել է, որ Փոթորիկ Մուրադյանը նյարդայնացած վիճակում կանգնած է հիվանդասենյակի մեջտեղում, իսկ Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանում առկա է թարմ քերծված վերք: Այնուհետև, ժամը 09:30-ի սահմաններում, երբ բաժանմունքի պետ, բուժծառայության մայոր Սամվել Սարդարյանի և բժշիշկ-օրդինատոր, բուժծառայության մայոր Վահե Հարությունյանի ցուցումով Փոթորիկ Մուրադյանին հանգստացնող դեղորայք է ներարկել և Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանում սառցե պարկ դրել, նրանց հարցրել է, թե ինչ պատճառով են վիճաբանել, Փոթորիկ Մուրադյանն իրեն պատասխանել է` «Մխիթարը խելոք չմնաց հարվածեցի աչքինե, իսկ Մխիթար Խլղաթյանը լուռ է մնացել և իր հարցերին չի պատասխանել:
ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի բժիշկ-օրդինատոր, բուժծառայության մայոր Վահե Գալուստի Հարությունյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 01.09.2017թ. դրությամբ հանդիսացել է հոգեբուժական բաժանմունքում ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին բուժող բժիշկը: 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ից ժամը 10:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ գտնվել է բաժանմունքում, հերթապահ սանիտար Սամվել Մուրադյանն իրեն տեղեկացրել է, որ քիչ առաջ բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը վիճաբանել են իրար հետ, ինչի հետևանքով Մխիթար Խլղաթյանը ստացել է վնասվածք աջ աչքի շրջանում: Դեպքի մանրամասները պարզելու նպատակով նախ առանձնազրույց է ունեցել Փոթորիկ Մուրադյանի հետ, և վերջինս իրեն պատմել է, որ թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել է Մխիթար Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում նրան մարմնական վնասվածք է պատճառել: Քիչ անց, առանձնազրույց է ունեցել նաև Մխիթար Խլղաթյանի հետ, որի աջ ստորակնակապճային շրջանում նկատել է թարմ քերծված վերք և կապտուկ: Առանձնազրույցի ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանն իրեն պատմել է, որ կոնֆլիկտ է ունեցել Փոթորիկ Մուրադյանի հետ, որի ընթացքում վերջինս հարվածել է իր աչքին` պատճառելով մարմնական վնասվածք: Հետագայում սանիտար Սամվել Մուրադյանից տեղեկացել է նաև, որ նրանց վիճաբանությունն առաջացել է Մխիթար Խլղաթյանի կողմից բաժանմունքում բջջային հեռախոս թաքուն օգտագործելու պատճառով: Դեպքի հետ կապված այլ մանրամասներ չգիտի:
Վկա, ՊԲ 38862 զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Արտաշես Ղազարի Ղազարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017թ. օգոստոս ամսվա վերջերին ստացիոնար բուժման է ընդունվել «Կանազե-ի զինվորական հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքում, որտեղ բուժում է ստացել թիվ 5 հիվանդասենյակում: Ժամկետային զինծառայողներ Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ճանաչել է հոգեբուժական բաժանմունքից, նրանք իր հետ բուժում են ստացել նույն հիվանդասենյակում: 01.09.2017թ.` ժամը 08:45-ից մինչև ժամը 09:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ նշված հիվանդասենյակում պառկած է եղել իր մահճակալին` դեմքով դեպի պատի կողմը, այդ ժամանակ լսել է, որ նույն հիվանդասենյակում գտնվող Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը զրուցում են ինչ-որ բջջային հեռախոսից, մասնավորապես` այն, որ Մխիթար Խլղաթյանը բջջային հեռախոս է թաքուն պահել: Վարկյաններ անց լսել է, որ Մխիթար Խլղաթյանը Փոթորիկ Մուրադյանին ասել է` «հեսա ընենց մուտիտ եմ անելու, որ քեզ էս սենյակից սիկտիր անենե, որից հետո շրջվել է նրանց ուղղությամբ և տեսել, որ Փոթորիկ Մուրադյանը մոտեցել է Մխիթար Խլղաթյանին և հրել նրան, իսկ վերջինս մահճակալի վրա պառկած դիրքից ոտքերով հարվածներ է հասցրել Փոթորիկ Մուրադյանին: Դրանից հետո վեր է կացել իր մահճակալից և արագ կերպով մոտենալով Մխիթար Խլղաթյանի մահճակալին` ձեռքով բռնել է Փոթորիկ Մուրադյանի ձեռքից ու նրան հետ քաշել Մխիթար Խլղաթյանի մահճակալի մոտից և տարել դեպի հիվանդասենյակի միջնամաս: Այդ ժամանակ նրանց ձայներից հիվանդասենյակ են մտել սանիտար Սամվելը և հերթապահ բուժքույրը, որից հետո սանիտար Սամվելը Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին դուրս է բերել հիվանդասենյակից, քանի որ հասկացել է, որ նրանց միջև վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում նկատել է նաև, որ Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքը կապտած է, և անմիջապես հասկացել է, որ Փոթորիկ Մուրադյանն է հարվածել նրա աչքին` վնասելով այն: Բաժանմունքում տարածված խոսակցություններից նույնպես մի քանի անգամ լսել է, որ նշված վիճաբանության ժամանակ Փոթորիկ Մուրադյանը ձեռքով հարվածել է Մխիթար Խլղաթյանի աչքին, բայց այդ պահը վիճաբանության ընթացքում ինքը չի տեսել, և իր կարծիքով դա տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ ինքը վեր է կացել իր մահճակալից և մոտեցել նրանց:
Վկա, ՀՀ ՊՆ 58831 զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Մհեր Սերգեյի Մխիթարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017 թվականի օգոստոսի 28-ին գտնվել է Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքում` բուժման մեջ: 01.09.2017թ. առավոտյան, երբ քնած է եղել, արթնացել է բարձր աղմուկից, արթնացել է և տեսել, որ սենյակում մարդ չկա: Չգիտի, թե ինչ պատճառով է աղմուկը եղել, որևէ մեկի մոտ մարմնական վնասվածք չի նկատել, հետագայում ևս չի հետաքրքրվել և կոնկրետ դեպքի վերաբերյալ տեղեկություններ չի իմացել:
Վկա Մհեր Սերգեյի Մխիթարյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 28.08.2017թ. ստացիոնար բուժման է ընդունվել ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքում, որտեղ բուժում է ստացել թիվ 5 հիվանդասենյակում: Ժամկետային զինծառայողներ Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ճանաչել է նույն բաժանմունքից, նրանք իր հետ բուժում են ստացել թիվ 5 հիվանդասենյակում: 01.09.2017թ.` առավոտյան, երբ քնած է եղել նշված հիվանդասենյակում, արթնացել է բարձր ձայներից և Արտաշես Ղազարյանից տեղեկացել, որ Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը վիճել են իրար հետ: Նույն օրը Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանում նկատել է նաև վերք և կապտուկ, որից հետո նրան հարցրել է, թե նշված վնասվածքն ինչպես է ստացել, և վերջինս իրեն պատասխանել է, որ առավոտյան Փոթորիկ Մուրադյանի հետ վիճաբանելու ընթացքում վերջինս ձեռքով հարվածել է իր աչքին` վնասելով այն: Դեպքի հետ կապված այլ մանրամասներ չգիտի:
Գ/Թ 98-101
Նախաքննության փուլի ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Մ.Մխիթարյանը պնդեց այն` պատճառաբանելով, որ չէր հիշում դեպքի մանրամասները:
Դատարանը, վկա Մհեր Խլղաթյանի նախաքննության և դատաքննության փուլերի ցուցմունքները համադրելով քրեական գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, արժանահավատ է համարում Մհեր Խլղաթյանի նախաքննության փուլի ցուցմունքը, քանի որ այն ձեռք է բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ և չի հակասում գործով ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցներին:
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1792/հ եզրակացության համաձայն` արձանագրված են փորձաքննվող Փոթորիկ Մուրադյանի խոսքերն այն մասին, որ 01.09.2017թ. ժամը 09-ի սահմաններում ԵԿԶՀ-ում ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելու ընթացքում, ԵԿԶՀ-ի հոգեբուժական բաժանմունքի հիվանդասենյակում վիճաբանել է ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող Մխիթարի հետ, որի ընթացքում վերջինս ոտքով հարվածել է իր աջ ուսահոդի և աջ ազդրի շրջաններին:
Գ/Թ 43-44
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1793/հ եզրակացության համաձայն` Մխիթար Խլղաթյանի մարմնական վնասվածքները` աջ ստորակնակապճային շրջանի քերծվածքի, աջ ստորին կոպի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի ներգործությամբ, հնարավոր է նշված ժամանակին և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում: Ինչպես նաև նույն եզրակացությամբ արձանագրված` փորձաքննվող Մխիթար Խլղաթյանի խոսքերն այն մասին, որ կոնկրետ օրը և ժամը չի հիշում, ԵԿԶՀ-ում ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելու ընթացքում, ԵԿԶՀ-ի հոգեբուժական բաժանմունքի հիվանդասենյակում վիճաբանել է ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող Փոթորիկի հետ, որի ընթացքում վերջինս ձեռքով հարվածել է իր աջ աչքի շրջանին:
Գ/Թ 45-46
Փոթորիկ Մուրադյանից հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 01.09.2017թ. արձանագրության համաձայն` 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ից ժամը 09:10-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել է Մխիթար Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում վերջինս իրեն հայհոյել է և ոտքով մեկ անգամ հարվածել է իր աջ ուսի շրջանին, իսկ մեկ անգամ էլ ոտքով հարվածել է իր աջ ազդրի շրջանին:
Գ/Թ 4
Մխիթար Խլղաթյանից հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 04.09.2017թ. արձանագրության համաձայն` 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ի սահմաններում, ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքի հիվանդասենյակում Փոթորիկ Մուրադյանը բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է իր աջ աչքի շրջանին:
Գ/Թ 26
Որպես ապացույց են ճանաչվել այլ փաստաթղթեր` ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալից տրված թիվ 332 (2) հեռախոսագիրը, Մխիթար Խլղաթյանի վերաբերյալ հոգեբուժական բաժանմունքի պետի կողմից տրված տեղեկանքը, ՀՀ ՊՆ Երևանի ՌՈ բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետի 01.09.2017թ. զեկուցագիրը, ՊԲ 59703 զորամասի հրամանատարի 11.07.2017թ. թիվ 192 հրամանից քաղվածքը և ՊԲ 47455 զորամասի հրամանատարի 09.08.2017թ. թիվ 196 հրամանից քաղվածքը:
Գ/Թ 3, 7, 13, 72, 82
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի մեղավորությունը զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները խախտելու մեջ նրանց միջև ստորադասության (ենթակայության) հարաբերությունների բացակայության դեպքում, բռնի գործողություններ կատարելով, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե’ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ժամկետային զինծառայող է, առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք:
Ամբաստանյալ Մխիթար Խլղաթյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կաարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով:
Անդրադառնալով Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի և չափի և դրա կրման հարցերին` դատարանը գտնում է, որ նրանց նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ այն պայմանականորեն չկիրառել: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը և այն պայմանականորեն չկիրառելը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորների անձին, և բավարար է պատժի նպատակների իրականացման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ ՙվկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ ՙպատիժը պայմանականորեն չկիարառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙսոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել նաև մի շարք այլ որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ ՙ/.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին /…/՚: Մեկ այլ` Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը /…/՚: Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը՚ /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-55/07, թիվ ՎԲ-201/07, թիվ ՎԲ-124/07, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ԵԱՔԴ/0120/01/09 և մի շարք այլ որոշումներ/:
Վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Այսպիսով, դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու, և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ սույն քրեական գործի հանգամանքների, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի դրսևորած վարքագծի, ինչպես նաև սույն քրեական գործով հաստատված մեղմացնող հանգամանքների պայմաններում, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը ռեալ կրելու պայմանով, նույնիսկ նվազագույն չափով, չի կարող արդարացի լինել` մարդասիրական տեսանկյունից: Այլ կերպ ասած` դատարանը գտնում է, որ ազատազրկում պատժատեսակը ռեալ կրելու պարագայում սույն գործի հանգամանքների պայմաններում արդարացի և մարդասիրական պատիժ չի կարող համարվել Փ.Մուրադյանի և Մ.Խլղաթյանի նկատմամբ:
Անդրադառնալով խափանման միջոցների հարցին, դատարանը գտնում է, որ Փոթորիկ Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի թիվ 46492 զորամասի հրամանատարության, իսկ զորացրվելուց հետո` ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան բաժնի վրա:
Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան բաժնի վրա:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
<<07>> սեպտեմբերի 2018 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Վահան Հարությունյանի
պաշտպաններ Կարինե Խաչատրյանի
Դիաննա Ղազարյանի
Արամ Ղազարյանի
Ավան նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի /ծնված 1999 թվականի մայիսի 10-ին` ՀՀ Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, ՊՆ 47455 զորամասի պարտադիր ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, հասցե` ՀՀ, Արմավիրի մարզ, գյուղ Գայ, Աբովյան փողոց, 14-րդ տուն/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի /ծնված 1999 թվականի փետրվարի 19-ին` ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Մարտունի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հասցե` ՀՀ, քաղաք Մարտունի, Երևանյան փողոց, 10-րդ շենք, 12-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 90206117 քրեական գործը:
2017 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Փոթորիկ Մուրադյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը:
2017 թվականի նոյեմբերի 01-ին Մխիթար Խլղաթյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը` չհեռանալու մասին:
2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ 90206117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՊԲ 47455 զորամասի 3-րդ ՀԴՆ 1-ին մարտկոցի 2-րդ հաշվարկի վարորդ-հաշվարկի համար, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 23.08.2017 թվականից գտնվելով բուժման մեջ ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի (Երևանի կայազորային հոսպիտալ) ՙՀոգեբուժական՚ բաժանմունքում, 01.09.2017 թվականին` ժամը 08:45-ի սահմաններում, բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ և 16-րդ հոդվածներով սահմանված` զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն և ծաղրուծանակ թույլ չտալու, անարժան քայլերից նրանց հեռու պահելու, զինծառայողների նկատմամբ հարգանք տածելու զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները, ստորադասության /ենթակայության/ հարաբերությունների բացակայության դեպքում, վիճաբանել է նույն բաժանմունքում բուժման մեջ գտնվող ՊԲ 59703 զորամասի 3-րդ ՀԳՄ ՀՏԴ <<ՍՊԳ-9>> ջոկի նշանառու, շարքային Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում այլ բռնի գործողություններ է կատարել Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ, այն է` ձեռքով մեկ անգամ հրել է նրան կրծքավանդակի շրջանից, ապա նաև` ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է նրա աջ աչքի շրջանին` վերջինիս առողջությանը պատճառելով աջ ստորակնակապճային շրջանի քերծվածքի, աջ ստորին կոպի արյունազեղման ձևով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ:՚:
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Մխիթար Խլղաթյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՊԲ 59703 զորամասի 3-րդ ՀԳՄ ՀՏԴ <<ՍՊԳ-9>> ջոկի նշանառու, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 31.07.2017 թվականից գտնվելով բուժման մեջ ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի (Երևանի կայազորային հոսպիտալ) ՙՀոգեբուժական՚ բաժանմունքում, 01.09.2017 թվականին` ժամը 08:45-ի սահմաններում, բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ և 16-րդ հոդվածներով սահմանված` զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն և ծաղրուծանակ թույլ չտալու, անարժան քայլերից նրանց հեռու պահելու, զինծառայողների նկատմամբ հարգանք տածելու զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները, ստորադասության /ենթակայության/ հարաբերությունների բացակայության դեպքում, վիճաբանել է նույն բաժանմունքում բուժման մեջ գտնվող ՊԲ 47455 զորամասի 3-րդ ՀԴՆ 1-ին մարտկոցի 2-րդ հաշվարկի վարորդ-հաշվարկի համար, շարքային Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի հետ, որի ընթացքում հայհոյել է վերջինիս և այլ բռնի գործողություններ է կատարել նրա նկատմամբ, այն է` ոտքով մեկական անգամ հարվածել է նրա աջ ուսահոդի և աջ ազդրի շրջաններին` Փոթորիկ Մուրադյանին պատճառելով ֆիզիկական ցավ:՚:
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանը դատաքննության փուլում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց:
Նախաքննության փուլում Փոթորիկ Մուրադյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ հոգեբուժական բաժանմունքում գտնվելու ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանի կողմից բջջային հեռախոս թաքուն պահելու հետ կապված 01.09.2017թ.` ժամը 08:30-ից ժամը 09:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, բաժանմունքի հիվանդասենյակում վիճաբանել են միմյանց հետ, որի ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանն իրեն հայհոյել է, ինչից վիրավորվել է ու մոտեցել վերջինիս մահճակալին և աջ ձեռքով հրել է նրան կրծքավանդակի շրջանից, որից հետո մահճակալի վրա պառկած դիրքից Մխիթար Խլղաթյանը ոտքով մեկ անգամ հարվածել է իր աջ ուսահոդի շրջանին, իսկ մեկ անգամ էլ ոտքով հարվածել է իր աջ ազդրի շրջանին: Դրանից հետո աջ ձեռքի բռունցքով ինքը մեկ անգամ հարվածել է Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանին` վնասելով այն: Մխիթար Խլղաթյանի կողմից ոտքով իրեն հարվածներ հասցնելու հետևանքով մարմնական վնասվածք չի ստացել, բայց զգացել է ֆիզիկական ցավ:
Գ/Թ 185-187
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մխիթար Խլղաթյանը դատաքննության փուլում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և, ինչպես դատաքննության, այնպես էլ նախաքննության փուլում, օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց:
Գ/Թ 238-239
Վկա, ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի սանիտար Սամվել Արիստակեսի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 31.08.2017թ.` ժամը 10:00-ից մինչև 01.09.2017թ. ժամը 10:00-ն հանդիսացել է հոգեբուժական բաժանմունքի հերթապահ սանիտարը: 31.08.2017թ.` ժամը 23:00-ի սահմաններում, երբ շրջել է բաժանմունքի 2-րդ հարկում, նկատել է, որ թիվ 5 հիվանդասենյակի հիվանդներից Մխիթար Խլղաթյանն ինչ-որ բան է թաքցնում բարձի տակ, որից հետո մոտեցել է նրան և պարզել, որ բարձի տակ թաքցրածը Նոկիա մոդելի բջջային հեռախոս է, որը Մխիթար Խլղաթյանը խոստովանել է, որ իրեն է պատկանում: Նշված բջջային հեռախոսը վերցրել է Մխիթար Խլղաթյանի մոտից և հանձնել բաժանմունքի քույր-տնտեսուհի, ենթասպա Զարմանդուխտ Սարգսյանին, քանի որ արգելվել է բաժանմունքի տարածքում զինծառայողների կողմից բջջային հեռախոսի օգտագործումը: Հաջորդ օրը` ժամը 08:50-ի սահմաններում, գտնվելով բաժանմունքի աստիճանների վրա, բարձր ձայներ է լսել 2-րդ հարկում գտնվող թիվ 5 հիվանդասենյակի կողմից, որից հետո գնալով նշված հիվանդասենյակ, տեսել է, որ Փոթորիկ Մուրադյանը նյարդայնացած վիճակում կանգնած է հիվանդասենյակի մեջտեղում, իսկ Մխիթար Խլղաթյանը հուզված վիճակում իր մահճակալի մոտ է, և միաժամանակ նկատել է, որ վերջինիս աջ աչքի շրջանում առկա է թարմ քերծված վերք և կապտուկ: Հասկանալով, որ նրանց միջև վեճ է տեղի ունեցել, վերջիններիս անմիջապես ուղեկցել է բաժանմունքի պետ, բուժծառայության մայոր Սամվել Սարդարյանի մոտ և պատմել տեղի ունեցածի մասին: Քիչ անց, Սամվել Սարդարյանին զեկուցել է նաև, որ Մխիթար Խլղաթյանի մոտից նախորդ օրը բջջային հեռախոս է հայտնաբերել, իսկ Սամվել Սարդարյանն իրեն պատմել է, որ նշված հեռախոսը թաքուն պահելու հետ կապված են Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը վիճաբանել իրար հետ, որի ընթացքում Փոթորիկ Մուրադյանի կողմից վնասվածք է պատճառվել Մխիթար Խլղաթյանին աջ աչքի շրջանում:
Վկա, ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի պետ, բուժծառայության մայոր Սամվել Յուրիկի Սարդարյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է իր աշխատասենյակում, սանիտար Սամվել Մուրադյանը Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ուղեկցել է իր մոտ և զեկուցել, որ վերջիններս քիչ առաջ թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել են իրար հետ: Այդ ժամանակ Մխիթար Խլղաթյանի աջ ստորակնակապճային շրջանում նկատել է թարմ քերծված վերք ու կապտուկ և իր այն հարցին, թե ինչ է պատահել, Փոթորիկ Մուրադյանը պատասխանել է, որ Մխիթար Խլղաթյանի կողմից բջջային հեռախոս թաքուն պահելու հետ կապված քիչ առաջ բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել են իրար հետ, որի ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանը ոտքով իրեն հարվածներ է հասցրել, իսկ ինքը ձեռքով հարվածել է նրա աջ աչքի շրջանին` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ: Նշված ժամանակ իր աշխատասենյակում Մխիթար Խլղաթյանը լուռ է մնացել և իր հարցերին չի պատասխանել, միայն համառոտ իրեն ասել է, որ այդ վիճաբանության ժամանակ Փոթորիկ Մուրադյանը ձեռքով հարվածել է իր աչքին: Կատարված մարմնազննությամբ Փոթորիկ Մուրադյանի մոտ մարմնական վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել, իսկ Մխիթար Խլղաթյանի մոտ հայտնաբերվել է աջ ստորակնակապճային շրջանի քերծված վերք և կապտուկ:
Վկա, ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի հերթապահ բուժքույր Արմինե Արշակի Շահնազարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 31.08.2017թ.` ժամը 10:00-ից մինչև 01.09.2017թ. ժամը 10:00-ն հանդիսացել է հոգեբուժական բաժանմունքի հերթապահ բուժքույրը: 01.09.2017թ.` ժամը 08:45-ից մինչև ժամը 09:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ գտնվել է բաժանմունքի 2-րդ հարկում, թիվ 5 հիվանդասենյակի կողմից բարձր ձայներ է լսել և գնալով նշված հիվանդասենյակ` տեսել է, որ Փոթորիկ Մուրադյանը նյարդայնացած վիճակում կանգնած է հիվանդասենյակի մեջտեղում, իսկ Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանում առկա է թարմ քերծված վերք: Այնուհետև, ժամը 09:30-ի սահմաններում, երբ բաժանմունքի պետ, բուժծառայության մայոր Սամվել Սարդարյանի և բժշիշկ-օրդինատոր, բուժծառայության մայոր Վահե Հարությունյանի ցուցումով Փոթորիկ Մուրադյանին հանգստացնող դեղորայք է ներարկել և Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանում սառցե պարկ դրել, նրանց հարցրել է, թե ինչ պատճառով են վիճաբանել, Փոթորիկ Մուրադյանն իրեն պատասխանել է` «Մխիթարը խելոք չմնաց հարվածեցի աչքինե, իսկ Մխիթար Խլղաթյանը լուռ է մնացել և իր հարցերին չի պատասխանել:
ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի բժիշկ-օրդինատոր, բուժծառայության մայոր Վահե Գալուստի Հարությունյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 01.09.2017թ. դրությամբ հանդիսացել է հոգեբուժական բաժանմունքում ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին բուժող բժիշկը: 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ից ժամը 10:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ գտնվել է բաժանմունքում, հերթապահ սանիտար Սամվել Մուրադյանն իրեն տեղեկացրել է, որ քիչ առաջ բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը վիճաբանել են իրար հետ, ինչի հետևանքով Մխիթար Խլղաթյանը ստացել է վնասվածք աջ աչքի շրջանում: Դեպքի մանրամասները պարզելու նպատակով նախ առանձնազրույց է ունեցել Փոթորիկ Մուրադյանի հետ, և վերջինս իրեն պատմել է, որ թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել է Մխիթար Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում նրան մարմնական վնասվածք է պատճառել: Քիչ անց, առանձնազրույց է ունեցել նաև Մխիթար Խլղաթյանի հետ, որի աջ ստորակնակապճային շրջանում նկատել է թարմ քերծված վերք և կապտուկ: Առանձնազրույցի ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանն իրեն պատմել է, որ կոնֆլիկտ է ունեցել Փոթորիկ Մուրադյանի հետ, որի ընթացքում վերջինս հարվածել է իր աչքին` պատճառելով մարմնական վնասվածք: Հետագայում սանիտար Սամվել Մուրադյանից տեղեկացել է նաև, որ նրանց վիճաբանությունն առաջացել է Մխիթար Խլղաթյանի կողմից բաժանմունքում բջջային հեռախոս թաքուն օգտագործելու պատճառով: Դեպքի հետ կապված այլ մանրամասներ չգիտի:
Վկա, ՊԲ 38862 զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Արտաշես Ղազարի Ղազարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017թ. օգոստոս ամսվա վերջերին ստացիոնար բուժման է ընդունվել «Կանազե-ի զինվորական հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքում, որտեղ բուժում է ստացել թիվ 5 հիվանդասենյակում: Ժամկետային զինծառայողներ Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ճանաչել է հոգեբուժական բաժանմունքից, նրանք իր հետ բուժում են ստացել նույն հիվանդասենյակում: 01.09.2017թ.` ժամը 08:45-ից մինչև ժամը 09:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ նշված հիվանդասենյակում պառկած է եղել իր մահճակալին` դեմքով դեպի պատի կողմը, այդ ժամանակ լսել է, որ նույն հիվանդասենյակում գտնվող Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը զրուցում են ինչ-որ բջջային հեռախոսից, մասնավորապես` այն, որ Մխիթար Խլղաթյանը բջջային հեռախոս է թաքուն պահել: Վարկյաններ անց լսել է, որ Մխիթար Խլղաթյանը Փոթորիկ Մուրադյանին ասել է` «հեսա ընենց մուտիտ եմ անելու, որ քեզ էս սենյակից սիկտիր անենե, որից հետո շրջվել է նրանց ուղղությամբ և տեսել, որ Փոթորիկ Մուրադյանը մոտեցել է Մխիթար Խլղաթյանին և հրել նրան, իսկ վերջինս մահճակալի վրա պառկած դիրքից ոտքերով հարվածներ է հասցրել Փոթորիկ Մուրադյանին: Դրանից հետո վեր է կացել իր մահճակալից և արագ կերպով մոտենալով Մխիթար Խլղաթյանի մահճակալին` ձեռքով բռնել է Փոթորիկ Մուրադյանի ձեռքից ու նրան հետ քաշել Մխիթար Խլղաթյանի մահճակալի մոտից և տարել դեպի հիվանդասենյակի միջնամաս: Այդ ժամանակ նրանց ձայներից հիվանդասենյակ են մտել սանիտար Սամվելը և հերթապահ բուժքույրը, որից հետո սանիտար Սամվելը Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին դուրս է բերել հիվանդասենյակից, քանի որ հասկացել է, որ նրանց միջև վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում նկատել է նաև, որ Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքը կապտած է, և անմիջապես հասկացել է, որ Փոթորիկ Մուրադյանն է հարվածել նրա աչքին` վնասելով այն: Բաժանմունքում տարածված խոսակցություններից նույնպես մի քանի անգամ լսել է, որ նշված վիճաբանության ժամանակ Փոթորիկ Մուրադյանը ձեռքով հարվածել է Մխիթար Խլղաթյանի աչքին, բայց այդ պահը վիճաբանության ընթացքում ինքը չի տեսել, և իր կարծիքով դա տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ ինքը վեր է կացել իր մահճակալից և մոտեցել նրանց:
Վկա, ՀՀ ՊՆ 58831 զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Մհեր Սերգեյի Մխիթարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017 թվականի օգոստոսի 28-ին գտնվել է Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքում` բուժման մեջ: 01.09.2017թ. առավոտյան, երբ քնած է եղել, արթնացել է բարձր աղմուկից, արթնացել է և տեսել, որ սենյակում մարդ չկա: Չգիտի, թե ինչ պատճառով է աղմուկը եղել, որևէ մեկի մոտ մարմնական վնասվածք չի նկատել, հետագայում ևս չի հետաքրքրվել և կոնկրետ դեպքի վերաբերյալ տեղեկություններ չի իմացել:
Վկա Մհեր Սերգեյի Մխիթարյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 28.08.2017թ. ստացիոնար բուժման է ընդունվել ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքում, որտեղ բուժում է ստացել թիվ 5 հիվանդասենյակում: Ժամկետային զինծառայողներ Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ճանաչել է նույն բաժանմունքից, նրանք իր հետ բուժում են ստացել թիվ 5 հիվանդասենյակում: 01.09.2017թ.` առավոտյան, երբ քնած է եղել նշված հիվանդասենյակում, արթնացել է բարձր ձայներից և Արտաշես Ղազարյանից տեղեկացել, որ Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը վիճել են իրար հետ: Նույն օրը Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանում նկատել է նաև վերք և կապտուկ, որից հետո նրան հարցրել է, թե նշված վնասվածքն ինչպես է ստացել, և վերջինս իրեն պատասխանել է, որ առավոտյան Փոթորիկ Մուրադյանի հետ վիճաբանելու ընթացքում վերջինս ձեռքով հարվածել է իր աչքին` վնասելով այն: Դեպքի հետ կապված այլ մանրամասներ չգիտի:
Գ/Թ 98-101
Նախաքննության փուլի ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Մ.Մխիթարյանը պնդեց այն` պատճառաբանելով, որ չէր հիշում դեպքի մանրամասները:
Դատարանը, վկա Մհեր Խլղաթյանի նախաքննության և դատաքննության փուլերի ցուցմունքները համադրելով քրեական գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, արժանահավատ է համարում Մհեր Խլղաթյանի նախաքննության փուլի ցուցմունքը, քանի որ այն ձեռք է բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ և չի հակասում գործով ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցներին:
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1792/հ եզրակացության համաձայն` արձանագրված են փորձաքննվող Փոթորիկ Մուրադյանի խոսքերն այն մասին, որ 01.09.2017թ. ժամը 09-ի սահմաններում ԵԿԶՀ-ում ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելու ընթացքում, ԵԿԶՀ-ի հոգեբուժական բաժանմունքի հիվանդասենյակում վիճաբանել է ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող Մխիթարի հետ, որի ընթացքում վերջինս ոտքով հարվածել է իր աջ ուսահոդի և աջ ազդրի շրջաններին:
Գ/Թ 43-44
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1793/հ եզրակացության համաձայն` Մխիթար Խլղաթյանի մարմնական վնասվածքները` աջ ստորակնակապճային շրջանի քերծվածքի, աջ ստորին կոպի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի ներգործությամբ, հնարավոր է նշված ժամանակին և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում: Ինչպես նաև նույն եզրակացությամբ արձանագրված` փորձաքննվող Մխիթար Խլղաթյանի խոսքերն այն մասին, որ կոնկրետ օրը և ժամը չի հիշում, ԵԿԶՀ-ում ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելու ընթացքում, ԵԿԶՀ-ի հոգեբուժական բաժանմունքի հիվանդասենյակում վիճաբանել է ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող Փոթորիկի հետ, որի ընթացքում վերջինս ձեռքով հարվածել է իր աջ աչքի շրջանին:
Գ/Թ 45-46
Փոթորիկ Մուրադյանից հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 01.09.2017թ. արձանագրության համաձայն` 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ից ժամը 09:10-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել է Մխիթար Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում վերջինս իրեն հայհոյել է և ոտքով մեկ անգամ հարվածել է իր աջ ուսի շրջանին, իսկ մեկ անգամ էլ ոտքով հարվածել է իր աջ ազդրի շրջանին:
Գ/Թ 4
Մխիթար Խլղաթյանից հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 04.09.2017թ. արձանագրության համաձայն` 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ի սահմաններում, ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքի հիվանդասենյակում Փոթորիկ Մուրադյանը բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է իր աջ աչքի շրջանին:
Գ/Թ 26
Որպես ապացույց են ճանաչվել այլ փաստաթղթեր` ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալից տրված թիվ 332 (2) հեռախոսագիրը, Մխիթար Խլղաթյանի վերաբերյալ հոգեբուժական բաժանմունքի պետի կողմից տրված տեղեկանքը, ՀՀ ՊՆ Երևանի ՌՈ բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետի 01.09.2017թ. զեկուցագիրը, ՊԲ 59703 զորամասի հրամանատարի 11.07.2017թ. թիվ 192 հրամանից քաղվածքը և ՊԲ 47455 զորամասի հրամանատարի 09.08.2017թ. թիվ 196 հրամանից քաղվածքը:
Գ/Թ 3, 7, 13, 72, 82
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի մեղավորությունը զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները խախտելու մեջ նրանց միջև ստորադասության (ենթակայության) հարաբերությունների բացակայության դեպքում, բռնի գործողություններ կատարելով, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե’ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ժամկետային զինծառայող է, առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք:
Ամբաստանյալ Մխիթար Խլղաթյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կաարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով:
Անդրադառնալով Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի և չափի և դրա կրման հարցերին` դատարանը գտնում է, որ նրանց նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ այն պայմանականորեն չկիրառել: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը և այն պայմանականորեն չկիրառելը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորների անձին, և բավարար է պատժի նպատակների իրականացման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ ՙվկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ ՙպատիժը պայմանականորեն չկիարառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙսոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել նաև մի շարք այլ որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ ՙ/.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին /…/՚: Մեկ այլ` Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը /…/՚: Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը՚ /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-55/07, թիվ ՎԲ-201/07, թիվ ՎԲ-124/07, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ԵԱՔԴ/0120/01/09 և մի շարք այլ որոշումներ/:
Վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Այսպիսով, դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու, և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ սույն քրեական գործի հանգամանքների, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի դրսևորած վարքագծի, ինչպես նաև սույն քրեական գործով հաստատված մեղմացնող հանգամանքների պայմաններում, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը ռեալ կրելու պայմանով, նույնիսկ նվազագույն չափով, չի կարող արդարացի լինել` մարդասիրական տեսանկյունից: Այլ կերպ ասած` դատարանը գտնում է, որ ազատազրկում պատժատեսակը ռեալ կրելու պարագայում սույն գործի հանգամանքների պայմաններում արդարացի և մարդասիրական պատիժ չի կարող համարվել Փ.Մուրադյանի և Մ.Խլղաթյանի նկատմամբ:
Անդրադառնալով խափանման միջոցների հարցին, դատարանը գտնում է, որ Փոթորիկ Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի թիվ 46492 զորամասի հրամանատարության, իսկ զորացրվելուց հետո` ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան բաժնի վրա:
Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան բաժնի վրա:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0216/01/17
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 27-12-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 90206117 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Փոթորիկ Մուրադյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՊԲ 47455 զորամասի 3-րդ ՀԴՆ 1-ին մարտկոցի 2-րդ հաշվարկի վարորդ-հաշվարկի համար, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, գտնվելով բուժման մեջ ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի «Հոգեբուժական բաժանմունքում», բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում, վիճաբանել է նույն բաժանմունքում բուժման մեջ գտնվող ՀՀ ՊԲ 59703 զորամասի 3-րդ ՀԳՄ ՀՏԴ «ՍՊԳ-9» ջոկի նշանառու, շարքային Մխիթար Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում այլ բռնի գործողություններ կատարել վերջինիս նկատմամբ։ |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մխիթար Խլղաթյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՊԲ 59703 զորամասի 3-րդ ՀԳՄ ՀՏԴ «ՍՊԳ-9» ջոկի նշանառու, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, գտնվելով բուժման մեջ ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի «Հոգեբուժական բաժանմունքում», բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում, վիճաբանել է նույն բաժանմունքում բուժման մեջ գտնվող ՊԲ 47455 զորամասի 3-րդ ՀԴՆ 1-ին մարտկոցի 2-րդ հաշվարկի վարորդ-հաշվարկի համար, ժամկետային զինծառայող, շարքային Փոթորիկ Մուրադյանի հետ, որի ընթացքում այլ բռնի գործողություններ կատարել վերջինիս նկատմամբ։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Փոթորիկ |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հայրանուն | Կարո |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Խլղաթյան |
| Հայրանուն | Հենզել |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 10.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 27-12-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 28-12-2017 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 28-12-2017 |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-01-2018 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Փոթորիկ |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Խլղաթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ. |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-07-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-07-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-09-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 07-09-2018 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Փոթորիկ |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 07-09-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Խլղաթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 07-09-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0216/01/17 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ <<07>> սեպտեմբերի 2018 թվական քաղաք Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Վահան Հարությունյանի պաշտպաններ Կարինե Խաչատրյանի Դիաննա Ղազարյանի Արամ Ղազարյանի Ավան նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի /ծնված 1999 թվականի մայիսի 10-ին` ՀՀ Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, ՊՆ 47455 զորամասի պարտադիր ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, հասցե` ՀՀ, Արմավիրի մարզ, գյուղ Գայ, Աբովյան փողոց, 14-րդ տուն/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի /ծնված 1999 թվականի փետրվարի 19-ին` ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Մարտունի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հասցե` ՀՀ, քաղաք Մարտունի, Երևանյան փողոց, 10-րդ շենք, 12-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գործի դատավարական նախապատմությունը 2017 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 90206117 քրեական գործը: 2017 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Փոթորիկ Մուրադյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը: 2017 թվականի նոյեմբերի 01-ին Մխիթար Խլղաթյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը` չհեռանալու մասին: 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ 90206117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՊԲ 47455 զորամասի 3-րդ ՀԴՆ 1-ին մարտկոցի 2-րդ հաշվարկի վարորդ-հաշվարկի համար, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 23.08.2017 թվականից գտնվելով բուժման մեջ ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի (Երևանի կայազորային հոսպիտալ) ՙՀոգեբուժական՚ բաժանմունքում, 01.09.2017 թվականին` ժամը 08:45-ի սահմաններում, բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ և 16-րդ հոդվածներով սահմանված` զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն և ծաղրուծանակ թույլ չտալու, անարժան քայլերից նրանց հեռու պահելու, զինծառայողների նկատմամբ հարգանք տածելու զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները, ստորադասության /ենթակայության/ հարաբերությունների բացակայության դեպքում, վիճաբանել է նույն բաժանմունքում բուժման մեջ գտնվող ՊԲ 59703 զորամասի 3-րդ ՀԳՄ ՀՏԴ <<ՍՊԳ-9>> ջոկի նշանառու, շարքային Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում այլ բռնի գործողություններ է կատարել Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ, այն է` ձեռքով մեկ անգամ հրել է նրան կրծքավանդակի շրջանից, ապա նաև` ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է նրա աջ աչքի շրջանին` վերջինիս առողջությանը պատճառելով աջ ստորակնակապճային շրջանի քերծվածքի, աջ ստորին կոպի արյունազեղման ձևով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ:՚: Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Մխիթար Խլղաթյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՊԲ 59703 զորամասի 3-րդ ՀԳՄ ՀՏԴ <<ՍՊԳ-9>> ջոկի նշանառու, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 31.07.2017 թվականից գտնվելով բուժման մեջ ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի (Երևանի կայազորային հոսպիտալ) ՙՀոգեբուժական՚ բաժանմունքում, 01.09.2017 թվականին` ժամը 08:45-ի սահմաններում, բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ և 16-րդ հոդվածներով սահմանված` զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն և ծաղրուծանակ թույլ չտալու, անարժան քայլերից նրանց հեռու պահելու, զինծառայողների նկատմամբ հարգանք տածելու զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները, ստորադասության /ենթակայության/ հարաբերությունների բացակայության դեպքում, վիճաբանել է նույն բաժանմունքում բուժման մեջ գտնվող ՊԲ 47455 զորամասի 3-րդ ՀԴՆ 1-ին մարտկոցի 2-րդ հաշվարկի վարորդ-հաշվարկի համար, շարքային Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի հետ, որի ընթացքում հայհոյել է վերջինիս և այլ բռնի գործողություններ է կատարել նրա նկատմամբ, այն է` ոտքով մեկական անգամ հարվածել է նրա աջ ուսահոդի և աջ ազդրի շրջաններին` Փոթորիկ Մուրադյանին պատճառելով ֆիզիկական ցավ:՚: Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանը դատաքննության փուլում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց: Նախաքննության փուլում Փոթորիկ Մուրադյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ հոգեբուժական բաժանմունքում գտնվելու ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանի կողմից բջջային հեռախոս թաքուն պահելու հետ կապված 01.09.2017թ.` ժամը 08:30-ից ժամը 09:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, բաժանմունքի հիվանդասենյակում վիճաբանել են միմյանց հետ, որի ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանն իրեն հայհոյել է, ինչից վիրավորվել է ու մոտեցել վերջինիս մահճակալին և աջ ձեռքով հրել է նրան կրծքավանդակի շրջանից, որից հետո մահճակալի վրա պառկած դիրքից Մխիթար Խլղաթյանը ոտքով մեկ անգամ հարվածել է իր աջ ուսահոդի շրջանին, իսկ մեկ անգամ էլ ոտքով հարվածել է իր աջ ազդրի շրջանին: Դրանից հետո աջ ձեռքի բռունցքով ինքը մեկ անգամ հարվածել է Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանին` վնասելով այն: Մխիթար Խլղաթյանի կողմից ոտքով իրեն հարվածներ հասցնելու հետևանքով մարմնական վնասվածք չի ստացել, բայց զգացել է ֆիզիկական ցավ: Գ/Թ 185-187 Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մխիթար Խլղաթյանը դատաքննության փուլում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և, ինչպես դատաքննության, այնպես էլ նախաքննության փուլում, օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց: Գ/Թ 238-239 Վկա, ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի սանիտար Սամվել Արիստակեսի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 31.08.2017թ.` ժամը 10:00-ից մինչև 01.09.2017թ. ժամը 10:00-ն հանդիսացել է հոգեբուժական բաժանմունքի հերթապահ սանիտարը: 31.08.2017թ.` ժամը 23:00-ի սահմաններում, երբ շրջել է բաժանմունքի 2-րդ հարկում, նկատել է, որ թիվ 5 հիվանդասենյակի հիվանդներից Մխիթար Խլղաթյանն ինչ-որ բան է թաքցնում բարձի տակ, որից հետո մոտեցել է նրան և պարզել, որ բարձի տակ թաքցրածը Նոկիա մոդելի բջջային հեռախոս է, որը Մխիթար Խլղաթյանը խոստովանել է, որ իրեն է պատկանում: Նշված բջջային հեռախոսը վերցրել է Մխիթար Խլղաթյանի մոտից և հանձնել բաժանմունքի քույր-տնտեսուհի, ենթասպա Զարմանդուխտ Սարգսյանին, քանի որ արգելվել է բաժանմունքի տարածքում զինծառայողների կողմից բջջային հեռախոսի օգտագործումը: Հաջորդ օրը` ժամը 08:50-ի սահմաններում, գտնվելով բաժանմունքի աստիճանների վրա, բարձր ձայներ է լսել 2-րդ հարկում գտնվող թիվ 5 հիվանդասենյակի կողմից, որից հետո գնալով նշված հիվանդասենյակ, տեսել է, որ Փոթորիկ Մուրադյանը նյարդայնացած վիճակում կանգնած է հիվանդասենյակի մեջտեղում, իսկ Մխիթար Խլղաթյանը հուզված վիճակում իր մահճակալի մոտ է, և միաժամանակ նկատել է, որ վերջինիս աջ աչքի շրջանում առկա է թարմ քերծված վերք և կապտուկ: Հասկանալով, որ նրանց միջև վեճ է տեղի ունեցել, վերջիններիս անմիջապես ուղեկցել է բաժանմունքի պետ, բուժծառայության մայոր Սամվել Սարդարյանի մոտ և պատմել տեղի ունեցածի մասին: Քիչ անց, Սամվել Սարդարյանին զեկուցել է նաև, որ Մխիթար Խլղաթյանի մոտից նախորդ օրը բջջային հեռախոս է հայտնաբերել, իսկ Սամվել Սարդարյանն իրեն պատմել է, որ նշված հեռախոսը թաքուն պահելու հետ կապված են Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը վիճաբանել իրար հետ, որի ընթացքում Փոթորիկ Մուրադյանի կողմից վնասվածք է պատճառվել Մխիթար Խլղաթյանին աջ աչքի շրջանում: Վկա, ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի պետ, բուժծառայության մայոր Սամվել Յուրիկի Սարդարյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է իր աշխատասենյակում, սանիտար Սամվել Մուրադյանը Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ուղեկցել է իր մոտ և զեկուցել, որ վերջիններս քիչ առաջ թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել են իրար հետ: Այդ ժամանակ Մխիթար Խլղաթյանի աջ ստորակնակապճային շրջանում նկատել է թարմ քերծված վերք ու կապտուկ և իր այն հարցին, թե ինչ է պատահել, Փոթորիկ Մուրադյանը պատասխանել է, որ Մխիթար Խլղաթյանի կողմից բջջային հեռախոս թաքուն պահելու հետ կապված քիչ առաջ բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել են իրար հետ, որի ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանը ոտքով իրեն հարվածներ է հասցրել, իսկ ինքը ձեռքով հարվածել է նրա աջ աչքի շրջանին` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ: Նշված ժամանակ իր աշխատասենյակում Մխիթար Խլղաթյանը լուռ է մնացել և իր հարցերին չի պատասխանել, միայն համառոտ իրեն ասել է, որ այդ վիճաբանության ժամանակ Փոթորիկ Մուրադյանը ձեռքով հարվածել է իր աչքին: Կատարված մարմնազննությամբ Փոթորիկ Մուրադյանի մոտ մարմնական վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել, իսկ Մխիթար Խլղաթյանի մոտ հայտնաբերվել է աջ ստորակնակապճային շրջանի քերծված վերք և կապտուկ: Վկա, ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի հերթապահ բուժքույր Արմինե Արշակի Շահնազարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 31.08.2017թ.` ժամը 10:00-ից մինչև 01.09.2017թ. ժամը 10:00-ն հանդիսացել է հոգեբուժական բաժանմունքի հերթապահ բուժքույրը: 01.09.2017թ.` ժամը 08:45-ից մինչև ժամը 09:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ գտնվել է բաժանմունքի 2-րդ հարկում, թիվ 5 հիվանդասենյակի կողմից բարձր ձայներ է լսել և գնալով նշված հիվանդասենյակ` տեսել է, որ Փոթորիկ Մուրադյանը նյարդայնացած վիճակում կանգնած է հիվանդասենյակի մեջտեղում, իսկ Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանում առկա է թարմ քերծված վերք: Այնուհետև, ժամը 09:30-ի սահմաններում, երբ բաժանմունքի պետ, բուժծառայության մայոր Սամվել Սարդարյանի և բժշիշկ-օրդինատոր, բուժծառայության մայոր Վահե Հարությունյանի ցուցումով Փոթորիկ Մուրադյանին հանգստացնող դեղորայք է ներարկել և Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանում սառցե պարկ դրել, նրանց հարցրել է, թե ինչ պատճառով են վիճաբանել, Փոթորիկ Մուրադյանն իրեն պատասխանել է` «Մխիթարը խելոք չմնաց հարվածեցի աչքինե, իսկ Մխիթար Խլղաթյանը լուռ է մնացել և իր հարցերին չի պատասխանել: ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի հոգեբուժական բաժանմունքի բժիշկ-օրդինատոր, բուժծառայության մայոր Վահե Գալուստի Հարությունյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 01.09.2017թ. դրությամբ հանդիսացել է հոգեբուժական բաժանմունքում ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին բուժող բժիշկը: 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ից ժամը 10:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ գտնվել է բաժանմունքում, հերթապահ սանիտար Սամվել Մուրադյանն իրեն տեղեկացրել է, որ քիչ առաջ բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը վիճաբանել են իրար հետ, ինչի հետևանքով Մխիթար Խլղաթյանը ստացել է վնասվածք աջ աչքի շրջանում: Դեպքի մանրամասները պարզելու նպատակով նախ առանձնազրույց է ունեցել Փոթորիկ Մուրադյանի հետ, և վերջինս իրեն պատմել է, որ թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել է Մխիթար Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում նրան մարմնական վնասվածք է պատճառել: Քիչ անց, առանձնազրույց է ունեցել նաև Մխիթար Խլղաթյանի հետ, որի աջ ստորակնակապճային շրջանում նկատել է թարմ քերծված վերք և կապտուկ: Առանձնազրույցի ընթացքում Մխիթար Խլղաթյանն իրեն պատմել է, որ կոնֆլիկտ է ունեցել Փոթորիկ Մուրադյանի հետ, որի ընթացքում վերջինս հարվածել է իր աչքին` պատճառելով մարմնական վնասվածք: Հետագայում սանիտար Սամվել Մուրադյանից տեղեկացել է նաև, որ նրանց վիճաբանությունն առաջացել է Մխիթար Խլղաթյանի կողմից բաժանմունքում բջջային հեռախոս թաքուն օգտագործելու պատճառով: Դեպքի հետ կապված այլ մանրամասներ չգիտի: Վկա, ՊԲ 38862 զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Արտաշես Ղազարի Ղազարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017թ. օգոստոս ամսվա վերջերին ստացիոնար բուժման է ընդունվել «Կանազե-ի զինվորական հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքում, որտեղ բուժում է ստացել թիվ 5 հիվանդասենյակում: Ժամկետային զինծառայողներ Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ճանաչել է հոգեբուժական բաժանմունքից, նրանք իր հետ բուժում են ստացել նույն հիվանդասենյակում: 01.09.2017թ.` ժամը 08:45-ից մինչև ժամը 09:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ նշված հիվանդասենյակում պառկած է եղել իր մահճակալին` դեմքով դեպի պատի կողմը, այդ ժամանակ լսել է, որ նույն հիվանդասենյակում գտնվող Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը զրուցում են ինչ-որ բջջային հեռախոսից, մասնավորապես` այն, որ Մխիթար Խլղաթյանը բջջային հեռախոս է թաքուն պահել: Վարկյաններ անց լսել է, որ Մխիթար Խլղաթյանը Փոթորիկ Մուրադյանին ասել է` «հեսա ընենց մուտիտ եմ անելու, որ քեզ էս սենյակից սիկտիր անենե, որից հետո շրջվել է նրանց ուղղությամբ և տեսել, որ Փոթորիկ Մուրադյանը մոտեցել է Մխիթար Խլղաթյանին և հրել նրան, իսկ վերջինս մահճակալի վրա պառկած դիրքից ոտքերով հարվածներ է հասցրել Փոթորիկ Մուրադյանին: Դրանից հետո վեր է կացել իր մահճակալից և արագ կերպով մոտենալով Մխիթար Խլղաթյանի մահճակալին` ձեռքով բռնել է Փոթորիկ Մուրադյանի ձեռքից ու նրան հետ քաշել Մխիթար Խլղաթյանի մահճակալի մոտից և տարել դեպի հիվանդասենյակի միջնամաս: Այդ ժամանակ նրանց ձայներից հիվանդասենյակ են մտել սանիտար Սամվելը և հերթապահ բուժքույրը, որից հետո սանիտար Սամվելը Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին դուրս է բերել հիվանդասենյակից, քանի որ հասկացել է, որ նրանց միջև վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում նկատել է նաև, որ Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքը կապտած է, և անմիջապես հասկացել է, որ Փոթորիկ Մուրադյանն է հարվածել նրա աչքին` վնասելով այն: Բաժանմունքում տարածված խոսակցություններից նույնպես մի քանի անգամ լսել է, որ նշված վիճաբանության ժամանակ Փոթորիկ Մուրադյանը ձեռքով հարվածել է Մխիթար Խլղաթյանի աչքին, բայց այդ պահը վիճաբանության ընթացքում ինքը չի տեսել, և իր կարծիքով դա տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ ինքը վեր է կացել իր մահճակալից և մոտեցել նրանց: Վկա, ՀՀ ՊՆ 58831 զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Մհեր Սերգեյի Մխիթարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2017 թվականի օգոստոսի 28-ին գտնվել է Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքում` բուժման մեջ: 01.09.2017թ. առավոտյան, երբ քնած է եղել, արթնացել է բարձր աղմուկից, արթնացել է և տեսել, որ սենյակում մարդ չկա: Չգիտի, թե ինչ պատճառով է աղմուկը եղել, որևէ մեկի մոտ մարմնական վնասվածք չի նկատել, հետագայում ևս չի հետաքրքրվել և կոնկրետ դեպքի վերաբերյալ տեղեկություններ չի իմացել: Վկա Մհեր Սերգեյի Մխիթարյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 28.08.2017թ. ստացիոնար բուժման է ընդունվել ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքում, որտեղ բուժում է ստացել թիվ 5 հիվանդասենյակում: Ժամկետային զինծառայողներ Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ճանաչել է նույն բաժանմունքից, նրանք իր հետ բուժում են ստացել թիվ 5 հիվանդասենյակում: 01.09.2017թ.` առավոտյան, երբ քնած է եղել նշված հիվանդասենյակում, արթնացել է բարձր ձայներից և Արտաշես Ղազարյանից տեղեկացել, որ Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը վիճել են իրար հետ: Նույն օրը Մխիթար Խլղաթյանի աջ աչքի շրջանում նկատել է նաև վերք և կապտուկ, որից հետո նրան հարցրել է, թե նշված վնասվածքն ինչպես է ստացել, և վերջինս իրեն պատասխանել է, որ առավոտյան Փոթորիկ Մուրադյանի հետ վիճաբանելու ընթացքում վերջինս ձեռքով հարվածել է իր աչքին` վնասելով այն: Դեպքի հետ կապված այլ մանրամասներ չգիտի: Գ/Թ 98-101 Նախաքննության փուլի ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Մ.Մխիթարյանը պնդեց այն` պատճառաբանելով, որ չէր հիշում դեպքի մանրամասները: Դատարանը, վկա Մհեր Խլղաթյանի նախաքննության և դատաքննության փուլերի ցուցմունքները համադրելով քրեական գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, արժանահավատ է համարում Մհեր Խլղաթյանի նախաքննության փուլի ցուցմունքը, քանի որ այն ձեռք է բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ և չի հակասում գործով ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցներին: Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1792/հ եզրակացության համաձայն` արձանագրված են փորձաքննվող Փոթորիկ Մուրադյանի խոսքերն այն մասին, որ 01.09.2017թ. ժամը 09-ի սահմաններում ԵԿԶՀ-ում ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելու ընթացքում, ԵԿԶՀ-ի հոգեբուժական բաժանմունքի հիվանդասենյակում վիճաբանել է ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող Մխիթարի հետ, որի ընթացքում վերջինս ոտքով հարվածել է իր աջ ուսահոդի և աջ ազդրի շրջաններին: Գ/Թ 43-44 Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1793/հ եզրակացության համաձայն` Մխիթար Խլղաթյանի մարմնական վնասվածքները` աջ ստորակնակապճային շրջանի քերծվածքի, աջ ստորին կոպի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի ներգործությամբ, հնարավոր է նշված ժամանակին և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում: Ինչպես նաև նույն եզրակացությամբ արձանագրված` փորձաքննվող Մխիթար Խլղաթյանի խոսքերն այն մասին, որ կոնկրետ օրը և ժամը չի հիշում, ԵԿԶՀ-ում ստացիոնար բուժման մեջ գտնվելու ընթացքում, ԵԿԶՀ-ի հոգեբուժական բաժանմունքի հիվանդասենյակում վիճաբանել է ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող Փոթորիկի հետ, որի ընթացքում վերջինս ձեռքով հարվածել է իր աջ աչքի շրջանին: Գ/Թ 45-46 Փոթորիկ Մուրադյանից հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 01.09.2017թ. արձանագրության համաձայն` 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ից ժամը 09:10-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում վիճաբանել է Մխիթար Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում վերջինս իրեն հայհոյել է և ոտքով մեկ անգամ հարվածել է իր աջ ուսի շրջանին, իսկ մեկ անգամ էլ ոտքով հարվածել է իր աջ ազդրի շրջանին: Գ/Թ 4 Մխիթար Խլղաթյանից հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 04.09.2017թ. արձանագրության համաձայն` 01.09.2017թ.` ժամը 09:00-ի սահմաններում, ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալի հոգեբուժական բաժանմունքի հիվանդասենյակում Փոթորիկ Մուրադյանը բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է իր աջ աչքի շրջանին: Գ/Թ 26 Որպես ապացույց են ճանաչվել այլ փաստաթղթեր` ՀՀ ՊՆ Երևանի կայազորային հոսպիտալից տրված թիվ 332 (2) հեռախոսագիրը, Մխիթար Խլղաթյանի վերաբերյալ հոգեբուժական բաժանմունքի պետի կողմից տրված տեղեկանքը, ՀՀ ՊՆ Երևանի ՌՈ բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետի 01.09.2017թ. զեկուցագիրը, ՊԲ 59703 զորամասի հրամանատարի 11.07.2017թ. թիվ 192 հրամանից քաղվածքը և ՊԲ 47455 զորամասի հրամանատարի 09.08.2017թ. թիվ 196 հրամանից քաղվածքը: Գ/Թ 3, 7, 13, 72, 82 Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի մեղավորությունը զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները խախտելու մեջ նրանց միջև ստորադասության (ենթակայության) հարաբերությունների բացակայության դեպքում, բռնի գործողություններ կատարելով, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է: Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե’ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: Ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ժամկետային զինծառայող է, առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք: Ամբաստանյալ Մխիթար Խլղաթյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կաարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք: Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Փոթորիկ Մուրադյանը և Մխիթար Խլղաթյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով: Անդրադառնալով Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի և չափի և դրա կրման հարցերին` դատարանը գտնում է, որ նրանց նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ այն պայմանականորեն չկիրառել: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը և այն պայմանականորեն չկիրառելը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորների անձին, և բավարար է պատժի նպատակների իրականացման տեսանկյունից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ ՙվկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ ՙպատիժը պայմանականորեն չկիարառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙսոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել նաև մի շարք այլ որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ ՙ/.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին /…/՚: Մեկ այլ` Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը /…/՚: Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը՚ /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-55/07, թիվ ՎԲ-201/07, թիվ ՎԲ-124/07, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ԵԱՔԴ/0120/01/09 և մի շարք այլ որոշումներ/: Վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Այսպիսով, դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Փոթորիկ Մուրադյանին և Մխիթար Խլղաթյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու, և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ սույն քրեական գործի հանգամանքների, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի դրսևորած վարքագծի, ինչպես նաև սույն քրեական գործով հաստատված մեղմացնող հանգամանքների պայմաններում, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը ռեալ կրելու պայմանով, նույնիսկ նվազագույն չափով, չի կարող արդարացի լինել` մարդասիրական տեսանկյունից: Այլ կերպ ասած` դատարանը գտնում է, որ ազատազրկում պատժատեսակը ռեալ կրելու պարագայում սույն գործի հանգամանքների պայմաններում արդարացի և մարդասիրական պատիժ չի կարող համարվել Փ.Մուրադյանի և Մ.Խլղաթյանի նկատմամբ: Անդրադառնալով խափանման միջոցների հարցին, դատարանը գտնում է, որ Փոթորիկ Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով: Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի թիվ 46492 զորամասի հրամանատարության, իսկ զորացրվելուց հետո` ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան բաժնի վրա: Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով: Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան բաժնի վրա: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-09-2018 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 31-10-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր. 1-ինը՝ 353, 2-րդը՝ 162 թերթից: |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-10-2018 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 16-10-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր. 1-ինը՝ 353, 2-րդը՝ 162 թերթից: |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴ-9.1-Ե-191696/18 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 14-05-2019 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 21-05-2019 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 12-06-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատոր. 1-ինը՝ 353, 2-րդը՝ 162, 3-րդը՝ 119 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 14-06-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր. 1-ինը՝ 353, 2-րդը՝ 162, 3-րդը՝ 119 թերթից: |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0216/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 08-10-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-10-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Դիաննա |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Փոթորիկ Մուրադյան մյուսը` Մխիթար Խլղաթյան Մխիթար Հենզելի Խլղաթյան Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Ավան/` Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի /ՀՀ քր. օր-ի 359 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 1 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 07.09.2018թ. դատավճիռը : Կայացնել նոր , գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանի անմեղությունը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 17-10-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-10-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Մխիթար Խլղաթյան մյուսը` Փոթորիկ Մուրադյան Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյան Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Ավան/` Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի /ՀՀ քր. օր-ի 359 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 1 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 07.09.2018թ. դատավճիռը : Կայացնել նոր , գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ճանաչել և հռչակել ՀՀ քր. օր-ի 359 հոդ. 1-ին մասով հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալ Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի անմեղությունը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 17-10-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 17-10-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարդանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 22-10-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-11-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել կազմում գտնվող դատավորների` Ա.Մնացականյանի վերապատրաստման դասընթացներին մասնակցելու և Կ.Մարդանյանի արձակուրդում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-12-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել կազմում գտնվող դատավորների` Ա.Մնացականյանի և Կ.Մարդանյանի դատավորների ընդհանուր ժողովին մասնակցելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-01-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-02-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-02-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-03-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Կիրառվել է համաներում
| Ամսաթիվ | 14-03-2019 |
|---|---|
| Մեղադրյալ/ Դատապարտյալ | |
| Անուն | Փոթորիկ |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | 1.Մեղադրյալ/ Դատապարտյալ `Մխիթար Հենզելի Խլղաթյան 2.Հասցե` Գեղարքունիքի մարզ, ք.Մարտունի, Երևանյան փ. 10շ.12բն. |
| Համաներման մասին որոշման ընդունման ամսաթիվ | 01-11-2018 |
| Համաներման մասին որոշման հոդված | 2 |
| Համաներման մասին որոշման մաս | 5 |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Որոշման բովանդակություն | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն 14.03.2019թ. քաղաք Երևան ԳՈՐԾ Հ.- ԵԱՔԴ/0216/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՊԱՇՏՊԱՆ` Լ.ԱՍԼԱՆՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Փ.ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ Մ.ԽԼՂԱԹՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում պաշտպաններ Դ.Ղազարյանի և Կ.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց Նախաքննական մարմնի կողմից Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՊԲ 47455 զորամասի 3-րդ ՀԴՆ 1-ին մարտկոցի 2-րդ հաշվարկի վարորդ-հաշվարկի համար, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 23.08.2017 թվականից գտնվելով բուժման մեջ ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի (Երևանի կայազորային հոսպիտալ) <<Հոգեբուժական>> բաժանմունքում, 01.09.2017 թվականին` ժամը 08:45-ի սահմաններում, բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ և 16-րդ հոդվածներով սահմանված` զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն և ծաղրուծանակ թույլ չտալու, անարժան քայլերից նրանց հեռու պահելու, զինծառայողների նկատմամբ հարգանք տածելու զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները, ստորադասության /ենթակայության/ հարաբերությունների բացակայության դեպքում, վիճաբանել է նույն բաժանմունքում բուժման մեջ գտնվող ՊԲ 59703 զորամասի 3-րդ ՀԳՄ ՀՏԴ <<ՍՊԳ-9>> ջոկի նշանառու, շարքային Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի հետ, որի ընթացքում այլ բռնի գործողություններ է կատարել Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ, այն է` ձեռքով մեկ անգամ հրել է նրան կրծքավանդակի շրջանից, ապա նաև` ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է նրա աջ աչքի շրջանին` վերջինիս առողջությանը պատճառելով աջ ստորակնակապճային շրջանի քերծվածքի, աջ ստորին կոպի արյունազեղման ձևով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ: Մխիթար Խլղաթյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՊԲ 59703 զորամասի 3-րդ ՀԳՄ ՀՏԴ <<ՍՊԳ-9>> ջոկի նշանառու, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 31.07.2017 թվականից գտնվելով բուժման մեջ ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի (Երևանի կայազորային հոսպիտալ) <<Հոգեբուժական>> բաժանմունքում, 01.09.2017 թվականին` ժամը 08:45-ի սահմաններում, բաժանմունքի թիվ 5 հիվանդասենյակում, խախտելով ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ և 16-րդ հոդվածներով սահմանված` զինվորական ընկերասիրությունը բարձր պահելու, նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ կոպտություն և ծաղրուծանակ թույլ չտալու, անարժան քայլերից նրանց հեռու պահելու, զինծառայողների նկատմամբ հարգանք տածելու զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները, ստորադասության /ենթակայության/ հարաբերությունների բացակայության դեպքում, վիճաբանել է նույն բաժանմունքում բուժման մեջ գտնվող ՊԲ 47455 զորամասի 3-րդ ՀԴՆ 1-ին մարտկոցի 2-րդ հաշվարկի վարորդ-հաշվարկի համար, շարքային Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի հետ, որի ընթացքում հայհոյել է վերջինիս և այլ բռնի գործողություններ է կատարել նրա նկատմամբ, այն է` ոտքով մեկական անգամ հարվածել է նրա աջ ուսահոդի և աջ ազդրի շրջաններին` Փոթորիկ Մուրադյանին պատճառելով ֆիզիկական ցավ: 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ 90206117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճռով Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով: Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով: Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանի պաշտպան Դիաննա Ղազարյանը` միջնորդելով բեկանել այն և կայացնել նոր, գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ճանաչել և հռչակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով չթույլատրված հանցանքի կատարման մեջ Փոթորիկ Մուրադյանի անմեղությունը: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել նաև ամբաստանյալ Մխիթար Խլղաթյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը` միջնորդելով բեկանել այն և կայացնել նոր, գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ճանաչել և հռչակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով չթույլատրված հանցանքի կատարման մեջ Մխիթար Խլղաթյանի անմեղությունը: Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալներ Մխիթար Խլղաթյանը, Փոթորիկ Մուրադյանը և վերջինիս պաշտպան Լ.Ասլանյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքները չպնդեցին` միջնորդելով կիրառել «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքը և կարճել քրեական գործի վարույթն ու դադարեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալների նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը: Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով պաշտպանության կողմի միջնորդությունը ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 01-ին ընդունված ՀՀ օրենքի կիրառման հարցը, հանգում է հետևության, որ այն պետք է բավարարել, հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) 13) ընդունվել է համաներման մասին օրենք: (...) 5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը: 6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով: Սույն հոդվածի առաջին մասի 13-րդ կետում նշված հիմքով գործի հարուցման մերժում, վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե չի հատուցվել կամ այլ կերպ չի հարթվել պատճառված վնասը, կամ առկա է վեճ հատուցման ենթակա վնասի կապակցությամբ: Այս դեպքում ևս գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով: Սույն պարբերությամբ նախատեսված կարգավորումը գործում է, եթե համաներման մասին օրենքով այլ բան նախատեսված չէ»: ՀՀ Ազգային Ժողովի կողմից 2018 թվականի նոյեմբերի 01-ին ընդունվել է «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքը, որն ուժի մեջ է մտել 2018 թվականի նոյեմբերի 06-ին /այսուհետև նաև Համաներման մասին օրենք/: Համաներման մասին օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն` Համաներման մասին օրենքը կարգավորում է 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող, մեղադրվող կամ հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ համաներում հայտարարելու հետ կապված հարաբերությունները։ Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` հարուցված քրեական գործը պետք է կարճել, ինչպես նաև դադարեցնել քրեական հետապնդումը 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ կատարած հանցագործությունների դեպքերով (բացառությամբ անմիջականորեն մարդու մահվան հանգեցրած դեպքերի, որոնցով առկա է տուժողի իրավահաջորդի առարկությունը), որոնցով անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավելի, քան չորս տարի ժամկետով ազատազրկում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է կարգապահական գումարտակում պահել՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասում սահմանված են այն դեպքերը, որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը: Սույն գործի նյութերում բացակայում են Համաներման մասին օրենքում մատնանշված այն սահմանափակումները, որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ ամբաստանյալներ Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ Համաներման մասին օրենքի կիրառման համար: Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով վերոնշյալը, գտնում է, որ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի կիրառմամբ սույն քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և Փոթորիկ Մուրադյանի և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել, իսկ ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց հրամանատարության հսկողության հանձնելը և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 361.1 հոդվածներով և Համաներման մասին օրենքի 4-րդ հոդվածով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը բեկանել: «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի հիման վրա թիվ ԵԱՔԴ/0216/01/17 քրեական գործի վարույթը կարճել և ամբաստանյալներ Փոթորիկ Կարոյի Մուրադյանի և Մխիթար Հենզելի Խլղաթյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով դադարեցնել քրեական հետապնդումը: Ամբաստանյալ Փոթորիկ Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց հրամանատարության հսկողության հանձնելը և Մխիթար Խլղաթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում: Նախագահող դատավոր` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ Դատավորներ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 10-05-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատորից. 354 ,162 , 107 թերթերից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 10-05-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատորից. 354 ,162 , 107 թերթերից: |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-15854/19 |