Հիմնական

Գործի համար: ԵԱՔԴ/0223/01/17
Վիճակագրական տողի համար : 11.3

Պատասխանող

Արթուր Հակոբյան
Արթուր Հակոբյան Սաշա
Արթուր Հակոբյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Սերգեյ Մարաբյան

Սեվակ Համբարձումյան

Տիգրան Սահակյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Արսեն Նիկողոսյան

Երևան քաղաքի դատարան

Մեսրոպ Մակյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Սերգեյ Մարաբյան

Սեվակ Համբարձումյան

Տիգրան Սահակյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Արսեն Նիկողոսյան

Երևան քաղաքի դատարան

Մեսրոպ Մակյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար, իր բնակարանում պահել է 0.0285 գրամ ընդհանուր քաշով <Ֆենազեպամ> տեսակի հոգեմետ նյութ:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2018-11-27 16:00 5 Կայացվել է
Երևան քաղաքի դատարան 2018-07-12 11:30 2 Կայացվել է
Երևան քաղաքի դատարան 2018-06-22 12:00 2 Կայացվել է
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2018-05-28 17:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2018-05-17 15:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2018-04-12 13:30 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2018-03-29 14:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2018-03-13 15:50 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2018-02-28 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2018-01-18 17:15 2 Չի կայացել
ԵԱՔԴ/0223/01/17






ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ


«27» նոյեմբերի 2018թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)

Նախագահող դատավոր Ս.Մարաբյան
դատավորներ Ս.Համբարձումյան
Տ.Սահակյան
քարտուղարությամբ Ռ.Դավոյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.Արսենյանի
ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի

դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2018 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0223/01/17 դատավճռի դեմ ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2017 թվականի փետրվարի 9-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12157317 քրեական գործը։
2017 թվականի մարտի 18-ին Արթուր Սաշայի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի մարտի 18-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ՝ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2017 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ա.Հակոբյանին կալանավորման տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու և այն գրավով փոխարինելու մասին։
2017 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Արթուր Սաշայի Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի հոկտեմբերի 31-ին թիվ 12157317 քրեական գործից անջատվել է Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ նյութեր, որին շնորհվել է թիվ 12157317/1 համարը։
2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր՝ Երևան քաղաքի Գուլակյան փողոցի 59 տանը պահել զգալի չափի՝ 0,0285 գրամ ընդհանուր քաշով «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ, որը 2017թ. մարտի 16-ին հայտնաբերվել է վերջինիս բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ:
Բացի այդ, Արթուր Հակոբյանը, նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է՝ չի համապատասխանում իրականությանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ծանր հանցագործության կատարման մեջ մեղադրելով Գոռ Հարությունի Մանուկյանին, ուղղակի դիտավորությամբ կատարել է սուտ մատնություն, այն է՝ 2017թ. մայիսի 19-ին, հանդիսանալով թիվ 12157317 քրեական գործով մեղադրյալ, որպես մեղադրյալ հարցաքննության ժամանակ տված ցուցմունքով հայտնել է, որ պարբերաբար՝ վերջին անգամ 2017թ. հունվար ամսին Գոռ Հարությունի Մանուկյանից իր անձնական օգտագործման համար 10.000-ից 15.000 դրամ գումարով գնել է ափիոն տեսակի թմրամիջոց:
Այսինքն՝ Արթուր Սաշայի Հակոբյանին մեղսագրվում է հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
2017 թվականի դեկտեմբերի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան:
Առաջին ատյանի դատարանի 12.07.2018 թվականի դատավճռով Արթուր Սաշայի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Հաշվի առնելով Արթուր Հակոբյանի` 2017 թվականի մարտի 16-ից մինչև 2017 թվականի սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում 5 ամիս 27 օր կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ վերջինիս նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 3 /երեք/ օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
13.08.2018 թվականին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ:
03.09.2018 թվականին որոշում է կայացվել վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու և քրեական գործը վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում քննության նշանակելու մասին:

Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.

ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Արսենյանը պնդել է վերաքննիչ բողոքը և խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը: Միևնույն ժամանակ նշել է, որ չի առարկում ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքը կիրառելու դեմ:
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը խնդրել է իր նկատմամբ կիրառել Համաներման մասին օրենքը:

Համաներման կիրառման հարցի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

Արթուր Սաշայի Հակոբյանը իրեն մեղսագրվող արարքները կատարել է մինչև 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը:
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքում առկա չեն տվյալներ այն մասին, որ վերջին տասը տարվա ընթացքում նրա նկատմամբ կիրառվել է ՀՀ ԱԺ կողմից ընդունված համաներման ակտ կամ նրան ՀՀ Նախագահի կողմից ներում է շնորհվել, կամ վերը նշված դատավճռով մեղսագրված արարքը կատարելուց հետո կրկին կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն:

Վերաքննիչ դատարանի իրավական վերլուծությունները և պատճառաբանությունները.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
13) ընդունվել է համաներման մասին օրենք:
(...)
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:
Սույն հոդվածի առաջին մասի 13-րդ կետում նշված հիմքով գործի հարուցման մերժում, վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե չի հատուցվել կամ այլ կերպ չի հարթվել պատճառված վնասը, կամ առկա է վեճ հատուցման ենթակա վնասի կապակցությամբ: Այս դեպքում ևս գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով: Սույն պարբերությամբ նախատեսված կարգավորումը գործում է, եթե համաներման մասին օրենքով այլ բան նախատեսված չէ»:
Համաներման մասին օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն` «Համաներման մասին օրենքը կարգավորում է 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող, մեղադրվող կամ հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ համաներում հայտարարելու հետ կապված հարաբերությունները»։
Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` «Հարուցված քրեական գործը պետք է կարճել, ինչպես նաև դադարեցնել քրեական հետապնդումը 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ կատարած հանցագործությունների դեպքերով (բացառությամբ անմիջականորեն մարդու մահվան հանգեցրած դեպքերի, որոնցով առկա է տուժողի իրավահաջորդի առարկությունը), որոնցով անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավելի, քան չորս տարի ժամկետով ազատազրկում»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:
Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասում սահմանված են այն դեպքերը, որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը: Մասնավորապես` Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասի 5-րդ կետում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն գլուխները, հոդվածները և հոդվածների մասերը, որոնցով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ: Սակայն հարկ է նկատել, որ թվարկված գլուխների, հոդվածների և հոդվածների մասերի շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, այսինքն` նշված հոդվածների հատկանիշներով արարք կատարած անձանց նկատմամբ համաներման կիրառումը սահմանափակված չէ:
Սույն քրեական գործի նյութերում բացակայում են նաև Համաներման մասին օրենքի մեջ նշված այն սահմանափակումները, որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ Համաներման մասին օրենքի կիրառման համար: Ավելին, գործում առկա նյութերի համաձայն Արթուր Հակոբյանը ունի երեք անչափահաս երեխա:
Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով վերը նշվածը և նկատի ունենալով, որ Արթուր Սաշայի Հակոբյանը խնդրել է իր նկատմամբ կիրառել Համաներման մասին օրենքը, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 12.07.2018 թվականի դատավճիռը պետք է բեկանել և Համաներման մասին օրենքի կիրառմամբ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել, իսկ քրեական գործի վարույթը կարճել:
Անդրադառնալով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է փոխել ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցով՝ մինչև սույն որոշման ուժի մեջ մտնելը:
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գրավը պետք է վերադարձնել գրավատուին:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 22 և կես հատ «ֆետազեպամ» տեսակի դեղահաբերը, թվով երեք հատ «zip» փականով փոքր, դատարկ փաթեթները և մեկ կաթոցիչը պետք է ոչնչացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 151-րդ, 361.1 հոդվածներով և Համաներման մասին օրենքի 4-րդ հոդվածով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0223/01/17 դատավճիռը բեկանել:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» օրենքի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի, 5-րդ մասի 2-րդ կետի և 4-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել:
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված՝ կալամավորման այլընտրանքային խափանման միջոցը՝ գրավը, փոխել ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցով՝ մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված 500.000 ՀՀ դրամ գրավը վերադարձնել գրավատուին:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 22 և կես հատ «ֆետազեպամ» տեսակի դեղահաբերը, թվով երեք հատ «zip» փականով փոքր, դատարկ փաթեթները և մեկ կաթոցիչը՝ ոչնչացնել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
Գործ
ԵԱՔԴ/0223/01/17

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅՈւՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԸՆԴՀԱՆՈւՐ ԻՐԱՎԱՍՈւԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

,,12,, հուլիսի 2018թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ՝ Լ. Մակարյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ա. Վարդանյանի
Հանրային պաշտպան Կ. Խաչատրյանի

դռնբաց դատական նիստերում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի` ծնված 08.12.1983թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Գուլակյան փողոցի 59-րդ տանը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրված գրավը։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի՝
«Արթուր Սաշայի Հակոբյանը մեղադրվում է այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա՝ քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր՝ Երևան քաղաքի Գուլակյան փողոցի 59 տանը պահել է զգալի չափի՝ 0.0285 գրամ ընդհանուր քաշով «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ, որը 2017թ. մարտի 16-ին հայտնաբերվել է վերջինիս բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ։

Բացի այդ, Արթուր Հակոբյանը, նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ծանր հանցագործության կատարման մեջ մեղադրելով Գոռ Հարությունի Մանուկյանին, ուղղակի դիտավորությամբ կատարել է սուտ մատնություն, այն է՝ 2017թ. մայիսի 19-ին հանդիսանալով թիվ 12157317 քրեական գործով մեղադրյալ, որպես մեղադրյալ հարցաքննության ժամանակ տված ցուցմունքով հայտնել է, որ պարբերաբար՝ վերջին անգամ 2017թ-ի հունվար ամսին, Գոռ Հարությունի Մանուկյանից անձնական օգտագործման համար 10.000-ից 15.000 դրամ գումարով գնել է ափիոն տեսակի թմրամիջոց»։

Դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի կողմից 2017 թվականի փետրվարի 09-ին հարուցվել է թիվ 12157317 քրեական գործը։ 30.10.2017-ին թիվ 12157317 քրեական գործից անջատվել է 12157317/1 քրեական գործը։
2017 թվականի մարտի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Սաշայի Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

18.03.2017թ-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին։

11.09.2017թ-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ մեղադրյալին կալանավորման տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու և այն գրավով փոխարինելու մասին։
08.10.2017թ-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Սաշայի Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
23.12.2017թ-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Սաշայի Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 27.12.2017թ.-ին, որն ընդունվել է դատավոր Ա.Նիկողոսյանի վարույթ։

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանի՝ այլ դատարան տեղափոխվելու հիմքով քրեական գորրծը՝ համակարգչային եղանակով մակագրվել է նախագահող դատավորիս, որը 31.05.2018թ-ին ընդունվել է վարույթ։

2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելը, ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքներն իրեն պարզ են, համաձայն է մեղադրանքների հետ և առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Ա.Վարդանյանը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի, վկաներ՝ Ա.Խաչատրյանի, Գ.Մանուկյանի, Ա.Դիշչյանի ցուցմունքները, Ա.Հակոբյանի բնակության վայրում խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 130 Ք-17 և 17-0512 եզրակացությունները, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 25 հատ «Ֆենազեպամ» տեսակի դեղահաբերը, թվով 3 հատ «zip» փականով փոքր, դատարկ փաթեթները և մեկ կաթոցիչը, հաստատված է համարում ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանին մեղսագրված հանցագործությունների կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքների համար վերջինս ենթակա է պատիժների։
Մինչև ամբաստանյալի նկատմամբ օրենքով սահմանված պատիժ նշանակելը, դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ վերջինիս՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի՝ այս պահին հիմնավորվածությանն ու դրա պատժելիությանը։
Այսպես.
Դատարանը հաստատված է համարում այն փաստը, որ Ա.Հակոբյանը ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր՝ Երևան քաղաքի Գուլակյան փողոցի 59 տանը պահել է 0.0285 գրամ ընդհանուր քաշով «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ, որը 2017թ. մարտի 16-ին հայտնաբերվել է վերջինիս բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ։

«Հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» նախկինում սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ ապօրինաբար ձեռք բերելու և պահելու համար օրենսդիրը սահմանել է այդ տեսակի հոգեմետ նյութի որոշակի չափ, որի պայմաններում այն հանդիսացել է քրեորեն պատժելի։

Մասնավորապես,

«Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ՝

զգալի…-ից ավելի
մինչև …ներառյալ
0.01-0.1 խոշոր…-ից ավելի մինչև …ներառյալ

0.1-1.0 առանձնապես խոշոր, ավելի քան
1.0


Այլ կերպ, արարքի կատարման պահին՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» նախկինում սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի համաձայն` 0.0285 գրամ «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութը դասվել է զգալի չափի հոգեմետ նյութերի դասին։

ՀՀ կառավարության 2018թ-ի հունիսի 27-ի 707-Ն որոշման համաձայն՝ «Ֆենազեպամ» հոգեմետ նյութն ապօրինաբար ձեռք բերելու և պահելու վարչական պատասխանատվության ենթակա և քրեական պատասխանատվության ենթակա չափերն են՝

մանր նվազագույն…
մինչև …հնգապատիկը ներառյալ

0.001-0.005 զգալի հնգապատկից առավել մինչև քսանհինգապատկիը ներառյալ

0.005-0.025
խոշոր քսանհինգապատկից առավել մինչև հարյուր քսանհինգապատկիը ներառյալ
0.025-0.125


առանձնապես խոշոր, ավելի քան հարյուրքսանհինգապատիկը

0.125

Նման պայմաններում, հաստատված է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին Ա.Հակոբյանի բնակության վայրում հայտնաբերված՝ «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութի 0.0285 չափն այլևս համապատասխանում է ՀՀ կառավարության 2018թ-ի հունիսի 27-ի 707-Ն որոշմամբ հաստատված խոշոր չափին։

Մինչդեռ՝

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով։

2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝

1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։

2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի։

3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»։

Վաղարշակ Գալոյանի գործով 2013թ-ի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԷԴ/0008/15/13 որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը՝

«Հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող է համարվում այն օրենքը, որը չի վերացնում արարքի հանցավորությունը և չի մեղմացնում պատիժը, սակայն քրեական պատասխանատվության և պատժի նշանակման, քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելու հիմքերի և պայմանների հետ կապված՝ առավել նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում հանցանք կատարած անձի համար։ Նման իրավիճակները կարող են բազմազան լինել և վերաբերել քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի տարբեր ինստիտուտներին, այդ թվում՝ պատժի ժամկետները հաշվարկելու և պատիժը հաշվակցելու կարգին»։

Գնահատելով առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործություն) նյութեր ապօրինի պահելու՝ մինչև 2018 թվականի հունիսի 27-ը գործող (նախկին) և դրանից հետո առկա (ներկա)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումները, դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ կառավարության 2018թ-ի հունիսի 27-ի 707-Ն որոշմամբ ամրագրված նոր իրավակարգավորումները ոչ միայն չեն բարելավում հանցանք կատարած անձի վիճակը, այլ վատթարացնում են այն, քանի որ թմրամիջոցի զգալի չափը խոշոր չափով փոխարինելու պայմաններում ամբաստանյալի համար ստեղծվում են ոչ նպաստավոր պայմաններ։
Նման պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ նոր իրավակարգավորումներին չի կարող տրվել հետադարձ ուժ, այն է՝ 2018թ-ի հունիսի 27-ից ուժի մեջ մտած փոփոխությունների արդյունքում գործող խմբագրություններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը չի կարող կիրառվել մինչև այդ օրենսդրական փոփոխությունները հանցանք կատարած անձանց, հետևաբար և՝ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ։
Ուստի, դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Հակոբյանի՝ բնակության վայրում հայտնաբերված 0.0285 գրամ քաշով «Ֆենազեպան» տեսակի հոգեմետ նյութի չափը պետք է դիտել որպես զգալի չափի և նա պետք է քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթարկվի նույն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Հետևաբար, առաջադրված մեղադրանքների սահմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժներ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։
Դատարանը, որպես Արթուր Սաշայի Հակոբյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, հաշվի է առնում նաև Արարատի տարածքային շրջանի թիվ 9 տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի կողմից հաստատված բնութագիրը, որով Ա.Հակոբյանը բնութագրվում է դրականորեն։
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մանկահասակ երեխաների՝ 30.03.2013թ.-ին ծնված Իննա Արթուրի Խաչատրյանի և 05.03.2015թ.-ին ծնված Կարեն Արթուրի Խաչատրյանի առկայությունը։
/հիմք՝ երեխաների ծննդյան վկայականները/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև՝ մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, կատարած հանցանքների համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև՝ նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը։ Բացի այդ, որպես ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալի երեխան՝ Իննա Խաչատրյանը, ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ «Բեգլարյան» բժշկական կենտրոնի կողմից տրված տեղեկանքի համաձայն, վերջինիս մոտ առկա է խրոնիկ դեկոմպենսացված տանզիլիտ, ադենոիդ հյուսվածքի գերաճ, ցուցված է վիրահատական բուժում։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։

/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքների համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ՝ ազատազրկման ձևով, սակայն հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի առկայությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հաշվի առնելով, որ դրանք նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված վերջնական պատիժը հնարավոր է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)»։
Ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժներ նշանակելու և դրանք պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է նաև հետևյալը՝

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը՝
պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության մասին սուտ մատնությունը, եթե անձը գործել է` գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
2. Նույն արարքը, որը՝
1) զուգորդվել է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով,
2) զուգորդվել է մեղադրանքի արհեստական ապացույցներ ստեղծելով,
3) կատարվել է շահադիտական դրդումներով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»։
Սույն քրեական գործով դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բացառապես դրականորեն բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների ի սպառ բացակայությունը, ամբաստանյալի կողմից կատարված արարքների հասարակական վտանգավորության աստիճանը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված ազատազրկման պատժատեսակը նշանակվելու պարագայում հնարավոր է այն պայմանականորեն չկիրառել՝ նշանակված պատիժը նրա կողմից փաստացի կրելու անհրաժեշտության բացակայության հիմնավորմամբ, ինչը պատճառաբանվում է հետևյալով.
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 18.12.2015թ-ին կայացված ԵԱՔԴ 0091/01/14 քրեական գործով նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը`

«...11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)։
Սույն քրեաիրավական նորմը Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել, և մշտապես վերահաստատվել դիրքորոշումն առ այն, որ առանց պատիժը փաստացի կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների, հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի համակողմանի ու ամբողջական գնահատման վրա։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանն այն կիրառելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված պատժի նպատակների իրացվելիությունը (տես, ի թիվ այլնի, Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13 որոշումները)։

12. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. (...) «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։
ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն»‰ եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։
Հիմք ընդունելով (...) ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ‰ (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։

Ս.Աղախանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է.

«(…) Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։

Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։

Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։

Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ (…) (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։

13. Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է նախորդ կետում մեջբերված` Սերոբ Սարգսյանի և Սեյրան Աղախանյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն այն մասին, որ յուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով` հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը (տե՛ս, mutatis mutandis, Արտաշ Շաքարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշման 13-րդ կետը)։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը (…)»»։

Քննվող քրեական գործով ձեռք բերված տվյալները դիտարկելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո, դատարանը ցանկանում է ընդգծել, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի անհատականացման ժամանակ վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ։

Դատարանը, գնահատելով Ա.Հակոբյանի` որպես հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս վերջինիս դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարողի, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձի՝ իր անհատական հատկանիշներով, փաստում է հետևյալը`
ինչպես նշվեց վերևում, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը, բնութագրվում է բացառապես դրական կողմերով, նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։ Բացի այդ, ամբաստանյալը երիտասարդ է, ունի մանկահասակ երկու երեխա, ավելին, Ա.Հակոբյանի մանկահասակ դուստրն ունի առողջական խնդիրներ։
Միևնույն ժամանակ դատարանը, սույն գործով որպես ամբաստանյալի` հետագայում նմանատիպ կամ այլ հանցավոր արարքներ չկատարելու փաստարկված հիմք է դիտում այն, որ վերջինս գիտակցել է իր կողմից կատարած արարքների բնույթը, դրանց վտանգավորության աստիճանը և դատարանում խորապես զղջացել է իր կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքների համար։

Նշված հանգամանքները դատարանին բերում է այն համոզման, որ ամբաստանյալը, գիտակցելով իր կողմից կատարած հանցանքների հակաիրավական լինելը, կանգնել է ուղղման ճանապարհին։

Դատարանն, անդրադառնալով Ա.Հակոբյանի կողմից` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու հանրային վտանգավորության հարցին, փաստում է հետևյալը`

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի հանցակազմը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին որ՝
«... տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։

Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն…»։

Քննվող գործի փաստական հանգամանքների համատեքստում վերլուծելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը շարադրված նախադեպային որոշումը, դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից, ինչպես նաև արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը հիշյալ արարքի կատարման համար պետք է նշանակի դրա ծանրությանը համապատասխան արդարացի պատիժ։
Այլ խոսքով, վերը շարադրված պայմաններում դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառում, քանի որ առկա է դատարանի համոզվածությունն ու վստահությունը` Ա.Հակոբյանի ուղղվելու հնարավորության մասին։

Դատարանը նման հետևության հանգում է սույն քրեական գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքները, դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, ինչպես նաև՝ նրա արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և վկայում են կատարվածի համար ամբաստանյալի զղջալու, քննությանը չխոչընդոտելու, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած դրական վարքագծի, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրական հիմքերի առկայության մասին։

Դատարանն արձանագրում է, որ նման պայմաններում չի իրագործվի, ավելին, կխաթարվի պատժի նշանակման օրենսդրական նպատակների առնվազն մեկ բաղադրիչի՝ պատժի արդարացիության, էությունը, որն իր հերթին կբերի նաև արդարության և արդարադատության իմաստազրկմանը՝ նկատի ունենալով, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի այլ այն պետք է իրականացվի և հանրության կողմից լինի տեսանելի և ընկալելի։

Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, ինչպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժները փաստացի կրելու, ուստի գտնում է, որ նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվելիք վերջնական պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։

Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը։
Բացի վերը նշվածից ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ կետով, համաձայն որի`
«1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ժամկետները հաշվարկվում են ամիսներով և տարիներով։ Հանրային աշխատանքների ժամկետը հաշվարկվում է ժամերով։ Կալանքի ժամկետը հաշվվում է օրերով և ամիսներով։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասում նշված պատիժները փոխարինելիս կամ գումարելիս, ինչպես նաև պատիժը հաշվակցելիս ժամկետները կարող են հաշվարկվել օրերով։
3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ մեկ օրը երեք ժամի դիմաց։
4. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու կամ այլ պետությունում կատարած հանցանքի համար դատարանի դատավճռով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու ժամանակ սույն օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի հիման վրա անձին հանձնելու դեպքում մեկ օրը հաշվարկվում է մեկ օրվա դիմաց։
5. Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց»։
Հետևաբար, հաշվի առնելով այն փաստը, որ Արթուր Սաշայի Հակոբյանը սույն գործով նախաքննության ժամանակ՝ 2017թ. մարտի 16-ից մինչև 2017թ. սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ 5 /հինգ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր գտնվել է անազատության մեջ, դատարանը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն, պետք է նշված ժամանակահատվածը հաշվի առնի նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։
Վերոգրյալ՝ ամբաստանյալի նկատմամբ նշնակավող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համատեքստում, դատարանն անդրադառնալով Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավի հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության պայմաններում, այն պետք է վերադարձնել գրավատուին։

Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը փաստում է, որ անցկացված փորձաքննությունից հետո առկա՝ 22 և կես հատ «Ֆենազեպամ» տեսակի դեղահաբերը, թվով 3 հատ «zip» փականով փոքր, դատարկ փաթեթները և մեկ կաթոցիչը պետք է ոչնչացնել։

4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արթուր Սաշայի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Հաշվի առնելով Արթուր Սաշայի Հակոբյանի` 2017թ. մարտի 16-ից մինչև 2017թ. սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում 5 ամիս 27 օր կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակել՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 3 /երեք/ օր ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության պայմաններում այն վերադարձնել գրավատուին։
Քրեական գործով որպես իրեղեն ապացույցներ ճանաչված, անցկացված փորձաքննությունից հետո առկա՝ 22 և կես հատ «ֆենազեպամ» տեսակի դեղահաբերը, թվով երեք հատ «zip» փականով փոքր, դատարկ փաթեթները և մեկ կաթոցիչը՝ ոչնչացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակման օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0223/01/17
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 27-12-2017
Դատախազություն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 12157317/1
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար, իր բնակարանում պահել է 0.0285 գրամ ընդհանուր քաշով <Ֆենազեպամ> տեսակի հոգեմետ նյութ:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արթուր
Ազգանուն Հակոբյան
Հայրանուն Սաշա
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 11.3
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 27-12-2017
Նախագահող դատավոր
Անուն Արսեն
Ազգանուն Նիկողոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 28-12-2017
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 18-01-2018
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Արթուր
Ազգանուն Հակոբյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 17:15
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Անհապաղ քննության ենթակա միջնորդության կապակցությամբ դատական նիստ անցկացնելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 28-02-2018
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 13-03-2018
Ժամ 15:50
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 29-03-2018
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 12-04-2018
Ժամ 13:30
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 17-05-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Այլ նշումներ Վրիպակ` անհրաժեշտ է կարդալ 28-05-2018` ժամը 17:00
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 28-05-2018
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Կազմի փոփոխություն
Ամսաթիվ 29-05-2018
Փոփոխության հիմքը Տեղափոխվել է այլ դատարան
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0223/01/17
Երևան քաղաքի դատարան
Էլեկտրոնային քարտը ստացվել է
Ամսաթիվ 29-05-2018
Կազմի փոփոխություն
Ամսաթիվ 29-05-2018
Փոփոխության հիմքը Տեղափոխվել է այլ դատարան
Մակագրել
Երբ 29-05-2018
Նախագահող դատավոր
Անուն Մեսրոպ
Ազգանուն Մակյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 31-05-2018
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 22-06-2018
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր
Անուն Ա.
Ազգանուն Վարդանյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Արթուր
Ազգանուն Հակոբյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Կարինե
Ազգանուն Խաչատրյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 12-07-2018
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացվել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 12-07-2018
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Արթուր
Ազգանուն Հակոբյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 12-07-2018
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.)
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Գործ
ԵԱՔԴ/0223/01/17

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅՈւՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԸՆԴՀԱՆՈւՐ ԻՐԱՎԱՍՈւԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

,,12,, հուլիսի 2018թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ՝ Լ. Մակարյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ա. Վարդանյանի
Հանրային պաշտպան Կ. Խաչատրյանի

դռնբաց դատական նիստերում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի` ծնված 08.12.1983թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Գուլակյան փողոցի 59-րդ տանը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրված գրավը։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի՝
«Արթուր Սաշայի Հակոբյանը մեղադրվում է այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա՝ քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր՝ Երևան քաղաքի Գուլակյան փողոցի 59 տանը պահել է զգալի չափի՝ 0.0285 գրամ ընդհանուր քաշով «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ, որը 2017թ. մարտի 16-ին հայտնաբերվել է վերջինիս բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ։

Բացի այդ, Արթուր Հակոբյանը, նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ծանր հանցագործության կատարման մեջ մեղադրելով Գոռ Հարությունի Մանուկյանին, ուղղակի դիտավորությամբ կատարել է սուտ մատնություն, այն է՝ 2017թ. մայիսի 19-ին հանդիսանալով թիվ 12157317 քրեական գործով մեղադրյալ, որպես մեղադրյալ հարցաքննության ժամանակ տված ցուցմունքով հայտնել է, որ պարբերաբար՝ վերջին անգամ 2017թ-ի հունվար ամսին, Գոռ Հարությունի Մանուկյանից անձնական օգտագործման համար 10.000-ից 15.000 դրամ գումարով գնել է ափիոն տեսակի թմրամիջոց»։

Դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի կողմից 2017 թվականի փետրվարի 09-ին հարուցվել է թիվ 12157317 քրեական գործը։ 30.10.2017-ին թիվ 12157317 քրեական գործից անջատվել է 12157317/1 քրեական գործը։
2017 թվականի մարտի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Սաշայի Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

18.03.2017թ-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին։

11.09.2017թ-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ մեղադրյալին կալանավորման տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու և այն գրավով փոխարինելու մասին։
08.10.2017թ-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Սաշայի Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
23.12.2017թ-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Սաշայի Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 27.12.2017թ.-ին, որն ընդունվել է դատավոր Ա.Նիկողոսյանի վարույթ։

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանի՝ այլ դատարան տեղափոխվելու հիմքով քրեական գորրծը՝ համակարգչային եղանակով մակագրվել է նախագահող դատավորիս, որը 31.05.2018թ-ին ընդունվել է վարույթ։

2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելը, ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքներն իրեն պարզ են, համաձայն է մեղադրանքների հետ և առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Ա.Վարդանյանը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի, վկաներ՝ Ա.Խաչատրյանի, Գ.Մանուկյանի, Ա.Դիշչյանի ցուցմունքները, Ա.Հակոբյանի բնակության վայրում խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 130 Ք-17 և 17-0512 եզրակացությունները, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 25 հատ «Ֆենազեպամ» տեսակի դեղահաբերը, թվով 3 հատ «zip» փականով փոքր, դատարկ փաթեթները և մեկ կաթոցիչը, հաստատված է համարում ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանին մեղսագրված հանցագործությունների կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքների համար վերջինս ենթակա է պատիժների։
Մինչև ամբաստանյալի նկատմամբ օրենքով սահմանված պատիժ նշանակելը, դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ վերջինիս՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի՝ այս պահին հիմնավորվածությանն ու դրա պատժելիությանը։
Այսպես.
Դատարանը հաստատված է համարում այն փաստը, որ Ա.Հակոբյանը ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր՝ Երևան քաղաքի Գուլակյան փողոցի 59 տանը պահել է 0.0285 գրամ ընդհանուր քաշով «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ, որը 2017թ. մարտի 16-ին հայտնաբերվել է վերջինիս բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ։

«Հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» նախկինում սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ ապօրինաբար ձեռք բերելու և պահելու համար օրենսդիրը սահմանել է այդ տեսակի հոգեմետ նյութի որոշակի չափ, որի պայմաններում այն հանդիսացել է քրեորեն պատժելի։

Մասնավորապես,

«Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ՝

զգալի…-ից ավելի
մինչև …ներառյալ
0.01-0.1 խոշոր…-ից ավելի մինչև …ներառյալ

0.1-1.0 առանձնապես խոշոր, ավելի քան
1.0


Այլ կերպ, արարքի կատարման պահին՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» նախկինում սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի համաձայն` 0.0285 գրամ «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութը դասվել է զգալի չափի հոգեմետ նյութերի դասին։

ՀՀ կառավարության 2018թ-ի հունիսի 27-ի 707-Ն որոշման համաձայն՝ «Ֆենազեպամ» հոգեմետ նյութն ապօրինաբար ձեռք բերելու և պահելու վարչական պատասխանատվության ենթակա և քրեական պատասխանատվության ենթակա չափերն են՝

մանր նվազագույն…
մինչև …հնգապատիկը ներառյալ

0.001-0.005 զգալի հնգապատկից առավել մինչև քսանհինգապատկիը ներառյալ

0.005-0.025
խոշոր քսանհինգապատկից առավել մինչև հարյուր քսանհինգապատկիը ներառյալ
0.025-0.125


առանձնապես խոշոր, ավելի քան հարյուրքսանհինգապատիկը

0.125

Նման պայմաններում, հաստատված է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին Ա.Հակոբյանի բնակության վայրում հայտնաբերված՝ «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութի 0.0285 չափն այլևս համապատասխանում է ՀՀ կառավարության 2018թ-ի հունիսի 27-ի 707-Ն որոշմամբ հաստատված խոշոր չափին։

Մինչդեռ՝

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով։

2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝

1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։

2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի։

3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»։

Վաղարշակ Գալոյանի գործով 2013թ-ի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԷԴ/0008/15/13 որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը՝

«Հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող է համարվում այն օրենքը, որը չի վերացնում արարքի հանցավորությունը և չի մեղմացնում պատիժը, սակայն քրեական պատասխանատվության և պատժի նշանակման, քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելու հիմքերի և պայմանների հետ կապված՝ առավել նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում հանցանք կատարած անձի համար։ Նման իրավիճակները կարող են բազմազան լինել և վերաբերել քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի տարբեր ինստիտուտներին, այդ թվում՝ պատժի ժամկետները հաշվարկելու և պատիժը հաշվակցելու կարգին»։

Գնահատելով առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործություն) նյութեր ապօրինի պահելու՝ մինչև 2018 թվականի հունիսի 27-ը գործող (նախկին) և դրանից հետո առկա (ներկա)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումները, դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ կառավարության 2018թ-ի հունիսի 27-ի 707-Ն որոշմամբ ամրագրված նոր իրավակարգավորումները ոչ միայն չեն բարելավում հանցանք կատարած անձի վիճակը, այլ վատթարացնում են այն, քանի որ թմրամիջոցի զգալի չափը խոշոր չափով փոխարինելու պայմաններում ամբաստանյալի համար ստեղծվում են ոչ նպաստավոր պայմաններ։
Նման պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ նոր իրավակարգավորումներին չի կարող տրվել հետադարձ ուժ, այն է՝ 2018թ-ի հունիսի 27-ից ուժի մեջ մտած փոփոխությունների արդյունքում գործող խմբագրություններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը չի կարող կիրառվել մինչև այդ օրենսդրական փոփոխությունները հանցանք կատարած անձանց, հետևաբար և՝ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ։
Ուստի, դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Հակոբյանի՝ բնակության վայրում հայտնաբերված 0.0285 գրամ քաշով «Ֆենազեպան» տեսակի հոգեմետ նյութի չափը պետք է դիտել որպես զգալի չափի և նա պետք է քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթարկվի նույն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Հետևաբար, առաջադրված մեղադրանքների սահմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժներ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։
Դատարանը, որպես Արթուր Սաշայի Հակոբյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, հաշվի է առնում նաև Արարատի տարածքային շրջանի թիվ 9 տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի կողմից հաստատված բնութագիրը, որով Ա.Հակոբյանը բնութագրվում է դրականորեն։
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մանկահասակ երեխաների՝ 30.03.2013թ.-ին ծնված Իննա Արթուրի Խաչատրյանի և 05.03.2015թ.-ին ծնված Կարեն Արթուրի Խաչատրյանի առկայությունը։
/հիմք՝ երեխաների ծննդյան վկայականները/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև՝ մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, կատարած հանցանքների համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև՝ նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը։ Բացի այդ, որպես ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալի երեխան՝ Իննա Խաչատրյանը, ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ «Բեգլարյան» բժշկական կենտրոնի կողմից տրված տեղեկանքի համաձայն, վերջինիս մոտ առկա է խրոնիկ դեկոմպենսացված տանզիլիտ, ադենոիդ հյուսվածքի գերաճ, ցուցված է վիրահատական բուժում։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։

/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքների համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ՝ ազատազրկման ձևով, սակայն հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի առկայությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հաշվի առնելով, որ դրանք նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված վերջնական պատիժը հնարավոր է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)»։
Ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժներ նշանակելու և դրանք պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է նաև հետևյալը՝

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը՝
պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության մասին սուտ մատնությունը, եթե անձը գործել է` գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
2. Նույն արարքը, որը՝
1) զուգորդվել է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով,
2) զուգորդվել է մեղադրանքի արհեստական ապացույցներ ստեղծելով,
3) կատարվել է շահադիտական դրդումներով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»։
Սույն քրեական գործով դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բացառապես դրականորեն բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների ի սպառ բացակայությունը, ամբաստանյալի կողմից կատարված արարքների հասարակական վտանգավորության աստիճանը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված ազատազրկման պատժատեսակը նշանակվելու պարագայում հնարավոր է այն պայմանականորեն չկիրառել՝ նշանակված պատիժը նրա կողմից փաստացի կրելու անհրաժեշտության բացակայության հիմնավորմամբ, ինչը պատճառաբանվում է հետևյալով.
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 18.12.2015թ-ին կայացված ԵԱՔԴ 0091/01/14 քրեական գործով նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը`

«...11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)։
Սույն քրեաիրավական նորմը Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել, և մշտապես վերահաստատվել դիրքորոշումն առ այն, որ առանց պատիժը փաստացի կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների, հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի համակողմանի ու ամբողջական գնահատման վրա։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանն այն կիրառելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված պատժի նպատակների իրացվելիությունը (տես, ի թիվ այլնի, Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13 որոշումները)։

12. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. (...) «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։
ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն»‰ եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։
Հիմք ընդունելով (...) ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ‰ (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։

Ս.Աղախանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է.

«(…) Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։

Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։

Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։

Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ (…) (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։

13. Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է նախորդ կետում մեջբերված` Սերոբ Սարգսյանի և Սեյրան Աղախանյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն այն մասին, որ յուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով` հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը (տե՛ս, mutatis mutandis, Արտաշ Շաքարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշման 13-րդ կետը)։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը (…)»»։

Քննվող քրեական գործով ձեռք բերված տվյալները դիտարկելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո, դատարանը ցանկանում է ընդգծել, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի անհատականացման ժամանակ վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ։

Դատարանը, գնահատելով Ա.Հակոբյանի` որպես հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս վերջինիս դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարողի, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձի՝ իր անհատական հատկանիշներով, փաստում է հետևյալը`
ինչպես նշվեց վերևում, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը, բնութագրվում է բացառապես դրական կողմերով, նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։ Բացի այդ, ամբաստանյալը երիտասարդ է, ունի մանկահասակ երկու երեխա, ավելին, Ա.Հակոբյանի մանկահասակ դուստրն ունի առողջական խնդիրներ։
Միևնույն ժամանակ դատարանը, սույն գործով որպես ամբաստանյալի` հետագայում նմանատիպ կամ այլ հանցավոր արարքներ չկատարելու փաստարկված հիմք է դիտում այն, որ վերջինս գիտակցել է իր կողմից կատարած արարքների բնույթը, դրանց վտանգավորության աստիճանը և դատարանում խորապես զղջացել է իր կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքների համար։

Նշված հանգամանքները դատարանին բերում է այն համոզման, որ ամբաստանյալը, գիտակցելով իր կողմից կատարած հանցանքների հակաիրավական լինելը, կանգնել է ուղղման ճանապարհին։

Դատարանն, անդրադառնալով Ա.Հակոբյանի կողմից` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու հանրային վտանգավորության հարցին, փաստում է հետևյալը`

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի հանցակազմը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին որ՝
«... տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։

Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն…»։

Քննվող գործի փաստական հանգամանքների համատեքստում վերլուծելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը շարադրված նախադեպային որոշումը, դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից, ինչպես նաև արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը հիշյալ արարքի կատարման համար պետք է նշանակի դրա ծանրությանը համապատասխան արդարացի պատիժ։
Այլ խոսքով, վերը շարադրված պայմաններում դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառում, քանի որ առկա է դատարանի համոզվածությունն ու վստահությունը` Ա.Հակոբյանի ուղղվելու հնարավորության մասին։

Դատարանը նման հետևության հանգում է սույն քրեական գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքները, դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, ինչպես նաև՝ նրա արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և վկայում են կատարվածի համար ամբաստանյալի զղջալու, քննությանը չխոչընդոտելու, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած դրական վարքագծի, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրական հիմքերի առկայության մասին։

Դատարանն արձանագրում է, որ նման պայմաններում չի իրագործվի, ավելին, կխաթարվի պատժի նշանակման օրենսդրական նպատակների առնվազն մեկ բաղադրիչի՝ պատժի արդարացիության, էությունը, որն իր հերթին կբերի նաև արդարության և արդարադատության իմաստազրկմանը՝ նկատի ունենալով, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի այլ այն պետք է իրականացվի և հանրության կողմից լինի տեսանելի և ընկալելի։

Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, ինչպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժները փաստացի կրելու, ուստի գտնում է, որ նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվելիք վերջնական պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։

Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը։
Բացի վերը նշվածից ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ կետով, համաձայն որի`
«1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ժամկետները հաշվարկվում են ամիսներով և տարիներով։ Հանրային աշխատանքների ժամկետը հաշվարկվում է ժամերով։ Կալանքի ժամկետը հաշվվում է օրերով և ամիսներով։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասում նշված պատիժները փոխարինելիս կամ գումարելիս, ինչպես նաև պատիժը հաշվակցելիս ժամկետները կարող են հաշվարկվել օրերով։
3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ մեկ օրը երեք ժամի դիմաց։
4. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու կամ այլ պետությունում կատարած հանցանքի համար դատարանի դատավճռով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու ժամանակ սույն օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի հիման վրա անձին հանձնելու դեպքում մեկ օրը հաշվարկվում է մեկ օրվա դիմաց։
5. Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց»։
Հետևաբար, հաշվի առնելով այն փաստը, որ Արթուր Սաշայի Հակոբյանը սույն գործով նախաքննության ժամանակ՝ 2017թ. մարտի 16-ից մինչև 2017թ. սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ 5 /հինգ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր գտնվել է անազատության մեջ, դատարանը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն, պետք է նշված ժամանակահատվածը հաշվի առնի նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։
Վերոգրյալ՝ ամբաստանյալի նկատմամբ նշնակավող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համատեքստում, դատարանն անդրադառնալով Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավի հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության պայմաններում, այն պետք է վերադարձնել գրավատուին։

Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը փաստում է, որ անցկացված փորձաքննությունից հետո առկա՝ 22 և կես հատ «Ֆենազեպամ» տեսակի դեղահաբերը, թվով 3 հատ «zip» փականով փոքր, դատարկ փաթեթները և մեկ կաթոցիչը պետք է ոչնչացնել։

4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արթուր Սաշայի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Հաշվի առնելով Արթուր Սաշայի Հակոբյանի` 2017թ. մարտի 16-ից մինչև 2017թ. սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում 5 ամիս 27 օր կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակել՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 3 /երեք/ օր ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության պայմաններում այն վերադարձնել գրավատուին։
Քրեական գործով որպես իրեղեն ապացույցներ ճանաչված, անցկացված փորձաքննությունից հետո առկա՝ 22 և կես հատ «ֆենազեպամ» տեսակի դեղահաբերը, թվով երեք հատ «zip» փականով փոքր, դատարկ փաթեթները և մեկ կաթոցիչը՝ ոչնչացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակման օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական ակտի ամսաթիվը 12-07-2018
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 17-08-2018
Էջերի քանակ 1-ին հատոր` 432 թերթից, 2-րդ հատոր` 46 թերթից, 3-րդ հատոր`66 թերթից
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 17-08-2018
Էջերի քանակը 1-ին հատոր` 432 թերթից, 2-րդ հատոր` 46 թերթից, 3-րդ հատոր`66 թերթից
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-153116
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 12-03-2019
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 13-03-2019
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 22-03-2019
Էջերի քանակ 1-ին հատոր` 432 թերթից, 2-րդ հատոր` 46 թերթից, 3-րդ հատոր` 66 թերթից, 4-րդ հատոր` 56 թերթից
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 26-03-2019
Էջերի քանակը 1-ին հատոր` 432 թերթից, 2-րդ հատոր` 46 թերթից, 3-րդ հատոր` 66 թերթից, 4-րդ հատոր` 56 թերթից
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0223/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 15-08-2018
Ամսաթիվ 10-08-2018
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Ա
Ազգանուն Վարդանյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Արթուր Հակոբյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Կենտրոն /` ամբաստանյալ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի /ՀՀ քր.օր. 268 հոդ. 1-ին մասով և 333 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին կետով , ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. վերջնական պատիժ - ազատազրկում 2 տարի 6 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 2 տարի ժամկետով փորձաշրջան / վերաբերյալ 12.07.2018թ. կայացված դատավճիռը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 21-08-2018
Գործը ստացվել է Երևան քաղաքի դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 21-08-2018
Նախագահող դատավոր
Անուն Սերգեյ
Ազգանուն Մարաբյան
Դատավոր
Անուն Սեվակ
Ազգանուն Համբարձումյան
Դատավոր
Անուն Տիգրան
Ազգանուն Սահակյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 03-09-2018
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 05-09-2018
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացվել
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 25-10-2018
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացվել
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 19-11-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 23-11-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 27-11-2018
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը փոփոխվել է
Փոփոխված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 27-11-2018
Ամբաստանյալ
Անուն Արթուր
Ազգանուն Հակոբյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԱՔԴ/0223/01/17






ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ


«27» նոյեմբերի 2018թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)

Նախագահող դատավոր Ս.Մարաբյան
դատավորներ Ս.Համբարձումյան
Տ.Սահակյան
քարտուղարությամբ Ռ.Դավոյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.Արսենյանի
ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի

դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2018 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0223/01/17 դատավճռի դեմ ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2017 թվականի փետրվարի 9-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12157317 քրեական գործը։
2017 թվականի մարտի 18-ին Արթուր Սաշայի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի մարտի 18-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ՝ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2017 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ա.Հակոբյանին կալանավորման տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու և այն գրավով փոխարինելու մասին։
2017 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Արթուր Սաշայի Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի հոկտեմբերի 31-ին թիվ 12157317 քրեական գործից անջատվել է Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ նյութեր, որին շնորհվել է թիվ 12157317/1 համարը։
2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր՝ Երևան քաղաքի Գուլակյան փողոցի 59 տանը պահել զգալի չափի՝ 0,0285 գրամ ընդհանուր քաշով «Ֆենազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ, որը 2017թ. մարտի 16-ին հայտնաբերվել է վերջինիս բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ:
Բացի այդ, Արթուր Հակոբյանը, նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է՝ չի համապատասխանում իրականությանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ծանր հանցագործության կատարման մեջ մեղադրելով Գոռ Հարությունի Մանուկյանին, ուղղակի դիտավորությամբ կատարել է սուտ մատնություն, այն է՝ 2017թ. մայիսի 19-ին, հանդիսանալով թիվ 12157317 քրեական գործով մեղադրյալ, որպես մեղադրյալ հարցաքննության ժամանակ տված ցուցմունքով հայտնել է, որ պարբերաբար՝ վերջին անգամ 2017թ. հունվար ամսին Գոռ Հարությունի Մանուկյանից իր անձնական օգտագործման համար 10.000-ից 15.000 դրամ գումարով գնել է ափիոն տեսակի թմրամիջոց:
Այսինքն՝ Արթուր Սաշայի Հակոբյանին մեղսագրվում է հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
2017 թվականի դեկտեմբերի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան:
Առաջին ատյանի դատարանի 12.07.2018 թվականի դատավճռով Արթուր Սաշայի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Հաշվի առնելով Արթուր Հակոբյանի` 2017 թվականի մարտի 16-ից մինչև 2017 թվականի սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում 5 ամիս 27 օր կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ վերջինիս նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 3 /երեք/ օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
13.08.2018 թվականին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ:
03.09.2018 թվականին որոշում է կայացվել վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու և քրեական գործը վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում քննության նշանակելու մասին:

Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.

ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Արսենյանը պնդել է վերաքննիչ բողոքը և խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը: Միևնույն ժամանակ նշել է, որ չի առարկում ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքը կիրառելու դեմ:
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը խնդրել է իր նկատմամբ կիրառել Համաներման մասին օրենքը:

Համաներման կիրառման հարցի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

Արթուր Սաշայի Հակոբյանը իրեն մեղսագրվող արարքները կատարել է մինչև 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը:
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքում առկա չեն տվյալներ այն մասին, որ վերջին տասը տարվա ընթացքում նրա նկատմամբ կիրառվել է ՀՀ ԱԺ կողմից ընդունված համաներման ակտ կամ նրան ՀՀ Նախագահի կողմից ներում է շնորհվել, կամ վերը նշված դատավճռով մեղսագրված արարքը կատարելուց հետո կրկին կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն:

Վերաքննիչ դատարանի իրավական վերլուծությունները և պատճառաբանությունները.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
13) ընդունվել է համաներման մասին օրենք:
(...)
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:
Սույն հոդվածի առաջին մասի 13-րդ կետում նշված հիմքով գործի հարուցման մերժում, վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե չի հատուցվել կամ այլ կերպ չի հարթվել պատճառված վնասը, կամ առկա է վեճ հատուցման ենթակա վնասի կապակցությամբ: Այս դեպքում ևս գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով: Սույն պարբերությամբ նախատեսված կարգավորումը գործում է, եթե համաներման մասին օրենքով այլ բան նախատեսված չէ»:
Համաներման մասին օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն` «Համաներման մասին օրենքը կարգավորում է 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող, մեղադրվող կամ հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ համաներում հայտարարելու հետ կապված հարաբերությունները»։
Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` «Հարուցված քրեական գործը պետք է կարճել, ինչպես նաև դադարեցնել քրեական հետապնդումը 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ կատարած հանցագործությունների դեպքերով (բացառությամբ անմիջականորեն մարդու մահվան հանգեցրած դեպքերի, որոնցով առկա է տուժողի իրավահաջորդի առարկությունը), որոնցով անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավելի, քան չորս տարի ժամկետով ազատազրկում»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:
Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասում սահմանված են այն դեպքերը, որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը: Մասնավորապես` Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասի 5-րդ կետում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն գլուխները, հոդվածները և հոդվածների մասերը, որոնցով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ: Սակայն հարկ է նկատել, որ թվարկված գլուխների, հոդվածների և հոդվածների մասերի շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, այսինքն` նշված հոդվածների հատկանիշներով արարք կատարած անձանց նկատմամբ համաներման կիրառումը սահմանափակված չէ:
Սույն քրեական գործի նյութերում բացակայում են նաև Համաներման մասին օրենքի մեջ նշված այն սահմանափակումները, որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ Համաներման մասին օրենքի կիրառման համար: Ավելին, գործում առկա նյութերի համաձայն Արթուր Հակոբյանը ունի երեք անչափահաս երեխա:
Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով վերը նշվածը և նկատի ունենալով, որ Արթուր Սաշայի Հակոբյանը խնդրել է իր նկատմամբ կիրառել Համաներման մասին օրենքը, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 12.07.2018 թվականի դատավճիռը պետք է բեկանել և Համաներման մասին օրենքի կիրառմամբ Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել, իսկ քրեական գործի վարույթը կարճել:
Անդրադառնալով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է փոխել ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցով՝ մինչև սույն որոշման ուժի մեջ մտնելը:
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գրավը պետք է վերադարձնել գրավատուին:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 22 և կես հատ «ֆետազեպամ» տեսակի դեղահաբերը, թվով երեք հատ «zip» փականով փոքր, դատարկ փաթեթները և մեկ կաթոցիչը պետք է ոչնչացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 151-րդ, 361.1 հոդվածներով և Համաներման մասին օրենքի 4-րդ հոդվածով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0223/01/17 դատավճիռը բեկանել:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» օրենքի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի, 5-րդ մասի 2-րդ կետի և 4-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել:
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված՝ կալամավորման այլընտրանքային խափանման միջոցը՝ գրավը, փոխել ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցով՝ մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արթուր Սաշայի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված 500.000 ՀՀ դրամ գրավը վերադարձնել գրավատուին:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 22 և կես հատ «ֆետազեպամ» տեսակի դեղահաբերը, թվով երեք հատ «zip» փականով փոքր, դատարկ փաթեթները և մեկ կաթոցիչը՝ ոչնչացնել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 27-11-2018
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 06-03-2019
Էջերի քանակը 4 հատորից. 1-ին հատոր` 432 թերթ, 2-րդ հատոր` 46 թերթ, 3-րդ հատոր` 66 թերթ, 51 թերթ
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 06-03-2019
Էջերի քանակը 4 հատորից. 1-ին հատոր` 432 թերթ, 2-րդ հատոր` 46 թերթ, 3-րդ հատոր` 66 թերթ, 51 թերթ
Ուր Երևան քաղաքի դատարան
Գրության համարը Ե-7801/19