Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0187/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
8․21
Պատասխանող
Արսեն Բաղունց Արմեն
Արսեն Բաղունց
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Մարինե Մելքոնյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Մարինե Մելքոնյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-12-15 | 15:30 | 1-ին | Կայացել է |
N - ԵԱՔԴ/0187/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
՚15ՙ դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ա.ԱՍԼԱՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ա.ԲԱՂՈՒՆՑԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Արմենի Բաղունցի` ծնված 17.07.1997թվականին, քաղաք Երևան,ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
միջնակար• կրթությամբ, չամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, խնամքին մեկ անձ, չի
աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է քաղաք Երևան,
Կիևյան 8/4շենք, 48բնակարան հասցեում,03.10.2017թվականին որպես խափանման
միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով:
Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործով ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցը մեղադրվում է այն բանում, որ նա ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք, այսինքն` Արսեն Բաղունցը, ապօրինի կրել է հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքերի նմանողությամբ ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկա, որը վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է 2017թվականի սեպտեմբերի 19-ին, ժամը 23:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան-Գուլակյան փողոցների խաչմերուկից թմրամիջոց ապօրինի պահելու կասկածանքով ՀՀ Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի վարչական շենք բերման ենթարկելու և այնտեղ կատարված անձնական խուզարկության արդյունքում:
Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Արսեն Արմենի Բաղունցին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով:
30.11.2017թվականին քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Արմենի Բաղունցիª ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ իրեն հայտնի է, որ մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցա•ործության, այն է` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելու համար, որն իր մոտից հայտնաբերվել է 2017թվականի սեպտեմբերի 19-ին, ժամը 23:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան-Գուլակյան փողոցների խաչմերուկից ՀՀ Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի վարչական շենք բերման ենթարկելու և այնտեղ անձնական խուզարկության ենթարկելու արդյունքում: Նշված երկու մատանի կռփազենքը •տել է շուրջ չորս ամիս առաջ` իր բնակության վայրի բակից: Այն տեղադրել է պայուսակի ետևի կողմի •րպանում: Կաստետը վերցրել է •ետնից ոստիկանությանը հանձնելու նպատակով, քանի որ բակում մեծ թվով երեխաներ կան և հավանականությունը մեծ է եղել, որ այն երեխաները կվերցնեին: Չի հասցրել հանձնել ոստիկանությանը, քանի որ ունի պարտականություններ` ծնողի հետ կապված, միաժամանակ օրվա մեծ մասը զբաղված է դասերի և ֆիզիկական պարապմունքների հաճախելու պատճառով: Նշում է, որ կռփազենքը փոքր է , ուստի այն պայուսակի մեջ տեղադրելուց հետո, մոռացել էր դրա •ոյության մասին, հետևաբար այն երբևէ չի օ•տա•ործել: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարած արարքի համար, խնդրում է ներողամիտ •տնվել, քանի որ հանդիսանում է նաև հոր խնամակալը /•.թ. 58-60, 86-87, 100-101, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցի կատարած արարքը բացի նրա խոստովանական ցուցմունքներից, հիմնավորվել է նաև քրեական •ործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով:
Արսեն Բաղունցին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի վերջինիս մոտ առկա սև •ույնի կաշվե պայուսակի դրսի հատվածի ճարմանդով բացվող •րպանից հայտնաբերվել է արծաթա•ույն 2անցքերով կռփազենք /•.թ. 6, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկայի առկայությամբ /•.թ. 89, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատաքրեա•իտական փորձաքննության թիվ 2143-17եզրակացությամբ, համաձայն որի` փորձաքննության ներկայացված մոխրա•ույն մետաղյա առարկան պատրաստված է ինքնաշեն եղանակով, երկու մատի համար նախատեսված կռփազենքերի նմանողությամբ, հանդիսանում է հարվածող փշրող սառը զենք /•.թ. 44, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներին, հետևաբար նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, որոշիչ հան•ամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի •նահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 62հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է կատարած արարքի համար, նախկինում դատապարտված չի եղել, խնամքին է •տնվում երրորդ խմբի հաշմանդամ հայրը, նաև հանդիսանում է հոր` Արմեն Արսենի Բաղունցի խնամակալը /Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի ղեկավարի թիվ 188որոշման համաձայն նշանակվել է դատարանի վճռով ան•ործունակ ճանաչված իր հոր` Արմեն Արսենի Բաղունցի խնամակալը/:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով կատարված հանցա•ործության համար պատիժ է նախատեսվում տու•անքª նվազա•ույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքովª մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբª առավելա•ույնը երկու տարի ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցա•ործության հանրային վտան•ավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` տու•անք, կալանք կամ ազատազրկում:
Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական •ործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՚(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցա•ործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձա•անքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցա•ործության և քրեաիրավական ներ•ործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցա•ործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան•եցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է նաև, որ արդարությանª որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդ•րկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հան•ամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդ•ծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կար•ի և չափանիշների հարցը: Վերո•րյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառումª հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: ՀՀ Քրեական օրենս•իրքը չի բովանդակում բոլոր այն հան•ամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցա•ործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենս•իրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, •) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինինª հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծվածª արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշիª հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտան•ավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութա•րող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ •նահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքա•իծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)ՙ (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զար•ացնելով մեջբերված դիրքորոշումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի ¥՚Պատժի նպատակներըՙ) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերական•նելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցա•ործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հան•ամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն էª 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հար•ում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զար•ացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենս•րքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավա•իտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպª ուրվա•ծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելա•ույն և նվազա•ույն սահմաններըª ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Հատուկ մասի •րեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրա•րված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերո•րյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահան•ում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդ•ծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հան•ամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային •նահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածով նախատեսվածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)ՙ:
Վերլուծելով և •նահատելով վերը նշված հան•ամանքները, հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորած վարքա•իծը` մասնավորապես այն, որ •տնվելով ազատության մեջ •իտակցել է կատարած հանցանքի վտան•ավորությունը և մինչ օրս զերծ է մնացել այլ հակաօրինական արարքներ կատարելուց, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, խնամքին է •տնվում հաշմանդամ հայրը, հետևաբար Դատարանը •տնում է, որ թվարկված հան•ամանքներն էականորեն նվազեցնում են հանցա•ործության հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հան•ելու հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ տու•անքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով տվյալ •ործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը ու հանցա•ործությունների կանխմանը: Միաժամանակ դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի արարքին համապատասխան պատժելիության սահմանումը կնպաստի նաև քրեական օրենքի ընդհանուր կանխար•ելիչ ազդեցությանը, դատարանը նման հետևության է հան•ել ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, սոցիալական արդարության վերական•նման և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, հիմնվելով կատարված հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ •նահատման վրա: Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելովª Դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներ•ործության ենթարկել հասարակությունից չմեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հան•ամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հան•ելու, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տու•անք, արձանա•րելով, որ տվյալ պատիժը համաչափ է կատարած արարքին և բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար: Հաշվի առնելով դատապարտվողի •ույքային դրությունը, ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 51հոդվածով սահմանել վճարման ժամկետ 10 ամիս ժամկետով և թույլատրել տու•անքը մաս առ մաս վճարել: Այդպիսի եզրակացության դատարանը •ալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութա•րերը:
Ամբաստանյալ Արմեն Արսենի Բաղունցի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Գործով քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 169հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի համաձայն` սույն օրենս•րքի 168հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա: Դատարանն իրավունք ունի դատապարտյալին լրիվ կամ մասնակի ազատել որպես պետության եկամուտ •անձվելիք դատական ծախսերը վճարելուց, եթե դատապարտյալն անվճարունակ է, կամ •ումարի •անձումը կարող է էապես ազդել դատապարտյալի խնամքի տակ •տնվող անձանց նյութական վիճակի վրա:
Քննության առնելով դատական ծախս հանդիսացող փորձա•ետների վարձատրության •ումարը ամբաստանյալից բռնա•անձելու հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ դատապարտյալին պետք է ազատել դատական ծախսերը վճարելուց, քանի որ նա անվճարունակ է, և •ումարի •անձումը կարող է էապես ազդել դատապարտյալի խնամքի տակ •տնվող անձի նյութական վիճակի վրա:
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք հանդիսացող կռփազենքի նմանողությամբ ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկան պետք է ոչնչացնել:
ՀՀ Քրեական դատավարություն օրերնս•րքի 238հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª •ույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը հետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերա•րվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է •ույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը:
ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավա• քննիչ Ս.Թորոսյանի կողմից 23.11.2017թվականին ՚Գույքի վրա կալանք դնելու մասինՙ որոշում է կայացվել, որով թիվ 14879917քրեական •ործով 16000ՀՀ դրամի չափով կալանք է դրվել ք. Երևան, Կիևյան 8շենքի 48, 49, 41սենյակ հասցեում •տնվող անշարժ •ույքի` Արսեն Բաղունցի բաժնի վրա:
Քննության առնելով Արսեն Բաղունցի բաժնի վրա դրված կալանքի հարցը, դատարանը •տնում է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0187/01/17քրեական •ործով /նախաքննական համար 14879917/ •ույքի վրա դրված կալանքը պետք է վերացել, քանի որ վերացել է •ույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375հոդվածներով դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արսեն Արմենի Բաղունցին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտել տու•անքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազա•ույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկիª 200000/երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 51հոդվածի կանոններով, տու•անքի վճարման ժամկետ սահմանել 10/տասը/ ամիս ժամկետով և թույլատրել տու•անքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում` ամիսը 20.000 /քսան հազար/ դրամի չափով:
Խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք հանդիսացող կռփազենքի նմանողությամբ ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկանª ոչնչացնել:
Ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցի •ույքի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
՚15ՙ դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ա.ԱՍԼԱՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ա.ԲԱՂՈՒՆՑԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Արմենի Բաղունցի` ծնված 17.07.1997թվականին, քաղաք Երևան,ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
միջնակար• կրթությամբ, չամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, խնամքին մեկ անձ, չի
աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է քաղաք Երևան,
Կիևյան 8/4շենք, 48բնակարան հասցեում,03.10.2017թվականին որպես խափանման
միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով:
Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործով ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցը մեղադրվում է այն բանում, որ նա ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք, այսինքն` Արսեն Բաղունցը, ապօրինի կրել է հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքերի նմանողությամբ ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկա, որը վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է 2017թվականի սեպտեմբերի 19-ին, ժամը 23:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան-Գուլակյան փողոցների խաչմերուկից թմրամիջոց ապօրինի պահելու կասկածանքով ՀՀ Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի վարչական շենք բերման ենթարկելու և այնտեղ կատարված անձնական խուզարկության արդյունքում:
Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Արսեն Արմենի Բաղունցին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով:
30.11.2017թվականին քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Արմենի Բաղունցիª ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ իրեն հայտնի է, որ մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցա•ործության, այն է` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելու համար, որն իր մոտից հայտնաբերվել է 2017թվականի սեպտեմբերի 19-ին, ժամը 23:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան-Գուլակյան փողոցների խաչմերուկից ՀՀ Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի վարչական շենք բերման ենթարկելու և այնտեղ անձնական խուզարկության ենթարկելու արդյունքում: Նշված երկու մատանի կռփազենքը •տել է շուրջ չորս ամիս առաջ` իր բնակության վայրի բակից: Այն տեղադրել է պայուսակի ետևի կողմի •րպանում: Կաստետը վերցրել է •ետնից ոստիկանությանը հանձնելու նպատակով, քանի որ բակում մեծ թվով երեխաներ կան և հավանականությունը մեծ է եղել, որ այն երեխաները կվերցնեին: Չի հասցրել հանձնել ոստիկանությանը, քանի որ ունի պարտականություններ` ծնողի հետ կապված, միաժամանակ օրվա մեծ մասը զբաղված է դասերի և ֆիզիկական պարապմունքների հաճախելու պատճառով: Նշում է, որ կռփազենքը փոքր է , ուստի այն պայուսակի մեջ տեղադրելուց հետո, մոռացել էր դրա •ոյության մասին, հետևաբար այն երբևէ չի օ•տա•ործել: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարած արարքի համար, խնդրում է ներողամիտ •տնվել, քանի որ հանդիսանում է նաև հոր խնամակալը /•.թ. 58-60, 86-87, 100-101, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցի կատարած արարքը բացի նրա խոստովանական ցուցմունքներից, հիմնավորվել է նաև քրեական •ործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով:
Արսեն Բաղունցին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի վերջինիս մոտ առկա սև •ույնի կաշվե պայուսակի դրսի հատվածի ճարմանդով բացվող •րպանից հայտնաբերվել է արծաթա•ույն 2անցքերով կռփազենք /•.թ. 6, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկայի առկայությամբ /•.թ. 89, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատաքրեա•իտական փորձաքննության թիվ 2143-17եզրակացությամբ, համաձայն որի` փորձաքննության ներկայացված մոխրա•ույն մետաղյա առարկան պատրաստված է ինքնաշեն եղանակով, երկու մատի համար նախատեսված կռփազենքերի նմանողությամբ, հանդիսանում է հարվածող փշրող սառը զենք /•.թ. 44, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներին, հետևաբար նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, որոշիչ հան•ամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի •նահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 62հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է կատարած արարքի համար, նախկինում դատապարտված չի եղել, խնամքին է •տնվում երրորդ խմբի հաշմանդամ հայրը, նաև հանդիսանում է հոր` Արմեն Արսենի Բաղունցի խնամակալը /Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի ղեկավարի թիվ 188որոշման համաձայն նշանակվել է դատարանի վճռով ան•ործունակ ճանաչված իր հոր` Արմեն Արսենի Բաղունցի խնամակալը/:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով կատարված հանցա•ործության համար պատիժ է նախատեսվում տու•անքª նվազա•ույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքովª մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբª առավելա•ույնը երկու տարի ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցա•ործության հանրային վտան•ավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` տու•անք, կալանք կամ ազատազրկում:
Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական •ործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՚(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցա•ործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձա•անքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցա•ործության և քրեաիրավական ներ•ործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցա•ործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան•եցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է նաև, որ արդարությանª որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդ•րկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հան•ամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդ•ծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կար•ի և չափանիշների հարցը: Վերո•րյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառումª հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: ՀՀ Քրեական օրենս•իրքը չի բովանդակում բոլոր այն հան•ամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցա•ործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենս•իրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, •) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինինª հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծվածª արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշիª հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտան•ավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութա•րող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ •նահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքա•իծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)ՙ (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զար•ացնելով մեջբերված դիրքորոշումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի ¥՚Պատժի նպատակներըՙ) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերական•նելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցա•ործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հան•ամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն էª 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հար•ում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զար•ացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենս•րքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավա•իտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպª ուրվա•ծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելա•ույն և նվազա•ույն սահմաններըª ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Հատուկ մասի •րեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրա•րված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերո•րյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահան•ում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդ•ծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հան•ամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային •նահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածով նախատեսվածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)ՙ:
Վերլուծելով և •նահատելով վերը նշված հան•ամանքները, հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորած վարքա•իծը` մասնավորապես այն, որ •տնվելով ազատության մեջ •իտակցել է կատարած հանցանքի վտան•ավորությունը և մինչ օրս զերծ է մնացել այլ հակաօրինական արարքներ կատարելուց, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, խնամքին է •տնվում հաշմանդամ հայրը, հետևաբար Դատարանը •տնում է, որ թվարկված հան•ամանքներն էականորեն նվազեցնում են հանցա•ործության հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հան•ելու հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ տու•անքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով տվյալ •ործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը ու հանցա•ործությունների կանխմանը: Միաժամանակ դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի արարքին համապատասխան պատժելիության սահմանումը կնպաստի նաև քրեական օրենքի ընդհանուր կանխար•ելիչ ազդեցությանը, դատարանը նման հետևության է հան•ել ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, սոցիալական արդարության վերական•նման և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, հիմնվելով կատարված հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ •նահատման վրա: Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելովª Դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներ•ործության ենթարկել հասարակությունից չմեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հան•ամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հան•ելու, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տու•անք, արձանա•րելով, որ տվյալ պատիժը համաչափ է կատարած արարքին և բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար: Հաշվի առնելով դատապարտվողի •ույքային դրությունը, ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 51հոդվածով սահմանել վճարման ժամկետ 10 ամիս ժամկետով և թույլատրել տու•անքը մաս առ մաս վճարել: Այդպիսի եզրակացության դատարանը •ալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութա•րերը:
Ամբաստանյալ Արմեն Արսենի Բաղունցի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Գործով քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 169հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի համաձայն` սույն օրենս•րքի 168հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա: Դատարանն իրավունք ունի դատապարտյալին լրիվ կամ մասնակի ազատել որպես պետության եկամուտ •անձվելիք դատական ծախսերը վճարելուց, եթե դատապարտյալն անվճարունակ է, կամ •ումարի •անձումը կարող է էապես ազդել դատապարտյալի խնամքի տակ •տնվող անձանց նյութական վիճակի վրա:
Քննության առնելով դատական ծախս հանդիսացող փորձա•ետների վարձատրության •ումարը ամբաստանյալից բռնա•անձելու հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ դատապարտյալին պետք է ազատել դատական ծախսերը վճարելուց, քանի որ նա անվճարունակ է, և •ումարի •անձումը կարող է էապես ազդել դատապարտյալի խնամքի տակ •տնվող անձի նյութական վիճակի վրա:
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք հանդիսացող կռփազենքի նմանողությամբ ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկան պետք է ոչնչացնել:
ՀՀ Քրեական դատավարություն օրերնս•րքի 238հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª •ույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը հետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերա•րվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է •ույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը:
ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավա• քննիչ Ս.Թորոսյանի կողմից 23.11.2017թվականին ՚Գույքի վրա կալանք դնելու մասինՙ որոշում է կայացվել, որով թիվ 14879917քրեական •ործով 16000ՀՀ դրամի չափով կալանք է դրվել ք. Երևան, Կիևյան 8շենքի 48, 49, 41սենյակ հասցեում •տնվող անշարժ •ույքի` Արսեն Բաղունցի բաժնի վրա:
Քննության առնելով Արսեն Բաղունցի բաժնի վրա դրված կալանքի հարցը, դատարանը •տնում է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0187/01/17քրեական •ործով /նախաքննական համար 14879917/ •ույքի վրա դրված կալանքը պետք է վերացել, քանի որ վերացել է •ույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375հոդվածներով դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արսեն Արմենի Բաղունցին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտել տու•անքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազա•ույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկիª 200000/երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 51հոդվածի կանոններով, տու•անքի վճարման ժամկետ սահմանել 10/տասը/ ամիս ժամկետով և թույլատրել տու•անքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում` ամիսը 20.000 /քսան հազար/ դրամի չափով:
Խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք հանդիսացող կռփազենքի նմանողությամբ ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկանª ոչնչացնել:
Ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցի •ույքի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0187/01/17
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 30-11-2017 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14879917 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արսեն Բաղունցին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Բաղունց |
| Հայրանուն | Արմեն |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8․21 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 30-11-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 01-12-2017 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 01-12-2017 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-12-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Բաղունց |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 15-12-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Բաղունց |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 15-12-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | N - ԵԱՔԴ/0187/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՚15ՙ դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ա.ԱՍԼԱՆՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ա.ԲԱՂՈՒՆՑԻ Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Արմենի Բաղունցի` ծնված 17.07.1997թվականին, քաղաք Երևան,ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, չամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, խնամքին մեկ անձ, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է քաղաք Երևան, Կիևյան 8/4շենք, 48բնակարան հասցեում,03.10.2017թվականին որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին: Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով: Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործով ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցը մեղադրվում է այն բանում, որ նա ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք, այսինքն` Արսեն Բաղունցը, ապօրինի կրել է հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքերի նմանողությամբ ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկա, որը վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է 2017թվականի սեպտեմբերի 19-ին, ժամը 23:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան-Գուլակյան փողոցների խաչմերուկից թմրամիջոց ապօրինի պահելու կասկածանքով ՀՀ Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի վարչական շենք բերման ենթարկելու և այնտեղ կատարված անձնական խուզարկության արդյունքում: Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Արսեն Արմենի Բաղունցին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով: 30.11.2017թվականին քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Արմենի Բաղունցիª ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ իրեն հայտնի է, որ մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցա•ործության, այն է` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելու համար, որն իր մոտից հայտնաբերվել է 2017թվականի սեպտեմբերի 19-ին, ժամը 23:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան-Գուլակյան փողոցների խաչմերուկից ՀՀ Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի վարչական շենք բերման ենթարկելու և այնտեղ անձնական խուզարկության ենթարկելու արդյունքում: Նշված երկու մատանի կռփազենքը •տել է շուրջ չորս ամիս առաջ` իր բնակության վայրի բակից: Այն տեղադրել է պայուսակի ետևի կողմի •րպանում: Կաստետը վերցրել է •ետնից ոստիկանությանը հանձնելու նպատակով, քանի որ բակում մեծ թվով երեխաներ կան և հավանականությունը մեծ է եղել, որ այն երեխաները կվերցնեին: Չի հասցրել հանձնել ոստիկանությանը, քանի որ ունի պարտականություններ` ծնողի հետ կապված, միաժամանակ օրվա մեծ մասը զբաղված է դասերի և ֆիզիկական պարապմունքների հաճախելու պատճառով: Նշում է, որ կռփազենքը փոքր է , ուստի այն պայուսակի մեջ տեղադրելուց հետո, մոռացել էր դրա •ոյության մասին, հետևաբար այն երբևէ չի օ•տա•ործել: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարած արարքի համար, խնդրում է ներողամիտ •տնվել, քանի որ հանդիսանում է նաև հոր խնամակալը /•.թ. 58-60, 86-87, 100-101, դատական նիստի արձանա•րություն/: Ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցի կատարած արարքը բացի նրա խոստովանական ցուցմունքներից, հիմնավորվել է նաև քրեական •ործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով: Արսեն Բաղունցին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի վերջինիս մոտ առկա սև •ույնի կաշվե պայուսակի դրսի հատվածի ճարմանդով բացվող •րպանից հայտնաբերվել է արծաթա•ույն 2անցքերով կռփազենք /•.թ. 6, դատական նիստի արձանա•րություն/: Իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկայի առկայությամբ /•.թ. 89, դատական նիստի արձանա•րություն/: Դատաքրեա•իտական փորձաքննության թիվ 2143-17եզրակացությամբ, համաձայն որի` փորձաքննության ներկայացված մոխրա•ույն մետաղյա առարկան պատրաստված է ինքնաշեն եղանակով, երկու մատի համար նախատեսված կռփազենքերի նմանողությամբ, հանդիսանում է հարվածող փշրող սառը զենք /•.թ. 44, դատական նիստի արձանա•րություն/: Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներին, հետևաբար նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, որոշիչ հան•ամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի •նահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը: Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 62հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է կատարած արարքի համար, նախկինում դատապարտված չի եղել, խնամքին է •տնվում երրորդ խմբի հաշմանդամ հայրը, նաև հանդիսանում է հոր` Արմեն Արսենի Բաղունցի խնամակալը /Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի ղեկավարի թիվ 188որոշման համաձայն նշանակվել է դատարանի վճռով ան•ործունակ ճանաչված իր հոր` Արմեն Արսենի Բաղունցի խնամակալը/: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով կատարված հանցա•ործության համար պատիժ է նախատեսվում տու•անքª նվազա•ույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքովª մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբª առավելա•ույնը երկու տարի ժամկետով: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցա•ործության հանրային վտան•ավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` տու•անք, կալանք կամ ազատազրկում: Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական •ործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՚(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցա•ործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձա•անքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցա•ործության և քրեաիրավական ներ•ործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցա•ործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան•եցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է նաև, որ արդարությանª որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդ•րկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հան•ամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդ•ծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կար•ի և չափանիշների հարցը: Վերո•րյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառումª հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: ՀՀ Քրեական օրենս•իրքը չի բովանդակում բոլոր այն հան•ամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցա•ործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենս•իրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, •) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինինª հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծվածª արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշիª հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտան•ավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութա•րող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ •նահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքա•իծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)ՙ (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զար•ացնելով մեջբերված դիրքորոշումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի ¥՚Պատժի նպատակներըՙ) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերական•նելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցա•ործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հան•ամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն էª 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հար•ում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զար•ացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենս•րքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավա•իտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպª ուրվա•ծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելա•ույն և նվազա•ույն սահմաններըª ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Հատուկ մասի •րեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրա•րված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերո•րյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահան•ում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդ•ծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հան•ամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային •նահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածով նախատեսվածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)ՙ: Վերլուծելով և •նահատելով վերը նշված հան•ամանքները, հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորած վարքա•իծը` մասնավորապես այն, որ •տնվելով ազատության մեջ •իտակցել է կատարած հանցանքի վտան•ավորությունը և մինչ օրս զերծ է մնացել այլ հակաօրինական արարքներ կատարելուց, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, խնամքին է •տնվում հաշմանդամ հայրը, հետևաբար Դատարանը •տնում է, որ թվարկված հան•ամանքներն էականորեն նվազեցնում են հանցա•ործության հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հան•ելու հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ տու•անքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով տվյալ •ործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը ու հանցա•ործությունների կանխմանը: Միաժամանակ դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի արարքին համապատասխան պատժելիության սահմանումը կնպաստի նաև քրեական օրենքի ընդհանուր կանխար•ելիչ ազդեցությանը, դատարանը նման հետևության է հան•ել ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, սոցիալական արդարության վերական•նման և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, հիմնվելով կատարված հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ •նահատման վրա: Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելովª Դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներ•ործության ենթարկել հասարակությունից չմեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հան•ամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հան•ելու, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տու•անք, արձանա•րելով, որ տվյալ պատիժը համաչափ է կատարած արարքին և բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար: Հաշվի առնելով դատապարտվողի •ույքային դրությունը, ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 51հոդվածով սահմանել վճարման ժամկետ 10 ամիս ժամկետով և թույլատրել տու•անքը մաս առ մաս վճարել: Այդպիսի եզրակացության դատարանը •ալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութա•րերը: Ամբաստանյալ Արմեն Արսենի Բաղունցի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Գործով քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա: ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 169հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի համաձայն` սույն օրենս•րքի 168հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա: Դատարանն իրավունք ունի դատապարտյալին լրիվ կամ մասնակի ազատել որպես պետության եկամուտ •անձվելիք դատական ծախսերը վճարելուց, եթե դատապարտյալն անվճարունակ է, կամ •ումարի •անձումը կարող է էապես ազդել դատապարտյալի խնամքի տակ •տնվող անձանց նյութական վիճակի վրա: Քննության առնելով դատական ծախս հանդիսացող փորձա•ետների վարձատրության •ումարը ամբաստանյալից բռնա•անձելու հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ դատապարտյալին պետք է ազատել դատական ծախսերը վճարելուց, քանի որ նա անվճարունակ է, և •ումարի •անձումը կարող է էապես ազդել դատապարտյալի խնամքի տակ •տնվող անձի նյութական վիճակի վրա: Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք հանդիսացող կռփազենքի նմանողությամբ ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկան պետք է ոչնչացնել: ՀՀ Քրեական դատավարություն օրերնս•րքի 238հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª •ույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը հետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերա•րվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է •ույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը: ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավա• քննիչ Ս.Թորոսյանի կողմից 23.11.2017թվականին ՚Գույքի վրա կալանք դնելու մասինՙ որոշում է կայացվել, որով թիվ 14879917քրեական •ործով 16000ՀՀ դրամի չափով կալանք է դրվել ք. Երևան, Կիևյան 8շենքի 48, 49, 41սենյակ հասցեում •տնվող անշարժ •ույքի` Արսեն Բաղունցի բաժնի վրա: Քննության առնելով Արսեն Բաղունցի բաժնի վրա դրված կալանքի հարցը, դատարանը •տնում է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0187/01/17քրեական •ործով /նախաքննական համար 14879917/ •ույքի վրա դրված կալանքը պետք է վերացել, քանի որ վերացել է •ույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը: Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375հոդվածներով դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արսեն Արմենի Բաղունցին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 235հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտել տու•անքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազա•ույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկիª 200000/երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 51հոդվածի կանոններով, տու•անքի վճարման ժամկետ սահմանել 10/տասը/ ամիս ժամկետով և թույլատրել տու•անքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում` ամիսը 20.000 /քսան հազար/ դրամի չափով: Խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա: Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք հանդիսացող կռփազենքի նմանողությամբ ինքնաշեն եղանակով պատրաստված մոխրա•ույն մետաղյա առարկանª ոչնչացնել: Ամբաստանյալ Արսեն Արմենի Բաղունցի •ույքի վրա դրված կալանքը վերացնել: Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-12-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 30-01-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 31-01-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած 1հատորից՝ համապատասխանաբար 167թերթերից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 31-01-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 167 |