Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0176/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Հայկ Կոջամանյան Աշոտ
Հայկ Կոջամանյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Աննա Մաթևոսյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Աննա Մաթևոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-06-21 | 12:30 | 6 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-05-29 | 17:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-05-15 | 16:30 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-05-03 | 15:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-04-25 | 12:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-03-23 | 10:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-02-28 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-02-06 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-12-18 | 17:30 | 1 | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0176/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
«21» հունիսի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Գ.Աղաջանյանի,
ամբաստանյալ Հ.Կոջամանյանի,
պաշտպան Լ.Գասպարյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ,քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի՝ ծնված 1983 թվականի հոկտեմբերի 12-ին,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված` 1. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.11.2015թ. դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 9 ամիս ժամկետով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 03.02.2016թ. որոշմամբ դատավճիռը փոփոխվել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով, 2. Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.11.2016թ. դատավճռով դատապարտվել է տուգանքի 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով, հաշվառված և բնակվում է` ք.Երևան, Բադիկյան փողոց, տուն 42 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի2-րդ մասի2-րդ և 3-րդ կետերով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2017 թվականի հունիսի 02-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 14191817 քրեական գործը:
2017 թվականի հունիսի 02-ին թիվ 14191817 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին, որտեղ ստացվել է 2017 թվականի հունիսի 05-ին:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Հովհաննիսյանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի որոշմամբ թիվ 14191817 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Արամ Ժամագործյանը թիվ 14191817 քրեական գործով ճանաչվել է տուժող:
2017 թվականի օգոստոսի 02-ին թիվ 14191817 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` որպես մեղադրյալ ներգրավման ենթակա անձի ինքնությունը հայտնի չլինելու հիմքով:
2017 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թիվ 14191817 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանի վարույթ:
Ավագ քննիչ Հ.Ռափյանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 14191817 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
Նույն օրը թիվ 14191817 քրեական գործով Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Քննիչի 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ի որոշմամբ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը թիվ 14191817 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Գ.Աղաջանյանը 2017 թվականի նոյեմբերի20-ինհաստատել է թիվ 14191817 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2017 թվականի նոյեմբերի21-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0176/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի նոյեմբերի22-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի նոյեմբերի22-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0176/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի դեկտեմբերի07-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Ի պատասխան դատարանի Ձեր 2017թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ԴԴ 20 Ե-24522/17 գրության ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության պետի տեղակալ Գ.Վարոսյանը հայտնել է, որ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը (ծնվ.12.10.1983թ.) հաշվառված է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության Երևանի երկրորդ բաժնում։ Երան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.11.2015թ. դատավճռով Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագ), 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քր. օր-ի 66 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 9 ամիս ժամկետով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 03.02.2016թ. որոշմամբ դատավճիռը փոփոխվել է և ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով։ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթոա վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.11.2016թ. դատավճռով Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։ Հ. Կոջամանյանն իր նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանով 15.04.2016թ. հաշվառման է վերցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության Երևանի երկրորդ բաժնում, որի ընթացքում երկու անգամ նախազգուշացվել է փորձաշրջանի կրման կարգը և կանոնները խախտելու համար, իսկ տուգանք պատժատեսակով առ այսօր վճարում չի կատարել։
Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ.
«[Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը]մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա 2017 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 04:16-ից մինչև 04:21-ն ընկած ժամանակահատվածում, ապա ժամը 09:30-ին ապօրինի պահեստարան մուտք գործելով գաղտնի հափշտակել է Արամ Ժամագործյանին պատկանող խոշոր չափերով 504.000 ՀՀ դրամ գումարը:
Այսպես.
Հայկ Կոջամանյանը 2017 թվականի մայիսի 29-ի լույս 30-ի գիշերը ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Փարպեցի 16-րդ հասցեում կայանված Արամ Ժամագործյանի կողմից շահագործվող «BMW 530I» մակնիշի, 535 XX 35 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի հետևի աջակողմյան դռան ապակու անսարքությունից օգտվելով, ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս անվամբ հաշվառված «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության երկու բանկային պլաստիկ քարտերը` իրենց ծածկագրերով: Որից հետո, նույն օրը` 2017 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 04:16-ից մինչև 04:21-ն ընկած ժամանակահատվածում շարունակելով Արան Ժամագործյանի գույքը հափշտակելու միասնական դիտավորության ընդգրկված մտադրության իրականացումը, գողացած բանկային քարտերից մեկով ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 56 հասցեում գործող «ՎՏԲ Հայաստան բանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին առկա 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, ապա նույն օրը ժամը 09:30-ին, շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները, կրկին ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Կիևյան 11ա հասցեում գործող «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին մնացած 4.000 ՀՀ դրամ գումարը:(…)»
Արագացված դատական քննություն
Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով:
Պաշտպան Լ.Գասպարյանը միացավ իր պաշտպանյալի միջնորդությանը, հավաստեց, որ ամբաստանյալ Հ.Կոջամանյանին բացատրել է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները:
2018 թվականի մայիսի 21-ին Դատարան է ստացվել թիվ ԵԱՔԴ/0176/01/17 քրեական գործով տուժող Արամ Ժամագործյանի դիմումը՝ կից անձը հաստատող փաստաթղթի պատճենով: Տուժող Ա. Ժամագործյանի դիմումի համաձայն` վերջինս պարտք ու պահանջ չունի ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ և չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Գ.Աղաջանյանն առարկել էր դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ, սակայն դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ փոխում է իր դիրքորոշումը և չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ:
Դատարանը, լսելով ամբաստանյալ Հ.Կոջամանյանի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչ դատաքննությունն սկսելը դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ ամբաստանյալի միջնորդությունը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ մեղադրողի դիրքորոշումը և տուժողի դիմումը, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե`
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
(…)
Այն դեպքում, երբ տուժողը փաստարկված առարկում է դատարանում արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ, ապա դատարանը կարող է որոշում կայացնել ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24–ին կայացված որոշման 24–րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպան Լ.Գասպարյանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։
դ) մեղադրողը և տուժողը չեն առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) Հայկ Կոջամանյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժն ազատազրկման ձևով կազմում է առավելագույնը հինգ տարի, հետևաբար այն չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալՀայկ Կոջամանյանը,2017 թվականի մայիսի 29-ի լույս 30-ի գիշերը ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Փարպեցի 16-րդ հասցեում կայանված Արամ Ժամագործյանի կողմից շահագործվող «BMW 530I» մակնիշի, 535 XX 35 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի հետևի աջակողմյան դռան ապակու անսարքությունից օգտվելով, ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս անվամբ հաշվառված «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության երկու բանկային պլաստիկ քարտերը` իրենց ծածկագրերով: Որից հետո, նույն օրը` 2017 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 04:16-ից մինչև 04:21-ն ընկած ժամանակահատվածում շարունակելով Արան Ժամագործյանի գույքը հափշտակելու միասնական դիտավորության ընդգրկված մտադրության իրականացումը, գողացած բանկային քարտերից մեկով ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 56 հասցեում գործող «ՎՏԲ Հայաստան բանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին առկա 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, ապա նույն օրը ժամը 09:30-ին, շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները, կրկին ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Կիևյան 11ա հասցեում գործող «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին մնացած 4.000 ՀՀ դրամ գումարը,այսինքն կատարել է արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդկետերով:
Ամբաստանկալ Հ.Կոջամանյանը նշված արարքը կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:
ԱմբաստանյալՀայկ Կոջամանյանինկատմամբպատիժնշանակելու հարցը քննարկելիս՝Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա, համաձայն 2017 թվականի նոյեմբերի 09-ի բնութագրի՝բնութագրվում է դրական:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, որպես ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար,տվել է խոստովանական ցուցմունքներ:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը որպես Հայկ Կոջամանյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքների ռեցեդիվը (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2017 թվականի դեկտեմբերի 12-ի տեղեկանքը):
Այսպես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում՝
1) դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար.
2) ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործության համար ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ դատվածությունը մարվում է պատիժը կրելուց երեք տարի անցնելուց հետո:
Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 9 ամիս ժամկետով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ դատավճիռը փոփոխվել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով, այնուհետև, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել է տուգանքի 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով:
Վերոգրյալ քրեաիրավական նորմերի լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի դատվածության վերաբերյալ ստացված տվյալները, Դատարանը փաստում է, որ թեև մինչ սույն քրեական գործով մեղսագրված միջին ծանրության հանցագործություն կատարելը ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը նախկինում երկու անգամ դատապարտվել է դիտավորյալ հանցագործությունների համար, սակայն Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով դատապարտվել է տուգանքի, այլ ոչ՝ ազատազրկման, հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետի հիմքով նշված դատվածությունները մարված չեն, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիմքով՝ առկա է հանցագործությունների հասարակ ռեցիդիվ:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածների կիրառելիությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Վճռաբեկ դատարանը Նորայր Զաքարյանի վերաբերյալ որոշման 13-րդ կետում հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքրոշումը. «Վերահաստատելով և զարգացնելով Ա.Պողոսյանի գործով որոշմամբ արտահայտած և վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասում առկա՝ «սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատիժ» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասում առկա՝ «կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատիժ» ձևակերպումները ենթադրում են, որ կատարված հանցագործության համար նախատեսված պատիժ հասկացությունը մեկնաբանվում է որպես քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում որոշվող օրենքով սահմանված պատիժ։ Հիշյալ մեկնաբանման պայմաններում հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միջև մրցակցություն կամ հակասություն կարող է առաջանալ այն դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի նկատմամբ ռեցիդիվի կանոնների կիրառման արդյունքում ստացված պատժի նվազագույն սահմանը մեծ է արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնի կիրառման արդյունքում ստացված պատժի առավելագույն սահմանից, կամ հավասար է դրան։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ համապատասխան կանոնների կիրառման արդյունքում ձևավորված պատժի նվազագույն սահմանը փոքր է առավելագույն սահմանից՝ նման հակասության մասին խոսք չի կարող լինել, քանի որ առաջանում է հարաբերական որոշակի սանկցիա՝ ապահովելով պատժի անհատականացման սկզբունքի իրացման հնարավորությունը։»:
Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ գործի քննության արագացված կարգի կիրառման պայմաններում հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառությունն անթույլատրելի է, եթե ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի հարաբերակցության միջև առկա է անորոշություն կամ հակասություն։ Տվյալ դեպքում հանցագործությունների հասարակ ռեցիդիվի պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի ուժով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված արարքի համար նախատեսված առավել մեղմ պատժի` 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկման, և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի ուժով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված արարքի համար նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի` 3 երեք տարի 4 ամիս ժամկետով ազատազրկման միջև առկա չէ որևէ անորոշություն կամ հակասություն։ Դատարանը փաստում է, որ քրեաիրավական և քրեադատավարական նորմերի միաժամանակյա կիրառության պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված արարքի համար ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժ կարող է լինել միայն ազատազրկման ձևով` 2 տարուց մինչև 3 տարի 4 ամիս ժամկետի սահմաններում։
Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։
Քննարկելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով սահմանված 2 տարի 9 ամիս ժամկետով ազատազրկում պատիժը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ չկիրառելու և նույն որոշմամբ սահմանված2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը վերացնելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով պատիժ նշանակելու հարցը, Դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն՝ «Փորձաշրջանի ընթացքում անձի կողմից միջին ծանրության« ծանր կամ առանձնապես ծանր դիտավորյալ հանցանք կատարելու դեպքում դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և պատիժ նշանակում սույն օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով (...)»:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 7-րդ մասի իմպերատիվ պահանջը և արձանագրելով, որ սույն գործով Հայկ Կոջամանյանին մեղսագրվում է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործության կատարում, որը Հայկ Կոջամանյանը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, իսկ միջին ծանրության հանցագործության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելը պարտադիր է, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ սահմանված 2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը պետք է վերացնել և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով՝ լրիվ կամ մասնակի գումարելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով նշանակված պատիժը:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը փաստում է, որ սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրված արարքը ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը կատարել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճիռը կայացնելուց հետո, բայց մինչև դրանով նշանակված պատիժը կրելը, ուստի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն պետք է գումարվի նաև Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով նշանակված տուգանքը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով անհրաժեշտ է մասնակի գումարել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով նշանակված 2 (երկու) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից 9 (ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և լրիվ գումարել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով նշանակված 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, և ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 3 (երեք)ամիս ժամկետով և տուգանք 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել՝ հաշվի առնելով, մեկ այլ` թիվ ԵԴ/0293/01/18 քրեական գործով, Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը գտնվում է արգելանքի տակ:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերի հարցին, ապա Դատարանը գտնում է, որ դրանք ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ տուժողն ամբաստանյալին ուղղված պահանջ չի ներկայացրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաևնաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործովիրեղեն ապացույցներ չկան, քրեական գործում բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները (այդպիսիք առկա լինելու պարագայում էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման), քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2(երկու) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 7-րդ մասի կիրառմամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ սահմանված 2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը վերացնել:
Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ նշանակված 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով մասնակի գումարել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով նշանակված 2(երկու) տարի 9(ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից 9(ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և լրիվ գումարել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով նշանակված 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, և ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 3(երեք) ամիս ժամկետով և տուգանք 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել սույն դատավճռի հրապարակման օրվանից:
Ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
«21» հունիսի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Գ.Աղաջանյանի,
ամբաստանյալ Հ.Կոջամանյանի,
պաշտպան Լ.Գասպարյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ,քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի՝ ծնված 1983 թվականի հոկտեմբերի 12-ին,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված` 1. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.11.2015թ. դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 9 ամիս ժամկետով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 03.02.2016թ. որոշմամբ դատավճիռը փոփոխվել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով, 2. Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.11.2016թ. դատավճռով դատապարտվել է տուգանքի 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով, հաշվառված և բնակվում է` ք.Երևան, Բադիկյան փողոց, տուն 42 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի2-րդ մասի2-րդ և 3-րդ կետերով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2017 թվականի հունիսի 02-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 14191817 քրեական գործը:
2017 թվականի հունիսի 02-ին թիվ 14191817 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին, որտեղ ստացվել է 2017 թվականի հունիսի 05-ին:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Հովհաննիսյանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի որոշմամբ թիվ 14191817 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Արամ Ժամագործյանը թիվ 14191817 քրեական գործով ճանաչվել է տուժող:
2017 թվականի օգոստոսի 02-ին թիվ 14191817 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` որպես մեղադրյալ ներգրավման ենթակա անձի ինքնությունը հայտնի չլինելու հիմքով:
2017 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թիվ 14191817 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանի վարույթ:
Ավագ քննիչ Հ.Ռափյանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 14191817 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
Նույն օրը թիվ 14191817 քրեական գործով Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Քննիչի 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ի որոշմամբ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը թիվ 14191817 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Գ.Աղաջանյանը 2017 թվականի նոյեմբերի20-ինհաստատել է թիվ 14191817 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2017 թվականի նոյեմբերի21-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0176/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի նոյեմբերի22-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի նոյեմբերի22-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0176/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի դեկտեմբերի07-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Ի պատասխան դատարանի Ձեր 2017թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ԴԴ 20 Ե-24522/17 գրության ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության պետի տեղակալ Գ.Վարոսյանը հայտնել է, որ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը (ծնվ.12.10.1983թ.) հաշվառված է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության Երևանի երկրորդ բաժնում։ Երան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.11.2015թ. դատավճռով Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագ), 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քր. օր-ի 66 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 9 ամիս ժամկետով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 03.02.2016թ. որոշմամբ դատավճիռը փոփոխվել է և ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով։ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթոա վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.11.2016թ. դատավճռով Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։ Հ. Կոջամանյանն իր նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանով 15.04.2016թ. հաշվառման է վերցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության Երևանի երկրորդ բաժնում, որի ընթացքում երկու անգամ նախազգուշացվել է փորձաշրջանի կրման կարգը և կանոնները խախտելու համար, իսկ տուգանք պատժատեսակով առ այսօր վճարում չի կատարել։
Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ.
«[Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը]մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա 2017 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 04:16-ից մինչև 04:21-ն ընկած ժամանակահատվածում, ապա ժամը 09:30-ին ապօրինի պահեստարան մուտք գործելով գաղտնի հափշտակել է Արամ Ժամագործյանին պատկանող խոշոր չափերով 504.000 ՀՀ դրամ գումարը:
Այսպես.
Հայկ Կոջամանյանը 2017 թվականի մայիսի 29-ի լույս 30-ի գիշերը ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Փարպեցի 16-րդ հասցեում կայանված Արամ Ժամագործյանի կողմից շահագործվող «BMW 530I» մակնիշի, 535 XX 35 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի հետևի աջակողմյան դռան ապակու անսարքությունից օգտվելով, ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս անվամբ հաշվառված «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության երկու բանկային պլաստիկ քարտերը` իրենց ծածկագրերով: Որից հետո, նույն օրը` 2017 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 04:16-ից մինչև 04:21-ն ընկած ժամանակահատվածում շարունակելով Արան Ժամագործյանի գույքը հափշտակելու միասնական դիտավորության ընդգրկված մտադրության իրականացումը, գողացած բանկային քարտերից մեկով ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 56 հասցեում գործող «ՎՏԲ Հայաստան բանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին առկա 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, ապա նույն օրը ժամը 09:30-ին, շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները, կրկին ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Կիևյան 11ա հասցեում գործող «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին մնացած 4.000 ՀՀ դրամ գումարը:(…)»
Արագացված դատական քննություն
Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով:
Պաշտպան Լ.Գասպարյանը միացավ իր պաշտպանյալի միջնորդությանը, հավաստեց, որ ամբաստանյալ Հ.Կոջամանյանին բացատրել է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները:
2018 թվականի մայիսի 21-ին Դատարան է ստացվել թիվ ԵԱՔԴ/0176/01/17 քրեական գործով տուժող Արամ Ժամագործյանի դիմումը՝ կից անձը հաստատող փաստաթղթի պատճենով: Տուժող Ա. Ժամագործյանի դիմումի համաձայն` վերջինս պարտք ու պահանջ չունի ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ և չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Գ.Աղաջանյանն առարկել էր դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ, սակայն դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ փոխում է իր դիրքորոշումը և չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ:
Դատարանը, լսելով ամբաստանյալ Հ.Կոջամանյանի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչ դատաքննությունն սկսելը դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ ամբաստանյալի միջնորդությունը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ մեղադրողի դիրքորոշումը և տուժողի դիմումը, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե`
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
(…)
Այն դեպքում, երբ տուժողը փաստարկված առարկում է դատարանում արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ, ապա դատարանը կարող է որոշում կայացնել ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24–ին կայացված որոշման 24–րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպան Լ.Գասպարյանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։
դ) մեղադրողը և տուժողը չեն առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) Հայկ Կոջամանյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժն ազատազրկման ձևով կազմում է առավելագույնը հինգ տարի, հետևաբար այն չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալՀայկ Կոջամանյանը,2017 թվականի մայիսի 29-ի լույս 30-ի գիշերը ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Փարպեցի 16-րդ հասցեում կայանված Արամ Ժամագործյանի կողմից շահագործվող «BMW 530I» մակնիշի, 535 XX 35 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի հետևի աջակողմյան դռան ապակու անսարքությունից օգտվելով, ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս անվամբ հաշվառված «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության երկու բանկային պլաստիկ քարտերը` իրենց ծածկագրերով: Որից հետո, նույն օրը` 2017 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 04:16-ից մինչև 04:21-ն ընկած ժամանակահատվածում շարունակելով Արան Ժամագործյանի գույքը հափշտակելու միասնական դիտավորության ընդգրկված մտադրության իրականացումը, գողացած բանկային քարտերից մեկով ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 56 հասցեում գործող «ՎՏԲ Հայաստան բանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին առկա 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, ապա նույն օրը ժամը 09:30-ին, շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները, կրկին ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Կիևյան 11ա հասցեում գործող «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին մնացած 4.000 ՀՀ դրամ գումարը,այսինքն կատարել է արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդկետերով:
Ամբաստանկալ Հ.Կոջամանյանը նշված արարքը կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:
ԱմբաստանյալՀայկ Կոջամանյանինկատմամբպատիժնշանակելու հարցը քննարկելիս՝Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա, համաձայն 2017 թվականի նոյեմբերի 09-ի բնութագրի՝բնութագրվում է դրական:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, որպես ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար,տվել է խոստովանական ցուցմունքներ:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը որպես Հայկ Կոջամանյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքների ռեցեդիվը (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2017 թվականի դեկտեմբերի 12-ի տեղեկանքը):
Այսպես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում՝
1) դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար.
2) ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործության համար ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ դատվածությունը մարվում է պատիժը կրելուց երեք տարի անցնելուց հետո:
Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 9 ամիս ժամկետով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ դատավճիռը փոփոխվել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով, այնուհետև, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել է տուգանքի 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով:
Վերոգրյալ քրեաիրավական նորմերի լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի դատվածության վերաբերյալ ստացված տվյալները, Դատարանը փաստում է, որ թեև մինչ սույն քրեական գործով մեղսագրված միջին ծանրության հանցագործություն կատարելը ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը նախկինում երկու անգամ դատապարտվել է դիտավորյալ հանցագործությունների համար, սակայն Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով դատապարտվել է տուգանքի, այլ ոչ՝ ազատազրկման, հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետի հիմքով նշված դատվածությունները մարված չեն, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիմքով՝ առկա է հանցագործությունների հասարակ ռեցիդիվ:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածների կիրառելիությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Վճռաբեկ դատարանը Նորայր Զաքարյանի վերաբերյալ որոշման 13-րդ կետում հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքրոշումը. «Վերահաստատելով և զարգացնելով Ա.Պողոսյանի գործով որոշմամբ արտահայտած և վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասում առկա՝ «սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատիժ» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասում առկա՝ «կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատիժ» ձևակերպումները ենթադրում են, որ կատարված հանցագործության համար նախատեսված պատիժ հասկացությունը մեկնաբանվում է որպես քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում որոշվող օրենքով սահմանված պատիժ։ Հիշյալ մեկնաբանման պայմաններում հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միջև մրցակցություն կամ հակասություն կարող է առաջանալ այն դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի նկատմամբ ռեցիդիվի կանոնների կիրառման արդյունքում ստացված պատժի նվազագույն սահմանը մեծ է արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնի կիրառման արդյունքում ստացված պատժի առավելագույն սահմանից, կամ հավասար է դրան։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ համապատասխան կանոնների կիրառման արդյունքում ձևավորված պատժի նվազագույն սահմանը փոքր է առավելագույն սահմանից՝ նման հակասության մասին խոսք չի կարող լինել, քանի որ առաջանում է հարաբերական որոշակի սանկցիա՝ ապահովելով պատժի անհատականացման սկզբունքի իրացման հնարավորությունը։»:
Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ գործի քննության արագացված կարգի կիրառման պայմաններում հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառությունն անթույլատրելի է, եթե ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի հարաբերակցության միջև առկա է անորոշություն կամ հակասություն։ Տվյալ դեպքում հանցագործությունների հասարակ ռեցիդիվի պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի ուժով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված արարքի համար նախատեսված առավել մեղմ պատժի` 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկման, և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի ուժով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված արարքի համար նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի` 3 երեք տարի 4 ամիս ժամկետով ազատազրկման միջև առկա չէ որևէ անորոշություն կամ հակասություն։ Դատարանը փաստում է, որ քրեաիրավական և քրեադատավարական նորմերի միաժամանակյա կիրառության պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված արարքի համար ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժ կարող է լինել միայն ազատազրկման ձևով` 2 տարուց մինչև 3 տարի 4 ամիս ժամկետի սահմաններում։
Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։
Քննարկելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով սահմանված 2 տարի 9 ամիս ժամկետով ազատազրկում պատիժը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ չկիրառելու և նույն որոշմամբ սահմանված2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը վերացնելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով պատիժ նշանակելու հարցը, Դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն՝ «Փորձաշրջանի ընթացքում անձի կողմից միջին ծանրության« ծանր կամ առանձնապես ծանր դիտավորյալ հանցանք կատարելու դեպքում դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և պատիժ նշանակում սույն օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով (...)»:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 7-րդ մասի իմպերատիվ պահանջը և արձանագրելով, որ սույն գործով Հայկ Կոջամանյանին մեղսագրվում է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործության կատարում, որը Հայկ Կոջամանյանը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, իսկ միջին ծանրության հանցագործության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելը պարտադիր է, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ սահմանված 2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը պետք է վերացնել և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով՝ լրիվ կամ մասնակի գումարելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով նշանակված պատիժը:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը փաստում է, որ սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրված արարքը ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը կատարել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճիռը կայացնելուց հետո, բայց մինչև դրանով նշանակված պատիժը կրելը, ուստի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն պետք է գումարվի նաև Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով նշանակված տուգանքը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով անհրաժեշտ է մասնակի գումարել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով նշանակված 2 (երկու) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից 9 (ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և լրիվ գումարել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով նշանակված 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, և ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 3 (երեք)ամիս ժամկետով և տուգանք 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել՝ հաշվի առնելով, մեկ այլ` թիվ ԵԴ/0293/01/18 քրեական գործով, Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը գտնվում է արգելանքի տակ:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերի հարցին, ապա Դատարանը գտնում է, որ դրանք ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ տուժողն ամբաստանյալին ուղղված պահանջ չի ներկայացրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաևնաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործովիրեղեն ապացույցներ չկան, քրեական գործում բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները (այդպիսիք առկա լինելու պարագայում էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման), քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2(երկու) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 7-րդ մասի կիրառմամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ սահմանված 2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը վերացնել:
Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ նշանակված 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով մասնակի գումարել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով նշանակված 2(երկու) տարի 9(ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից 9(ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և լրիվ գումարել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով նշանակված 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, և ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 3(երեք) ամիս ժամկետով և տուգանք 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել սույն դատավճռի հրապարակման օրվանից:
Ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0176/01/17
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-11-2017 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14191817 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հայկ Կոջամանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 30.05.2017թ. ժամը 04:16-ից մինչև 04:21-ն ընկած ժամանակահատվածում, ապա ժամը 09:30-ին ապօրինի պահեստարան մուտք գործելով գաղտնի հափշտակել է Արամ Ժամագործյանին պատկանող խոշոր չափերով 504.000 ՀՀ դրամ գումարը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Կոջամանյան |
| Հայրանուն | Աշոտ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Հայկ Կոջամանյանի անձնագիրը կցված քրեական գործին |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 177 Մաս 2 Կետ 2,3 |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում դատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 21-11-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 22-11-2017 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 23-11-2017 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-12-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գ. |
| Ազգանուն | Աղաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Ժամագործյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Կոջամանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի նստավայրը փոխելու հետ կապված տեխնիկական պատճառ |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի վատառողջ լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 21-06-2018 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Կոջամանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 21-06-2018 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0176/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն «21» հունիսի 2018թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝ նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Գ.Աղաջանյանի, ամբաստանյալ Հ.Կոջամանյանի, պաշտպան Լ.Գասպարյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ,քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի՝ ծնված 1983 թվականի հոկտեմբերի 12-ին,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված` 1. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.11.2015թ. դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 9 ամիս ժամկետով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 03.02.2016թ. որոշմամբ դատավճիռը փոփոխվել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով, 2. Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.11.2016թ. դատավճռով դատապարտվել է տուգանքի 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով, հաշվառված և բնակվում է` ք.Երևան, Բադիկյան փողոց, տուն 42 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի2-րդ մասի2-րդ և 3-րդ կետերով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2017 թվականի հունիսի 02-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 14191817 քրեական գործը: 2017 թվականի հունիսի 02-ին թիվ 14191817 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին, որտեղ ստացվել է 2017 թվականի հունիսի 05-ին: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Հովհաննիսյանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի որոշմամբ թիվ 14191817 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Արամ Ժամագործյանը թիվ 14191817 քրեական գործով ճանաչվել է տուժող: 2017 թվականի օգոստոսի 02-ին թիվ 14191817 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` որպես մեղադրյալ ներգրավման ենթակա անձի ինքնությունը հայտնի չլինելու հիմքով: 2017 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թիվ 14191817 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանի վարույթ: Ավագ քննիչ Հ.Ռափյանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 14191817 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է: Նույն օրը թիվ 14191817 քրեական գործով Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: Քննիչի 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ի որոշմամբ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը թիվ 14191817 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Գ.Աղաջանյանը 2017 թվականի նոյեմբերի20-ինհաստատել է թիվ 14191817 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2017 թվականի նոյեմբերի21-ին: Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0176/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի նոյեմբերի22-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին: Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի նոյեմբերի22-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0176/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի դեկտեմբերի07-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության: Ի պատասխան դատարանի Ձեր 2017թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ԴԴ 20 Ե-24522/17 գրության ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության պետի տեղակալ Գ.Վարոսյանը հայտնել է, որ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը (ծնվ.12.10.1983թ.) հաշվառված է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության Երևանի երկրորդ բաժնում։ Երան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.11.2015թ. դատավճռով Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագ), 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քր. օր-ի 66 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 9 ամիս ժամկետով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 03.02.2016թ. որոշմամբ դատավճիռը փոփոխվել է և ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով։ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթոա վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.11.2016թ. դատավճռով Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր-ի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։ Հ. Կոջամանյանն իր նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանով 15.04.2016թ. հաշվառման է վերցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության Երևանի երկրորդ բաժնում, որի ընթացքում երկու անգամ նախազգուշացվել է փորձաշրջանի կրման կարգը և կանոնները խախտելու համար, իսկ տուգանք պատժատեսակով առ այսօր վճարում չի կատարել։ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ. «[Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը]մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա 2017 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 04:16-ից մինչև 04:21-ն ընկած ժամանակահատվածում, ապա ժամը 09:30-ին ապօրինի պահեստարան մուտք գործելով գաղտնի հափշտակել է Արամ Ժամագործյանին պատկանող խոշոր չափերով 504.000 ՀՀ դրամ գումարը: Այսպես. Հայկ Կոջամանյանը 2017 թվականի մայիսի 29-ի լույս 30-ի գիշերը ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Փարպեցի 16-րդ հասցեում կայանված Արամ Ժամագործյանի կողմից շահագործվող «BMW 530I» մակնիշի, 535 XX 35 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի հետևի աջակողմյան դռան ապակու անսարքությունից օգտվելով, ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս անվամբ հաշվառված «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության երկու բանկային պլաստիկ քարտերը` իրենց ծածկագրերով: Որից հետո, նույն օրը` 2017 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 04:16-ից մինչև 04:21-ն ընկած ժամանակահատվածում շարունակելով Արան Ժամագործյանի գույքը հափշտակելու միասնական դիտավորության ընդգրկված մտադրության իրականացումը, գողացած բանկային քարտերից մեկով ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 56 հասցեում գործող «ՎՏԲ Հայաստան բանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին առկա 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, ապա նույն օրը ժամը 09:30-ին, շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները, կրկին ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Կիևյան 11ա հասցեում գործող «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին մնացած 4.000 ՀՀ դրամ գումարը:(…)» Արագացված դատական քննություն Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով: Պաշտպան Լ.Գասպարյանը միացավ իր պաշտպանյալի միջնորդությանը, հավաստեց, որ ամբաստանյալ Հ.Կոջամանյանին բացատրել է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները: 2018 թվականի մայիսի 21-ին Դատարան է ստացվել թիվ ԵԱՔԴ/0176/01/17 քրեական գործով տուժող Արամ Ժամագործյանի դիմումը՝ կից անձը հաստատող փաստաթղթի պատճենով: Տուժող Ա. Ժամագործյանի դիմումի համաձայն` վերջինս պարտք ու պահանջ չունի ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ և չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ: Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Գ.Աղաջանյանն առարկել էր դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ, սակայն դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ փոխում է իր դիրքորոշումը և չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ: Դատարանը, լսելով ամբաստանյալ Հ.Կոջամանյանի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչ դատաքննությունն սկսելը դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ ամբաստանյալի միջնորդությունը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ մեղադրողի դիրքորոշումը և տուժողի դիմումը, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։ 2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե` 1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և 2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և 3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։ 3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։ (…) Այն դեպքում, երբ տուժողը փաստարկված առարկում է դատարանում արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ, ապա դատարանը կարող է որոշում կայացնել ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։ 5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ 6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։ (…) 8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24–ին կայացված որոշման 24–րդ կետերում հայտնել է հետևյալը. «(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները. 1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին, 2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները, 3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը, 4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ, 5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»: Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը. ա) ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին, բ) ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները, գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպան Լ.Գասպարյանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։ դ) մեղադրողը և տուժողը չեն առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ե) Հայկ Կոջամանյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժն ազատազրկման ձևով կազմում է առավելագույնը հինգ տարի, հետևաբար այն չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալՀայկ Կոջամանյանը,2017 թվականի մայիսի 29-ի լույս 30-ի գիշերը ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Փարպեցի 16-րդ հասցեում կայանված Արամ Ժամագործյանի կողմից շահագործվող «BMW 530I» մակնիշի, 535 XX 35 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի հետևի աջակողմյան դռան ապակու անսարքությունից օգտվելով, ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս անվամբ հաշվառված «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության երկու բանկային պլաստիկ քարտերը` իրենց ծածկագրերով: Որից հետո, նույն օրը` 2017 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 04:16-ից մինչև 04:21-ն ընկած ժամանակահատվածում շարունակելով Արան Ժամագործյանի գույքը հափշտակելու միասնական դիտավորության ընդգրկված մտադրության իրականացումը, գողացած բանկային քարտերից մեկով ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 56 հասցեում գործող «ՎՏԲ Հայաստան բանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին առկա 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, ապա նույն օրը ժամը 09:30-ին, շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները, կրկին ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Կիևյան 11ա հասցեում գործող «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով հափշտակել է քարտի հաշվեհամարին մնացած 4.000 ՀՀ դրամ գումարը,այսինքն կատարել է արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդկետերով: Ամբաստանկալ Հ.Կոջամանյանը նշված արարքը կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը: ԱմբաստանյալՀայկ Կոջամանյանինկատմամբպատիժնշանակելու հարցը քննարկելիս՝Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը. «(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (…) Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա, համաձայն 2017 թվականի նոյեմբերի 09-ի բնութագրի՝բնութագրվում է դրական: Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, որպես ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար,տվել է խոստովանական ցուցմունքներ: Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը որպես Հայկ Կոջամանյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքների ռեցեդիվը (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2017 թվականի դեկտեմբերի 12-ի տեղեկանքը): Այսպես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար: 2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում՝ 1) դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար. 2) ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործության համար ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ դատվածությունը մարվում է պատիժը կրելուց երեք տարի անցնելուց հետո: Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 9 ամիս ժամկետով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ դատավճիռը փոփոխվել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով, այնուհետև, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել է տուգանքի 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով: Վերոգրյալ քրեաիրավական նորմերի լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի դատվածության վերաբերյալ ստացված տվյալները, Դատարանը փաստում է, որ թեև մինչ սույն քրեական գործով մեղսագրված միջին ծանրության հանցագործություն կատարելը ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը նախկինում երկու անգամ դատապարտվել է դիտավորյալ հանցագործությունների համար, սակայն Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով դատապարտվել է տուգանքի, այլ ոչ՝ ազատազրկման, հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետի հիմքով նշված դատվածությունները մարված չեն, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիմքով՝ առկա է հանցագործությունների հասարակ ռեցիդիվ: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածների կիրառելիությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Վճռաբեկ դատարանը Նորայր Զաքարյանի վերաբերյալ որոշման 13-րդ կետում հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքրոշումը. «Վերահաստատելով և զարգացնելով Ա.Պողոսյանի գործով որոշմամբ արտահայտած և վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասում առկա՝ «սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատիժ» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասում առկա՝ «կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատիժ» ձևակերպումները ենթադրում են, որ կատարված հանցագործության համար նախատեսված պատիժ հասկացությունը մեկնաբանվում է որպես քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում որոշվող օրենքով սահմանված պատիժ։ Հիշյալ մեկնաբանման պայմաններում հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միջև մրցակցություն կամ հակասություն կարող է առաջանալ այն դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի նկատմամբ ռեցիդիվի կանոնների կիրառման արդյունքում ստացված պատժի նվազագույն սահմանը մեծ է արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնի կիրառման արդյունքում ստացված պատժի առավելագույն սահմանից, կամ հավասար է դրան։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ համապատասխան կանոնների կիրառման արդյունքում ձևավորված պատժի նվազագույն սահմանը փոքր է առավելագույն սահմանից՝ նման հակասության մասին խոսք չի կարող լինել, քանի որ առաջանում է հարաբերական որոշակի սանկցիա՝ ապահովելով պատժի անհատականացման սկզբունքի իրացման հնարավորությունը։»: Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ գործի քննության արագացված կարգի կիրառման պայմաններում հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառությունն անթույլատրելի է, եթե ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի հարաբերակցության միջև առկա է անորոշություն կամ հակասություն։ Տվյալ դեպքում հանցագործությունների հասարակ ռեցիդիվի պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի ուժով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված արարքի համար նախատեսված առավել մեղմ պատժի` 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկման, և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի ուժով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված արարքի համար նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի` 3 երեք տարի 4 ամիս ժամկետով ազատազրկման միջև առկա չէ որևէ անորոշություն կամ հակասություն։ Դատարանը փաստում է, որ քրեաիրավական և քրեադատավարական նորմերի միաժամանակյա կիրառության պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված արարքի համար ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժ կարող է լինել միայն ազատազրկման ձևով` 2 տարուց մինչև 3 տարի 4 ամիս ժամկետի սահմաններում։ Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։ Քննարկելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով սահմանված 2 տարի 9 ամիս ժամկետով ազատազրկում պատիժը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ չկիրառելու և նույն որոշմամբ սահմանված2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը վերացնելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով պատիժ նշանակելու հարցը, Դատարանը փաստում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն՝ «Փորձաշրջանի ընթացքում անձի կողմից միջին ծանրության« ծանր կամ առանձնապես ծանր դիտավորյալ հանցանք կատարելու դեպքում դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և պատիժ նշանակում սույն օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով (...)»: Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 7-րդ մասի իմպերատիվ պահանջը և արձանագրելով, որ սույն գործով Հայկ Կոջամանյանին մեղսագրվում է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործության կատարում, որը Հայկ Կոջամանյանը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, իսկ միջին ծանրության հանցագործության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելը պարտադիր է, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ սահմանված 2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը պետք է վերացնել և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով՝ լրիվ կամ մասնակի գումարելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով նշանակված պատիժը: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը փաստում է, որ սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրված արարքը ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը կատարել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճիռը կայացնելուց հետո, բայց մինչև դրանով նշանակված պատիժը կրելը, ուստի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն պետք է գումարվի նաև Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով նշանակված տուգանքը: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով անհրաժեշտ է մասնակի գումարել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով նշանակված 2 (երկու) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից 9 (ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և լրիվ գումարել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով նշանակված 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, և ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 3 (երեք)ամիս ժամկետով և տուգանք 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով: Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել՝ հաշվի առնելով, մեկ այլ` թիվ ԵԴ/0293/01/18 քրեական գործով, Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը գտնվում է արգելանքի տակ: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերի հարցին, ապա Դատարանը գտնում է, որ դրանք ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ տուժողն ամբաստանյալին ուղղված պահանջ չի ներկայացրել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաևնաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործովիրեղեն ապացույցներ չկան, քրեական գործում բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները (այդպիսիք առկա լինելու պարագայում էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման), քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2(երկու) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 7-րդ մասի կիրառմամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 03-ի որոշմամբ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ սահմանված 2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը վերացնել: Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ նշանակված 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով մասնակի գումարել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի դատավճռով նշանակված 2(երկու) տարի 9(ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից 9(ինը) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և լրիվ գումարել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի դատավճռով նշանակված 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, և ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 3(երեք) ամիս ժամկետով և տուգանք 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել սույն դատավճռի հրապարակման օրվանից: Ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 21-06-2018 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 04-09-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 14-09-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1 հատոր`186, 2 հատոր` 85, 3 հատոր`81 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 25-09-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1 հատոր`186, 2 հատոր` 85, 3 հատոր`81 |