Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԵԱՔԴ/0161/01/17
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ
ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով`

Նախագահող դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Վ.Մարտիրոսյանի
պաշտպան` Ա.Ալոյանի
ամբաստանյալ` Հ.Խեչոյանի
տուժող` Ա.Փայտյանի

Դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում 2018 թվականի փետրվարի 22-ին քննելով քրեական գործով, ըստ մեղադրանքի Հայկ Սերգեյի Խեչոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Հ.Խեչոյանի միջնորդությունը` իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասով վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրոդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Կ.Ղազարյանի 2017 թվականի ապրիլի 21-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90297317 քրեական գործը:
Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Հայկ Սերգեյի Խեչոյանին 2017 օգոստոսի 30-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, ընդգրկված լինելով Արաբկիրի տարածքային զորակոչային հանձնաժողովի կազմում որպես վիրաբույժ փորձագետ-բժիշկ, ՀՀ պաշտպանության նախարարի 08.04.2013թ. թիվ 410 հրամանի և կառավարության 2008թ. թիվ 748 որոշման հանաձայն` քաղաքացիներին պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչելու ժամանակ իրավասու լինելով անհատական գնահատման կարգով որոշելու նրանց առողջական վիճակը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ և օժտված լինելով պիտանելիության մասին պաշտոնեական եզրակացություն տալու իրավասությամբ, որը հիմք է հանդիսանում զորակոչի ենթակա լինելու հանգամանքի վերաբերյալ, իսկ անորոշ, երկիմաստ ախտորոշման դեպքում զորակոչիկին ուղարկելու ստացիոնար հետազոտման քաղաքացիական բժշկական հաստատություններ, Երևան քաղաքի Դ.Անհաղթ 1-ին շենքի 60-րդ բնակարանի բնակիչ 18.07.1997թ. ծնված, զորակոչիկ Արման Արամի Փայտյանի մոտ կցագրման ժամանակ <<Երևան քաղաքի թիվ 16>> պոլիկլինիկայում պարտադիր հետազոտության ընթացում սոնոգրաֆիկ քննությամբ հայտնաբերված <<ձախ երիկամի հիպոպլազիա 8.6uմx4.2uմ չափսեր>> ախտորոշման պայմաններում պարտավոր լինելով Ա.Փայտյանին ուղարկել հետազոտման քաղաքացիական բժշկական հաստատություններ, հիմնվելով սեփական փորձի ու իր կողմից կատարված ոչ լիարժեք զննության տվյալների վրա, ծառայության նկատմամբ անփույթ վերաբերմունքի հետևանքով իր պարտականությունները չի կատարել, ինչի արդյունքում 20.01.2016թ. թվագրված արձանագրությամբ եզրակացրել է, որ Ա.Փայտյանը պիտանի է զինվորական ծառայությանը, որի արդյունքում անզգուշությամբ էական վնաս է պատճառել Արման Փայտյանի իրավունքներին ու օրինական շահերին, վերջինս ըստ դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության` տառապելով <<ձախ երիկամի հիպոպլազիա>> հիվանդությամբ, որի հիմքով ՀՀ ՊՆ 08.04.2013թ. թիվ 410 հրամանի 54-րդ հոդվածի առաջին սյունակի Բ կետով պիտանի չլինելով զինվորական ծառայությանը, զրկված լինելով զորակոչի ընթացքում նեղ մասնագիտական հետազոտում անցնելու հնարավորությունից և ոչ լիարժեք բուժհետազոտման պայմաններում 20.01.2016թ. զորակոչվել է պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության, 14 ամիս ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում, որտեղ հանդիսանալով զինծառայության համար ոչ պատշաճ սուբյեկտ` ներգրավվել է ռազմաիրավական հարաբերությունների մեջ, ինչպես նաև խաթարվել է պետության` զորակոչը կազմնակերպելու և անցկացնելու բնականոն ընթացքը, հեղինակազրկվել են պետական բժշկական և զինվորական իրավասու մարմինները:
Ամբաստանյալ Հայկ Սերգեյի Խեչոյանի նկատմամբ 2017 օգոստոսի 30-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2017 թվականի հոկտեմբերի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԱՔԴ/0161/01/17 համարը:
2018 թվականի հունվարի 29-ին դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Հայկ Խեչոյանի միջնորդությունը, որով վերջինս խնդրել է իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Դատական նիստի ընթացքում Հայկ Սերգեյի Խեչոյանը պնդեց միջնորդությունը և խնդրեց այն բավարարել:
Պաշտպան Ա.Ալոյանը միացավ միջնորդությանը:
Մեղադրող Վ.Մարտիրոսյանը, տուժող Ա.Փայտյանը չառարկեցին ամբաստանյալ Հայկ Սերգեյի Խեչոյանի նկատմամբ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելուն և քրեական գործի վարույթը կարճելուն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը:(…)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1. երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարվելու օրվանից:
(…)
(…)։
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից։
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք։ Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն վաղեմության ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից:
Վճռաբեկ դատարանը Անահիտ Հայկի Սաղաթելյանի գործով (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշման 24-րդ կետը) որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեական օրենսդրությամբ, կապված արարքի բնույթից և հանրության համար վտանգավորության աստիճանից, նախատեսված են քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարբեր ժամկետներ, որոնց անցնելու դեպքում կատարված արարքը կորցնում է իր վտանգավորությունը, և անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից։
Վճռաբեկ դատարանը Սիրաժ Ղամբարյանի և մյուսների գործով (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշման 21-րդ կետը) որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ հանցագործության ավարտման պահը, պայմանավորված հանցագործության բնույթով (տևող կամ շարունակվող), որոշվում է տարբեր կերպ։ Մասնավորապես, տևող հանցագործությունները դրսևորվում են հանրորեն վտանգավոր գործողության կամ անգործության` տևական ժամանակահատվածում անընդմեջ իրականացմամբ, զուգորդվում են օրենքով հանցավորի վրա դրված պարտականությունների տևականորեն չկատարմամբ և ավարտված են համարվում արարքի դադարման պահից, որը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես հանցավորի գործողություններով (օրինակ` մեղայականով ներկայանալով), այնպես էլ նրանից անկախ հանգամանքներով (օրինակ` իրավապահ մարմինների միջամտությամբ և այլն)։
Անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք։ Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
Այսպես` նոր կատարված հանցագործությունն ընդհատում է նախկին հանցագործության վաղեմության ժամկետի ընթացքը հետևյալ պայմանների առկայության դեպքում`
1.նախկին հանցագործությունն ավարտվել է և օրենքով դրա համար սահմանված վաղեմության ժամկետը դեռևս չի անցել,
2.նոր կատարվածը միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործություն է։
Վաղեմության ժամկետի ընդհատվելու դեպքում նախորդ հանցանքի համար ընթացող ժամկետը չեղյալ է համարվում, և հաշվարկը վերսկսվում է նոր հանցագործության ավարտման պահից։ Այլ կերպ ասած` նոր հանցանքի կատարմամբ նախկին հանցագործության համար նախատեսված վաղեմության ժամկետը չի վերանում, իսկ ինչպես նոր հանցանքի, այնպես էլ նախկին հանցանքի համար օրենքով սահմանված վաղեմության ժամկետները սկսվում են հաշվարկվել նոր հանցանքի ավարտման պահից` յուրաքանչյուր հանցագործության համար ինքնուրույն։
Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցանքն ավարտվել է 2016 թվականի հունվարի 20-ին, որից հետո, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքի, ամբաստանյալ Հայկ Սերգեյի Խեչոյանի կողմից միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործություններ չեն կատարվել:
Նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը, իսկ մեղսագրվող հանցագործության համար Հայկ Սերգեյի Խեչոյանի վերաբերյալ դեռևս դատավճիռ չի կայացվել, ինչպես նաև, որ նա չի առարկել, որպեսզի վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվի և քրեական գործի վարույթը կարճվի, դատարանը գտնում է, որ Հայկ Սերգեյի Խեչոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման և քրեական գործի վարույթը կարճման` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով, 41-րդ, 313-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԱՔԴ/0161/01/17 քրեական գործով ամբաստանյալ Հայկ Սերգեյի Խեչոյանի միջնորդությունը բավարարել և ամբաստանյալ Հայկ Սերգեյի Խեչոյանի (ծնված 04.08.1968թ. գյուղ Արծվաշեն, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ք.Երևան, Կ.Ուլնեցու 3-րդ փակուղի, 7-րդ շենք, բնակարան 36) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Հայկ Սերգեյի Խեչոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ