ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության ԵԱՔԴ/0138/01/17
դատարանի դատավճիռը կայացրած
դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Դ.Գրիգորյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


27 հունիսի 2018թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Ա.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Կ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ռ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ս.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալի շահերի պաշտպան Կ.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Սարգսյանի 2017 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14107117 քրեական գործը:
Նախաքննական մարմնի 2017 թվականի մայիսի 17-ի որոշմամբ Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով այն բանի համար, որ <<Օդնոկլասնիկի>> սոցիալական կայքի միջոցով շուրջ երեք ամիս առաջ ծանոթացել է գործով տուժող Ռուզաննա Տիգրանյանի հետ, ում հանդիպել է նրա կողմից վարձակալած Երևան քաղաքի Բաղրամյան 62-րդ շենքի 18-րդ բնակարանում և 15.000 ՀՀ դրամի դիմաց սեռական հարաբերություն ունեցել:
2017 թվականի մայիսի 13-ին, երեկոյան ժամերին, Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանը կրկին կապ է հաստատել Ռուզաննա Տիգրանյանի հետ՝ խնդրելով հանդիպել և սեռական հարաբերություն ունենալ: Պայմանավորվածության համաձայն մայիսի 14-ին, ժամը 00:25-ին գնացել է Երևան քաղաքի Բաղրամյան 62-րդ շենքի 18-րդ բնակարան և որպես զենք օգտագործվող սուր-կտրող գործիքով, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով հարձակվել է Ռ.Տիգրանյանի վրա, կտրող-ծակող առարկան պահելով Ռ.Տիգրանյանի պարանոցի հատվածում պահանջել է արժեքավոր իրեր և գումար: Սակայն մերժում ստանալով և բնակարանից Ռ.Տիգրանյանի փախուստը կանխելու նպատակով նրան հրել-գցել է հատակին, ապա հափշտակել է Ռ.Տիգրանյանին պատկանող, ընդհանուր խոշոր չափերով` շուրջ 200.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 15 գրամ կշռով ոսկյա շղթան, սեղանի վրա դրված շուրջ 8000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսը, շուրջ 100.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Մաշինես>> տեսակի դյուրակիր համակարգիչը և դրա տակ դրված 300.000 ՀՀ դրամն ու դիմել փախուստի:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մայիսի 17-ի որոշմամբ Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով` կալանքի ժամկետի սկիզբը հաշվելով 2017 թվականի մայիսի 15-ից:
Նույն դատարանի 2017 թվականի հուլիսի 7-ի որոշմամբ Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետն երկարացվել է երկու ամիս ժամկետով:
2017 թվականի օգոստոսի 28-ին Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի վերաբերյալ թիվ 14107117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0138/01/17 համարը:
Դատաքննության ընթացքում մեղադրող Ա.Առաքելյանի կողմից 2018 թվականի հունվարի 26-ին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հիմքով ամբաստանյալ Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով այն բանի համար, որ Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանը <<Օդնոկլասնիկի>> սոցիալական կայքի միջոցով ծանոթացել է տուժող Ռուզաննա Տիգրանյանի հետ, մերսում կատարելու համար հանդիպել է վերջինիս կողմից վարձակալած` Երևան քաղաքի Բաղրամյան 62 շենքի թիվ 18 բնակարանում և 15.000 ՀՀ դրամի դիմաց սեռական հարաբերություն ունեցել: Հերթական անգամ, 2017թ. մայիսի 13-ին, երեկոյան Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանը զանգահարել է Ռուզաննա Տիգրանյանին, մերսման պատրվակով պայմանավորվել վերջինիս հետ և մայիսի 14-ին, ժամը 00.25-ի սահմաններում գնացել է վերոհիշյալ բնակարան, որտեղ իր մոտ գտնվող` որպես զենք օգտագործվող կտրող-ծակող առարկայի գործադրմամբ, հյուրասենյակում դիտավորությամբ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ավազակային հարձակում է կատարել Ռուզաննա Տիգրանյանի նկատմամբ` կտրող-ծակող առարկան պահելով Ռուզաննա Տիգրանյանի պարանոցի շրջանում, պահանջել է արժեքավոր իրեր և գումար, սակայն մերժում ստանալով, բնակարանից Ռ.Տիգրանյանի փախուստը կանխելու նպատակով, վերջինիս հրելով գցել է հատակին և հափշտակել նրան պատկանող` 167.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 12.877 գրամ քաշով ոսկյա շղթան, սեղանին դրված 5000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսը, 60.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Մաշինես>> տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, դրա տակ դրված 300.000 ՀՀ դրամ գումարն ու դիմել փախուստի` տուժողին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի` 532.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև` Դատարան) 2018 թվականի փետրվարի 26-ի դատավճռով Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով և դատապարտվել է ազատազրկման` 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվվել է 2017 թվականի մայիսի 15-ից:
Վճռվել է` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ:
Վճռվել է` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված ոսկյա շղթան, <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսը և <<Մաշինես>> տեսակի դյուրակիր համակարգիչը հանձնել տուժող Ռուզաննա Տիգրանյանի տնօրինությանը, իսկ դեպքի վայրից վերցրած մազափունջը` ոչնչացնել:
Վճռվել է նաև` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի գույքի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Քաղաքացիական հայցի և դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված:
Դատարանի 26.02.2018 թվականի դտավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 28.03.2018 թվականին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի պաշտպան Կ.Խաչատրյանը:Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր առարկություն չի ներկայացվել:
Թիվ ԵԱՔԴ/0138/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 09.04.2018 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 13.04.2018 թվականի որոշմամբ` պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկներն ու պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` պաշտպան Կ.Խաչատրյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի եզրահանգումը` ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով հաստատված համարելու և մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ, անհիմն է։ Դատավճիռն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ։ Դատարանի կողմից թույլ է տրվել նյութական և դատավարական նորմի այնպիսի խախտումներ, որի արդյուքնում խախտվում է արդարադատության բուն էությունը։
Ըստ բողոքաբերի` Դատարանի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին, 2-րդ, 7-րդ, 8-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 23-րդ, 107-րդ, 124-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 309-րդ, 309.1-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 10-րդ, 48-րդ հոդվածների պահանջները, ՄԻԵԿ 6-րդ հոդվածով երաշխավորված իրավունքները։ Դատական ակտը հակասում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումների և Եվրոպական դատարանի վճիռներին։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափին, հայտնել է, որ այն խիստ է, չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջներին։ Դատարանը հաշվի չի առել Ս.Ղազարյանի անձը` այն, որ վերջինս ունի մի շարք հիվանդություններ, հանդիսանում է 2-րդ կարգի հաշմանդամ, որը կարող էր գնահատվել պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք, և այն դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումն արաքի ծանրության առումով` համաձայն ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումների, չի նախատեսում սահմանափակումներ, Դատարանն այդ հարցը քննության առարկա չի դարձրել։
Մինչդեռ, ըստ բողոքաբերի` առկա էին բավարար հիմքեր Ս.Ղազարյանին պատժի կրումից պայմանականորեն ազատելու և փորձաշրջան սահմանելու համար։
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս Դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Նշվածից հետևում է, որ Դատարանը պետք է հիմնավորի նաև պատիժը բացառապես ազատազրկման ձևով կիրառելու հանգամանքը, և եզրակացությունը չպետք է լինի ձևական, այսինքն` պետք է հիմնավոր նշվեն այն բացառությունները, որոնք հիմք են տալիս ենթադրելու, որ պատժի նպատակները իրականալի են միայն պատիժը ազատազրկմամբ կրելու դեպքում։ Այդ հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում։ Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։
Ելնելով վերոգրյալից` խնդրել է նշված հանգամանքը քննարկել որպես բողոքի այլ հիմք, եթե Վերաքննիչ դատարանը կգտնի, որ Սերգեյ Ղազարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավոր է, իսկ նրա մեղքը հաստատված է, ապա բեկանել և փոփոխել բողոքարկվող ակտը պատժի մասով` նրա նկատմամբ նշանակել պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանել փորձաշրջան։
Այնուամենայնիվ պաշտպանական կողմը գտել է, որ թերի և միակողմանի անցկացված նախաքննության ընթացքում Ս.Ղազարյանի արաքը ճիշտ չի որակվել և վերջինիս առաջադրվել է սխալ մեղադրանք։
Մեղադրանքը հիմնված է բացառապես տուժողի և նրա ընկերուհու` գործով վկա Մարետա Եթիմյանի ցուցմունքների վրա։
Ս.Ղազարյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն` հերքելով սուր կտրող-ծակող գործիքի գործադրմամբ, կյանքի համար վտանգավոր բռնության գործադրման կամ դրա սպառնալիքի նաև 300 000 ՀՀ դրամ գումարը հափշտակելու հանգամանքները։
Բողոքաբերը գտել է, որ սույն գործով արաքի որակումը կատարվել է սխալ և եթե Ս.Ղազարյանի կողմից կատարվել էր որևէ արարք, ապա այն համապատասխանում էր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի հատկանիշներին:
Անդրադառնալով տուժողի ցուցմունքին, հայտնել է, որ նա բազմիցս կրկնում էր սուր գործիքի զգալու փաստը, սակայն հրաժարվել է կատարել այսպես ասած պահանջը` թանկարժեք իրեր գումար հանձնելու վերաբերյալ, ավելին դիմադրել է, բացի դա տևական վիճակում նրան ոչ բռնել են, ոչ պահել են, այլ, ըստ իր խոսքերի` Սերգեյը վերցրել է դյուրակիր համակարգիչը, այն անջատել է, հավաքել է լարերը և այլն:
Պաշտպանական կողմի այն հարցին, որ, եթե իր նկատմամբ սպառնալիք է եղել կամ զենքի գործադրում, ինչու չի կատարել գումարը հանձնելու պահանջը, տուժողը տվել է խուսափողական պատասխան։ Նաև հայտնել է, որ ինքը դանակ չի տեսել։
Համադրելով տուժողի ցուցմունքը, հեռախոսային հաղորդագրությունները և փորձագետի եզրակացությունը տուժողի մարմնական վնասվածքների վերաբերյալ, պարզ է դառնում, որ չի եղել ոչ վտանգավոր բռնություն, ոչ դանակ և ոչ էլ 300.000 ՀՀ դրամ, հակառակ դեպքում այն ընթացքում, երբ ըստ տուժողի Ղազարյանը փորձում էր անջատել դյուրակիիր համակարգչի լարերը, ինչ եղավ այդ սուր կտրող ծակող գործիքը կամ դանակը։ ՍՄՍ հաղորդագրություններից հստակ երևում է, որ տուժողը սպառնացել է Ղազարյանին:
Վերլուծելով իրավիճակը միանշանակ է, որ իրականում չի եղել որևէ սպառնալիք, առավել ևս վտանգավոր բռնություն, ինչ վերաբերվում է մազափնջին, արդյոք ապացուցվել է, որ այն պոկվել է հենց Ս.Ղազարյանի կողմից, այլ հենց տուժողը ինքը չի պոկել կամ ուղակի թափվել է այլ պատճառով։
Հայտնել է, որ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1071 եզրակացության համաձայն` Ռ.Տիգրանյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցված, առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Ոսկյա շղթայի վերաբերյալ սկզբում տուժողը հայտնում էր, որ այն Ս.Ղազարյանը պոկել էր իր մոտ առկա գործիքով, սակայն բացի փականի փոքր լայնացումից այլ վնասվածք չի հայտնաբերվել դրա վրա, ավելին` չի պարզվել, թե արդյոք փականը լայնացել է այլ իրի գործադրմամբ, թե քաշել-ձգելու պատճառով, կամ մինչ դեպքը այն լայնացած չի եղել։ Ինչ վերաբերվում է Եթիմյանի ցուցմունքին, ապա նա տուժողի ընկերուհին է, գործի ելքով շահագրգիռ անձ, դեպքի ականատես վկա չէ, գործի հանգամանքները գիտի տուժողի խոսքերից, և նրա ցուցմունքը բավարար չէ սույն գործի համար էական հանգամանքները հաստատված համարելու համար։
Բողոքաբերը` վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԷԴ/0091/01/11 նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, դրա լույսի ներքո վերլուծելով բողոքարկվող դատական ակտը և գործի հանգամանքները, գնահատելով հենց տուժողի դատաքննությամբ տված ցուցմունքը, նշել է, որ պարզ է դառնում, որ Ս.Ղազարյանի գործողություններում առկա չէ մեղսագրվող հանցակազմի հատկանիշները, չի եղել հարձակում, չի եղել իրական վտանգ, տուժողը դիմադրել է և որքան էլ, որ պնդում է, թե զգացել է ծակոց, ապա պարզ է, որ իրական վտանգի դեպքում նա կկատարեր իրեն ներկայացված պահանջը և ոչ թե կդիմադրեր, նաև փորձագետի եզրակացության համաձայն` տուժողի վրա առկա քերծվածքներ ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցված, առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում, հարկ է նշել, որ համաձայն այդ եզրակացության` Ռուզաննա Տիգրանյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախ նախաբազուկ-դաստակային հոդի թիկնային մակերեսին առկա 2,0*0,2 սմ չափերի քերծվածք, ծածկված շրջակա անվնաս մաշկածածկույթների մակարդակից ցածր, նուրբ կարմրագորշագույն կեղևով։ Ձախ սրունք-թաթային հոդը այտուցված է, մաշկային ծալքավորումը որոշակի հարթված շարժումները սահմանափակ ցավոտ։ Ռ.Տիգրանյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ձախ սրունք-թաթային հոդի նախաբազուկ-դաստակային հոդի շրջանի քերծվածքի, ձախ սրունք-թաթային հոդի շրջանի փափուկ հյուսվածքների ձևով, պատճառված են քերծվածքը` սուր ծայր ունեցող առարկայով, կամ գործիքով, սալջարդը բութ առարկայի ներգործությամբ, այսինքն` ի հակառակ Ռ.Տիգրանյանի պնդումների` նրա պարանոցի, կոկորդի շրջանում որևէ վնասվածք, քերծվածք, բռնության հետք չի հայտնաբերվել, իսկ մարմնի այլ հատվածին սուր կտրող-ծակող գործիքի ազդեցության մասին Տիգրանյանը չի հայտնել։ Նշվածհց հետևում է, որ տվյալ քերծվածքները որևէ կապ չունեն Ս.Ղազարյանին մեղսագրվող արարքի հետ։
Այդպիսով հաստատվում է, որ Ռ.Տիգրանյանը մեղմ ասած կեղծ ցուցմունք է տալիս, իրականացնելով սմս հաղորդագրություններով տված սպառնալիքները։
Դատարանն անտեսելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումը, գտել է, որ ամբաստանյալ Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի կողմից որպես զենք օգտագործվող սուր կտրող-ծակող առարկայի գործադրմամբ ավազակությունը` ուրշի գույքի խոշոր չափերով բացահայտ հափշտակելու նպատակով հարձակումը, որը կատարվել է կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով)։ Դատարանը անտեսել է պաշտպանական կողմի հիմնավորումները՝ արաքում տվյալ հանցակամի բացակայության վերաբերյալ, մինչդեռ դրանք բխել են հենց դատարանում հետազոտված ապացույցներից։
Ըստ բողոքաբերի` սույն գործով առկա չեն բավարար ապացույցների համակցություն, որոնք թույլ կտան ապացուցված համարելու Ս.Ղազարյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված արաքը կատարելու մեջ, ավելին` դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1071 եզրակացությամբ հերքվում են տուժողի ցուցմունքն այն մասին, որ <<..., իսկ դանակի գործադրման արդյունքում` շեղբի ներգործության հետևանքով քերծվել է կոկորդը։>>, փաստացի տուժողը ստում է, անձին անհիմն մեղադրելով ծանր հանցագործության մեջ, Դատարանում ևս հայտնել է, որ եթե հետ բերեր տարածը, որը ինքը չափազանցրել էր, խոսքը 300.000 դրամի մասին է, այն դեպքում, երբ Ղազարյանը վերցրել է 20.000 դրամ, ապա ինքը չէր դիմի ոստիկանություն, չբերելու դեպքում <<վատ կլինի>>, այդ պատճառով էլ հորինել է իր չտեսած դանակի, ծակող գործիքի վարկածը, ավելին` այն, որ տուժողի ցուցմունքն արժանահավատ չէ, հաստատվում է հետևյալ հանգամանքներով, նա հայտնում է, որ Ղազարյանը անջատել է դյուրակիր համակարգչի լարերը և երբ ինքը ուզեցել է փախնել, մազերից քաշել հետ է բերել, հիմա այդ համակարգիչը ձեռքին, ոնց պետք է Ղազարյանը տուժողին քաշքշեր մի ձեռքով, կամ ինչ եղավ այդ կտրող-ծակող իրը, կամ երբ Ղազարյանը վերցրել է շղթան, ուր դրեց գումարը և այլն, մի շարք հանգամանքներ այդպես էլ չեն պարզվել... :
Սույն գործով ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը` 300.000 ՀՀ դրամի մասով ևս բացառապես տուժողի հայտարարության հիման վրա է, չկա որևէ այլ ապացույց այն հաստատող, որը հակասում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ամրագրած չափանիշներին:
Այդ կապակցությամբ բողոքաբերը` վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-05/07, ԵԷԴ/0058/01/11, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵԷԴ/0044/01/11, ԵՔՐԴ/0632/01/08 նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ՀՀ քրեկան դատավարության օրենսգրքի 365-րդ, 366-րդ հոդվածների դրույթները, գտել է, որ սույն գործով առկա չեն բավարար ապացույցների համակցություն, որոնք միանշանակ կհաստատեն իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքը:
Այսպիսով բողոքաբերը գտել է, որ բողոքարկվող դատավճիռը կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ, 107-րդ, 124–րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներով, թերի, միակողմանիորեն են գնահատել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, ինչի արդյունքում թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ինչի հետևանքով խախտվել է նաև ՄԻԵԿ-ով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված իր պաշտպանյալի իրավունքները, չեն պահպանվել ՀՀ դատական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի պահանջները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-380.1-րդ, 395-398-րդ հոդվածների պահանջներով` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է.
<<1. սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ և բողոքի քննությունը կատարել վերաքննության կանոներով։
2. Բեկանել և փոփոխել Երևան ք. ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԱՔԴ/0138/01/17 քրեական գործով 26.03.18թ.-ին կայացված դատավճռը, Սերգեյ Ղազարյանին նկատմամամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ` ճանաչելով և հռչակելով Ս. Ղազարյանի անմեղությունը ՀՀ քր. օր. 175 հորդվ.–ի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված արաքում։
3. Բողոքը այդ հիմքով մերժելու դեպքում քննարկել Ս. Ղազարյանի արարքը վերավորակելու հարցը ՀՀ քր. օր 176 հոդ.–ի 2 մասի համապատասխան կետով, նշանակելով համապատասխան հոդվածով նախատեսված նվազ խիստ պատիժը։>>:

3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով ամբաստանյալի և նրա պաշտպանի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխան առարկությունները, տուժողի դիրքորոշումը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Կ.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
(…)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված:
2. Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս:
3. Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե`
դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա.
այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար.
դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
4. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները>>:
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով այն բանի համար, որ <<նա <<Օդնոկլասնիկի>> սոցիալական կայքի միջոցով ծանոթացել է տուժող Ռուզաննա Տիգրանյանի հետ, մերսում կատարելու համար հանդիպել է վերջինիս կողմից վարձակալած` Երևան քաղաքի Բաղրամյան 62 շենքի թիվ 18 բնակարանում և 15.000 ՀՀ դրամի դիմաց սեռական հարաբերություն ունեցել: Հերթական անգամ, 2017թ. մայիսի 13-ին, երեկոյան Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանը զանգահարել է Ռուզաննա Տիգրանյանին, մերսման պատրվակով պայմանավորվել վերջինիս հետ և մայիսի 14-ին, ժամը 00.25-ի սահմաններում գնացել է վերոհիշյալ բնակարան, որտեղ իր մոտ գտնվող` որպես զենք օգտագործվող կտրող-ծակող առարկայի գործադրմամբ, հյուրասենյակում դիտավորությամբ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ավազակային հարձակում է կատարել Ռուզաննա Տիգրանյանի նկատմամբ` կտրող-ծակող առարկան պահելով Ռուզաննա Տիգրանյանի պարանոցի շրջանում, պահանջել է արժեքավոր իրեր և գումար, սակայն մերժում ստանալով, բնակարանից Ռ.Տիգրանյանի փախուստը կանխելու նպատակով, վերջինիս հրելով գցել է հատակին և հափշտակել նրան պատկանող` 167.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 12.877 գրամ քաշով ոսկյա շղթան, սեղանին դրված 5000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսը, 60.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Մաշինես>> տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, դրա տակ դրված 300.000 ՀՀ դրամ գումարն ու դիմել փախուստի` տուժողին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի` 532.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում` նախաքննության և դատաքննության ընթացքում, Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում ոսկյա շղթան, դյուրակիր համակարգիչը, բջջային հեռախոսը և 20.000 ՀՀ դրամը հափշտակելու մասով, սակայն սուր ծակող-կտրող գործիքի սպառնալիքով ավազակային հարձակում գործելու, տուժողի մազերից քաշելու և 300.000 ՀՀ դրամ հափշտակելու մասով իրեն մեղավոր չի ճանաչում:
Վերաքննիչ դատարանը` վերլուծության և գնահատության ենթարկելով ամբաստանյալ Սերգեյ Ղազարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով սույն գործով ձեռք բերված և դատավճռի հիմքում դրված մյուս ապացույցների հետ, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ վերջինիս պատճառաբանություններն այն մասին, որ ինքը սուր ծակող-կտրող գործիքի սպառնալիքով ավազակային հարձակում չի գործել, տուժողի մազերից չի քաշել, նրանից գումար չի հափշտակել, անհիմն են և չեն բխում սույն գործի փաստական տվյալներից:
Ամբաստանյալ Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի մեղավորությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով իրեն մեղսագրված հանցանքում, իրենց հաստատումն են գտել քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Ռուզաննա Օնիկի Տիգրանյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ Սերգեյ Ղազարյանի հետ ծանոթացել են <<Օդնոկլասնիկ>> կայքի միջոցով:
2017թ. մայիսի 13-ին` երեկոյան ժամը 24:00-ի սահմաններում, հաճախորդից զանգ է ստացել և ժամ պայմանավորվել: Իր հարցին, թե ճանաչում է արդյոք զանգահարողին պատասխան չի ստացել, սակայն երբ վերջինս ժամանել է, տեսնելով նրան` հասկացել է, որ իր հաճախորդներից է: Զարմացել է, թե ինչու Սերգեյ Ղազարյանը չի հայտնել, որ նախկինում նրան սպասարկել է: Ս.Ղազարյանին հրավիրել է հյուրասենյակ, որտեղ նստելուց անմիջապես հետո Ս.Ղազարյանը հանել է դանակը, այն դրել իր կոկորդին և սպառնալով պահանջել է պարանոցի ոսկյա շղթան: Դրանից հետո Ս.Ղազարյանը ցանկացել է սեղանից վերցնել իրեն պատկանող <<ԼՋ>>-ի տեսակի թվով երկու բջջային հեռախոսները: Ինքը հայտնել է, որ բջջային հեռախոսներից մեկը գրանցված է իր անվամբ և այն վերցնելու դեպքում շատ արագ կերպով կբռնվի: Այդ լսելով Ս.Ղազարյանը վերցրել է երկրորդ բջջային հեռախոսը, կողքի սեղանին դրված դյուրակիր համակարգիչը և դրա տակ դրված գումարը: Դյուրակիր համակարգիչը /նոթբուքը/ լարերից անջատելու ժամանակ կարողացել է ազատվել Ս.Ղազարյանից և փորձել է դիմել փախուստի, սակայն Ս.Ղազարյանը վազել է իր հետևից և շքամուտքի մոտ բռնելով մազերից՝ քարշ տալով ներս է տարել, ապա հափշտակելով 13-15 գրամ քաշով ոսկյա շղթան, <<Սամսունգ>> մոդելի բջջային հեռախոսը, 8.000 ՀՀ դրամը, մուգ մոխրագույն գույնի դյուրակիր համակարգիչը /նոթբուքը/ և դրա տակ դրված 300.000 ՀՀ դրամ գումարը` դիմել է փախուստի: Ս.Ղազարյանի հիշյալ գործողությունների հետևանքով վնասվածքներ է ստացել, մասնավորապես` այտուցվել է ոտքը, իսկ դանակի գործադրման արդյունքում` շեղբի ներգործության հետևանքով քերծվել է կոկորդը:
Նշել է, որ առաջինն ինքն է մտել սենյակ, ապա Ս.Ղազարյանը, ով արդեն իսկ աջ ձեռքում սուր-ծակող գործիքը պահած մոտենալով` հետևի կողմից պարանոցը բռնելով պահանջել է հանձնել ոսկյա շղթան: Այդ ընթացքում փորձել է հանել շղթան և խնդրել է չվնասել իրեն, սակայն Ս.Ղազարյանը քաշելով պոկել է ոսկյա շղթան: Շղթան վերցնելուց հետո Ս.Ղազարյանն արագ քաշելով հանել է սեղանին դրված դյուրակիր համակարգիչի /նոթբուք/ լարերը, որի տակ դրված է եղել նաև 300.000 ՀՀ գումարը: Ս.Ղազարյանի կողմից դյուրակիր համակարգիչը /նոթբուք/ վերցնելու ընթացքում իրեն հաջողվել է ազատվել վերջինիցս և վազել դեպի շքամուտք, սակայն Ս.Ղազարյանը վազելով իր հետևից բռնել է մազերից և քաշելով ներս է բերել:
Ս.Ղազարյանն իրենից հափշտակել է ոսկյա շղթան, <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսը, <<Մաշինես>> տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, դրա տակ դրված 300.000 ՀՀ դրամ գումար` 10.000 և 20.000 ՀՀ թղթադրամներով, որի կապակցությամբ քաղ. հայց չի ներկայացնում:
Վկա Մարետա Սեյրանի Եթիմյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով այնմասին, որ 2017 թվականի մայիսի 14-ին` ժամը 00։00-ի սահմաններում, զանգահարել է մտերիմ ընկերուհին` Ռ.Տիգրանյանը, և շատ հուզված ձայնով խնդրել է այցելել վերջինիս տուն: Հասկանալով, որ ինչ որ բան է պատահել, անմիջապես ուղևորվել և շուրջ 10-15 րոպե անց ժամանել է Ռ.Տիգրանյանի բնակարան, որտեղ վերջինիս տեսել է ահավոր վախեցած և ընկճված վիճակում: Ռ.Տիգրանյանը հայտնել է, որ հանդիսանալով մերսող, հերթական հաճախորդից բջջային հեռախոսին զանգ է ստացել և ժամ պայմանավորվել, իսկ երբ վերջինս ժամանել և մուտք է գործել բնակարան, իր համար անսպասելիորեն դանակը դրել է կոկորդին և սպառնալիքով հափշտակել է ոսկյա վզնոցը, ինչպես նաև սեղանին դրված դյուրակիր համակարգիչը /նոթբուք/ և դրա տակ դրված 300.000 ՀՀ դրամը գումարը:
Նշել է, որ Ռ.Տիգրանյանի բնակարանում գտնվելու ընթացքում տեսել է, որ վերջինիս ոտքերն այտուցված են: Ռ.Տիգրանյանի մարմնի տեսանելի հատվածներում որևէ այլ մարմնական վնասվածք չի նկատել, սակայն տեսել է, որ մուտքի դռան դիմաց մազափունջ է թափված: Տեղյակ չէ, թե Ռ.Տիգարնայանը կոնկրետ ինչքան գումար է աշխատում, սակայն գիտի, որ վերջինս գումար է աշխատում մերսումներով, եղել են դեպքեր, որ Ռ.Տիգրանյանը աշխատել է 100.000 կամ 50.000 ՀՀ դրամ գումար:
Նշել է նաև, որ Ռ.Տիգրանյանի հետ կատարվածի մասին տեղեկանալով, զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի 27-02-02 հեռախոսահամարին և հաղորդում տվել կատարվածի մասին, որից հետո ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները:
Դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տեղեկությունները ստացել է բացառապես տուժողից: Տեղյակ է, որ Ռ.Տիգրանյանը շատ ոսկեղեն ունի, սակայն դրանք չի կարող նկարագրել: Չի հիշում, թե հափշտակված բջջային հեռախոսը և դյուրակիր համակարգիչը /նոթբուք/ ինչ մոդելի և գույնի են եղել:
Վկա Քնարիկ Գրիգորի Մանուկյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ կոնկրետ օրը չի հիշում, տանը գտնվելու ընթացքում ժամանել են ոստիկանները և իր թոռնիկին` Սերգեյ Ղազարյանին տարել ոստիկանության բաժին: Այնուհետև քննիչներից տեղեկացել է դեպքի մասին, մասնավորապես, որ Ս.Ղազարյանը գնացել է Ռ.Տիգրանյանի մոտ, ապա վերջինս հայտարարություն է տվել, որ Ս.Ղազարյանը իրենից գումար է վերցրել: Դրանից հետո իրենց տան խուզարկությամբ քննիչները հայտնաբերել և առգրավել են մեկ խոհանոցային դանակ, մեկ հատ բջջային հեռախոս և մեկ համակարագիչ: Բացառությամբ համակարգչի, բնակարանում իրենց չպատկանող այլ իրեր չի տեսել:
Նշել է նաև, որ ունի միջնակարգ կրթություն, տիրապետում է հայերեն բանավոր և գրավոր լեզվին:
Վկա Աշոտ Անդրանիկի Աբրահամյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2017 թվականի մայիսի 14-ին Ս.Ղազարյանն եկել է իրենց բակ և հայտնել, որ ոսկյա շղթա ունի, այն պետք է գրավ դնի, սակայն տվյալ պահին անձնագիրը իր մոտ չի գտնվում: Ս.Ղազարյանը հայտնել է նաև, որ ոսկյա շղթան պատկանում է քրոջն և պետք է գրավ դնեն, իսկ դյուրակիր համակարգչի /նոթբուք/ մասին որևէ բան չի հայտնել:
Ճանաչելով Ս.Ղազարյանին և վերջինիս հետ գտնվելով նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ, միասին գնացել են <<Ֆասթ կրեդիտ>> գրավատան Դավիթաշենի մասանաճուղ և իր անձնագրով Ս.Ղազարյանի կողմից տրված ոսկյա զարդը գրավ են դրել, ապա Ս.Ղազարյանը գումարը վերցնելով` հեռացել է: Գրավ դրված ոսկյա զարդի ոչ հարգն է հիշում և ոչ էլ քաշը, անգամ չի հիշում, թե ոսկյա զարդի գրավադրմամբ ինչքան գումար է տվել Ս.Ղազարյանին: Հիշում է, որ գումարը հարյուր հազար ՀՀ դրամից ավել է եղել, որը Ս.Ղազարյանն ստանալով իրեն հրաժեշտ է տվել և հեռացել: Դրանից մի քանի օր անց տեսել է Ս.Ղազարյանի տատիկին` Ք.Մանուկյանին, ով իրեն հայտնել է, որ ինչ որ դեպքի կապակցությամբ ոստիկանները բռնել են Ս.Ղազարյանին: Դրանից մի քանի որ անց ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները, որոնց ոսկյա զարդի գրավադրման հետ կապված հանգամանքների վերաբերյալ տեղեկություններ հայտնելուց հետո միասին այցելել են գրավատուն:
Հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 003099 արձանագրությամբ, համաձայն որի` Ռուզաննա Մանուկի Տիգրանյանը 14.05.2017թ. հաղորդում է տվել այն մասին, որ 14.05.2017թ. ժամը 00:25-ի սահմաններում իր ծանոթ Դավիթը զանգահարել և եկել է իր կողմից վարձակալված Երևան քաղաքի Բաղրամյան 62-րդ շենքի 18-րդ բնակարան: Վերջինս մտնելով տուն` ձեռքը գցելով պարանոցին, ապա մյուս ձեռքով սուր գործիքը նույն կերպ դնելով պարանոցին` պահանջել է հանձնել իր շղթան, 40.000 ՀՀ դրամը, բջջային հեռախոսը, նոթբուքը: Մերժում ստանալով` վերջինս պարանոցից պոկել է շղթան, վերցրել է ճաշասենյակի սեղանին դրված <<Նոկիա>> մոդելի բջջ. հեռախոսը և 300.000 ՀՀ դրամ գումարը, որից հետո հրել է իրեն և դիմել փախուստի:
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 15.05.2017 թվականի արձանագրությամբ, համաձայն որի թիվ 14107117 քրեական գործով տուժող Ռուզաննա Տիգրանյանին ճանաչման են ներկայացվել ներքոհիշյալ անձինք` Գագիկ Ռուդիկի Ուրումյանը /ծնված 01.07.1995թ., ք.Երևան, Մամիկոնյանց 40/2 շ., բն 14/, Վարդան Ղազարյանը /ծնված 18.12.1974թ., ք.Երևան, Սովետաշենի 6-ի 111շ. բն. 5 /, Ռազմիկ Հովիկի Մելքոնյանը /ծնված 27.02.1984թ., Էջմիածին, Մաշտոց 65շ., բն 61/, Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանը /ծնված 01.01.1992թ., ք.Երևան, Դավիթաշեն 2-րդ թաղ 126 մանկ., բն. 6/:
Ճանաչումը սկսելուց առաջ, ճանաչման ներկայացված անձանցից Սերգեյ Ղազարյանին առաջարկվել է իր ցանկությամբ տեղ գրավել ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում, որից հետո ներս է հրավիրվել Ռուզաննա Տիգրանյանը: Ռ.Տիգրանյանին բացատրվել է նրա պարտականությունները և հանձնարարվել է զննել իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց և հայտնել, թե նրանցից ում է ճանաչում, ինչպիսի հանգամանքներում է տեսել նրան կամ ծանոթացել նրա հետ: Ռ.Տիգրանյանը ճանաչման ներկայացված անձանց զննելուց հետո հայտնեց, որ ճանաչեց աջից ձախ առաջին տեղում կանգնած անձնավորությանը, ով 2017թ-ի մայիսի 14-ին` ժամը 00:25-ին, իր բնակության վայրում կտրող-ծակող առարկայի գործադրմամբ իրենից հափշտակել է ոսկյա շղթան, <<Նոկիա>> մոդելի բջջային հեռախոսը, նոթբուք համակարգիչ և 300.000 ՀՀ դրամ գումարը: Հայտնել է, որ տվյալ անձն իրեն ներկայացել է Դավիթ անվամբ: Տվյալ անձին ճանաչել է մազերի գույնից, մորուքից, մարմնակազմությունից, ձեռքերի և ոտքերի կարճությունից, մատների կարճությունից, դեմքի արտահայտությունից, հոնքերից:
Համաձայն անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 15.05.2017թ. արձանագրությանը կից կազմված տեղեկանքի` Սերգեյ Ղազարյանը ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ընտրել է աջից ձախ առաջին տեղը:
Խուզարկություն կատարելու մասին 15.05.2017 թվականի արձանագրությամբ, համաձայն որի` Քնարիկ Մանուկյանն իր թոռան` Սերգեյ Ղազարյանի ննջասենյակից, կամովին ներկայացրել է երկու քարտանի արծաթագույն և սև գույնի <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոս, իսկ բնակարանի հյուրասենյակից հայտնաբերվել է <<Մաշինես>> գրառմամբ նոթբուք համակարգիչ: Քնարիկ Մանուկյանը հայտարարել է, որ դրանք 2017թ-ի մայիսի 14-ին Սերգեյ Ղազարյանն է բերել տուն, սակայն իրեն չի հայտնել, թե որտեղից է այն ձեռք բերել: Ս.Ղազարյանի սենյակից վերցրվել է թվով մեկ հատ ծալովի դանակ, բացի այդ, հյուրասենյակի փոքր սեղանի վրա դրված է <<Քրոմոս X 08>> տեսակի բջջային հեռախոս, որի հետ կապված Քննարիկ Մանուկյանը հայտարարել է, որ դա պատկանում է իր թոռանը` Ս.Ղազարյանին:
Զննություն կատարելու մասին 16.05.2017 թվականի արձանագրությամբ, համաձայն որի` զննություն կատարելու համար բացվել է թիվ 344 կնիքով կնիքված փաթեթը, որի մեջ առկա է Սերգեյ Ղազարյանի բնակության վայրից 15.05.2017թ. խուզարկությամբ առգրաված <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսը և <<Machines>> տեսակի նոթբուք համակարգիչը:
Զննությամբ պարզվել է, որ <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսը <<ZВI61>> մոդելի է, արծաթագույն և սև գույնի, երկքարտանի` 354497104909171 և 354497104909189 նույնացման համարով: Հեռախոսի հետևի ձախ հատվածում առկա է փայլուն կարմիր մանիկյուրի հետք:
Զննությամբ պարզվել է, որ նոթբուք համակարգիչը <<Machines>> տեսակի է, <<E728>> մոդելի, մոխրագույն, 04601916725 գործարանային համարով, որի վրա առկա է կարմիր գույնի պիտակ:
Առարկան ճանաչման ներկայացնլու մասին 16.05.2017 թվականի արձանագրությամբ, համաձայն որի` տուժող Ռուզաննա Տիգրանյանը զննելով իրեն ճանաչման ներկայացված առարկանները, հայտարարել է, որ ճանաչեց ձախից աջ երկրորդ տեղում դրված բջջային հեռախոսը, այդ <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսը պատկանում է իրեն և այն 2017թ.-ի մայիսի 14-ին հափշտակվել է Ս.Ղազարյանի կողմից: Հայտնել է, որ նշված բջջային հեռախոսը ճանաչել է սև և արծաթագույն գույներից, արտաքին տեսքից, մաշվածության աստիճանից և հետևի կողմի ձախ հատվածում առկա փայլուն կարմիր մանիկյուրի հետքից:
Առարկան ճանաչման ներկայացնլու մասին 16.05.2017 թվականի արձանագրությամբ, համաձայն որի` տուժող Ռուզաննա Տիգրանյանը` զննելով իրեն ճանաչման ներկայացված առարկանները, հայտարարել է, որ ճանաչեց ձախից աջ երրորդ տեղում դրված նոթբուք համակարգիչը, այն պատկանում է իրեն և 2017թ. մայիսի 14-ին` ժամը 00:25-ի սահմաններում, Ս.Ղզաարյանի կողմից հափշտակվել է իր բնակարանից: Հայտնել է, որ համակարգիչը ճանաչել է գույնից, վրան առկա <<Machines>> գրառումից և այդ գրառման կողքին առկա կարմիր վարդագույն <<նակլեյկից>>:
Զննութուն կատարելու մասին 16.05.2017 թվականի արձանագրությամբ, համաձայն որի` զննության է ենթարկվել Սերգեյ Ղազարյանին պատկանող <<Cromax X088>> տեսակի բջջային հեռախոսը, զննությամբ պարզվել է, որ նշված բջջային հեռախոսի մեջ տեղադրված է Ս.Ղազարյանի կողմից օգտագործվող 093-16-06-60 բջջային հեռախոսահամարը և <<Օրանժ Արմենիա>> հեռախոսահամարը: Զննությամբ պարզվել է, որ 2017թ-ի մայիսի 14-ին` ժամը 00:36-ին, գործով տուժող Ռ.Տիգրանյանի 077-08-80-77 բջջային հեռախոսահամարից առկա է մուտքային կարճ հաղորդագրություն, հետևյալ բովանդակությամբ` <<Воз тха т херкин поедель>>, <<матнаеткерт сах кан>>: 00:37-ին նույն համարից առկա է կարճ հաղորդագրություն <<бер сах те че вата линелу>>:
Նշված հեռախոսից ուղարկված վերջին հաղորդագրությունը եղել է 06:03-ին` 093-33-00-67 հեռախոսահամարին` հետևյալ բովանդակությամբ` <<Hamov jan mi hat zanga>>:
Հետաքրքրող մուտքային հաղորդագրություններ և այլ տեղեկություններ առկա չեն:
Զննություն կատարելու մասին 16.05.2017 թվականի արձանագրությամբ, համաձայն որի` զննության է ենթարկվել Ռուզաննա Տիգրանյանին պատկանող HTC տեսակի բջջային հեռախոսը: Դեպքի ժամանակահատվածում Ս.Ղազարյանի և Ռ.Տիգրանյանի միջև առկա են հեռախոսազանգեր և կարճ հաղորդագրություններ: 2017թ.-ի մայիսի 14-ին` ժամը 00:12-ից մինչև ժամը 01:08-ը, առկա են թվով տասնութ ելքային զանգ 093-16-06-60 բջջային հեռախոսահամարին, իսկ ժամը 00:33-ին` առկա է մուտքային զանգ նշված հեռախոսահամարից: 093-16-06-60 բջջային հեռախոսահամարի դիմաց նշված է <<гох>> գրառումը: Զննությամբ պարզվել է, որ 2017թ-ի մայիսի 14-ին` ժամը 00:36-ին, առկա է կարճ հաղորդագրություն 093-16-06-60 բջջային հեռախոսահամարին` հետևյալ բովանդակությամբ. <<Воз тха тхеркин поедель>>, <<матнаеткерт сах кан>>: 00:37-ին առկա է կարճ հաղորդագրություն <<бер сах те че вата линелу>>: 00:44-ին առկա է կարճ հաղորդագրություն <<бер сах те че вата линелу, гох>>: Ժամը 01:38 առկա է գրառում <<комп, нерхос, 300000, цепс талуес>>:
Քննությամբ հետաքրքրող այլ տեղեկատվություն չի ստացվել:
Առգրավում կատարելու մասին 22.05.2017 թվականի արձանագրությամբ, համաձայն որի` <<Ֆաստ կրեդիտ>> վարկային կազմակերպության Դավիթաշենի մասնաճյուղից առգրավվել է Աշոտ Աբրահամյանի անվամբ գրավադրված ոսկյա շղթան: Առգրավել է Աշոտ Անդրանիկի Աբրահմայանի կողմից 14.05.2017թ. գրավադրված ոսկյա շղթան, որի վերաբերյալ կազմվել է թիվ 16032144 պայմանագիրը:
Ա.Աբրահամյանը հայտարարել է, որ դա այն շղթան է, որը Ս.Ղազարյանը խնդրել է իրեն գրավադնել 14.05.2017թ և այն գրավադրել է իր անձնագրով: Շղթան դեղին գույնի է, պայմանագրով նշված է 583 հարգի` 12,9 գրամ քաշով:
Առգրավել է թիվ 16032141 որոշման պատճեն: Շղթան դեղին ոսկուց է, համաչափ կառուցված է մասնիկներով, որոնք միացված են միմյանց մեջ: Շղթայի փականի հատվածը մի փոքր լոճված է, որի պատճառով փականի հատվածից շղթայի մյուս հատվածն անարգել դուրս է գալիս:
Զննություն կատարելու մասին 24.05.2017 թվականի արձանագրությամբ, համաձայն որի` զննության է ենթարկվել խուզարկությամբ հայտնաբերված և առգրավված ոսկյա շղթան: Բացվել է թիվ 344 կնիքով կնքված փաթեթը, որի մեջ առկա է <<Ֆաստ Կրեդիտ>> վարկային կազմակերպությունից 22.05.2017թ առգրավված ոսկյա շղթան:
Շղթան հանվել է փաթեթից զննութան նպատակով, զննությամբ պարզվել է, որ շղթան դեղին ոսկուց է, միմյանց մեջ հյուսված համաչափ մասնիկներից: Շղթայի փականի հատվածը մի փոքր լոճված է, որի պատճառով շղթայի մյուս հատվածը անարգել մտնում և դուրս է գալիս փականի միջից` փականը փակ վիճակում:
Առարկան ճանաչման ներկայացնլու մասին 24.05.2017 թվականի արձանագրությամբ, համաձայն որի` տուժող Ռուզաննա Տիգրանյանը` զննելով իրեն ճանաչման ներկայացված առարկաները, հայտարարել է, որ ճանաչեց ձախից աջ առաջին տեղում դրված ոսկյա շղթան, այն պատկանում է իրեն և 2017թ. մայիսի 14-ին հափշտակվել է Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի կողմից: Հայտնել է, որ շղթան ճանաչել է գույնից, հյուսվածքից: Հայտարարել է նաև, որ փականի հատվածի վրա առաջացած փոքր բացվածքը առաջացել է Ս.Ղազարյանի կողմից իր պարանոցից այն պոկելու արդյունքում, որի արդյունքում փականը փակված վիճակում, շղթայի մյուս հատվածը անարգել դուրս է գալիս փականի միջից, իսկ մինչ հափշտակությունը փականը այդ վիճակում չի եղել և ամուր պահել է շղթան իր պարանոցին:
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 428-ԱՊ-17 եզրակացությամբ, համաձայն որի` փորձաքննությանը ներկայացված <<Մաշինես>> տեսակի նոթբուք համակարգչի միջին շուկայական արժեքը 14.05.2017թ. դրությամբ գնահատվում է 60.000 ՀՀ դրամ, իսկ <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսի միջին շուկայական արժեքը` 5000 ՀՀ դրամ:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1071 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Ռուզաննա Տիգրանյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախ նախաբազուկ-դաստակային հոդի թիկնային մակերեսին առկա 2,0*0,2 սմ չափերի քերծվածք, ծածկված շրջակա անվնաս մաշկածածկույթների մակարդակից ցածր, նուրբ կարմրագորշագույն կեղևով: Ձախ սրունք-թաթային հոդը այտուցված է, մաշկային ծալքավորումը որոշակի հարթված շարժումները սահմանափակ ցավոտ:
Ի լրումն թիվ 1071 06.06.2017թ Ռուզաննա Օնիկի Տիգրանյանի անվամբ լրացված փորձագետի առաջնային եզրակացությանը, Ռ.Տիգրանյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ձախ սրունք-թաթային հոդի նախաբազուկ-դաստակային հոդի շրջանի քերծվածքի, ձախ սրունք-թաթային հոդի շրջանի փափուկ հյուսվածքների ձևով պատճառված են քերծվածքը` սուր ծայր ունեցող առարկայով, կամ գործիքով, սալջարդը բութ առարկայի ներգործությամբ, հնարավոր է գործի հանգամանքներում նշված ժամանակին, հանգամանքներում և ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցված, առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում:
Դատանյութագիտական և դատաապրանքագիտական համալիր փորձաքննության թիվ 33181704 եզրակացությամբ, համաձայն որի` փորձաքննությանը ներկայացված 12,877գ կշռով շղթան պատրաստված է 583 հարգի ոսկու համաձուլվածքից:
Փորձաքննությանը ներկայացված շղթայի միջին շուկայական արժեքը, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, 2017թ. մայիսի 14-ի և փորձաքննության կատարման պահի դրությամբ նույնն է և կազմում է շուրջ 167.000 ՀՀ դրամ:
Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 52 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի մոտ հայտնաբերվել է <<թեթև աստիճանի մտավոր հետամնացություն>>:
Վերը նշված հետամնացությունն արտահայտված չէ այն աստիճանի և չի ուղեկցում հոգեախտաբանական ախտանիշներով, հիշողական խանգարումներով, որ ինչպես իրավախախտումը կատարելիս, այնպես էլ ներկայումս զրկեր և զրկի նրան գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք: Փորձաքննվողը չի գտնվել նաև հոգեկան գործունեության որևէ ժամանակավոր հիվանդագին խանգարված վիճակում, որը կարող էր զրկել նրան գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք:
Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Սերրգեյ Արտաշեսի Ղազարյանին հարկ է ճանաչել մեղսունակ:
Իր ներկա հոգեկան վիճակում նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին: Հաշվի առնելով նրա մոտ առկա <<թեթև աստիճանի մտավոր հետամնացությունը>> խորհուրդ է տրվում նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողությունը:
Բջջային հեռախոսահամարների զննություն կատարելու մասին արձանագրություններով, համաձայն որոնց` զննվել են Սերգեյ Ղազարյանի 093-16-06-60, Ռուզաննա Տիգրանյանի` 077-08-80-71 և Աշոտ Աբրահամյանի` 077-87-85-13 բջջային հեռախոսահամարների վերծանումները: Դեպքի օրը Սերգեյ Ղազարյանի և Ռուզաննա Տիգրանյանի միջև առկա են հեռախոսազանգեր և կարճ հաղորդագրություններ, նրանց հեռախոսազանգերը սպասարկվել են դեպքի վայրի հարակից տարածքում տեղակայված ալեհավաքների կողմից: Սերգեյ Ղազարյանի և Աշոտ Աբրահամյանի միջև առկա են հեռախոսազանգեր: Աշոտ Աբրահամյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Դավիթաշեն համայնքում տեղակայված ալեհավաքների կողմից:
Իրեղեն ապացույց հանդիսացող ոսկյա շղթայով, համաձայն որի` շղթան դեղին ոսկուց է, միմյանց մեջ հյուսված համաչափ մասնիկներից: Շղթայի փականի հատվածը մի փոքր լայնացած է և առանց բացվելու մյուս հատվածը անարգել դուրս է գալիս փականի միջից:
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատակազմի Հայաստանի Հանրապետության բժշկասոցիալական փորձաքննության գործակալության թիվ 1306528 որոշմամբ, համաձայն որի` Ս.Ղազարյանը հանդիսանում է երկրորդ կարգի հաշմանդամ:
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության կենսաթոշակի վկայականի պատճենով, համաձայն որի` կենսաթոշակը նշանակվել է 10.03.2017թ., կենսաթոշակի չափը կազմում է 19.000 ՀՀ դրամ:
Վերականգնողական անհատական ծրագրի և ստացիոնար հիվանդի բժշկական քարտով, համաձայն որոնց` Սերգեյ Ղազարյանի մոտ ախտորոշվել է թեթև աստիճանի մտավոր հետամնացություն, վարքային նշանակալի խանգարումներով:
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին 16.05.2017 թվականի որոշմամբ, համաձյան որի` թիվ 14107117 քրեական գործով <<Նոկիա>> տեսակի <<ZВI61>> մոդելի բջջային հեռախոսը և նոթբուք համակրգիչը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց և կցվել քրեական գործին:
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին 19.06.2017 թվականի որոշմամբ, համաձայն որի` թիվ 14107117 քրեական գործով ոսկյա շղթան ճանաչվել է իրեղեն ապացույց և կցվել քրեական գործին, պահվել է գործի հետ, մինչ քրեական գործով վերջնական ընթացքը լուծելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին 21.06.2017 թվականի որոշմամբ, համաձայն որի` թիվ 14107117 քրեական գործով մազափունջը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց և կցել քրեական գործին, պահվել է գործի հետ, մինչ քրեական գործով վերջնական ընթացքը լուծելը:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը` վերլուծության ու գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված, գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված և սույն որոշման մեջ շարադրված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ Դատարանն ամբաստանյալ Սերգեյ Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով վերագրվող արարքի որակման առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության ու գնահատության է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում ամբաստանյալի հանցավոր արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և կիրառվել է քրեական իրավունքի այն նորմը, որը ենթակա է եղել կիրառման, ուստի սույն գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան:
Վերոշարադրյալ ապացույցների առկայության պայմաններում անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին` ամբաստանյալ Սերգեյ Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը` նույն օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերաորակելու մասին, Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում` նկատի ունենալով հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Ավազակությունը` ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակումն է, որը կատարվել է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով (...):
2. Ավազակությունը, որը կատարվել է`
(...)
2) խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով,
(...)
4) զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ`
(...)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Կողոպուտը` ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակությունն է
(...)
2. Կողոպուտը, որը`
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) կատարվել է խոշոր չափերով,
3) կատարվել է` պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով,
4) զուգորդվել է կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով`
(...)>>:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ ավազակությունը, ինչպես նաև կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով զուգորդված կողոպուտը երկօբյեկտ հանցակազմեր են. հիմնական անմիջական օբյեկտը սեփականությունն է, իսկ լրացուցիչ օբյեկտը մարդու կյանքն է կամ առողջությունը:
Սուբյեկտիվ կողմից վերոնշյալ հանցակազմերը բնութագրվում են շահադիտական դրդման առկայությամբ, որը զուգորդվում է բռնության հետ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ժ.Ղուկասյանի և մյուսների վերբերյալ գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ և 176-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերին, իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <</.../ ավազակության հասարակ և որակյալ տեսակների դեպքում օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ հանդիսացող բռնությունը կամ դրա սպառնալիքը կարող են լինել բացառապես կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր, իսկ կողոպուտի որակյալ տեսակի դեպքում բռնությունը կամ դրա սպառնալիքը պետք է լինեն կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր: Հետևաբար յուրաքանչյուր դեպքում անձի արարքը որպես ավազակություն կամ ծանրացնող հանգամանքներում կատարված կողոպուտ որակելիս պետք է գործի բավարար փաստական տվյալներով հիմնավորել, թե ինչում է արտահայտվել բռնության կամ դրա սպառնալիքի բովանդակությունը, և արդյոք դրանք կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր են եղել, թե ոչ:
17. Սույն որոշման նախորդ կետում նշված՝ բռնության բովանդակությունը բացահայտելու համար անհրաժեշտ է մանրամասնել ոչ միայն բռնության էությունը, այլև այն, թե որ բռնությունն է համարվում կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր, որը` ոչ: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բռնության՝ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր կամ ոչ վտանգավոր լինելու հիմնական չափանիշը առողջությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ բժշկական ցուցանիշներն են, որոնցից կախված են արարքի, այդ թվում` ավազակության իրավաբանական գնահատման առանձնահատկությունները:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բռնության տարբեր դրսևորումների՝ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր լինելը որոշվում է ելնելով`
ա) կյանքի կամ առողջությանը պատճառված վնասի ծանրության աստիճանից,
բ) հանցագործության բնույթից, կատարման եղանակից, կատարման մեխանիզմի առանձնահատկություններից և այլն:
Վերոգրյալի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կյանքի համար վտանգավոր են հանդիսանում գանգոսկրի ներթափանցող վնասվածքները, գանգի հիմքի և հատման ոսկորների բաց և փակ կոտրվածքները, գլխուղեղի ծանր և միջին աստիճանի վնասումները, ողնաշարի, կոկորդի, շնչափողի, կերակրափողի ներթափանցող վնասվածքները և այլն: Բացի այդ, տուժողի կյանքի համար բռնությունը կարող է հանգեցնել տարբեր հիվանդագին վիճակների զարգացման կամ տարբեր հիվանդությունների կամ խանգարումների առաջացման (օրինակ` ծանր աստիճանի շոկը, կոմայի մեջ ընկնելը և այլն):
Հանցագործության, տվյալ դեպքում՝ ավազակության բնույթից, կատարման եղանակից, կատարման մեխանիզմի առանձնահատկություններից և այլնից ելնելով՝ բռնությունը գնահատվում է որպես կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր նաև այն դեպքում, երբ դրա կիրառման պահին իրական վտանգ է ստեղծվել տուժողի կյանքի կամ առողջության համար: Այսպես, գույքը հափշտակելու նպատակով հանցավորը, առանց վնաս պատճառելու, կիրառում է զենք կամ որպես զենք օգտագործվող առարկաներ կամ բռնությունը կիրառում է տուժողի կյանքի համար վտանգավոր այլ եղանակներով (օրինակ` խեղդում է տուժողին, տարբեր ձևերով փակում է նրա շնչառությունը և այլն): Նման դեպքերում բռնության բնույթը որոշվում է գործի բոլոր հանգամանքները (բռնության գործադրման եղանակ, գործիքներ, հանցակիցների քանակ, դեպքի կատարման ժամանակ, տեղ և այլն) հաշվի առնելով:
18. Կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքը հանդիսանում է հոգեբանական բռնության տարատեսակ և կարող է դրսևորվել տարբեր ձևերով` խոսքով, ժեստերով, զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների ցուցադրմամբ կամ այնպիսի այլ գործողությունների կատարմամբ, որոնք ելնելով կոնկրետ գործի հանգամանքներից, տուժողի կյանքի կամ առողջության համար իրական սպառնալիք են ներկայացնում: Հետևաբար, այն դեպքում, երբ զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների ցուցադրումը կամ հանցավորի դրսևորած այլ գործողությունները` ժեստը, մարմնաշարժումը և այլն, զուգորդված չեն տուժողի կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու կամ դա գործադրելու սպառնալիքի դրսևորման հետ, արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով՝ որպես կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով զուգորդված կողոպուտ:
Վերոգրյալի հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ զենքը կամ որպես զենք օգտագործվող առարկան փաստացի չի գործադրվել, սակայն կոնկրետ իրավիճակում դրանք տուժողի կյանքի կամ առողջության համար իրական վտանգ են ստեղծել (օրինակ` հարձակման ժամանակ հանցավորը զենքը կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկան հպում է տուժողի որովայնին, կոկորդին կամ կենսական կարևոր նշանակություն ունեցող այլ օրգաններին), արարքը պետք է որակել որպես ավազակություն: Վճռաբեկ դատարանի այս եզրահանգումը հիմնված է այն հանգամանքի վրա, որ նկարագրված դեպքում տուժողի կյանքի կամ առողջության համար իրական վտանգ է ստեղծվում, քանի որ ցանկացած պահի, այդ թվում` տուժողի կողմից դիմադրություն ցույց տալու կամ փախուստի փորձի դեպքում հանցավորի դիտավորյալ կամ անզգույշ գործողություններով տուժողի կյանքին կամ առողջությանը կարող է վնաս պատճառվել:
19. Այն դեպքերում, երբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքն արտահայտվում է այլ գործողություններով կամ խոսքով, արարքը ավազակություն կամ կողոպուտ որակելու նպատակով անհրաժեշտ է գնահատել սպառնալիքի բնույթը, մասնավորապես այն, թե սպառնալիքն իրական է, թե ոչ:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բռնություն գործադրելու սպառնալիքն իրական չէ, եթե գործի կոնկրետ հանգամանքներով չի հիմնավորվում, թե այն իրականացնելու իրական հնարավորություն հանցավորն ունեցել է, թե ոչ:
Բռնություն գործադրելու սպառնալիքի իրական լինելը ենթադրում է, որ տուժողը բավարար հիմքեր պետք է ունենա վախենալու դրա իրականացումից: Այլ կերպ ասած` տուժողը պետք է գիտակցի, որ հանցավորի պահանջը չկատարելու դեպքում սպառնալիքն անմիջապես կիրագործվի և իր կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն կգործադրվի: Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ թեև սպառնալիքի իրական լինելը հաստատելու համար տուժողի սուբյեկտիվ ընկալման գնահատումը կարևոր է, այդուհանդերձ առաջնային նշանակություն ունի օբյեկտիվ իրադրության գնահատումը: Այլ խոսքով՝ սպառնալիքն իրական լինելու վերաբերյալ միայն տուժողի սուբյեկտիվ ընկալումը չի կարող հիմք հանդիսանալ արարքը ավազակություն որակելու համար: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սպառնալիքը կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր կամ ոչ վտանգավոր լինելու վերաբերյալ տուժողի սուբյեկտիվ ընկալումը կարող է պայմանավորված լինել նրա հուզական, հոգեֆիզիկական, նյարդային և առողջական վիճակով, տարիքով, զգայունության, մտավոր զարգացման աստիճանով և մի շարք այլ գործոններով: Ուստի սպառնալիքի՝ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր կամ ոչ վտանգավոր լինելու հարցի պարզաբանման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործով հաստատված բոլոր հանգամանքների համակցությունը` հանցագործության կատարման ժամանակը, տեղը և եղանակը, հանցագործի անձը, նրանց քանակը, տուժողի կողմից սպառնալիքի բնույթի սուբյեկտիվ ընկալումը, այնպիսի բացահայտ գործողությունների կատարումը, որոնք վկայում են ֆիզիկական բռնություն գործադրելու հանցավորի մտադրության կամ պատրաստակամության մասին և այլն:
20. Սուբյեկտիվ կողմից ավազակությունը բնութագրվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն՝ անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով տուժողի կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն է գործադրում կամ դա գործադրելու սպառնալիք է տալիս և բռնությունը կիրառում է գույքը հափշտակելու համար, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գույքը հափշտակելու դիտավորությունը պետք է առաջանա մինչև կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր ոտնձգություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հարձակումը: Այլ խոսքով՝ բռնության կամ դրա սպառնալիքի գործադրումն առանց գույքին տիրանալու նպատակի չի կարող ավազակային հարձակման հատկանիշ հանդիսանալ (օրինակ` բռնությունը կամ սպառնալիքը գործադրվում է այլ շարժառիթով (վրեժ, խանդ և այլն), որից հետո հանցավորի մոտ առաջանում է գույքը հափշտակելու դիտավորություն և հանցավորը փաստացի հափշտակում է գույքը):
Կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով զուգորդված կողոպուտը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն՝ հանցավորը գիտակցում է ոչ միայն գույքի բացահայտ հափշտակության, այլ նաև այդ ընթացքում կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու կամ դա գործադրելու սպառնալիքի փաստը: Այլ խոսքով՝ հանցավորը գիտակցում է, որ տուժողի կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն է գործադրում կամ դրա գործադրման սպառնալիք է կիրառում նրա գույքը հափշտակելու նպատակով և ցանկանում է այդ:
21. Անդրադառնալով զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ կատարված ավազակությանը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ զենք կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրումը տուժողի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակման ընթացքում դրանց փաստացի օգտագործումն է, օգտագործման փորձը կամ դրանցով սպառնալիք տալը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ այն դեպքում, երբ հանցավորը զենքը կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաները փաստացի չի օգտագործել, չի փորձել օգտագործել կամ դրանցով սպառնալիք տալ, սակայն հանցավորի մոտ դրանց առկայությունը կոնկրետ դեպքում տուժողի կյանքի կամ առողջության համար ստեղծել է իրական վտանգ, արարքը ենթակա է որակման որպես հասարակ ավազակություն:
Ինչ վերաբերում է հանցակիցներից մեկի կողմից զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկայի գործադրմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ`
ա) ավազակության հանցակիցները մինչև հանցանքի կատարումը զենքի (որպես զենք օգտագործվող առարկա) կիրառման վերաբերյալ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել, ինչպես նաև այն դեպքում, երբ հանցակիցները նախապես իմացել են, որ իրենցից մեկի մոտ առկա է զենք (որպես զենք օգտագործվող առարկա), որը կարող է օգտագործվել արարքը կատարելու ժամանակ և խմբի անդամները գիտակցել են զենքի (որպես զենք օգտագործվող առարկայի) կիրառման հնարավորությունը, բոլոր հանցակիցների արարքը պետք է որակել զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ կատարված ավազակություն.
բ) իրենցից մեկի մոտ զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկայի առկայության մասին ավազակության հանցակիցներն իմացել են հանցագործությունը կատարելու ընթացքում և հանցանքի կատարումը շարունակել են արդեն զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկայի կիրառմամբ, բոլոր հանցակիցների արարքը պետք է որակել զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ կատարված ավազակություն:
Վերոգրյալի հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ ավազակության հանցակիցներից մեկի մոտ զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկայի առկայության մասին մյուս հանցակիցները չեն իմացել ո՛չ նախքան հանցանքի կատարումը, ո՛չ դրա ընթացքում, ապա առկա է հանցակցի սահմանազանցում (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 40-րդ հոդված):
22. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 15-21-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ավազակության (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդված) և կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով զուգորդված կողոպուտի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետ) հանցակազմերը տարանջատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ՝
ա) ավազակության հանցակազմի իմաստով՝ կյանքի կամ առողջության նկատմամբ գործադրված բռնությունը կամ դա գործադրելու սպառնալիքը դիտվում է վտանգավոր այն դեպքում, երբ դրա արդյունքում տուժողի առողջությանը պատճառվել է թեթև (որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ), միջին ծանրության, ծանր վնաս կամ մահ.
բ) կյանքի կամ առողջության համար բռնությունը կամ դա գործադրելու սպառնալիքը վտանգավոր է, եթե բռնության հետևանքով տուժողի առողջությանը վնաս չի պատճառվել, սակայն գործի նյութերով հաստատվել է, որ բռնությունը գործադրելու պահին տուժողի կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու իրական սպառնալիք է եղել.
գ) այն դեպքում, երբ գործադրված բռնությունը կամ դա գործադրելու սպառնալիքն արտահայտվում է տուժողի առողջությանը թեթև վնաս պատճառելով, որը չի առաջացրել առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ, կամ զուգորդվել է ծեծով, ֆիզիկական ցավ պատճառելով, ձեռքերը կամ ոտքերը կապելով կամ ոլորելով կամ տուժողի ազատությունը սահմանափակելով՝ պայմանով, որ նշված գործողությունների արդյունքում տուժողի կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու իրական վտանգ չի ստեղծվել, և նման բռնության սպառնալիք չի տրվել, արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով` որպես կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված կողոպուտ.
դ) հարձակումն ավազակության հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է, մինչդեռ կողոպուտը կարող է կատարվել առանց հարձակման.
ե) ավազակության դեպքում հանցավորը գիտակցում է, որ տուժողի նկատմամբ կիրառված բռնությունը վտանգավոր է, կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված կողոպուտի պարագայում հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված է տուժողի կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնության գործադրումը>> (տե՛ս Ժիրայր Ղուկասյանի և մյուսների գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 25-ի թիվ ԵԷԴ/0091/01/11 որոշման 17-22-րդ կետերը):
Վերոգրյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանը տուժող Ռ.Տիգրանյանի գույքի հափշտակությունն իրականացրել է հետևյալ հանգամանքներում`
ա. ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանն իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, 2017 թվականի մայիսի 13-ին` երեկոյան, զանգահարել է տուժող Ռ.Տիգրանյանին, մերսման պատրվակով պայմանավորվել վերջինիս հետ և հաջորդ օրը` մայիսի 14-ին`ժամը 00.25-ի սահմաններում, նախապես իր հետ վերցնելով սուր կտրող-ծակող առարկա, գնացել է վերոհիշյալ բնակարան,
բ. ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանը, իր մոտ գտնվող` որպես զենք օգտագործվող կտրող-ծակող առարկան պահել է Ռուզաննա Տիգրանյանի պարանոցի շրջանում` վերջինիցս պահանջելով արժեքավոր իրեր և գումար,
գ. Ռ.Տիգրանյանից մերժում ստանալուց հետո, բնակարանից վերջինիս փախուստը կանխելու նպատակով, Ս.Ղազարյանը Ռ.Տիգրանյանին հրելով գցել է հատակին և հափշտակել նրան պատկանող` 167.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 12.877 գրամ քաշով ոսկյա շղթան, սեղանին դրված 5000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսը, 60.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Մաշինես>> տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, դրա տակ դրված 300.000 ՀՀ դրամ գումարն ու դիմել փախուստի:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշման համատեքստում գնահատելով սույն որոշմամբ մեջբերված վերոգրյալ փաստական հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Ռ.Տիգրանյանի գույքի հափշտակության նպատակով իրականացված հարձակման ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի կողմից գործադրվել է տուժողի կյանքի ու առողջության համար վտանգավոր բռնություն, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն այն մասին, որ ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի արարքում բացակայում են ավազակության հատկանիշները և նրա արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով, հիմնազուրկ է և չի բխում գործի փաստական հանգամանքներից:
Նման եզրահանգման Վերաքննիչ դատարանը գալիս է ինչպես ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի, տուժող Ռ.Տիգրանյանի և գործով անցնող վկաների, այնպես էլ մյուս ապացույցների գնահատման արդյունքում, հաշվի առնելով գործով հաստատված բոլոր հանգամանքների համակցությունը` հանցագործության կատարման ժամանակը, տեղը և եղանակը, կիրառված բռնության բնույթը, տուժողի կողմից սպառնալիքի բնույթի սուբյեկտիվ ընկալումը:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը պատշաճ գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի արարքի ճիշտ որակման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները, ինչի արդյունքում հիմնավոր եզրահանգման է եկել ամբաստանյալի գործողություններում ավազակային հատկանիշների առկայության վերաբերյալ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն համոզման, որ իրավաչափ են ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ Դատարանի հետևությունները, և արձանագրում է, որ Դատարանը կիրառել է քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, ուստի սույն գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերից նույն օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերաորակելու անհրաժեշտ ու բավարար հիմքեր չկան:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին ու պահանջին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքն այդ մասով ևս անհիմն է, ենթակա է մերժման` նկատի ունենալով հետևյալը.
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Այսինքն` դատարանը կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից (կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը) որևէ մեկը` սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզված լինելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները և չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, կատարելով իրավունքի զարգացմանը նպաստելու և օրենքի միատեսակ կիրառումն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը, մի շարք նախադեպային որոշումներով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու թույլատրելիության վերաբերյալ:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված իրավադրույթները ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, ԵՔՐԴ/0571/01/08, ԱՎԴ/0100/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԵԱՔԴ/0120/01/09, ԵԷԴ/0138/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԱՆԴ/0091/01/09, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում:
Վերոնշյալ որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն` պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթների բովանդակային վերլուծության և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով սույն քրեական գործի նյութերը` ակնհայտ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով մեղադրվող ամբաստանյալ Սերգեյ Ղազարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության հարցերը քննելիս, Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցանքի կատարման շարժառիթը և նպատակը, արարքի կատարման եղանակը, միջոցը, օգտագործված առարկան և մտադրության իրականացման աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանը կատարել է ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը տասը տարի է, նախկինում դատված չէ, ունի առողջական խնդիրներ, վերջինիս մոտ ախտորոշվել է <<թեթև աստիճանի մտավոր հետամնացություն>> հիվանդությունը, և չարձանագրելով ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք, հանգել է ճիշտ իրավական հետևության այն մասին, որ պատժի նպատակները կիրականանան նշանակված պատիժը ամբաստանյալ Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի կողմից կրելու պայմաններում:
Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս, հաշվի է առնում նաև, որ վերջինս հանցանքը կատարել է մեկից ավելի ծանրացնող հանգամանքներով այն է` խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով և զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ, որպիսի հանգամանքները ևս վկայում են ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար առավել բարձր վտանգավորության աստիճանի մասին:
Ամփոփելով վերոշարադրյալ բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցությամբ` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները հանգամանորեն հետազոտվել և օբյեկտիվ գնահատման են ենթարկվել դատաքննության ընթացքում և եզրակացությունները կառուցվել են միայն ապացույցների համալիր գնահատականի հիման վրա, քրեական գործի քննության նախորդ փուլում թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, հետևաբար պաշտպան Կ.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 26-ի դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու, ամբաստանյալ Սերգեյ Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու, կամ վերջինիս արարքը նույն օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերաորակելու կամ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու անհրաժեշտ ու բավարար հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 26-ի դատավճիռը` Սերգեյ Արտաշեսի Ղազարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ


Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ