ԵԱՔԴ/0123/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն


«11» մարտի 2021թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Բ.Ղազինյանի,
տուժող Հ.Քոչարյանի,
տուժողի ներկայացուցիչ Ս.Սաֆարյանի,
ամբաստանյալ Կ.Հովսեփյանի,
պաշտպան Ա.Թամրազյանի


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի (ծնված 1988 թվականի դեկտեմբերի 06-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, թերի բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, ունի մեկ անչափահաս երեխա, չի աշխատում, նախկինում չդատված, աշխատում է «Վիասֆեր» ՓԲ ընկերության գրասենյակում` որպես վարչական գծով օգնական, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, Ռուբինյանց փողոց, 07-րդ շենք, բնակարան 15, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին)` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017 թվականի մարտի 14-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է 09157817 քրեական գործը, որն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժին և ընդունվել ավագ քննիչ Ա.Կարապետյանցի վարույթ:
2017 թվականի մարտի 17-ին որոշում է կայացվել Հելեն Արթուրի Քոչարյանին 09157817 քրեական գործով տուժող ճանաչելու մասին:
Ավագ քննիչ Ա.Կարապետյանցի 2017 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանը 09157817 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով` մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանը] ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվելով Հելեն Քոչարյանի հետ և բնակվելով Երևան քաղաքի Ռուբինյանց փողոցի 7-15 հասցեում գտնվող բնակարանում` Հ.Քոչարյանի նկատմամբ պարբերաբար կատարել է խոշտանգումներ, այն է` պարբերաբար դիտավորությամբ նրա մարմնի տարբեր մասերին ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցնելու եղանակով պատճառել է ֆիզիկական ուժեղ ցավ, բացի այդ, շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները, 2016 թվականի ապրիլ ամսին Հ.Քոչարյանի կամքին հակառակ, կրկին խոշտանգելով վերջինիս, ֆիզիկական ուժեղ ցավ և հոգեկան ուժեղ տառապանք պատճառելով, այրվող ծխախոտը 4 անգամ հանգցրել է վերջինիս ձախ դաստակի շրջանում, որի հետևանքով կարողացել է հաղթահարել վերջինիս կամքը և գրել տվել 21.01.2016 թվականին ծնված իրենց մանկահասակ երեխայից` Ալբերտ Կարենի Հովսեփյանից հրաժարվելու վերաբերյալ գրություն: Բացի դա, 2017 թվականի փետրվարի 05-ին Կ.Հովսեփյանը -ոտքով հարվածել է Հ.Քոչարյանի աջ սրունքի շրջանում և վռնդել Ռուբինյանց 7-15 հասցեում գտնվող բնակարանից` Հ.Քոչարյանի կողմից իր մոր` Բուրաստան Ավետիսյանի անվամբ Բաղյան փողոցի 2-րդ նրբանցքի 2-րդ շենքի 35 հասցեում գտնվող բնակարաննն իր անվամբ ձևակերպելու և միայն դրանից հետո տուն վերադառնալու պայմանով, ինչի հետևանքով Հ.Քոչարյանին պատճառվել է ուժեղ ֆիզիկական ցավ և հոգեկան ուժեղ տառապանք:(…) »:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է.Պետրոսյանը 2017 թվականի հուլիսի 26-ին հաստատել է 09157817 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որն էլ դատարանում ստացվել է նույն օրը: Քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0123/01/17 համարը և նույն թվականի հուլիսի 27-ին հանձնվել դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի հուլիսի 27-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0123/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի օգոստոսի 04-ին նշանակվել դատաքննության:


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տուժող Հ.Քոչարյանի հայտնած հանգամանքներն իրականությանը չեն համապատասխանում, դրանք հանդիսանում են վերջինիս երևակայության արդյունքը: Հ.Քոչարյանի ձեռքի վրա առկա հետքերը նկատել է, երբ երկրորդ անգամ մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն: Այդ հետքերը նկատելով` Հ.Քոչարյանից հարցրել է, թե դրանք ինչ հետքեր են, վերջինս էլ պատասխանել է, որ դրանք առաջացել են ձեթի այրվածքից: Դրանից հետո, երբ գտնվել են Երևանում, Հ.Քոչարյանն իրեն պատմել է, որ ձեռքի հետքերը թողնվել են նախկին ամսունու կողմից, ով եղել է թմրամոլ և թմրամոլության համար դատապարտված է եղել: Հ.Քոչարյանի կողմից գրի առնված գրությունների կապակցությամբ Կ.Հովսեփյանը հայտնեց, որ Հ.Քոչարյանի կողմից առաջին անգամ գրություններ են գրվել, երբ իրենք ապրել են Երևանում, և Հ.Քոչարյանի մոտ խնդիրներ են առկա եղել այն հանգամանքի առնչությամբ, թե ինչու ինքը նրան չի նայում որպես կնոջ: Նրան բացատրել է, որ այդպես լինել չի կարող, երեխայի առկայությունը դրա հետ կապ չունի, քանի որ նա դրան հասել է խորամանկ քայլի միջոցով: Հելենին ասել է, որ իրենք ոչ թե ամուսիններ են, այլ ուղղակի ընկերներ են, ովքեր ապրում են մի տան մեջ: Տուժողն ասել է, որ չի կարող այդպես ապրել, տանջվում է, ցանկանում է հեռանալ, ինքն է ասել է, որ եթե նա ցանկանում է, ապա կարող է հեռանալ: Դրանից հետո Հելենը մի քանի հագուստ է վերցրել և հեռացել, իրեն ասել է, որ գնացել է հորաքրոջ տուն, սակայն ինքը չգիտի, թե իրականում այդպես է, թե՝ ոչ: Դրանից որոշ ժամանակ անց Հելենը զանգահարել է իրեն և հարցրել է, թե արդյոք կարող է հետ վերադառնալ, ինքն էլ չցանկանալով երեխային զրկել մորից` ասել է, որ կարող է վերադառնալ: Իր սենյակում նստած է եղել, երբ Հելենը գնացել և սեղանի վրա թուղթ է դրել` ասելով, որ վերցնի, քանի որ վրան բան կա գրված: Վերցրել է թուղթը, թղթի վրա գրված է եղել, որ ինքը հիմար է, ների իրեն, հասկացել է իր սխալները և ամեն ինչ կանի, որպեսզի ընտանիքը պահի: Ինքն ուշադրություն չի դարձրել այդ թղթին և այն գցել է դարակը: Ամիսներ անց Հելենը կրկին բարձրացրել է նույն հարցը: Ինքն ասել է, որ դա փակված թեմա է: Նա կրկին ծանր է տարել այդ հանգամանքը և ասել է, որ հեռանաում է, որ ինքը երեխայի դայակը չէ, որ միայն երեխա պահի: Դրանից հետո կրկին հեռացել է և որոշ ժամանակ անց զանգահարել է, հայտնել, որ մտափոխվել է, ինքը սխալ է եղել, կարոտել է իրեն և երեխային: Հելենը կրկին վերադարձել է, նրան առաջարկել է, որ նրա և երեխայի համար կարող է առանձին տուն վարձել, հոգալ նրանց ծախսերը, սակայն վերջինս չի համաձայնել և ասել է, որ իրենց հետ կապրի: Այնուհետև փետրվարի 5-ին Հելենը հայտնել է, որ հեռանում է, գնում է Ռուսաստանի Դաշնություն, ինքն էլ նրան ասել է, որ այլևս հետ չի ընդունելու, ասել է, որ երեխային էլ վերցնի և հեռանա, սակայն վերջինս հայտնել է, որ երեխային չի կարող վերցնել, քանի որ պահելու տեղ չունի և, բացի այդ, մեկ այլ երեխա էլ ունի: Հարցրել է, թե երեխային թողնում է ու հեռանա, վերջինս դրական պատասխան է տվել և հայտնել, որ չգիտի, թե ուր է գնում, չգիտի նաև, թե իրեն կընդունեն, թե` ոչ: Հելենը հեռացել է, ինչից 5-10 րոպե անց զանգահարել է իրեն և ասել, որ մտափոխվել է, սակայն անպայման պետք է Մոսկվա գնա, քանի որ շատ լուրջ գործեր ունի: Նրան ասել է, որ այլևս իրեն չզանգահարի: Փետրվարի 7-ին, երբ գտնվել է տանը, Հելենը զանգահարել է իրեն, ասել է, որ գնում է և ցանկանում է գնալուց առաջ իրեն տեսնել: Հելենը գնացել է իրենց բակ, որտեղ գտնվել է 1 ժամ, ինչից հետո տաքսի է հրավիրել և հեռացել: Նրան ասել է, որ երբ հասնի օդանավակայան զանգահարի իրեն: Հելենը գնացել է Մոսկվա, որտեղից բազմիցս զանգահարել է իրեն` կապված իրենց հարաբերությունների հետ: Նրան ասել է, որ իրենց հարաբերությունների մասին խոսք լինել չի կարող, եթե ցանկանում է երեխային տեսնել, ապա կարող է գալ և տեսնել: Դրանից մի քանի օր անց հայկական 094-04-07-35 հեռախոսահամարով զանգ է ստացել Հելենից, վերջինս կոպիտ կերպով ասել է, որ եկել է երեխային տանի կամ տեսնի, լավ չի հիշում: Նրան ասել է, որ նա երեխային թողել և հեռացել է և հետագայում նույնպես կարող է երեխային թողնել և հեռանալ: Նրան ասել է, որ դիմի դատարան և, եթե դատարանը թույլատրի, ինքը դեմ չէ: Դրանից հետո, մարտի 08-ին իրեն զանգահարել են ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնից և հրավիրել ոստիկանություն: Այնտեղ իրեն ասել են, որ իր կինը բողոքում է իր դեմ, այն պատճառով, թե իբրև ինքը փետրվարի 06-ին ծեծի է ենթարկել նրան, տանից դուրս է հանել և չի թույլատրել տեսակցել երեխային: Ոստիկաններին ասել է, որ այդ ամենի հետ առնչություն չունի, Հելենն ինքն է գնացել տանից: Դրանից հետո իրեն ևս մի քանի անգամ հրավիրել են ոստիկանություն: Հասկանալով, որ ամեն ինչ լրջանում է, ոստիկաններին է ներկայացրել Հելենի կողմից գրի առնված գրության պատճենը: Դրանից հետո իրեն այլևս ոստիկանություն չեն հրավիրել: Որոշ ժամանակ անց իրեն զանգահարել է քննիչ Կարապետյանցը և հրավիրել քննչական բաժին: Փաստաբանի հետ ներկայացել է, որտեղ իրեն հարցրել են Հելենի հետ ծանոթանալու և նրա կողմից գրած գրության մասին: Որոշ ժամանակ անց իրեն կրկին հրավիրել են քննչական բաժին և ասել են, որ պարզել են, թե իբրև ինքը խոշտանգել է Հելենին, վառել է նրա ձեռքը, նրան ծեծի ենթարկել և տանից դուրս է հանել: Այդ ամենին պատասխանել է ծիծաղով: Փաստաթուղթ է ներկայացրել, որ փետրվարի 06-ին գտնվել է աշխատանքի վայրում: Այդ փաստաթղթի հետ կապված Հելենն ասել է, թե իբրև իրեն սիրում են աշխատանքի վայրում և այդ փաստաթուղթը տվել են անօրինական հիմունքներով: Հարցաքննվել է նաև իրենց տնօրենը: Դրանից բացի, ստացվել է նաև իր հեռախոսազանգերի վերծանումները, որով պարզվել է, որ ինքն այդ օրը գտնվել է աշխատավայրում: Դրանից հետո հասկացել է, որ քննիչն այլ ուղղությամբ է տանում գործը: Փորձել է փաստեր ներկայացնել, որ Հելենի ձեռքին առկա հետքերն իր հետ առնչություն չունեն, որ դրանք վաղուց են եղել, սակայն քննիչն իրեն չի լսել, ասել է, որ զբաղված է: Հելենի հեռանալուց հետո բազմաթիվ հեռախոսազանգեր է ստացել Հելենից, նրա բարեկամներից և չգիտի, թե ինչի համար է Հելենն այդպես վարվում իր հետ, չգիտի, թե նրա նպատակն ինչն է, և եթե ինքն այդքան վատ և դաժան մարդ է եղել, ապա ինչու է իրեն այդքան շատ զանգահարել:
Պատասխանելով դատավարական կողմերի և դատարանի հարցերին՝ ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանը հայտնեց, որ Հելենի հետ ծանոթացել է 2013 թվականի վերջին կամ 2014 թվականի սկզբին` սոցիալական ցանցի միջոցով: Առաջին անգամ հանդիպել են Երևանում` փետրվար ամսին: Դրանից հետո 2014 թվականի ամռանը Հելենը կրկին եկել է Հայաստան, որտեղ մնացել է շուրջ մեկուկես տարի: Ինքը ՌԴ գնացել է իր գործերի համար՝ 2014 թվականի սեպտեմբերին, ինքնաթիռով: Այդ ժամանակ, երբ գնացել է, Հելենին տեսել է մեկ անգամ, որպես ծանոթ: Սիրային կապ չեն ունեցել: Հելենին հանդիպել է նաև 2015 թվականի գարնանը: Երեկոյան գնացել է Հելենի վարձակալած բնակարանը, սեղան է եղել գցած, խմիչք են օգտագործել, զրուցել են և այդպես եղել է երեխայի հետ կապված հարցը: ՀՀ վերադարձել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, իսկ որոշ ժամանակ անց՝ նաև Հելենը: Հելենի՝ ՀՀ գալու պատճառը եղել է հղիությունը, սակայն ինքն այդ մասին չի իմացել: Հելենն իրեն այդ մասին միայն երեք ամիս անց է հայտնել: Եկել են ՀՀ և բնակվել են իրենց բնակարանում: Այդ ժամանակ իրենց բնակարանում բնակվել է մայրը, և, քանի որ քրոջ ամուսնու բնակարանը վերանորոգելիս են եղել, իրենց հետ, մոտ մեկ ամիս, բնակվել է նաև քույրը` երեխայի հետ: Հելենն իր նախկին ամուսնու մասին շատ պատմություններ է իրեն պատմել: Ասել է, որ նա թմրամոլ է եղել, ծխախոտը հանգցրել է իր ձեռքին: Ձախ ձեռքի դրսային հատվածում են եղել հետքերը: Հետքերը չորսն ե եղել են և իր հետ բնակվելու ընթացքում այդ հետքերը քանակական փոփոխության չեն ենթարկվել: Իրականությանը չի համապատասխանում, թե իբրև ինքն է ծխախոտը հանգցրել Հելենի ձեռքին: Դրանով Հելենը կատարել է սուտ մատնություն: Հելենի հետ ծանոթանալու օրվանից մինչև բաժանվելու օրը, նաև դրանից հետո, կտտանքների ենթարկել, խոշտանգել, ֆիզիկական ցավ պատճառել, նման բաներ չի եղել: Հելենի կողմից հոգեկան ցավեր ունենալու հանգամանքը կարող է ընկալվել այն, որ ինքը մերժել է նրա ցանկությունները: 2016 թվականի բոլոր ամիսներին էլ առկա են լուսանկարներ, որտեղ պարզ երևում են հետքերը և ոչ մի նկարում այդ հետքերը փոփոխության չեն ենթարկվել, երևում է, որ վերքի թարմ հետքեր առկա չեն: Իր սուբյեկտիվ կարծիքով իր նկատմամբ Հելենի նման վարքագիծն ունի մի քանի պատճառներ: Առաջին պատճառն այն է, որ նա եղել է որպես մերժված կին և նեղացած: Երկրորդ պատճառը հանդիսացել է այն, որ նա իմացել է, թե ինքն ինչ ձև է կապված եղել երեխայի հետ, այդ ամենը նպաստել է, որ նա այդպիսի մեղադրանքներ հնչեցնի իր հասցեին, որպեսզի քաղաքացիական գործով իրեն զրկեն երեխայի նկատմամբ իրավունքներից:
Դատական քննության ընթացքում տուժող Հելեն Քոչարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի նախկին կինը: Կարենի հետ ծանոթացել է 2014 թվականի հունվար ամսին՝ համացանցի միջոցով: Երկու ամիս անց եկել է Հայաստան, հանդիպել է Կարենին, նրա հետ ավելի մոտիկից է ծանոթացել, որից 10 օր անց կրկին վերադարձել է Մոսկվա: Ամռանը կրկին եկել է Հայաստան, Կարենի հետ մոտ մեկ ամիս շփվելուց հետո կրկին հետ է վերադարձել Մոսկվա: Դրանից հետո սեպտեմբեր ամսին Կարենն իրեն առաջարկություն է արել, հայտնել է, որ ցանկանում է միասին ապրեն, ինչից հետո սեպտեմբերի վերջին Կարենը գնացել է Մոսկվա, որտեղ միասին ապրել են մեկ տարի: Այնտեղ ամուսնացել են և գրանցել իրենց ամուսնությունը: Ապրել են մոր կողմից իրենց համար վարձած բնակարանում: Մոսկվայում հղիացել է և հղիության ընթացքում առաջին ամուսնությունից իր աղջկա հետ վերադարձել են Երևան: Աղջկա հետ տեղափոխվել և ապրել են Կարենենց տուն: Երևանում սկսվել են խոշտանգումները, չնայած այն հանգամանքին, որ Մոսկվայում էլ են խոշտանգումներ եղել իր նկատմամբ: Երևան վերադառնալուց երկու օր անց Կարենի կողմից սկսվում է վիրավորանքներ իր հասցեին: Վիճաբանություն է տեղի ունեցել Կարենի մոր հետ: Դրանից հետո դստերն ուղարկում է Մոսկվա, ինչից հետո Կարենի մոր կողմից սկսում է վիրավորանքներ, իսկ Կարենի կողմից խոշտանգումներ` հարվածել, ծեծել, վիրավորել: Կարենն արգելել է կապ ունենալ իր հարազատների հետ: Երբ, գումարի կարիք է եղել, այդ ժամանակ է միայն Կարենը թույլատրել կապ հաստատել իր մայրիկի հետ: Երեխայի ծնվելուց հետո, ապրիլ ամսին, Կարենը խոհանոցում մոր հետ մոտավորապես երկու ժամ խոսելուց հետո գնացել է սենյակ և սկսել է ոտքերով ու ձեռքերով հարվածել իր ոտքերին և ձեռքերին, գլխին, ինչը տևել է մոտ 40 րոպե: Դրանից հետո նա վառել է ծխախոտը, այն կպցրել է իր ձեռքին և ստիպել է, որ երեխայից հրաժարվելու մասին գրություն գրի: Ծխախոտով վառել է ձեռքը և ասել, ինքը գրի այն, ինչը կթելադրի: Այդ ամենից հետո իր կողմից գրածը Կարենը պահել է իր մոտ: Կարենի մայրիկն է դրդել, որ Կարենն այդ քայլերն անի իր նկատմամբ: Կարենը միշտ մոր հետ խոսելուց հետո առանց պատճառի վիրավորել է իրեն, հարվածել: Մի անգամ էլ պատուհանը լվանալիս է եղել, երբ Կարենի մայրն իրեն ասել է, թե ինքն ով է, որ առանց թույլտվության պատուհան է լվանում, և Կարենի հետ մոտավորապես երկու ժամ խոհանցում զրուցելուց հետո իրեն տանից դուրս են հանել: 2017 թվականին արդեն լարված վիճակ է եղել, համարյա ամեն օր Կարենն իրեն հարվածել է, անտեղի անպատվել: Դեկտեմբեր ամսից մինչև փետրվար ամիսը միշտ լարված վիճակ է եղել: Կարենը, իրեն ծեծելով, մեկ ժամ ժամանակ է տվել, որպեսզի տանից հեռանա: Իրեն տանից դուրս են հանել: Իրեն նույնիսկ չեն թույլատրել դստեր հետ հեռախոսակապ ունենալ:
Պատասխանելով դատավարության կողմերի և դատարանի հարցերին` տուժող Հ.Քոչարյանը հայտնեց, որ 15 տարեկանից բնակվել է Մոսկվա քաղաքում: 2003 թվականին ամուսնացել է, 2004 թվականին ծնվել է աղջիկը, իսկ 2007 թվականին ամուսնալուծվել է: Ամուսնալուծվելուց հետո բնակվել է մայրիկի հետ` նրա տանը: Կարենից մեծ է 11 տարի: Սկզբում Կարենի հետ ունեցել է ընկերական հարաբերություններ, չնայած որ սիրահարված է եղել նրան: Սպասել է, որ վերջինս առաջարկություն անի իրեն: Կարենն իրեն ասել է, որ դեմ չէ, որ ինքն ամուսնալուծված է եղել, որ երեխա ունի: Երբ Կարենը տանը չի եղել, Կարենի մայրն մի անգամ իրեն ասել է, որ Կարենն իր հետ ամուսնացել է փողի համար: Կարենն իրեն ասել է, որ նախկինում նշանված է եղել, ասել է, որ այդ աղջիկը եղել է ստախոս, հոգեկան հիվանդ: Մոսկվայում Կարենի հետ բնակվելու ընթացքում իրենց ապրուստը հոգացել է իր մայրիկը, վերջինս բնակարան է վարձել իրենց համար և գումարներ տվել իրենց: Վերադարձել են Հայաստան, երբ իրենց գումարը վերջացել է և այլևս չի ցանկացել մայրիկից գումար պահանջել: Հայաստանում ունեցել են երկու բնակարան, հայրական տունը և մյուս բնակարանը, որը եղել է գրանցված մայրիկի անվամբ: Իր վերադարձի առաջին օրն սկեսուրն իրեն ընդունել է նորմալ, սակայն հաջորդ օրվանից ամեն ինչ փոխվել է: Պատճառը եղել է այն, որ սկեսուրն ասել է, որ չի ցանկացել, որպեսզի ինքը գնա իրենց տուն, քանի որ նախկինում եղել է ամուսնալուծված, աղջիկ ունի: Սկեսուրն իրեն ցույց է տվել, թե ամեն ինչ նորմալ է, սակայն ինքը հասկացել է, որ այդպես չէ: Ամեն անգամ, երբ Կարենն իրեն ցավ է պատճառել, դա եղել է մոր հետ խոսակցություն ունենալուց հետո: Կարենը միշտ իրեն զգուշացրել է, որ եթե իրեն լավ չպահի, ապա երեխայից կզրկի իրեն: Մայրն ամեն ամիս մոտավորապես 20.000 ՌԴ գումար է ուղարկել իրեն, որն ստացել և ծախսել է Կարենը: Ինքը գումարների հետ ընդհանրապես որևէ առնչություն չի ունեցել:
Տուժող Հ.Քոչարյանը հայտնեց, որ Մոսկվայում բնակվելու ընթացքում մի քանի անգամ Կարենն իր նկատմամբ բռնություն է գործադրել: Ամենավերջին դեպքը, երբ Կարենը վառել է իր ձեռքը, եղել է ամռանը, երբ ինքը գտնվել է հղիության երկրորդ ամսում: Եղել է նաև, որ Կարենը հարվածել է իր գլխին և դեմքին: Կարենն իրեն ծեծի է ենթարկել առանց պատճառի: Մոսկվայում գտնվելու ընթացքում մարմնական վնասվածքներ չի ստացել: Շատ ժամանակ Կարենը հարվածել է իր գլխին, գլխին այդ հարվածների տեղերը չի երևում: Ոչ մի տեղ օգնության չի դիմել և ոչ ոքի չի պատմել այդ մասին: Մոսկվայում Կարենը ծխախոտով վառել է իր ձեռքը, երբ գտնվել են վարձակալած բնակարանի հյուրասենյակում՝ երեկոյան ժամը 21:00-22:00-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ժամանակ իր աղջիկը եղել է քնած: Իրենք զրուցելիս են եղել, չի հիշում, թե ինչ է պատասխանել, թե թույլ ժպտացել է, ինչից հետո Կարենը ծխախոտով վառել է ձեռքը: Երբ ծխախոտը դիպչել է իր ձեռքին, հանգել է, որից հետո Կարենը կրկին 4 անգամ վառել է իր ձեռքը՝ կամ նույն ծխախոտով կամ երկու ծխախոտով է վառել իր ձեռքը: Դիմադրել է Կարենին, փորձել է ձեռքը հետ քաշել: Բնակարանից դուրս գալու փորձ չի կատարել: Ոչ ոքի չի պատմել այդ մասին, քանի որ չի ցանկացել, որ Կարենի մասին վատ կարծիք կազմեն: Մինչև հիմա էլ վերքերն առկա են: Մոտ երկու շաբաթ այդ վերքերը մնացել են: Իր աղջիկը տեսել է այդ վնասվածքները, նրան ասել է, որ ձեթ է կաթացել ձեռքին: Երկու շաբաթվա ընթացքում մորը չի հանդիպել, սակայն մինչ Երևան գալը հանդիպել է մեկ անգամ: Իր ձեռքը պահել է, որ մայրը չտեսնի: Մայրիկի հետ հանդիպել է սեպտեմբեր ամսին: Կարենին դուր չի եկել, որ ինքն իր հարազատների հետ կապ է պահպանել: Երևան գնալուց հետո խոշտանգումներն այդքան Կարենի կողմից չեն եղել, որքան նրա մոր կողմից` վիրավորանքների և նվաստացումների տեսքով: Ավելի շատ Կարենի մոր հետ են եղել վիճաբանություններ: Կարենի մայրը չի ընդունել իրեն և իր գնալու երկրորդ օրվանից սկսել է վիրավորել իրեն: Առաջին ամիսներին բռնություն չի եղել, հետագայում է դա տեղի ունեցել: Կարենի մայրն իր նկատմամբ բռնություն չի գործադրել: Մեկ անգամ ինքը խանդի պատճառով լաց է եղել, Կարենը հարցրել է, թե ինչու է լաց լինում, ինքը մոտ մեկ օր չի պատասխանել, ինչից հետո Կարենն սկսել է իրեն ֆիզիկական ու հոգեկան ցավ պատճառել: Դա տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ ինքը գտնվել է հղիության 5-6-րդ ամսում: Կարենը լավ դերասան է և այնպես է ցույց տվել, որ սպասում է երեխային և իրենք նրան պետք են: Մինչ երեխայի ծնվելը Կարենը հարվածել է իր դեմքին և գլխին: Երեխան ծնվելուց հետո վերջին երեք ամիսն է եղել, որ Կարենը պարբերաբար հարվածել է իրեն: Կապտուկներ ունեցել է թևերի ու ոտքերի վրա: Ոչ ոքի հետ կապ չի ունեցել, որ պատմի այդ մասին, չի պատմել և չի ցանկացել պատմել, որ Կարենի մասին վատ կարծիք չկազմեն: Իրեն երեք անգամ տանի դուրս են հանել՝ առանց երեխայի: Գնացել է հորաքրոջ տուն: Կարենին զանգահարել և ասել է, որ կփոխվի, կդառնա նրա ուզած Հելենը, միայն թե թողնի, որ հետ վերադառնա: Ինքը երեխայի համար է հետ գնացել: Եթե իրեն երեխայի հետ միասին տանից դուրս հանեին, ինքն այլևս հետ չէր վերադառնա: Կարենն սկսել է աշխատել, երբ երեխան եղել է 4-5 ամսական: Ինքն իր մոտ փաստաթուղթ չի ունեցել, որպեսզի տանից հեռանա: Այդ փաստաթղթերը պահված են եղել Կարենի մայրիկի սենյակում: 2016 թվականի ապրիլ ամսին էլ է Կարենը ծխախոտով իր ձեռքը վառել: Դա եղել է ժամը 15:00-16:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, իսկ երեխան այդ ժամանակ եղել է 3-4 ամսական: Ձեռքը վառելու ժամանակ գտնվել են ննջարանում: Պատճառը եղել է կամ իր տեսքը կամ հագուկապը: Այդ ամենի պատճառը եղել է Կարենի մայրիկը, ում ինչ-որ բան դուր չի եկել: Կարենը սուր մատիտով իր գլխին է հարվածել: Ծխախոտը կպցրել է ձեռքին և ասել է, որ եթե իր ասածով չգրի` ձեռքը կվառի: Կարենն ասել է, որ երեխայից հրաժարվելու վերաբերյալ գրություն գրի, իսկ երբ ինքն ասել է, որ չի գրի, Կարենն իրեն և ծեծել է, և ձեռքը վառել: Կարենը 2-3 անգամ ձեռքի նույն տեղին կպցրել է ծխախոտը: Կարենն իր ձեռքը միշտ ուժեղ ու ձիգ է բռնել և այդպես նույն տեղն է այրել, հավանաբար, որ ավելորդ հետքեր չմնան: Դիմադրություն ցույց տվել է, սակայն չի կարողացել խուսափել, քանի որ Կարենն ուժեղ է:Մոսկվայում իր ձեռքն այրելու հետևանքով առաջացել են խորը փոսեր, որոնք ինքը մշակել է: Բժշկական հաստատություն չի դիմել: Այդ վերքերը ոչ ոք չի տեսել, քանի որ ոչ ոքի հետ շփում չի ունեցել: Կարենն այնքան է հարվածել իր ձեռքերին ու ոտքերին, որ մեկ շաբաթ չի կարողացել նորմալ քայլել: Երեխայից հրաժարվելու մասին գրությունը միտումնավոր գրել է վատ ձեռագրով, որպեսզի հետագայում հասկանալի լիներ, որ այն իր կամքով չի գրել: Մոտ կես տարի Կարենին խնդրել է, որ նա այդ գրությունը վերացնի, սակայն Կարենը հայտնել է, որ այդ գրությունն այլևս գոյություն չունի: Չգիտի, թե ինչի համար է Կարենը որոշել, որ ինքն այդ բովանդակությամբ գրություն գրի: Կարենի մայրիկը շատ է իրեն շանտաժ արել, որ երբ ցանկանա կարող է իրեն զրկել երեխայից: Վերջին վեց ամսում Կարենն օրը մեջ ծեծել է իրեն: Կարենը վերջին անգամ իրեն ծեծել է, երբ տանից դուրս է հանել: Դա եղել է փետրվարի 04-ին: Վերջին մեկ շաբաթը Կարենը գրեթե ամեն օր ծեծել է իրեն: Դատաբժշկին իր վնասվածքներն ամբողջությամբ ցույց չի տվել, քանի որ նա տղամարդ է եղել: Կարենենք ոչ թե չեն թողել, որ ինքը տաքանա, այլ նրանց տունը ջեռուցում չի եղել: Ջեռուցում եղել է միայն Կարենի մոր ննջարանում, իսկ իրենց սենյակում ընդհանրապես չի եղել: Չի ասում, որ նրանք միտումնավոր չեն միացրել ջեռուցումը, որ ինքը չտաքանա, այլ ուղղակի նրանց ասելով ջեռուցման գումարը շատ է կազմել: Իր կարծիքով տունն է եղել պատճառը, որ Կարենն իրեն տանից հանել է, քանի որ նա ասել է, որ մինչև տան հարցը չլուծի չի թույլատրի, որ վերադառնա: Իրեն տանից հանել են, որ ստիպված լինի մայրիկից պահանջել, որպեսզի նրան պատկանող տունը գրանցեն իր անվամբ: Երբ հեռանալուց հետո Մոսկվայից վերադարձել է և ասել, որ եկել է երեխայի հետևից, Կարենն ասել է, որ երեխային չի ստանա, եթե ցանկանում է, ապա կարող է ստանալ միայն դատարանի միջոցով: Եթե երեխան չլիներ, ինքը ոստիկանություն չէր դիմի և այդպես էլ կհեռանար Կարենից: ID քարտ ունի, որը Կարենը չի վերադարձրել իրեն: Այժմ ապրում է իր հայրական տանը: Խոսակցություն եղել է, որ Կարենը երեխային տա, ինքն էլ բողոքը հետ վերցնի: Տեղյակ չէ, ամբաստանյալն արդյոք հանդիպել է իր բարեկամներին, որպեսզի վերջիններս էլ իրեն ասեն, որ բողոքը հետ վերցնի:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ տուժող Հելեն Քոչարյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ` Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որոշում կայացրեց հրապարակել վերջինիս նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում տուժող Հելեն Քոչարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2003 թվականին ամուսնացել է ազգությամբ ռուս Ալեքսանդր Գերասիմենկոյի հետ, ում հետ համատեղ ամուսնական կյանքում փաստացի գտնվել են 2 տարի և ունեցել են դուստր` Վալերիա Գերասիմենկո անուն ազգանունով, ով բնակվում է մոր` Բուրաստան Ավետիսյանի հետ միասին` ՌԴ-ում: Ամուսնալուծվելուց հետո Վ.Գերասիմենկոյի հետ գնացել է Մոսկվա և համատեղ բնակվել ծնողների հետ միասին: 2014 թվականի սկզբին սոցիալական կայքերով շփվել է Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի հետ, ով իրենից 11 տարի փոքր է: Վերջինիս հետ սոցիալական կայքերով շփվել է մոտ 2 ամիս, որի ընթացքում իրենց միջև ձևավորվել է ընկերություն: Սիրահարվել է Կ.Հովսեփյանին և գայթակղվել նրա հետ Երևանում հանդիպելու առաջարկով: 2014 թվականի փետրվար ամսին միայնակ եկել է Երևան: Երևանում ունեն հայրական տուն` Բադյան 2-35 հասցեում: Այդ ժամանակ հանդիպել է Կ.Հովսեփյանին, ում հետ ընկերություն են արել մոտ 6 ամիս: Նա այդ ընթացքում ցանկություն է հայտնել ամուսնանալ՝ լավ իմանալով, որ ինքը նախկինում ամուսնացած է եղել, ունի դուստր և այդ ամենի հետ ինքը հաշվի նստելով է իրեն ամուսնության առաջարկություն արել և միաժամանակ ցանկություն հայտնել գնալ Մոսկվա քաղաք, հանդիպել իր հարազատներին: Կարենը եկել է Մոսկվա քաղաքում գտնվող իրենց տուն և հանդիպել իր մոր հետ: Կ.Հովսեփյանը ցանկացել է իր մորը` Բուրաստան Ավետիսյանին համոզել, որ ինքը լրիվ լուրջ նպատակներով ցանկանում է իր հետ ամուսնանալ, սակայն մայրն ի սկզբանե հասկացել է Կ.Հովսեփյանի ով լինելը և շահադիտական դրդումներով իր հետ ամուսնանալու նպատակը, այդ իսկ պատճառով էլ հենց սկզբից դեմ է եղել իրենց ամուսնությանը և իրեն անընդհատ ասել է, փորձել հասկացնել, որ Կ.Հովսեփյանն ¬իրեն չի սիրում, նա իրականում ունի շահադիտական նպատակներ: Ինքն էլ իր հերթին իր մորը հակառակն է փորձել համոզել: Չնայած, որ մայրը դեմ է եղել իրենց ամուսնությանը, սակայն իրեն խղճալով օգնել է իրենց` բնակարան վարձել, հոգալցել իրենց ապրուստը: Մայրն այդ ժամանակ իրենց համար առանձին տուն է վարձել Մոսկվա քաղաքում, որտեղ ապրել են ինքը, Կ.Հովսեփյանը և անչափահաս դուստրը: Իրենց ապրուստը հոգացել է մայրը: 2015 թվականի սեպտեմբերին իրենք՝ Կ.Հովսեփյանի և դստեր հետ տեղափոխվել են ՀՀ և բնակվել Կ.Հովսեփյանի մայրական տանը` Երևան քաղաքի Ռուբինյանց 7-15 հասցեում գտնվող բնակարանում: Այդ տանն իրենք սկզբից բնակվել են 6 հոգով` ինքը, Կ.Հովսեփյանը, իր դուստրը, սկեսուրը՝ Մարգարիտա Արզումանյանը և տալը Սոնա Հովսեփյանը` իր 6 ամսական երեխայի հետ միասին: Վերջինս նույնպես փաստացի ամուսնալուծված է եղել: Հենց երկրորդ օրվանից սկեսուրն սկսել է իրեն վիրավորական արտահայտություններով դիմել, ակնհայտորեն ցույց տալով, որ դեմ է իրենց ամուսնությանը: Սկզբից պատճառ է բերել աղջկան, հետո պատճառաբանել, թե հերիք չէ, որ ինքն ամուսնալուծված է, գումարած դրան երեխայի հետ է եկել և դեմ է եղել երեխայի կողմից դպրոց գնալուն, ասելով, որ իրենց խայտառակ են անում: Լարված հարաբերությունների պատճառով երեխային ուղարկել է ՌԴ` տատիկի մոտ: Այդ ժամանակվանից սկսվել են իր անհաջող օրերը: Կ.Հովսեփյանի կողմից սկսվել են իր հանդեպ հոգեճնշիչ գործողությունները, որոնք արտահայտվել են նրա մոտ չնչին առիթներից: Վիճաբանությունները միշտ ուղեկցվել են Կ.Հովսեփյանի կողմից իր նկատմամբ բռնություններով ֆիզիկական ուժ գործադրելով, հոգեկան տառապանք պատճառելով: Նրա մայրն է հրահրել, որ իրենք վիճեն: 2016 թվականի հունվարի 21-ին ծնվել է իրենց որդի Ալբերտ Հովսեփյանը: Ինքը հենց սկզբից իր բնավորության համաձայն` պահպանել է տան մաքրությունը, կատարել հարսի իր չգրված պարտականությունները:
Այն հարցին, թե ինչ նպատակ էր հետապնդել Կ.Հովսեփյանն իր նկատմամբ ֆիզիկական կամ հոգեկան բռնություններ գործադրելով, Հ.Քոչարյանը պատասխանել է, որ իր մայրն իրենց կողմից Երևան տեղափոխվելուց հետո նույնպես, իրենց օգնել է գումար ուղարկելով, որի ժամանակ Կ.Հովսեփյանի հարաբերություններն իր նկատմամբ լավացել են, հենց գումարը վերջացել է, Կ.Հովսեփյանը նորից վատ է վարվել իր հետ: Մայրը մեկ ամսվա հաճախականությամբ իր անվամբ «Զոլոտայա Կորոնա» փոխանցման ծրագրով ուղարկել է 120-160 հազար ՀՀ դրամին համարժեք 15-20 հազար ՌԴ ռուբլի: Ծննդաբերության ժամանակ էլ է մայրը գումար ուղարկել: Կ.Հովսեփյանը ոչնչով չի զբաղվել, չի աշխատել, ծախսել է իր մոր ուղարկած գումարները, որոնք հենց ստանալուց հետո վերցրել է իր մոտ: Կ.Հովսեփյանի կողմից իր նկատմամբ գործադրվող ֆիզիկական բռնություններից կարողացել է առանձնացնել 2016 թվականի ապրիլ ամսին նրա կողմից այրվող ծխախոտը ձախ ձեռքի դաստակի դրսային մակերեսին հանգցնելը: Դա սկսվել է նորից Կ.Հովսեփյանի մոր հրահրումով, ով կրկին իր որդուն տրամադրել է իր դեմ և Կ.Հովսեփյանն իր կամքին հակառակ իրեն պարտադրել է նշումների համար նախատեսված փոքրիկ, դեղին գույնի թղթի վրա իր թելադրանքով գրել տալ իր մայրական իրավունքներից հրաժարվելու վերաբերյալ գրություն: Ինքը հակառակվել է նրան, նրան աղաչել, խնդրել, չոքել գետնին, որ նման բան իրեն չպարտադրի, սակայն Կ.Հովսեփյանը ձեռքերով խփել է իր գլխին, քաշել իր մազերից, ասել է, որ գրի, թե չէ իրեն հոգեբուժարան կուղարկի: Մատիտի սուր ծայրով խփել է իր գլխին և վերջում նա կարողացել է նկարագրված տարբեր բռնություններով գրել տալ, որ ինքը հրաժարվում է իր երեխայից: Ինքն այդ ժամանակ լացել է, բայց չի բղավել, որի ժամանակ Կ.Հովսեփյանի մայրը հաստատ տանն է եղել: Նրա մայրը չի միջամտել և հաստատ ուրախ էլ կլիներ, որ Կ.Հովսեփյանն իրեն այդ օրն է գցել: Ինքը մի կերպ է գրել, սակայն Կ.Հովսեփյանն իրեն մի քանի անգամ է գրել տվել նույն տեքստը, քանի որ սկզբից վատ ձեռագրով է այն գրել, իսկ Կ.Հովսեփյանը կրկին ֆիզիկական ցավ պատճառելով իրեն ստիպել է նորից գրել, որ ձեռագիրն ընթեռնելի լինի: Այդ ժամանակ Կ.Հովսեփյանն իր ձեռքին հանգցրել է այրվող ծխախոտը և հետո նորից է այն միացրել, ծխել և նորից հանգցրել ձեռքին, այն ճզմելով ձեռքի վրա, որից ինքը խիստ ֆիզիկական ցավ է զգացել և հոգեկան տառապանք ապրել` այդ թուղթն իր կամքին հակառակ գրելով: Կարենի կողմից կոնկրետ նմանատիպ արտառոց ծեծելու դեպքեր չի կարող առանձնացնել, բայց նա ամեն անգամ չնչին առիթով, երեխային իր կողմից իբր վատ խնամելու, հետևելու առիթներով իրեն անընդհատ ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել, ասել, որ կյանքը դժողք է դարձնելու` նպատակ ունենալով իրեն տանից վռնդելու, կամ, որ ինքն իր կամքով հեռանա: Ինքն էլ երեխայի համար ստիպված դիմացել է նման զրկանքներին, քանի որ Կ.Հովսեփյանն իրեն ասել է, որ իրեն զրկելու է երեխայից, արդեն ունի իր կողմից գրված գրությունը, որը կօգտագործի իր դեմ: Նրան բազմիցս խնդրել է ոչնչացնել այդ գրությունը, սակայն նա նման բան չի արել: Եղել են դեպքեր, երբ Կ.Հովսեփյանը դիտմամբ տունը չի ջեռուցել, հեռուստացույցը չի թողել, որ ինքը միացնի, զրկել է իր դստեր հետ հեռախոսով շփվելուց: Առաջին ամուսնուց ամուսնալուծվել է 2007 թվականին, նրան վերջին անգամ տեսել է մոտ 6 տարի առաջ: Նա մահացել է 2016 թվականի ամռանը: Ամուսնալուծվելուց հետո նրա հետ երբևէ չի միացել, իրենք միմյանց հետ երբեք այլևս կապ չեն ունեցել: Կարեն Հովսեփյանի հետ միշտ նույն սենյակում են գիշերել, ունեցել են համատեղ ամուսնական կյանք, ուղղակի վերջին երեք ամիսներին ունեցել են ավելի լարված հարաբերություններ: Որևէ հոգեկան խնդիրներ չունի և չի էլ ունեցել, հոգեկան որևէ կլինիկա երբեք չի այցելել և որևէ տեղում չի հաշվառվել:
Սուտ է, որ իր և Կ.Հովսեփյանի միջև պայմանավորվածություն է եղել իրենց երեխան մեկ տարեկան դառնալուց հետո իր կողմից երեխային կամավոր Կ.Հովսեփյանին հանձնելու վերաբերյալ, ինչի հետ կապված տվյալ գրությունը գրել է 2017թ. փետրվարին, երբ հեռացել է այդ տանից: Ինքը երբեք իր երեխայից չի հրաժարվել ու չի հրաժարվելու, պայքարելու է մինչև վերջ իր երեխայի համար և պնդել է իր կողմից տրված ցուցմունքները: Կ.Հովսեփյանի դեմ ավելի վաղ չի բողոքել իր երեխայի համար, որովհետև սիրել է Կ.Հովսեփյանին, մտածել է, որ ամեն ինչ դեպի լավը կփոխվի, այդ հույսով ապրելով չի բողոքել, ցանկանալով փրկել իր ընտանիքը: Մի քանի անգամ դեպքեր են եղել, որ Կ.Հովսեփյանն իրեն տանից դուրս է հանել, որոնց ժամանակ նա գնացել է իր հորաքրոջ` Նելլի Քոչարյանի տուն, այնուհետև զանգել և Կ.Հովսեփյանին խնդրել է տուն վերադառնալու համար: 2017 թվականի փետրվարին մտածել է հերթական դեպքն է, որի ժամանակ Կ.Հովսեփյանն իրեն ասել է, որ գնա և տան հարց լուծի, որից հետո վերադառնա և երեխային կստանա: Այդ պատճառով այդ ժամանակ ոստիկանություն չի դիմել, այլ գնացել է Մոսկվա, որ մորից օգնություն խնդրի, տան հարց լուծի: Այդ ժամանակ մայրն առողջական խնդիրներ է ունեցել, «քիմիա» է ընդունել ու այդ պատճառով չէր կարող գալ ՀՀ: 07.02.2017թ. Մոսկվա մեկնելիս, երբ օդանավակայանում ցանկացել է անձնագրային բաժնով անցնել, իրեն ասել են, որ ինքը լինելով ՌԴ քաղաքացի, իր կացության 3 ամիս ժամկետն անցել է: Հայտնել է, որ ունի նաև ՀՀ նույնականացման քարտ, որը նույնպես անձնագիր է համարվում և այդ կապակցությամբ զանգահարել է Կ.Հովսեփյանին և հարցրել այդ քարտի համարը: Իր փաստաթղթերը Կ.Հովսեփյանն իրեն տանից վռնդելուց հրաժարվել է տալ: Այդ փաստաթղթերի թվում են եղել նույնականացման քարտը, ՀՀ անձնագիրը, ամուսնության վկայականը, երեխայի ծննդյան վկայականը, իր ապահովագրական փաստաթղթերը: ՌԴ-ի անձնագրի ամուսնության մասին վկայող էջն էլ Կ.Հովսեփյանը պոկել է: Դա իմացել է ՌԴ-ում, երբ նոտարական գրասենյակում իր դստեր թղթերի հետ կապված փաստաթղթավորում են արել: Կորցրել է մեկ շաբաթ, մինչև շտկել է այդ թերությունը: Իսկ իր ՌԴ անձնագիրը Կ.Հովսեփյանն իրեն տվել է այն մտքով, որ ինքը կգնա ՌԴ և տան հարց կլուծի: Իր կողմից Կ.Հովսեփյանի հետ համատեղ բնակվելու ողջ ընթացքում օգտագործել է Կ.Հովսեփյանի անվամբ հաշվառված և նրա կողմից իրեն տրված հեռախոսահամարները: Կ.Հովսփյանը շատ հաճախ է փոխել իր հեռախոսահամարները, քանի որ ինքն իր մոր հետ Կ.Հովսեփյանի կողմից տրված համարով մի քանի անգամ զանգելուց հետո, երբ փոխանցված գումարն ստացել է Բ.Ավետիսյանից, Կ.Հովսեփյանն իր հետ լավ է եղել, այնուհետև այդ հեռախոսաքարտը վերցրել է իրենից, տևական ժամանակահատված իրեն առանց հեռախոս է թողել, այնուհետև, երբ կրկին գումարի կարիք է ունեցել, քանի որ չի աշխատել և եկամտի աղբյուր չի ունեցել այդ ժամանակ, նոր համար է իրեն տվել: Այդ պատճառով չի հիշում նրա կողմից իրեն տված հեռախոսահամարները: 2017 թվականի փետրվար ամսվա սկզբներին, երբ Կ.Հովսեփյանն իրեն վռնդել է տանից, ինքն օգտագործել է 093-98-49-80 հեռախոսահամարը, որով նրա հետ կապնվել է նաև օդանավակայանի անձնագրային բաժնից: Սակայն, երբ ետ է վերադարձել Մոսկվայից ՀՀ, այդ համարն արդեն անջատված է եղել: Կ.Հովսեփյանը միշտ օգտագործել և օգտագործում է 098-881-881 հեռախոսահամարը: Կարեն Հովսեփյանը տարբեր պատճառաբանություններով փաստացի խոչընդ և թույլ չի տալիս, որ երեխային տեսակցի, մինչև դատարանի որոշումը կայացվելը, որն իրեն կրկին հոգեկան լուրջ տառապանքներ է պատճառում:
Հ.Քոչարյանը նշել է, որ Կ.Հովսեփյանի կողմից իրեն 06.02.2017թ. տանից վռնդելու հետ կապված տեղեկություններ տրամադրելու ժամանակ, որպես ելակետային տվյալ վերցրել է Կ.Հովսեփյանի կողմից կիրակի օրով եկեղեցի գնալու փաստը, սակայն, եղել են օրեր, երբ Կ.Հովսեփյանը շաբաթ օրով նույնպես գնացել է եկեղեցի: Շատ հնարավոր է, որ նա այդ անգամ շաբաթ օրով է գնացել եկեղեցի, որն իր մեջ չի տպավորվել, որպես շաբաթ օր և այդ օրը նրա համար եղել է ազատ օր, որի ժամանակ գնացել են եկեղեցի, իր մոտ այդ օրը տպավորվել է որպես կիրակի, հետևաբար իրավապահ մարմիններին դիմելուց առաջ, գտնվելով ծայրահեղ լարված վիճակում, օրացույցով նայել է 2017թ. փետրվար ամսվա առաջին կիրակին, որը համընկել է 05.02.2017թ.: Եկեղեցու հաջորդ օրն էլ նա իրեն վռնդել է, որն էլ կարծում է, որ եղել է 06.02.2017թ.: Խնդրել է այդ մեկ օրվա հետ կապված իր շփոթմունքը հիմք չընդունել, մոլորեցնելու միտք և ցանկություն չի ունեցել, դա ընդամենը իր կողմից հոգեպես ընկճված վիճակում գտնվելու հետևանքով է, օրերն իր մոտ ամսաթվով չի տպավորվել, դրանք իր կյանքի ամենածանր օրերն են եղել: Այսինքն` եթե չի եղել 06.02.2017թ. Կ.Հովսեփյանի կողմից իրեն վռնդելու օրը, ապա դա եղել է դրա նախորդող օրը` 05.02.2017թ., բայց ոչ նրանց կողմից ասված 2017թ. փետրվարի 3 կամ 4-ը, հետևապես նրանք նույնպես ճիշտ չեն հիշել Կ.Հովսեփյանի կողմից իրեն վռնդելու օրը, կամ հիշելով հանդերձ այլ օր են հայտնել: Ծանր հոգեկան ապրումների մեջ գտնվելով` Կ.Հովսեփյանի կողմից իրեն վռնդելուց հետո, երբ գնացել է և գիշերել հորքուրի` Նելլի Քոչարյանի Ավան-Առինջ թաղամասում գտնվող տանը, անգամ չի էլ հիշում, թե ինչքան է նրանց տանը մնացել: Այդ ժամանակ նորմալ չի քնել, ամբողջ օրը լացել է, գտնվել դեպրեսիայի մեջ և իր մոտ տպավորվել է, որ հորաքրոջ տանը գիշերել է 1 օր, այնինչ ինքն այնտեղ մնացել է 2 գիշեր: Կ.Հովսեփյանի կողմից վռնդվելուց հետո, ուղիղ գնացել է հորաքրոջ տուն, Կ.Հովսեփյանի տված 1000 դրամը տվել է տաքսուն, և հորաքրոջ տանից ուղիղ գնացել է օդանավակայան: Անգամ հորաքրոջ տված 5000 դրամով է գնացել օդանավակայան և ճանապարհին իր պատվիրած տաքսիով մտել է Կ.Հովսեփյանենց շենքի բակ, Կ.Հովսեփյանին խնդրել, որ երեխային իջեցնի նրան տեսնելու համար, որից հետո գնալով օդանավակայան` մեկնել է ՌԴ: Եթե իր անձնագրի մեջ այդ անգամ չֆիքսվեր, որ ինքը 07.02.2017թ. է մեկնել ՀՀ-ից ՌԴ, ապա կրկին հաստատ օր չեր կարող ասել, թե երբ էր Կ.Հովսեփյանն իրեն տանից վռնդել: Մեկնելու օրը 07.02.2017թ. Կ.Հովսեփյանին զանգահարել է օդանավակայանից, երբ անձնագրային բաժնում խնդիր է առաջացել, որը հարթվել է: Այդ ժամանակ իրեն զանգահարել է նաև հորաքույր Նելլին և անհանգստացած հարցրել, թե ինչ եղավ, որևէ խնդիր արդյոք չի առաջացել իր հետ: Հորաքույրն իրեն զանգել է իր համարին 055-38-88-93 հեռախոսահամարով:
Կ.Հովսեփյանի կողմից իրեն վռնդելուց հետո, երբ գնացել է հորաքրոջ տուն, իր հեռախոսի մեջ գումար չի եղել, ինչի պատճառով ինքնաթիռի տոմսի հետ կապված զանգահարել է ՌԴ-ում գտնվող իր աղջկան և նրան խնդրել է, որ զանգահարի իր հորաքույր Իրինային և նրան հայտնի իր հետ կապնվելու վերաբերյալ: Իրինան իր համար տոմս է պատվիրել և նրա միջոցներով մեկնել է ՌԴ: Կ.Հովսեփյանի կողմից նմանատիպ բռնություններ իր հանդեպ եղել են նաև Մոսկվայում, որոնց վերաբերյալ մանրամասներ է ներկայացրել միայն Կ.Հովսեփյանի կողմից լուսատեսանկարահանման տվյալներ ներկայացնելուց հետո:
Կ.Հովսեփյանի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացված նկարների և տեսագրությունների հետ կապված տուժողը հայտնել է, որ նկարներում պատկերված է ինքը, այդ նկարները կատարվել են Կ.Հովսեփյանի կողմից: Այդ նկարներում իր ձախ ձեռքի դաստակի դրսային մակերեսին երևում են վնասվածքների հետքեր, որոնք նույնպես կատարվել են Կարեն Հովսեփյանի կողմից մինչև 2016թ. ապրիլ ամիսը, իսկ ավելի կոնկրետ 2015թ. ամռանը, ՌԴ-ի Մոսկվա քաղաքում` կոնկրետ ամիս չի կարող նշել, բայց իր ու Կ.Հովսեփյանի կողմից ՀՀ գալուց մոտ 2 ամիս առաջ: Այդ ժամանակ արդեն հղի է եղել, երբ Կ.Հովսեփյանն իր նկատմամբ բռնություն է գործադրել, երբ նրա հետ զրուցել են իր մորից` Բ.Ավետիսյանից: Կ.Հովսեփյանը Բ.Ավետիսյանին չի հավանել, ասել է, որ մայրն իր պես փեսա էլ որտեղից է գտնելու իր պես աղջկա համար, իր բոլոր բարեկամները պետք է ուրախ լինեն, որ ինքը, ջահել տղա լինելով, ամուսնացել է ամուսնացած բաժանված և նախկին ամուսնուց երեխա ունեցող աղջկա հետ: Նա այդ ժամանակ ծխախոտով իր հիշելով 2-3 անգամ այրել է ձախ դաստակի դրսային մակերեսը, ինչի հետևանքով իրեն պատճառվել է ուժեղ ցավ: Սակայն դրա հաջորդ օրը Կ.Հովսեփյանն իրենից ներողություն է խնդրել, իր ձեռքը մշակել «պերեկիսով» և դեղամիջոցներով, որ հետքերը չմնային, և Կ.Հովսեփյանն իրեն մեղավոր է զգացել իր կատարածի համար: Ինքն էլ, նրան սիրելով, ներել է այդ արարքը: Բացի տվյալ ծխախոտով իր ձեռքն այրելը, Կ.Հովսեփյանը Մոսկվայում իր նկատմամբ ևս այլ անգամներ բռնություններ է գործադրել, որոնք արտահայտվել են կրակայրիչով նույն ձախ ձեռքի դաստակի դրսային հատվածին և մարմնի այլ մասերին ուժեղ խփելով, որոնք կապտել են, անգամ սևացել: Այդ նկարներում և տեսագրությունում ձեռքերի վրա առկա վնասվածքները նույնպես Կ.Հովսեփյանի կողմից են կատարվել: Կ.Հովսեփյանն ուղղակի 2017թ. հունիսի 27-ին խորամանկ քայլ է կատարել, իրենց երեխային` Ալբերտ Հովսեփյանին վերադարձրել է իրեն և օրեր անց գնացել իրենց տեսակցելու, որի ժամանակ անընդհատ իրեն փորձել է համոզել, որ բողոքը հետ վերցնի, անգամ իր քրոջ ամուսին Արմենին է դիմել, խնդրանքով, որ, քանի որ երեխային հանձնել է, ինքը բողոքը հետ վերցնի: Չի համաձայնվել Կ.Հովսեփյանի առաջարակին: Այդ ժամանակ Կ.Հովսեփյանն անգամ իր հետ հանդիպման ժամանակ խոսակցություններ է իր հետ տարել և փորձել ձայնագրել, թե իբր ինքն իրեն երբեք չի ծեծել, կամ ձեռքը չի այրել և փորձել է դա վերագրել նախկին ամուսնուն, ումից 10 տարի առաջ է բաժանվել և նախկինում չի տեսել: Անգամ իրեն համոզել է, որ համերաշխության գան: Սակայն Կ.Հովսեփյանը տեսնելով, որ ինքը նրա պրովոկացիոն խոսակցություններին չի զիջում, այսինքն` Կ.Հովսեփյանն ի օգուտ իրեն ձայնագրություն չի կարողանում անել, զայրացած հեռացել է և 2 օր անց երեխային տեսնելու և մի քանի ժամով իրենց տուն տանելու պատրվակով երեխային տարել է ու չի վերադարձրել: Ինքը դիմել է խնամակալության հանձնաժողովին, որից հետո Կ.Հովսեփյանը իրեն է վերադարձրել երեխային: Կարծում է և համոզված է, որ Կ.Հովսեփյանն իմանալով, որ իրեն մեղադրանք են առաջադրել, ամեն գնով ցանկանում է իր «կաշին փրկել» և իր կողմից Մոսկվայում կատարած արարքով 2016թ. ապրիլ ամսվա արարքը կասկածի տակ դնել: Նա անգամ ակնարկել է, որ սուտ մատնության հոդվածն իր ճշտածի համաձայն քիչ պատիժ է նախատեսում և «ուսլովնի» կարող է մարդ դուրսը մնալ: Այդ թեմաներն անգամ փեսայի հետ է զրուցել, իսկ փեսան հիմա գտնվում է ՌԴ-ում, որտեղ մշտապես ապրում է և ՌԴ քաղաքացի է: Պնդել է, որ ձախ ձեռքի դաստակի վնասվածքները Կարեն Հովսեփյանն է կատարել և 2015 թ. ամռանը և 2016թ. ապրիլին: Վերջին անգամ ձեռքն այրելուց անգամ հիշում է, որ Կ.Հովսեփյանն ասել է. «Հիշում ես, որ Մոսկվայում ձեռքդ ոնց եմ վառել»,- և ձեռքը բռնելով նույն ձևով, անգամ նույն տեղերով ձեռքին ծխախոտ է հանգցրել, այդ անգամ 4 տեղով: Նրա կողմից Մոսկվայում այրածների հետևանքներն ավելի թույլ էին, քան Երևանինը, անգամ անցել էին: Իսկ Երևանի վնասվածքներն ավելի ցավոտ են եղել ու խորը: Օրենքներին լավ չի տիրապետում, այդ պատճառով փաստաբան է վարձել, և երբ գնացել է դատաբժշկական փորձաքննության, այդ մասին զրուցել է փաստաբանի հետ, ով իրեն բացատրել է, որ Մոսկվայում կատարած արարքի համար ՀՀ-ում չեն կարող դատվել, և ինքը մտածելով, որ մեկ այրելու արարքը` խոշտանգումը, բավական կլինի Կ.Հովսեփյանին պատասխանատվության ենթարկելու համար, Մոսկվայի դեպքերի մասին չի հայտնել: Կարող է նկարներ ներկայացնել, որ մինչև Կ.Հովսեփյանի հետ ամուսնանալն իր ձեռքի վրա նման բաներ չեն եղել:
Տուժող Հելեն Քոչարյանը հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքն ամբողջությամբ ճիշտ է: Որևէ մեկն իր նկատմամբ ազդեցություն չի ունեցել, չի ստիպել: Պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքը: Կարենն իրեն տանից հանել է փետրվարի 05-ին, ինքն ուղղակի մեկ օր տարբերությամբ շփոթել է օրը: Երբ ապրել է Կարենի տանը, չի հասկացել, թե իր հետ ինչ է կատարվել, իրեն այդ ամենը նորմալ է թվացել: Սակայն, երբ նրանից բաժանվել է, մտածել է, շփվել է հարազատների հետ, հասկացել է, որ Կարենն ունեցել է շահադիտական նպատակներ: Կարենն իրեն ասել է, որ տան հարցը լինի, կարող է իրեն լիազորագիր տալ և ինքը կվաճառի տունը: Երևանում ծխախոտով իր ձեռքն այրելու ժամանակ Կարենի մայրը եղել է տանը: Հստակ օրը չի հիշում, թե Կարենը երբ է այրել իր ձեռքը: Հիշում է, որ ինքն այդ ժամանակ եղել է հղիության 2-3-րդ ամսում: Հավանաբար եղել է ապրիլ ամսին:
Դատական քննության ընթացքում վկա Մարգարիտ Արզումանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի մայրը: Իր բնակարանը շատ մեծ է, որը բաժանել է երկու մասի, մեկում ապրել է ինքը, իսկ մյուսում` Կարենը և Հելենը: Նրանց առաջարկել է տունը վաճառել, որպեսզի նրանք հնարավորություն ունենան առանձին ապրել, սակայն գնորդ չի գտնվել: Ապրել են լուռ, իր և Հելենի միջև վիճաբանություն, կռիվ, որևէ խոսակցություն չի եղել: Կարենը գնացել է աշխատանքի, երեկոյան տուն է վերադարձել, հաց կերել և գնացել իր սենյակ` համակարգչի մոտ: Հելենն էլ միշտ եղել է նրա կողքին: Ինքը հիմնականում գտնվել է ճաշասենյակում, հիմնականում ճաշն ինքն է պատրաստել և չի խառնվել Կարենի և Հելենի անձնական կյանքին: Երբ Հելենը գնացել է ծննդատուն` նրա և երեխայի հագուստներն ինքն է գնել, լվացել, արդուկել: Երեխային 4-5 ամիս ինքն է լողացրել: Եղել է, որ օրերով իր քրոջ տուն է գնացել և Հելենն այդ ընթացքում տանը մենակ է գտնվել: Հելենը վատ պայմաններում չի ապրել: Հելենի նպատակն է կրկին վերադառնալ Կարենի մոտ: Նա մտածում է, որ որպես կին լավը չի եղել և ցանկանում է կրկին վերադառնալ Կարենի մոտ: Երբևէ չի տեսել, որ Կարենն ու Հելենը վիճեն: Ինքն է միայն Կարենի բացակայության պայմաններում մոտ երկու անգամ գոռացել Հելենի վրա` երեխայի նկատմամբ անփույթ պահելաձևի համար: Մեկ անգամ էլ պատճառ է եղել Հելենի կողմից գազօջախի գազը բաց թողնելը: Հելենը վիճող անձնավորություն չէ, նա պասիվ մարդ է, կռիվ չի հրահրել: Իրենց հարևանները կարող են փաստել, որ իրենց տանից երբևէ ոչ մի ավելորդ ձայն չի լսվել: Հելենի մասին ոչ լավը, ոչ վատը չի կարող ասել, նա պասիվ, չձգտող մարդ է: Ապրել են սովորական հայկական ընտանիքի պես, չի խառնվել Հելենի և Կարենի անձնական կյանքին: Հելենին ընդունել է սովորականի պես: Շատ հոգատար է եղել թոռնիկի նկատմամբ, հիմնականում ինքն է եղել նրա կողքը: Հիմնական հոգսը Կարենի վրա է եղել: Հելենը միայն կերակրել է երեխային: Հելենի վարքագիծը եղել է չեզոք վարքագիծ: Իրենց տանն ընդհանրապես վիճաբանություն տեղի չի ունեցել: Չգիտի, թե Հելենն ինչու է գնացել տանից: Բազմաթիվ դեպքեր են եղել, որ նա գնացել է, իսկ այնուհետև հետ վերադարձել: Հելենի գնալուց հետո որդին իրեն հայտնել է, որ Հելենն ասել է, որ չի կարող ապրել այդ կյանքով, չի ցանկացել ապրել առանց ամուսնական հարաբերությունների: Հետագայում է իմացել, որ Կարենը և Հելենը, որպես ամուսիններ, իրար հետ կապ չեն ունեցել: Կարենը Հելենին ասել է, որ նրան որպես կին չի ընդունում, դրա համար էլ Հելենը չի ցանկացել ապրել այդ պայմաններում: Ինքն ամբողջ օրը գտնվել է տանը և ոչ մի վիճաբանություն Կարենի և Հելենի միջև չի եղել: Նրանք ապրել են սովարական, հանգիստ մթնոլորտում` առանց վիճաբանության: Ընտանիքի ծախսերը հոգում են ինքն ու որդին: Ինքն ստանում է 45.000 ՀՀ դրամի չափով թոշակ, բացի այդ, անհրաժեշտության դեպքում օգտվում են նաև իրեն պատկանող հողի վաճառքից ձևավորված գումարից: Երեխայի ծնվելու ծախսերը կատարել են իրենք: Երբ իրեն հրավիրել են քննչական բաժին, քննիչը չի թույլատրել, որ ինչ-որ բան խոսի, ասել է, որ հարցադրում կանի, իսկ ինքն էլ պետք է պատասխանի այո կամ ոչ: Հելենին և երեխային ընդունել է շատ լավ, որպիսի փաստը կարող են հաստատել դստեր սկեսուրն ու սկեսրայրը: Հելենի մայրիկին երբևէ չի տեսել, նրան չի ճանաչել: Հելենն իր կամքով է իրենց տուն եկել: Համաձայնվել է նրան ընդունել, քանի որ նա հղի է եղել: Իր որդին նախկինում եղել է նշանված, սակայն դա կարճ է տևել: Բաժանվելու պատճառ է եղել այն, որ նրանց առաջարկել է ամուսնանալուց հետո առանձին ապրել: Այդ աղջկա անունը չի հիշում, նրա հետ կապված ոչ մի խնդիր չի եղել: Այդ աղջիկն ինքնասպանության չի դիմել, միմյանց հետ ունեցել են լավ հարաբերություններ, վերջինս միշտ զանգահարել է` իր որպիսությունն իմանալու նպատակով: Երեխայից հրաժարվելու մասին Հելենի գրության վերաբերյալ տեղեկացել է քրեական գործի քննության սկզբում: Հելենին ոչ ոք տանից չի հանել, նա իր կամքով է հեռացել: Հրաժարվել է Հելենի հետ առերեսումից, քանի որ մտածել է, որ դա անիմաստ է` քննիչը չի թույլատրել իրեն խոսել, ուղղակի ասել է, որ հարցադրումներին պատասխանի այո կամ ոչ: Իրենց տանն ապրելու ընթացքում Հելեն Քոչարյանը ոչ մի վնասվածք չի ունեցել: Խոհանոցում նստած ճաշելիս են եղել, երբ Հելենի ձեռքին խալին նմանվող բան է տեսել, նրանից հարցրել է, թե ինչի հետքեր են, վերջինս ասել է, որ ձեթի վառելուց է առաջացել: Որոշ ժամանակ անց հուզվել է, հայտնել է, որ իր քույրն ու մայրն իրեն լավ չեն վերաբերվել, իրեն պահել են ստրուկի պես, և անկեղծանալով հայտնել է, որ իր նախկին ամուսինն է իր ձեռքը վառել: Հասկացել է, որ Հելենը դրանք հորինում է: Իր ներկայությամբ Հելենը երբեք բռնության չի ենթարկվել: Հելենի և Կարենի ամուսնությունը եղել է ձևական: Իր կարծիքով այս ամենը նրա համար է, որպեսզի Հելենը վերադառնա Կարենի մոտ: Ըստ իրեն` Հելենը մտածում է, որ կամ կվերադառնա Կարենի մոտ կամ կքանդի նրա ընտանիքը: Հելենը տանից հեռացել է առանց երեխայի, նա երեխային չի ցանկացել վերցնել, որպեսզի վերադառնա Կարենի մոտ: Հելենը դիմում գրել է, որ երեխային ցանկանում է տեսակցել շաբաթ և կիրակի օրերին: Հելենն այս ամենը կատարել է, որպեսզի Կարենը կատարի ամուսնական պարտականությունները: Իրենց ֆինանսական դրությունը շատ լավ է: Տուժողի մոր կողմից ֆինանսական օգնություն տրամադրելու մասին ոչինչ չգիտի: Որդին, որպեսզի իրենից գումար չպահանջի, իր կարիքների համար վարկ է վերցրել:
Դատական նիստի ընթացքում վկա Նելլի Քոչարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տուժող Հելեն Քոչարյանը հանդիսանում է իր եղբոր դուստրը, տուժողի հետ ունի բարեկամական հարաբերություններ: Ճանաչում է ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանին, նրա հետ հարաբերությունները չեզոք են: Լսել է, որ Հելենը Մոսկվայից վերադարձել է Երևան, սակայն նա ոչ մի անգամ իրեն չի հանդիպել և չի զանգահարել: Տեղեկացել է, որ Հելենը երեխա է ունեցել և գտնվում է Երևանում: Մի օր տուն է գնացել և միջանցքում անակնկալ ձևով հանդիպել է Հելենին: Վերջինս լաց է եղել և ասել է, որ Կարենն իրեն դուրս է հանել տանից: Իրեն թվացել է, որ պատճառները եղել են կենցաղային, սակայն Հելենից պատճառների մասին չի հարցրել: Հելենեը եղել է առանց երեխայի: Նա նեղված զանգահարել է Կարենին և խնդրել իրեն հետ ընդունել: Այնուհետև, չի հիշում այդ օրն է եղել, թե` հաջորդ, Հելենը բարձր տրամադրությամբ հայտնել է, որ Կարենն իրեն տուն է տանում: Դա եղել է առաջին անգամը, երբ հանդիպել է Հելենին:
Հելենը իրենց տուն գնացել է նաև երկրորդ անգամ: Կնունքի արարողության են եղել և նրա սկեսուրը նրան ասել է, որ խայտառակ է անում իրեն, ամաչում է, որ Կարենն իր հետ է ամուսնացել, որ նա տարիքով մեծ է և իր որդուն ուրիշ աղջիկ կսազի: Հելենը կրկին զանգահարել և խնդրել է հետ վերադառնալ, քանի որ չի կարողացել առանց երեխայի և անհանգստացել է նրա համար: Այդպես, մի կերպ երկրորդ անգամն էլ է հետ վերադարձել: Երրորդ անգամ Հելենը իրենց տուն է գնացել փետրվար ամսին, ճամպրուկը ձեռքին և առանց երեխայի: Հելենը հայտնել է, որ Կարենն իրեն դուրս է հանել տանից: Կարենը Հելենին ասած է եղել, որ կգնաս տան հարցերը կլուծես նոր միայն կվերադառնաս: Հելենը նույնիսկ ճանապարհածախս չի ունեցել: Նրան 5.000 ՀՀ դրամ է տվել և վերջինս գնացել է օդանավակայան: Հելենը գնացել է Մոսկվա, որտեղ 10 օր մնալուց հետո կրկին վերադարձել է Երևան: Մնացած առումներով ինքը բավականին ուշ է իմացել, որ Կարենը բռնություններ է գործադրել Հելենի նկատմամբ: Տեղեկացել է, որ Հելենի նկատմամբ բռնություն է կիրառվել` երեխայից հրաժարվելու վերաբերյալ գրություն կորզելու համար: Տեղյակ է, որ Հելենը և Կարենը միմյանց հետ ծանոթացել են համացանցի միջոցով: Հելենն ասել է, որ սկեսուրն իր եփած ճաշերը չի հավանում, իսկ երբ լվացել է վարագույրները, վերջինս ասել է, թե ով է իրեն թույլատրել լվանալ: Մեկ անգամ էլ կնունքի արարողության ժամանակ փնովել են Հելենի հագուկապը: Հելենը հստակ ինչ-որ պատճառ չի ասել: Այդ ժամանակ, Հելենը հիմնականում Կարենին չի մեղադրել, պատճառաբանել է, որ սկեսուրն է առիթ տալիս, որ Կարենն իր հետ վատ վարվի: Հելենն իր տանը մնացել է մեկ օր, ինչից հետո մեկնել է Մոսկվա: Շատ անգամներ Հելենն իր հեռախոսազանգերին չի պատասխանել և իր հետ կապ է հաստատել միայն մի քանի օր անց: Պատճառաբանել է, թե լոգարանում է գտնվել: Չի ասել, որ իրեն չեն թողնում զանգահարել կամ զանգերին պատասխանել: Ընդհանուր առմամբ Հելենի հետ հեռախոսազանգ է ունեցել մոտ 10 անգամ: Հելենը սիրել է Կարենին և մտածել է, որ ամեն ինչ կհարթվի: Երբ Հելենին հարցրել է, թե որտեղ է գտնվում իրենց տունը, նա հստակ չի իմացել, քանի որ քաղաքին ծանոթ չէ: Հելենը չի պատմել, որ ազատ ելք ու մուտք չունի, սակայն պատմել է, որ իրեն չեն թույլատրել ննջասենյակի դուռը փակի, երբ ցուրտ է եղել և մրսել է: Կարենը երեխային Հելենին չի տվել, ասել է, որ գնա տան հարցերը լուծի նոր վերադառնա: Հելենը մի քանի անգամ ցանկացել է տեսակցել երեխային, սակայն նրան թույլ չեն տվել: Իր կարծիքով մի գուցե շահադիտական դրդումներով է Կարենն ամուսանցել Հելենի հետ: Հելենի` իրենց տուն երեք անգամ գնալու ժամանակահատվածները չի հիշում: Հելենի երեխային տեսել է մեկ անգամ: Հելենը բռնությունների մասին բացարձակ ոչինչ չի հայտնել, հետագայում, երբ նրանից հարցրել է, թե արդյոք նման բան եղել է, վերջինս ոտքի վրա այրվածքի սպի է ցույց տվել, ասել է, որ ծխախոտը հանգցնելու հետևանք է, իրեն ստիպողաբար պարտադրել են, որպեսզի հրաժարվի իր երեխայից: Հետագայում իմացել է, որ Հելենի կողմից երեխայից հրաժարվելը եղել է պարտադրանքի արդյունքում: Տեղյակ է, որ Հելենին ծեծել են, հարվածել են գլխին: Հելենը կոնկրետ դեպք չի պատմել, ներկայացրել է, որ Կարենն իրեն ծեծել է, այրել է ձեռքը, ստիպել է և իրենից գրություն է վերցրել: Չի հիշում, թե Հելենն ինչ հեռախոսահամար է օգտագործել: Իր իմանալով վիճաբանության համար են Հելենին տանից դուրս հանել: Ինքը միշտ իմացել է, որ դա կապված է եղել կենցաղային հարցերի հետ, Հելենի և սկեսրոջ հետ կապված: Բռնության մասին բավականին ուշ է իմացել, երբ որ արդեն երեխայի հարցն է քննարկվել:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վկա Նելլի Քոչարյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ` Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որոշում կայացրեց հրապարակել վերջինիս նախաքննական ցուցմունքի հակասության հատվածը:
Նախաքննության ընթացքում վկա Նելլի Քոչարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հելեն Քոչարյանի պատմելով է տեղեկացել, որ Կարենը նրա կյանքը դժողք է սարքել մայրիկի հրահրումով: Հելենը պատմել է, որ երբ Կարենի հետ ունեցել է նորմալ հարաբերություններ, վերջինիս մայրը նրան կանչել է խոհանոց, խոսել են իրար հետ, որից հետո Կարենը փոխել է Հալենի հանդեպ տրամադրվածությունը, վիճաբանել է Հելենի հետմ նրան նվաստացրել է, ծեծի ենթարկել, բռնության ենթարկել, ծխախոտով այրել է Հելենի ձեռքը և երեխայից հրաժարվելու մասին փաստաթուղթ է պարտադրել, որ գրի: Այդ ամենի մասին իմացել է 2017 թվականին, երբ դատական գործընթաց է սկսվել` կապված երեխայի հետ:
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ վկա Նելլի Քոչարյանը հայտնեց, որ Հելեն Քոչարյանի նկատմամբ բռնի գործողություներ կատարելու մասին իմացել է ամուսնալուծության գործընթացն սկսվելու ժամանակ:
Դատական նիստի ընթացքում դատակոչված փորձագետ Ռիգել Վարդանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ Հելեն Քոչարյանի մոտ հայտնաբերված վնասվածքները ֆիքսվել են եզրակացությամբ: Եզրակացությունում ֆիքսվել են մանրամասն, ինչից ավելին չի կարող հայտնել: Նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը չի հիշում: Եզրակացության մեջ նշել է, որ վնասվածքի բնույթը հնարավոր չէ որոշել, քանի որ վնասվածքների առաջացումից անցել է երկար ժամանակ: Դրանք սպիներ են, որոնց բնույթն ու վաղեմությունը հնարավոր չէ որոշել, սակայն ինչ-ինչ հատկանիշներից ելնելով, օրինակ ինչ-որ բժշկական բնութագրերը, սպիների մակերեսը, կնճռոտված լինելու հանգամանքը, կիսափափուկ համակազմվածքը, գույնը և այլն կարող են ուղղորդել, իսկ վնասվածքի բնույթն ու վաղեմությունը հստակ որոշել հնարավոր չէ, քանի որ վնասվածքներն առաջացել են վաղ և չկան դրա վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթեր, որոնցում հստակ ֆիքսված կլինեին վնասվածքի նախնական տվյալները, բնութագրերը: Պնդում է եզրակացության արդյունքները և ավելացնելու այլ բան չունի: Տուժողի ոտքի սպիի հետ կապված հայտնեց, որ դա հանդիսանում է ապապինգմենտավորված տեղամաս, որն առաջանում է քերծվածքի ապաքինումից հետո, այսինքն այդ վայրում նախկինում ոչ թե վերք է եղել, այլ` քերծվածք: Ապապինգմեմնտավորված տեղամասը սովորաբար պահպանվում է մեկ ամիս: Հետագայում այն աստիճանաբար վերանում է և այդ տեղամասում այլևս վերք չի մնում: Վերքերը տարբեր մարդկանց մոտ ապաքինվում են տարբեր ժամանակահատվածներում` կախված բազմատիվ ֆակտորներից: Տուժողի սպիների տեղակայումը հստակ ֆիքսված է: Քանի, որ տվյալ վնասվածնքներըի վաղեմությունը մեծ է, դրա համար էլ եզրակացությունում նշվել է «չի բացառվում նաև» արտահայտությունը:
Դատական նիստի ընթացքում դատակոչված փորձագետ Վահե Գրիգորյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ կատարված փորձաքննությունը բաղկացած է եղել երկու մասից` ձեռագրաբանական և փաստաթղթաբանական, որը վերաբերել է ձեռագիր գրառումների և ստորագրության կատարման վաղեմության որոշմանը: Ձեռագրի կատարման վաղեմությունն ըստ հետազոտված արդյունքների ունեցել է մինչև մեկ տարվա վաղեմություն` հաշված փորձաքննության կատարման օրվանից: Հնարավոր է մեկ տարի ժամանակը երկարաձգվի, եթե հետազոտելի փաստաթուղթը պահպանվել է ոչ սովորական պահպանման պայմաններում: Սովորաբար, երբ որ նշանակվում է փորձաքննություն, փորձագետը ենթադրում է, որ փաստաթուղթը պահպանված է եղել սովորական պայմաններում` սենյակային, ոչ արտառոց: Հիմնական երեք գործոնները, որոնք ազդում են վաղեմության վրա, դրանք են խոնավությունը, լուսավորվածությունը և ջերմաստիճանը: Եթե դա տեղի է ունեցել ոչ սենյակային պայմաններում, ինչը հաշվի առնելու պայմաններում եկել է այն հետևության, որ դա կատարված է մեկ տարվա ընթացքում, եթե պահպանման պայմանները խախտված լինեն, այսինքն դրանք լինեն սենյակայինից ցածր ջերմաստիճանում, ինչ որ մութ պայմաններում պահված, հնարավոր է, որ այդ ժամկետը երկարաձգվի մի տարուց էլ մի քանի ամիս դեպի վեր: Մեթոդիկայի նկարագիրը հիմնված է շտրիխների գունազրկման մեխանիզմի ուսումնասիրության հիման վրա, որը համեմատվում է համեմատական նմուշների հետ համապատասխան, սովորական պայմաններում պահպանված և համեմատության արդյունքում կառուցվում է հետևություն մինչև մեկ տարի, մեկից երեք տարի և երեք տարուց ավել կատարված լինելու վերաբերյալ: Տվյալ դեպքում մինչև մեկ տարվա ինտերվալի մասին է խոսք գնացել, եթե տեղի չի ունեցել ոչ ստանդարտ պայմաններում պահպանում: մեկ տարին ստացվել է հստակ հետազոտությամբ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հետազոտելի փաստաթուղթը պահպանվել է սենյակային նորմալ ջերմաստիճանում: Եթե պահպանվել է ոչ ստանդարտ պայմաններում, ապա այդ դեպքում հնարավոր է, որ գործընթացը դանդաղած լինի, ինչի հետևանքով մի քանի ամիս այդ ինտերվալը մեծանա: Սույն դեպքով եկել են այն հետևության, որ գրությունը մինչև մեկ տարվա վաղեմություն ունի, բայց եթե պահպանման պայմանները եղել են սովորականից շեղված, կարող է նաև մեկ տարուց մի քանի ամիս ավել լինի: Վաղեմության որոշման բոլոր մեթոդները մոտավոր են, դրանք հիմնաված են բազմաթիվ գործընթացների վրա:
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված վկա Սոնա Հովսեփյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում է ամբաստանյայ Կարեն Հովսեփյանի քույրը: Տեղյակ է եղել, որ 2015 թվականին Կարեն Հովսեփյանը և Հելենը վերադարձել են Մոսկվայից: Այդ ընթացքում` 2015 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբերի ամիսներին, մոտ մեկ ամիս, բնակվել է մայրրիկի` Ռուբինյանց փողոցի 7-րդ շենքի 15-րդ բնակարանում` մայրիկի, Կարենի, Հելենի և իր մանկահասակ երեխայի հետ, քանի որ ամուսնու բնակարանը վերանորոգման մեջ է եղել: Այդ ժամանակ Հելենը հղի է եղել: Տեղյակ է, որ նրանք պայմանավորվել են համատեղ ապրել երեխայի հետ միասին: Այլ տեղեկությունների չի տիրապետում: Հելենի հետ շփում չի ունեցել: Մայրիկի տուն այցելելիս Հելենին տեսել է միշտ բարձր տրամադրությամբ: Հելենի ձեռքի վրա հետքեր` սպիներ է նկատել, նրան օդանավակայանում դիմավորելիս, մտածել է մաշկային հիվանդություն է և հարկ չի համարել հարցնել, թե դա ինչի հետևանք է: Հելենին դիմավորել է իր ամուսնու հետ` եղբոր խնդրանքով: Հելենի հետ եղել է նաև վերջինիս դուստրը: Այնուհետև տեղափոխվել է մոր տանից և բնակվել է Ֆրունզե 8/2 հասցեում գտնվող ամուսնու բնակարանում: Մի քանի անգամ Կարենը և Հելենը, իրենց երեխայի հետ միասին հյուրնկալվել են իրենց բնակարանում: Ամսվա մեջ մի քանի անգամ իրենք նույնպես` ինքը, ամուսինը և երեխան այցելել են նրանց բնակարան: Նրանց բնակարանը ջեռուցվել է, ինքն իր երեխայի հետ միասին երկար ժամանակ ապրել է նրանց տանը և չջեռուցվելու խնդիր չի եղել: Իր մայրիկից կամ Կարենից չի լսել, որ Կարենը Հելենին ծեծի ենթարկած լինի: Չի եղել, որ ինչ որ մեկի տանը հյուրնկալված լինի, որտեղ լինեն նաև Կարենը և Հելենը: Տեղյակ է, որ Կարնեը և Հելենը երեխայի հետ դուրս են եկել և շրջագայել քաղաքում: Մայրիկի տանը մոտ մեկ ամիս բնակվելու ընթացքում Հելեն Քոչարյանն ունեցել է բջջային հեռախոս և օգտվել է դրանից: Որևէ անգամ չի նկատել, որ Հելեն Քոչարյանը զրկված լինի բջջային հեռախոսից: Ընդհակառակը, 2016 թվականի հոկտեմբերի 06-ին, իր երեխայի կնունքի ժամանակ, հյուրերը խոսել են, թե ինչու է ամբողջ ժամանակահատվածում Հելենը եղել բջջային հեռախոսով զբաղված, քանի որ այդ ընթացքում Կարենն է երեխային պահել: Որևէ անգամ Հելենին չի տեսել հուզված, նեղված վիճակում կամ, որ վերջինս լաց լինի: Ամուսնու բնակարան տեղափոխվելուց հետո մշտական կապի մեջ է գտնվել մայրիկի և Կարենի հետ: Հելենի և Կարենի հարաբերությունները գնահատում է նորմալ, ընկերական, սակայն ոչ սիրային զույգ կամ ամուսիններ: Չգիտի, թե ինչն է եղել պատճառը, որ Հելենը հեռացել է: Իր կարծիքով, եթե անձը կարող է իր մի երեխային թողնել ու գալ Հայաստան, ապա կարող է թողնել նաև իր մյուս երեխային և հեռանալ: Չի եղել դեպք, որ Հելենը և Կարենը վիճեն միմյանց հետ: Մայրիկի հետ Հելենի վերաբերյալ խոսակցություն չի ունեցել:
Դատաքննության ընթացքում ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ վկաներ Բուրաստան Ավետիսյանը և Իսկուհի Զեբելյանը բացակայում են Հայաստանի Հանրապետությունից, ուստի Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջներով առ այն. «(...) նախաքննության ընթացքում վկայի տված ցուցմունքների հրապարակումը, (...) դատական քննության ժամանակ թույլատրվում է, երբ վկան դատական նիստից բացակայում է այնպիսի պատճառներով, որոնք բացառում են նրա դատարան ներկայանալու հնարավորությունը(...)», որոշեց հրապարակել վկաներ Բուրաստան Ավետիսյանի և Իսկուհի Զեբելյանի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում վկա Բուրաստան Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է տուժող Հելեն Քոչարյանի մայրը: 1993 թվականին ընտանիքով մեկնել են ՌԴ և ներկայում բնակվում է ՌԴ-ի Օդենցով քաղաքում: Հ.Քոչարյանն առաջին անգամ ամուսնացել է 2000-ականների սկզբներն Ալեքսանդր Դերասիմենկոյի հետ և համատեղ ամուսնական կյանքում ունեցել են մեկ դուստր` Վալերիա Դերասիմենկոյին, ով սովորում է Մոսկվա քաղաքում: Առաջին ամուսնությունից 3 տարի հետո Հելենն ամուսնալուծվել է և Վալերիայի հետ միասին ապրել են իր հետ ՌԴ-ի իրենց տանը: 2014 թվականին Հելենն ինտերնետով ծանոթացել է Կարեն Հովսեփյանի հետ, ով գտնվել է Հայաստանում: Նրանց ծանոթությունը վերաճել է մտերմության, որի ժամանակ Հելենը սիրահարվել է Կարենին: Կարենի կանչով առաջին անգամ Հելենն իր աղջկա հետ ամառային արձակուրդներին 2014 թվականին գնացել է Հայաստան, շփվել Կարենի հետ: Հելենի գնալուց հետո, նույն տարվա սեպտեմբերի 21-ին Կարենը ժամանել է Մոսկվա` իր հետ ծանոթանալու և Հելենի ձեռքն իրենից խնդրելու նպատակով: Նա գնացել է միայնակ: Հենց առաջին հանդիպման ժամանակ նրան հայկական ադաթով տեղը տեղին հյուրասիրել է, որի ժամանակ ներկա են եղել ինքը, Յուրի Սմիրնովը, Հելենը և Կարենը: Հյուրասիրության վերջում Հելենը Կարենի խնդրանքով իրեն կանչել է ննջասենյակ` հայտնելով, թե Կարենն իրեն բան ունի ասելու: Այնտեղ Կարենը նախ իրեն դիմել է «մորքուր ջան» արտահայտությամբ, ում պատասխանել է, որ նրա մորքուրը չէ և անցել բուն թեմային: Հայտնել է, որ ինքը և Հելենը միմյանց հավանել են, ինքը շփվել է բազմաթիվ աղջիկների հետ, սակայն իր մայրը միայն Հելենին է թույլ տվել մտնել իրենց տուն: Ավելացրել, որ ինքը և Հելենի աղջիկ Վալերիան, ում Լեռա անունով են կարճ դիմում, միմյանց հետ «լեզու են գտել», ինքը պատրաստ է Լեռային հայրություն անել, անգամ նրան տալ իր ազգանունը: Կարենին ասել է, որ շատ է շտապում և առաջ ընկնում, ավելացնելով և նրան ուղղելով, որ Լեռան նախ հայր ունի, ով նրան հայրություն է անում, և նրան ազգանուն տալու որևէ խնդիր չկա: Նրան ընդամենն ասել է, որ եթե իրենք միմյանց հավանել են և պատրաստ են համատեղ կյանքով ապրել, նրանց ոչինչ չի կարող ասել, քանի որ չափահաս անձինք են: Կարենը Հելենի հետ այդ նույն օրը գնացել է իրենց տանից` իր կողմից արդեն իսկ 3 օր առաջ, իրենց թաղամասում` իրենց շենքից մոտավորապես 1 կմ հեռավորության վրա գտնվող շենքում վարձակալած բնակարան, որի վարձը միշտ վճարել է ինքը` 40.000 ՌԴ ռուբլի` կոմունալ վարձավճարներով հանդերձ: Նրանք արդեն Հելենի հետ նախապես պայմանավորված են եղել ՌԴ-ում համատեղ բնակվելու համար: Նրանք այդ վարձած բնակարանում Լեռայի հետ միասին բնակվել են 1 տարի: Նրանց համատեղ ապրելու հենց առաջին ամսվանից սկսած Հելենն սկսել է ավելի ուշ-ուշ շփվել իր և իրենց մյուս հարազատների հետ: Հարազատների հետ կարելի է ասել դադարել է շփվել: Կարենը և Հելենը «զագսավորվել են» համատեղ կյանքի առաջին շաբաթների ընթացքում: Հելենն իր անվամբ անհատական բիզնես է սկսել, որի աշխատողների և ապրանքի բոլոր ծախսերն ինքն է հոգացել: Նա ծաղիկի բիզնես է սկսել նույն թաղամասում: Հելենը ցանկացել է բիզնեսով հոգալ իրենց ծախսերը, սակայն եկամուտ չի կարողացել ստանալ: Մեկ տարվա մեջ Հելենն ընդամենը 3-4 անգամ է իրենց տուն այցելել: Ինքը Հելենենց տուն չի գնացել: Անախորժությունն սկսվել է, երբ մի անգամ սկզբնական շրջանում նրանք այցելել են իրենց տուն, Կարենը հաց ուտելուց հետո լկտի է արտահայտվել, թե մի քիչ այդ գործով զբաղվելուց հետո ՍՊԸ պետք է բացի: Ինքն էլ երկար տարիներ բնակվելով ՌԴ֊ում և իմանալով, որ ՍՊԸ-ի համար լուրջ գումարներ են պետք, 1-2 մլն ՌԴ ռոբլի, Կարենին հարցրել է, թե որտեղից պետք է այդքան գումար վերցնի, նա էլ պատասխանել է, թե լիքը փող ունեցողներ կան, որ չգիտեն ինչի մեջ փող դնեն, ինքը նրանցից կվերցնի: Ինքն էլ քմծիծաղով և կատակով ասել է, որ թող 1 միլոն էլ իր համար վերցնի, որը կվերադարձնի: Դրանից նա նեղվել է և դուրս եկել տանից, որից հետո Հելենին հեռախոսով զանգել և կանչել է ներքև: Այդ ժամանակվանից իր հակակրանքն ավելի է խորացել Կարենի հանդեպ և նա էլ դա զգալով «կտրել է» Հելենի ոտքն իրենց տանից և չի թողել, որ նա իր հետ շփվի: Մեկ երկու անգամ էլ Կւսրենի կողմից անպատիվ խոսքեր են եղել իր և ամուսնու նկատմամբ: Կ.Հովսեփյանն անջատել է Հելենի հեռախոսահամարները: Հելենը միայն գումար ուզելուց է հայտնվել և խեղճ-խեղճ գումարներ է ուզել: Նրան խղճալով տվել է: Մեկ անգամ էլ, երբ զանգել է Հելենին, զանգին պատասխանել է Կարենը, ում ասել է, որ հեռախոսը փոխանցի Հելենին, նա պատասխանել է, որ Հելենը չկա, նրան ասել է, որ նրան փոխանցի, որ Լեռայի հայրն ուզում է աղջկան տեսնի: Այդ ժամանակ Կարենն ասել է, որ կենսաբանական հայրը չէ կարևորը, հայրը նա է, ով դաստիարակում է երեխային: Նրան ասել է անդաստիարակ, ավելացնելով, թե նա է դաստիարակված, որ այդ 11 տարեկան դաստիարակված երեխային դաստիարակի: Ասել է, որ իր փողերով վարունգ, լոլիկ, բիբար է առնում տալիս երեխային, գիտի թե նրան պահում է ու դաստիարակում: Նա էլ ասել է, թե թքած ունի իր փողերի վրա, որին ասել է, որ նա անշնորհակալ է և անջատել է հեռախոսը, որից հետո Հելենի համարը դարձել է լրիվ անհասանելի: Դրանից հետո Հելենը վերջին անգամ գնացել է իրենց տուն փող վերցնելու, նրան փող է տվել, Հելենը փողը վերցրել ու հեռացել է: Ինքը զարմացել է, թե ինչպես կարող է աղջիկը գումարի անհրաժեշտության դեպքում գալ վերցնել, հետո անջատել հեռախոսն ու իր հետ նման կերպ վարվել: Դրանից հետո Վալերիային դպրոցից հանել են ու տարել են ուրիշ դպրոց և նրանք էլ ուրիշ թաղամաս են գնացել, որ իրենց կապը լրիվ կտրվի: Երբ նրանք Հայաստան պետք է գնային, դրանից առաջ պատահական իրենց տուն է մտել Լեռան, ինչից ինքը զարմացել է, քանի որ նրան երկար ամիսներ չի տեսել: Նրան փաթաթվել է, համբուրել, հարցրել, թե ինչպես է, որ եկել է, ով իրեն լացելով ասել է, որ Կարենը և Հելենը պետք է գնան Երևան և իրեն ասել են, որ պետք է մնա իր հետ: Ինքը նրան ասել է, որ պապիկին տեղափոխելու են հիվանդանոց, ինքը տանը չի լինելու: Ասել է, որ զանգի և հեռախոսը փոխանցի Հելենին: Այդ ժամանակ հեռախոսով խոսել է Հելենի հետ, նրան ասել է եղելության մասին, նա իրեն պատասխանել է, որ եթե այդպես է, ապա կգան երեխային հետո կտանեն: Այնուհետև Մոսկվայում ապրող քույրը` Կարինեն, այցելել է իրենց` իր ամուսնուն տեսակցելու առթիվ և իրեն ասել է, որ ինքը շատ մարդկանց է օգնում, չգիտի արդյոք, որ Հելենը հղի վիճակում է գտնվում և հացի փող չունի: Ինքն անակնկալի է եկել և Կարինեի հետ միասին գնացել են Հելենենց վարձած բնակարան` նրան տեսնելու: Այդ ժամանակ քույրն է իրեն ուղեկցել նրանց տուն, քանի որ ինքը նրանց տան տեղը չի իմացել: Երբ մտել են նրանց տուն, ապշել է, քանի որ իր վարձած բնակարանից հետո, այդ տունը լրիվ խղճուկ տուն է եղել, որում որևէ նորմալ պայմաններ չեն եղել: Հարցրել է, թե ինչու են փոխել տունը և դա ինչ տուն է, որին ի պատասխան Կարենը վրդովված հայտնել է, թե ինչ է ուզում` ասելով, որ վերցնի թոռանն ու պահի: Նրանից հարցրել է, թե միչև հիմա ով է պահել, ավելացնելով, թե նա ուզում էր երեխային հայրիկ դառնար: Կարենն ասել է, որ Երևան են գնալու, եթե ինքն ու Լեռայի հորաքույրը իրեն գումարներ չուղարկեն, երեխային դեպորտ է անելու: Փորձել է նրան այդ արտահայտությունների համար կարգի հրավիրել, նա զայրացած ասել է, որ քացով կխփի իր փորին: Այդ ժամանակ քույրը նրան միջամտել և կոչ է արել, որ Կարենը կարգի հրավիրվի, և իրենք զայրացած դուրս են եկել այնտեղից: Հետո Հելենն իրենից Երևան մեկնելու և անձնագիր հանելու համար գումար է ուզել, որը նույնպես Հելենին տվել է` նրան խղճալով: Բացի դա, մինչ Հելենի կողմից Կարենի հետ ծանոթանալը, իր մյուս քրոջ` Իսկուհու կողմից մեկ միլիոն ՌԴ ռուբլի է փոխանցվել Հելենի հաշվեհամարին` հիպոթեքով տուն գնելու նպատակով: Այդ գումարի քարտը նույնպես տրվել է Հելենին: Երբ Հելենն իրենից գումար է ուզել, նրանից հարցրել է, թե այդ մեկ միլիոն ռուբլին ինչ է արել: Հելենը հայտնել է, որ այդ քարտը Կարենի մոտ է եղել և նա պարբերաբար գումարները հանելով սպառել է ամբողջ գումարը: Դրանից հետո 2015 թվականի սեպտեմբերին Կարենը Հելենի և Լեռայի հետ եկել է Հայաստան և բնակվել Կարենի տանը` նրա մոր հետ միասին: Երևանում ապրելու ժամանակ Հելենի հեռախոսներն աշխատել են միայն այն ժամանակ, երբ Հեկլենը զանգել և իրենից գումար է ուզել: Ինքը պարբերաբար ամեն ամիս Հելենին նրա խնդրանքով 10-30 հազար ՌԴ ռուբլի գումարներ է ուղարկել: Հելենի ապրելակերպից ոչինչ չի իմացել, նա ոչինչ չի ասել, շատ է դժգոհել Կարենի մորից, ասել է, որ Կարենը նրա տպավորության տակ է ընկնում: Հելենն ասել է, որ Կարենը չի ուզում, որ մայրն իմանա, որ իրեն գումար է ուղարկում: 2016 թվականի հունվարի 21-ին ծնվել է Ալբերտ Հովսեփյանը և այդ ժամանակ իրեն զանգահարել է Հելենը և գումար ուզել, ասելով, որ գումար չունի հիվանդանոցից դուրս գրվելու: Ստիպված 20.000 ՌԴ ռուբլի է ուղարկել Կարենի անվամբ, քանի որ Հելենը հիվանդանոցում է եղել: Հելենի պատմելով գիտի, որ Կարենը նրան իրենց համատեղ ամուսնության ընթացքում մի քանի անգամ տանից դուրս է հանել: Կարենը Հելենից պահանջել է, որ նա իր տունը Հելենի անվամբ ձևակերպի: Ինքը հրաժարվել է Մասիվի Բաղյան 2-35 հասցեում գտնվող տունը Հելենի անվամբ գրանցելուց` հասկանալով, որ դա Կարենի մշակած ծրագիրն է: Դրանից հետո 2017 թվականի փետրվարին Կարենը Հելենին վերջնականապես դուրս է հանել տանից, պայման դնելով, որ եթե Մասիվի տունն իր անունով անի, կարող է վերադառնալ, հակառակ դեպքում` ոչ: Հելենի պատմելով գիտի, որ երբ Ալբերտիկը 2-3 ամսական է եղել, Կարենը Հելենին պարտադրել է` վառված ծխախոտը ձեռքին հանգցնելով գրել է տվել գրություն իր կողմից Ալբերտիկից հրաժարվելու վերաբերյալ: Բացի դա, երբ ինքն այլևս չի կարողացել Հելենին գումար ուղարկել, Կարենը Հելենին սկսել է նրա կողմից վերջին անգամ վռնդելուց առաջ, մոտ 4 ամիս պարբերաբար ծեծել: Կարենի մայրը դեմ է եղել նաև Լեռայի կողմից իրենց տանը բնակվելուն և դպրոց հաճախելուն, ինչի պատճառով երեխան վերադարձել է ՌԴ: Բ.Ավետիսյանը հայտնել է նաև, որ Ա.Գերասիմենկոն մահացել է 2016 թվականի հունիս ամսին, ինֆարկտից: Ամուսնալուծությունից հետո Ա.Գերասիմենկոն և Հելենն ընդհանրապես միմյանց հետ որևէ կապ չեն ունեցել, անգամ Ալեքսանդրը երեխային տեսնելու համար իր քրոջ միջոցով է երեխային տարել իրենց տուն: Այսինքն` անգամ այդ ժամանակ նրանք չեն հանդիպել: Բացառել է Հ.Քոչարյանի ձախ ձեռքի սպիերի առաջացումն Ա.Գերասիմենկոյի կողմից կատարված լինելու հանգամանքը, քանի որ չնայած այն հանգամանքին, որ Գերասիմենկոն ամուսնալուծվել է Հելենի հետ, նրանք ցիվիլ ձևով են բաժանվել, ոչ մի կոնֆլիկտ նրանց միջև չի եղել, կռիվ, ջարդ, ծեծ բացարձակ չի եղել: Գերասիմենկոն շատ հարգել է իրեն, իր երեխայի մորը, նրանց ընտանիքն արիստոկրատ ընտանիք է եղել, բաժանվել ել իրար չհասկանալու պատճառով: Սպիերն առաջացել են Կարենի կողմից Հելենի ձեռքին վառված ծխախոտ հանգցնելու և երեխայից հրաժարվելու վերաբերյալ գրություն տալու պարտադրելու ժամանակ: Կարենը Հելենին տվյալ գրության մեջ ամսաթիվ գրել չի տվել` թողնելով այն իր հայեցողությանը:
Նախաքննության ընթացքում վկա Իսկուհի Զեբելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հելեն Քոչարյանը հանդիսանում է իր քրոջ աղջիկը: Նա իր բնավորությամբ հանգիստ, շատ բարի, մաքուր սրտով, լսող, ենթարկվող և առանց կոնֆլիկտների մարդ է: Նա իր երկրորդ ամուսնուց բաժանվելուց հետո բնակվել է իր մոր տանը` ՌՌ-ում, իր աղջկա` Լեռայի հետ միասին; 2014 թվականին ինտերնետով ծանոթացել է Կարեն Հովսեփյանի հետ, ում հետ սկզբից համատեղ բնակվել են ՌԴ-ում` քրոջ` Բուրաստանի հաշվին: Այնուհետև նրանք որոշել և գնացել են Հայաստան և բնակվել Ռուբինյանց փողոցում` Կարենի տանը` նրա մոր հետ միասին: Այդ ժամանակ Հելենը հղի է եղել և երեխան ծնվելուց հետո Կարենը հարկադրանքով նրան գրել է տվել գրություն, որի համաձայն` երեխայից` Ալբերտիկից հրաժարվել է: Սակայն նման բան չի կարող լինել, քանի որ Հելենին շատ լավ է ճանաչում և համոզված է, որ այդ գրությունը Հելենի ասածի համաձայն նրա ամուսին կոչեցյալ Կարենն է գրել տվել վառվող ծխախտը նրա ձեռքին բազմիցս հանգցնելով: Տվյալ գրության վրա ամսաթիվ չի դրվել: Գրությունը գրվել է 2016 թվականին` Ալբերտի ծնվելուց 2-3 ամիս անց: Բացի այդ, Հելենը Կարենի կողմից, նրանց տանը բնակվելու ժամանակ, միշտ դաժան վերաբերմունքի է արժանացել, ծեծվել և արհամարհվել է: Նրան միշտ վիրավորական անպատիվ արտահայտություններ է արել Կարենը և նրա մայրը: Տվյալ հանգամանքների վերաբերյալ տեղեկացել է Հելենից: Իր հարցին, թե նա ինչու այդ ամենի մասին ավելի վաղ չի հայտնել իրենց բոլորին, Հելենը պատասխանել է, որ վախեցել է Կարենից, նա չի թողել, որ ինքը կապ հաստատի իրենց հետ, նա իրենց հետ երբեք կապի դուրս չի եկել: Մյուս բարեկամների հետ նույնպես կապ չի պահել: Երբ նրան զանգահարել է իր համարներով, միշտ անհասանելի է եղել նրա համարները: Հելենն ասել է նաև, որ մտածել է, որ Կարենը տվյալ գրությունը կարող է իր դեմ հետագայում օգտագործել, այդ պատճառով զրկանքների է ենթարկվել, հույս ունենալով, որ մի օր ամեն ինչ կկարգավորվի: Կարենը Հելենին բազմիցս տանից դուրս է վռնդել, վերջին անգամ էլ տանից հանել է 2017 թվականի փետրվար ամսին, որպեսզի Հելենը Մասիվում Բ.Ավետիսյանին պատկանող տունն իր անվամբ դարձնի, որից հետո Կարենը նրան ետ կընդունի: Հելենի ասելով գիտի նաև, որ Կարենը նրան միշտ, ամեն առիթով ասել է, որ նա ամուսնալուծված է, երեխա ունի այլ տղամարդուց և նա իր ամենալավ տարբերակն է, ուստի պետք է համակերպվի իր հետ այդ ապրելակերպին: Քրոջ` Բուրաստանի պատմելով էլ գիտի, որ նա միշտ Հելենին տարբեր չափերի գումարներով օգնել է, անգամ Հայաստանում գտնվելու ժամանակ: Ինքը նույնպես օգնել է Հելենին` գումարներ ուղարկելով: Քրոջ հիվանդությունն էլ զարգացել է Կարենի կողմից Հելենի նկատմամբ կատարված արարքների վերաբերյալ մտածմունքներից:
Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են նաև մեղադրանքի հիմքում դրված հետևյալ ապացույցները.
- որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչված` ապացույց հանդիսացող Հ.Քոչարյանի կողմից իր երեխայից հրաժարվելու վերաբերյալ գրությունը,
- Հ.Քոչարյանի անվամբ կատարված դրամական փոխանցումների թվով 12 անդորրագրերը, որոնց համաձայն` Հելեն Քոչարյանի անվամբ, վերջինիս կողմից ՀՀ-ում գտնվելու և Կ.Հովսեփյանի հետ համատեղ ապրելու ընթացքում, փոխանցվել են գումարներ,
- Հ.Քոչարյանի կողմից օգտագործված 093-98-49-80 ու Կ.Հովսեփյանի կողմից օգտագործվող 098-881-881 բջջային հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային հեռախոսագանգերի վերծանումների զննության արձանագրությունը և դրան կից հավելվածները, որոնց համաձայն` Կ.Հովսեփյանի կողմից օգտագործված 098-881-881 հեռախոսահամարը 05.02.2017թ. ժամը 12:02-ին սպասարկվել է Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում գտնվող Շովրոյան 5 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից, այնուհետև ժամը 16:31-ից մինչև 17:24-ն սպասարկվել է Քաջազնունի 1 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից, ժամը 20:06-ին նշված հեռախոսահամարը կրկին սպասարկվել է Շովրոյան 5 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: 06.02.2017թ. ժամը 09:29-ից մինչև 18:00-ը նշված հեռախոսահամարն սպասարկվել է Արշակունյաց 25 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: Ժամը 18:26-ից մինչև 20:45-ն սպասարկվել է Սարյան 22 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: 21:07-ից 21:17-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Շովրոյան 5 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: 07.02.2017թ. հեռախոսահամարը ողջ օրվա ընթացքում սպասարկվել է Շովրոյան 5, Ռուբինյանց և Սևակ փողոցների խաչմերուկ 15/5 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից: Հ.Քոչարյւսնի կողմից շահագործված 093-98-49-80 հեռախոսահամարի ելքային զանգերը 05.02.2017թ. ժամը 12:15-ից միչև 12:17-ն սպասարկվել են Շովրոյան 5 հասցում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից և նույն ժամանակահատվածում ելքային կապ է հաստատած եղել 055-38-88-93 հեռախոսահամարի հետ (Հ.Քոչարյանի հորաքույր Նելլի Քոչարյանի հետ` բնակվող Ավան Առինջ թաղամասում): Ժամը 14:45-ին և 15:57-ին Հ.Քոչարյանի նշված հեռախոսահամարն սպասարկվել է Ավան-Առինջ 2-րդ միկրո Բ 2/7 հասցեում, իսկ ժամը 16:47-ից մինչև 07.02.2017թ. (մինչև ՌԴ մեկնելը) ժամը 17:08-ն սպասարկվել է Ավան, Նարեկացի 38 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: Հետագա շարժը ժամը 19:01-ից մինչև 21:09-ը հետևյալն է` Փափազյան 22, Հ.Հակոբյան 3, Ծիծեռնակաբերդի խճուղի, «Զվարթնոց» օդանավակայանի ավտոկայանատեղի, «Զվարթնոց» օդանավակայան: 093-98-49-80 հեռախոսահամարի մուտքային զանգերն սպասարկվել են նույն ալեհավաք կայանների կողմից: 07.02.2017թ. Հ.Քոչւսրյանի 093-98-49-80 հեռախոսահամարը «Զվարթնոց» օդանավակայանում գտնվելու ժամանակ հեռախոսազանգեր է ստացել Կ.Հովսեփյանի 098-881-881 և Ն.Քոչարյւսնի 055-38-88-93 հեռախոսահամարներից: 093-98-49-80 հեռախոսահամարի վերջին զանգը եղել է 07.02.2017թ. ժամը 21:03-ին ռուսական 79151318097 հեռախոսահամարի հետ: 093-98-49-80 հեռախոսահամարը կասեցվել է 10.02.2017թ.,
- դատաբժշկական 0503 եզրակացությունը, համաձայն որի` Հ.Քոչարյանի մարմնական վնասվածքը` աջ սրունքի շրջանի քերծվածքի, ներկայիս ապապիգմենտավորված տեղամասի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, չի բացառվում նաև նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում: Փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են նաև ձախ դաստակի շրջանի թվով չորս սպիեր, հետևանք են նախկինում եղած վերքերի ապաքինման, նույնպես առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում, որոնց բնույթն ու վաղեմությունը ներկայումս հտակ որոշել հնարավոր չէ, սակայն ելնելով դրանց բժշկական բնութագրերից, ձևից, չափագրական տվյալներից` սրանց առաջացումը չի բացառվում նաև նշված հանգամանքներում,
- դատափաստաթղթաբանական և դատաձեռագրաբանական համալիր փորձաքննության 33131701 եզրակացությունը, որի համաձայն` 12,5* 18,5 սմ չափսերով դեղնաշագանակագույն թղթի կտորի վրա գրված .«Ես Հելեն Արթուրի Քոչարյանս (Հովսեփյանս) հրաժարվում եմ իմ որդի Ալբերտ Կարենի Հովսեփյանից և հրաժարվում եմ իմ մայրական իրավունքներից Գրել եմ իմ կամքով ու գիտակցելով որի համար ստորագրում եմ: Ք.Հելեն Արթուրի» գրության ձեռագրի չափսը միջին սահմանում է, տառերի դասավորվածությունը մեկը մյուսի հանդեպ անկայուն է` փոքրից միջին, տառերի էլեմենտների մեծամասնությունը կատարված է որոշ հեռավորությամբ, տառերի կապակցվածությունը` փոքրից-միջին, ձեռագրի ուղղությունը գրագծի համեմատ` աննշան իջնող և ամբողջությամբ հորիզոնական, գրագծի նկատմամբ տեղավորվածությունը` գրագծից վեր, գրագծից ներքև: Նշված դիագնոստիկ հատկանիշները (շարժումների 1-ին խմբի կոորդինացիայի եզակի խախտումները, շարժումների 2-րդ խմբի կոորդինացիայի աննշան իջեցումը, տեմպի աննշան անհամաչափությունը) վկայում են ձեռագիրը որոշ անսովոր պայմաններում կատարված լինելու մասին, որոնց թվում կարող են լինել իրավիճակային բնույթի գործոնները (անսովոր դիրք, անսովոր հոգեհուզական վիճակ, գրելու համար սահմանափակ տարածություն, անսովոր գրելանյութ, գրելաթղթի անհարմար դիրք): Տվյալ գրությունը գրվել և ստորագրվել է Հ.Քոչարյանի կողմից և այն ունի մինչև մեկ տարվա կատարման վաղեմություն` հաշված փորձաքննության կատարման օրվանից:
- տուժող Հելեն Քոչարյանի կողմից տրված հանցագործության մասին հաղորդման արձանագրությունը, համաձայն որի` 2015թ. սկսած ամունու` Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի հետ միասին Ռուբինյանց փողոցի 7շ. 15 բն. համատեղ բնակվելու ընթացքում վերջինս պարբերաբար ծեծի է ենթարկել իրեն` պատճառելով ֆիզիկական ցավ և հոգեկան տառապանք: Բացի այդ, 2017թ. փետրվարի 6-ից սկսած Կ.Հովսեփյանն արգելել է իրեն և թույլ չի տվել իրեն տեսակցել 2016 թվականին ծնված որդուն` Ալբերտ Կարենի Հովսեփյանին:


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Հետազոտելով ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի, տուժող Հելեն Քոչարյանի, վկաներ Մարգարիտ Արզումանյանի, Նելլի Քոչարյանի ցուցմունքները, հրապարակելով և հետազոտելով վկաներ Բուրաստան Ավետիսյանի, Իսկուհի Զեբելյանի ցուցմունքները, ինչպես նաև հետազոտելով դատաբժշկական եզրակացության կապակցությամբ փորձագետ Ռ.Վարդանյանի բացատրությունները և գործին կցված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` դատարանը գտնում է, որ որպես ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի մեղքը հիմնավորող` դատարանին ներկայացված ապացույցները փաստական տվյալների բավարար համակցություն չեն պարունակում այն մասին, որ Կարեն Հովսեփյանը խոշտանգել է Հելեն Քոչարյանին և դրանով կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն։
Քրեական գործի նախաքննությամբ չի ապացուցվել և դատաքննությամբ չի հաստատվել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանին վերագրվող արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը, ուստի առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Կարեն Հոսեփյանը պետք է արդարացվի, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
‹‹(...) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4․ Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (...)››։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ‹‹Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ››։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն՝ ‹‹Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում՝
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով››։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
‹‹1․ Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2․ Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ՝ դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ››։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ‹‹Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ››:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մարգար Հակոբյանի գործով 2013 մայիսի 8-ի ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ շեշտել է, որ ‹‹(...) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով, օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (...)››:
Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն դատական ակտում նշված ապացույցները, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հնարավոր չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարել, որ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները։
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասը նախատեսում է մի շարք նորմեր (քր. օր. 112-130 հոդվածներ), որոնցով նախատեսված հանցակազմերի անմիջական օբյեկտը մարդու առողջությունն է, որոշ դեպքերում նաև՝ կյանքը։ Նշված բոլոր հոդվածները նախատեսում են մարդու առողջությանը պատճառվող վնաս, որի տակ պետք է հասկանալ ինչպես մարմնական վնասվածքները (մարդու մարմնի մասերի կամ հյուսվածքների անատոմիական ամբողջականության կամ դրանց ֆիզիոլոգիական գործառույթների խախտումը), այնպես էլ այն հիվանդությունները կամ ախտաբանական վիճակները, որոնք առաջացել են արտաքին միջավայրի տարբեր գործոնների (մեխանիկական, ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական, հոգեկան) ազդեցության տակ։ Նշված հանցակազմերի օբյեկտիվ կողմերը կարող են կատարվել գործողությամբ կամ անգործությամբ և ենթադրում են հանցավորի կողմից տուժողի վրա ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ հոգեկան ներգործություն։ Այլ խոսքով՝ մարդու առողջության դեմ ուղղված ցանկացած հանցագործություն ենթադրում է այդ թվում՝ տուժողին պատճառված ֆիզիկական, մարմնական ցավ և հոգեկան տառապանք։
Սուբյեկտիվ կողմից մարդու առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունները բնութագրվում են և՛ դիտավորությամբ, և՛ անզգուշությամբ։ Ընդ որում, քննարկվող հանցագործությունների սուբյեկտիվ կողմը մեծ մասամբ բնութագրվում է անորոշ դիտավորությամբ, երբ հանցավորը հնարավոր է համարում մի շարք տարբեր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը։ Նման իրավիճակներում, որպես կանոն, արարքը որակվում է փաստացի վրա հասած հետևանքների հիման վրա։
Մարդու առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների թվին է դասվում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը, որը պատասխանատվություն է նախատեսում անձին դիտավորությամբ ֆիզիկական ուժեղ ցավ կամ հոգեկան ուժեղ տառապանք պատճառելու համար, եթե դա չի առաջացրել նույն օրենսգրքի 112-րդ և 113-րդ հոդվածներով նախատեսված հետևանքները, և եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 309.1-ին հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները։
Քննարկվող հանցակազմի հատկանիշների վերլուծությունից ակնհայտ է, որ նշված արարքի օբյեկտիվ կողմը նկարագրելիս օրենսդիրն օգտագործել է ‹‹ֆիզիկական ուժեղ ցավ›› և ‹‹հոգեկան ուժեղ տառապանք›› եզրույթները։ Այսինքն, նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ցանկացած գործողությամբ, որի հետևանքով անձին պատճառվում է ֆիզիկական ուժեղ ցավ կամ հոգեկան ուժեղ տառապանք և միայն այդ դեպքում կարող է վրա հասնել տվյալ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունը։ Ընդ որում, մարդու առողջության դեմ ուղղված գրեթե բոլոր հանցակազմերը, այդ թվում՝ դիտավորությամբ առողջությանը թեթև վնաս պատճառելը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդված), ծեծը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդված), և այլն, ինքնին ենթադրում են տուժողին պատճառված որոշակի ֆիզիկական ցավ կամ հոգեկան տառապանք, որպիսի պայմաններում կատարված արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու համար առաջնահերթ է դառնում տուժողին պատճառված ֆիզիկական ցավի կամ հոգեկան տառապանքի աստիճանի որոշումը։
Հարկ է նաև փաստել, որ ի տարբերություն մարդու առողջության դեմ ուղղված բազմաթիվ այլ հանցակազմերի, որոնց սուբյեկտիվ կողմը կարող է կատարվել նաև անորոշ դիտավորությամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է բացառապես ուղղակի դիտավորությամբ։ Այսինքն, հանցավորը տվյալ դեպքում գիտակցում է, որ իր գործողություններով տուժողին պատճառում է ֆիզիկական ուժեղ ցավ կամ հոգեկան ուժեղ տառապանք և ցանկանում է նման հետևանքների առաջացումը։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի նորմերի համեմատական վերլուծությունից ակնհայտ է, որ 119-րդ հոդվածով նախատեսված արարքից բացի միակ հանցակազմը, որով որպես օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ նախատեսված է ֆիզիկական ուժեղ ցավ կամ հոգեկան ուժեղ տառապանք պատճառելը, 309.1 հոդվածն է (խոշտանգում):
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 309.1 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ‹‹Պաշտոնատար անձի կամ պետական մարմնի անունից հանդես գալու իրավասություն ունեցող այլ անձի կողմից կամ նրա դրդմամբ, կարգադրությամբ կամ գիտությամբ որևէ անձի դիտավորությամբ ֆիզիկական ուժեղ ցավ կամ հոգեկան ուժեղ տառապանք պատճառելը՝ այդ կամ երրորդ անձից տեղեկություն կամ խոստովանություն ստանալու նպատակով կամ այն արարքի համար պատժելու նպատակով, որն այդ կամ երրորդ անձը կատարել է կամ որի կատարման մեջ կասկածվում կամ մեղադրվում է, ինչպես նաև այդ կամ երրորդ անձին վախեցնելու կամ որևէ արարք կատարելուն կամ կատարումից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու նպատակով կամ ցանկացած բնույթի խտրականության վրա հիմնված ցանկացած պատճառով՝ պատժվում է (…)››:
Քննարկվող նորմերի դիսպոզիցիաների համեմատական վերլուծությունից ակնհայտ է, որ դրանցով նախատեսված հանցակազմերի հիմնական տարբերությունը կայանում է նրանում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասում բացակայում է խոշտանգման սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ հանդիսացող նպատակը և արարքը հատուկ սուբյեկտի կողմից (հանցակցությամբ) կատարված լինելու պահանջը: Ընդ որում, նշված երկու հանցակազմերի օբյեկտիվ կողմը բացարձակապես նույնական են և կարող են դրսևորվել ֆիզիկական ուժեղ ցավ կամ հոգեկան ուժեղ տառապանք պատճառելով:
Այլ խոսքով՝ օրենսդրի կողմից քննարկվող հանցակազմերով նախատեսվել է բռնության միևնույն չափանիշը (աստիճանը), այն է՝ «ֆիզիկական ուժեղ ցավ» և «հոգեկան ուժեղ տառապանք» պատճառելը և արդեն իսկ կախված բռնություն գործադրող սուբյեկտի առանձնահատկությունից, ինչպես նաև՝ բռնության նպատակից, արարքը ենթակա է որակման 309.1-ին հոդվածով կամ 119-րդ հոդվածով: Նշվածն ուղղակիորեն ամրագրված է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի դիսպոզիցիայում, այն է՝ «դիտավորությամբ ֆիզիկական ուժեղ ցավ կամ հոգեկան ուժեղ տառապանք պատճառելը, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 309.1-ին հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները»:
Հաշվի առնելով վերոգրյալ վերլուծությունը` Դատարանը գտնում է, որ խոշտանգման նյութաիրավական բաղադրիչի մաս կազմող բռնության աստիճանի գնահատման առումով միջազգային իրավական փաստաթղթերում սահմանված չափորոշիչները կիրառելի են նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները գնահատելիս, մասնավորապես` դրանք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ ֆիզիկական ցավի և հոգեկան տառապանքի աստիճանն ու բնույթը տվյալ հանցակազմի շրջանակներում որոշելու հարցում:
Այս առումով նախևառաջ հարկ է փաստել, որ խոշտանգումների արգելքը սահմանված է ՀՀ Սահմանադրության 26–րդ հոդվածում, որի 1-ին մասի համաձայն՝ «Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել խոշտանգման, անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի››:
Ընդ որում, սահմանադրական վերոգրյալ նորմը հիմնված է միջազգային իրավունքի փաստաթղթերի վրա, որոնց շարքում առավել կարևորներից են. Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը, ‹‹Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին›› միջազգային դաշնագիրը, ‹‹Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին›› եվրոպական կոնվենցիան, ‹‹Խոշտանգումից և այլ դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքից կամ պատժից պաշտպանության մասին›› ՄԱԿ–ի հռչակագիրը, Խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի կոնվենցիան (Խոշտանգումների դեմ կոնվենցիան) և այլն:
Պետք է նշել նաև, որ խոշտանգման դեպքերի առթիվ քննություն իրականացնելու պետությունների պարտավորությունը ներառող չափանիշերի մշակման գործում ակտիվ դերակատարություն ունեն ՄԱԿ–ի՝ Խոշտանգումների դեմ հարցերով կոմիտեն, Մարդու իրավունքների հարցերով կոմիտեն, Մարդու իրավունքների հարցերով հանձնաժողովը, Խոշտանգումների հարցերով հատուկ զեկուցողը, Կանանց դեմ բռնությունների հարցերով հատուկ զեկուցողը, Մարդու իրավունքների հարցերով հանձնաժողովի կողմից ըստ երկրների նշանակված հատուկ զեկուցողները:
Մեջբերված միջազգային-իրավական նորմերի և մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային մարմինների ընդունած ակտերի համակարգային վերլուծությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանցում թեև բացակայում է ֆիզիկական ցավի կամ հոգեկան տառապանքի սահմանումը, այդուհանդերձ միջազգային իրավունքում առանձնացվում են արգելված վատ վերաբերմունքի հետևյալ տեսակները`
- խոշտանգում,
- անմարդկային վերաբերմունք,
- անմարդկային պատիժ,
- արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունք,
- արժանապատվությունը նվաստացնող պատիժ:
Վատ վերաբերմունքի վերը թվարկված տեսակների չափորոշիչների առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ձևավորել է հարուստ նախադեպային իրավունք, որը կարող է ունենալ գործնական և ուղենիշային նշանակություն խոշտանգումների կամ անմարդկային, նվաստացնող վերաբերմունքի տարբերակման համար:
Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածով սահմանված վատ վերաբերմունքի ծանրության գնահատմանն առաջին անգամ անդրադարձել է դեռևս Իռլանդիան ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործով վճռում` փաստելով, որ խոշտանգումը կազմված է ‹‹շատ ծանր և անգութ տառապանք պատճառող դիտավորյալ անմարդկային վերաբերմունքից››, որը հատուկ նպատակ է հետապնդում: Տվյալ վճռով Երվրոպական դատարանը գտել է, որ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից թվով տասնչորս անձանց հարցաքննությունների ընթացքում կիրառված անմարդկային և նվաստացուցիչ վերաբերմունք պարունակող հինգ մեթոդները չեն եղել այն աստիճան առանձնահատուկ, որպեսզի գնահատվեն որպես խոշտանգում:
Եվրոպական դատարանը շեշտել է. ‹‹Հինգ մեթոդները կիրառվել են միաժամանակ, հատուկ մտադրությամբ և մի քանի ժամ անընդմեջ: Դրանք պատճառել են, եթե ոչ իրական մարմնական վնասվածք, ապա առնվազն ուժգին ֆիզիկական և հոգեկան տառապանք այն անձանց, որոնք ենթարկվել են դրանց, և հարցաքննության ժամանակ հանգեցրել սուր հոգեկան խանգարումների: Հետևաբար, 3-րդ հոդվածի համաձայն, դրանք դասվում են անմարդկային վերաբերմունքի շարքը: Այդ մեթոդները նաև նվաստացնող էին, քանի որ դրանք զոհերի մեջ առաջացնում էին վախի, տառապանքի և ստորակարգության զգացում՝ ստորացնելով և նսեմացնելով նրանց և հավանաբար կոտրելով նրանց ֆիզիկական կամ բարոյական դիմադրությունը: Այս երկու կետերի առնչությամբ դատարանը պաշտպանում է հանձնաժողովի կարծիքը: Որպեսզի որոշվի՝ արդյոք այս հինգ մեթոդները պե՞տք է որակվեն որպես խոշտանգում, դատարանը պետք է ուշադրություն դարձնի 3-րդ հոդվածում ամրագրված այս գաղափարի և անմարդկային կամ նվաստանող վերաբերմունքի տարբերությանը:
Դատարանի կարծիքով՝ այս տարբերությունը սկզբունքորեն առաջանում է հասցված տառապանքի ուժգնությունից: Դատարանը, փաստորեն, համարում է, որ մի կողմից՝ գոյություն ունի բռնություն, որը չի մտնում կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի շրջանակների մեջ, սակայն պետք է դատապարտվի ինչպես բարոյական հիմքերով, այնպես էլ, շատ դեպքերում, պայմանագրի կողմ հանդիսացող պետության ազգային օրենքով: Սակայն, մյուս կողմից, մտադրություն է եղել կոնվենցիայում տարբերակել ‹‹խոշտանգումը›› և ‹‹անմարդկային ու նվաստացնող վերաբերմունքը››՝ այդ հասկացութուններից առաջինին վերագրելով հատուկ խարան ցույց տալու համար, որ դրսևորվել է անմարդկային վերաբերմունք, որը պատճառել է շատ լուրջ և դաժան տառապանք›› (տե՛ս Իռլանդիան ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործով 1978 թվականի հունվարի 18-ի վճիռը, գանգատ թիվ 5310/71, կետ 167):
Մեկ այլ գործով Եվրոպական դատարանը շեշտել է, որ ‹‹Պարզելու համար, թե վատ վերաբերմունքի որ դրսևորումն է պետք որակել որպես խոշտանգում, քննության պետք է առնվի 3-րդ հոդվածում ամրագրված տարբերակումն այդ հասկացության և անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի միջև: Դատարանն արդեն նշել է նախորդ գործերում, որ դա միտումնավոր է, որ Կոնվենցիան պետք է այս տարբերակման միջոցով կատարի միտումնավոր անմարդկային վերաբերմունքի վրա հատուկ տարբերակում, որն առաջացնում է շատ լուրջ և դաժան տառապանք: Բացի վերաբերմունքի ծանրությունից, առկա է նաև նպատակային տարր, որը սահմանում է խոշտանգման նպատակը` դիտավորությամբ ծանր ցավ կամ տառապանք պատճառելու, inter alia, տեղեկատվություն ստանալու համար (տե՛ս Սալմանն ընդդեմ Թուրքիայի, թիվ 21986/93, կետ 114, ՄԻԵԴ 2000թ.-VII): Դատարանի հետևողական մոտեցման համաձայն` վերաբերմունքը համարվում է ‹‹անմարդկային››, եթե այն նախապես մտածված է, տևում է ժամեր շարունակ և առաջացնում ու փաստացի պատճառում է մարմնական վնասվածքներ կամ ծանր ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք: Այն համարվում է ‹‹նվաստացնող››, եթե զոհի մոտ առաջացնում է վախի, տանջանքի ու թերարժեքության զգացում, որոնք ստորացուցիչ և վիրավորական են (տե՛ս վերը նշված Կուդլայի գործը, կետ 92): Այն հարցը, թե արդյոք վերաբերմունքի նպատակը զոհին նվաստացնելը կամ ստորացնելն է, հանդիսանում է մի գործոն, որը պետք է հաշվի առնել, սակայն այդ նպատակի բացակայությունը չի կարող բացառել 3-րդ հոդվածի խախտումը (տե՛ս, օրինակ, Փիրսն ընդդեմ Հունաստանի, թիվ 28524/95, կետ 74, ՄԻԵԴ 2001թ.-III, և Կալաշնիկովն ընդդեմ Ռուսաստանի, թիվ 47095/99, կետ 101, ՄԻԵԴ 2002թ. VI)›› (տե՛ս, Բարաբանշիկովն ընդդեմ Ռուսաստանի գործով 2009 թվականի հունվարի 8-ի վճռի 51-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային պրակտիկայի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ դատարանը խոշտանգման դեպքում կիրառված բռնության ուժգնությունը գնահատում է շատ մեծ և փաստում, որ այդ դեպքերում տուժողի (զոհի) ցավը կամ տառապանքն առաջանում է հատուկ մեթոդների կիրառման միջոցով կամ հատուկ հանգամանքներում: Որպես այդպիսիք, Եվրոպական դատարանն իր նախադեպային պրակտիկայում առանձնացնում է բռնության հետևյալ տեսակները՝
- ոտքի թաթերին հարվածելը (Սալմանն ընդդեմ Թուրքիայի գործով 2000 թվականի հունիսի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21986/93),
- էլեկտրական հարվածները, տաք կամ սառը ջուր օգտագործելը, գլխին հարվածելը կամ զոհի երեխաների նկատմամբ վատ վերաբերմունք կիրառելու սպառնալիքը (Աքսոյն ընդդեմ Թուրքիայի գործով 2000 թվականի հոկտեմբերի 10-ի վճիռը, գանգատ թիվ 22947-48/93),
- ազատությունից զրկելու վատ պայմանները և խիստ ռեժիմը, որոնք կիրառվում են պատժելու նպատակով (Իլասկուն և այլոք ընդդեմ Մոլդովայի և Ռուսաստանի գործով 2004 թվականի հուլիսի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 48787/99),
- ազատությունից զրկված երիտասարդ կնոջ բռնաբարությունը ոստիկանության աշխատակիցների կամ դատախազների կողմից (Մասլովան և Նալբանդովն ընդդեմ Ռուսաստանի գործով 2008 թվականի հունվարի 24-ի վճիռը, գանգատ թիվ 839/02),
- երիտասարդ կնոջ կրկնվող ծեծը, որը տևում է մի քանի ժամ և իրականացվում է մի քանի ոստիկանների կողմից (Մենեշևան ընդդեմ Ռուսաստանի գործով 2006 թվականի մարտի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 59261/00):
Միևնույն ժամանակ, Եվրոպական դատարանի նախադեպային պրակտիկան հանգում է նրան, որ «խոշտանգում» և «անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունք» հասկացությունների տարբերությունն արտահայտվում է «տառապանքի ինտենսիվության տարբեր աստիճանի» մեջ, և ըստ այդմ՝ խոշտանգումը վատ վերաբերմունքի առավել ծանր տեսակ է։ Այն դեպքում, երբ առկա են անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի տարրեր, ցավի կամ հոգեկան տառապանքի չափը կամ հաճախականությունը նույնպես էական են, սակայն նվազ լուրջ, քան խոշտանգման դեպքում: Այդ դեպքերում դաժանության մակարդակը կարող է ներկայացվել ցավի կամ տառապանքի միջոցով, որոնք պատճառվում են ֆիզիկական ուժի գործադրմամբ (մահակով դեմքին հարվածելը), որն ուղղակի անհրաժեշտ չէ` կապված զոհի բուն վարքագծի հետ (տե՛ս Մրոզովսկին ընդդեմ Լեհաստանի գործով 2009 թվականի մայիսի 12-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9258/04), տղամարդ ձերբակալվածին ստիպելը մերկանալ կին ոստիկանի ներկայությամբ (տե՛ս Վալասինան ընդդեմ Լիտվայի գործով 2001 թվականի հուլիսի 21-ի վճիռը, գանգատթիվ 44558/98), ձերբակալվածին տրամադրված անբավարար բժշկական օգնությունը (տե՛ս Սարբանն ընդդեմ Մոլդովայի գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 3456/05), ձերբակալման անբավարար պայմանների ընդհանուր ազդեցությունը, ներառյալ` մարդաշատությունը, օդափոխման և սանիտարական հարմարանքների բացակայությունը (տե՛ս Փիիրսն ընդդեմ Հունաստանի գործով 2001 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 28524/95): «Անմարդկային» բաղադրատարրը ցույց է տալիս ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանքի ոչ քաղաքակիրթ բնույթը, որը տվյալ վերաբերմունքի արդյունքն է: «Նվաստացնող» բաղադրատարրը վերաբերում է խիստ ուրույն զգացմունքների, որոնք կապված են կոնկրետ վատ վերաբերմունքը վատթարացնող և նսեմացնող ազդեցության հետ: Ի տարբերություն խոշտանգման, անմարդկային և նվաստացնող վերաբերմունքի առկայության համար պարտադիր չէ, որ պահանջվի դիտավորություն կրած տառապանքի նկատմամբ:
Ամփոփելով վերը շարադրվածը` դատարանը փաստում է, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի տրամաբանությամբ խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի այլ ձևերի տարբերակումը հիմնականում բխում է պատճառված տառապանքի ծանրության աստիճանից: Խոշտանգումը վատ վերաբերմունքի մյուս տեսակների խորապես գիտակցված և ամենածանր դրսևորումն է, ուստի այն դեպքերում, երբ վատ վերաբերմունքն իր դաժանությամբ և ինտենսիվությամբ չի եղել այնպիսին, որ պատճառի ուժեղ ֆիզիկական ցավ կամ հոգեկան տառապանք, չի կարող խոսք գնալ խոշտանգման նյութաիրավական բաղադրիչ կազմող բռնության մասին:
Վերոգրյալի համատեքստում գնահատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում օգտագործված ‹‹ֆիզիկական ուժեղ ցավ›› և ‹‹հոգեկան ուժեղ տառապանք›› եզրույթները՝ դատարանը գտնում է, որ դրանց ճիշտ բացահայտման համար վճռորոշ նշանակություն ունեն կոնկրետ գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, այդ թվում՝ կիրառված բռնության կամ այլ ներգործության եղանակը, միջոցները, գործիքները, դրանց գործադրման ուժգնությունը, պարբերականությունը և տևողությունը, տուժողի հոգեֆիզիոլոգիական և մյուս առանձնահատկությունները, բռնության գործադրման տեղը, ժամանակը և այլն։ Ընդ որում, արարքը մարդու առողջության դեմ ուղղված այլ հանցակազմերից սահմանազատելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով որակելու համար անհրաժեշտ է գործի փաստական հանգամանքների համակցության հիման վրա հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համարժեք հաստատված համարել, որ հանցավորի կողմից գործադրված բռնությունը եղել է այն աստիճան առանձնահատուկ, որ տուժողին պատճառել է հատկապես ուժեղ ֆիզիկական ցավ կամ ուժեղ հոգեկան տառապանք, որն էականորեն տարբերվում է մարդու առողջության դեմ ուղղված ցանկացած այլ հանցագործության արդյունքում տուժողին պատճառված ֆիզիկական, մարմնական ցավից և հոգեկան տառապանքից։
Դատարանի նման եզրահանգումը հիմնվում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի վերլուծության վրա, ինչպես նաև` պայմանավորված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի` մարդու առողջության դեմ ուղղված դիտավորյալ հանցագործությունների համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածների սանկցիաների համեմատական վերլուծությամբ: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան որպես պատիժ է նախատեսում բացառապես ազատազրկման ձևով` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, մինչդեռ, օրինակ 118-րդ հոդվածի (Ծեծելը կամ այլ բռնի գործողություններ կատարելը, որը չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ), 117-րդ հոդվածի (Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ) սանկցիաները պատիժ են նախատեսում տուգանքի և կալանքի ձևով, 113-րդ հոդվածի 1-ին մասի (Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ) սանկցիան պատիժ է նախատեսում և՛ կալանքի, և՛ մինչև երեք տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով:
Վերոգրյալն ինքնին վկայում է այն մասին, որ օրենսդրի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը, պայմանավորված հանցավորի կողմից տուժողին պատճառված ֆիզիկական ցավի կամ հոգեկան տառապանքի ուժգնության աստիճանով, առանձնացվել է որպես հանրային բարձր վտանգավորությամբ օժտված հանցագործություն, որի համար նախատեսվել է ավելի ծանր քրեաիրավական ներգործության միջոցի կիրառման հնարավորություն: Այս առումով պատահական չէ նաև, որ մինչև 2015 թվականի հունիսի 9-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված փոփոխությունը քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածը վերնագրված էր խոշտանգում։
Հարկ է նաև փաստել, որ քննարկվող հանցակազմի հատկանիշների վերաբերյալ վերոգրյալին հակառակ մեկնաբանությունն իրավակիրառ պրակտիկայում կարող է հանգեցնել այնպիսի անթույլատրելի իրավիճակների, երբ կիրառված բռնության արդյունքում համապատասխան ծանրության մարմնական վնասվածքի պատճառված չլինելու դեպքում կամ ֆիզիկական ներգործության առանձնահատկությամբ պայմանավորված (օրինակ` մեկ հարվածի դեպքում), երբ հնարավոր չէ արարքը որակել մարդու առողջության դեմ ուղղված այլ հանցագործություններից որևէ մեկի համար պատասխանատվություն նախատեսող քրեաիրավական նորմով, անձի գործողությունները քրեական հետապնդման մարմինների կողմից կարող են նույնացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների հետ, ինչն անթույլատրելի է:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանին առաջադրված մեղադրանքը՝ նրանում կարելի է առանձնացնել երեք խումբ գործողություններ, որոնց կատարումը մեղսագրվում է ամբաստանյալին, այն է՝
- պարբերաբար դիտավորությամբ նրա մարմնի տարբեր մասերին ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցնելու եղանակով պատճառել է ֆիզիկական ուժեղ ցավ,
- 2016 թվականի ապրիլ ամսին Հ.Քոչարյանի կամքին հակառակ, կրկին խոշտանգելով վերջինիս, ֆիզիկական ուժեղ ցավ և հոգեկան ուժեղ տառապանք պատճառելով, այրվող ծխախոտը 4 անգամ հանգցրել է վերջինիս ձախ դաստակի շրջանում,
- 2017 թվականի փետրվարի 05-ին Կ.Հովսեփյանը ոտքով հարվածել է Հ.Քոչարյանի աջ սրունքի շրջանում և վռնդել Ռուբինյանց 7-15 հասցեում գտնվող բնակարանից:
Միևնույն ժամանակ, նշված գործողույթունների պարբերականությունը, համակցության մեջ, մեղադրանքի կողմը որակել է որպես խոշտանգում:
Վերը շարադրված վերլուծության լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները` Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցությունը հնարավորություն չի տալիս հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարել, որ Կարեն Հովսեփյանի գործողություններում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշները։ Այլ խոսքով` դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Կարեն Հովսեփյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Քննության առնելով սույն քրեական գործը՝ դատարանը հաստատված է համարում այն հանգամանքը, որ տուժող Հելեն Քոչարյանի և ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի միջև, ամուսնության առաջին իսկ օրվանից եղել են անհաշտ և լարված փոխհարաբերություններ, որոնք զուգորդված են եղել ամբաստանյալ Կ.Հովսեփյանի կողմից տուժող Հելեն Քոչարյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու առանձին դրվագներով: Սակայն, դատարանի գնահատմամբ, քրեական գործի ապացուցողական զանգվածում առկա չեն անհրաժեշտ ապացույցներ այն մասին, որ Կարեն Հովսեփյանի դիտավորության մեջ ընդգրկված է եղել տուժողի Հելեն Քոչարյանին հատկապես ֆիզիկական ուժեղ ցավ կամ հոգեկան տառապանք պատճառելը, որն արձանագրված է ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքում և հանդիսանում է քննարկվող հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ:
Դատարանն անհրաժեշտ է համարում անդրադառնալ ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի կողմից Հելեն Քոչարյանի ձախ դաստակի շրջանում այրվող ծխախոտը չորս անգամ հանգցնելու մեղադրանքին: Մասնաորապես, խորհրդակցական սենյակում վերլուծելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները և գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից՝ դատարանը գտնում է, որ բացառապես տուժող Հելեն Քոչարյանի ցուցմունքներն են պարունակում այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք վերաբերվում են ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի կողմից Հելեն Քոչարյանի ձախ դաստակի շրջանում այրվող ծխախոտը չորս անգամ հանգցնելու հանգամանքին:
Ապացույցի արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելով տուժող Հելեն Քոչարյանի ցուցմունքը, մասնավորապես հաշվի առնելով ապացույցի աղբյուրի այնպիսի հատկանիշ, ինչպիսինն է ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, Դատարանը գտնում է, որ տուժող Հելեն Քոչարյանի և ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի փոխհարաբերությունների բնույթը, ինչպես նաև տուժողի գործի ելքով շահագրգռվածությունը կասկած են հարուցում տուժողի կողմից հաղորդած փաստական տվյալների ճշմարտացիության վերաբերյալ: Դատարանը գտնում է, որ այս կամ այն ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ հիմնավորված որոշում կարող է կայացվել միայն դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Մինչդեռ, սույն գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված մյուս բոլոր ապացույցներն ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքի կատարումը հիմնավորող փաստական տվյալներ չեն պարունակում:
Այսպես.
Դատաբժշկական 0503 եզրակացության համաձայն փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են Հ.Քոչարյանի ձախ դաստակի շրջանի չորս սպիեր, որոնք հետևանք են նախկինում եղած վերքերի ապաքինման, նույնպես առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում, որոնց բնույթն ու վաղեմությունը ներկայումս հտակ որոշել հնարավոր չէ, սակայն ելնելով դրանց բժշկական բնութագրերից, ձևից, չափագրական տվյալներից` սրանց առաջացումը չի բացառվում նաև նշված հանգամանքներում:
Նշված եզրակացության կապակցությամբ դատարանում հարցաքննվեց նաև փորձագետ Ռիգել Վարդանյանը, ով հայտնեց, որ Հելեն Քոչարյանի մոտ հայտնաբերված վնասվածքները եզրակացությունում ֆիքսվել են մանրամասն, ինչից ավելին չի կարող հայտնել: Եզրակացության մեջ նշել է, որ վնասվածքի բնույթը հնարավոր չէ որոշել, քանի որ վնասվածքների առաջացումից անցել է երկար ժամանակ: Դրանք սպիներ են, որոնց բնույթն ու վաղեմությունը հնարավոր չէ որոշել, սակայն ինչ-ինչ հատկանիշներից ելնելով, օրինակ ինչ-որ բժշկական բնութագրերը, սպիների մակերեսը, կնճռոտված լինելու հանգամանքը, կիսափափուկ համակազմվածքը, գույնը և այլն կարող են ուղղորդել, իսկ վնասվածքի բնույթն ու վաղեմությունը հստակ որոշել հնարավոր չէ, քանի որ վնասվածքներն առաջացել են վաղ և չկան դրա վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթեր, որոնցում հստակ ֆիքսված կլինեին վնասվածքի նախնական տվյալները, բնութագրերը: Պնդում է եզրակացության արդյունքները և ավելացնելու այլ բան չունի: Տուժողի ոտքի սպիի հետ կապված հայտնեց, որ դա հանդիսանում է ապապինգմենտավորված տեղամաս, որն առաջանում է քերծվածքի ապաքինումից հետո, այսինքն այդ վայրում նախկինում ոչ թե վերք է եղել, այլ` քերծվածք: Ապապինգմեմնտավորված տեղամասը սովորաբար պահպանվում է մեկ ամիս: Հետագայում այն աստիճանաբար վերանում է և այդ տեղամասում այլևս վերք չի մնում: Վերքերը տարբեր մարդկանց մոտ ապաքինվում են տարբեր ժամանակահատվածներում` կախված բազմատիվ ֆակտորներից: Տուժողի սպիների տեղակայումը հստակ ֆիքսված է: Քանի, որ տվյալ վնասվածնքներըի վաղեմությունը մեծ է, դրա համար էլ եզրակացությունում նշվել է «չի բացառվում նաև» արտահայտությունը:
Նշված փաստերը կասկած են առաջացնում ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի կողմից Հելեն Քոչարյանի ձախ դաստակի շրջանում այրվող ծխախոտը չորս անգամ հանգցնելու հանգամանքի կապակցությամբ, որը սույն քրեական գործի դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում փարատել հնարավոր չէր, հետևաբար այն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները ենթակա են մեկնաբանման հօգուտ ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի:
Միևնույն ժամանակ, տուժող Հելեն Քոչարյանի ցուցմունքների արժանահավատության և սույն քրեական գործի ելքով շահագրգռվածության տեսանկյունից գնահատման է արժանի նաև հետևյալ հանգամանքները.
- 2017 թվականի մարտի 02-ին Հելեն Քոչարյանը դիմում է ներկյայացրել ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին՝ հայտնելով, որ 2017 թվականի փետրվարի 06-ին ամուսինը՝ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանն իրեն դուրս է հանել տանից՝ թույլ չտալով վերցնել որդուն, ում հետ արդեն 25 օր է չի կարողանում հաղորդակցվել: Դիմումում տուժող Հելեն Քոչարյանը հայտնել է ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի կողմից իր նկատմամբ պարբերաբար կիրառվող բռնության մասին և միայն խնդրել է միջոցներ ձեռնարկել իր մնակհասակ երեխային իրեն վերադարձնելու ուղղությամբ,
- Ընդամենն օրեր անց՝ 2017 թվականի մարտի 09-ին, տուժող Հելեն Արթուրի Քոչարյանի հայց է ներկայացրել ընդդեմ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի, երրորդ անձանց՝ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի, Նոր Նորք վարչական շրջանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի` ամուսնալուծության, ալիմենտի բռնագանձման և երեխայի բնակության վայրը սահմանելու պահանջների մասին: Հակընդդեմ հայց է ներկայացրել նաև Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանն ընդդեմ Հելեն Արթուրի Քոչարյանի, երրորդ անձանց՝ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի, Նոր Նորք վարչական շրջանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի՝ երեխայի խնամքը հորը հանձնելու և ալիմենտի բռնագանձման պահանջների մասին:
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը 2017 թվականի նոյեմբերի 14-ի վճռով Հելեն Արթուրի Քոչարյանի հայցն ընդդեմ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի` ամուսնալուծության, ալիմենտի բռնագանձման և երեխայի բնակության վայրը սահմանելու պահանջների մասին բավարարվել է մասնակի: Լուծվել է Հելեն Արթուրի Քոչարյանի և Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի միջև Մոսկվայի ՔԿԱԳ վարչության Կունցևսկի ՔԿԱԳ բաժնում գրանցված ամուսնությունը: Երեխայի՝ Ալբերտ Կարենի Հովսեփյանի բնակության վայր է սահմանվել մոր՝ Հելեն Արթուրի Քոչարյանի բնակության վայրը՝ ք. Երևան, Բաղյան 2-րդ նրբանցք, 2-րդ շենք, բնակարան 35: Քաղաքացիական գործի վարույթը ըստ հայցի Հելեն Արթուրի Քոչարյանի ընդդեմ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի՝ ալիմենտ բռնագանձելու պահանջի մասով, կարճվել է, իսկ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի հակընդդեմ հայցն ընդդեմ Հելեն Արթուրի Քոչարյանի՝երեխայի բնակության վայր սահմանելու պահանջի մասին՝ մերժվել: Միևնույն ժամանակ, քաղաքացիական գործի վարույթն ըստ հակընդդեմ հայցի Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի ընդդեմ Հելեն Արթուրի Քոչարյանի՝ալիմենտ բռնագանձելու պահանջի մասով կարճվել է:
Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի 2018 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ Կարեն Հովսեփյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՆԴ/0805/02/17 քաղաքացիական գործով 14.11.2017 թվականի վճիռը թողնվել է անփոփոխ` օրինական ուժի մեջ:
Հատկանշական է, որ 2019 թվականից ի վեր, մինչ այդ բավականին ակտիվ մասնակցություն ունեցող տուժող կողմը, դատական նիստերի գրեթե չի մասնակցել:
Ամփոփելով վերոգրայլը՝ դատարանը փաստում է, որ սույն քրեական գործի քննությամբ ձեռք չբերվեց ապացույցների այնպսիսի բավարար համակցություն, որով կհիմնավորվեր, որ ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանը նպատակ է ունեցել տուժող Հելեն Քոչարյանին պատճառելու ֆիզիկական ուժեղ ցավ կամ հոգեկան տառապանք: Մասնավորապես, դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցներից որևէ մեկը հնարավորություն չի տալիս անվերապահ եզրահանգում կատարելու առ այն, որ գործադրված բռնությունը (դրա տևականությունը, բնույթը, ինտենսիվությունը, մարմնական վնասվածքները և այլն) եղել է այն աստիճան առանձնահատուկ, որ տուժող Հելեն Քոչարյանին պատճառվել է մարդու առողջության դեմ ուղղված այլ հանցագործություններով նախատեսվածից էականորեն տարբերվող ֆիզիկական ուժգին ցավ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ ‹‹Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա››։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ ‹‹Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ››։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում պետք է ճանաչել անպարտ և արդարացնել՝ արարքի մեջ հանցակազմի բացակայության հիմքով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խափանման միջոցը վերացվում է, երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ վերը նշված հիմնավորումներով պետք է ճանաչել և հռչակել Կարեն Հովսեփյանի անմեղությունը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունն ու պայմանները վերացել են, ուստի` նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև դատական ծախսերի հարցը:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված հիմնավորումներով ճանաչվելու և հռչակվելու է ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում դատական ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու պատճառով նրանից ենթակա չեն բռնագանձման, հետևաբար, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դեպոզիտ հաշվին որպես դատական ծախսերի ապահովում մուծված 66.800 ՀՀ դրամը պետք է վերադարձվի ամբաստանյալ Կարեն Հովսեփյանին:
Ինչ վերաբերում է նախաքննության մարմնի 2017 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքի վրա դրված կալանքին, ապա դատարանի դեռևս 2017 թվականի նոյեմբերի 20-ի և դեկտեմեբրի 13-ի արձանագրային որոշումներով Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի անվամբ գրանցված անշարժ գույքի և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը վերացվել էր:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-366-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի անմեղությունը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, Կարեն Հովսեփյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և նրան արդարացնել:
Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել:
Նախաքննության մարմնի 2017 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ Կարեն Ալբերտի Հովսեփյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ