ԵԱՔԴ/0113/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն

«04» հոկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Գ.Ալոյանի,
ամբաստանյալ Վ.Իսահակյանի,
պաշտպան Դ.Շախրամանյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վահան Ռուբենի Իսահակյանի՝ ծնված 1980 թվականի նոյեմբերի 09-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված` ք.Երևան, Այգեձոր փողոց, 66 տուն, փաստացի բնակվող` ք.Երևան, Պռոշյան փողոց, 2-րդ շենք, բնակարան 18 հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, արգելանքի տակ է 2017 թվականի հունիսի 05-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնի հետաքննության բաժանմունքի ավագ տեսուչ Ա.Գևորգյանի 2017 թվականի հունիսի 06-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14192317 քրեական գործը:
2017 թվականի հունիսի 06-ին թիվ 14192317 քրեական գործն ստացվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին և ընդունվել ավագ քննիչ Գ.Ստեփանյանի վարույթ:
Նույն օրը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Տ.Թամամյանի որոշմամբ թիվ 14192317 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է քննչական խմբին, որի ղեկավար է նշանակվել ավագ քննիչ Գ.Ստեփանյանը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Ստեփանյանի 2017 թվականի հունիսի 06-ի որոշմամբ թիվ 14192317 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2017 թվականի հունիսի 06-ին` ժամը 03:40-ին, Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում Վահան Ռուբենի Իսահակյանը ձերբակալվել է:
Քննիչի 2017 թվականի հունիսի 07-ի որոշմամբ Վահան Ռուբենի Իսահակյանը թիվ 41492317 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 07-ի որոշմամբ թիվ 14174617 քրեական գործով մեղադրյալ Վահան Ռուբենի Իսահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` կալանքի սկիզբը հաշվելով 2017 թվականի հունիսի 05-ից:
Քննիչի 2017 թվականի հունիսի 27-ի որոշմամբ թիվ 14174617 քրեական գործով «Մակարով» տեսակի 9մմ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակ համարվող հրազենը և 17 հատ գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի փամփուշտները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց:
2017 թվականի հունիսի 30-ին թիվ 14192317 քրեական գործն ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն` մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և քրեական գործը դատարան ուղարկելու համար:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Գ.Ալոյանի նույն օրվա որոշմամբ մեղադրական եզրակացությամբ ստացված քրեական գործը վերադարձվել է քննիչին` լրացուցիչ քննություն կատարելու և մեղադրական եզրակացությունը վերակազմելու համար:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Ստեփանյանի 2017 թվականի հուլիսի 03-ի որոշմամբ թիվ 14192317 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Գ.Ալոյանը 2017 թվականի հուլիսի 07-ին հաստատել է թիվ 14192317 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2017 թվականի հուլիսի 10-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0113/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի հուլիսի 11-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի հուլիսի 11-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0113/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 26-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Վահան Ռուբենի Իսահակյանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ.
«[Վահան Ռուբենի Իսահակյանը] մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով իր մոտ է պահել հրազեն հանդիսացող գործարանային արտադրության /ПМ/ Մակարով տեսակի 9մմ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող /ПМ/ և /АПС/ տեսակի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար թվով 17 հատ գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի փամփուշտներ.
Այսպես.
2017 թվականի հունիսի 05-ին, ժամը 21:00-ին Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճից Վահան Ռուբենի Իսահակյանն ապօրինի հրազեն պահելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ Արաբկիրի բաժին և նույն օրն իրականացված անձնական խուզարկությամբ վերջինիս պայուսակից հայտնաբերվել է ապօրինի կերպով պահվող, հրազեն հանդիսացող` /ПМ/ Մակարով տեսակի 9մմ տրամաչափի ակոսափող մեկ ատրճանակ` սարքին և կրակելու համար պիտանի և ռազմամթերք հանդիսացող` /ПМ/ և /АПС/ տեսակի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար թվով 17 հատ գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի փամփուշտներ: (…)»


Արագացված դատական քննություն
Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Վահան Իսահակյանի պաշտպան Դ.Շախրամանյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով` հայտարարելով, որ խորհրդակցել է իր պաշտպանյալ Վահան Իսահակյանի հետ:
Միևնույն ժամանակ, պաշտպան Դ.Շախրամանյանը հավաստեց, որ ամբաստանյալ Վահան Իսահակյանին բացատրել է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները:
Ամբաստանյալ Վահան Իսահակյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը: Հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Գ.Ալոյանը չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, լսելով ամբաստանյալ Վ.Իսահակյանի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչ դատաքննություն սկսելը դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ ամբաստանյալի և պաշտպանի միջնորդությունը, ինչպես նաև հաշվի առնելով այդ կապակցությամբ մեղադրողի դիրքորոշումը, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե`
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն, ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացրած որոշման 24-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալ Վահան Իսահակյանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալ Վահան Իսահակյանը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպան Դ.Շախրամանյանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում՝ մինչև դատաքննությունն սկսելը։
դ) մեղադրող Գ.Ալոյանը չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) ամբաստանյալ Վահան Իսահակյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235–րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժն ազատազրկման ձևով կազմում է առավելագույնը երեք տարի, հետևաբար այն չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ եւ 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։


Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Վահան Իսահակյանն ապօրինի կերպով իր մոտ է պահել հրազեն հանդիսացող գործարանային արտադրության /ПМ/ «Մակարով» տեսակի 9մմ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող /ПМ/ և /АПС/ տեսակի ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար թվով 17 հատ գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են անձնական խուզարկությամբ վերջինիս պայուսակից, այսինքն կատարել է արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Ամբաստանկալ Վ.Իսահակյանը նշված արարքը կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանը, հետազոտելով սույն քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Վահան Իսահակյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա դատվածություն չունի (հիմք`ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 06.06.2017թ. տեղեկանքը), վատառողջ է՝ ախտորոշվել է վիրուսային հեպատիտ «C», հոգեկան և վարքային խանգարումներ՝ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով, կախվածության համախտանիշ 11-2 (հիմք՝ ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի հիվանդի բժշկական քարտից թիվ 962 քաղվածքը):
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի անդամների կյանքի պայմանների վրա: Այսպիսով, Դատարանն ամբաստանյալ Վ.Իսահակյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում, որ վերջինիս հայրը մահացած է (հիմք՝ թիվ ԱԱ 068493 մահվան վկայականը), իսկ նրա խնամքին է գտնվում հիվանդ մայրը՝ Ս Համբարձումյանը, ով տառապում է հաճախակի կրիզներով, II-III աստիճանի զարկերակային հիպերտենզիայով, երկկողմանի կոքս-արթրոզով, աջ կ/ա հոդի անկլիոզով, հենաշարժողական ֆունկցիայի խանգարումով, II աստիճանի ողնաշարի գոտկատեղային օստեոխոնդրոզով, սպոնդիլյոզով, սպոնդիլյոարթրոզով, միջկողային դիսկերի աճառների բազմաթիվ ճողվածքներով 2-6 մմ, մշտական արտահայտված ցավային սինդրոմով, նյարդամատային L5-S1 դիսկի ախտահարում աջից ողնաշարի հենաշարժողական ֆունկցիայի կոպի խանգարումով (հիմք`«Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնի 21.06.2017թ. մեծահասակի ամբուլատոր բժշկական քարտը և «ԱՅԳԵՁՈՐ» համատիրության նախագահի 14.07.2017թ. բնակության վայրի մասին տեղեկանքը):
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Վահան Իսահակյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ:
Դատարանն ամբաստանյալ Վահան Իսահակյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցանքի համար, բացի ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսված է պատժի այլընտրանքային տեսակ՝ կալանք` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով: Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 1-ի մասի դրույթը, որի համաձայն՝ կալանք պատժատեսակը կարող է նշանակվել միայն այն դեպքում, երբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց չի կիրառվել, փաստում է, որ ամբաստանյալ Վ.Իսահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառված կալանավորումը, ուստի գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես պատիժ կարող է նշանակվել միայն ազատազրկում պատժատեսակը:
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վ.Իսահակյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալ Վ.Իսահակյանին իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վ.Իսահակյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2017 թվականի հունիսի 05-ից:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում պահվող «Մակարով» տեսակի 9մմ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակ համարվող հրազենը և 17 հատ գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի փամփուշտները պետք է թողնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Վ.Իսահակյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները (այդպիսիք առկա լինելու պարագայում էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման), քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Վահան Ռուբենի Իսահակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 (հինգ) ամիս ժամկետով։
Ամբաստանյալ Վահան Ռուբենի Իսահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2017 թվականի հունիսի 05-ից:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում պահվող «Մակարով» տեսակի 9մմ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակ համարվող հրազենը և 17 հատ գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի փամփուշտները թողնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ