Հիմնական

Գործի համար: ԵԱՔԴ/0110/01/17
Վիճակագրական տողի համար : 6.3

Պատասխանող

Անդրանիկ Մխիթարյան Սեդրակ
Անդրանիկ Մխիթարյան

Դատավոր

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Աննա Մաթևոսյան

Դատավոր

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Աննա Մաթևոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Անդրանիկ Մխիթարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով <Իզմիրլյան> ԲԿ-ի 1-ին հարկի ռադիոլոգիական բաժանմունքի օպերատոր Սոնա Բրսիկյանի բացակայությունից, մուտք է գործել աշխատասենյակ և սեղանի վրայից գաղտնի հափշտակել վերջինիս պատկանող զգալի չափերի՝ 250.000 ՀՀ դրամ գումարի արժողության <Այֆոն 6 պլյուս> մոդելի բջջային հեռախոսը։
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-12-05 12:30 1 Կայացել է
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-11-21 15:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-10-23 17:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-10-16 11:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-09-15 12:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-07-27 14:00 1 Կայացել է
ԵԱՔԴ/0110/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն


«05» դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝


նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լ.Մանուկյանի,
տուժող Ս.Բրսիկյանի,
տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Ղասաբողլյանի,
ամբաստանյալ Ա.Մխիթարյանի,



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանի` ծնված 1967 թվականի փետրվարի 01-ին Արմավիր քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում դատապարտված` ՀՀ Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.08.2017 թվականի թիվ ԼԴ1/0025/01/17 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով դատապարտվել է ազատազրկման 4 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 17.10.2017 թվականի թիվ ԵԷԴ/0080/01/17 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ և 6-րդ մասերի կիրառմամբ` նոր նշանակված և Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 տարի 3 ամիս ժամկետով, հաշվառված է Արմավիրի մարզ, գյուղ Սարդարապատ, 3-րդ փողոց, 67 տուն հասցեում, մշտական բնակության վայր չունի, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017 թվականի մայիսի 15-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09165617 քրեական գործը:
Նույն օրը թիվ 09165617 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժին, որն ստացվել է 2017 թվականի մայիսի 16-ին:
2017 թվականի մայիսի 16-ին թիվ 09165617 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Մկրտչյանի վարույթ:
Քննիչի 2017 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 09165617 քրեական գործով Սոնա Դավթի Բրսիկյանը ճանաչվել է տուժող:
2017 թվականի հունիսի 14-ին թիվ 09165617 քրեական գործով կասկածյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Նույն օրը թիվ 09165617 քրեական գործով Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2017 թվականի հունիսի 15-ին մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, որի կատարում հանձնարարվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնին:
2017 թվականի հունիսի 19-ին Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին:
2017 թվականի հունիսի 19-ին թիվ 09165617 քրեական գործով մեղադրյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Քննիչի 2017 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ կալանք է դրվել Անդրանիկ Մխիթարյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքի վրա:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Մանուկյանը 2017 թվականի հուլիսի 03-ին հաստատել է թիվ 09165617 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2017 թվականի հուլիսի 06-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0110/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի հուլիսի 07-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0110/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ.
«[Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանը] ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2017 թվականի մայիսի 04-ին` ժամը 16:30-ի սահմաններում, օգտվելով Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բ/կ 1-ին հարկի ռադիոլոգիական բաժանմունքի օպերատոր Սոնա Դավթի Բրսիկյանի կողմից աշխատասենյակից բացակայելու հանգամանքից, մուտք է գործել նշված աշխատասենյակ և աշխատասեղանի վրայից գաղտնի հափշտակել Սոնա Բրսիկյանին պատկանող զգալի չափերի` 250.000 ՀՀ դրամ գումար արժողության «Այֆոն 6 պլյուս» մոդելի բջջային հեռախոսը:(…) »:


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, սակայն դատաքննության ընթացքում հրաժարվեց ցուցմունք տալ, ներկայացված քաղաքացիական հայցն ընդունեց, սակայն նշեց, որ որևէ հնարավորություն չունի հատուցելու տուժող Սոնա Բրսիկյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որի համաձայն՝ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքների (...) հրապարակումը (...) թույլատրվում է, եթե ամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասին, որոշում կայացրեց հրապարակելու ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շուրջ 8 տարի է մշտական բնակության վայր չունի և տարբեր հասցեներում բնակվում է ժամանակավոր: Հիմնական աշխատանք չունի և երբեմն իր գոյությունը պահպանելու համար կատարում է գողություններ: 2017 թվականի մայիսի 04-ին` ժամը 16:30-ի սահմաններում, գնացել է «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոն ոտքի վիրահատության համար և հիվանդանոցում տրավմատոլոգիայի բաժանմունքը գտնելու նպատակով իջել է հիվանդանոցի 1-ին հարկ և առաջին հարկում գտնվելու ժամանակ տոմոգրաֆիայի աշխատասենյակի ներսից լսել է «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսի տարածված հեռախոսազանգը: Նկատելով, որ աշխատասենյակում ոչ ոք չկա և հեռախոսազանգին չեն պատասխանում, մտել է նշված աշխատասենյակ, այն վերցրել է և դնելով տաբատի հետևի գրպանը` իսկույն դուրս է եկել աշխատասենյակից, իսկ այնուհետև հիվանդանոցից: Դրանից հետո գնացել է Արմավիր քաղաք և կենտրոնական մայրուղու վրա հանդիպել է մի ռուսական պետհամարանիշով բեռնատարի և դրա վարորդին 60.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց վաճառել է գողացված հեռախոսը, իսկ գումարը ծախսել է իր անձնական կարիքների համար: Հայտնել է նաև, որ գողությունը կատարելու ժամանակ եղել է միայնակ և ոչ ոքի չի պատմել այդ մասին:
Դատական քննության ընթացքում տուժող Սոնա Դավիթի Բրսիկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնում, որպես համակարգչային տոմոգրաֆիայի օպերատոր: Իր աշխատասենյակի հարևանությամբ տեղակայված է հիվանդանոցի տոմոգրաֆիայի աշխատասենյակը: 2017 թվականի մայիսի 04-ին, հիվանդին հետազոտելուց հետո, դուրս է եկել համակարգչային տոմոգրաֆիայի սենյակից և մտնելով իր աշխատասենյակ` նկատել է, որ իրեն պատկանող և իր աշխատասեղանի վրա դրված «Այֆոն 6 պլյուս» մոդելի բջջային հեռախոսը բացակայում է: Սկսել է փնտրել այն, սկզբում կարծել է, թե ընկերներն են վերցրել և կատակ են անում իր հետ: Զանգահարել է իր հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին չեն պատասխանել, իսկ այնուհետև հեռախոսն անջատել են: 5-10 րոպե փնտրելուց հետո այն չի գտել և դիմել է հիվանդանոցի անվտանգության աշխատակիցներին: Տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները դիտելիս նկատել են, որ իր աշխատասենյակ է մտնում մի անձնավորություն, ով հեշտությամբ վերցնում է իր հեռախոսը, դնում գրպանը և դուրս գալիս: Իր հեռախոսի մեջ տեղադրված է եղել 077-75-75-30 հեռախոսահամարը: Ըստ տուժողի` ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը միանշանակ հանդիսանում է տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայանգրություններում պատկերված անձը: Դեպքի հաջորդ օրը դիմել է ոստիկանություն: Ոստիկաններին տեսաձայանգրությունում պատկերված անձի լուսանկարը ցույց տալուց հետո, վերջիններս իրեն ասել են, որ իրենց մշտական գողերից է: Իրեն հայտնել են, թե իբր ամբաստանյալն ասել է, որ կարող է 50-60 հազար ՀՀ դրամ գումարի չափով փոխհատուցել վնասը, սակայն ինքը չի համաձայնվել, քանի որ այդ հեռախոսը մեկ տարի առաջ գնել է 500.000 ՀՀ դրամով, ապառիկ կարգով և մինչև այժմ գումարն ամբողջությամբ չի վճարել: Իրեն պատճառվել է 250.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով վնաս:
Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են նաև մեղադրանքի հիմքում դրված հետևյալ ապացույցները.
Դեպքի վայրի զննության մասին 2017 թվականի մայիսի 13-ի արձանագրությունը, որի համաձայն` զննության մասնակից Սոնա Դավիթի Բրսիկյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի 1-ին հարկի 150-րդ աշխատասենյակի այն աշխատասեղանը, որի վրայից կատարվել է գողությունը:
2017 թվականի մայիսի 15-ին «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնից ստացված Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի 1-ին հարկում գտնվող ռադիոլոգիական բաժանմունքի միջանցքի տեսանկարահանող սարքի 2017 թվականի մայիսի 04-ի ժամը 16:29:50-ից մինչև ժամը 16:31:36-ն ընկած ժամանակահատվածի տեսագրության լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը, որի զննության մասնակից Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանը հայտարարել է, որ տեսագրությունում առկա տղամարդն ինքն է, ինքն է մտնում աշխատասենյակ և աշխատասեղանի վրայից վերցնում «Այֆոն 6 պլյուս» մոդելի բջջային հեռախոսը և դնում իր տաբատի հետևի գրպանը:
2017 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված, 15.05.2017թ. «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնից ստացված Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի 1-ին հարկում գտնվող ռադիոլոգիական բաժանմունքի միջանցքի տեսանկարահանող սարքի 04.05.2017թ. լազերային սկավառակը, որտեղ երևում է Անդրանիկ Մխիթարյանի կողմից Սոնա Բրսիկյանի բջջային հեռախոսը գաղտնի հափշտակելու հանգամանքը:
Հաղորդում ընդունելու մասին 2017 թվականի մայիսի 05-ի թիվ 003376 արձանագրությունն այն մասին, որ «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի 150-րդ աշխատասենյակի աշխատասեղանի վրայից գաղտնի հափշտակվել է Սոնա Բրսիկյանի «Այֆոն 6 պլյուս» մոդելի բջջային հեռախոսը:


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, հետազոտելով վերոգրյալ ապացույցները, այն է` ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի խոստովանական ցուցմունքները, տուժող Սոնա Բրսիկյանի ցուցմունքը, դեպքի վայրի զննության մասին 2017 թվականի մայիսի 13-ի արձանագրությունը, 2017 թվականի մայիսի 15-ին «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնից ստացված Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի 1-ին հարկում գտնվող ռադիոլոգիական բաժանմունքի միջանցքի տեսանկարահանող սարքի 2017 թվականի մայիսի 04-ի լազերային սկավառակի վրա առկա տեսագրությունը և դրա զննության արձանագրությունը, գնահատելով դրանք իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանը, օգտվելով Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի առաջին հարկի ռադիոլոգիական բաժանմունքի օպերատոր Սոնա Դավթի Բրսիկյանի իր աշխատասենյակից բացակայելու հանգամանքից, 2017 թվականի մայիսի 04-ին ժամը 16:30-ի սահմաններում մուտք է գործել նշված աշխատասենյակ և աշխատասեղանի վրայից գաղտնի հափշտակել է տուժող Սոնա Բրսիկյանին պատկանող «Այֆոն 6 պլյուս» մոդելի բջջային հեռախոսը՝ վերջինիս պատճառելով զգալի չափերի՝ 250.000 ՀՀ դրամի վնաս:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանին մեղսագրված հանցավոր արարքը որակված է ճիշտ, համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` ամբաստանյալը քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածով։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»:
Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի` (…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են. ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն` գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը, բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները, հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները:
Վերը շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո՝ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նա նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, դատարանում առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար:
Դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է արձանագրում՝ հանցանքը որպես արհեստ կատարելը:
Այսպես՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` «Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են` (…) հանցանքը որպես արհեստ կատարելը.»։
Վերոհիշյալ ծանրացնող հանգամանքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գոռ Մարատի Աթաբեկյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0149/01/14 քրեական գործով 2015թ. հունիսի 5-ի որոշման 13.1.–15-րդ կետերում, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) հանցանքը որպես արհեստ կատարելը արտահայտվում է եկամուտ ստանալու նպատակով պարբերաբար հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելով։
Հանցավոր վարքագծի կրկնությունը նպաստում է որոշակի արարքներում անձի մասնագիտացմանը, հանցագործության տեխնիկայի և հմտությունների յուրացմանը` անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելով հետագայում հանցավոր գործունեությունն ավելի դյուրին և արդյունավետ շարունակելու համար։ Հետևաբար, վերոնշյալ հանգամանքը վկայում է թե՛ հանցանք կատարած անձի և թե՛ հանցագործության (յուրաքանչյուր հաջորդող հանցագործության) հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին, ինչը դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս պետք է համարժեք գնահատականի արժանանա։
14. (…) մեկից ավելի հանցանքների կատարումը ոչ բոլոր դեպքերում է հանգեցնում անձի արարքներում հանցանքը որպես արհեստ կատարելու հանգամանքի առկայության։ Մասնավորապես, հանցանքը որպես արհեստ կատարելը ենթադրում է նույն կամ նույնաբնույթ այնպիսի հանցանքների պարբերաբար կատարում, որոնց արդյունքում ստացվում է նյութական օգուտ, որն էլ ուղղված է հանցավորի եկամտի հիմնական կամ լրացուցիչ աղբյուր ձևավորելուն։
Այսպես, հանցավոր վարքագծի պարբերական բնույթն արտահայտվում է երեք կամ ավելի` նույն կամ նույնաբնույթ հանցանքների կատարմամբ, քանի որ այդ դեպքում կարելի է խոսել որոշակի հանցագործություններում անձի հմտացման, արհեստավարժության, նրա կայուն հակահասարակական կողմնորոշումների մասին։ Ինչ վերաբերում է հանցավոր գործունեության արդյունքում եկամտի հիմնական կամ լրացուցիչ աղբյուր ձևավորելու հանգամանքին, ապա անհրաժեշտ է նշել, որ հանցագործության արդյունքում ստացվող նյութական օգուտը կհամարվի անձի եկամտի հիմնական աղբյուր այն դեպքում, երբ հանդիսանա հանցավորի եկամտի միակ աղբյուրը, ինչպես նաև գերազանցի նրա այլ եկամուտների չափը։ Իսկ լրացուցիչ աղբյուր կհամարվի այն դեպքում, երբ հանցագործությունից ստացվող նյութական օգուտը կազմի անձի եկամտի ոչ ամբողջական, սակայն դրա զգալի մասը։ Այս առումով անձի դիտավորությունը պետք է ուղղված լինի հանցավոր գործունեությամբ եկամտի աղբյուր ձևավորելուն։
15. (…) հանցանքը որպես արհեստ կատարելը բնութագրվում է հետևյալ հատկանիշներով`
ա) հանցավոր վարքագծի պարբերականություն (երեք կամ ավելի անգամ կատարելը),
բ) նույն կամ նույնաբնույթ հանցանքների կատարում,
գ) նյութական օգուտի ստացում, որը հանցավորի եկամտի հիմնական կամ լրացուցիչ աղբյուրն է,
դ) հանցավոր գործունեությամբ եկամտի հիմնական կամ լրացուցիչ աղբյուր ձևավորելուն ուղղված անձի դիտավորությունը»։
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների վերլուծությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ Դատարանը որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք հաշվի է առնում հանցանքը որպես արհեստ կատարելը: Ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 01-ի դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման 2017 թվականի փետրվարի 19-ին դիտավորությամբ բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գաղտնի հափշտակություն կատարելու համար, իսկ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով՝ 2017 թվականի մարտի 13-ին պահեստարան մուտք գործելով ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու համար: Այսինքն՝ եկամտի այլ աղբյուր չունեցող ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը 2017 թվականի փետրվար-մայիս ամիսների ընթացքում առնվազն երեք անգամ դիտավորությամբ պարբերաբար կատարել է նույնաբնույթ հանցավոր արարքներ՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություններ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ «1. Անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը:
2. Դատվածությունը, սույն օրենսգրքին համապատասխան, հաշվի է առնվում հանցագործության ռեցիդիվի դեպքում և պատիժ նշանակելիս:»:
Այսպիսով, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը սույն գործով արարքը կատարել է նախքան Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 01-ի և Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճիռներ կայացնելը, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով արարքը կատարելու պահին ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը դատվածություն չի ունեցել:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ի մասով նախատեսված հանցավոր արարքի համար, բացի առավելագույնը երկու տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսված է նաև պատժի այլընտրանքային տեսակ՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով և կալանք՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17–ին կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) [Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։»
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրա կատարած կոնկրետ արարքը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրականացումը:
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակված պատժին մասնակիորեն պետք է գումարվի նաև Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԷԴ/0080/01/17 դատավճռով նշանակված պատիժը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցի հարցին` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության»։
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ավետիս Մկրտչյանի և Ալվարդ Ստեփանյանի վերաբերյալ գործերով կայացված որոշումներում.
Մասնավորապես` Ավետիս Մկրտչյանի վերաբերյալ ՎԲ-150/07 գործով 2007թ. նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «4. (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի (…)»։
Քրեական գործի դատական քննությամբ ապացուցվել է ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Սոնա Բրսիկյանին 250.000 (երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով անմիջականորեն գույքային վնաս պատճառված լինելու հանգամանքը։
Հետևաբար, հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված, տուժող Սոնա Բրսիկյանից հափշտակված զգալի չափի` 250.000 (երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի պահանջի մասով ներկայացված քաղաքացիական հայցը հիմնավորված է և ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2017 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ դրված կալանքին, ապա Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ`մինչև դատավճռի կատարումը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանն արձանագրում է, որ Անդրանիկ Մխիթարյանը տվյալ պահին գտնվում է անազատության մեջ, կրում է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, ուստի գտնում է, որ վերացել է անազատության մեջ գտնվող և դատարանի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժ կրող դատապարտյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի անհրաժեշտությունը, հետևաբար այն պետք է վերացնել, իսկ պատժի կրման սկիզբ հաշվել 2017 թվականի սեպտեմբերի 27-ից:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի մայիսի 15-ի «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի առաջին հարկի ռադիոլոգիական բաժանմունքի միջանցքի տեսնկարահանող սարքի տեսաձայնագրությունների լազերային սկավառակն անհրաժեշտ է պահել քրեական գործի հետ միասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ հոդվածներով, Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասերով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, սույն դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին` 6 ամիս ժամկետով ազատազրմանը մասնակիորեն գումարել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԷԴ/0080/01/17 դատավճռով նշանակված 4 տարի 3 երեք ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից 4 տարի ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել 4 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2017 թվականի սեպտեմբերի 27-ից:
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Սոնա Բրսիկյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ և քաղաքացիական պատասխանող Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանից հօգուտ տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Սոնա Բրսիկյանի բռնագանձել 250.000 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում:
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2017 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ դրված կալանքը թողնել անփոփոխ`մինչև դատավճռի կատարումը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի մայիսի 15-ի «Իզմիրլյան» Բժշկական կենտրոնի 1-ին հարկի ռադիոլոգիական բաժանմունքի միջանցքի տեսնկարահանող սարքի տեսաձայնագրությունների լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0110/01/17
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 06-07-2017
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 09165617
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Անդրանիկ Մխիթարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով <Իզմիրլյան> ԲԿ-ի 1-ին հարկի ռադիոլոգիական բաժանմունքի օպերատոր Սոնա Բրսիկյանի բացակայությունից, մուտք է գործել աշխատասենյակ և սեղանի վրայից գաղտնի հափշտակել վերջինիս պատկանող զգալի չափերի՝ 250.000 ՀՀ դրամ գումարի արժողության <Այֆոն 6 պլյուս> մոդելի բջջային հեռախոսը։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Մխիթարյան
Հայրանուն Սեդրակ
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Լրացուցիչ ինֆորմացիա մշտական բնակության վայր չունի
Հոդված_1
Դատվածություն
Դատվածություն Ուկրաինայի քր․օր-ի 141 հոդ․ 2-րդ մաս, 222 հոդ․ 3-րդ մաս, ՌԴ քր․օր-ի 158 հոդ․ 2 մաս- դատվածությունը մարված
Վիճակագրական տողի համարը 6.3
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 06-07-2017
Նախագահող դատավոր
Անուն Աննա
Ազգանուն Մաթևոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 07-07-2017
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 07-07-2017
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 27-07-2017
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր
Անուն Լ.
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Սոնա
Ազգանուն Բրսիկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 2
Դատավարության կողմեր
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Մխիթարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-09-2017
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-10-2017
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-10-2017
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 21-11-2017
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի մինչդատական վարույթում գտնվող թիվ ԵԱՔԴ/0873/06/17 դատական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 05-12-2017
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 05-12-2017
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Մխիթարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 05-12-2017
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԱՔԴ/0110/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն


«05» դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝


նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լ.Մանուկյանի,
տուժող Ս.Բրսիկյանի,
տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Ղասաբողլյանի,
ամբաստանյալ Ա.Մխիթարյանի,



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանի` ծնված 1967 թվականի փետրվարի 01-ին Արմավիր քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում դատապարտված` ՀՀ Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.08.2017 թվականի թիվ ԼԴ1/0025/01/17 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով դատապարտվել է ազատազրկման 4 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 17.10.2017 թվականի թիվ ԵԷԴ/0080/01/17 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ և 6-րդ մասերի կիրառմամբ` նոր նշանակված և Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 տարի 3 ամիս ժամկետով, հաշվառված է Արմավիրի մարզ, գյուղ Սարդարապատ, 3-րդ փողոց, 67 տուն հասցեում, մշտական բնակության վայր չունի, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017 թվականի մայիսի 15-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09165617 քրեական գործը:
Նույն օրը թիվ 09165617 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժին, որն ստացվել է 2017 թվականի մայիսի 16-ին:
2017 թվականի մայիսի 16-ին թիվ 09165617 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Մկրտչյանի վարույթ:
Քննիչի 2017 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 09165617 քրեական գործով Սոնա Դավթի Բրսիկյանը ճանաչվել է տուժող:
2017 թվականի հունիսի 14-ին թիվ 09165617 քրեական գործով կասկածյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Նույն օրը թիվ 09165617 քրեական գործով Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2017 թվականի հունիսի 15-ին մեղադրյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, որի կատարում հանձնարարվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնին:
2017 թվականի հունիսի 19-ին Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին:
2017 թվականի հունիսի 19-ին թիվ 09165617 քրեական գործով մեղադրյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Քննիչի 2017 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ կալանք է դրվել Անդրանիկ Մխիթարյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքի վրա:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Մանուկյանը 2017 թվականի հուլիսի 03-ին հաստատել է թիվ 09165617 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2017 թվականի հուլիսի 06-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0110/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի հուլիսի 07-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0110/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ.
«[Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանը] ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2017 թվականի մայիսի 04-ին` ժամը 16:30-ի սահմաններում, օգտվելով Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բ/կ 1-ին հարկի ռադիոլոգիական բաժանմունքի օպերատոր Սոնա Դավթի Բրսիկյանի կողմից աշխատասենյակից բացակայելու հանգամանքից, մուտք է գործել նշված աշխատասենյակ և աշխատասեղանի վրայից գաղտնի հափշտակել Սոնա Բրսիկյանին պատկանող զգալի չափերի` 250.000 ՀՀ դրամ գումար արժողության «Այֆոն 6 պլյուս» մոդելի բջջային հեռախոսը:(…) »:


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, սակայն դատաքննության ընթացքում հրաժարվեց ցուցմունք տալ, ներկայացված քաղաքացիական հայցն ընդունեց, սակայն նշեց, որ որևէ հնարավորություն չունի հատուցելու տուժող Սոնա Բրսիկյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որի համաձայն՝ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքների (...) հրապարակումը (...) թույլատրվում է, եթե ամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասին, որոշում կայացրեց հրապարակելու ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շուրջ 8 տարի է մշտական բնակության վայր չունի և տարբեր հասցեներում բնակվում է ժամանակավոր: Հիմնական աշխատանք չունի և երբեմն իր գոյությունը պահպանելու համար կատարում է գողություններ: 2017 թվականի մայիսի 04-ին` ժամը 16:30-ի սահմաններում, գնացել է «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոն ոտքի վիրահատության համար և հիվանդանոցում տրավմատոլոգիայի բաժանմունքը գտնելու նպատակով իջել է հիվանդանոցի 1-ին հարկ և առաջին հարկում գտնվելու ժամանակ տոմոգրաֆիայի աշխատասենյակի ներսից լսել է «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսի տարածված հեռախոսազանգը: Նկատելով, որ աշխատասենյակում ոչ ոք չկա և հեռախոսազանգին չեն պատասխանում, մտել է նշված աշխատասենյակ, այն վերցրել է և դնելով տաբատի հետևի գրպանը` իսկույն դուրս է եկել աշխատասենյակից, իսկ այնուհետև հիվանդանոցից: Դրանից հետո գնացել է Արմավիր քաղաք և կենտրոնական մայրուղու վրա հանդիպել է մի ռուսական պետհամարանիշով բեռնատարի և դրա վարորդին 60.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց վաճառել է գողացված հեռախոսը, իսկ գումարը ծախսել է իր անձնական կարիքների համար: Հայտնել է նաև, որ գողությունը կատարելու ժամանակ եղել է միայնակ և ոչ ոքի չի պատմել այդ մասին:
Դատական քննության ընթացքում տուժող Սոնա Դավիթի Բրսիկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնում, որպես համակարգչային տոմոգրաֆիայի օպերատոր: Իր աշխատասենյակի հարևանությամբ տեղակայված է հիվանդանոցի տոմոգրաֆիայի աշխատասենյակը: 2017 թվականի մայիսի 04-ին, հիվանդին հետազոտելուց հետո, դուրս է եկել համակարգչային տոմոգրաֆիայի սենյակից և մտնելով իր աշխատասենյակ` նկատել է, որ իրեն պատկանող և իր աշխատասեղանի վրա դրված «Այֆոն 6 պլյուս» մոդելի բջջային հեռախոսը բացակայում է: Սկսել է փնտրել այն, սկզբում կարծել է, թե ընկերներն են վերցրել և կատակ են անում իր հետ: Զանգահարել է իր հեռախոսահամարին, սակայն զանգերին չեն պատասխանել, իսկ այնուհետև հեռախոսն անջատել են: 5-10 րոպե փնտրելուց հետո այն չի գտել և դիմել է հիվանդանոցի անվտանգության աշխատակիցներին: Տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները դիտելիս նկատել են, որ իր աշխատասենյակ է մտնում մի անձնավորություն, ով հեշտությամբ վերցնում է իր հեռախոսը, դնում գրպանը և դուրս գալիս: Իր հեռախոսի մեջ տեղադրված է եղել 077-75-75-30 հեռախոսահամարը: Ըստ տուժողի` ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը միանշանակ հանդիսանում է տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայանգրություններում պատկերված անձը: Դեպքի հաջորդ օրը դիմել է ոստիկանություն: Ոստիկաններին տեսաձայանգրությունում պատկերված անձի լուսանկարը ցույց տալուց հետո, վերջիններս իրեն ասել են, որ իրենց մշտական գողերից է: Իրեն հայտնել են, թե իբր ամբաստանյալն ասել է, որ կարող է 50-60 հազար ՀՀ դրամ գումարի չափով փոխհատուցել վնասը, սակայն ինքը չի համաձայնվել, քանի որ այդ հեռախոսը մեկ տարի առաջ գնել է 500.000 ՀՀ դրամով, ապառիկ կարգով և մինչև այժմ գումարն ամբողջությամբ չի վճարել: Իրեն պատճառվել է 250.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով վնաս:
Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են նաև մեղադրանքի հիմքում դրված հետևյալ ապացույցները.
Դեպքի վայրի զննության մասին 2017 թվականի մայիսի 13-ի արձանագրությունը, որի համաձայն` զննության մասնակից Սոնա Դավիթի Բրսիկյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի 1-ին հարկի 150-րդ աշխատասենյակի այն աշխատասեղանը, որի վրայից կատարվել է գողությունը:
2017 թվականի մայիսի 15-ին «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնից ստացված Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի 1-ին հարկում գտնվող ռադիոլոգիական բաժանմունքի միջանցքի տեսանկարահանող սարքի 2017 թվականի մայիսի 04-ի ժամը 16:29:50-ից մինչև ժամը 16:31:36-ն ընկած ժամանակահատվածի տեսագրության լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը, որի զննության մասնակից Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանը հայտարարել է, որ տեսագրությունում առկա տղամարդն ինքն է, ինքն է մտնում աշխատասենյակ և աշխատասեղանի վրայից վերցնում «Այֆոն 6 պլյուս» մոդելի բջջային հեռախոսը և դնում իր տաբատի հետևի գրպանը:
2017 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված, 15.05.2017թ. «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնից ստացված Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի 1-ին հարկում գտնվող ռադիոլոգիական բաժանմունքի միջանցքի տեսանկարահանող սարքի 04.05.2017թ. լազերային սկավառակը, որտեղ երևում է Անդրանիկ Մխիթարյանի կողմից Սոնա Բրսիկյանի բջջային հեռախոսը գաղտնի հափշտակելու հանգամանքը:
Հաղորդում ընդունելու մասին 2017 թվականի մայիսի 05-ի թիվ 003376 արձանագրությունն այն մասին, որ «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի 150-րդ աշխատասենյակի աշխատասեղանի վրայից գաղտնի հափշտակվել է Սոնա Բրսիկյանի «Այֆոն 6 պլյուս» մոդելի բջջային հեռախոսը:


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, հետազոտելով վերոգրյալ ապացույցները, այն է` ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի խոստովանական ցուցմունքները, տուժող Սոնա Բրսիկյանի ցուցմունքը, դեպքի վայրի զննության մասին 2017 թվականի մայիսի 13-ի արձանագրությունը, 2017 թվականի մայիսի 15-ին «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնից ստացված Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի 1-ին հարկում գտնվող ռադիոլոգիական բաժանմունքի միջանցքի տեսանկարահանող սարքի 2017 թվականի մայիսի 04-ի լազերային սկավառակի վրա առկա տեսագրությունը և դրա զննության արձանագրությունը, գնահատելով դրանք իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանը, օգտվելով Երևան քաղաքի Ահարոնյան 6 հասցեում գտնվող «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի առաջին հարկի ռադիոլոգիական բաժանմունքի օպերատոր Սոնա Դավթի Բրսիկյանի իր աշխատասենյակից բացակայելու հանգամանքից, 2017 թվականի մայիսի 04-ին ժամը 16:30-ի սահմաններում մուտք է գործել նշված աշխատասենյակ և աշխատասեղանի վրայից գաղտնի հափշտակել է տուժող Սոնա Բրսիկյանին պատկանող «Այֆոն 6 պլյուս» մոդելի բջջային հեռախոսը՝ վերջինիս պատճառելով զգալի չափերի՝ 250.000 ՀՀ դրամի վնաս:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանին մեղսագրված հանցավոր արարքը որակված է ճիշտ, համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` ամբաստանյալը քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածով։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»:
Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի` (…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են. ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն` գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը, բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները, հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները:
Վերը շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո՝ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նա նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, դատարանում առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար:
Դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է արձանագրում՝ հանցանքը որպես արհեստ կատարելը:
Այսպես՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` «Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են` (…) հանցանքը որպես արհեստ կատարելը.»։
Վերոհիշյալ ծանրացնող հանգամանքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գոռ Մարատի Աթաբեկյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0149/01/14 քրեական գործով 2015թ. հունիսի 5-ի որոշման 13.1.–15-րդ կետերում, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) հանցանքը որպես արհեստ կատարելը արտահայտվում է եկամուտ ստանալու նպատակով պարբերաբար հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելով։
Հանցավոր վարքագծի կրկնությունը նպաստում է որոշակի արարքներում անձի մասնագիտացմանը, հանցագործության տեխնիկայի և հմտությունների յուրացմանը` անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելով հետագայում հանցավոր գործունեությունն ավելի դյուրին և արդյունավետ շարունակելու համար։ Հետևաբար, վերոնշյալ հանգամանքը վկայում է թե՛ հանցանք կատարած անձի և թե՛ հանցագործության (յուրաքանչյուր հաջորդող հանցագործության) հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին, ինչը դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս պետք է համարժեք գնահատականի արժանանա։
14. (…) մեկից ավելի հանցանքների կատարումը ոչ բոլոր դեպքերում է հանգեցնում անձի արարքներում հանցանքը որպես արհեստ կատարելու հանգամանքի առկայության։ Մասնավորապես, հանցանքը որպես արհեստ կատարելը ենթադրում է նույն կամ նույնաբնույթ այնպիսի հանցանքների պարբերաբար կատարում, որոնց արդյունքում ստացվում է նյութական օգուտ, որն էլ ուղղված է հանցավորի եկամտի հիմնական կամ լրացուցիչ աղբյուր ձևավորելուն։
Այսպես, հանցավոր վարքագծի պարբերական բնույթն արտահայտվում է երեք կամ ավելի` նույն կամ նույնաբնույթ հանցանքների կատարմամբ, քանի որ այդ դեպքում կարելի է խոսել որոշակի հանցագործություններում անձի հմտացման, արհեստավարժության, նրա կայուն հակահասարակական կողմնորոշումների մասին։ Ինչ վերաբերում է հանցավոր գործունեության արդյունքում եկամտի հիմնական կամ լրացուցիչ աղբյուր ձևավորելու հանգամանքին, ապա անհրաժեշտ է նշել, որ հանցագործության արդյունքում ստացվող նյութական օգուտը կհամարվի անձի եկամտի հիմնական աղբյուր այն դեպքում, երբ հանդիսանա հանցավորի եկամտի միակ աղբյուրը, ինչպես նաև գերազանցի նրա այլ եկամուտների չափը։ Իսկ լրացուցիչ աղբյուր կհամարվի այն դեպքում, երբ հանցագործությունից ստացվող նյութական օգուտը կազմի անձի եկամտի ոչ ամբողջական, սակայն դրա զգալի մասը։ Այս առումով անձի դիտավորությունը պետք է ուղղված լինի հանցավոր գործունեությամբ եկամտի աղբյուր ձևավորելուն։
15. (…) հանցանքը որպես արհեստ կատարելը բնութագրվում է հետևյալ հատկանիշներով`
ա) հանցավոր վարքագծի պարբերականություն (երեք կամ ավելի անգամ կատարելը),
բ) նույն կամ նույնաբնույթ հանցանքների կատարում,
գ) նյութական օգուտի ստացում, որը հանցավորի եկամտի հիմնական կամ լրացուցիչ աղբյուրն է,
դ) հանցավոր գործունեությամբ եկամտի հիմնական կամ լրացուցիչ աղբյուր ձևավորելուն ուղղված անձի դիտավորությունը»։
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների վերլուծությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ Դատարանը որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք հաշվի է առնում հանցանքը որպես արհեստ կատարելը: Ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 01-ի դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման 2017 թվականի փետրվարի 19-ին դիտավորությամբ բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գաղտնի հափշտակություն կատարելու համար, իսկ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով՝ 2017 թվականի մարտի 13-ին պահեստարան մուտք գործելով ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու համար: Այսինքն՝ եկամտի այլ աղբյուր չունեցող ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը 2017 թվականի փետրվար-մայիս ամիսների ընթացքում առնվազն երեք անգամ դիտավորությամբ պարբերաբար կատարել է նույնաբնույթ հանցավոր արարքներ՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություններ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ «1. Անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը:
2. Դատվածությունը, սույն օրենսգրքին համապատասխան, հաշվի է առնվում հանցագործության ռեցիդիվի դեպքում և պատիժ նշանակելիս:»:
Այսպիսով, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը սույն գործով արարքը կատարել է նախքան Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 01-ի և Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճիռներ կայացնելը, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով արարքը կատարելու պահին ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանը դատվածություն չի ունեցել:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ի մասով նախատեսված հանցավոր արարքի համար, բացի առավելագույնը երկու տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսված է նաև պատժի այլընտրանքային տեսակ՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով և կալանք՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17–ին կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) [Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։»
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրա կատարած կոնկրետ արարքը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրականացումը:
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակված պատժին մասնակիորեն պետք է գումարվի նաև Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԷԴ/0080/01/17 դատավճռով նշանակված պատիժը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցի հարցին` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության»։
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ավետիս Մկրտչյանի և Ալվարդ Ստեփանյանի վերաբերյալ գործերով կայացված որոշումներում.
Մասնավորապես` Ավետիս Մկրտչյանի վերաբերյալ ՎԲ-150/07 գործով 2007թ. նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «4. (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի (…)»։
Քրեական գործի դատական քննությամբ ապացուցվել է ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Սոնա Բրսիկյանին 250.000 (երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով անմիջականորեն գույքային վնաս պատճառված լինելու հանգամանքը։
Հետևաբար, հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված, տուժող Սոնա Բրսիկյանից հափշտակված զգալի չափի` 250.000 (երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի պահանջի մասով ներկայացված քաղաքացիական հայցը հիմնավորված է և ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2017 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ դրված կալանքին, ապա Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ`մինչև դատավճռի կատարումը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանն արձանագրում է, որ Անդրանիկ Մխիթարյանը տվյալ պահին գտնվում է անազատության մեջ, կրում է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, ուստի գտնում է, որ վերացել է անազատության մեջ գտնվող և դատարանի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժ կրող դատապարտյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի անհրաժեշտությունը, հետևաբար այն պետք է վերացնել, իսկ պատժի կրման սկիզբ հաշվել 2017 թվականի սեպտեմբերի 27-ից:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի մայիսի 15-ի «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի առաջին հարկի ռադիոլոգիական բաժանմունքի միջանցքի տեսնկարահանող սարքի տեսաձայնագրությունների լազերային սկավառակն անհրաժեշտ է պահել քրեական գործի հետ միասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ հոդվածներով, Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասերով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, սույն դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին` 6 ամիս ժամկետով ազատազրմանը մասնակիորեն գումարել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԷԴ/0080/01/17 դատավճռով նշանակված 4 տարի 3 երեք ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից 4 տարի ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել 4 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2017 թվականի սեպտեմբերի 27-ից:
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Սոնա Բրսիկյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ և քաղաքացիական պատասխանող Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանից հօգուտ տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Սոնա Բրսիկյանի բռնագանձել 250.000 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում:
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Սեդրակի Մխիթարյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2017 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ դրված կալանքը թողնել անփոփոխ`մինչև դատավճռի կատարումը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի մայիսի 15-ի «Իզմիրլյան» Բժշկական կենտրոնի 1-ին հարկի ռադիոլոգիական բաժանմունքի միջանցքի տեսնկարահանող սարքի տեսաձայնագրությունների լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 05-12-2017
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 25-01-2018
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 01-02-2018
Էջերի քանակ 2 հատոր /131թ․, 109թ․,/
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 02-02-2018
Էջերի քանակը 131,109