ԵԱՔԴ/0107/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն


«24» նոյեմբերի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Դ.Աղաջանյանի,
ամբաստանյալ Ա.Աղայանի,
պաշտպան Ա.Ղազարյանի


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ,քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքիԱրթուր Արմենի Աղայանի՝ ծնված 1995թվականի սեպտեմբերի04-ին Երևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, սովորում է ՀՀ Ագրարային համալսարանի 5-րդ կուրսում,չամուսնացած,չի աշխատում, նախկինում չդատված,հաշվառված և բնակվում է ք.Երևան, Վ.Համբարձումյան փողոց, 10-րդ շենք, 55-րդ բնակարան հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի4-րդ մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2017 թվականի հունիսի 02-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցվել է թիվ 14191417 քրեական գործը:
2017 թվականի հունիսի 02-ին թիվ 14191417 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին, որն ստացվել է 2017 թվականի հունիսի 05-ին:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Ղազարյանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի որոշմամբ թիվ 14191417 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Քննիչի 2017 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ թիվ 14191417 քրեական գործով Արթուր Արմենի Աղայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 14191417 քրեական գործով Արթուր Արմենի Աղայանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված, սև գույնի մետաղյա արհեստագործական եղանակով պատրաստված կռփազենքն իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2017 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 14191417 քրեական գործով Արթուր Արմենի Աղայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ.Աղաջանյանը 2017 թվականի հուլիսի03-ինհաստատել է թիվ 14191417 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2017 թվականի հուլիսի04-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0107/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի հուլիսի06-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի հուլիսի06-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0107/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի18-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Արթուր Արմենի Աղայանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ.
«[Արթուր Արմենի Աղայանը]մեղադրվում է այն բանի համար, որ ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք հանդիսացող կռփազենք:
Այսպես` Արթուր Արմենի Աղայանը 2009 թվականին Երևան քաղաքի Խանջյան-Հանրապետության փողոցների միջնամասում գտնվող «Վերնիսաժ» տոնավաճառից ձեռք է բերել արհեստագործական եղանակով պատրաստված` սառը զենք հանդիսացող կռփազենքերի նմանողությամբ` հարվածող-փշրող կռփազենք, որն ապօրինի կրել է իր տաբատի հետևի աջ գրպանում, ինչն էլ 2017 թվականի մայիսի 25-ին հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում` վերջինիս անձնական խուզարկությամբ:(…)»


Արագացված դատական քննություն
2017 թվականի հոկտեմբերի 09-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալ Արթուր Աղայանի պաշտպան Ա.Ղազարյանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Ա.Աղայանն առաջին անգամ է կատարել ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն և վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրիքի 72-րդ հոդվածները, միջնորդեց գործուն զղջալու հիմքով ամբաստանյալ Ա.Աղայանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել:
Ամբաստանյալ Ա.Աղայանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը:
Մեղադրող Դ.Աղաջանյանն առարկեց պաշտպանի կողմից ներկայացված միջնորդության դեմ:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջներով, ներկայացված միջնորդության լուծումը հետաձգեց՝ մինչև միջնորդության վերաբերյալ որոշումն ընդունելու համար էական հանգամանքների պարզումը:
Այնուհետև, մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արթուր Արմենի Աղայանի պաշտպան Ա.Ղազարյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով` հայտարարելով, որ խորհրդակցել է իր պաշտպանյալ Արթուր Աղայանի հետ:
Միևնույն ժամանակ, պաշտպան Ա.Ղազարյանը հավաստեց, որ ամբաստանյալ Արթուր Աղայանին բացատրել է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները` դատարանին ներկայացնելով արագացված դատական քննություն կիրառելու վերաբերյալ միջնորդության գրավոր տարբերակը, որն ստորագրված է նաև ամբաստանյալ Արթուր Աղայանի կողմից:
Ամբաստանյալ Արթուր Աղայանը պնդեց արագացված դատական քննություն կիրառելու վերաբերյալմիջնորդությանը: Հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրողը չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, լսելով ամբաստանյալ Ա.Աղայանի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչ դատաքննություն սկսելը դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ մեղադրողի հայտնած դիրքորոշումը, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե`
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24–ին կայացված որոշման 24–րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալ Արթուր Աղայանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալ Արթուր Աղայանը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպան Ա.Ղազարյանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։
դ) մեղադրողը չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) Արթուր Աղայանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժն ազատազրկման ձևով կազմում է առավելագույնը երկու տարի, հետևաբար այն չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ եւ 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։


Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալԱրթուր Աղայանը 2009 թվականին Երևան քաղաքի Խանջյան-Հանրապետության փողոցների միջնամասում գտնվող «Վերնիսաժ» տոնավաճառից ձեռք է բերել արհեստագործական եղանակով պատրաստված` սառը զենք հանդիսացող կռփազենքերի նմանողությամբ` հարվածող-փշրող կռփազենք, որն ապօրինի կրել է իր տաբատի հետևի աջ գրպանում, ինչն էլ 2017 թվականի մայիսի 25-ին հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում` վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, այսինքն կատարել է արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի4-րդ մասով:
Ամբաստանյալ Ա.Աղայանը նշված արարքը կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:
ԱմբաստանյալԱրթուր Աղայանինկատմամբպատիժնշանակելու հարցը քննարկելիս՝Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Աղայանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա`համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2017 թվականի հունիսի 08-ի տեղեկանքի` չունի դատվածություն,երիտասարդ է (հիմք` Արթուր Արմենի Աղայանի AM04806963 սերիայի անձնագիրը):
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, որպես ամբաստանյալ Արթուր Աղայանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար,տվել է խոստովանական ցուցմունքներ:
Դատարանն ամբաստանյալ Արթուր Աղայանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված հանցանքի համար, բացի ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսված է պատժի այլընտրանքային տեսակ՝ տուգանք`նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կալանք` մեկից երեք ամիս ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17–ին կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) [Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։»
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Արթուր Աղայանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրա կատարած կոնկրետ արարքը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի` տուգանքի կիրառման միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Այսինքն` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Աղայանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված առավել նվազ պատժատեսակը` տուգանքը, որպիսի պայմաններում հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացումը: Տվյալ դեպքում տուգանքը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
Ինչ վերաբերում է գործուն զղջալու հիմքով ամբաստանյալ Ա.Աղայանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին պաշտպան Ա.Ղազարյանի միջնորդությանը, ապա Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.«Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հանցանք կատարելուց հետո կամովին ներկայացել է մեղայականով, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը:»:
Դատարանը, հիմք ընդունելով վերոգրյալ իրավական նորմի պահանջները, ներկայացված միջնորդության լուծումը հետաձգել էր՝ մինչև միջնորդության վերաբերյալ որոշում ընդունելու համար էական հանգամանքների պարզումը՝ այն է Ա.Աղայանի կամովին մեղայականով ներկայանալուհանգամանքը դատաքննությամբ, ապացույցների պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտման արդյունքում, հաստատելը կամ հերքելը:
Դատարանի այս որոշումից անմիջապես հետո ամբաստանյալ Ա.Աղայանը և պաշտպան Ա.Ղազարյանը միջնորդեցին դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնել: Ամբաստանյալը հայտարարեց, որ իրեն պարզաբանվել են և ինքը գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն իրականացնելու հետևանքները:
Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ իրավասու չէ քննարկելու ամբաստանյալ Ա.Աղայանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին պաշտպան Ա.Ղազարյանի միջնորդությանը, քանի որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարվել, ինչի արդյունքում կհաստատվեր կամ կհերքվեր Ա.Աղայանի կամովին մեղայականով ներկայանալու հանգամանքը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնեը:
Անդրադառնալովիրեղենապացույցներիտնօրինմանհարցին`Դատարանըգտնումէ, որ իրեղեն ապաույց ճանաչված` Արթուր Աղայանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված սև գույնի մետաղյա արհեստագործական եղանակով պատրաստված կռփազենքը պետք է ոչնչացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալԱ.Աղայանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները (այդպիսիք առկա լինելու պարագայում էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման), քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արթուր Արմենի Աղայանինմեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք`նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 ( երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Ամբաստանյալ Արթուր Արմենի Աղայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնելանփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված, Արթուր Աղայանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված սև գույնի մետաղյա արհեստագործական եղանակով պատրաստված կռփազենքը ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ