N - ԵԱՔԴ/0106/01/17

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

<<26>> հունիսի 2018թ. ք.Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Ֆ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Բ.ՂԱԶԻՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ս.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Մ.ՖԱՐՄԱՆՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿ. Ա.ՄԱԿԻՆՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Պատվականի Գասպարյանի` ծնված 23.07.1984թվականին,քաղաք Երևան, ազգությամբ հայ,ՀՀ քաղա-
քացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա,
ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատում,նախկինում չդատված, հաշվառված է և փաստացի
բնակվում է քաղաք Երևան,Մամիկոնյանց 36/6շենք,29բնակարան հասցեում,03.02.2017
թվականին որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով, 179հոդվածի 1-ին մասով, 179հոդվածի 1-ին մասով, 118հոդվածով:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով դատարանը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործով ամբաստանյալ Սուրեն Պատվականի Գասպարյանը մեղադրվում է այն բանում, որ /1-ին դրվագ/ նա որպես վարորդ աշխատելով Ֆերադրիկ Հովանեսսյանի մոտ, երեք տարբեր օրերի՝ 27.09.2016թվականին, 12.12.2016թվականին և 13.12.2016թվականին յուրացնելով իրեն վստահված զգալի չափերով դրամական միջոցները, հափշտակել է դրանք: Այսպես. Սուրեն Գասպարյանը որպես վարորդ աշխատելով Ֆերադրիկ Հովանեսսյանի մոտ, վերջինիս պատկանող և կնոջ՝ Անուշ Ադյանի անվամբ հաշվառված »Mercede Benz ML 350« մակնիշի, 84 PL 888հաշվառման համարանիշի, ավտոմեքենայի փոխանցման տուփի յուղն ու զտիչը, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայի 14/3հասցեում գտնվող »Ավանգարդ Մոթորս« ՍՊԸ-ին պատկանող ավտոտեխսպասարկմտն և վաճառքի կետում փոխելու նպատակով, 27.09.2016թվականին Ֆերադրիկ Հովանեսսյանից ստացել է 183.000ՀՀ դրամ գումար, սակայն խոստացված աշխատանքներն այլ վայրում՝ Երևան քաղաքի Ն.Զարյան 32-րդ հասցեում գտնվող »RG« ավտոտեխսպասարկման և վաճառքի կետում, իր համար շահավետ պայմաններով՝ շուրջ 130.000ՀՀ դրամ գումարով, փոխել է նշված ավտոմեքենայի փոխանցման տուփի յուղն ու զտիչը, իսկ մնացած՝ իրեն վստահված գումարը յուրացրել է, ծախսել է իր անձնական կարիքների համար և այդ կերպ հափշտակել է զգալի չափերի շուրջ՝ 53.000ՀՀ դրամ:
/2-րդ դրվագ/ Բացի այդ, Սուրեն Գասպարյանը՝ վերը նշված ավտոմեքենայի պահեստամասերը վերանորոգելու և փոխելու նպատակով, 12.12.2016թվականին Ֆերադրիկ Հովանեսսյանից ստացել է 484.860ՀՀ դրամին համարժեք 1.000ԱՄՆ դոլար, դրանից 200.000ՀՀ դրամով, Երևան քաղաքի Խորենացի 199/2հասցեում գտնվող ավտոպահեստամասերի վաճառքի խանութից գնել է նշված ավտոմեքենայի հետևի զույգ հարվածամեղմիչները, 37.000ՀՀ դրամ վճարել է ավտոմեքենայի շարժիչի, 160.000ՀՀ դրամ ղեկի համակարգի վերանորոգման համար, իսկ մնացած՝ իրեն վստահված զգալի չափերի շուրջ՝ 180ԱՄՆ դոլարին համարժեք 87.860ՀՀ դրամ գումարը յուրացման եղանակով հափշտակել:
/3-րդ դրվագ/ Դրանից բացի, Սուրեն Գասպարյանը՝ դարձյալ նշված ավտոմեքենայի մարտկոցները փոխելու և փոխանցման տուփը վերանորոգելու նպատակով, 13.12.2016թվականին Ֆերադրիկ Հովանեսսյանից ստացել է 484.310ՀՀ դրամին համարժեք 1000ԱՄՆ դոլար, սակայն չվերանորոգելով ավտոմեքենայի փոխանցման տուփը, ստացված գումարից ընդհանուր 131.000ՀՀ դրամով, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 46-րդ հասցեում գտնվող »INDEX« խանութից գնել է 16.000 ՀՀ դրամ և 115.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ երկու մարտկոց, ապա ստացված գումարից Անուշ Ադյանի խնդրանքով, գնել է շուրջ 20.000ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ, իսկ մնացած՝ իրեն վստահված՝ զգալի չափերով, շուրջ 688ԱՄՆ դոլարին համարժեք 333.310ՀՀ դրամ գումարը յուրացման եղանակով հափշտակել և ծախսել է անձնական կարիքների համար:
Բացի այդ, ամբաստանյալ Սուրեն Պատվականի Գասպարյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա 2017թվականի սեպտեմբերի 20-ին ժամը 01:40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 36/6շենքի բակում Ֆերադրիկ Խոջոխանի Հովանեսսյանի հետ նախկինում ունեցած պարտք ու պահանջի կապակցությամբ առաջացած լարված հարաբերությունների շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում, ծեծի է ենթարկել նրան՝ ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցրել՝ վերջինիս դիտավորությամբ պատճառելով գլխի ձախ ճակատային, կրծքականդակի աջ կեսի և աջ ազդրի շրջանների արյունազեղումների ձևով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ:
Վերը նշված հանցավոր արարքները կատարելու համար նախաքննական մարմինը Սուրեն Պատվականի Գասպարյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով, 179հոդվածի 1-ին մասով, 179հոդվածի 1-ին մասով և 118հոդվածով:
30.06.2017թվականին թիվ 14150517քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Պատվականի Գասպարյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով՝ 3դրվագ, ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ուղարկվել ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից, որին շնորհվել է թիվ ԵԱՔԴ/0106/01/16համարը և մակագրվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանին:
14.12.2017թվականին թիվ 14880817քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Պատվականի Գասպարյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 118հոդվածով ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ուղարկվել ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից, որին շնորհվել է թիվ ԵԱՔԴ/0201/01/17համարը և մակագրվել է դատավոր Ա.Նիկողոսյանին: 19.01.2018թվականին ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանը »Դատական համակարգ« կառավարման ծրագրով պարզելով, որ դատավոր Մ.Մելքոնյանի վարույթում գտնվում է թիվ ԵԱՔԴ/0106/01/17քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Պատվականի Գասպարյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով , գտել է, որ դատարանի վարույթում գտնվող երկու քրեական գործերն միմյանցից անջատ քննելը բացասաբար կանդրադառնա գործերի լրիվության և օբյեկտիվության վրա, Սուրեն Պատվականի Գասպարյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0201/01/17քրեական գործը ներկայացնել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի նախագահին` այն վերաբաշխելու և երկու քրեական գործերը ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 28հոդվածի համաձայն միացնելու հարցը լուծելու համար:
22.01.2018թվականին թիվ ԵԱՔԴ/0201/01/17քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի նախագահի կողմից վերամակագրվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանին: Դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից 23.01.2018թվականին թիվ ԵԱՔԴ/0201/01/17քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 26.02.2018թվականին »Քրեական գործերը մեկ վարությում միացնելու մասին« որոշում է կայացվել, որի համաձայն` Սուրեն Պատվականի Գասպարյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0106/01/17 և թիվ ԵԱՔԴ/0201/01/17քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում և գործի քննությունը շարունակվել է թիվ ԵԱՔԴ/0106/01/17համարով:
Մինչև դատաքննությունն սկսելը ամբաստանյալ Սուրեն Պատվականի Գասպարյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Մեղադրողը միջնորդության դեմ չառարկեց:
Տուժող Ֆերադրիկ Խոջոխանի Հովանեսսյանի ներկայացուցիչ Ա.Մակինյանը առարկեց արագացված կարգով դատաքննությունն անցկացնելու դեմ:
Տուժողի ներկայացուցչի դատական քննության արագացված կարգի դեմ առարկելու դիրքորոշման վերաբերյալ՝ դատարանն անհրաժեշտ է համարում փաստել, որ դատական քննության արագացված կարգի դեմ առարկելու և ամբաստանյալի համապատասխան միջնորդությունը մերժելու հարցը լուծելիս տուժողի դիրքորոշումը պետք է վճռական նշանակություն ունենա մասնավորապես այն դեպքերում, երբ տուժողը փաստարկված առարկում է գործի փաստական հանգամանքների դեմ: Դատարանն արձանագրում է, որ տուժողի ներկայացուցչի առարկությունը արագացված կարգով դատաքննությունն անցկացնելու վերաբերյալ փաստարկված չէ և այն անհիմն է:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշեց արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնել:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Պատվականի Գասպարյանը կատարել է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով, 179հոդվածի 1-ին մասով, 179հոդվածի 1-ին մասով, 118հոդվածով նախատեսված արարքներ և հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալին մեղսագրված արարքները որակված են ճիշտ, ուստի նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցագործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 62հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով, նույն հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Սուրեն Պատվականի Գասպարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում այն, որ նա իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է կատարածի համար, նախկինում դատապարտված չի եղել, խնամքին է գտնվում մեկ անչափահաս երեխա:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 118հոդվածը կատարված հանցագործության համար պատիժ է նախատեսվում տուգանք նվազագույն աշխատավարձի առավելագույնը հարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության համար պատիժ է նախատեսվում տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի նշված հոդվածների սանկցիաններն այլընտրանքային են, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` տուգանք, կալանք կամ ազատազրկում:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը:
Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական գործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ »(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ արդարության՝ որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հանգամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցագործության հանրորեն վտանգավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը: Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառում՝ հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցագործության կատարման հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ Քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինին՝ հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծված՝ արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշի՝ հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ »Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)« (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զարգացնելով մեջբերված դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի ¥»Պատժի նպատակները«) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հանգամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝ 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զարգացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)«:
Վերոնշյալ հանգամանքների պարզաբանումն էական նշանակություն ունի հանցագործության մեջ հանցավորի անձի և նրա արարքի հանրային վտանգավորությունը ճիշտ գնահատելու և դրան համարժեք պատիժ նշանակելու հարցում։
Վերլուծելով և գնահատելով վերը նշված հանգամանքները, հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորած վարքագիծը` մասնավորապես այն, որ գտնվելով ազատության մեջ գիտակցել է կատարած հանցանքների վտանգավորությունը և մինչ օրս զերծ է մնացել այլ հակաօրինական արարքներ կատարելուց, նախկինում նրա անձը որևէ ձևով արատավորված չի եղել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, կատարված հանցագործությունները ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են, Դատարանը հանգում է հետևության, որ թվարկված հանգամանքներն էականորեն նվազեցնում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հանգելու հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը ու հանցագործությունների կանխմանը: Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի արարքին համապատասխան պատժելիության սահմանումը կնպաստի նաև քրեական օրենքի ընդհանուր կանխարգելիչ ազդեցությանը, դատարանը նման հետևության է հանգել ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, հիմնվելով կատարված հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ գնահատման վրա: Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելով՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներգործության ենթարկել հասարակությունից չմեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որը՝ որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է գնահատել գործի բոլոր հանգամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հանգամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հանգելու, որ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով, 118հոդվածով կատարած հանցանքների համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանք, արձանագրելով, որ տվյալ պատիժը համաչափ է կատարած արարքին և բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար: Հաշվի առնելով դատապարտվողի գույքային դրությունը, ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 51հոդվածով սահմանել վճարման ժամկետ 10ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը մաս առ մաս վճարել: Այդպիսի եզրակացության դատարանը գալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութագրերը:
Ամբաստանյալ Սուրեն Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող, քաղաքացիական հայցվոր Ֆերադրիկ Հովանեսսյանի ներկայացուցիչ Ա.Մակինյանի կողմից ներկայացվել է քաղաքացիական հայց, որով խնդրում է ամբաստանյալ Սուրեն Գասպարյանից բռնագանձել հանցագործությամբ պատճառված ողջ գույքային վնասի չափով՝ 474.170/չորս հարյուր յոթանասուն չորս հազար հարյուր յոթանասուն/ ՀՀ դրամ գումար:
Ներկայացված քաղաքացիական հայցի վերաբերյալ ամբաստանյալն հայտնեց, որ ընդունում է քաղաքացիական հայցը և ինքը պատրաստ է հատուցել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված 474.170ՀՀ դրամ գումարի չափով վնասը:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեպքում, եթե տվյալ գործով հարուցված է նաև քաղաքացիական հայց, և ամբաստանյալը (մեղադրյալը) կամ քաղաքացիական պատասխանողը ընդունում է այն, ապա դատարանը դատավճռով բավարարում է նաև քաղաքացիական հայցը, եթե այն չի հակասում օրենքին: Այդ դեպքում դատարանը պետք է լրացուցիչ պարզի, թե արդյոք հայցի ընդունումը կամավոր է, և արդյոք այն վերաբերում է այլ անձանց իրավունքներին: Դատարանը, գտնելով, որ հայցի ընդունումը հակասում է օրենքին կամ կամավոր չէ կամ վերաբերում է այլ անձանց իրավունքներին, հայցը թողնում է առանց քննության` քաղաքացիական հայցվորին բացատրելով քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց ներկայացնելու նրա իրավունքը:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 154հոդվածի համաձայն՝ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան:
ՀՀ Քաղաքացիական օրենսգրքի 1058հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից: Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 60հոդվածի համաձայն` քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս: Ըստ ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 158հոդվածի 2-րդ մասի՝ քաղաքացիական հայցը հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
Հետևաբար քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
Վերը շարադրված իրավադրույթները կիրառելով՝ դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել և հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված 474.170ՀՀ դրամ գույքային վնասը ամբաստանյալից բռնագանձել հօգուտ տուժող Ֆերադրիկ Հովանեսսյանի:
ՀՀ Քրեական դատավարություն օրերնսգրքի 238հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ գույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը հետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերագրվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է գույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 238հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ քաղաքացիական հայցվորի կամ այլ շահագրգիռ անձանց միջնորդությամբ դատարանն իրավունք ունի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում:
Քննության առնելով Սուրեն Պատվականի Գասպարյանի շարժական և անշարժ գույքի վրա դրված կալանքների հարցը, ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 238հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0106/01/17քրեական գործով /քննիչ Գ.Հովհաննիսյանի կողմից կայացված 22.06.2017թվականի որոշում, քրեական գործի նախաքննական համար՝ 14150517/ շարժական և անշարժ գույքի վրա դրված կալանքը պետք է պահպանել նաև քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամիս:
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 168հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման վերաբերյալ տուժողի քաղաքացիական հայցը վերոնշյալ հիմնավորմամբ ենթակա է բավարարման: Ինչ վերաբերում է նույն մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերին, ապա դրանք արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753հոդվածի 8-րդ մասի` ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-375, 3751 - 3753հոդվածներով դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Սուրեն Պատվականի Գասպարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով, 179հոդվածի 1-ին մասով, 179հոդվածի 1-ին մասով, 118հոդվածով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով /1-ին դրվագ/ դատապարտել տուգանքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300000/երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով /2-րդ դրվագ/ դատապարտել տուգանքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300000/երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով /3-րդ դրվագ/ դատապարտել տուգանքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300000/երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 118հոդվածով դատապարտել տուգանքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի՝ 100000/հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 66հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով /1-ին դրվագ/ նշանակված պատժին՝ 300000/երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքին մասնակիորեն գումարել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 2/երկու/ դրվագ /2-րդ և 3-րդ դրվագներ/ հանցագործությունների համար նշանակված յուրաքանչյուր պատժից 100000/հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 118հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար նշանակված պատժից 50.000/հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը և Սուրեն Պատվականի Գասպարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք 550000/հինգ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 51հոդվածի կանոններով, տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 10/տասը/ ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում` ամիսը 55000/հիսուն հինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քաղաքացիական հայցը բավարարել: Ամբաստանյալ Սուրեն Պատվականի Գասպարյանից հօգուտ տուժող Ֆերադրիկ Հովանեսսյանի բռնագանձել 474.170/չորս հարյուր յոթանասուն չորս հազար հարյուր յոթանասուն/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում:
Ամբաստանյալ Սուրեն Պատվականի Գասպարյանի շարժական և անշարժ գույքի վրա դրված կալանքները պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամիս:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 395հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ

Դատավճիռը չի բողոքարկվել, մտել է օրինական ուժի մեջ

«--------» ------------------------- 2018թ.


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ