Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0103/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
6.1
Պատասխանող
Դավիթ Հովսեփյան
Սարգիս Պետրոսյան
Դավիթ Հովսեփյան
Սարգիս Պետրոսյան Սոս
Դավիթ Հովսեփյան Վաչե
Սարգիս Պետրոսյան
Դավիթ Հովսեփյան
Դավիթ Հովսեփյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Նարինե Հովակիմյան
Արմեն Դանիելյան
Ռուբիկ Մխիթարյան
Սերգեյ Չիչոյան
Արսեն Նիկողոսյան
Վազգեն Ռշտունի
Արշակ Վարդանյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Աննա Մաթևոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Նարինե Հովակիմյան
Արմեն Դանիելյան
Ռուբիկ Մխիթարյան
Սերգեյ Չիչոյան
Արսեն Նիկողոսյան
Վազգեն Ռշտունի
Արշակ Վարդանյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Աննա Մաթևոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2022-12-13 | 10:00 | 6 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2022-11-22 | 15:30 | 6 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2022-10-21 | 17:00 | 6 | Չի կայացվել | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2022-07-20 | Կայացվել է | ||||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2022-07-18 | Չի կայացվել | ||||
| Քրեական վերաքննիչ | 2019-02-28 | 14:00 | 2-րդ | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2019-01-24 | 14:00 | 2-րդ | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-12-14 | 14:00 | 2-րդ | |||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-11-28 | 14:00 | 2-րդ | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-10-31 | 13:00 | 2-րդ | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-10-04 | 16:00 | 2-րդ | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-09-05 | 14:00 | 2-րդ | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-07-17 | 14:00 | 2-րդ | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-06-08 | 17:00 | 2-րդ | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-03-22 | 13:00 | . | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2018-03-20 | 14:15 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2018-03-06 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2018-02-23 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2018-01-30 | 16:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2018-01-16 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2017-12-11 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2017-11-10 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2017-10-25 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2017-10-06 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2017-09-22 | 16:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2017-08-04 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-07-20 | 14:30 | 1 | Կայացել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵԱՔԴ/0103/01/17
28 փետրվարի 2019թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Դ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Լ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Ս.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
Դ.ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրողի և պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքները` Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2017 թվականի ապրիլի 08-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14104717 քրեական գործը:
2017 թվականի ապրիլի 13-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2017 թվականի ապրիլի 13-ին որոշում է կայացվել Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով,
2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
2017 թվականի հունիսի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճռով` դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ.
Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտվել է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է նաև.
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ <<պերսեն>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ <<կետոնալ>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ <<վալերիանկա>> տեսակի դեղամիջոցը, <<հիմալայա>> գրառմամբ քսուկը, <<Մերի կեյ>> գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին <<ՄՏՍ Հայաստան>> ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` <<Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ>> ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող <<Ամերիաբանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի` դատավճռի անհստակությունը վերացնելու մասին 27.04.2018թ. որոշման համաձայն.
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի` Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի վերաբերյալ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռի 12-րդ էջի հինգերորդ պարբերության երրորդ տողում առկա <4 (չորս) տարի> գրառումը փոխարինել <6 (վեց) տարի> գրառմամբ, իսկ դատավճռի <Վճռեց> հատվածը ձևակերպել հետևյալ կերպ.
<Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ <<պերսեն>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ <<կետոնալ>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ <<վալերիանկա>> տեսակի դեղամիջոցը, <<հիմալայա>> գրառմամբ քսուկը, <<Մերի կեյ>> գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին <<ՄՏՍ Հայաստան>> ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` <<Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ>> ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող <<Ամերիաբանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել մեղադրող Դ.Մնացականյանը և ամբաստանյալ Դ.Հովսեփյանի շահերի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը:
Գործի փաստական հանգամանքները.
Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ 2017թ. ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03-֊ի սահմաններում, ընկերոջ՝ ՍարգիսՊետրոսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, ապօրինի բնակարան մուտք գործելու և որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներով կատարել է ավազակային հարձակում։
Այսպես.
2017թ. ապրիլի 6-ին ընկերը՝ Սարգիս Պետրոսյանը Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է <Շանգրիլա> խաղատան խաղավար ԱննաԿուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափշտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել։
Համաձայնելով ընկերոջ առաջարկությանը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ժամը 03-ի սահմաններում, նախօրոք իրենց հետ ատրճանակ, էլեկտրահարող սարք և դանակ վերցնելով գնացել են Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի մոտ, որտեղ Դավիթ Հովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 9-րդ բնակարանի բաց պատշգամբ և օգտվելով պատշգամբի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը։
Ձայներից ԱննաԿուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել և ննջասենյակից դուրս են եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպես զենք օգտագործով էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ատրճանակի միջոցով ԱննաԿուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքներ հնչեցնելով գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել։ Ապա,դիմադրությունը կոտրելու նպատակով, Դավիթ Հովսեփյանը, Էլեկտրահարել և վնասել է ԱննաԿուկուրեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանում փնտրելով հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ընդհանուր շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք. 700 ԱՄՆդոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀդրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր ու դիմել են փախուստի։ (…):
Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ 2017թ. ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03-ի սահմաններում, ընկերոջ՝ Դավիթ Հովսեփյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, ապօրինի բնակարան մուտք գործելու և որպեսզ ենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներով կատարել է ավազակայի նհարձակում։
Այսպես.
2017թ. ապրիլի 6-ին Սարգիս Պետրոսյանը ընկերոջը՝Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է <Շանգրիլա> խաղատան խաղավար Աննա Կուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափշտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել։
Համաձայնելով ընկերոջ առաջարկությանը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ժամը 03-ի սահմաններում, նախօրոք իրենց հետ ատրճանակ, էլեկտրահարող սարք և դանակ վերցնելով գնացել են Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի մոտ, որտեղ ԴավիթՀովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 9-րդ բնակարանի բաց պատշգամբ և օգտվելով պատշգամբի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը։
Ձայներից Աննա Կուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել և ննջասենյակից դուրս են եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպեսզ ենք օգտագործելով էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ ատրճանակի միջոցով Աննա Կուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքներ հնչեցնելով գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել։ Ապա, դիմադրությունը կոտրելու նպատակով, Դավիթ Հովսեփյանը, էլեկտրահարել և վնասել է Աննա Կուկուրեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանում փնտրելով հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ընդհանուր շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք. 700 ԱՄՆ դոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀ դրամ,ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր ու դիմել են փախուստի։ Այսինքն Սարգիս Պետրոսյանը կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով :
Բացի այդ Սարգիս Պետրոսյանը, Աննա Կուկուրեկովայի պայուսակից վերցնելով վերջինիս կողմից շահագործվող <Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ> ՓԲԸ-ի բանկային քարտը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ժամը 16:34-ին, 16:35-ին և 16:37-ին, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գտնվող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից փորձել է գողանալ զգալի չափ հանդիսացող,համապատասխանաբար երկու անգամ 150.000 ՀՀ դրամ և 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներում ավարտին չի հասցրել, այն է՝ սխալ <pin> կոդ հավաքելու պատճառովգ ործարքների փորձերը մերժվել են: (…):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը վկայակոչելով վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է.
Բողոքը բավարարել. բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. մարտի 22-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 դատավճիռը պատժի մասով և փոփոխել՝ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 6 տարի 6 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 3 տարի 2 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 9 տարի ժամկետով։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետ նաև դատարան/ թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 գործով ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թույլ է տվել դատական սխալ, այսինքն՝ նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա, մասնավորապես թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների դրույթների խախտումներ, որոնց արդյունքում Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ 6 տարի 9 ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն ի զորու չէ ապահովելու քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրագործումը, ուստի գտել է, որ դատավճիռը Սարգիս Պետրոսյանի պատժի մասով ենթակա է բեկանման և փոփոխման:
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ դատարանի կողմից ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմ է, քանի որ դատարանն անտեսել է ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցանքների հանրային բարձր վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։
Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ 12.02.2009թ. ԵՇԴ/0029/01/08/ գործով կայացված որոշման իրավական դիրոշումներում:
Բողոքի հեղինակը գտել է նաև, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռում Սարգիս Պետրոյանի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի մասին նշումն իր արտացոլումը չի գտել դատարանի կողմից նշանակված պատժաչափում։ Ս.Պետրոսյանի նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել Ս.Պետրոսյանի կողմից հանցանքների կատարման եղանակը և հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, մասնավորապես այն, որ Սարգիս Պետրոսյանն է ընկերոջը՝ Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է <Շանգրիլա> խաղատան խաղավար Աննա Կուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել։ Իսկ Դ.Հովսեփյանը, համաձայնելով և ընդունելով Ս.Պետրոսյանի առաջարկը, միմյանց միջև հստակ դերաբաշխում կատարելով, իրականացրել են նշյալ ավազակային հարձակումը. Դավիթ Հովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է տուժող Ա.Կուկոտեկովայի բնակարանի բաց պատշգամբ և, օգտվելով պատշգամբի դռան բաց լինելու հանգամանքից, ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը։ Այնուհետև ձայներից Աննա Կուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել են և նեջասենյակից դուրս եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպես զենք օգտագործվող էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ ատրճանակի միջոցով Աննա Կուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքներ հնչեցնելով՝ գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել։ Ապա դիմադրությունը կոտրելու նպատակով՝ Դավիթ Հովսեփյանն էլեկտրահարել և վնասել է Աննա Կուկոտեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանում փնտրելով հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ ընդհանուրը շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք 700 ԱՄՆ դոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀ դրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր ու դիմել են փախուստի։
Բողոք բերած անձը հարկ է համարել արձանագրել, որ Սարգիս Պետրոսյանը, շարունակելով իր հանցավոր մտադրությունը Աննա Կուկուրեկովայի բնակարանից հափշտակված պայուսակից վերցնելով վերջինիս կողմից շահագործվող <Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ> ՓԲԸ-ի բանկային քարտը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 16:34-ին, 16:35-ին և 16:37-ին, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Օհանովի 21 հասցեում գտնվող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից փորձել է գողանալ զգալի չափ հանդիսացող, համապատասխանաբար երկու անգամ 150.000 ՀՀ դրամ և 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներում ավարտին չի հասցրել, այն է՝ սխալ pin կոդ հավաքելու պատճառով գործարքների փորձերը մերժվել են։
Բողոքի հեղինակը պատճառաբանել է նաև, որ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել նաև ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63 հոդվածի 4-րդ կետով նախատեսված ծանրացնող հանգամանք դիտվող հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դերը մասնավորապես ակտիվություն է դրսևորվել նախաձեռնողականության, Դավիթ Հովսեփյանին ավազակային հարձակման առաջարկ կատարելու հարցերում։
Բողոքի հեղինակը գտել է նաև, որ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը պարտավոր էր անդրադառնալ նրա արարքի սոցիալական հետևանքներին, ինչպես նաև հաշվի առնել հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը։
Բողոքում պատճառաբանվել է նաև, որ դատարանը Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով պատիժ նշանակելիս և պատժաչափ որոշելիս պետք է հաշվի առներ վերը նկարագրված հանգամանքները։
Ուստի՝ պատժի նպատակներին հասնելու, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանին ուղղելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, նրա կոդմից հետագայում նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու նկատառումներից ելնելով, ինչպես նաև հաշվի առնելով հանցագործության կատարման հանգամանքները, ամբաստանյալի մեղքի տեսակն ու աստիճանը հանրորեն վտանգավոր հեցտևանքների առաջացման հարցում՝ բողոք բերած անձը գտել է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրԵնսգրքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 6 տարի 6 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 3 տարի 2 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 9 տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի շահերի պաշտպան Լ.Մկրտրչյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական գործով 22.03.2018թ. կայացրած դատավճիռը և փոփոխել և կայացնել նոր դատական ակտ` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդության և պատիժը մեղմացնող այլ հանգամանքների առկայության հիմքերով:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Բողոքի հեղինակը նշել է, որ դատարանն իր պաշտպանյալի նկատմամբ կայացնելով ազատազրկման ձևով պատիժ հաշվի չի առել, որ իր պաշտպանյալը ունի առողջական խնդիրներ և ազատված է եղել պարտադիր զինվորական ծառայությունից:
Պաշտպանը հարկ է համարել նշել, որ այդպիսի հիվանդությունը հանդիսանում է նաև ՀՀ կառավարության 2017թ-ի 800-ն որոշման մեջ նշված այն հիվանդություններից մեկը, որն անհամատեղելի է պատիժը կրելուն, այսինքն` այդպիսի հիվանդությունը հանդիսանում է խոչընդոտ:
Միաժամանակ դատարանը չի գնահատել իր պաշտպանյալի վերաբերյալ առկա բազմաթիվ դրական բնութագրերը, ինչպես պաշտպանյալիս ճանաչողներին կողմից տրված այնպես էլ քրեակատարողական հիմնարկի ղեկավարության կողմից տրված տեղեկանքը:
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ իր պաշտպանյալը չի կարող պատիժը կրել ազատազրկման ձևով, քանի որ առաջնային և էական հանգամանքը հանդիսանում է այն հիվանդության առկայությունը, որը սահմանված է ՀՀ Կառավարության 2017թ-ի թիվ 800-Ն որոշմամբ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքներում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով ներկայացված քրեական գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի /ամբաստանյալ Ս.Պետրոսյանի մասով/ և ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի շահերի պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
/…/
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը /…/>:
Ինչպես հետևում է վերը նշվածից, կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր:
Այսինքն՝ դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև՝ դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում` ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>:
Մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է, հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ` դատարան/ հետևությունները` ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժատեսակի և պատժաչափի համաչափության վերաբերյալ:
Իսկ ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի շահերի պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է, հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք դատարանի հետևությունները` ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ:
Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի առնչությամբ, նշված հարցերին պատասխանելու համար, վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնել խնդրո առարկային առնչվող փաստական հանգամանքների վերլուծությանը, ստորև մեջբերված իրավադրույթների, իրավական դիրքորոշումների և դրանցից բխող դատողությունների լույսի ներքո:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով>:
</…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
</…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
/…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /…/> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
</…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
Հարկ է արձանագրել, որ դատարանն ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրանց կատարած արարքների հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, ամբաստանյալների անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Որպես ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի անձը բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել նրա դրական բնութագրերը տրված Երևան քաղաքի Արհեստավորների 2-րդ փողոցի, Նոր Նորքի Մոլդովական 3 շենքի բնակիչների կողմից, խնամքին երկրորդ խմբի հաշմանդամ (հիմք՝ ՀՀ սոցիալական ապահովության թիվ 045985 տեղեկանքը) հոր առկայությունը, վատառողջ լինելը՝ ախտորոշվել է սրտի ռիթմի հաղորդականության խանգարում վերփորոքային ռիթմավարի միգրացիա, փորոքային 35 ԷՔՍ/ՕՐ, սինո-աուստիկուլյար ոչ լրիվ պաշարում 2ԱՍՏ. /խոլտեր ԷՍԳ/ (հիմք՝ առողջական վիճակի հետազոտման քարտեր):
Որպես ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի անձը բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել, որ նա բնութագրվում է դրական /հիմք` Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասի բնակիչների ստորագրությամբ հաստատված բնութագիրը/, ունի առողջական խնդիրներ այն է՝ հմ. 7908 հիվանդության պատմագրի համաձայն՝ Սարգիս Պետրոսյանի մոտ ախտորոշվել է ձախ ստորին վերջույթի սրունքի խորանիստ երակների ենթասուր ֆլեբոթրոմբոզ, մասնակի ռեկանալիզացիա, երակային արյան շրջանառության սուբկոմպլեքսացիա, փայծաղի իշեմիկ օջախներ, լյարդի եզակի կալցիֆիկատ:
Որպես ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առել այն, որ նրանք առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր են ճանաչել, զղջացել են կատարած արարքի համար, տվել են խոստովանական ցուցմունքներ:
Դատարանն ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, դրա հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, նախ անդրադառնալով ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության հարցին, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Դատարանն ըստ էության արձանագրել և հաշվի է առել վերը վկայակոչված այն բոլոր հանգամանքները, որոնք բնութագրում են ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի անձը և հանդիսանում են հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որպիսիք արդեն իսկ իրենց փաստացի արտացոլումն են ստացել ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժաչափում:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի կատարած հանցանքների՝ վերը ներկայացված հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, նրան մեղսագրվող կոնկրետ արարքների, մեղքի դրսևորման ձևի, խախտված հասարակական հարաբերության կարևորության, տվյալ ոլորտում պետության կողմից իրականացվող քրեական քաղաքականության, հանցագործության կատարման եղանակի, ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, իրական ու օբյեկտիվ հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ արդեն իսկ նշանակված պատժի միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այլ կերպ` վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակված պատիժն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից, քննարկվող դեպքում հիմնավորված է և պետք է դիտարկել համաչափ:
Առկա պայմաններում, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ արդեն իսկ նշանակված պատժից ավելի խիստ պատիժ նշանակելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Վերը բերված հիմնավորումներով, մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դատարանը, քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատժատեսակի և պատժաչափի ընտրության և արդյունքում նշանակված պաիժը ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի կողմից նախաձեռնողականություն հանդես բերելուն, ապա այդ առնչությամբ մեղադրողի կողմից բերված պատճառաբանությունն ինքնին բավարար չափով փաստարկված չէ և կոնկրետ դեպքում, որպես այդպիսին վերջինիս կողմից հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դեր ունենալու հանգամանք դիտարկվել չի կարող:
Նշված եզրահանգումը բխում է նաև սույն գործով ամբաստանյալներ Ս.Պետրոսյանին և Դ.Հովսեփյանին այդ մասով առաջադրված մեղադրանքների ծավալում ներառված փաստական կողմի վերլուծությունից:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով /ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի մասով/ բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Հետևաբար, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա անդրադառնալով նաև, ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին և այն պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության հարցին, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Դատարանն ըստ էության արձանագրել և հաշվի է առել վերը վկայակոչված այն բոլոր հանգամանքները, որոնք բնութագրում են ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի անձը և հանդիսանում են հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որպիսիք արդեն իսկ իրենց փաստացի արտացոլումն են ստացել վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատժաչափում:
Առկա պայմաններում, ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակված պատիժն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից, քննարկվող դեպքում հիմնավորված է և պետք է դիտարկել համաչափ:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի կատարած հանցանքի՝ վերը ներկայացված հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, նրան մեղսագրվող կոնկրետ արարքի, մեղքի դրսևորման ձևի, խախտված հասարակական հարաբերության կարևորության, տվյալ ոլորտում պետության կողմից իրականացվող քրեական քաղաքականության, հանցագործության կատարման եղանակի, ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, իրական ու օբյեկտիվ հիմք չեն տալիս հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այլ կերպ` ասած, ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն ամբաստանյալի կողմից ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված են:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, դատարանն ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և չափի, ինչպես նաև այն ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար` սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը այդ մասով ևս բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Հետևաբար, նշվածի վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են և այն բավարարելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Ինչ վերաբերում է վատառողջ լինելուն, այն պատիժը կրելուն խոչընդոտելու վերաբերյալ պաշտպանության կողմի պատճառաբանություններին, ապա այդ հարցին հնարավոր է անդրադառնալ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի առկայության պայմաններում, դրա կատարման հետ կապված հարցերի լուծման փուլում:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 313-րդ հոդվածով վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի վերաբերյալ, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճիռը թողնել անփոփոխ, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵԱՔԴ/0103/01/17
28 փետրվարի 2019թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Դ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Լ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Ս.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
Դ.ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրողի և պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքները` Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2017 թվականի ապրիլի 08-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14104717 քրեական գործը:
2017 թվականի ապրիլի 13-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2017 թվականի ապրիլի 13-ին որոշում է կայացվել Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով,
2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
2017 թվականի հունիսի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճռով` դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ.
Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտվել է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է նաև.
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ <<պերսեն>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ <<կետոնալ>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ <<վալերիանկա>> տեսակի դեղամիջոցը, <<հիմալայա>> գրառմամբ քսուկը, <<Մերի կեյ>> գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին <<ՄՏՍ Հայաստան>> ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` <<Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ>> ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող <<Ամերիաբանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի` դատավճռի անհստակությունը վերացնելու մասին 27.04.2018թ. որոշման համաձայն.
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի` Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի վերաբերյալ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռի 12-րդ էջի հինգերորդ պարբերության երրորդ տողում առկա <4 (չորս) տարի> գրառումը փոխարինել <6 (վեց) տարի> գրառմամբ, իսկ դատավճռի <Վճռեց> հատվածը ձևակերպել հետևյալ կերպ.
<Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ <<պերսեն>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ <<կետոնալ>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ <<վալերիանկա>> տեսակի դեղամիջոցը, <<հիմալայա>> գրառմամբ քսուկը, <<Մերի կեյ>> գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին <<ՄՏՍ Հայաստան>> ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` <<Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ>> ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող <<Ամերիաբանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել մեղադրող Դ.Մնացականյանը և ամբաստանյալ Դ.Հովսեփյանի շահերի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը:
Գործի փաստական հանգամանքները.
Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ 2017թ. ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03-֊ի սահմաններում, ընկերոջ՝ ՍարգիսՊետրոսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, ապօրինի բնակարան մուտք գործելու և որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներով կատարել է ավազակային հարձակում։
Այսպես.
2017թ. ապրիլի 6-ին ընկերը՝ Սարգիս Պետրոսյանը Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է <Շանգրիլա> խաղատան խաղավար ԱննաԿուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափշտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել։
Համաձայնելով ընկերոջ առաջարկությանը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ժամը 03-ի սահմաններում, նախօրոք իրենց հետ ատրճանակ, էլեկտրահարող սարք և դանակ վերցնելով գնացել են Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի մոտ, որտեղ Դավիթ Հովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 9-րդ բնակարանի բաց պատշգամբ և օգտվելով պատշգամբի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը։
Ձայներից ԱննաԿուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել և ննջասենյակից դուրս են եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպես զենք օգտագործով էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ատրճանակի միջոցով ԱննաԿուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքներ հնչեցնելով գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել։ Ապա,դիմադրությունը կոտրելու նպատակով, Դավիթ Հովսեփյանը, Էլեկտրահարել և վնասել է ԱննաԿուկուրեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանում փնտրելով հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ընդհանուր շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք. 700 ԱՄՆդոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀդրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր ու դիմել են փախուստի։ (…):
Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ 2017թ. ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03-ի սահմաններում, ընկերոջ՝ Դավիթ Հովսեփյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, ապօրինի բնակարան մուտք գործելու և որպեսզ ենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներով կատարել է ավազակայի նհարձակում։
Այսպես.
2017թ. ապրիլի 6-ին Սարգիս Պետրոսյանը ընկերոջը՝Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է <Շանգրիլա> խաղատան խաղավար Աննա Կուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափշտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել։
Համաձայնելով ընկերոջ առաջարկությանը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ժամը 03-ի սահմաններում, նախօրոք իրենց հետ ատրճանակ, էլեկտրահարող սարք և դանակ վերցնելով գնացել են Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի մոտ, որտեղ ԴավիթՀովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 9-րդ բնակարանի բաց պատշգամբ և օգտվելով պատշգամբի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը։
Ձայներից Աննա Կուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել և ննջասենյակից դուրս են եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպեսզ ենք օգտագործելով էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ ատրճանակի միջոցով Աննա Կուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքներ հնչեցնելով գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել։ Ապա, դիմադրությունը կոտրելու նպատակով, Դավիթ Հովսեփյանը, էլեկտրահարել և վնասել է Աննա Կուկուրեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանում փնտրելով հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ընդհանուր շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք. 700 ԱՄՆ դոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀ դրամ,ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր ու դիմել են փախուստի։ Այսինքն Սարգիս Պետրոսյանը կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով :
Բացի այդ Սարգիս Պետրոսյանը, Աննա Կուկուրեկովայի պայուսակից վերցնելով վերջինիս կողմից շահագործվող <Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ> ՓԲԸ-ի բանկային քարտը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ժամը 16:34-ին, 16:35-ին և 16:37-ին, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գտնվող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից փորձել է գողանալ զգալի չափ հանդիսացող,համապատասխանաբար երկու անգամ 150.000 ՀՀ դրամ և 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներում ավարտին չի հասցրել, այն է՝ սխալ <pin> կոդ հավաքելու պատճառովգ ործարքների փորձերը մերժվել են: (…):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը վկայակոչելով վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է.
Բողոքը բավարարել. բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. մարտի 22-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 դատավճիռը պատժի մասով և փոփոխել՝ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 6 տարի 6 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 3 տարի 2 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 9 տարի ժամկետով։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետ նաև դատարան/ թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 գործով ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թույլ է տվել դատական սխալ, այսինքն՝ նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա, մասնավորապես թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների դրույթների խախտումներ, որոնց արդյունքում Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ 6 տարի 9 ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն ի զորու չէ ապահովելու քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրագործումը, ուստի գտել է, որ դատավճիռը Սարգիս Պետրոսյանի պատժի մասով ենթակա է բեկանման և փոփոխման:
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ դատարանի կողմից ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմ է, քանի որ դատարանն անտեսել է ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցանքների հանրային բարձր վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։
Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ 12.02.2009թ. ԵՇԴ/0029/01/08/ գործով կայացված որոշման իրավական դիրոշումներում:
Բողոքի հեղինակը գտել է նաև, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռում Սարգիս Պետրոյանի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի մասին նշումն իր արտացոլումը չի գտել դատարանի կողմից նշանակված պատժաչափում։ Ս.Պետրոսյանի նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել Ս.Պետրոսյանի կողմից հանցանքների կատարման եղանակը և հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, մասնավորապես այն, որ Սարգիս Պետրոսյանն է ընկերոջը՝ Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է <Շանգրիլա> խաղատան խաղավար Աննա Կուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել։ Իսկ Դ.Հովսեփյանը, համաձայնելով և ընդունելով Ս.Պետրոսյանի առաջարկը, միմյանց միջև հստակ դերաբաշխում կատարելով, իրականացրել են նշյալ ավազակային հարձակումը. Դավիթ Հովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է տուժող Ա.Կուկոտեկովայի բնակարանի բաց պատշգամբ և, օգտվելով պատշգամբի դռան բաց լինելու հանգամանքից, ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը։ Այնուհետև ձայներից Աննա Կուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել են և նեջասենյակից դուրս եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպես զենք օգտագործվող էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ ատրճանակի միջոցով Աննա Կուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքներ հնչեցնելով՝ գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել։ Ապա դիմադրությունը կոտրելու նպատակով՝ Դավիթ Հովսեփյանն էլեկտրահարել և վնասել է Աննա Կուկոտեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանում փնտրելով հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ ընդհանուրը շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք 700 ԱՄՆ դոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀ դրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր ու դիմել են փախուստի։
Բողոք բերած անձը հարկ է համարել արձանագրել, որ Սարգիս Պետրոսյանը, շարունակելով իր հանցավոր մտադրությունը Աննա Կուկուրեկովայի բնակարանից հափշտակված պայուսակից վերցնելով վերջինիս կողմից շահագործվող <Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ> ՓԲԸ-ի բանկային քարտը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 16:34-ին, 16:35-ին և 16:37-ին, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Օհանովի 21 հասցեում գտնվող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից փորձել է գողանալ զգալի չափ հանդիսացող, համապատասխանաբար երկու անգամ 150.000 ՀՀ դրամ և 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներում ավարտին չի հասցրել, այն է՝ սխալ pin կոդ հավաքելու պատճառով գործարքների փորձերը մերժվել են։
Բողոքի հեղինակը պատճառաբանել է նաև, որ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել նաև ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63 հոդվածի 4-րդ կետով նախատեսված ծանրացնող հանգամանք դիտվող հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դերը մասնավորապես ակտիվություն է դրսևորվել նախաձեռնողականության, Դավիթ Հովսեփյանին ավազակային հարձակման առաջարկ կատարելու հարցերում։
Բողոքի հեղինակը գտել է նաև, որ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը պարտավոր էր անդրադառնալ նրա արարքի սոցիալական հետևանքներին, ինչպես նաև հաշվի առնել հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը։
Բողոքում պատճառաբանվել է նաև, որ դատարանը Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով պատիժ նշանակելիս և պատժաչափ որոշելիս պետք է հաշվի առներ վերը նկարագրված հանգամանքները։
Ուստի՝ պատժի նպատակներին հասնելու, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանին ուղղելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, նրա կոդմից հետագայում նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու նկատառումներից ելնելով, ինչպես նաև հաշվի առնելով հանցագործության կատարման հանգամանքները, ամբաստանյալի մեղքի տեսակն ու աստիճանը հանրորեն վտանգավոր հեցտևանքների առաջացման հարցում՝ բողոք բերած անձը գտել է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրԵնսգրքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 6 տարի 6 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 3 տարի 2 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 9 տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի շահերի պաշտպան Լ.Մկրտրչյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական գործով 22.03.2018թ. կայացրած դատավճիռը և փոփոխել և կայացնել նոր դատական ակտ` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդության և պատիժը մեղմացնող այլ հանգամանքների առկայության հիմքերով:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Բողոքի հեղինակը նշել է, որ դատարանն իր պաշտպանյալի նկատմամբ կայացնելով ազատազրկման ձևով պատիժ հաշվի չի առել, որ իր պաշտպանյալը ունի առողջական խնդիրներ և ազատված է եղել պարտադիր զինվորական ծառայությունից:
Պաշտպանը հարկ է համարել նշել, որ այդպիսի հիվանդությունը հանդիսանում է նաև ՀՀ կառավարության 2017թ-ի 800-ն որոշման մեջ նշված այն հիվանդություններից մեկը, որն անհամատեղելի է պատիժը կրելուն, այսինքն` այդպիսի հիվանդությունը հանդիսանում է խոչընդոտ:
Միաժամանակ դատարանը չի գնահատել իր պաշտպանյալի վերաբերյալ առկա բազմաթիվ դրական բնութագրերը, ինչպես պաշտպանյալիս ճանաչողներին կողմից տրված այնպես էլ քրեակատարողական հիմնարկի ղեկավարության կողմից տրված տեղեկանքը:
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ իր պաշտպանյալը չի կարող պատիժը կրել ազատազրկման ձևով, քանի որ առաջնային և էական հանգամանքը հանդիսանում է այն հիվանդության առկայությունը, որը սահմանված է ՀՀ Կառավարության 2017թ-ի թիվ 800-Ն որոշմամբ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքներում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով ներկայացված քրեական գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի /ամբաստանյալ Ս.Պետրոսյանի մասով/ և ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի շահերի պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
/…/
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը /…/>:
Ինչպես հետևում է վերը նշվածից, կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր:
Այսինքն՝ դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև՝ դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում` ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>:
Մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է, հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ` դատարան/ հետևությունները` ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժատեսակի և պատժաչափի համաչափության վերաբերյալ:
Իսկ ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի շահերի պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է, հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք դատարանի հետևությունները` ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ:
Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի առնչությամբ, նշված հարցերին պատասխանելու համար, վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնել խնդրո առարկային առնչվող փաստական հանգամանքների վերլուծությանը, ստորև մեջբերված իրավադրույթների, իրավական դիրքորոշումների և դրանցից բխող դատողությունների լույսի ներքո:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով>:
</…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
</…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
/…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /…/> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
</…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
Հարկ է արձանագրել, որ դատարանն ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրանց կատարած արարքների հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, ամբաստանյալների անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Որպես ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի անձը բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել նրա դրական բնութագրերը տրված Երևան քաղաքի Արհեստավորների 2-րդ փողոցի, Նոր Նորքի Մոլդովական 3 շենքի բնակիչների կողմից, խնամքին երկրորդ խմբի հաշմանդամ (հիմք՝ ՀՀ սոցիալական ապահովության թիվ 045985 տեղեկանքը) հոր առկայությունը, վատառողջ լինելը՝ ախտորոշվել է սրտի ռիթմի հաղորդականության խանգարում վերփորոքային ռիթմավարի միգրացիա, փորոքային 35 ԷՔՍ/ՕՐ, սինո-աուստիկուլյար ոչ լրիվ պաշարում 2ԱՍՏ. /խոլտեր ԷՍԳ/ (հիմք՝ առողջական վիճակի հետազոտման քարտեր):
Որպես ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի անձը բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել, որ նա բնութագրվում է դրական /հիմք` Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասի բնակիչների ստորագրությամբ հաստատված բնութագիրը/, ունի առողջական խնդիրներ այն է՝ հմ. 7908 հիվանդության պատմագրի համաձայն՝ Սարգիս Պետրոսյանի մոտ ախտորոշվել է ձախ ստորին վերջույթի սրունքի խորանիստ երակների ենթասուր ֆլեբոթրոմբոզ, մասնակի ռեկանալիզացիա, երակային արյան շրջանառության սուբկոմպլեքսացիա, փայծաղի իշեմիկ օջախներ, լյարդի եզակի կալցիֆիկատ:
Որպես ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առել այն, որ նրանք առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր են ճանաչել, զղջացել են կատարած արարքի համար, տվել են խոստովանական ցուցմունքներ:
Դատարանն ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, դրա հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, նախ անդրադառնալով ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության հարցին, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Դատարանն ըստ էության արձանագրել և հաշվի է առել վերը վկայակոչված այն բոլոր հանգամանքները, որոնք բնութագրում են ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի անձը և հանդիսանում են հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որպիսիք արդեն իսկ իրենց փաստացի արտացոլումն են ստացել ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժաչափում:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի կատարած հանցանքների՝ վերը ներկայացված հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, նրան մեղսագրվող կոնկրետ արարքների, մեղքի դրսևորման ձևի, խախտված հասարակական հարաբերության կարևորության, տվյալ ոլորտում պետության կողմից իրականացվող քրեական քաղաքականության, հանցագործության կատարման եղանակի, ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, իրական ու օբյեկտիվ հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ արդեն իսկ նշանակված պատժի միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այլ կերպ` վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակված պատիժն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից, քննարկվող դեպքում հիմնավորված է և պետք է դիտարկել համաչափ:
Առկա պայմաններում, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ արդեն իսկ նշանակված պատժից ավելի խիստ պատիժ նշանակելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Վերը բերված հիմնավորումներով, մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դատարանը, քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատժատեսակի և պատժաչափի ընտրության և արդյունքում նշանակված պաիժը ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի կողմից նախաձեռնողականություն հանդես բերելուն, ապա այդ առնչությամբ մեղադրողի կողմից բերված պատճառաբանությունն ինքնին բավարար չափով փաստարկված չէ և կոնկրետ դեպքում, որպես այդպիսին վերջինիս կողմից հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դեր ունենալու հանգամանք դիտարկվել չի կարող:
Նշված եզրահանգումը բխում է նաև սույն գործով ամբաստանյալներ Ս.Պետրոսյանին և Դ.Հովսեփյանին այդ մասով առաջադրված մեղադրանքների ծավալում ներառված փաստական կողմի վերլուծությունից:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով /ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի մասով/ բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Հետևաբար, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա անդրադառնալով նաև, ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին և այն պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության հարցին, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Դատարանն ըստ էության արձանագրել և հաշվի է առել վերը վկայակոչված այն բոլոր հանգամանքները, որոնք բնութագրում են ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի անձը և հանդիսանում են հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որպիսիք արդեն իսկ իրենց փաստացի արտացոլումն են ստացել վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատժաչափում:
Առկա պայմաններում, ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակված պատիժն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից, քննարկվող դեպքում հիմնավորված է և պետք է դիտարկել համաչափ:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի կատարած հանցանքի՝ վերը ներկայացված հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, նրան մեղսագրվող կոնկրետ արարքի, մեղքի դրսևորման ձևի, խախտված հասարակական հարաբերության կարևորության, տվյալ ոլորտում պետության կողմից իրականացվող քրեական քաղաքականության, հանցագործության կատարման եղանակի, ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, իրական ու օբյեկտիվ հիմք չեն տալիս հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այլ կերպ` ասած, ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն ամբաստանյալի կողմից ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված են:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, դատարանն ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և չափի, ինչպես նաև այն ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար` սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը այդ մասով ևս բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Հետևաբար, նշվածի վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են և այն բավարարելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Ինչ վերաբերում է վատառողջ լինելուն, այն պատիժը կրելուն խոչընդոտելու վերաբերյալ պաշտպանության կողմի պատճառաբանություններին, ապա այդ հարցին հնարավոր է անդրադառնալ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի առկայության պայմաններում, դրա կատարման հետ կապված հարցերի լուծման փուլում:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 313-րդ հոդվածով վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի վերաբերյալ, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճիռը թողնել անփոփոխ, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0103/01/17
Երևան քաղաքի առաջին
ատյանի ընդհանուր
իրավասության դատարան
Նախագահող դատավոր՝
Ջ.Հայրապետյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Ա.Վարդանյանի,
Կ.Մարդանյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ա.Մարտիրոսյանի,
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Լ.Մկրտչյանի,
«13» դեկտեմբերի 2022թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշման դեմ դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռով Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2017 թվականի ապրիլի 10-ից։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշմամբ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու մասին պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանի միջնորդությունը մերժվել է:
2. 2022 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 գործով նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2022 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ.Ռշտունի, Ա.Վարդանյան) և 2022 թվականի հոկտեմբերի 4-ին հանձնվել նախագահող դատավորին:
Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության՝ հոկտեմբերի 21-ին:
Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու՝ արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր ներգրավվել է դատավոր Կ.Մարդանյանը:
2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է պաշտպան Լ.Մկրտչյանի միջնորդությունը՝ դատական նիստը ավելի վաղ վերանշանակելու վերաբերյալ: Նշված միջնորդության լուծումը հետաձգվել է` դատական նիստի ընթացքում քննարկելու համար:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը.
3. Բողոքաբերն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է հետևյալը.
«(...) Առաջին ատյանի դատարանը իր որոշումը ձևակերպել է այնպես, ինչպես նշված է ՀՀ քրեակատարողական նոր օրենսգրքի 30-րդ գլխի վերնագիրն է մինչդեռ միջնորդությամբ այլ պահանջ է ներկայացվել՝ ներկայացվել է բացառապես պատժաչափի համապատասխանեցման վերաբերյալ միջնորդություն: (...)
Մինչ անդրադառնալը, թե Առաջին ատյանի դատարանը որ միջազգային պայմանագրերը և նյութական օրենքն է ոչ ճիշտ կիրառել պետք է անդրադառնալ մի շատ կարևոր հարցին, թե սույն գործով փաստերի ըստ դատավճռով հաստատված և կիրառված օրենքի, ի՞նչ հասկանալ պատժի առավելագույն շեմ ասելով:
Ինչպես ընդունված է և ամրագրված է ՀՀ օրենսդրությամբ պատժի նշանակման հարցերը տեղ են գտել նյութական քրեական օրենքում և մասնավորապես ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում: Սակայն ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգրքում տեղ գտած որոշակի նորմեր իրենց բովանդակությամբ ոչ թե դատավարական նորմեր են թեև դատավարական օրենսգրքում են տեղ գտել, այլ նյութական նորմեր են, քանի որ փաստական և իրավական հետևանքներ են առաջացրել մեղադրյալի համար: Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասը վերաբերում է պատժի նշանակմանը, պատժաչափի ընտրության հարցին, այսինքն՝ քրեադատավարական նորմը իր գործողության ժամանակ վերաճում է նյութական քրեական օրենքի և ուղղակիորեն ազդեցություն է ունենում պատժի չափը որոշելիս և նշանակելիս, ուստի այս պայմաններում այդ իրավանորմը դիտարկել որպես քրեադատավարական իրավանորմ, այդքան էլ տեղին չէ և համահունչ չէ: (...)
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վերոնշյալ մեկնաբանության համատեքստում հաշվի առնելով որ գործի դատական քննության նկատմամբ արագացված կարգ կիրառելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի մեղադրյալը իր մեղքն ընդունի, չլինի տուժողի կողմից որևէ առարկություն և դատարանին համապատասխան միջնորդություն և դրա բավարարում օրենսդիրը այս պայմանների առկայության դեպքում թեև քրեադատավարական, սակայն իր իմաստով, արժեքով, հետևանքի առաջացմամբ նախատեսել է մի նորմ, որն ուղղակի ազդում է պատժի նշանակման վրա, ուստի այն Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի լույսի ներքո ինքնուրույն, նյութական քրեական օրենք է: Վերլուծելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասը իր էությամբ, նշանակությամբ նյութական օրենք է, ուստի այն պետք է դիտարկել և վերլուծել, թե արդյո՞ք այդ նորմի կիրառմամբ պատժի նշանակումը և պատժաչափի առավելագույն շեմը խիստ է թե ոչ:
Ինչպես վերևում նշվել է, նշված իրավանորմի կիրառելիս օրենսդիրը սահմանել առավելագույն պատժաչափ այն է 6 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժաչափ և դատարանները չունեն հայեցողական այն հնարավորությունները, որոնք ընձեռում են ըստ էության, դասական կարգով գործերի քննության արդյունքում պատիժ նշանակելիս պատժաչափը որոշելիս արդարության սկզբունքին համապատասխան: Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս չէր կարող դատապարտյալի նկատմամբ նշանակել 6 տարի 6 ամիս ժամկետից ավելի ժամկետով պատժաչափ, քանի որ ինչպես նշվեց, դատական քննության արագացված կարգ է կիրառվել և օրենսդիրը այդ դեպքում հստակ սահամանում է պատժաչափի առավելագույն շեմը, ուստի այս համատեքստում 6 տարի 6 ամիս ժամկետը այն առավելագույն շեմն է, որը օրենսդիրը նախատեսել է և այն համեմատելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի օրինակ նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշված 10 տարի ժամկետի հետ, որը վերաբերելի է և կիրառելի է դասական կարգով գործի քննության ժամանակ պատժաչափ որոշելիս: Սակայն երբ օրենսդիրը նշում է, որ եթե մեղադրյալը իրենց մեղավոր է ճանաչում, առկա չէ տուժողի բողոք և դատարանը համոզվում է ներկայացված միջնորդության էությունը մեղադրյալի հասկացվածության, ընկալելի լինելու հարցում, ապա կիրառում է արագացված կարգ և այդ պայմաններում կաշկանդված է բացառապես օրենսդրի սահմանած պատժաչափով,ուստի այն ոչ թե քրեադատավարական նորմ է, այլ այն կիրառելու ուժով վերաճում է նյութական քրեական նորմի, որը պետք է դիտարկել Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի պաշտպանության ներքո:
Վերլուծելով որ վերը նշված նորմը ոչ թե քրեադատավարական նորմ է, այլ նյութական նորմ, ուստի այն հետադարձ ուժ կիրառելու առումով պետք է դիտարկել նույն Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի լույսի ներքո, որպիսին առկա է սույն դեպքում: Դատապարտյալի նկատմամբ կիրառվել է վերը նշված վերլուծության իմաստով պատժի առավելագույն պատժաչափից մի փոքր պակաս պատժաչափով պատիժ այն հոդվածով, որի նվազագույն շեմը իջեցվել է ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով, իսկ մի կետը դարձել է որակյալ, որի համար նախատեսված է առավել խիստ պատժաչափ, որը ինչպես Առաջին ատյանի դատարանն է նշել, կիրառելի չէ իր խստության աստիճանով և ոչ կիրառման ենթակա լինելու հիմքով: Առաջին ատյանի դատարանի մեկնաբանությունը սխալ է այն առումով, որ դատապարտյալը դատապարտվել է 3 կետով նշված արարքները կատարելու համար, որից մեկը ներկա պահին որակյալ է և չի համապատասխանում նշանակված պատժաչափին, քանի որ պատիժը նշանակվել է 3 կետի համար, իսկ ներկա պահին գործող քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ընդամենը 2 կետն է, որը համապատասխանում է նախկինին:
Դատապարտյալի համար որոշակի չէ, թե այս պահին, գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի որ նորմերի համար է շարունակում պատիժ կրել այն պայմաններում, երբ օրենսդիրը անգամ նախկինում գործող դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ սահմանելու էր նվազագույնը 5 տարի ժամկետից մինչ 6 տարի 6 ամիս ժամկետով պատժի նշանակման հայեցողական լիազորություն դատարանի համար, քանի որ այդ հոդվածի այդ մասի նվազագույն շեմը իջեցվել է, իսկ դատապարտյալը փաստացի կրել է այդ նվազագույն շեմից ավելի ժամկետով պատիժ ներկա պահին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ ե 5-րդ կետերով նշված արարքի կատարման համար, իսկ 3-րդ մասի 2-րդ կետով արարքը իր սանկցիայի խստության պատճառով ենթակա չէ կիրառման, այսինքն դատապարտյալը չի կարող կրել ավելի խիստ պատիժ այս պահին, քան ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքով էր նախատեսված: Ավելին այն համարվում է դատապարտյալի հանդեպ անմարդկային վերաբերմունք, խոշտանգում: Քանի որ դատապարտյալը ունի հաշմանդամ մեկ ծնող, այս ամենը անուղղակիորեն ազդում է նան հաշմանդամ ծնողի իրավունքների վրա և ևս դիտարկվում է անմակարդկային Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի իմաստով վերաբերմունք հաշմանդամ անձի ծնողի հանդեպ, այսինքն այս պայմաններում առկա են երկու զոհ ըստ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևակերպման՝ և՛ դատապարտյալը, որը ունի առողջական խնդիրներ, և՛ իր հաշմանդամ միակ ծնողը: (...)»:
4. Վերոգրյալի հիման վրա դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշումը և բավարարել ներկայացված միջնորդությունը:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռով Դ.Հովսեփյանը դատապարտվել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանքները կատարելու համար 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազատազրկման՝ առանց գույքի բռնագրավման:
Մասնավորապես՝ Դ.Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, բնակարան ապօրինի մուտք գործելով, զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ կատարված ավազակության համար: 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում ավազակության համար: Նշված հոդվածի 2-րդ մասում ներառված են Դ.Հովսեփյանին մեղսագրված որակյալ հատկանիշներից երկուսը՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ և զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կատարված ավազակությունը: Մինչդեռ նոր օրենսգիրքն առավել խիստ պատասխանատվություն է սահմանել Դ.Հովսեփյանին մեղսագրված բնակարան ապօրինի մուտք գործելով կատարված ավազակության համար, այն է՝ ազատազրկում՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով:
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ դատապարտյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված արարքը համընկնում է Նոր քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված արարքին: Ինչ վերաբերում է բնակարան ապօրինի մուտք գործելու որակյալ հատկանիշին, ապա այն չի կարող հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը խստացնող նոր օրենք:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում էր պատիժ՝ ազատազրկում՝ վեցից տասը տարի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, իսկ Նոր օրենսգրքի 252-րդ ազատազրկում հինգից տասը տարի ժամկետով: Այս համեմատությունից բխում է, որ օրենսդիրը փոփոխության է ենթարկել Նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետը (սանկցիան)՝ ի տարբերություն նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ վեց տարվա ժամկետով ազատազրկման փոխարեն նախատեսելով հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում: Այլ կերպ՝ այս դեպքում նույնն է մնացել սանկցիայի առավելագույն չափը, սակայն իջեցվել է նվազագույն չափը:
Մեջբերված իրավական նորմերի և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով որոշման մեջ հաստատված հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի ժամկետը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի ժամկետից ավելի մեղմ լինելու հանգամանքը չի կարող հիմք հանդիսանալ դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով նշանակված պատժի հետադարձության կարգով փոփոխելու համար, քանի որ վերջինս դատապարտվել է ազատազրկման՝ 6 տարի 3 ամիս ժամկետով, ինչը ներառված է Նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդված 2-րդ մասով նախատեսված սանկցիայում:
Ուստի միջնորդություն ներկայացրած անձի փաստարկը՝ պատժի նվազագույն շեմի փոփոխության հիմքով դատապարտյալ Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու վերաբերյալ, հիմնավոր չէ: Ինչ վերաբերում է փաստաբան Լ.Մկրտչյանի այն փաստարկին, որ եթե սանկցիան սահմաներ հինգից տաս տարի, այլ ոչ թե վեցից տաս տարի ժամկետով ազատազրկում, ապա դատարանն Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ վեց տարի երեք ամսվա փոխարեն կնշանակեր հինգ տարի երեք ամիս ժամկետով ազատազրկում, Դատարանն գտնում է, որ փաստաբանի նշված փաստարկը կառուցված է ռետրոսպեկտիվ կարգով անձի պատիժը մեղմացնող քրեական նոր օրենքի հնարավոր կիրառելիության ենթադրության վրա և չունի օրենսդրական հիմնավորում: (...)»:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
6. Դատական նիստի ընթացքում դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը վերոնշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով այն բավարարել:
2022 թվականի նոյեմբերի 22-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Լ.Մկրտչյանի կողմից ներկայացված դատական նիստը ավելի վաղ վերանշանակելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննարկվել և մերժվել է: Նույն նիստի ընթացքում Պաշտպանը միջնորդել է հետաձգել գործի քննությունը և իրեն ժամանակ տրամադրել՝ բացարկի գրավոր միջնորդություն ներկայացնելու համար:
2022 թվականի նոյեմբերի 22-ի դատական նիստը հետաձգվել և վերանշանակվել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ին:
Պաշտպան Լ.Մկրտչյանի կողմից ներկայացված բացարկի գրավոր միջնորդություն Վերաքննիչ դատարանում չի ստացվել:
2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում Պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանի ողջ կազմին, առանձին նաև նախագահող դատավոր Ա.Նիկողոսյանին հայտնեց բացարկի բանավոր միջնորդություններ, որոնք Վերաքննիչ դատարանի և դատավոր Ա.Նիկողոսյանի արձանագրային, պատճառաբանված որոշումներով մերժվեցին (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը):
Պաշտպանը նաև միջնորդեց դատավարության մասնակից դարձնել դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի հորը՝ Վաչե Հովսեփյանին: Նշված միջնորդությունը Վերաքննիչ դատարանի արձանագրային որոշմամբ մերժվեց (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը):
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
8. Պատասխանելով սույն որոշման 7-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կատարված հանցանքները և դրանց համար նշանակված պատիժները նոր օրենքին համապատասխանեցնելու համար միջնորդությունը ներկայացվում է դատական ակտը կայացրած առաջին ատյանի դատարան:
2. Միջնորդություն ներկայացնելու իրավունք ունեն դատապարտյալը, նրա օրինական ներկայացուցիչը, փաստաբանը՝ համապատասխան օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ եռամսյա ժամկետում:
3. Միջնորդությունը ներկայացնում է դատախազը, եթե համապատասխան օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ եռամսյա ժամկետում, սույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված անձինք միջնորդություն չեն ներկայացրել: Դատախազը միջնորդությունը ներկայացնում է սույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված եռամսյա ժամկետը լրանալուց հետո` մեկամսյա ժամկետում:
4. Միջնորդության քննությունն իրականացվում է դատախազի, դատապարտյալի, նրա օրինական ներկայացուցչի և առկայության դեպքում՝ փաստաբանի մասնակցությամբ:
5. Միջնորդության քննությունն սկսվում է միջնորդություն ներկայացրած անձի կողմից այն ներկայացնելով, որից հետո դատարանը լսում է դատավարության մյուս մասնակիցների կարծիքները: Անհրաժեշտության դեպքում դատարանը կարող է հարցեր ուղղել միջնորդություն ներկայացրած անձին և մյուս մասնակիցներին:
6. Միջնորդության քննության արդյունքում դատարանը որոշում է կայացնում դատապարտյալին վերագրվող հանցավոր արարքները և նշանակված պատիժները նոր օրենքին համապատասխանեցնելու կամ միջնորդությունը մերժելու մասին:
7. Որոշման մեջ նշվում է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետը, որին համապատասխանում է դատապարտյալի արարքը, ինչպես նաև այն պատիժը և պատժաչափը, որին համապատասխանում է դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը և պատժաչափը»:
«ՀՀ քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» օրենքի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքին համապատասխան դատապարտված և պատիժ չկրած կամ պատիժ կրող անձանց նկատմամբ կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնք կրել են պատիժը, սակայն ունեն դատվածություն, նշանակված, կիրառվող կամ կիրառված պատժի ժամկետը համապատասխանեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքին այն դեպքերում, երբ դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված պատիժն ավելի խիստ է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից` հաշվի առնելով նաև Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի:
2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ։
3. Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ։ Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե նշանակված պատիժն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից։ Նշված դեպքերում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնք կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։
4. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե դա նախատեսված է օրենքով։
5. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած, սակայն մինչև իրավասու մարմնի կողմից եզրափակիչ դատավարական ակտը կայացնելն ուժը կորցրած միջանկյալ քրեական օրենսդրությունը հետադարձ ուժով կիրառվում է սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան։
6. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ մասնակիորեն խստացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
9. Մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ավազակությունը՝ ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակումը, որը կատարվել է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով,
3) բնակարան, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով,
4) զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ`
5) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասը տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
3. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից,
3) առողջությանը ծանր վնաս պատճառելով`
4) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
4. Սույն գլխում զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը), իսկ գողության միջոցով հափշտակություն կատարելու պահին` Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը):
Սույն գլխում և սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից երեքհազարապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը):
Սույն գլխում և սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը)»:
2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
1) հղի կնոջ նկատմամբ,
2) անօգնական վիճակում գտնվողի նկատմամբ,
3) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
4) առանձին դաժանությամբ,
5) զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ,
6) տեխնիկական միջոցի, հատուկ հարմարեցված սարքավորման կամ այլ առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կամ այլ եղանակով գույքի պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով, վնասելով կամ շրջանցելով կամ
7) խոշոր չափերով`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով:
3. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
1) հանցավոր կազմակերպության կողմից,
2) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով,
3) պատմական, գեղարվեստական կամ մշակութային առանձնակի արժեք ունեցող առարկա հափշտակելով կամ
4) առանձնապես խոշոր չափերով`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով»:
10. Այսպիսով, սույն որոշման նախորդ կետերում մեջբերված իրավական նորմերի համադրված վերլուծության լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական նոր օրենսգիրքը հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող քրեական օրենսդրության հետադարձ ուժի կիրառումն անվերապահ չի դիտարկել: Օրենսդիրը տարբերակված մոտեցում է դրսևորել՝ պայմանավորված եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտած լինելու կամ չլինելու հետ: Նման մոտեցման դրսևորման հիմքում ընկած է դատական ակտերի կայունության կամ res judicata սկզբունքը:
Օրինական ուժ ստացած եզրափակիչ դատավարական ակտին վերաբերելի հետադարձ ուժի կանոնները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 3-րդ մասում: Ինչ վերաբերում է պատիժը մեղմացնող օրենսդրությանը, ապա այստեղ արդեն վճռորոշ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, թե մինչ այդ օրենսդրությունն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձանց վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ, թե ոչ: Եթե նման ակտ (օրինակ՝ մեղադրական դատավճիռ) առկա չէ, ապա պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, այսինքն տարածվում է մինչ այդ օրենսդրությունն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կատարած ֆիզիկական անձանց, քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարք կատարած իրավաբանական, ինչպես նաև այն ֆիզիկական անձանց վրա, ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության: Մասնավորապես, քրեական նոր օրենսգրքում տեղ գտած պատիժը մեղմացնող կանոնակարգումները կկիրառվեն բոլոր այն անձանց վրա, ում գործերով դեռևս օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ կամ դատավարական եզրափակիչ այլ ակտ չկա, օրինակ, եթե գործը դեռևս գտնվում է նախաքննության ընթացքում: Մինչդեռ եթե առկա է օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ, ապա պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունը, որպես կանոն, հետադարձ ուժ չունի, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նշանակված պատիժն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից: Նշված դեպքերում մեղմացնող օրենսդրությանը տրվում է հետադարձ ուժ և այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնք կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։
11. Սույն որոշման նախորդ կետում արձանագրված վերլուծության լույսի ներքո պատասխանելով սույն որոշման 7-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ արձանագրված հետևությունները լիարժեք հիմնավորված են և բխում են ներկայացված նյութերի համակցությունից:
Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ արձանագրում է, որ դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը դատապարտվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, բնակարան, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով, զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ կատարված ավազակության համար: Ինչպես իրավացիորեն փաստել է Առաջին ատյանի դատարանը, բնակարան ապօրինի մուտք գործելով արարքը կատարելու որակյալ հատկանիշը նախատեսված է 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ 3-րդ մասի 2-րդ կետում և որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ոչ միայն չի մեղմացնում դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պատիժը, այլև ըստ էության գործող օրենսդրությունը խստացնում է այն:
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա պետք է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ներկայացված նյութերից բխող հիմնավոր եզրահանգման, և միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում կայացնելով՝ թույլ չի տվել նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը հանգեցրել է կամ կարող էր հանգեցնել անհիմն դատական ակտ կայացնելուն, ուստի նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ և 372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
Երևան քաղաքի առաջին
ատյանի ընդհանուր
իրավասության դատարան
Նախագահող դատավոր՝
Ջ.Հայրապետյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Ա.Վարդանյանի,
Կ.Մարդանյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ա.Մարտիրոսյանի,
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Լ.Մկրտչյանի,
«13» դեկտեմբերի 2022թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշման դեմ դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռով Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2017 թվականի ապրիլի 10-ից։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշմամբ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու մասին պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանի միջնորդությունը մերժվել է:
2. 2022 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 գործով նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2022 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ.Ռշտունի, Ա.Վարդանյան) և 2022 թվականի հոկտեմբերի 4-ին հանձնվել նախագահող դատավորին:
Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության՝ հոկտեմբերի 21-ին:
Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու՝ արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր ներգրավվել է դատավոր Կ.Մարդանյանը:
2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է պաշտպան Լ.Մկրտչյանի միջնորդությունը՝ դատական նիստը ավելի վաղ վերանշանակելու վերաբերյալ: Նշված միջնորդության լուծումը հետաձգվել է` դատական նիստի ընթացքում քննարկելու համար:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը.
3. Բողոքաբերն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է հետևյալը.
«(...) Առաջին ատյանի դատարանը իր որոշումը ձևակերպել է այնպես, ինչպես նշված է ՀՀ քրեակատարողական նոր օրենսգրքի 30-րդ գլխի վերնագիրն է մինչդեռ միջնորդությամբ այլ պահանջ է ներկայացվել՝ ներկայացվել է բացառապես պատժաչափի համապատասխանեցման վերաբերյալ միջնորդություն: (...)
Մինչ անդրադառնալը, թե Առաջին ատյանի դատարանը որ միջազգային պայմանագրերը և նյութական օրենքն է ոչ ճիշտ կիրառել պետք է անդրադառնալ մի շատ կարևոր հարցին, թե սույն գործով փաստերի ըստ դատավճռով հաստատված և կիրառված օրենքի, ի՞նչ հասկանալ պատժի առավելագույն շեմ ասելով:
Ինչպես ընդունված է և ամրագրված է ՀՀ օրենսդրությամբ պատժի նշանակման հարցերը տեղ են գտել նյութական քրեական օրենքում և մասնավորապես ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում: Սակայն ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգրքում տեղ գտած որոշակի նորմեր իրենց բովանդակությամբ ոչ թե դատավարական նորմեր են թեև դատավարական օրենսգրքում են տեղ գտել, այլ նյութական նորմեր են, քանի որ փաստական և իրավական հետևանքներ են առաջացրել մեղադրյալի համար: Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասը վերաբերում է պատժի նշանակմանը, պատժաչափի ընտրության հարցին, այսինքն՝ քրեադատավարական նորմը իր գործողության ժամանակ վերաճում է նյութական քրեական օրենքի և ուղղակիորեն ազդեցություն է ունենում պատժի չափը որոշելիս և նշանակելիս, ուստի այս պայմաններում այդ իրավանորմը դիտարկել որպես քրեադատավարական իրավանորմ, այդքան էլ տեղին չէ և համահունչ չէ: (...)
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վերոնշյալ մեկնաբանության համատեքստում հաշվի առնելով որ գործի դատական քննության նկատմամբ արագացված կարգ կիրառելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի մեղադրյալը իր մեղքն ընդունի, չլինի տուժողի կողմից որևէ առարկություն և դատարանին համապատասխան միջնորդություն և դրա բավարարում օրենսդիրը այս պայմանների առկայության դեպքում թեև քրեադատավարական, սակայն իր իմաստով, արժեքով, հետևանքի առաջացմամբ նախատեսել է մի նորմ, որն ուղղակի ազդում է պատժի նշանակման վրա, ուստի այն Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի լույսի ներքո ինքնուրույն, նյութական քրեական օրենք է: Վերլուծելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասը իր էությամբ, նշանակությամբ նյութական օրենք է, ուստի այն պետք է դիտարկել և վերլուծել, թե արդյո՞ք այդ նորմի կիրառմամբ պատժի նշանակումը և պատժաչափի առավելագույն շեմը խիստ է թե ոչ:
Ինչպես վերևում նշվել է, նշված իրավանորմի կիրառելիս օրենսդիրը սահմանել առավելագույն պատժաչափ այն է 6 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժաչափ և դատարանները չունեն հայեցողական այն հնարավորությունները, որոնք ընձեռում են ըստ էության, դասական կարգով գործերի քննության արդյունքում պատիժ նշանակելիս պատժաչափը որոշելիս արդարության սկզբունքին համապատասխան: Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս չէր կարող դատապարտյալի նկատմամբ նշանակել 6 տարի 6 ամիս ժամկետից ավելի ժամկետով պատժաչափ, քանի որ ինչպես նշվեց, դատական քննության արագացված կարգ է կիրառվել և օրենսդիրը այդ դեպքում հստակ սահամանում է պատժաչափի առավելագույն շեմը, ուստի այս համատեքստում 6 տարի 6 ամիս ժամկետը այն առավելագույն շեմն է, որը օրենսդիրը նախատեսել է և այն համեմատելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի օրինակ նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշված 10 տարի ժամկետի հետ, որը վերաբերելի է և կիրառելի է դասական կարգով գործի քննության ժամանակ պատժաչափ որոշելիս: Սակայն երբ օրենսդիրը նշում է, որ եթե մեղադրյալը իրենց մեղավոր է ճանաչում, առկա չէ տուժողի բողոք և դատարանը համոզվում է ներկայացված միջնորդության էությունը մեղադրյալի հասկացվածության, ընկալելի լինելու հարցում, ապա կիրառում է արագացված կարգ և այդ պայմաններում կաշկանդված է բացառապես օրենսդրի սահմանած պատժաչափով,ուստի այն ոչ թե քրեադատավարական նորմ է, այլ այն կիրառելու ուժով վերաճում է նյութական քրեական նորմի, որը պետք է դիտարկել Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի պաշտպանության ներքո:
Վերլուծելով որ վերը նշված նորմը ոչ թե քրեադատավարական նորմ է, այլ նյութական նորմ, ուստի այն հետադարձ ուժ կիրառելու առումով պետք է դիտարկել նույն Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի լույսի ներքո, որպիսին առկա է սույն դեպքում: Դատապարտյալի նկատմամբ կիրառվել է վերը նշված վերլուծության իմաստով պատժի առավելագույն պատժաչափից մի փոքր պակաս պատժաչափով պատիժ այն հոդվածով, որի նվազագույն շեմը իջեցվել է ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով, իսկ մի կետը դարձել է որակյալ, որի համար նախատեսված է առավել խիստ պատժաչափ, որը ինչպես Առաջին ատյանի դատարանն է նշել, կիրառելի չէ իր խստության աստիճանով և ոչ կիրառման ենթակա լինելու հիմքով: Առաջին ատյանի դատարանի մեկնաբանությունը սխալ է այն առումով, որ դատապարտյալը դատապարտվել է 3 կետով նշված արարքները կատարելու համար, որից մեկը ներկա պահին որակյալ է և չի համապատասխանում նշանակված պատժաչափին, քանի որ պատիժը նշանակվել է 3 կետի համար, իսկ ներկա պահին գործող քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ընդամենը 2 կետն է, որը համապատասխանում է նախկինին:
Դատապարտյալի համար որոշակի չէ, թե այս պահին, գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի որ նորմերի համար է շարունակում պատիժ կրել այն պայմաններում, երբ օրենսդիրը անգամ նախկինում գործող դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ սահմանելու էր նվազագույնը 5 տարի ժամկետից մինչ 6 տարի 6 ամիս ժամկետով պատժի նշանակման հայեցողական լիազորություն դատարանի համար, քանի որ այդ հոդվածի այդ մասի նվազագույն շեմը իջեցվել է, իսկ դատապարտյալը փաստացի կրել է այդ նվազագույն շեմից ավելի ժամկետով պատիժ ներկա պահին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ ե 5-րդ կետերով նշված արարքի կատարման համար, իսկ 3-րդ մասի 2-րդ կետով արարքը իր սանկցիայի խստության պատճառով ենթակա չէ կիրառման, այսինքն դատապարտյալը չի կարող կրել ավելի խիստ պատիժ այս պահին, քան ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքով էր նախատեսված: Ավելին այն համարվում է դատապարտյալի հանդեպ անմարդկային վերաբերմունք, խոշտանգում: Քանի որ դատապարտյալը ունի հաշմանդամ մեկ ծնող, այս ամենը անուղղակիորեն ազդում է նան հաշմանդամ ծնողի իրավունքների վրա և ևս դիտարկվում է անմակարդկային Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի իմաստով վերաբերմունք հաշմանդամ անձի ծնողի հանդեպ, այսինքն այս պայմաններում առկա են երկու զոհ ըստ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևակերպման՝ և՛ դատապարտյալը, որը ունի առողջական խնդիրներ, և՛ իր հաշմանդամ միակ ծնողը: (...)»:
4. Վերոգրյալի հիման վրա դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշումը և բավարարել ներկայացված միջնորդությունը:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռով Դ.Հովսեփյանը դատապարտվել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանքները կատարելու համար 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազատազրկման՝ առանց գույքի բռնագրավման:
Մասնավորապես՝ Դ.Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, բնակարան ապօրինի մուտք գործելով, զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ կատարված ավազակության համար: 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում ավազակության համար: Նշված հոդվածի 2-րդ մասում ներառված են Դ.Հովսեփյանին մեղսագրված որակյալ հատկանիշներից երկուսը՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ և զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կատարված ավազակությունը: Մինչդեռ նոր օրենսգիրքն առավել խիստ պատասխանատվություն է սահմանել Դ.Հովսեփյանին մեղսագրված բնակարան ապօրինի մուտք գործելով կատարված ավազակության համար, այն է՝ ազատազրկում՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով:
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ դատապարտյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված արարքը համընկնում է Նոր քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված արարքին: Ինչ վերաբերում է բնակարան ապօրինի մուտք գործելու որակյալ հատկանիշին, ապա այն չի կարող հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը խստացնող նոր օրենք:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում էր պատիժ՝ ազատազրկում՝ վեցից տասը տարի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, իսկ Նոր օրենսգրքի 252-րդ ազատազրկում հինգից տասը տարի ժամկետով: Այս համեմատությունից բխում է, որ օրենսդիրը փոփոխության է ենթարկել Նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետը (սանկցիան)՝ ի տարբերություն նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ վեց տարվա ժամկետով ազատազրկման փոխարեն նախատեսելով հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում: Այլ կերպ՝ այս դեպքում նույնն է մնացել սանկցիայի առավելագույն չափը, սակայն իջեցվել է նվազագույն չափը:
Մեջբերված իրավական նորմերի և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով որոշման մեջ հաստատված հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի ժամկետը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի ժամկետից ավելի մեղմ լինելու հանգամանքը չի կարող հիմք հանդիսանալ դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով նշանակված պատժի հետադարձության կարգով փոփոխելու համար, քանի որ վերջինս դատապարտվել է ազատազրկման՝ 6 տարի 3 ամիս ժամկետով, ինչը ներառված է Նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդված 2-րդ մասով նախատեսված սանկցիայում:
Ուստի միջնորդություն ներկայացրած անձի փաստարկը՝ պատժի նվազագույն շեմի փոփոխության հիմքով դատապարտյալ Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու վերաբերյալ, հիմնավոր չէ: Ինչ վերաբերում է փաստաբան Լ.Մկրտչյանի այն փաստարկին, որ եթե սանկցիան սահմաներ հինգից տաս տարի, այլ ոչ թե վեցից տաս տարի ժամկետով ազատազրկում, ապա դատարանն Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ վեց տարի երեք ամսվա փոխարեն կնշանակեր հինգ տարի երեք ամիս ժամկետով ազատազրկում, Դատարանն գտնում է, որ փաստաբանի նշված փաստարկը կառուցված է ռետրոսպեկտիվ կարգով անձի պատիժը մեղմացնող քրեական նոր օրենքի հնարավոր կիրառելիության ենթադրության վրա և չունի օրենսդրական հիմնավորում: (...)»:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
6. Դատական նիստի ընթացքում դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը վերոնշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով այն բավարարել:
2022 թվականի նոյեմբերի 22-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Լ.Մկրտչյանի կողմից ներկայացված դատական նիստը ավելի վաղ վերանշանակելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննարկվել և մերժվել է: Նույն նիստի ընթացքում Պաշտպանը միջնորդել է հետաձգել գործի քննությունը և իրեն ժամանակ տրամադրել՝ բացարկի գրավոր միջնորդություն ներկայացնելու համար:
2022 թվականի նոյեմբերի 22-ի դատական նիստը հետաձգվել և վերանշանակվել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ին:
Պաշտպան Լ.Մկրտչյանի կողմից ներկայացված բացարկի գրավոր միջնորդություն Վերաքննիչ դատարանում չի ստացվել:
2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում Պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանի ողջ կազմին, առանձին նաև նախագահող դատավոր Ա.Նիկողոսյանին հայտնեց բացարկի բանավոր միջնորդություններ, որոնք Վերաքննիչ դատարանի և դատավոր Ա.Նիկողոսյանի արձանագրային, պատճառաբանված որոշումներով մերժվեցին (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը):
Պաշտպանը նաև միջնորդեց դատավարության մասնակից դարձնել դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի հորը՝ Վաչե Հովսեփյանին: Նշված միջնորդությունը Վերաքննիչ դատարանի արձանագրային որոշմամբ մերժվեց (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը):
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
8. Պատասխանելով սույն որոշման 7-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կատարված հանցանքները և դրանց համար նշանակված պատիժները նոր օրենքին համապատասխանեցնելու համար միջնորդությունը ներկայացվում է դատական ակտը կայացրած առաջին ատյանի դատարան:
2. Միջնորդություն ներկայացնելու իրավունք ունեն դատապարտյալը, նրա օրինական ներկայացուցիչը, փաստաբանը՝ համապատասխան օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ եռամսյա ժամկետում:
3. Միջնորդությունը ներկայացնում է դատախազը, եթե համապատասխան օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ եռամսյա ժամկետում, սույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված անձինք միջնորդություն չեն ներկայացրել: Դատախազը միջնորդությունը ներկայացնում է սույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված եռամսյա ժամկետը լրանալուց հետո` մեկամսյա ժամկետում:
4. Միջնորդության քննությունն իրականացվում է դատախազի, դատապարտյալի, նրա օրինական ներկայացուցչի և առկայության դեպքում՝ փաստաբանի մասնակցությամբ:
5. Միջնորդության քննությունն սկսվում է միջնորդություն ներկայացրած անձի կողմից այն ներկայացնելով, որից հետո դատարանը լսում է դատավարության մյուս մասնակիցների կարծիքները: Անհրաժեշտության դեպքում դատարանը կարող է հարցեր ուղղել միջնորդություն ներկայացրած անձին և մյուս մասնակիցներին:
6. Միջնորդության քննության արդյունքում դատարանը որոշում է կայացնում դատապարտյալին վերագրվող հանցավոր արարքները և նշանակված պատիժները նոր օրենքին համապատասխանեցնելու կամ միջնորդությունը մերժելու մասին:
7. Որոշման մեջ նշվում է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետը, որին համապատասխանում է դատապարտյալի արարքը, ինչպես նաև այն պատիժը և պատժաչափը, որին համապատասխանում է դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը և պատժաչափը»:
«ՀՀ քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» օրենքի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքին համապատասխան դատապարտված և պատիժ չկրած կամ պատիժ կրող անձանց նկատմամբ կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնք կրել են պատիժը, սակայն ունեն դատվածություն, նշանակված, կիրառվող կամ կիրառված պատժի ժամկետը համապատասխանեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքին այն դեպքերում, երբ դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված պատիժն ավելի խիստ է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից` հաշվի առնելով նաև Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի:
2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ։
3. Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ։ Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե նշանակված պատիժն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից։ Նշված դեպքերում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնք կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։
4. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե դա նախատեսված է օրենքով։
5. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած, սակայն մինչև իրավասու մարմնի կողմից եզրափակիչ դատավարական ակտը կայացնելն ուժը կորցրած միջանկյալ քրեական օրենսդրությունը հետադարձ ուժով կիրառվում է սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան։
6. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ մասնակիորեն խստացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
9. Մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ավազակությունը՝ ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակումը, որը կատարվել է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով,
3) բնակարան, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով,
4) զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ`
5) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասը տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
3. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից,
3) առողջությանը ծանր վնաս պատճառելով`
4) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
4. Սույն գլխում զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը), իսկ գողության միջոցով հափշտակություն կատարելու պահին` Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը):
Սույն գլխում և սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից երեքհազարապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը):
Սույն գլխում և սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը)»:
2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
1) հղի կնոջ նկատմամբ,
2) անօգնական վիճակում գտնվողի նկատմամբ,
3) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
4) առանձին դաժանությամբ,
5) զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ,
6) տեխնիկական միջոցի, հատուկ հարմարեցված սարքավորման կամ այլ առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կամ այլ եղանակով գույքի պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով, վնասելով կամ շրջանցելով կամ
7) խոշոր չափերով`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով:
3. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
1) հանցավոր կազմակերպության կողմից,
2) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով,
3) պատմական, գեղարվեստական կամ մշակութային առանձնակի արժեք ունեցող առարկա հափշտակելով կամ
4) առանձնապես խոշոր չափերով`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով»:
10. Այսպիսով, սույն որոշման նախորդ կետերում մեջբերված իրավական նորմերի համադրված վերլուծության լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական նոր օրենսգիրքը հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող քրեական օրենսդրության հետադարձ ուժի կիրառումն անվերապահ չի դիտարկել: Օրենսդիրը տարբերակված մոտեցում է դրսևորել՝ պայմանավորված եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտած լինելու կամ չլինելու հետ: Նման մոտեցման դրսևորման հիմքում ընկած է դատական ակտերի կայունության կամ res judicata սկզբունքը:
Օրինական ուժ ստացած եզրափակիչ դատավարական ակտին վերաբերելի հետադարձ ուժի կանոնները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 3-րդ մասում: Ինչ վերաբերում է պատիժը մեղմացնող օրենսդրությանը, ապա այստեղ արդեն վճռորոշ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, թե մինչ այդ օրենսդրությունն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձանց վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ, թե ոչ: Եթե նման ակտ (օրինակ՝ մեղադրական դատավճիռ) առկա չէ, ապա պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, այսինքն տարածվում է մինչ այդ օրենսդրությունն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կատարած ֆիզիկական անձանց, քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարք կատարած իրավաբանական, ինչպես նաև այն ֆիզիկական անձանց վրա, ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության: Մասնավորապես, քրեական նոր օրենսգրքում տեղ գտած պատիժը մեղմացնող կանոնակարգումները կկիրառվեն բոլոր այն անձանց վրա, ում գործերով դեռևս օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ կամ դատավարական եզրափակիչ այլ ակտ չկա, օրինակ, եթե գործը դեռևս գտնվում է նախաքննության ընթացքում: Մինչդեռ եթե առկա է օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ, ապա պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունը, որպես կանոն, հետադարձ ուժ չունի, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նշանակված պատիժն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից: Նշված դեպքերում մեղմացնող օրենսդրությանը տրվում է հետադարձ ուժ և այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնք կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։
11. Սույն որոշման նախորդ կետում արձանագրված վերլուծության լույսի ներքո պատասխանելով սույն որոշման 7-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ արձանագրված հետևությունները լիարժեք հիմնավորված են և բխում են ներկայացված նյութերի համակցությունից:
Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ արձանագրում է, որ դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը դատապարտվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, բնակարան, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով, զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ կատարված ավազակության համար: Ինչպես իրավացիորեն փաստել է Առաջին ատյանի դատարանը, բնակարան ապօրինի մուտք գործելով արարքը կատարելու որակյալ հատկանիշը նախատեսված է 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ 3-րդ մասի 2-րդ կետում և որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ոչ միայն չի մեղմացնում դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պատիժը, այլև ըստ էության գործող օրենսդրությունը խստացնում է այն:
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա պետք է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ներկայացված նյութերից բխող հիմնավոր եզրահանգման, և միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում կայացնելով՝ թույլ չի տվել նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը հանգեցրել է կամ կարող էր հանգեցնել անհիմն դատական ակտ կայացնելուն, ուստի նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ և 372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0103/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
«22» մարտի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրողներԳ.Ալոյանի, Դ.Մնացականյանի,
տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Մակինյանի,
ամբաստանյալներԴ.Հովսեփյանի, Ս.Պետրոսյանի,
պաշտպաններԼ.Մկրտչյանի,
Վ.Ամիրջանյանի,
թարգմանիչներ Ա.Մինասյանի, Զ.Ստեփանյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ,քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
1.Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի՝ ծնված1996թվականի օգոստոսի22-ինԵրևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված,բնակվող`ք.Երևան, Մոլդովական 3-րդ շենք, բնակարան 53 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդկետերով,
2.Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի՝ ծնված 1997թվականի հուլիսի08-ին Երևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, բնակվող` ք.Երևան, Հաղթանակ 11 փողոց, 1ա տուն հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Հ.Հովսեփյանի 2017 թվականի ապրիլի 08-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14104717 քրեական գործը:
Քննիչի նույն օրվա որոշումներով թիվ 14104717 քրեական գործով Աննա Անատոլիի Կուկուրեկովան և Վանիկ Ստեփանի Թումանյանը ճանաչվել են տուժողներ:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Տ.Թամամյանի 2017 թվականի ապրիլի 10-ի որոշմամբ թիվ 14104717 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է քննչական խմբին, որի ղեկավար է նշանակվել նույն բաժնի ավագ քննիչ Տ.Ղազարյանը:
Նույն օրը թիվ 14104717 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Տ.Ղազարյանի վարույթ:
2017 թվականի ապրիլի 10-ին` ժամը 22:15-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը ձերբակալվել է:
Նույն օրը` ժամը 23:20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ձերբակալվել է նաև Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը:
Քննիչի 2017 թվականի ապրիլի 12-ի որոշմամբ թիվ 14104717 քրեական գործով Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձնական խուզարկության ժամանակ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց:
Քննիչի 2017 թվականի ապրիլի 13-ի որոշումներով Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը թիվ 14104717 քրեական գործով ներգրավվել են որպես մեղադրյալներ և նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի ապրիլի 13-ի որոշումներով մեղադրյալներ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Քննիչի 2017 թվականի հունիսի 07-ի որոշմամբ թիվ 14104717 քրեական գործով տուժող Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ «պերսեն» տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ «կետոնալ» տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ «վալերիանկա» տեսակի դեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբ քսուկը, «Մերի կեյ» գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց:
2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը]2017թ. ապրիլի 8-ին՝ժամը03-֊իսահմաններում,ընկերոջ՝ՍարգիսՊետրոսյանիհետնախնականհամաձայնությամբ, խմբիկազմում, ապօրինիբնակարանմուտքգործելուևորպեսզենքօգտագործվողառարկաներիգործադրմամբ, կյանքիհամարվտանգավորբռնությունգործադրելուսպառնալիքներովկատարելէավազակայինհարձակում։
Այսպես.
2017թ. ապրիլի 6-ինընկերը՝ՍարգիսՊետրոսյանըԴավիթՀովսեփյանինհայտնելէ, որԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքի 9-րդբնակարանում միայնակբնակվումէ «Շանգրիլա» խաղատանխաղավարԱննաԿուկուրեկովան, ումմոտհնարավորէխոշորգումարլինի, ևառաջարկելէնրաբնակարանից հափշտակությունկատարելունպատակովավազակայինհարձակումկատարել։
Համաձայնելովընկերոջառաջարկությանը, 2017 թվականիապրիլի 8-ին՝ժամը 03-իսահմաններում, նախօրոքիրենցհետատրճանակ, էլեկտրահարողսարքևդանակվերցնելովգնացելենԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքիմոտ, որտեղԴավիթՀովսեփյանը, ճաղավանդակիվրայովբարձրացելէնույնշենքի 2-րդհարկումգտնվող 9-րդբնակարանիբացպատշգամբևօգտվելովպատշգամբիդռանբացլինելուհանգամանքիցապօրինիմուտքէգործելբնակարան, որիցհետոբացելովբնակարանիմուտքիդուռը՝ապօրինիբնակարանէմուտքգործելնաևՍարգիսՊետրոսյանը։
ՁայներիցԱննաԿուկուրեկովանևնրաընկերՎանիկԹումանյանն արթնացել ևննջասենյակիցդուրսենեկելմիջանցք, որիցհետո Դավիթ Հովսեփյանը որպեսզենքօգտագործովէլեկտրահարողսարքիևդանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ատրճանակիմիջոցովԱննաԿուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավորբռնությանսպառնալիքներհնչեցնելովգումարև արժեքավոր իրերենպահանջել։Ապա, դիմադրությունըկոտրելունպատակով, Դավիթ Հովսեփյանը, ԷլեկտրահարելևվնասելԷԱննաԿուկուրեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանումփնտրելովհայտնաբերելևհափշտակելեն զգալի չափերով՝ընդհանուրշուրջ 499.507 ՀՀդրամինհամարժեք. 700 ԱՄՆդոլար, կանացիպայուսակ, որիմեջեղելԷ 5.600 ՀՀդրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարմանպարագաներևբանկայինքարտերուդիմելենփախուստի։ (…)»
2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը] 2017թ. ապրիլի 8-ին՝ժամը03-իսահմաններում, ընկերոջ՝ԴավիթՀովսեփյանիհետնախնականհամաձայնությամբ, խմբիկազմում, ապօրինիբնակարանմուտքգործելուևորպեսզենքօգտագործվողառարկաներիգործադրմամբ, կյանքիհամարվտանգավորբռնությունգործադրելուսպառնալիքներովկտարելէավազակայինհարձակում։
Այսպես.
2017թ. ապրիլի 6-ինՍարգիսՊետրոսյանըընկերոջը՝ԴավիթՀովսեփյանինհայտնելէ, որԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքի 9-րդբնակարանումմիայնակբնակվումէ «Շանգրիլա» խաղատանխաղավարԱննաԿուկուրեկովան, ումմոտհնարավորէխոշորգումարլինի, ևառաջարկելէնրաբնակարանիցհափշտակությունկատարելունպատակովավազակայինհարձակումկատարել։
Համաձայնելովընկերոջառաջարկությանը, 2017 թվականիապրիլի 8-ին՝ժամը 03-իսահմաններում, նախօրոքիրենցհետատրճանակ, էլեկտրահարողսարքևդանակվերցնելովգնացելենԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքիմոտ, որտեղԴավիթՀովսեփյանը, ճաղավանդակիվրայովբարձրացելէնույնշենքի 2-րդհարկումգտնվող 9-րդբնակարանիբացպատշգամբևօգտվելովպատշգամբիդռանբացլինելուհանգամանքիցապօրինիմուտքէգործելբնակարան, որիցհետոբացելովբնակարանիմուտքիդուռը՝ապօրինիբնակարանէմուտքգործելնաևՍարգիսՊետրոսյանը։
ՁայներիցԱննաԿուկուրեկովանևնրաընկերՎանիկԹումանյաննարթնացելևննջասենյակիցդուրսենեկելմիջանցք, որիցհետոԴավիթՀովսեփյանըորպեսզենքօգտագործելովէլեկտրահարողսարքիևդանակի, իսկՍարգիսՊետրոսյանը՝ատրճանակիմիջոցովԱննաԿուկուրեկովայիկյանքի համարվտանգավորբռնությանսպառնալիքներհնչեցնելովգումարևարժեքավորիրերենպահանջել։Ապա, դիմադրությունըկոտրելունպատակով, ԴավիթՀովսեփյանը, էլեկտրահարելևվնասելէԱննաԿուկուրեկովային, որիցհետոհանցակիցները, բնակարանումփնտրելովհայտնաբերելևհափշտակելենզգալիչափերով՝ընդհանուրշուրջ 499.507 ՀՀդրամինհամարժեք. 700 ԱՄՆդոլար,կանացիպայուսակ, որիմեջեղելէ 5.600 ՀՀդրամ, 6 ուկրաինականգրիվնի,հարդարմանպարագաներևբանկայինքարտերուդիմելենփախուստի։
ԱյսինքնՍարգիսՊետրոսյանըկատարելէհանրորենվտանգավորարարք, որընախատեսվածէՀՀքրեականօրենսգրքի 175-րդհոդվածի 2-րդմասի 1-ին, 3-րդև 4-րդկետերով :
ԲացիայդՍարգիսՊետրոսյանը, ԱննաԿուկուրեկովայիպայուսակիցվերցնելովվերջինիսկողմիցշահագործվող «Ակբա-ԿրեդիտԱգրիկոլբանկ»ՓԲԸ-իբանկայինքարտը, 2017 թվականիապրիլի 8-ին՝ժամը 16:34-ին, 16:35-ինև 16:37-ին, ուրիշիգույքիգաղտնիհափշտակությունկատարելուդիտավորությամբ, ԵրևանքաղաքիՕհանով 21 հասցեումգտնվող, պահեստարանհանդիսացողբանկոմատիցփորձելէգողանալզգալիչափհանդիսացող,համապատասխանաբարերկուանգամ 150.000 ՀՀդրամև 20.000 ՀՀդրամգումար, սակայնհանցագործությունըիրկամքիցանկախհանգամանքներումավարտինչիհասցրել, այնէ՝սխալ «pin» կոդհավաքելուպատճառովգործարքներիփորձերըմերժվելեն: (…)»:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Գ.Ալոյանը 2017 թվականիհունիսի 23-ինհաստատելէթիվ 14104717 քրեականգործիմեղադրականեզրակացությունըևքրեականգործը` հաստատվածմեղադրականեզրակացությամբուղարկվելէԵրևանքաղաքիԱրաբկիրևՔանաքեռ-Զեյթունվարչականշրջաններիընդհանուրիրավասությանառաջինատյանիդատարան, որըԴատարանումստացվելէ 2017 թվականիհունիսի 26-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի հունիսի 27-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի հունիսի 27-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանը և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի պաշտպան Վահե Ամիրջանյանը միջնորդեցին դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով` հայտարարելով, որ խորհրդակցել է իրենց պաշտպանյալների հետ:
Միևնույն ժամանակ, պաշտպան Լ.Մկրտչյանը և Վ.Ամիրջանյանը հավաստեցին, որ իրենց պաշտպանյալներին բացատրել են արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները:
Ամբաստանյալներ Դավիթ Հովսեփյանը և Սարգիս Պետրոսյանը միացան իրենց պաշտպանների միջնորդությանը: Հայտարարեցին, որ միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրենց պարզ է, համաձայն են մեղադրանքի հետ և ընդունում են այն ամբողջ ծավալով:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Գ.Ալոյանը չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ին դատարան է ստացվել տուժող Վանիկ Թումանյանի ներկայացուցիչ Ամրամ Մակինյանի գրությունը, որի համաձայն` ամբաստանյալների դեմ բողոք կամ գույքային պահանջ չունեն, չեն առարկում, որպեսզի դատական քննությունն անցկացվի արագացված կարգով: Միևնույն ժամանակ, տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Մակինյանը ներկայացրել է լիազորագիր, որով տուժող Վանիկ Թումանյանը լիազորում է իրեն, որպես ներկայացուցիչ, հանդես գալ դատարանում և իր անունից հայտարարություններ անել` գործի քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու հանգամանքի հետ կապված:
2018 թվականի հունվարի 16-ին դատարան է ստացվել տուժող Աննա Կուկուրեկովայի դիմումը, որի համաձայն` վերջինս բողոք չունի և արագացված դատական քննության դեմ չի առարկում:
Դատարանը, քննության առնելով դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը, լսելով ամբաստանյալներ Դ.Հովսեփյանի և Ս.Պետրոսյանի դիրքորոշումն իրենց առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, ինչպես նաև հաշվի առնելով այդ կապակցությամբ մեղադրողի և տուժողների դիրքորոշումները, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե`
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն, ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացրած որոշման 24-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵՇԴ/0097/01/09 քրեական գործով Տ.Քամալյանի վերաբերյալ 2010թվականի մարտի 26-ին կայացված որոշման 19-20-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Տ]ուժողի համար իր գործի «արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ» քննությունը, inter alia, ենթադրում է, որ
ա. Դատախազը (մեղադրողը) արագացված դատական քննության դեմ առարկելու կամ չառարկելու հարցը լուծելիս, պետք է հաշվի առնի տուժողի դիրքորոշումը՝ որպես մեղադրանքի կողմի սուբյեկտի (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6–րդ հոդվածի 21–րդ կետ):
բ. Դատարանը չի կարող անցնել դատական քննության արագացված կարգի՝ առանց այդ հարցի կապակցությամբ տուժողի դիրքորոշումը պարզելու:
գ. Դատարանը կարող է դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը մերժել, եթե դրա դեմ առարկում է տուժողը: Այդ դեպքում դատարանը կայացնում է առանձին որոշում, որում պատճառաբանում է արագացված դատական քննության արդյունքում տուժողի օրինական շահերի վտանգման հանգամանքը:
Դատախազի (մեղադրողի) և դատարանի համար, սույն որոշման նախորդ կետի հիման վրա, համապատասխանաբար, դատական քննության արագացված կարգի դեմ առարկելու և ամբաստանյալի համապատասխան միջնորդությունը մերժելու հարցը լուծելիս տուժողի դիրքորոշումը պետք է վճռական նշանակություն ունենա մասնավորապես այն դեպքերում, երբ տուժողը՝
ա. ողջամտորեն հիմնավորում է, որ իրեն հասցված վնասն ամբողջությամբ հատուցված չէ,
բ. փաստարկված առարկում է գործի փաստական հանգամանքների դեմ: »:
Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալներ Դ.Հովսեփյանն ու Ս.Պետրոսյանն իրենց միջնորդության մեջ հայտարարել են առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալներ Դավիթ Հովսեփյանն ու Սարգիս Պետրոսյանը գիտակցում են իրենց ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպաններ Լ.Մկրտչյանի և Վ.Ամիրջանյանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։
դ) մեղադրողը և տուժողներ Ա.Կուկուրեկովան ու Վ.Թումանյանը չեն առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանը և Դավիթ Հովսեփյանը՝ մեղադրվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետովազատազրկումը, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանը մեղադրվում է նաևՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը ևս չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ եւ 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ`
2017 թվականի ապրիլի 08-ին Սարգիս Պետրոսյանը Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է «Շանգրիլա» խաղատան խաղավար Աննա Կուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափշտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել: Համաձայնելով ընկերոջ առաջարկությանը՝2017 թվականի ապրիլի 08-ին՝ ժամը 03:00-ի սահմաններում, նախօրոք իրենց հետ ատրճանակ, էլեկտրահարող սարք և դանակ վերցնելով, գնացել են Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի մոտ, որտեղ Դավիթ Հովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 9-րդ բնակարանի բաց պատշգամբ և օգտվելով պատշգամբի բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը: Ձայներից Աննա Կուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել և ննջասենյակից դուրս են եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպես զենք օգտագործվող էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանն ատրճանակի միջոցով Աննա Կուկուրեկովայի կյանիք համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքիենր հնչեցնելով գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել: Դավիթ Հովսեփյանը, դիմադրությունը կոտրելու նպատակով, էլեկտրահարել և վնասել է Աննա Կուկուրեկովային, որից հետո Սարգիս Պետրոսյանը և Դավիթ Հովսեփյանը, փնտրելով բնակարում հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ ընդհանուր շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք 700 ԱՄՆ դոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀ դրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր և դիմել են փախուստի:
Բացի այդ, Սարգիս Պետրոսյանը, Աննա Կուկուրեկովայի պայուսակից վերցրել է «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲԸ-ի բանկային քարտը, 2017 թվականի ապրիլի 08-ին՝ ժամը 16:34-ին, 16:35-ին և 16:37-ին ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գտնվող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից փորձել է գողանալ զգալի չափ հանդիսացող, համապատասխանաբար, երկու անգամ 150.000 ՀՀ դրամ և 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներում ավարտին չի հասցրել, այն է սխալ «pin» կոդ հավաքելու պատճառով փորձերը մերժվել են:
Ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանը և Դավիթ Հովսեփյանը նշված արարքները կատարելու համար ենթակա են քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել ամբաստանյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:
ԱմբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբպատիժնշանակելու հարցը քննարկելիս ՝Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա բնութագրվում է դրական (հիմք` Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասի բնակիչների ստորագրությամբ հաստատված բնութագիրը), ունի առողջական խնդիրներ այն է՝ հմ. 7908 հիվանդության պատմագրի համաձայն՝ Սարգիս Պետրոսյանի մոտ ախտորոշվել է ձախ ստորին վերջույթի սրունքի խորանիստ երակների ենթասուր ֆլեբոթրոմբոզ, մասնակի ռեկանալիզացիա, երակային արյան շրջանառության սուբկոմպլեքսացիա, փայծաղի իշեմիկ օջախներ, լյարդի եզակի կալցիֆիկատ:
Ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի անձը բնութագրող հանգամանք Դատարանը դիտում է նրա դրական բնութագրերը տրված Երևան քաղաքի Արհեստավորների 2-րդ փողոցի, Նոր Նորքի Մոլդովական 3 շենքի բնակիչների կողմից, խնամքին երկրորդ խմբի հաշմանդամ (հիմք՝ ՀՀ սոցիալական ապահովության թիվ 045985 տեղեկանքը) հոր առկայությունը, վատառողջ լինելը՝ ախտորոշվել է սրտի ռիթմի հաղորդականության խանգարում վերփորոքային ռիթմավարի միգրացիա, փորոքային 35 ԷՔՍ/ՕՐ, սինո-աուստիկուլյար ոչ լրիվ պաշարում 2ԱՍՏ. /խոլտեր ԷՍԳ/ (հիմք՝ առողջական վիճակի հետազոտման քարտեր):
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, որպես ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նրանքառաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր են ճանաչել, զղջացել են կատարած արարքի համար,տվել են խոստովանական ցուցմունքներ:
Դատարանն ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցանքի համար նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով՝ վեցից տաս տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասը բացի երկուսից հինգ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսում է նաև տուգանք պատժատեսակը՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով:
Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ,ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանիև Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման, իսկ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է հարկավոր նշանակել ազատազրկում 4 (չորս) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելու խնդրին` Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալների կողմից ինքնուրույն վաստակի բացակայության, վերջին հաշվով՝ նրանց նյութական անբարենպասը վիճակի առկայությունը, փաստում է, որ նրանց նկատմամբ այն նշանակելու անհրաժեշտտությունը բացակայում է։
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի մեղսագրված արարքների հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորների անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալների նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալները պետք է կրեն իրենց նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներՍ.Պետրոսյանի և Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրանց փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Անդրադառնալովիրեղենապացույցներիտնօրինմանհարցին`Դատարանըգտնումէ, որ դատավճիռնօրինականուժիմեջմտնելուցհետոնախաքննականմարմնիորոշումներովիրեղենապացույցճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայիցհափշտակվածպայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարմանպարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ«պերսեն»տեսակիդեղամիջոցը, թվով 5 հաբ«կետոնալ»տեսակիդեղամիջոցը, թվովմեկսրվակ «վալերիանկա» տեսակիդեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբքսուկը, «Մերիկեյ» գրառմամբանձեռոցիկիտուփը, շագանակագույնտուփովքսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, ՍարգիսՊետրոսյանիմոտիցանձանականխուզարկությամբհայտնաբերվածթվով 2 հատուկրաինական 2 գրիվնիևթվով 2 հատուկրաինական 1 գրիվնիթղթադրամներն անհրաժեշտ էվերադարձնելտուժողԱննաԿուկուրեկովային
Դատավճիռնօրինականուժիմեջմտնելուցհետոքրեականգործինկցվածևապացույցճանաչված` 2017 թվականիապրիլի 19-ին «ՄՏՍՀայաստան» ՓԲԸ-իցստացվածլազերայինսկավառակը, վկաԱ.Գազարովիկողմիցներկայացված` «Ակբա-ԿրեդիտԱգրիկոլբանկ» ՓԲընկերությունից 2017 թվականիմայիսի 15-ինստացվածթիվ 01/1բգ-198 գրությունըև 2017 թվականիհունիսի 01-ին «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-իցստացվածԵրևանքաղաքիՕհանով 21 հասցեումգործող «Ամերիաբանկ» ՓԲընկերությանըպատկանողբանկոմատիտեսանկարահանողսարքերիտեսաձայնագրություններըպարունակողլազերայինսկավառակըպահելքրեականգործիհետմիասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալներ Ս.Պետրոսյանի և Դ.Հովսեփյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները (այդպիսիք առկա լինելու պարագայում էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման), քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատարկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղենապացույցճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ «պերսեն» տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ «կետոնալ» տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ «վալերիանկա»տեսակի դեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբ քսուկը, «Մերի կեյ» գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձանական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին «ՄՏՍ Հայաստան» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող «Ամերիաբանկ» ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսնկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
«22» մարտի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրողներԳ.Ալոյանի, Դ.Մնացականյանի,
տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Մակինյանի,
ամբաստանյալներԴ.Հովսեփյանի, Ս.Պետրոսյանի,
պաշտպաններԼ.Մկրտչյանի,
Վ.Ամիրջանյանի,
թարգմանիչներ Ա.Մինասյանի, Զ.Ստեփանյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ,քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
1.Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի՝ ծնված1996թվականի օգոստոսի22-ինԵրևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված,բնակվող`ք.Երևան, Մոլդովական 3-րդ շենք, բնակարան 53 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդկետերով,
2.Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի՝ ծնված 1997թվականի հուլիսի08-ին Երևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, բնակվող` ք.Երևան, Հաղթանակ 11 փողոց, 1ա տուն հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Հ.Հովսեփյանի 2017 թվականի ապրիլի 08-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14104717 քրեական գործը:
Քննիչի նույն օրվա որոշումներով թիվ 14104717 քրեական գործով Աննա Անատոլիի Կուկուրեկովան և Վանիկ Ստեփանի Թումանյանը ճանաչվել են տուժողներ:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Տ.Թամամյանի 2017 թվականի ապրիլի 10-ի որոշմամբ թիվ 14104717 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է քննչական խմբին, որի ղեկավար է նշանակվել նույն բաժնի ավագ քննիչ Տ.Ղազարյանը:
Նույն օրը թիվ 14104717 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Տ.Ղազարյանի վարույթ:
2017 թվականի ապրիլի 10-ին` ժամը 22:15-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը ձերբակալվել է:
Նույն օրը` ժամը 23:20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ձերբակալվել է նաև Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը:
Քննիչի 2017 թվականի ապրիլի 12-ի որոշմամբ թիվ 14104717 քրեական գործով Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձնական խուզարկության ժամանակ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց:
Քննիչի 2017 թվականի ապրիլի 13-ի որոշումներով Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը թիվ 14104717 քրեական գործով ներգրավվել են որպես մեղադրյալներ և նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի ապրիլի 13-ի որոշումներով մեղադրյալներ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Քննիչի 2017 թվականի հունիսի 07-ի որոշմամբ թիվ 14104717 քրեական գործով տուժող Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ «պերսեն» տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ «կետոնալ» տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ «վալերիանկա» տեսակի դեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբ քսուկը, «Մերի կեյ» գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց:
2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը]2017թ. ապրիլի 8-ին՝ժամը03-֊իսահմաններում,ընկերոջ՝ՍարգիսՊետրոսյանիհետնախնականհամաձայնությամբ, խմբիկազմում, ապօրինիբնակարանմուտքգործելուևորպեսզենքօգտագործվողառարկաներիգործադրմամբ, կյանքիհամարվտանգավորբռնությունգործադրելուսպառնալիքներովկատարելէավազակայինհարձակում։
Այսպես.
2017թ. ապրիլի 6-ինընկերը՝ՍարգիսՊետրոսյանըԴավիթՀովսեփյանինհայտնելէ, որԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքի 9-րդբնակարանում միայնակբնակվումէ «Շանգրիլա» խաղատանխաղավարԱննաԿուկուրեկովան, ումմոտհնարավորէխոշորգումարլինի, ևառաջարկելէնրաբնակարանից հափշտակությունկատարելունպատակովավազակայինհարձակումկատարել։
Համաձայնելովընկերոջառաջարկությանը, 2017 թվականիապրիլի 8-ին՝ժամը 03-իսահմաններում, նախօրոքիրենցհետատրճանակ, էլեկտրահարողսարքևդանակվերցնելովգնացելենԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքիմոտ, որտեղԴավիթՀովսեփյանը, ճաղավանդակիվրայովբարձրացելէնույնշենքի 2-րդհարկումգտնվող 9-րդբնակարանիբացպատշգամբևօգտվելովպատշգամբիդռանբացլինելուհանգամանքիցապօրինիմուտքէգործելբնակարան, որիցհետոբացելովբնակարանիմուտքիդուռը՝ապօրինիբնակարանէմուտքգործելնաևՍարգիսՊետրոսյանը։
ՁայներիցԱննաԿուկուրեկովանևնրաընկերՎանիկԹումանյանն արթնացել ևննջասենյակիցդուրսենեկելմիջանցք, որիցհետո Դավիթ Հովսեփյանը որպեսզենքօգտագործովէլեկտրահարողսարքիևդանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ատրճանակիմիջոցովԱննաԿուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավորբռնությանսպառնալիքներհնչեցնելովգումարև արժեքավոր իրերենպահանջել։Ապա, դիմադրությունըկոտրելունպատակով, Դավիթ Հովսեփյանը, ԷլեկտրահարելևվնասելԷԱննաԿուկուրեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանումփնտրելովհայտնաբերելևհափշտակելեն զգալի չափերով՝ընդհանուրշուրջ 499.507 ՀՀդրամինհամարժեք. 700 ԱՄՆդոլար, կանացիպայուսակ, որիմեջեղելԷ 5.600 ՀՀդրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարմանպարագաներևբանկայինքարտերուդիմելենփախուստի։ (…)»
2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը] 2017թ. ապրիլի 8-ին՝ժամը03-իսահմաններում, ընկերոջ՝ԴավիթՀովսեփյանիհետնախնականհամաձայնությամբ, խմբիկազմում, ապօրինիբնակարանմուտքգործելուևորպեսզենքօգտագործվողառարկաներիգործադրմամբ, կյանքիհամարվտանգավորբռնությունգործադրելուսպառնալիքներովկտարելէավազակայինհարձակում։
Այսպես.
2017թ. ապրիլի 6-ինՍարգիսՊետրոսյանըընկերոջը՝ԴավիթՀովսեփյանինհայտնելէ, որԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքի 9-րդբնակարանումմիայնակբնակվումէ «Շանգրիլա» խաղատանխաղավարԱննաԿուկուրեկովան, ումմոտհնարավորէխոշորգումարլինի, ևառաջարկելէնրաբնակարանիցհափշտակությունկատարելունպատակովավազակայինհարձակումկատարել։
Համաձայնելովընկերոջառաջարկությանը, 2017 թվականիապրիլի 8-ին՝ժամը 03-իսահմաններում, նախօրոքիրենցհետատրճանակ, էլեկտրահարողսարքևդանակվերցնելովգնացելենԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքիմոտ, որտեղԴավիթՀովսեփյանը, ճաղավանդակիվրայովբարձրացելէնույնշենքի 2-րդհարկումգտնվող 9-րդբնակարանիբացպատշգամբևօգտվելովպատշգամբիդռանբացլինելուհանգամանքիցապօրինիմուտքէգործելբնակարան, որիցհետոբացելովբնակարանիմուտքիդուռը՝ապօրինիբնակարանէմուտքգործելնաևՍարգիսՊետրոսյանը։
ՁայներիցԱննաԿուկուրեկովանևնրաընկերՎանիկԹումանյաննարթնացելևննջասենյակիցդուրսենեկելմիջանցք, որիցհետոԴավիթՀովսեփյանըորպեսզենքօգտագործելովէլեկտրահարողսարքիևդանակի, իսկՍարգիսՊետրոսյանը՝ատրճանակիմիջոցովԱննաԿուկուրեկովայիկյանքի համարվտանգավորբռնությանսպառնալիքներհնչեցնելովգումարևարժեքավորիրերենպահանջել։Ապա, դիմադրությունըկոտրելունպատակով, ԴավիթՀովսեփյանը, էլեկտրահարելևվնասելէԱննաԿուկուրեկովային, որիցհետոհանցակիցները, բնակարանումփնտրելովհայտնաբերելևհափշտակելենզգալիչափերով՝ընդհանուրշուրջ 499.507 ՀՀդրամինհամարժեք. 700 ԱՄՆդոլար,կանացիպայուսակ, որիմեջեղելէ 5.600 ՀՀդրամ, 6 ուկրաինականգրիվնի,հարդարմանպարագաներևբանկայինքարտերուդիմելենփախուստի։
ԱյսինքնՍարգիսՊետրոսյանըկատարելէհանրորենվտանգավորարարք, որընախատեսվածէՀՀքրեականօրենսգրքի 175-րդհոդվածի 2-րդմասի 1-ին, 3-րդև 4-րդկետերով :
ԲացիայդՍարգիսՊետրոսյանը, ԱննաԿուկուրեկովայիպայուսակիցվերցնելովվերջինիսկողմիցշահագործվող «Ակբա-ԿրեդիտԱգրիկոլբանկ»ՓԲԸ-իբանկայինքարտը, 2017 թվականիապրիլի 8-ին՝ժամը 16:34-ին, 16:35-ինև 16:37-ին, ուրիշիգույքիգաղտնիհափշտակությունկատարելուդիտավորությամբ, ԵրևանքաղաքիՕհանով 21 հասցեումգտնվող, պահեստարանհանդիսացողբանկոմատիցփորձելէգողանալզգալիչափհանդիսացող,համապատասխանաբարերկուանգամ 150.000 ՀՀդրամև 20.000 ՀՀդրամգումար, սակայնհանցագործությունըիրկամքիցանկախհանգամանքներումավարտինչիհասցրել, այնէ՝սխալ «pin» կոդհավաքելուպատճառովգործարքներիփորձերըմերժվելեն: (…)»:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Գ.Ալոյանը 2017 թվականիհունիսի 23-ինհաստատելէթիվ 14104717 քրեականգործիմեղադրականեզրակացությունըևքրեականգործը` հաստատվածմեղադրականեզրակացությամբուղարկվելէԵրևանքաղաքիԱրաբկիրևՔանաքեռ-Զեյթունվարչականշրջաններիընդհանուրիրավասությանառաջինատյանիդատարան, որըԴատարանումստացվելէ 2017 թվականիհունիսի 26-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի հունիսի 27-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի հունիսի 27-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանը և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի պաշտպան Վահե Ամիրջանյանը միջնորդեցին դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով` հայտարարելով, որ խորհրդակցել է իրենց պաշտպանյալների հետ:
Միևնույն ժամանակ, պաշտպան Լ.Մկրտչյանը և Վ.Ամիրջանյանը հավաստեցին, որ իրենց պաշտպանյալներին բացատրել են արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները:
Ամբաստանյալներ Դավիթ Հովսեփյանը և Սարգիս Պետրոսյանը միացան իրենց պաշտպանների միջնորդությանը: Հայտարարեցին, որ միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրենց պարզ է, համաձայն են մեղադրանքի հետ և ընդունում են այն ամբողջ ծավալով:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Գ.Ալոյանը չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ին դատարան է ստացվել տուժող Վանիկ Թումանյանի ներկայացուցիչ Ամրամ Մակինյանի գրությունը, որի համաձայն` ամբաստանյալների դեմ բողոք կամ գույքային պահանջ չունեն, չեն առարկում, որպեսզի դատական քննությունն անցկացվի արագացված կարգով: Միևնույն ժամանակ, տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Մակինյանը ներկայացրել է լիազորագիր, որով տուժող Վանիկ Թումանյանը լիազորում է իրեն, որպես ներկայացուցիչ, հանդես գալ դատարանում և իր անունից հայտարարություններ անել` գործի քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու հանգամանքի հետ կապված:
2018 թվականի հունվարի 16-ին դատարան է ստացվել տուժող Աննա Կուկուրեկովայի դիմումը, որի համաձայն` վերջինս բողոք չունի և արագացված դատական քննության դեմ չի առարկում:
Դատարանը, քննության առնելով դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը, լսելով ամբաստանյալներ Դ.Հովսեփյանի և Ս.Պետրոսյանի դիրքորոշումն իրենց առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, ինչպես նաև հաշվի առնելով այդ կապակցությամբ մեղադրողի և տուժողների դիրքորոշումները, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե`
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն, ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացրած որոշման 24-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵՇԴ/0097/01/09 քրեական գործով Տ.Քամալյանի վերաբերյալ 2010թվականի մարտի 26-ին կայացված որոշման 19-20-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Տ]ուժողի համար իր գործի «արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ» քննությունը, inter alia, ենթադրում է, որ
ա. Դատախազը (մեղադրողը) արագացված դատական քննության դեմ առարկելու կամ չառարկելու հարցը լուծելիս, պետք է հաշվի առնի տուժողի դիրքորոշումը՝ որպես մեղադրանքի կողմի սուբյեկտի (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6–րդ հոդվածի 21–րդ կետ):
բ. Դատարանը չի կարող անցնել դատական քննության արագացված կարգի՝ առանց այդ հարցի կապակցությամբ տուժողի դիրքորոշումը պարզելու:
գ. Դատարանը կարող է դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը մերժել, եթե դրա դեմ առարկում է տուժողը: Այդ դեպքում դատարանը կայացնում է առանձին որոշում, որում պատճառաբանում է արագացված դատական քննության արդյունքում տուժողի օրինական շահերի վտանգման հանգամանքը:
Դատախազի (մեղադրողի) և դատարանի համար, սույն որոշման նախորդ կետի հիման վրա, համապատասխանաբար, դատական քննության արագացված կարգի դեմ առարկելու և ամբաստանյալի համապատասխան միջնորդությունը մերժելու հարցը լուծելիս տուժողի դիրքորոշումը պետք է վճռական նշանակություն ունենա մասնավորապես այն դեպքերում, երբ տուժողը՝
ա. ողջամտորեն հիմնավորում է, որ իրեն հասցված վնասն ամբողջությամբ հատուցված չէ,
բ. փաստարկված առարկում է գործի փաստական հանգամանքների դեմ: »:
Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալներ Դ.Հովսեփյանն ու Ս.Պետրոսյանն իրենց միջնորդության մեջ հայտարարել են առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալներ Դավիթ Հովսեփյանն ու Սարգիս Պետրոսյանը գիտակցում են իրենց ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպաններ Լ.Մկրտչյանի և Վ.Ամիրջանյանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։
դ) մեղադրողը և տուժողներ Ա.Կուկուրեկովան ու Վ.Թումանյանը չեն առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանը և Դավիթ Հովսեփյանը՝ մեղադրվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետովազատազրկումը, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանը մեղադրվում է նաևՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը ևս չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ եւ 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ`
2017 թվականի ապրիլի 08-ին Սարգիս Պետրոսյանը Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է «Շանգրիլա» խաղատան խաղավար Աննա Կուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափշտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել: Համաձայնելով ընկերոջ առաջարկությանը՝2017 թվականի ապրիլի 08-ին՝ ժամը 03:00-ի սահմաններում, նախօրոք իրենց հետ ատրճանակ, էլեկտրահարող սարք և դանակ վերցնելով, գնացել են Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի մոտ, որտեղ Դավիթ Հովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 9-րդ բնակարանի բաց պատշգամբ և օգտվելով պատշգամբի բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը: Ձայներից Աննա Կուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել և ննջասենյակից դուրս են եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպես զենք օգտագործվող էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանն ատրճանակի միջոցով Աննա Կուկուրեկովայի կյանիք համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքիենր հնչեցնելով գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել: Դավիթ Հովսեփյանը, դիմադրությունը կոտրելու նպատակով, էլեկտրահարել և վնասել է Աննա Կուկուրեկովային, որից հետո Սարգիս Պետրոսյանը և Դավիթ Հովսեփյանը, փնտրելով բնակարում հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ ընդհանուր շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք 700 ԱՄՆ դոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀ դրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր և դիմել են փախուստի:
Բացի այդ, Սարգիս Պետրոսյանը, Աննա Կուկուրեկովայի պայուսակից վերցրել է «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲԸ-ի բանկային քարտը, 2017 թվականի ապրիլի 08-ին՝ ժամը 16:34-ին, 16:35-ին և 16:37-ին ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գտնվող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից փորձել է գողանալ զգալի չափ հանդիսացող, համապատասխանաբար, երկու անգամ 150.000 ՀՀ դրամ և 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներում ավարտին չի հասցրել, այն է սխալ «pin» կոդ հավաքելու պատճառով փորձերը մերժվել են:
Ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանը և Դավիթ Հովսեփյանը նշված արարքները կատարելու համար ենթակա են քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել ամբաստանյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:
ԱմբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբպատիժնշանակելու հարցը քննարկելիս ՝Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա բնութագրվում է դրական (հիմք` Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասի բնակիչների ստորագրությամբ հաստատված բնութագիրը), ունի առողջական խնդիրներ այն է՝ հմ. 7908 հիվանդության պատմագրի համաձայն՝ Սարգիս Պետրոսյանի մոտ ախտորոշվել է ձախ ստորին վերջույթի սրունքի խորանիստ երակների ենթասուր ֆլեբոթրոմբոզ, մասնակի ռեկանալիզացիա, երակային արյան շրջանառության սուբկոմպլեքսացիա, փայծաղի իշեմիկ օջախներ, լյարդի եզակի կալցիֆիկատ:
Ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի անձը բնութագրող հանգամանք Դատարանը դիտում է նրա դրական բնութագրերը տրված Երևան քաղաքի Արհեստավորների 2-րդ փողոցի, Նոր Նորքի Մոլդովական 3 շենքի բնակիչների կողմից, խնամքին երկրորդ խմբի հաշմանդամ (հիմք՝ ՀՀ սոցիալական ապահովության թիվ 045985 տեղեկանքը) հոր առկայությունը, վատառողջ լինելը՝ ախտորոշվել է սրտի ռիթմի հաղորդականության խանգարում վերփորոքային ռիթմավարի միգրացիա, փորոքային 35 ԷՔՍ/ՕՐ, սինո-աուստիկուլյար ոչ լրիվ պաշարում 2ԱՍՏ. /խոլտեր ԷՍԳ/ (հիմք՝ առողջական վիճակի հետազոտման քարտեր):
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, որպես ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նրանքառաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր են ճանաչել, զղջացել են կատարած արարքի համար,տվել են խոստովանական ցուցմունքներ:
Դատարանն ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցանքի համար նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով՝ վեցից տաս տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասը բացի երկուսից հինգ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսում է նաև տուգանք պատժատեսակը՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով:
Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ,ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանիև Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման, իսկ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է հարկավոր նշանակել ազատազրկում 4 (չորս) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելու խնդրին` Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալների կողմից ինքնուրույն վաստակի բացակայության, վերջին հաշվով՝ նրանց նյութական անբարենպասը վիճակի առկայությունը, փաստում է, որ նրանց նկատմամբ այն նշանակելու անհրաժեշտտությունը բացակայում է։
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի մեղսագրված արարքների հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորների անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալների նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալները պետք է կրեն իրենց նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներՍ.Պետրոսյանի և Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրանց փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Անդրադառնալովիրեղենապացույցներիտնօրինմանհարցին`Դատարանըգտնումէ, որ դատավճիռնօրինականուժիմեջմտնելուցհետոնախաքննականմարմնիորոշումներովիրեղենապացույցճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայիցհափշտակվածպայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարմանպարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ«պերսեն»տեսակիդեղամիջոցը, թվով 5 հաբ«կետոնալ»տեսակիդեղամիջոցը, թվովմեկսրվակ «վալերիանկա» տեսակիդեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբքսուկը, «Մերիկեյ» գրառմամբանձեռոցիկիտուփը, շագանակագույնտուփովքսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, ՍարգիսՊետրոսյանիմոտիցանձանականխուզարկությամբհայտնաբերվածթվով 2 հատուկրաինական 2 գրիվնիևթվով 2 հատուկրաինական 1 գրիվնիթղթադրամներն անհրաժեշտ էվերադարձնելտուժողԱննաԿուկուրեկովային
Դատավճիռնօրինականուժիմեջմտնելուցհետոքրեականգործինկցվածևապացույցճանաչված` 2017 թվականիապրիլի 19-ին «ՄՏՍՀայաստան» ՓԲԸ-իցստացվածլազերայինսկավառակը, վկաԱ.Գազարովիկողմիցներկայացված` «Ակբա-ԿրեդիտԱգրիկոլբանկ» ՓԲընկերությունից 2017 թվականիմայիսի 15-ինստացվածթիվ 01/1բգ-198 գրությունըև 2017 թվականիհունիսի 01-ին «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-իցստացվածԵրևանքաղաքիՕհանով 21 հասցեումգործող «Ամերիաբանկ» ՓԲընկերությանըպատկանողբանկոմատիտեսանկարահանողսարքերիտեսաձայնագրություններըպարունակողլազերայինսկավառակըպահելքրեականգործիհետմիասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալներ Ս.Պետրոսյանի և Դ.Հովսեփյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները (այդպիսիք առկա լինելու պարագայում էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման), քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատարկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից:
Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղենապացույցճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ «պերսեն» տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ «կետոնալ» տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ «վալերիանկա»տեսակի դեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբ քսուկը, «Մերի կեյ» գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձանական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին «ՄՏՍ Հայաստան» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող «Ամերիաբանկ» ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսնկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0103/01/17
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 26-06-2017 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14104717 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սարգիս Պետրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 08.04.2017թ. ժամը 03:00-ի սահմաններում , ընկերոջ` Դավիթ Հովսեփյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, ապօրինի բնակարան մուտք գործելու և որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներով կատարել են ավազակային հարձակում: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հայրանուն | Սոս |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 175 Մաս 2 Կետ 1,3,4 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հայրանուն | Վաչե |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 175 Մաս 2 Կետ 1,3,4 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 26-06-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 27-06-2017 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 27-06-2017 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-07-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գ. |
| Ազգանուն | Ալոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Կուկուրեկովա |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վանիկ |
| Ազգանուն | Թումանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Ամիրջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի թիվ ԵԱՔԴ/0198/06/17 գործով դատական նիստ անցկացնելու և խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | . |
| Չկայացման պատճառը | . |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 22-03-2018 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 22-03-2018 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 22-03-2018 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0103/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն «22» մարտի 2018թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝ նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրողներԳ.Ալոյանի, Դ.Մնացականյանի, տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Մակինյանի, ամբաստանյալներԴ.Հովսեփյանի, Ս.Պետրոսյանի, պաշտպաններԼ.Մկրտչյանի, Վ.Ամիրջանյանի, թարգմանիչներ Ա.Մինասյանի, Զ.Ստեփանյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ,քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` 1.Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի՝ ծնված1996թվականի օգոստոսի22-ինԵրևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված,բնակվող`ք.Երևան, Մոլդովական 3-րդ շենք, բնակարան 53 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդկետերով, 2.Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի՝ ծնված 1997թվականի հուլիսի08-ին Երևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, բնակվող` ք.Երևան, Հաղթանակ 11 փողոց, 1ա տուն հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Հ.Հովսեփյանի 2017 թվականի ապրիլի 08-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14104717 քրեական գործը: Քննիչի նույն օրվա որոշումներով թիվ 14104717 քրեական գործով Աննա Անատոլիի Կուկուրեկովան և Վանիկ Ստեփանի Թումանյանը ճանաչվել են տուժողներ: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Տ.Թամամյանի 2017 թվականի ապրիլի 10-ի որոշմամբ թիվ 14104717 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է քննչական խմբին, որի ղեկավար է նշանակվել նույն բաժնի ավագ քննիչ Տ.Ղազարյանը: Նույն օրը թիվ 14104717 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Տ.Ղազարյանի վարույթ: 2017 թվականի ապրիլի 10-ին` ժամը 22:15-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը ձերբակալվել է: Նույն օրը` ժամը 23:20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ձերբակալվել է նաև Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը: Քննիչի 2017 թվականի ապրիլի 12-ի որոշմամբ թիվ 14104717 քրեական գործով Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձնական խուզարկության ժամանակ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց: Քննիչի 2017 թվականի ապրիլի 13-ի որոշումներով Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը թիվ 14104717 քրեական գործով ներգրավվել են որպես մեղադրյալներ և նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի ապրիլի 13-ի որոշումներով մեղադրյալներ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Քննիչի 2017 թվականի հունիսի 07-ի որոշմամբ թիվ 14104717 քրեական գործով տուժող Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ «պերսեն» տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ «կետոնալ» տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ «վալերիանկա» տեսակի դեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբ քսուկը, «Մերի կեյ» գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց: 2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ. «[Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը]2017թ. ապրիլի 8-ին՝ժամը03-֊իսահմաններում,ընկերոջ՝ՍարգիսՊետրոսյանիհետնախնականհամաձայնությամբ, խմբիկազմում, ապօրինիբնակարանմուտքգործելուևորպեսզենքօգտագործվողառարկաներիգործադրմամբ, կյանքիհամարվտանգավորբռնությունգործադրելուսպառնալիքներովկատարելէավազակայինհարձակում։ Այսպես. 2017թ. ապրիլի 6-ինընկերը՝ՍարգիսՊետրոսյանըԴավիթՀովսեփյանինհայտնելէ, որԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքի 9-րդբնակարանում միայնակբնակվումէ «Շանգրիլա» խաղատանխաղավարԱննաԿուկուրեկովան, ումմոտհնարավորէխոշորգումարլինի, ևառաջարկելէնրաբնակարանից հափշտակությունկատարելունպատակովավազակայինհարձակումկատարել։ Համաձայնելովընկերոջառաջարկությանը, 2017 թվականիապրիլի 8-ին՝ժամը 03-իսահմաններում, նախօրոքիրենցհետատրճանակ, էլեկտրահարողսարքևդանակվերցնելովգնացելենԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքիմոտ, որտեղԴավիթՀովսեփյանը, ճաղավանդակիվրայովբարձրացելէնույնշենքի 2-րդհարկումգտնվող 9-րդբնակարանիբացպատշգամբևօգտվելովպատշգամբիդռանբացլինելուհանգամանքիցապօրինիմուտքէգործելբնակարան, որիցհետոբացելովբնակարանիմուտքիդուռը՝ապօրինիբնակարանէմուտքգործելնաևՍարգիսՊետրոսյանը։ ՁայներիցԱննաԿուկուրեկովանևնրաընկերՎանիկԹումանյանն արթնացել ևննջասենյակիցդուրսենեկելմիջանցք, որիցհետո Դավիթ Հովսեփյանը որպեսզենքօգտագործովէլեկտրահարողսարքիևդանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ատրճանակիմիջոցովԱննաԿուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավորբռնությանսպառնալիքներհնչեցնելովգումարև արժեքավոր իրերենպահանջել։Ապա, դիմադրությունըկոտրելունպատակով, Դավիթ Հովսեփյանը, ԷլեկտրահարելևվնասելԷԱննաԿուկուրեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանումփնտրելովհայտնաբերելևհափշտակելեն զգալի չափերով՝ընդհանուրշուրջ 499.507 ՀՀդրամինհամարժեք. 700 ԱՄՆդոլար, կանացիպայուսակ, որիմեջեղելԷ 5.600 ՀՀդրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարմանպարագաներևբանկայինքարտերուդիմելենփախուստի։ (…)» 2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ. «[Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը] 2017թ. ապրիլի 8-ին՝ժամը03-իսահմաններում, ընկերոջ՝ԴավիթՀովսեփյանիհետնախնականհամաձայնությամբ, խմբիկազմում, ապօրինիբնակարանմուտքգործելուևորպեսզենքօգտագործվողառարկաներիգործադրմամբ, կյանքիհամարվտանգավորբռնությունգործադրելուսպառնալիքներովկտարելէավազակայինհարձակում։ Այսպես. 2017թ. ապրիլի 6-ինՍարգիսՊետրոսյանըընկերոջը՝ԴավիթՀովսեփյանինհայտնելէ, որԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքի 9-րդբնակարանումմիայնակբնակվումէ «Շանգրիլա» խաղատանխաղավարԱննաԿուկուրեկովան, ումմոտհնարավորէխոշորգումարլինի, ևառաջարկելէնրաբնակարանիցհափշտակությունկատարելունպատակովավազակայինհարձակումկատարել։ Համաձայնելովընկերոջառաջարկությանը, 2017 թվականիապրիլի 8-ին՝ժամը 03-իսահմաններում, նախօրոքիրենցհետատրճանակ, էլեկտրահարողսարքևդանակվերցնելովգնացելենԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյան 4-րդշենքիմոտ, որտեղԴավիթՀովսեփյանը, ճաղավանդակիվրայովբարձրացելէնույնշենքի 2-րդհարկումգտնվող 9-րդբնակարանիբացպատշգամբևօգտվելովպատշգամբիդռանբացլինելուհանգամանքիցապօրինիմուտքէգործելբնակարան, որիցհետոբացելովբնակարանիմուտքիդուռը՝ապօրինիբնակարանէմուտքգործելնաևՍարգիսՊետրոսյանը։ ՁայներիցԱննաԿուկուրեկովանևնրաընկերՎանիկԹումանյաննարթնացելևննջասենյակիցդուրսենեկելմիջանցք, որիցհետոԴավիթՀովսեփյանըորպեսզենքօգտագործելովէլեկտրահարողսարքիևդանակի, իսկՍարգիսՊետրոսյանը՝ատրճանակիմիջոցովԱննաԿուկուրեկովայիկյանքի համարվտանգավորբռնությանսպառնալիքներհնչեցնելովգումարևարժեքավորիրերենպահանջել։Ապա, դիմադրությունըկոտրելունպատակով, ԴավիթՀովսեփյանը, էլեկտրահարելևվնասելէԱննաԿուկուրեկովային, որիցհետոհանցակիցները, բնակարանումփնտրելովհայտնաբերելևհափշտակելենզգալիչափերով՝ընդհանուրշուրջ 499.507 ՀՀդրամինհամարժեք. 700 ԱՄՆդոլար,կանացիպայուսակ, որիմեջեղելէ 5.600 ՀՀդրամ, 6 ուկրաինականգրիվնի,հարդարմանպարագաներևբանկայինքարտերուդիմելենփախուստի։ ԱյսինքնՍարգիսՊետրոսյանըկատարելէհանրորենվտանգավորարարք, որընախատեսվածէՀՀքրեականօրենսգրքի 175-րդհոդվածի 2-րդմասի 1-ին, 3-րդև 4-րդկետերով : ԲացիայդՍարգիսՊետրոսյանը, ԱննաԿուկուրեկովայիպայուսակիցվերցնելովվերջինիսկողմիցշահագործվող «Ակբա-ԿրեդիտԱգրիկոլբանկ»ՓԲԸ-իբանկայինքարտը, 2017 թվականիապրիլի 8-ին՝ժամը 16:34-ին, 16:35-ինև 16:37-ին, ուրիշիգույքիգաղտնիհափշտակությունկատարելուդիտավորությամբ, ԵրևանքաղաքիՕհանով 21 հասցեումգտնվող, պահեստարանհանդիսացողբանկոմատիցփորձելէգողանալզգալիչափհանդիսացող,համապատասխանաբարերկուանգամ 150.000 ՀՀդրամև 20.000 ՀՀդրամգումար, սակայնհանցագործությունըիրկամքիցանկախհանգամանքներումավարտինչիհասցրել, այնէ՝սխալ «pin» կոդհավաքելուպատճառովգործարքներիփորձերըմերժվելեն: (…)»: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Գ.Ալոյանը 2017 թվականիհունիսի 23-ինհաստատելէթիվ 14104717 քրեականգործիմեղադրականեզրակացությունըևքրեականգործը` հաստատվածմեղադրականեզրակացությամբուղարկվելէԵրևանքաղաքիԱրաբկիրևՔանաքեռ-Զեյթունվարչականշրջաններիընդհանուրիրավասությանառաջինատյանիդատարան, որըԴատարանումստացվելէ 2017 թվականիհունիսի 26-ին: Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի հունիսի 27-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին: Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի հունիսի 27-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության: Արագացված դատական քննություն. Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանը և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի պաշտպան Վահե Ամիրջանյանը միջնորդեցին դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով` հայտարարելով, որ խորհրդակցել է իրենց պաշտպանյալների հետ: Միևնույն ժամանակ, պաշտպան Լ.Մկրտչյանը և Վ.Ամիրջանյանը հավաստեցին, որ իրենց պաշտպանյալներին բացատրել են արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները: Ամբաստանյալներ Դավիթ Հովսեփյանը և Սարգիս Պետրոսյանը միացան իրենց պաշտպանների միջնորդությանը: Հայտարարեցին, որ միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրենց պարզ է, համաձայն են մեղադրանքի հետ և ընդունում են այն ամբողջ ծավալով: Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Գ.Ալոյանը չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ: 2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ին դատարան է ստացվել տուժող Վանիկ Թումանյանի ներկայացուցիչ Ամրամ Մակինյանի գրությունը, որի համաձայն` ամբաստանյալների դեմ բողոք կամ գույքային պահանջ չունեն, չեն առարկում, որպեսզի դատական քննությունն անցկացվի արագացված կարգով: Միևնույն ժամանակ, տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Մակինյանը ներկայացրել է լիազորագիր, որով տուժող Վանիկ Թումանյանը լիազորում է իրեն, որպես ներկայացուցիչ, հանդես գալ դատարանում և իր անունից հայտարարություններ անել` գործի քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու հանգամանքի հետ կապված: 2018 թվականի հունվարի 16-ին դատարան է ստացվել տուժող Աննա Կուկուրեկովայի դիմումը, որի համաձայն` վերջինս բողոք չունի և արագացված դատական քննության դեմ չի առարկում: Դատարանը, քննության առնելով դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը, լսելով ամբաստանյալներ Դ.Հովսեփյանի և Ս.Պետրոսյանի դիրքորոշումն իրենց առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, ինչպես նաև հաշվի առնելով այդ կապակցությամբ մեղադրողի և տուժողների դիրքորոշումները, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։ 2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե` 1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և 2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և 3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։ 3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։ (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։ 5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն, ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ 6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։ (…) 8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացրած որոշման 24-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը. «(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները. 1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին, 2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները, 3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը, 4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ, 5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵՇԴ/0097/01/09 քրեական գործով Տ.Քամալյանի վերաբերյալ 2010թվականի մարտի 26-ին կայացված որոշման 19-20-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը. «(…) [Տ]ուժողի համար իր գործի «արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ» քննությունը, inter alia, ենթադրում է, որ ա. Դատախազը (մեղադրողը) արագացված դատական քննության դեմ առարկելու կամ չառարկելու հարցը լուծելիս, պետք է հաշվի առնի տուժողի դիրքորոշումը՝ որպես մեղադրանքի կողմի սուբյեկտի (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6–րդ հոդվածի 21–րդ կետ): բ. Դատարանը չի կարող անցնել դատական քննության արագացված կարգի՝ առանց այդ հարցի կապակցությամբ տուժողի դիրքորոշումը պարզելու: գ. Դատարանը կարող է դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը մերժել, եթե դրա դեմ առարկում է տուժողը: Այդ դեպքում դատարանը կայացնում է առանձին որոշում, որում պատճառաբանում է արագացված դատական քննության արդյունքում տուժողի օրինական շահերի վտանգման հանգամանքը: Դատախազի (մեղադրողի) և դատարանի համար, սույն որոշման նախորդ կետի հիման վրա, համապատասխանաբար, դատական քննության արագացված կարգի դեմ առարկելու և ամբաստանյալի համապատասխան միջնորդությունը մերժելու հարցը լուծելիս տուժողի դիրքորոշումը պետք է վճռական նշանակություն ունենա մասնավորապես այն դեպքերում, երբ տուժողը՝ ա. ողջամտորեն հիմնավորում է, որ իրեն հասցված վնասն ամբողջությամբ հատուցված չէ, բ. փաստարկված առարկում է գործի փաստական հանգամանքների դեմ: »: Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը. ա) ամբաստանյալներ Դ.Հովսեփյանն ու Ս.Պետրոսյանն իրենց միջնորդության մեջ հայտարարել են առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին, բ) ամբաստանյալներ Դավիթ Հովսեփյանն ու Սարգիս Պետրոսյանը գիտակցում են իրենց ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները, գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպաններ Լ.Մկրտչյանի և Վ.Ամիրջանյանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։ դ) մեղադրողը և տուժողներ Ա.Կուկուրեկովան ու Վ.Թումանյանը չեն առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ե) ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանը և Դավիթ Հովսեփյանը՝ մեղադրվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետովազատազրկումը, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանը մեղադրվում է նաևՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը ևս չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ եւ 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ` 2017 թվականի ապրիլի 08-ին Սարգիս Պետրոսյանը Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է «Շանգրիլա» խաղատան խաղավար Աննա Կուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափշտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել: Համաձայնելով ընկերոջ առաջարկությանը՝2017 թվականի ապրիլի 08-ին՝ ժամը 03:00-ի սահմաններում, նախօրոք իրենց հետ ատրճանակ, էլեկտրահարող սարք և դանակ վերցնելով, գնացել են Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի մոտ, որտեղ Դավիթ Հովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 9-րդ բնակարանի բաց պատշգամբ և օգտվելով պատշգամբի բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը: Ձայներից Աննա Կուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել և ննջասենյակից դուրս են եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպես զենք օգտագործվող էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանն ատրճանակի միջոցով Աննա Կուկուրեկովայի կյանիք համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքիենր հնչեցնելով գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել: Դավիթ Հովսեփյանը, դիմադրությունը կոտրելու նպատակով, էլեկտրահարել և վնասել է Աննա Կուկուրեկովային, որից հետո Սարգիս Պետրոսյանը և Դավիթ Հովսեփյանը, փնտրելով բնակարում հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ ընդհանուր շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք 700 ԱՄՆ դոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀ դրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր և դիմել են փախուստի: Բացի այդ, Սարգիս Պետրոսյանը, Աննա Կուկուրեկովայի պայուսակից վերցրել է «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲԸ-ի բանկային քարտը, 2017 թվականի ապրիլի 08-ին՝ ժամը 16:34-ին, 16:35-ին և 16:37-ին ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գտնվող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից փորձել է գողանալ զգալի չափ հանդիսացող, համապատասխանաբար, երկու անգամ 150.000 ՀՀ դրամ և 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներում ավարտին չի հասցրել, այն է սխալ «pin» կոդ հավաքելու պատճառով փորձերը մերժվել են: Ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանը և Դավիթ Հովսեփյանը նշված արարքները կատարելու համար ենթակա են քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել ամբաստանյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը: ԱմբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբպատիժնշանակելու հարցը քննարկելիս ՝Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը. «(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (…) Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա բնութագրվում է դրական (հիմք` Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասի բնակիչների ստորագրությամբ հաստատված բնութագիրը), ունի առողջական խնդիրներ այն է՝ հմ. 7908 հիվանդության պատմագրի համաձայն՝ Սարգիս Պետրոսյանի մոտ ախտորոշվել է ձախ ստորին վերջույթի սրունքի խորանիստ երակների ենթասուր ֆլեբոթրոմբոզ, մասնակի ռեկանալիզացիա, երակային արյան շրջանառության սուբկոմպլեքսացիա, փայծաղի իշեմիկ օջախներ, լյարդի եզակի կալցիֆիկատ: Ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի անձը բնութագրող հանգամանք Դատարանը դիտում է նրա դրական բնութագրերը տրված Երևան քաղաքի Արհեստավորների 2-րդ փողոցի, Նոր Նորքի Մոլդովական 3 շենքի բնակիչների կողմից, խնամքին երկրորդ խմբի հաշմանդամ (հիմք՝ ՀՀ սոցիալական ապահովության թիվ 045985 տեղեկանքը) հոր առկայությունը, վատառողջ լինելը՝ ախտորոշվել է սրտի ռիթմի հաղորդականության խանգարում վերփորոքային ռիթմավարի միգրացիա, փորոքային 35 ԷՔՍ/ՕՐ, սինո-աուստիկուլյար ոչ լրիվ պաշարում 2ԱՍՏ. /խոլտեր ԷՍԳ/ (հիմք՝ առողջական վիճակի հետազոտման քարտեր): Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, որպես ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նրանքառաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր են ճանաչել, զղջացել են կատարած արարքի համար,տվել են խոստովանական ցուցմունքներ: Դատարանն ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում: Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցանքի համար նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով՝ վեցից տաս տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասը բացի երկուսից հինգ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսում է նաև տուգանք պատժատեսակը՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով: Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ,ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանիև Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման, իսկ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է հարկավոր նշանակել ազատազրկում 4 (չորս) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով: Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելու խնդրին` Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալների կողմից ինքնուրույն վաստակի բացակայության, վերջին հաշվով՝ նրանց նյութական անբարենպասը վիճակի առկայությունը, փաստում է, որ նրանց նկատմամբ այն նշանակելու անհրաժեշտտությունը բացակայում է։ Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի մեղսագրված արարքների հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորների անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալների նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալները պետք է կրեն իրենց նկատմամբ նշանակված պատիժը: Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալներՍարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներՍ.Պետրոսյանի և Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրանց փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Անդրադառնալովիրեղենապացույցներիտնօրինմանհարցին`Դատարանըգտնումէ, որ դատավճիռնօրինականուժիմեջմտնելուցհետոնախաքննականմարմնիորոշումներովիրեղենապացույցճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայիցհափշտակվածպայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարմանպարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ«պերսեն»տեսակիդեղամիջոցը, թվով 5 հաբ«կետոնալ»տեսակիդեղամիջոցը, թվովմեկսրվակ «վալերիանկա» տեսակիդեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբքսուկը, «Մերիկեյ» գրառմամբանձեռոցիկիտուփը, շագանակագույնտուփովքսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, ՍարգիսՊետրոսյանիմոտիցանձանականխուզարկությամբհայտնաբերվածթվով 2 հատուկրաինական 2 գրիվնիևթվով 2 հատուկրաինական 1 գրիվնիթղթադրամներն անհրաժեշտ էվերադարձնելտուժողԱննաԿուկուրեկովային Դատավճիռնօրինականուժիմեջմտնելուցհետոքրեականգործինկցվածևապացույցճանաչված` 2017 թվականիապրիլի 19-ին «ՄՏՍՀայաստան» ՓԲԸ-իցստացվածլազերայինսկավառակը, վկաԱ.Գազարովիկողմիցներկայացված` «Ակբա-ԿրեդիտԱգրիկոլբանկ» ՓԲընկերությունից 2017 թվականիմայիսի 15-ինստացվածթիվ 01/1բգ-198 գրությունըև 2017 թվականիհունիսի 01-ին «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-իցստացվածԵրևանքաղաքիՕհանով 21 հասցեումգործող «Ամերիաբանկ» ՓԲընկերությանըպատկանողբանկոմատիտեսանկարահանողսարքերիտեսաձայնագրություններըպարունակողլազերայինսկավառակըպահելքրեականգործիհետմիասին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալներ Ս.Պետրոսյանի և Դ.Հովսեփյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները (այդպիսիք առկա լինելու պարագայում էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման), քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատարկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղենապացույցճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ «պերսեն» տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ «կետոնալ» տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ «վալերիանկա»տեսակի դեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբ քսուկը, «Մերի կեյ» գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձանական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին «ՄՏՍ Հայաստան» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող «Ամերիաբանկ» ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսնկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-03-2018 |
Դատական որոշման վերաբերյալ կասկածների և անհստակությունների լուծում
| Ամսաթիվ | 27-04-2018 |
|---|---|
| Բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0103/01/17 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԴԱՏԱՎՃՌԻ ԱՆՀՍՏԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «27» ապրիլի 2018թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը` նախագահությամբ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, քարտուղարությամբ Հ.Արտաշեսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Դ.Մնացականյանի, պաշտպան Լ.Մկրտչյանի, վերանայելով Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի վերաբերյալ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճիռը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական գործով 2018 թվականի մարտի 22-ին կայացվել է դատավճիռ: Հրապարակվել է դատավճռի ներածական և եզրափակիչ մասերը: Դատավճռի եզրափակիչ մասը («Վճռեց» հատվածը) հրապարակվել է հետևյալ բովանդակությամբ. «(…)Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 տարի 3 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 տարի 3 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատարկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ «պերսեն» տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ «կետոնալ» տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ «վալերիանկա» տեսակի դեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբ քսուկը, «Մերի կեյ» գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձանական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին «ՄՏՍ Հայաստան» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող «Ամերիաբանկ» ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսնկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։»: (Տե՛ս 22.03.2018 թվականի դատական նիստի արձանագրության ձայնագրությունը): Նույն օրը ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեականտարողական հիմնարկ գրություն է ուղարկվել հետևյալ բովանդակությամբ. «Վերադարձվում են կալանավորներ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռով Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 տարի 3 ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտվել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 տարի 3 ամիս ժամկետով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կուղարկվի լրացուցիչ` օրենքով սահմանված ժամկետում:» Նշված դատավճռի համակարգչային եղանակով տպագրության ընթացքում դատավճռի եզրափակիչ մասի («Վճռեց» հատվածի) առաջին և հինգերորդ պարբերությունների վերջնամասերում բաց է թողնվել «առանց գույքի բռնագրավման» ձևակերպումը, իսկ նույն հատվածի յոթերորդ պարբերության հինգերորդ և յոթերորդ տողերում թույլ է տրվել վրիպակ և համապատասխանաբար «6 (վեց) ամիս ժամկետով» և «9 (ինը) ամիս ժամկետով» ձևակերպումների փոխարեն գրառվել է համապատասխանաբար «3 (երեք) ամիս ժամկետով» և «6 (վեց) ամիս ժամկետով» ձևակերպումները, բացի այդ, տասերորդ տողում կատարվել է ավելորդ «տուշը» գրառումը: Բացի այդ, դատավճռի 12-րդ էջի հինգերորդ պարբերության երրորդ տողում թույլ է տրվել վրիպակ և գրառվել է «4 (չորս) տարի», մինչդեռ պետք է լիներ «6 (վեց) տարի»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Իրենց իրավասության սահմաններում գործը միանձնյա քննող, դատական նիստի նախապատրաստման, դատավճռի կամ այլ որոշման կատարման ապահովման ուղղությամբ կարգադրիչ գործողություններ իրականացնող դատավորներն օժտված են դատարանի լիազորություններով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 430-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատավճիռ կամ այլ դատական որոշում կայացրած դատարանն իրավունք ունի լուծել դրա ի կատար ածման ընթացքում ծագած կասկածները և անհստակությունները, մասնավորապես` 1) հստակ որոշել հաշվարկվող պատժի չափը, եթե դատարանի դատավճռում այն սահմանված չէ. 3) լուծել խափանման միջոցների, դատական ծախսերը վերաբաշխելու և իրեղեն ապացույցների ճակատագրի հարցը, եթե այն լուծված չի եղել կամ լուծված է եղել ոչ հստակ. 4) մեկնաբանել իր որոշումների անհստակությունները»: Ելնելով վերոգրյալից, Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի մեջ թույլ տրված վրիպակները պետք է ուղղել, այսինքն դատավճռի եզրափակիչ մասը («Վճռեց» հատվածը) ենթակա է շարադրման 2018 թվականի մարտի 22-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հրապարակած բովանդակությանը համապատասխան, իսկ դատավճռի 12-րդ էջի հինգերորդ պարբերության երրորդ տողում առկա «4 (չորս) տարի» գրառումը պետք է փոխարինել «6 (վեց) տարի» գրառմամբ: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 430-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի` Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի վերաբերյալ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռի 12-րդ էջի հինգերորդ պարբերության երրորդ տողում առկա «4 (չորս) տարի» գրառումը փոխարինել «6 (վեց) տարի» գրառմամբ, իսկ դատավճռի «Վճռեց» հատվածը ձևակերպել հետևյալ կերպ. «Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 տարի 3 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 տարի 3 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատարկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ «պերսեն» տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ «կետոնալ» տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ «վալերիանկա» տեսակի դեղամիջոցը, «հիմալայա» գրառմամբ քսուկը, «Մերի կեյ» գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձանական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին «ՄՏՍ Հայաստան» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող «Ամերիաբանկ» ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսնկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։»: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 11-05-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր 271 թերթից |
| Էջերի քանակ | 2-րդ հատոր 300 թերթից |
| Էջերի քանակ | 3-րդ հատոր 89 թերթից |
| Էջերի քանակ | 4-րդ հատոր 179 թերթից |
| Էջերի քանակ | 5-րդ հատոր 107 թերթից |
| Գործին կից նյութերը | Կից հավելվածը 1 հատորից` 31 թերթից: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 15-05-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 271, 300, 89, 179, 107 |
| Գործին կից նյութերը | հավելվածը՝ 31 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-83739 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 29-05-2019 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 04-06-2019 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-05-2020 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 6 հատոր և 1 հավելված |
| Գործին կից նյութերը | 5 փաթեթ |
| Այլ նշումներ | Գործն ուղարկվել է Արաբկիրի նստավայր արխիվացնելու համար |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 21-05-2020 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 6 հատոր և 1 հավելված |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0103/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 19-07-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 17-07-2017 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դավիթ Հովսեփյան Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի /ՀՀ քր. օր.175 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին , 3-րդ , 4-րդ կետերով / մյուսը` Սարգիս Պետրոսյան Սարգիս Սոսի Պետրոսյան Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.07.2017թ.` <<Քրեական գործը դատաքննության նշանակելու մասին>> որոշումը` խափանման միջոց կալանքի մասով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 25-07-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Այլ միջնորդություններով դատական ակտի դեմ
| Բողոքարկվող դատական ակտի ամսաթիվը | 10-07-2017 |
|---|---|
| Բողոքարկվող դատական ակտի անվանումը | Քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին |
Մակագրվել է (դատարանի նախագահի կողմից)
| Ամսաթիվ | 19-07-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Հովակիմյան |
Բողոքն առանց քննության թողնելու որոշում
| Ամսաթիվ | 26-07-2017 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0103/01/17 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ (վերաքննիչ բողոքն առանց քննության թողնելու մասին) 26 հուլիսի 2017թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) դատավոր Ն.Հովակիմյանս ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա ստացված թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական •ործի հավելվածը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2017թ. հունիսի 27-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (Այսուհետ նաևª Առաջին ատյանի դատարան) դատավոր Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանիª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով և Սար•իս Սոսի Պետրոսյանիª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով, 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ընդունվել է վարույթ: 2017թ. հունիսի 30-ին ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանը միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան ª քրեական •ործը դատաքննության նշանակելու հարցը լուծելիսª անդրադառնալով մեղադրյալ Դավիթ Հովսեփյանի խափանման միջոցի հարցինª իրեն ու իր պաշտպանյալին մասնակից դարձնել այդ հարցի քննարկմանը: 2017թ. հուլիսի 10-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական •ործը նշանակվել է դատական քննության: Դ.Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի միջնորդություննª ամբաստանյալ Դ.Հովսեփյանի խափանման միջոցի քննարկմանն իրեն և իր պաշտպանյալին մասնակից դարձնելու մասին, մերժվել է: Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցըª կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ: Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ ամբաստանյալ Դ.Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը 2017թ. հուլիսի 19-ինª ներկայացրել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է. ՙԲեկանել ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Զեյթուն-Քանաքեռ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0106/01/17 •ործով 2017թ. հուլիսի 10-ի ՙՔրեական •ործը դատաքննության նշանակելու մասին՚ որոշումը (խափանման միջոց կալանքի մասով)՚: Քրեական •ործի հավելվածըª ըստ մեղադրանքի Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանիª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով և Սար•իս Սոսի Պետրոսյանիª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով, 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2017թ. հուլիսի 25-ին: Վերաքննիչ բողոքի համար էական նշանակություն ունեցող փաստեր: Առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հուլիսի 10-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական •ործը նշանակվել է դատական քննության: Դ.Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի միջնորդություննª իր պաշտպանյալի խափանման միջոցի քննարկմանն իրեն և իր պաշտպանյալին մասնակից դարձնելու մասին, մերժվել է: Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցըª կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ այն պատճառաբանությամբ, որ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, շարունակում են առկա լինել Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու օրենսդրական հիմքերր և պայմանները: Դ.Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը բողոքարկել է դատարանի վերը նշված որոշումը, պատճառանբանելով, թե իր պաշտպանյալին շարունական կալանքի տակ պահելու հիմքեր չկան: Խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0106/01/17 •ործով 2017թ. հուլիսի 10-ի ՙՔրեական •ործը դատաքննության նշանակելու մասին՚ որոշումը ª խափանման միջոց կալանքի մասով: Վերաքննիչ դատարանի պաճառաբանությունները և եզրահան•ումը. Վերաքննիչ դատարանը հետազոտելով բողոքը և ԵԱՔԴ/0106/01/17 քրեական •ործի հավելվածը, հան•ում է այն հետևության որ վերաքննիչ բողոքը պետք է թողնել առանց քննության` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 292 հոդվածի համաձայն՝ քրեական •ործն իր վարույթ ընդունած դատավորը, իսկ քրեական դատարանում •ործը կոլե•իալ կազմով քննելիս նաև դատական կազմի մյուս դատավորները հետազոտում են •ործի նյութերը և քրեական •ործը վարույթ ընդունելու պահից 15 օրվա ընթացքում կայացնում հետևյալ որոշումներից մեկը՝ 1. դատական քննության նշանակելու մասին. (…): Գործը դատական քննության նշանակելու մասին որոշման կայացման կար•ը սահմանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 293 հոդվածի երկրորդ մասով, որի համաձայն` դատական քննության նշանակելու մասին որոշման մեջ պետք է բովանդակվեն՝ մեղադրյալի մասին նշում, քրեական օրենքը, որի խախտումը վերա•րվում է մեղադրյալին, որոշում՝ խափանման միջոցները և պատճառված վնասի ապահովման միջոցները վերացնելու, փոխելու կամ ընտրելու մասին, որոշումներ՝ դատավարության մասնակիցների հարուցած միջնորդությունների, բացարկների և այլ հայտարարությունների առթիվ, որոշում՝ դատարանի կազմի մասին, որոշում` մեղադրյալի ընտրած կամ վերջինիս համար նշանակված անձին որպես պաշտպան թույլատրելու մասին, դատական նիստին կանչման ենթակա անձանց ցանկը, տեղեկություններ` դատական քննության տեղի և ժամանակի մասին, որոշում՝ սույն օրենս•րքով նախատեսված դեպքերում դռնփակ դատական քննություն անցկացնելու մասին, որոշում՝ դատավարության մասնակիցների նկատմամբ պաշտպանության միջոցներ կիրառելու մասին: Վերոնշյալ հոդվածի բովանդակությունից հետևում է, որ •ործը դատական քննության նշանակելու փուլում առաջին ատյանի դատարանը, ի թիվս այլ որոշումների, որոշում է կայացնում նաև մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտելու կամ չընտրելու, իսկ խափանման միջոցն ընտրված լինելու դեպքում` դրա տեսակի հիմնավոր լինելու կամ չլինելու հարցի կապակցությամբ: Խափանման միջոցի վերաբերյալ որոշումը փաստաթղթային ձևակերպման առումով ներառվում է •ործը դատական քննության նշանակելու մասին որոշման մեջ, սակայն ըստ էության հանդիսանում է ինքնուրույն դատավարական որոշում: Այսինքնª ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 300 հոդվածի իմաստով այն դատավարական ձևի շրջանակներում արտահայտում է դատարանի դիրքորոշումը՝ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու կամ չընտրելու, իսկ խափանման միջոցն ընտրված լինելու դեպքում` դրա տեսակի հիմնավոր լինելու կամ չլինելու հարցի վերաբերյալ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 376.1 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` վերաքննության կար•ով բողոքարկման ենթակա են առաջին ատյանի դատարանի՝ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու, սույն օրենս•րքում նախատեսված դեպքերում խուզարկության, առ•րավման, բժշկական հաստատություններում անձանց տեղավորման, ինչպես նաև նամակա•րության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռա•րական և այլ հաղորդումների •աղտնիության իրավունքի սահմանափակման մասին որոշումները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 381 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙԱյն դեպքում, երբ վերաքննիչ բողոքը չի համապատասխանում սույն հոդվածով սահմանված պահանջներին, բերել է այն անձը, ով չուներ այդ իրավունքը, կամ բողոքը ժամկետանց է կամ բերվել է այնպիսի դատական ակտի դեմ, որը ենթակա չէ վերաքննիչ բողոքարկման կամ բերվել է 375.4 հոդվածի պահանջի խախտմամբ, վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ այն թողնվում է առանց քննության՚: ՙԻրավական ակտերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 86 հոդվածի համաձայն` իրավական ակտը մեկնաբանվում է դրանում պարունակվող բառերի ու արտահայտությունների տառացի նշանակությամբ՝ հաշվի առնելով օրենքի պահանջները: Իրավական ակտի մեկնաբանությամբ չպետք է փոխվի դրա իմաստը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 376.1 հոդվածի 4-րդ մասի տառացի մեկնաբանման արդյունքում ստացվում է, որ դատական կար•ով բողոքարկման ենթակա են միայն կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումները: Նման իրավական դիրքորոշում է հայտնել Վճռաբեկ դատարանը Ա.Ղավալյանի վերաբերյալ ԵՔՐԴ/0299/01/08 •ործով 2008թ. նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ: Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի և Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշման լույսի ներքո •նահատելով սույն որոշմամբ արձանա•րված փաստերը, Վերաքննիչ դատարանը հան•ում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի` 2017թ. հուլիսի 10-ի թիվ ԵԱՔԴ/0106/01/17 որոշման դեմ բերված սույն վերաքննիչ բողոքը պետք է թողնել առանց քննության, քանի որ բողոքարկվել է առաջին ատյանի դատարանի` ԵԱՔԴ/0106/01/17 •ործով 2017թ. հուլիսի 10-ի ՙՔրեական •ործը դատաքննության նշանակելու մասին՚ որոշումըª Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու մասով, այսինքն որոշում, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 376.1 հոդվածի 4-րդ մասի ուժով չի կարող բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան: Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 379 և 381 հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը թողնել առանց քննությանª այն վերաքննիչ բողոքարկման ենթակա չլինելու հիմքով: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 08-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 29 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 08-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 29 թերթից |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-26515/17 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 07-05-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 03-05-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Դ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սարգիս Պետրոսյան մյուսը` Դավիթ Հովսեփյան Դավիթ Վաչեի Հովսեփյան Վերաքննիչ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը համարել հարգելի և վերականգնել : Բողոքը բավարարել : Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Կենտրոն/`Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի /ՀՀ քր. օր.175 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին , 3-րդ , 4-րդ կետերով , 34-177 հոդ. 2-րդ մասի 3-րդ կետով , ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 6 տարի 6 ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 22.03.2018թ. դատավճիռը պատժի մասով`Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կիրառմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում`9 տարի ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 16-05-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 16-05-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռուբիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 17-05-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-05-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դավիթ Վաչեի Հովսեփյան մյուսը` Սարգիս Պետրոսյան Վերաքննիչ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը համարել հարգելի և վերականգնել : Բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Կենտրոն/`Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 22.03.2018թ. դատավճիռը պատժի մասով`Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածը: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 22-05-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-06-2018 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 22-05-2018 |
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2-րդ |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Մեղադրողի չներկայանալու կապակցությամբ դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-07-2018 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 08-06-2018 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2-րդ |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Պաշտպանի չներկայանալու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-09-2018 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 17-07-2018 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2-րդ |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Պաշտպանի դիմումի, ինչպես նաև դատարանի կազմի համալրված չլինելու կապակցությամբ դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-10-2018 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 05-09-2018 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2-րդ |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Մեղադրողի և պաշտպանի չներկայանալու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 31-10-2018 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 04-10-2018 |
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2-րդ |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Պաշտպանի և մեղադրողի դիմումների կապակցությամբ դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 28-11-2018 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 31-10-2018 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2-րդ |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Դատարանի կազմի համալրված չլինելու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-12-2018 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 28-11-2018 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2-րդ |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-01-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2-րդ |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 28-02-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2-րդ |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 28-02-2019 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵԱՔԴ/0103/01/17 28 փետրվարի 2019թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Դ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Լ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Ս.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ Դ.ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրողի և պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքները` Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճռի դեմ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2017 թվականի ապրիլի 08-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14104717 քրեական գործը: 2017 թվականի ապրիլի 13-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին: 2017 թվականի ապրիլի 13-ին որոշում է կայացվել Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին: 2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով, 2017 թվականի հունիսի 08-ին մեղադրյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին 13.04.2017 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով: 2017 թվականի հունիսի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճռով` դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ. Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտվել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Վճռվել է նաև. Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, տուշը, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ <<պերսեն>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ <<կետոնալ>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ <<վալերիանկա>> տեսակի դեղամիջոցը, <<հիմալայա>> գրառմամբ քսուկը, <<Մերի կեյ>> գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին <<ՄՏՍ Հայաստան>> ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` <<Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ>> ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող <<Ամերիաբանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի` դատավճռի անհստակությունը վերացնելու մասին 27.04.2018թ. որոշման համաձայն. Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի` Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի վերաբերյալ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռի 12-րդ էջի հինգերորդ պարբերության երրորդ տողում առկա <4 (չորս) տարի> գրառումը փոխարինել <6 (վեց) տարի> գրառմամբ, իսկ դատավճռի <Վճռեց> հատվածը ձևակերպել հետևյալ կերպ. <Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով ՝ ազատազրկման 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նշանակված պատժից ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված` Ա.Կուկուրեկովայից հափշտակված պայուսակը, սանրը, թվով 2 շրթներկերը, հարդարման պարագան, թվով 5 մազակալները, թվով 2 հաբ <<պերսեն>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով 5 հաբ <<կետոնալ>> տեսակի դեղամիջոցը, թվով մեկ սրվակ <<վալերիանկա>> տեսակի դեղամիջոցը, <<հիմալայա>> գրառմամբ քսուկը, <<Մերի կեյ>> գրառմամբ անձեռոցիկի տուփը, շագանակագույն տուփով քսուկը, ականջակալը, կրակայրիչը, գրիչ-մարկերը, Սարգիս Պետրոսյանի մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 2 հատ ուկրաինական 2 գրիվնի և թվով 2 հատ ուկրաինական 1 գրիվնի թղթադրամները վերադարձնել տուժող Աննա Կուկուրեկովային: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված` 2017 թվականի ապրիլի 19-ին <<ՄՏՍ Հայաստան>> ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը, վկա Ա.Գազարովի կողմից ներկայացված` <<Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ>> ՓԲ ընկերությունից 2017 թվականի մայիսի 15-ին ստացված թիվ 01/1բգ-198 գրությունը և 2017 թվականի հունիսի 01-ին <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ից ստացված Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գործող <<Ամերիաբանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող բանկոմատի տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել մեղադրող Դ.Մնացականյանը և ամբաստանյալ Դ.Հովսեփյանի շահերի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը: Գործի փաստական հանգամանքները. Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ 2017թ. ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03-֊ի սահմաններում, ընկերոջ՝ ՍարգիսՊետրոսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, ապօրինի բնակարան մուտք գործելու և որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներով կատարել է ավազակային հարձակում։ Այսպես. 2017թ. ապրիլի 6-ին ընկերը՝ Սարգիս Պետրոսյանը Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է <Շանգրիլա> խաղատան խաղավար ԱննաԿուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափշտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել։ Համաձայնելով ընկերոջ առաջարկությանը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ժամը 03-ի սահմաններում, նախօրոք իրենց հետ ատրճանակ, էլեկտրահարող սարք և դանակ վերցնելով գնացել են Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի մոտ, որտեղ Դավիթ Հովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 9-րդ բնակարանի բաց պատշգամբ և օգտվելով պատշգամբի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը։ Ձայներից ԱննաԿուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել և ննջասենյակից դուրս են եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպես զենք օգտագործով էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ատրճանակի միջոցով ԱննաԿուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքներ հնչեցնելով գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել։ Ապա,դիմադրությունը կոտրելու նպատակով, Դավիթ Հովսեփյանը, Էլեկտրահարել և վնասել է ԱննաԿուկուրեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանում փնտրելով հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ընդհանուր շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք. 700 ԱՄՆդոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀդրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր ու դիմել են փախուստի։ (…): Սարգիս Սոսի Պետրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ 2017թ. ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03-ի սահմաններում, ընկերոջ՝ Դավիթ Հովսեփյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, ապօրինի բնակարան մուտք գործելու և որպեսզ ենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներով կատարել է ավազակայի նհարձակում։ Այսպես. 2017թ. ապրիլի 6-ին Սարգիս Պետրոսյանը ընկերոջը՝Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է <Շանգրիլա> խաղատան խաղավար Աննա Կուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափշտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել։ Համաձայնելով ընկերոջ առաջարկությանը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ժամը 03-ի սահմաններում, նախօրոք իրենց հետ ատրճանակ, էլեկտրահարող սարք և դանակ վերցնելով գնացել են Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի մոտ, որտեղ ԴավիթՀովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 9-րդ բնակարանի բաց պատշգամբ և օգտվելով պատշգամբի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը։ Ձայներից Աննա Կուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել և ննջասենյակից դուրս են եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպեսզ ենք օգտագործելով էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ ատրճանակի միջոցով Աննա Կուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքներ հնչեցնելով գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել։ Ապա, դիմադրությունը կոտրելու նպատակով, Դավիթ Հովսեփյանը, էլեկտրահարել և վնասել է Աննա Կուկուրեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանում փնտրելով հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ընդհանուր շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք. 700 ԱՄՆ դոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀ դրամ,ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր ու դիմել են փախուստի։ Այսինքն Սարգիս Պետրոսյանը կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով : Բացի այդ Սարգիս Պետրոսյանը, Աննա Կուկուրեկովայի պայուսակից վերցնելով վերջինիս կողմից շահագործվող <Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ> ՓԲԸ-ի բանկային քարտը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ժամը 16:34-ին, 16:35-ին և 16:37-ին, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Օհանով 21 հասցեում գտնվող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից փորձել է գողանալ զգալի չափ հանդիսացող,համապատասխանաբար երկու անգամ 150.000 ՀՀ դրամ և 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներում ավարտին չի հասցրել, այն է՝ սխալ <pin> կոդ հավաքելու պատճառովգ ործարքների փորձերը մերժվել են: (…): Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Դատախազը վկայակոչելով վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է. Բողոքը բավարարել. բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. մարտի 22-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 դատավճիռը պատժի մասով և փոփոխել՝ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 6 տարի 6 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 3 տարի 2 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 9 տարի ժամկետով։ Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով. Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետ նաև դատարան/ թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 գործով ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թույլ է տվել դատական սխալ, այսինքն՝ նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա, մասնավորապես թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների դրույթների խախտումներ, որոնց արդյունքում Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ 6 տարի 9 ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն ի զորու չէ ապահովելու քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրագործումը, ուստի գտել է, որ դատավճիռը Սարգիս Պետրոսյանի պատժի մասով ենթակա է բեկանման և փոփոխման: Բողոքի հեղինակը գտել է, որ դատարանի կողմից ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմ է, քանի որ դատարանն անտեսել է ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցանքների հանրային բարձր վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։ Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ 12.02.2009թ. ԵՇԴ/0029/01/08/ գործով կայացված որոշման իրավական դիրոշումներում: Բողոքի հեղինակը գտել է նաև, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռում Սարգիս Պետրոյանի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի մասին նշումն իր արտացոլումը չի գտել դատարանի կողմից նշանակված պատժաչափում։ Ս.Պետրոսյանի նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել Ս.Պետրոսյանի կողմից հանցանքների կատարման եղանակը և հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, մասնավորապես այն, որ Սարգիս Պետրոսյանն է ընկերոջը՝ Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է <Շանգրիլա> խաղատան խաղավար Աննա Կուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել։ Իսկ Դ.Հովսեփյանը, համաձայնելով և ընդունելով Ս.Պետրոսյանի առաջարկը, միմյանց միջև հստակ դերաբաշխում կատարելով, իրականացրել են նշյալ ավազակային հարձակումը. Դավիթ Հովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է տուժող Ա.Կուկոտեկովայի բնակարանի բաց պատշգամբ և, օգտվելով պատշգամբի դռան բաց լինելու հանգամանքից, ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը։ Այնուհետև ձայներից Աննա Կուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել են և նեջասենյակից դուրս եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպես զենք օգտագործվող էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ ատրճանակի միջոցով Աննա Կուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքներ հնչեցնելով՝ գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել։ Ապա դիմադրությունը կոտրելու նպատակով՝ Դավիթ Հովսեփյանն էլեկտրահարել և վնասել է Աննա Կուկոտեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանում փնտրելով հայտնաբերել և հափշտակել են զգալի չափերով՝ ընդհանուրը շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք 700 ԱՄՆ դոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀ դրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր ու դիմել են փախուստի։ Բողոք բերած անձը հարկ է համարել արձանագրել, որ Սարգիս Պետրոսյանը, շարունակելով իր հանցավոր մտադրությունը Աննա Կուկուրեկովայի բնակարանից հափշտակված պայուսակից վերցնելով վերջինիս կողմից շահագործվող <Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ> ՓԲԸ-ի բանկային քարտը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 16:34-ին, 16:35-ին և 16:37-ին, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Օհանովի 21 հասցեում գտնվող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից փորձել է գողանալ զգալի չափ հանդիսացող, համապատասխանաբար երկու անգամ 150.000 ՀՀ դրամ և 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներում ավարտին չի հասցրել, այն է՝ սխալ pin կոդ հավաքելու պատճառով գործարքների փորձերը մերժվել են։ Բողոքի հեղինակը պատճառաբանել է նաև, որ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել նաև ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63 հոդվածի 4-րդ կետով նախատեսված ծանրացնող հանգամանք դիտվող հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դերը մասնավորապես ակտիվություն է դրսևորվել նախաձեռնողականության, Դավիթ Հովսեփյանին ավազակային հարձակման առաջարկ կատարելու հարցերում։ Բողոքի հեղինակը գտել է նաև, որ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը պարտավոր էր անդրադառնալ նրա արարքի սոցիալական հետևանքներին, ինչպես նաև հաշվի առնել հանցագործության անմիջական օբյեկտի դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը։ Բողոքում պատճառաբանվել է նաև, որ դատարանը Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով պատիժ նշանակելիս և պատժաչափ որոշելիս պետք է հաշվի առներ վերը նկարագրված հանգամանքները։ Ուստի՝ պատժի նպատակներին հասնելու, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանին ուղղելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, նրա կոդմից հետագայում նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու նկատառումներից ելնելով, ինչպես նաև հաշվի առնելով հանցագործության կատարման հանգամանքները, ամբաստանյալի մեղքի տեսակն ու աստիճանը հանրորեն վտանգավոր հեցտևանքների առաջացման հարցում՝ բողոք բերած անձը գտել է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրԵնսգրքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 6 տարի 6 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 3 տարի 2 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում ամբաստանյալ Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 9 տարի ժամկետով։ Ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի շահերի պաշտպան Լ.Մկրտրչյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական գործով 22.03.2018թ. կայացրած դատավճիռը և փոփոխել և կայացնել նոր դատական ակտ` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդության և պատիժը մեղմացնող այլ հանգամանքների առկայության հիմքերով: Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով. Բողոքի հեղինակը նշել է, որ դատարանն իր պաշտպանյալի նկատմամբ կայացնելով ազատազրկման ձևով պատիժ հաշվի չի առել, որ իր պաշտպանյալը ունի առողջական խնդիրներ և ազատված է եղել պարտադիր զինվորական ծառայությունից: Պաշտպանը հարկ է համարել նշել, որ այդպիսի հիվանդությունը հանդիսանում է նաև ՀՀ կառավարության 2017թ-ի 800-ն որոշման մեջ նշված այն հիվանդություններից մեկը, որն անհամատեղելի է պատիժը կրելուն, այսինքն` այդպիսի հիվանդությունը հանդիսանում է խոչընդոտ: Միաժամանակ դատարանը չի գնահատել իր պաշտպանյալի վերաբերյալ առկա բազմաթիվ դրական բնութագրերը, ինչպես պաշտպանյալիս ճանաչողներին կողմից տրված այնպես էլ քրեակատարողական հիմնարկի ղեկավարության կողմից տրված տեղեկանքը: Բողոքի հեղինակը գտել է, որ իր պաշտպանյալը չի կարող պատիժը կրել ազատազրկման ձևով, քանի որ առաջնային և էական հանգամանքը հանդիսանում է այն հիվանդության առկայությունը, որը սահմանված է ՀՀ Կառավարության 2017թ-ի թիվ 800-Ն որոշմամբ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ բողոքներում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով ներկայացված քրեական գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի /ամբաստանյալ Ս.Պետրոսյանի մասով/ և ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի շահերի պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` /…/ 6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը /…/>: Ինչպես հետևում է վերը նշվածից, կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր: Այսինքն՝ դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև՝ դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում` ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>: Մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է, հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ` դատարան/ հետևությունները` ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժատեսակի և պատժաչափի համաչափության վերաբերյալ: Իսկ ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի շահերի պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է, հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք դատարանի հետևությունները` ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ: Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի առնչությամբ, նշված հարցերին պատասխանելու համար, վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնել խնդրո առարկային առնչվող փաստական հանգամանքների վերլուծությանը, ստորև մեջբերված իրավադրույթների, իրավական դիրքորոշումների և դրանցից բխող դատողությունների լույսի ներքո: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/>: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները>: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով>: </…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/: </…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: /…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /…/> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/: </…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/: Հարկ է արձանագրել, որ դատարանն ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրանց կատարած արարքների հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, ամբաստանյալների անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Որպես ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի անձը բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել նրա դրական բնութագրերը տրված Երևան քաղաքի Արհեստավորների 2-րդ փողոցի, Նոր Նորքի Մոլդովական 3 շենքի բնակիչների կողմից, խնամքին երկրորդ խմբի հաշմանդամ (հիմք՝ ՀՀ սոցիալական ապահովության թիվ 045985 տեղեկանքը) հոր առկայությունը, վատառողջ լինելը՝ ախտորոշվել է սրտի ռիթմի հաղորդականության խանգարում վերփորոքային ռիթմավարի միգրացիա, փորոքային 35 ԷՔՍ/ՕՐ, սինո-աուստիկուլյար ոչ լրիվ պաշարում 2ԱՍՏ. /խոլտեր ԷՍԳ/ (հիմք՝ առողջական վիճակի հետազոտման քարտեր): Որպես ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի անձը բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել, որ նա բնութագրվում է դրական /հիմք` Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասի բնակիչների ստորագրությամբ հաստատված բնութագիրը/, ունի առողջական խնդիրներ այն է՝ հմ. 7908 հիվանդության պատմագրի համաձայն՝ Սարգիս Պետրոսյանի մոտ ախտորոշվել է ձախ ստորին վերջույթի սրունքի խորանիստ երակների ենթասուր ֆլեբոթրոմբոզ, մասնակի ռեկանալիզացիա, երակային արյան շրջանառության սուբկոմպլեքսացիա, փայծաղի իշեմիկ օջախներ, լյարդի եզակի կալցիֆիկատ: Որպես ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առել այն, որ նրանք առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր են ճանաչել, զղջացել են կատարած արարքի համար, տվել են խոստովանական ցուցմունքներ: Դատարանն ամբաստանյալներ Սարգիս Պետրոսյանի և Դավիթ Հովսեփյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել: Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, դրա հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, նախ անդրադառնալով ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության հարցին, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. Դատարանն ըստ էության արձանագրել և հաշվի է առել վերը վկայակոչված այն բոլոր հանգամանքները, որոնք բնութագրում են ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի անձը և հանդիսանում են հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որպիսիք արդեն իսկ իրենց փաստացի արտացոլումն են ստացել ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժաչափում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի կատարած հանցանքների՝ վերը ներկայացված հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, նրան մեղսագրվող կոնկրետ արարքների, մեղքի դրսևորման ձևի, խախտված հասարակական հարաբերության կարևորության, տվյալ ոլորտում պետության կողմից իրականացվող քրեական քաղաքականության, հանցագործության կատարման եղանակի, ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, իրական ու օբյեկտիվ հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ արդեն իսկ նշանակված պատժի միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը: Այլ կերպ` վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակված պատիժն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից, քննարկվող դեպքում հիմնավորված է և պետք է դիտարկել համաչափ: Առկա պայմաններում, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ արդեն իսկ նշանակված պատժից ավելի խիստ պատիժ նշանակելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Վերը բերված հիմնավորումներով, մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դատարանը, քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատժատեսակի և պատժաչափի ընտրության և արդյունքում նշանակված պաիժը ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության: Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի կողմից նախաձեռնողականություն հանդես բերելուն, ապա այդ առնչությամբ մեղադրողի կողմից բերված պատճառաբանությունն ինքնին բավարար չափով փաստարկված չէ և կոնկրետ դեպքում, որպես այդպիսին վերջինիս կողմից հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դեր ունենալու հանգամանք դիտարկվել չի կարող: Նշված եզրահանգումը բխում է նաև սույն գործով ամբաստանյալներ Ս.Պետրոսյանին և Դ.Հովսեփյանին այդ մասով առաջադրված մեղադրանքների ծավալում ներառված փաստական կողմի վերլուծությունից: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով /ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի մասով/ բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան: Հետևաբար, ամբաստանյալ Սարգիս Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել: Ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա անդրադառնալով նաև, ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին և այն պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության հարցին, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. Դատարանն ըստ էության արձանագրել և հաշվի է առել վերը վկայակոչված այն բոլոր հանգամանքները, որոնք բնութագրում են ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի անձը և հանդիսանում են հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որպիսիք արդեն իսկ իրենց փաստացի արտացոլումն են ստացել վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատժաչափում: Առկա պայմաններում, ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակված պատիժն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից, քննարկվող դեպքում հիմնավորված է և պետք է դիտարկել համաչափ: Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի կատարած հանցանքի՝ վերը ներկայացված հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, նրան մեղսագրվող կոնկրետ արարքի, մեղքի դրսևորման ձևի, խախտված հասարակական հարաբերության կարևորության, տվյալ ոլորտում պետության կողմից իրականացվող քրեական քաղաքականության, հանցագործության կատարման եղանակի, ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, իրական ու օբյեկտիվ հիմք չեն տալիս հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը: Այլ կերպ` ասած, ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն ամբաստանյալի կողմից ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված են: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, դատարանն ամբաստանյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և չափի, ինչպես նաև այն ռեալ /իրական/ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար` սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը այդ մասով ևս բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան: Հետևաբար, նշվածի վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են և այն բավարարելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող: Ինչ վերաբերում է վատառողջ լինելուն, այն պատիժը կրելուն խոչընդոտելու վերաբերյալ պաշտպանության կողմի պատճառաբանություններին, ապա այդ հարցին հնարավոր է անդրադառնալ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի առկայության պայմաններում, դրա կատարման հետ կապված հարցերի լուծման փուլում: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 313-րդ հոդվածով վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի և Սարգիս Սոսի Պետրոսյանի վերաբերյալ, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճիռը թողնել անփոփոխ, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքները մերժել: Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 28-02-2019 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 24-05-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 6 հատորից. 271, 300, 89, 179, 107, 185 թերթերից |
| Գործին կից նյութեր | հավելվածը`31 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 24-05-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 6 հատորից. 271, 300, 89, 179, 107, 185 թերթերից |
| Գործին կից նյութերը | հավելվածը`31 թերթից |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-17704/19 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-09-2022 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 19-09-2022 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դավիթ Հովսեփյան Բողոքը բավարարել : Բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Կենտրոն/` <<Հանցավոր արարքները և նշանակված պատիժները նոր օրենքին համապատասխանեցնելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> 20.07.2022թ. որոշումը՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.03.2018թ. դատավճռով դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը համապատասխանեցնել նոր օրենքիով նախատեսված պատժաչափին : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 03-10-2022 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 03-10-2022 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 05-10-2022 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-10-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Դատավորի փոխարինում
| Փոխարինման ամսաթիվ | 20-10-2022 |
|---|---|
| Բացակայող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Փոխարինող դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարդանյան |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-10-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատավարության մասնակիցների դատական նիստին չներկայանալու, վերջիններիս կողմից ծանուցագրերը ստացված լինելը հավաստող փաստաթղթերի բացակայության, ինչպես նաև պաշտպանի կողմից դատական նիստը հետաձգելու վերաբերյալ ներկայացրած միջնորդության պատճառներով։ |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-11-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-12-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 13-12-2022 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0103/01/17 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան Նախագահող դատավոր՝ Ջ.Հայրապետյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի, Դատավորներ՝ Ա.Վարդանյանի, Կ.Մարդանյանի, քարտուղարությամբ՝ Ա.Մարտիրոսյանի, մասնակցությամբ՝ պաշտպան՝ Լ.Մկրտչյանի, «13» դեկտեմբերի 2022թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշման դեմ դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռով Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2017 թվականի ապրիլի 10-ից։ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշմամբ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու մասին պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանի միջնորդությունը մերժվել է: 2. 2022 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լուսինե Մկրտչյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը: Թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 գործով նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2022 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ.Ռշտունի, Ա.Վարդանյան) և 2022 թվականի հոկտեմբերի 4-ին հանձնվել նախագահող դատավորին: Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության՝ հոկտեմբերի 21-ին: Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու՝ արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր ներգրավվել է դատավոր Կ.Մարդանյանը: 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է պաշտպան Լ.Մկրտչյանի միջնորդությունը՝ դատական նիստը ավելի վաղ վերանշանակելու վերաբերյալ: Նշված միջնորդության լուծումը հետաձգվել է` դատական նիստի ընթացքում քննարկելու համար: Վերաքննիչ բողոքի հիմքը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը. 3. Բողոքաբերն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է հետևյալը. «(...) Առաջին ատյանի դատարանը իր որոշումը ձևակերպել է այնպես, ինչպես նշված է ՀՀ քրեակատարողական նոր օրենսգրքի 30-րդ գլխի վերնագիրն է մինչդեռ միջնորդությամբ այլ պահանջ է ներկայացվել՝ ներկայացվել է բացառապես պատժաչափի համապատասխանեցման վերաբերյալ միջնորդություն: (...) Մինչ անդրադառնալը, թե Առաջին ատյանի դատարանը որ միջազգային պայմանագրերը և նյութական օրենքն է ոչ ճիշտ կիրառել պետք է անդրադառնալ մի շատ կարևոր հարցին, թե սույն գործով փաստերի ըստ դատավճռով հաստատված և կիրառված օրենքի, ի՞նչ հասկանալ պատժի առավելագույն շեմ ասելով: Ինչպես ընդունված է և ամրագրված է ՀՀ օրենսդրությամբ պատժի նշանակման հարցերը տեղ են գտել նյութական քրեական օրենքում և մասնավորապես ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում: Սակայն ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգրքում տեղ գտած որոշակի նորմեր իրենց բովանդակությամբ ոչ թե դատավարական նորմեր են թեև դատավարական օրենսգրքում են տեղ գտել, այլ նյութական նորմեր են, քանի որ փաստական և իրավական հետևանքներ են առաջացրել մեղադրյալի համար: Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասը վերաբերում է պատժի նշանակմանը, պատժաչափի ընտրության հարցին, այսինքն՝ քրեադատավարական նորմը իր գործողության ժամանակ վերաճում է նյութական քրեական օրենքի և ուղղակիորեն ազդեցություն է ունենում պատժի չափը որոշելիս և նշանակելիս, ուստի այս պայմաններում այդ իրավանորմը դիտարկել որպես քրեադատավարական իրավանորմ, այդքան էլ տեղին չէ և համահունչ չէ: (...) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վերոնշյալ մեկնաբանության համատեքստում հաշվի առնելով որ գործի դատական քննության նկատմամբ արագացված կարգ կիրառելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի մեղադրյալը իր մեղքն ընդունի, չլինի տուժողի կողմից որևէ առարկություն և դատարանին համապատասխան միջնորդություն և դրա բավարարում օրենսդիրը այս պայմանների առկայության դեպքում թեև քրեադատավարական, սակայն իր իմաստով, արժեքով, հետևանքի առաջացմամբ նախատեսել է մի նորմ, որն ուղղակի ազդում է պատժի նշանակման վրա, ուստի այն Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի լույսի ներքո ինքնուրույն, նյութական քրեական օրենք է: Վերլուծելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասը իր էությամբ, նշանակությամբ նյութական օրենք է, ուստի այն պետք է դիտարկել և վերլուծել, թե արդյո՞ք այդ նորմի կիրառմամբ պատժի նշանակումը և պատժաչափի առավելագույն շեմը խիստ է թե ոչ: Ինչպես վերևում նշվել է, նշված իրավանորմի կիրառելիս օրենսդիրը սահմանել առավելագույն պատժաչափ այն է 6 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժաչափ և դատարանները չունեն հայեցողական այն հնարավորությունները, որոնք ընձեռում են ըստ էության, դասական կարգով գործերի քննության արդյունքում պատիժ նշանակելիս պատժաչափը որոշելիս արդարության սկզբունքին համապատասխան: Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս չէր կարող դատապարտյալի նկատմամբ նշանակել 6 տարի 6 ամիս ժամկետից ավելի ժամկետով պատժաչափ, քանի որ ինչպես նշվեց, դատական քննության արագացված կարգ է կիրառվել և օրենսդիրը այդ դեպքում հստակ սահամանում է պատժաչափի առավելագույն շեմը, ուստի այս համատեքստում 6 տարի 6 ամիս ժամկետը այն առավելագույն շեմն է, որը օրենսդիրը նախատեսել է և այն համեմատելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի օրինակ նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշված 10 տարի ժամկետի հետ, որը վերաբերելի է և կիրառելի է դասական կարգով գործի քննության ժամանակ պատժաչափ որոշելիս: Սակայն երբ օրենսդիրը նշում է, որ եթե մեղադրյալը իրենց մեղավոր է ճանաչում, առկա չէ տուժողի բողոք և դատարանը համոզվում է ներկայացված միջնորդության էությունը մեղադրյալի հասկացվածության, ընկալելի լինելու հարցում, ապա կիրառում է արագացված կարգ և այդ պայմաններում կաշկանդված է բացառապես օրենսդրի սահմանած պատժաչափով,ուստի այն ոչ թե քրեադատավարական նորմ է, այլ այն կիրառելու ուժով վերաճում է նյութական քրեական նորմի, որը պետք է դիտարկել Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի պաշտպանության ներքո: Վերլուծելով որ վերը նշված նորմը ոչ թե քրեադատավարական նորմ է, այլ նյութական նորմ, ուստի այն հետադարձ ուժ կիրառելու առումով պետք է դիտարկել նույն Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի լույսի ներքո, որպիսին առկա է սույն դեպքում: Դատապարտյալի նկատմամբ կիրառվել է վերը նշված վերլուծության իմաստով պատժի առավելագույն պատժաչափից մի փոքր պակաս պատժաչափով պատիժ այն հոդվածով, որի նվազագույն շեմը իջեցվել է ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով, իսկ մի կետը դարձել է որակյալ, որի համար նախատեսված է առավել խիստ պատժաչափ, որը ինչպես Առաջին ատյանի դատարանն է նշել, կիրառելի չէ իր խստության աստիճանով և ոչ կիրառման ենթակա լինելու հիմքով: Առաջին ատյանի դատարանի մեկնաբանությունը սխալ է այն առումով, որ դատապարտյալը դատապարտվել է 3 կետով նշված արարքները կատարելու համար, որից մեկը ներկա պահին որակյալ է և չի համապատասխանում նշանակված պատժաչափին, քանի որ պատիժը նշանակվել է 3 կետի համար, իսկ ներկա պահին գործող քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ընդամենը 2 կետն է, որը համապատասխանում է նախկինին: Դատապարտյալի համար որոշակի չէ, թե այս պահին, գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի որ նորմերի համար է շարունակում պատիժ կրել այն պայմաններում, երբ օրենսդիրը անգամ նախկինում գործող դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ սահմանելու էր նվազագույնը 5 տարի ժամկետից մինչ 6 տարի 6 ամիս ժամկետով պատժի նշանակման հայեցողական լիազորություն դատարանի համար, քանի որ այդ հոդվածի այդ մասի նվազագույն շեմը իջեցվել է, իսկ դատապարտյալը փաստացի կրել է այդ նվազագույն շեմից ավելի ժամկետով պատիժ ներկա պահին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ ե 5-րդ կետերով նշված արարքի կատարման համար, իսկ 3-րդ մասի 2-րդ կետով արարքը իր սանկցիայի խստության պատճառով ենթակա չէ կիրառման, այսինքն դատապարտյալը չի կարող կրել ավելի խիստ պատիժ այս պահին, քան ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքով էր նախատեսված: Ավելին այն համարվում է դատապարտյալի հանդեպ անմարդկային վերաբերմունք, խոշտանգում: Քանի որ դատապարտյալը ունի հաշմանդամ մեկ ծնող, այս ամենը անուղղակիորեն ազդում է նան հաշմանդամ ծնողի իրավունքների վրա և ևս դիտարկվում է անմակարդկային Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի իմաստով վերաբերմունք հաշմանդամ անձի ծնողի հանդեպ, այսինքն այս պայմաններում առկա են երկու զոհ ըստ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևակերպման՝ և՛ դատապարտյալը, որը ունի առողջական խնդիրներ, և՛ իր հաշմանդամ միակ ծնողը: (...)»: 4. Վերոգրյալի հիման վրա դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշումը և բավարարել ներկայացված միջնորդությունը: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 5. Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը. «(...) Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռով Դ.Հովսեփյանը դատապարտվել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանքները կատարելու համար 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազատազրկման՝ առանց գույքի բռնագրավման: Մասնավորապես՝ Դ.Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, բնակարան ապօրինի մուտք գործելով, զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ կատարված ավազակության համար: 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում ավազակության համար: Նշված հոդվածի 2-րդ մասում ներառված են Դ.Հովսեփյանին մեղսագրված որակյալ հատկանիշներից երկուսը՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ և զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կատարված ավազակությունը: Մինչդեռ նոր օրենսգիրքն առավել խիստ պատասխանատվություն է սահմանել Դ.Հովսեփյանին մեղսագրված բնակարան ապօրինի մուտք գործելով կատարված ավազակության համար, այն է՝ ազատազրկում՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով: Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ դատապարտյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված արարքը համընկնում է Նոր քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված արարքին: Ինչ վերաբերում է բնակարան ապօրինի մուտք գործելու որակյալ հատկանիշին, ապա այն չի կարող հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը խստացնող նոր օրենք: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում էր պատիժ՝ ազատազրկում՝ վեցից տասը տարի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, իսկ Նոր օրենսգրքի 252-րդ ազատազրկում հինգից տասը տարի ժամկետով: Այս համեմատությունից բխում է, որ օրենսդիրը փոփոխության է ենթարկել Նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետը (սանկցիան)՝ ի տարբերություն նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ վեց տարվա ժամկետով ազատազրկման փոխարեն նախատեսելով հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում: Այլ կերպ՝ այս դեպքում նույնն է մնացել սանկցիայի առավելագույն չափը, սակայն իջեցվել է նվազագույն չափը: Մեջբերված իրավական նորմերի և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով որոշման մեջ հաստատված հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի ժամկետը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի ժամկետից ավելի մեղմ լինելու հանգամանքը չի կարող հիմք հանդիսանալ դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով նշանակված պատժի հետադարձության կարգով փոփոխելու համար, քանի որ վերջինս դատապարտվել է ազատազրկման՝ 6 տարի 3 ամիս ժամկետով, ինչը ներառված է Նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդված 2-րդ մասով նախատեսված սանկցիայում: Ուստի միջնորդություն ներկայացրած անձի փաստարկը՝ պատժի նվազագույն շեմի փոփոխության հիմքով դատապարտյալ Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու վերաբերյալ, հիմնավոր չէ: Ինչ վերաբերում է փաստաբան Լ.Մկրտչյանի այն փաստարկին, որ եթե սանկցիան սահմաներ հինգից տաս տարի, այլ ոչ թե վեցից տաս տարի ժամկետով ազատազրկում, ապա դատարանն Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ վեց տարի երեք ամսվա փոխարեն կնշանակեր հինգ տարի երեք ամիս ժամկետով ազատազրկում, Դատարանն գտնում է, որ փաստաբանի նշված փաստարկը կառուցված է ռետրոսպեկտիվ կարգով անձի պատիժը մեղմացնող քրեական նոր օրենքի հնարավոր կիրառելիության ենթադրության վրա և չունի օրենսդրական հիմնավորում: (...)»: Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. 6. Դատական նիստի ընթացքում դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանը վերոնշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով այն բավարարել: 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Լ.Մկրտչյանի կողմից ներկայացված դատական նիստը ավելի վաղ վերանշանակելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննարկվել և մերժվել է: Նույն նիստի ընթացքում Պաշտպանը միջնորդել է հետաձգել գործի քննությունը և իրեն ժամանակ տրամադրել՝ բացարկի գրավոր միջնորդություն ներկայացնելու համար: 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ի դատական նիստը հետաձգվել և վերանշանակվել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ին: Պաշտպան Լ.Մկրտչյանի կողմից ներկայացված բացարկի գրավոր միջնորդություն Վերաքննիչ դատարանում չի ստացվել: 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում Պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանի ողջ կազմին, առանձին նաև նախագահող դատավոր Ա.Նիկողոսյանին հայտնեց բացարկի բանավոր միջնորդություններ, որոնք Վերաքննիչ դատարանի և դատավոր Ա.Նիկողոսյանի արձանագրային, պատճառաբանված որոշումներով մերժվեցին (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը): Պաշտպանը նաև միջնորդեց դատավարության մասնակից դարձնել դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի հորը՝ Վաչե Հովսեփյանին: Նշված միջնորդությունը Վերաքննիչ դատարանի արձանագրային որոշմամբ մերժվեց (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը): Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները: 8. Պատասխանելով սույն որոշման 7-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կատարված հանցանքները և դրանց համար նշանակված պատիժները նոր օրենքին համապատասխանեցնելու համար միջնորդությունը ներկայացվում է դատական ակտը կայացրած առաջին ատյանի դատարան: 2. Միջնորդություն ներկայացնելու իրավունք ունեն դատապարտյալը, նրա օրինական ներկայացուցիչը, փաստաբանը՝ համապատասխան օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ եռամսյա ժամկետում: 3. Միջնորդությունը ներկայացնում է դատախազը, եթե համապատասխան օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ եռամսյա ժամկետում, սույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված անձինք միջնորդություն չեն ներկայացրել: Դատախազը միջնորդությունը ներկայացնում է սույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված եռամսյա ժամկետը լրանալուց հետո` մեկամսյա ժամկետում: 4. Միջնորդության քննությունն իրականացվում է դատախազի, դատապարտյալի, նրա օրինական ներկայացուցչի և առկայության դեպքում՝ փաստաբանի մասնակցությամբ: 5. Միջնորդության քննությունն սկսվում է միջնորդություն ներկայացրած անձի կողմից այն ներկայացնելով, որից հետո դատարանը լսում է դատավարության մյուս մասնակիցների կարծիքները: Անհրաժեշտության դեպքում դատարանը կարող է հարցեր ուղղել միջնորդություն ներկայացրած անձին և մյուս մասնակիցներին: 6. Միջնորդության քննության արդյունքում դատարանը որոշում է կայացնում դատապարտյալին վերագրվող հանցավոր արարքները և նշանակված պատիժները նոր օրենքին համապատասխանեցնելու կամ միջնորդությունը մերժելու մասին: 7. Որոշման մեջ նշվում է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետը, որին համապատասխանում է դատապարտյալի արարքը, ինչպես նաև այն պատիժը և պատժաչափը, որին համապատասխանում է դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը և պատժաչափը»: «ՀՀ քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» օրենքի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքին համապատասխան դատապարտված և պատիժ չկրած կամ պատիժ կրող անձանց նկատմամբ կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնք կրել են պատիժը, սակայն ունեն դատվածություն, նշանակված, կիրառվող կամ կիրառված պատժի ժամկետը համապատասխանեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքին այն դեպքերում, երբ դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված պատիժն ավելի խիստ է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից` հաշվի առնելով նաև Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի: 2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ։ 3. Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ։ Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե նշանակված պատիժն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից։ Նշված դեպքերում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնք կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։ 4. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե դա նախատեսված է օրենքով։ 5. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած, սակայն մինչև իրավասու մարմնի կողմից եզրափակիչ դատավարական ակտը կայացնելն ուժը կորցրած միջանկյալ քրեական օրենսդրությունը հետադարձ ուժով կիրառվում է սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան։ 6. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ մասնակիորեն խստացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»: 9. Մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ավազակությունը՝ ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակումը, որը կատարվել է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: 2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝ 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 2) խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով, 3) բնակարան, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով, 4) զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ` 5) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասը տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: 3. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝ 1) առանձնապես խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով, 2) կազմակերպված խմբի կողմից, 3) առողջությանը ծանր վնաս պատճառելով` 4) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: 4. Սույն գլխում զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը), իսկ գողության միջոցով հափշտակություն կատարելու պահին` Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը): Սույն գլխում և սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից երեքհազարապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը): Սույն գլխում և սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը)»: 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով: 2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝ 1) հղի կնոջ նկատմամբ, 2) անօգնական վիճակում գտնվողի նկատմամբ, 3) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 4) առանձին դաժանությամբ, 5) զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ, 6) տեխնիկական միջոցի, հատուկ հարմարեցված սարքավորման կամ այլ առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կամ այլ եղանակով գույքի պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով, վնասելով կամ շրջանցելով կամ 7) խոշոր չափերով` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով: 3. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝ 1) հանցավոր կազմակերպության կողմից, 2) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով, 3) պատմական, գեղարվեստական կամ մշակութային առանձնակի արժեք ունեցող առարկա հափշտակելով կամ 4) առանձնապես խոշոր չափերով` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով»: 10. Այսպիսով, սույն որոշման նախորդ կետերում մեջբերված իրավական նորմերի համադրված վերլուծության լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական նոր օրենսգիրքը հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող քրեական օրենսդրության հետադարձ ուժի կիրառումն անվերապահ չի դիտարկել: Օրենսդիրը տարբերակված մոտեցում է դրսևորել՝ պայմանավորված եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտած լինելու կամ չլինելու հետ: Նման մոտեցման դրսևորման հիմքում ընկած է դատական ակտերի կայունության կամ res judicata սկզբունքը: Օրինական ուժ ստացած եզրափակիչ դատավարական ակտին վերաբերելի հետադարձ ուժի կանոնները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 3-րդ մասում: Ինչ վերաբերում է պատիժը մեղմացնող օրենսդրությանը, ապա այստեղ արդեն վճռորոշ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, թե մինչ այդ օրենսդրությունն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձանց վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ, թե ոչ: Եթե նման ակտ (օրինակ՝ մեղադրական դատավճիռ) առկա չէ, ապա պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, այսինքն տարածվում է մինչ այդ օրենսդրությունն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կատարած ֆիզիկական անձանց, քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարք կատարած իրավաբանական, ինչպես նաև այն ֆիզիկական անձանց վրա, ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության: Մասնավորապես, քրեական նոր օրենսգրքում տեղ գտած պատիժը մեղմացնող կանոնակարգումները կկիրառվեն բոլոր այն անձանց վրա, ում գործերով դեռևս օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ կամ դատավարական եզրափակիչ այլ ակտ չկա, օրինակ, եթե գործը դեռևս գտնվում է նախաքննության ընթացքում: Մինչդեռ եթե առկա է օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ, ապա պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունը, որպես կանոն, հետադարձ ուժ չունի, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նշանակված պատիժն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից: Նշված դեպքերում մեղմացնող օրենսդրությանը տրվում է հետադարձ ուժ և այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնք կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։ 11. Սույն որոշման նախորդ կետում արձանագրված վերլուծության լույսի ներքո պատասխանելով սույն որոշման 7-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ արձանագրված հետևությունները լիարժեք հիմնավորված են և բխում են ներկայացված նյութերի համակցությունից: Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ արձանագրում է, որ դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանը դատապարտվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, բնակարան, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով, զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ կատարված ավազակության համար: Ինչպես իրավացիորեն փաստել է Առաջին ատյանի դատարանը, բնակարան ապօրինի մուտք գործելով արարքը կատարելու որակյալ հատկանիշը նախատեսված է 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ 3-րդ մասի 2-րդ կետում և որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով: Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ոչ միայն չի մեղմացնում դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պատիժը, այլև ըստ էության գործող օրենսդրությունը խստացնում է այն: 12. Վերոշարադրյալի հիման վրա պետք է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ներկայացված նյութերից բխող հիմնավոր եզրահանգման, և միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում կայացնելով՝ թույլ չի տվել նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը հանգեցրել է կամ կարող էր հանգեցնել անհիմն դատական ակտ կայացնելուն, ուստի նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ և 372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-12-2022 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 10-04-2023 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 55, 90 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 10-04-2023 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 55, 90 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 24191/23 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0103/01/17
Երևան քաղաքի դատարան
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 29-05-2019 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 04-06-2019 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-05-2020 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 6 հատոր 1 հավելված |
| Գործին կից նյութերը | 5 փաթեթ |
| Այլ նշումներ | Գործն ուղարկվել է Արաբկիրի նստավայր արխիվացնելու համար |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 21-05-2020 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 6 հատոր և 1 հավելված |
ՀՀ քրեական օրենսգրքի փոփոխություններին և լրացումներին համապատասխանեցում
| Ամսաթիվ | 08-07-2022 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ/Դատապարտյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Միջնորդություն ներկայացնող | Դավիթ Հովսեփյան |
Գործը հանձնվել է դատավորին
| Ամսաթիվ | 11-07-2022 |
|---|---|
| Հանձնվել է դատավորին | |
| Անուն | Ջոն |
| Ազգանուն | Հայրապետյան |
Նշանակվել է դատաքննություն
| Ամսաթիվ | 18-07-2022 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Ուղեկցող գումարտակի աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով |
Նշանակվել է դատաքննություն
| Ամսաթիվ | 20-07-2022 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացվել է |
Կայացվել է որոշում
| Ամսաթիվ | 20-07-2022 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0103/01/17 ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՑԱՎՈՐ ԱՐԱՐՔՆԵՐԸ ԵՎ ՆՇԱՆԱԿՎԱԾ ՊԱՏԻԺՆԵՐԸ ՆՈՐ ՕՐԵՆՔԻՆ ՀԱՄԱՊԱՏԱՍԽԱՆԵՑՆԵԼՈՒ ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 20 հուլիսի 2022թ. ք.Երևան Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ դատավոր՝ Ջ.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ա.ՈՍԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` դատախազ Վ․ՓԱՅՏՅԱՆԻ փաստաբան Լ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ դատապարտյալ Դ.ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի փաստաբան Լուսինե Մկրտչյանի միջնորդությունը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2018 թվականի մարտի 22-ին դատական քննության արարագացված կարգով Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի (ընդունված՝ 18.04.2003 թ․, ՀՕ-528-Ն) (այսուհետ նաև՝ Նախկին օրենսգիրք) 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2017 թվականի ապրիլի 10-ից: Ամբաստանյալ Դ․Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դ․Հովսեփյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ․ «[Նա] 2017թ. ապրիլի 8-ին՝ժամը 03-ի սահմաններում, ընկերոջ՝ Սարգիս Պետրոսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, ապօրինի բնակարան մուտք գործելու և որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներով կատարել է ավազակային հարձակում։ Այսպես. 2017թ. ապրիլի 6-ին ընկերը՝ Սարգիս Պետրոսյանը Դավիթ Հովսեփյանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում միայնակ բնակվում է «Շանգրիլա» խաղատան խաղավար Աննա Կուկուրեկովան, ում մոտ հնարավոր է խոշոր գումար լինի, և առաջարկել է նրա բնակարանից հափշտակություն կատարելու նպատակով ավազակային հարձակում կատարել։ Համաձայնելով ընկերոջ առաջարկությանը, 2017 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03-ի սահմաններում, նախօրոք իրենց հետ ատրճանակ, էլեկտրահարող սարք և դանակ վերցնելով գնացել են Երևան քաղաքի Հ.Հակոբյան 4-րդ շենքի մոտ, որտեղ Դավիթ Հովսեփյանը, ճաղավանդակի վրայով բարձրացել է նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 9-րդ բնակարանի բաց պատշգամբ և օգտվելով պատշգամբի դռանբաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, որից հետո բացելով բնակարանի մուտքի դուռը՝ ապօրինի բնակարան է մուտք գործել նաև Սարգիս Պետրոսյանը։ Ձայներից Աննա Կուկուրեկովան և նրա ընկեր Վանիկ Թումանյանն արթնացել և ննջասենյակից դուրս են եկել միջանցք, որից հետո Դավիթ Հովսեփյանը որպես զենք օգտագործով էլեկտրահարող սարքի և դանակի, իսկ Սարգիս Պետրոսյանը՝ ատրճանակի միջոցով Աննա Կուկուրեկովայի կյանքի համար վտանգավոր բռնության սպառնալիքներ հնչեցնելով գումար և արժեքավոր իրեր են պահանջել։ Ապա, դիմադրությունը կոտրելու նպատակով, Դավիթ Հովսեփյանը, էլեկտրահարել և վնասել է Աննա Կուկուրեկովային, որից հետո հանցակիցները, բնակարանում փնտրելով հայտնաբերել և հափշտակելեն զգալի չափերով՝ ընդհանուր շուրջ 499.507 ՀՀ դրամին համարժեք 700 ԱՄՆ դոլար, կանացի պայուսակ, որի մեջ եղել է 5.600 ՀՀ դրամ, 6 ուկրաինական գրիվնի, հարդարման պարագաներ և բանկային քարտեր ու դիմել են փախուստի։»: 2022 թվականի հուլիսի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանում ստացվել է դատապարտյալ Դ.Հովսեփյանի փաստաբան Լ.Մկրտչյանի միջնորդությունը թիվ ԵԱՔԴ/0103/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռով դատապարտյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքին (այուհետ նաև՝ Նոր օրենսգիրք) համապատասխանեցնելու մասին: Ըստ ներկայացված միջնորդության՝ «(…) Վերը հոդվածների 2-րդ մասերի համեմատությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 4-րդ մասերը նույնությամբ պահպանվել են ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 2-րդ մասում, սակայն 3-րդ կետը չի պահպանվել և տեղ է գտել ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 3-րդ մասում, որի սանկցիան ավելի խիստ է, քան ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2 րդ մասով էր ամրագրված։ Ինչպես միջազգային փաստաթղթերով, այնպես էլ ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամրագրված է անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն։ Հետևաբար նման պայմաններում վերը նշված փոփոխությունը և դատապարտյալի կողմից կատարված արարքի (նախկին 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետ) համար նշանակված պատժի ժամկետը չեն կարող հետադարձ ուժ ունենալ և վատթարացնել դատապարտյալի իրավական վիճակը։ 2022 թվականի հուլիսի 10-ին կլրանա դատապարտյալի պատժի կրման 5 տարի 3 ամիս ժամկետը, այսինքն՝ դատավճռով նշանակված պատժի ժամկետից մեկ տարի պակաս ժամկետը, որը հավասար է ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով տվյալ արարքի կատարման համար նախատեսված սանկցիայի նվազագույն շեմին։ Այլ կերպ ասած, դատապարտյալը ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված սանկցիայի՝ պատժի նվազագույն ժամկետով պատիժը՝ 2022 թվականի հուլիսի 10-ի դրությամբ փաստացի, ամբողջությամբ կկրի, ինչը նշանակում է, որ դատապարտյալը ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի համար նշանակված պատիժը փաստացի օրացույցային օրով կրելուց հետո՝ ենթակա է ազատ արձակման։ (…)»: Դատական նիստի ընթացքում փաստաբան Լ.Մկրտչյանը, ներկայացնելով միջնորդությունը, պնդեց, որ այն ենթակա է բավարարման, քանի որ իր պաշտպանյալին մեղսագրված հանցանքի համար Նոր օրենսգիրքը սահմանում է ավելի մեղմ պատժաչափ, այն է` ազատազրկամ ձևով պատիժ` 5-10 տարի ժամկետով նախկին 6-10 տարվա ժամկետով ազատազրկման փոխարեն, ինչի արդյունքում Դ.Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը` 6 տարի 3 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ենթակա է համապատասխանեցման Նոր օրենսգրքին, և վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ` 5 տարի 3 ամիս ժամկետով: Դատապարտյալ Դ.Հովսեփյանը միացավ իր պաշտպանի միջնորդությանը և խնդրեց Դատարանից համապատասխանեցնել իր նկատմամբ նշանակված պատիժը Նոր օրենսգրքով սահմանված պատժին: Դատախազ Վ.Փայտյանը առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ` հայտնելով, որ Նոր օրենսգիրքը ավելի խիստ պատիժ կամ պատժաչափ չի նախատեսում դատապարտյալին մեղսագրված հանցանքի համար, ինչի արդյունքում հնարավոր կլիներ կիրառել հետադարձության կանոնները, իսկ դատապարտյալի նկատմամբ ընտրված պատժաչափը Նոր օրենսգրքով սահմանված սանկցիայի շրջանակներում է նշանակված, ուստի միջնորդությունը ենթակա է մերժման: Դատարանը, քննության առնելով փաստաբանի միջնորդությունը, լսելով կողմերի կարծիքները, հանգում է եզրակացության, որ դատապարտյալ Դ.Հովսեփյանի փաստաբան Լ.Մկրտչյանի միջնորդությունը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»: Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ոչ ոք չի կարող հանցագործության մեջ մեղադրվել որևէ արարք կատարելու կամ անգործության համար, որոնք կատարվելու պահին ազգային օրենքներով կամ միջազգային իրավունքով հանցագործություն չեն համարվել։ Չի կարող նաև ավելի ծանր պատիժ տրվել, քան այն, որը կարող էր սահմանվել հանցանքը կատարելու ժամանակ»։ «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Ոչ ոք չի կարող մեղավոր ճանաչվել որևէ գործողության կամ թողտվության հետևանքով որևէ քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ, որը, այն կատարվելու պահին գործող ներպետական օրենսդրության կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, չի հանդիսացել քրեական հանցագործություն։ Հավասարապես, չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը կիրառման էր ենթակա քրեական հանցագործության կատարման պահին։ Եթե հանցագործությունը կատարվելուց հետո օրենքով ավելի թեթև պատիժ է սահմանվում, այդ օրենքի գործողությունը տարածվում է տվյալ հանցագործի վրա»։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը, կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, քրեական հանցագործություն չի համարվել։ Չի կարող նաև նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը կիրառելի է եղել քրեական հանցագործության կատարման պահին»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի: 2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ։ 3. Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ։ Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե նշանակված պատիժն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից։ Նշված դեպքերում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնք կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն (...)»։ «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքին համապատասխան դատապարտված և պատիժ չկրած կամ պատիժ կրող անձանց նկատմամբ կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնք կրել են պատիժը, սակայն ունեն դատվածություն, նշանակված, կիրառվող կամ կիրառված պատժի ժամկետը համապատասխանեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքին այն դեպքերում, երբ դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված պատիժն ավելի խիստ է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից` հաշվի առնելով նաև Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները»: ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Կատարված հանցանքները և դրանց համար նշանակված պատիժները նոր օրենքին համապատասխանեցվում են սույն օրենսգրքով և այլ օրենքներով սահմանված դեպքերում»: ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, անդրադառնալով ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության խնդրին, իրավական դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ․ «(...) Ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության ընդհանուր կանոնը, որով մերժվում է իրավական ակտերի հետադարձ գործողության հնարավորությունը, հետապնդում է իրավաչափ նպատակներ՝ դրանով հնարավոր է լինում երաշխավորել մարդու իրավունքները, ապահովել իրավական որոշակիության, իրավական անվտանգության սկզբունքները, հասարակական հարաբերությունների կայունությունը և այլն: Համանման իրավական դիրքորոշում Սահմանադրական դատարանն արտահայտել է նաև իր՝ 2011 թվականի նոյեմբերի 29-ի ՍԴՈ-1000 որոշմամբ, մասնավորապես, ամրագրելով, որ «ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի 3-6-րդ մասերի, ինչպես նաև 42-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համադրված վերլուծությունը վկայում է, որ ՀՀ Սահմանադրությամբ՝ ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության կանոնակագումը հիմնվում է այն տրամաբանության վրա, որ իրավական ակտերի հետադարձ ուժով գործողության մերժումն ընդհանուր կանոն է, իսկ այդ ակտերի հետադարձ ուժով գործողության հնարավորությունը՝ բացառություն ընդհանուր կանոնից։ Այս մոտեցումը բխում է իրավական որոշակիության, օրենսդրության նկատմամբ լեգիտիմ ակնկալիքների, մարդու իրավունքների երաշխավորման, իրավակիրառ մարմինների կողմից կամայականությունների կանխարգելման նկատառումներից»։ Ընդ որում, բացառություններն իրենց հերթին տարբեր են. (1) երբ սահմանադիրը բացառում է օրենսդրի կողմից որևէ հայեցողություն դրսևորելու հնարավորությունը՝ սահմանելով հետադարձության ուղիղ պահանջ (արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ (Սահմանադրության 72-րդ հոդված), և (2) երբ անձի իրավական վիճակը բարելավող իրավական ակտին հետադարձ ուժ հաղորդելու լիազորությունը թողնվում է իրավասու (այդ ակտն ընդունող) մարմնի հայեցողությանը (անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով (Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի 2-րդ մաս): Այս դեպքերում ևս Սահմանադրական դատարանը վերահաստատում է ՍԴՈ-1000 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ իրավական ակտի հետադարձությունը թույլատրվում է բացառիկ դեպքերում, և տվյալ ակտն ընդունող մարմնի՝ այդ ակտին հետադարձ ուժ հաղորդելու որոշումը պետք է հիմնվի հասարակության և պետության համար նման որոշման հնարավոր իրավական հետևանքների բազմակողմանի վերլուծության և գնահատականի վրա։ (...)» (Տե´ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2021 թվականի մարտի 26-ի թիվ ՍԴՈ-1586 որոշման 6.1-րդ կետը): Վճռաբեկ դատարանը Մ․Մեսրոպյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ, վերլուծելով քրեական օրենքի հետադարձության կիրառման առնչությամբ առկա կարգավորումներն, իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ․ «(…) Իրավական որոշակիության սկզբունքի առանցքային բաղադրատարրերից մեկը դատական ակտերի կայունության կամ res judicata սկզբունքն է, որի ցանկացած խախտում հանգեցնում է իրավական որոշակիության ոտնահարման և ուղղակիորեն ազդում իրավունքի գերակայության սկզբունքի վրա։ Res judicata սկզբունքի հիմքում ընկած է իրավական կարգադրագրերի կայունության, օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերի անփոփոխելիության ու վերջնական լինելու, դրանց համընդհանուր պարտադիրության գաղափարը, որով, ի թիվս այլնի, ապահովվում է նաև դատարանների հեղինակությունը և վստահությունը դատական իշխանության նկատմամբ։ Հետևաբար, իրավական որոշակիության սկզբունքից շեղումը կարող է արդարացված համարվել միայն օրենքով հստակ սահմանված, պարտադիր հանդիսացող էական և անհաղթահարելի հանգամանքների դեպքում։ Նշվածը նաև բխում է Սահմանադրական դատարանի` թիվ ՍԴՈ-754 որոշման շրջանակներում ընդգծված` միջազգային իրավունքում հայտնի սկզբունքից՝ «Դատարանը կրկին չի որոշի արդեն որոշված գործը» (res judicata), որն ամրագրված է ինչպես միջազգային դատական մարմինների հիմնադիր փաստաթղթերում, այնպես էլ մի շարք պետությունների՝ քրեական և քաղաքացիական արդարադատության վերաբերյալ օրենսդրության մեջ։ Այս սկզբունքը ենթադրում է, որ դատական գործով ընդունված վերջնական որոշումը՝ որպես իրավական որոշակիության արդյունք, ենթակա է հարգանքի: Համանման իրավական դիրքորոշում է հայտնել նաև «Ժողովրդավարություն` իրավունքի միջոցով» եվրոպական հանձնաժողովը (Վենետիկի հանձնաժողով)` նշելով, որ ներպետական դատարանների վերջնական դատավճիռները չեն կարող դրվել կասկածի տակ։ Դատական ակտերի կայունության և իրավական որոշակիության սկզբունքների համատեքստում (․․․) Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ընդունված նոր օրենքը կարող է Սահմանադրական դատարանի (․․․) թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման իմաստով դիտարկվել այդ դատական ակտը բացառիկ վերանայման ենթարկելու նոր հանգամանք, եթե օրենսդրական փոփոխության արդյունքում լրիվ կամ մասնակիորեն վերանում է արարքի հանցավորությունը, մեղմանում հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կամ այլ կերպ բարելավվում վերջինիս վիճակը: Ընդ որում, ի տարբերություն օրենքի հետադարձության պարզ կարգի, օրենքի հետադարձության վերստուգիչ (ռևիզիոն) կարգի դեպքում օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի՝ նոր օրենքի ընդունման հիմքով վերանայելու հնարավորությունը միջազգային սկզբունքներին համապատասխան` սահմանափակված է դատական ակտերի կայունության և որոշակիության սկզբունքների պահպանման անհրաժեշտությամբ: Այսպես՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նոր օրենքի ընդունման հիմքով օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի վերանայման համար անհրաժեշտ է, որ ընդունված նոր օրենքը ոչ միայն բարելավի հանցանք կատարած անձի վիճակը, այլև բացառի կայացված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու հնարավորությունը: Այլ խոսքով՝ օրենքի հետադարձության կանոնը վերստուգիչ (ռևիզիոն) կարգով կիրառելի է այն պարագայում, երբ օրենսդրական փոփոխության արդյունքում օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը հակասում է օրինականության և իրավունքի գերակայության սկզբունքներին, որպիսի պայմաններում դատարանի համար պարտադիր է օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերի վերանայումը և նոր օրենքի գործողության տարածումն այն անձանց նկատմամբ, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն: Մասնավորապես, որպես այդպիսին կարող են դիտարկվել օրենսդրական այնպիսի փոփոխությունները, որոնք, ի թիվս այլնի, վերացնում են արարքի հանցավորությունը, փոխում արարքի իրավաբանական որակումը, մեղմացնում անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կամ այն փոխարինում ավելի մեղմ պատժատեսակով կամ որևէ կերպ բարելավում են հանցանք կատարած անձի վիճակը: Ընդ որում, կարևոր է ընդգծել, որ պատիժը մեղմացնող կամ անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը կարող է դիտարկվել որպես օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը վերանայելու նոր հանգամանք, եթե այն կոնկրետ իրավիճակում անվերապահորեն մեղմացնում է դատավճռով անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը (օրինակ՝ եթե in concreto փաստական հանգամանքների գնահատմամբ նշանակված պատիժը գերազանցում է փոփոխված օրենքով նախատեսված պատժի առավելագույն չափը) կամ այլ կերպ բարելավում է անձի վիճակը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը չվերանայելը կհանգեցնի օրինականության սկզբունքի ոտնահարման։ Այլ կերպ՝ դրանք այն «էական և անհաղթահարելի» հանգամանքներն են, որոնց պարագայում միայն արդարացի կլինի իրավական որոշակիության սկզբունքից շեղումը։ Հակառակ պարագայում, երբ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը շարունակում է գտնվել նոր ընդունված օրենքով փոփոխված սանկցիայի սահմաններում, ուստի և պատժի մեղմացումը պայմանավորված է դատարանի հայեցողությամբ ու գնահատողական բնույթ է կրում (in concreto կարող է նշանակված պատիժը մեղմացնելու հիմք դիտարկվել, սակայն կարող է նաև որպես այդպիսին չդիտարկվել), ապա այն չի կարող նոր հանգամանք համարվել և արդեն իսկ լուծված գործը նորոգելու հիմք հանդիսանալ։ (․․․) Ուստի, օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի դեպքում, ռետրոսպեկտիվ կարգով (անցյալում` դատական ակտի կայացման պահին)` անձի պատիժը մեղմացնող քրեական նոր օրենքի հնարավոր կիրառելիության ենթադրությունը չի կարող հիմք հանդիսանալ օրինական ուժի մեջ մտած այդ դատական ակտը վերանայելու համար:» (Տե´ս Վճռաբեկ դատարանի Մելիք Ժիրայրի Մեսրոպյանի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0040/01/12 գործով 2021 թվականի հունիսի 11-ի որոշման 13-14.1-րդ կետերը): Մեջբերված իրավական նորմերից, Սահմանադրական և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ արարքը քրեականացնող կամ հանցագործության համար պատասխանատվությունը խստացնող, ինչպես նաև անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքին հետադարձ ուժ տալն անթույլատրելի է, և այդ առումով գործում է բացարձակ օրենսդրական արգելք: Հակառակ նշվածին՝ արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքին հետադարձ ուժ տալու պարտադիրությունը բխում է մարդու հիմնարար իրավունքներն ամրագրող և´ միջազգային, և´ ներպետական իրավական ակտերից: Նշված ելակետային դրույթն արտացոլում է համընդհանուր ճանաչում ստացած իրավունքի այն հիմնարար սկզբունքը, ըստ որի՝ «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege), ինչն իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարրերից է, ունի բացառիկ նշանակություն մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար, նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է։ Միևնույն ժամանակ, ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն։ Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում. ա. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում), բ. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը, գ. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը։ Հետևաբար, եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն։ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածում սահմանվել են քրեական օրենքի հետադարձ կիրառման կանոնները: Նույն հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի համադրած վերլուծության արդյունքում կարելի է եզրահանգել, որ․ 1. Նոր օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված բարելավող քրեական օրենքի հետադարձ ուժը տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ (դատավճիռ): Այսինքն մինչև մեղադրական դատավճռի ուժի մեջ մտնելը նոր ընդունված բարելավող նորմը տարածվում է մինչ այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը կատարված արարքների և նախաձեռնված վարույթների (հարուցված քրեական գործեր) նկատմամբ, եթե․ ա․ ընդունվել է հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենք: Այս դեպքում քրեական հետապնդումը ենթակա է ամբողջությաբ կամ համապատասխան մասով դադարեցման, բ․ ընդունվել է պատիժը, այդ թվում` պատժի նվազագյուն և/կամ առավելագույն շեմերը, պատժատեսակը, այլ քրեաիրավական ներգործության միջոցները մեղմացնող օրենք: Այս դեպքում վարույթը շարունակվում, և մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժը նշանակվում է նոր, առավել բարենպաստ քրեաիրավական նորմով: 2. Նոր օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված բարելավող քրեական օրենքի հետադարձ ուժը վերաբերում է եզրափակիչ դատավարական ակտի (դատավճռի) օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխություններին: Այսինքն, կայացված եզրափակիչ դատավարական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո անձի վիճակը բարելավող փոփոխությունները տարածվում են մինչ օրենքի փոփոխությունը դատապարտված անձանց վրա, եթե․ ա․ ընդունվել է հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենք: Այս դեպքում անձի կատարած արարքը դադարում է ամբողջությամբ կամ մասնակի հանցավոր լինելուց, և անկախ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունից` այն ենթակա է «համապատասխանեցման» (վերանայման), բ․ ընդունվել է պատիժը մեղմացնող օրենք։ Այս դեպքում անձի կատարած արարքի համար նշանակված պատիժը ենթակա է «համապատասխանեցման» (վերանայման)` պայմանով, որ նախկին նշանակված պատիժը (պատժատեսակը) ավելի խիստ է, քան նոր օրենքով այդ հանցագործության համար նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետը կամ տեսակը: Նշված կարգավորումը տարածվում է նաև դատվածության վրա: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված կարգավորումը համահունչ է res judicata սկզբունքին և դրա հիմքում ընկած իրավական կարգադրագրերի կայունության, օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերի անփոփոխելիության ու վերջնական լինելու, դրանց համընդհանուր պարտադիրության գաղափարին: Ամփոփելով` Դատարանն արձանագրում է, որ անձի արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը որևէ պարագայում հետադարձ ուժ չունի և չի կարող տարածվել մինչ այդ կատարված արարքների վրա: Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ անկախ հանցանքը կատարելու ժամանակից կամ վարույթն ավարտված լինելու հանգամանքից, և հետադարձությամբ կիրառվում է մինչ օրենքն ուժի մեջ մտնելը առկա քրեիրավական հարաբերությունների նկատմամբ: Պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունը նույնպես ունի հետադարձ ուժ և ամբողջությամբ կիրառվում է մինչ համապատասխան օրենքի փոփոխությունը կատարված արարքների նկատմամբ, բացառությամբ եթե այդ արարքների մասով քրեական վարույթը հանգուցալուծվել է և առկա է օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ (դատավճիռ): Օրինական ուժ ստացած եզրափակիչ դատավարական ակտի (դատավճռի) առկայության պարագայում պատիժը մեղմացնող օրենքը ունի հետադարձ կիրառություն, միայն եթե դատավճռով նշանակված պատիժն ավելի խիստ է նոր օրենքի սահմանված պատժից (տեսակից և այլն): Հետևաբար, բոլոր այն դեպքերում, երբ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը շարունակում է գտնվել նոր ընդունված օրենքով փոփոխված սանկցիայի սահմաններում, ապա նշված փոփոխությունը հիմք չէ դատավճռով նշանակված պատիժը փոփոխելու համար: Ուստի ռետրոսպեկտիվ կարգով անձի պատիժը մեղմացնող քրեական նոր օրենքի հնարավոր կիրառելիության ենթադրությունը չի կարող հիմք հանդիսանալ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու համար: 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Ավազակությունը՝ ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակումը, որը կատարվել է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: 2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝ 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 2) խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով, 3) բնակարան, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով, 4) զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասը տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: 3. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝ 1) առանձնապես խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով, 2) կազմակերպված խմբի կողմից, 3) առողջությանը ծանր վնաս պատճառելով` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: 4. Սույն գլխում զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը), իսկ գողության միջոցով հափշտակություն կատարելու պահին` Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը): Սույն գլխում և սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից երեքհազարապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը): Սույն գլխում և սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը): 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով: 2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝ 1) հղի կնոջ նկատմամբ, 2) անօգնական վիճակում գտնվողի նկատմամբ, 3) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 4) առանձին դաժանությամբ, 5) զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ, 6) տեխնիկական միջոցի, հատուկ հարմարեցված սարքավորման կամ այլ առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կամ այլ եղանակով գույքի պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով, վնասելով կամ շրջանցելով կամ 7) խոշոր չափերով` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով: 3. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝ 1) հանցավոր կազմակերպության կողմից, 2) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով, 3) պատմական, գեղարվեստական կամ մշակութային առանձնակի արժեք ունեցող առարկա հափշտակելով կամ 4) առանձնապես խոշոր չափերով` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով: Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռով Դ.Հովսեփյանը դատապարտվել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանքները կատարելու համար 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազատազրկման՝ առանց գույքի բռնագրավման: Մասնավորապես՝ Դ․Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, բնակարան ապօրինի մուտք գործելով, զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ կատարված ավազակության համար: 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում ավազակության համար: Նշված հոդվածի 2-րդ մասում ներառված են Դ․Հովսեփյանին մեղսագրված որակյալ հատկանիշներից երկուսը՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ և զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կատարված ավազակությունը: Մինչդեռ նոր օրենսգիրքն առավել խիստ պատասխանատվություն է սահմանել Դ․Հովսեփյանին մեղսագրված բնակարան ապօրինի մուտք գործելով կատարված ավազակության համար, այն է` ազատազրկում՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով: Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ դատապարտյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված արարքը համընկնում է Նոր քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված արարքին: Ինչ վերաբերում է բնակարան ապօրինի մուտք գործելու որակյալ հատկանիշին, ապա այն չի կարող հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը խստացնող նոր օրենք: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում էր պատիժ` ազատազրկում՝ վեցից տասը տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, իսկ Նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` ազատազրկում՝ հինգից տասը տարի ժամկետով: Այս համեմատությունից բխում է, որ օրենսդիրը փոփոխության է ենթարկել Նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետը (սանկցիան)` ի տարբերություն նախկին օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` վեց տարվա ժամկետով ազատազրկման փոխարեն նախատեսելով հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում: Այլ կերպ՝ այս դեպքում նույնն է մնացել սանկցիայի առավելագույն չափը, սակայն իջեցվել է նվազագույն չափը: Մեջբերված իրավական նորմերի և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով որոշման մեջ հաստատված հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի ժամկետը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի ժամկետից ավելի մեղմ լինելու հանգամանքը չի կարող հիմք հանդիսանալ դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով նշանակված պատժի հետադարձության կարգով փոփոխելու համար, քանի որ վերջինս դատապարտվել է ազատազրկման՝ 6 տարի 3 ամիս ժամկետով, ինչը ներառված է Նոր օրենսգրքի 252-րդ հոդված 2-րդ մասով նախատեսված սանկցիայում: Ուստի միջնորդություն ներկայացրած անձի փաստարկը՝ պատժի նվազագույն շեմի փոփոխության հիմքով դատապարտյալ Դ․Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու վերաբերյալ, հիմնավոր չէ: Ինչ վերաբերում է փաստաբան Լ․Մկրտչյանի այն փաստարկին, որ եթե սանկցիան սահմաներ հինգից տաս տարի, այլ ոչ թե վեցից տաս տարի ժամկետով ազատազրկում, ապա դատարանն Դ․Հովսեփյանի նկատմամբ վեց տարի երեք ամսվա փոխարեն կնշանակեր հինգ տարի երեք ամիս ժամկետով ազատազրկում, Դատարանն գտնում է, որ փաստաբանի նշված փաստարկը կառուցված է ռետրոսպեկտիվ կարգով անձի պատիժը մեղմացնող քրեական նոր օրենքի հնարավոր կիրառելիության ենթադրության վրա և չունի օրենսդրական հիմնավորում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ, 11-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 151-152-րդ, 156-րդ, 166-րդ, 167-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ հոդվածով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2018 թվականի մարտի 22-ի դատավճռով Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նախկին ՀՀ քրեական օրենսգրքի (ընդունված՝ 18.04.2003 թ․, ՀՕ-528-Ն) 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով հաստատված արարքը համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի (ընդունված՝ 05.05.2021 թ․, ՀՕ-199-Ն) 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերին: 2. Փաստաբան Լուսինե Մկրտչյանի միջնորդությունը՝ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու մասին, մերժել: 3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ջ.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 13-09-2022 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 52 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 19-09-2022 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 52 |
| Գործին կից նյութերը | Դավիթ Հովսեփյանի համապատասխանեցման վերաբերյալ նյութերը 52 թերթ ուղարկվում է Արաբկիր նստավայր քրեական գործի հետ պահելու համար |
| Այլ նշումներ | հանձնվել է արխիվ 31.08.23թ. 8 հատոր և 1 հավելված /գտնվում է Կենտրոն նստավայրի արխիվում/ |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0103/01/17
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 03-04-2023 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 13.12.20222 թվականի որոշման դեմ: |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար |
| Որոշման ամսաթիվ | 27-04-2023 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0103/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 27 ապրիլի 2023 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի դատավոր Ե.Դանիելյանը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշման դեմ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի որոշմամբ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու վերաբերյալ վերջինիս պաշտպան Լ.Մկրտչյանի միջնորդությունը մերժվել է: Դ.Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքի քննության ընթացքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 20-ի որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել պաշտպան Լ.Մկրտչյանը: ՀՀ քրեականատողական օրենսգրքի 168.1-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ հանցավոր արարքների և նշանակված պատիժների համապատասխանեցման վերաբերյալ դատական դեմ ներկայացված բողոքի քննության կարգի նկատմամբ վերաբերելի մասով կիրառելի են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 46-47-րդ գլուխները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատական վերանայման բողոքը պետք է բովանդակի` (...) 4) նշում՝ դատական ակտն ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բողոքարկելու մասին. 5) բողոքի հիմքը, այն հաստատող փաստերը, պահանջը, ինչպես նաև դրանք հիմնավորող փաստարկները. 6) բողոքին կցվող նյութերի ցանկը. (...) 2. Բողոքին կցվում է բողոքի պատճենը դատական ակտը կայացրած դատարան ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթուղթը»: Վճռաբեկ բողոքի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ այն չի պարունակում դատական ակտն ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բողոքարկելու մասին նշում, բողոքի հիմքը, այն հաստատող փաստերը, պահանջը, դրանք հիմնավորող փաստարկները, բողոքին կցվող նյութերի ցանկը, ինչպես նաև բողոքի պատճենը դատական ակտը կայացրած դատարան ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթուղթը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսվածից բացի, վճռաբեկ բողոքը պետք է բովանդակի նաև սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածով նախատեսված` բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները և դրանք հիմնավորող փաստարկները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը»: Մինչդեռ, վճռաբեկ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ներկայացված վճռաբեկ բողոքը չի բովանդակում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածով նախատեսված` բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները: Հետևաբար, վճռաբեկ բողոքը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ և 382-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին, ուստի այն ենթակա է վերադարձման: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վճռաբեկ բողոքը, համապատասխան թերությունները մատնանշելով և տասն օրից մեկ ամիս ժամկետ տրամադրելով, վերադարձվում է, եթե բողոքը չի համապատասխանում սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով կամ 382-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին»: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում վճռաբեկ բողոքի թերությունը շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար պետք է սահմանել 20-օրյա ժամկետ: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշման դեմ Դավիթ Վաչեի Հովսեփյանի պաշտպան Լ.Մկրտչյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Վճռաբեկ բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջներին համապատասխանեցնելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 20-օրյա ժամկետ` սույն որոշումն ստանալու պահից: Միևնույն ժամանակ պարզաբանվում է, որ բողոքը Վճռաբեկ դատարանի սահմանած ժամկետում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջներին չհամապատասխանեցնելու դեպքում նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հիման վրա այն կթողնվի առանց քննության: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Դատավոր` Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 12-04-2023 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Այլ նշումներ | Քրեական պալատ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 12-04-2023 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Ելիզավետա |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Վերամակագրվել է
| Ամսաթիվ | 31-05-2023 |
|---|---|
| Հիմքը | Տեղափոխվել է այլ դատարան |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 31-05-2023 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 31-07-2023 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | նյութերը 2 հատորից` 1-ին հատորը՝ 55 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 120 թերթ: |