Գործ No ԵԱՔԴ/0096/01/17

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ31՚ օգոստոսի 2017 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Մ.Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.Սմբատյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սասուն Արտակի Դուվենջյանի /ծնված 1994 թվականի մարտի 11-ին` Ստեփանավան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Ստեփանավան, Թելմանի փողոց, 45-րդ տնակ/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2017 թվականի հունիսի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 60107217 քրեական գործը:
2017 թվականի հունիսի 07-ին Սասուն Դուվենջյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2017 թվականի հունիսի 08-ին Սասուն Դուվենջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով:
2017 թվականի հունիսի 15-ին թիվ 60107217 քրեական գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Սասուն Դուվենջյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2017 թվականի ապրիլի 29-ին, ժամը 00:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում, վարել է ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 75 GD 775 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի ընթացքում նրա վարած ավտոմեքենան կանգնեցվել է ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ՃՊԾ 1-ին սպայական գումարտակի 1-ին սպայական դասակի տեսուչ Սարգիս Մատինյանի կողմից, որից հետո Ս.Դուվենջյանը կասկածվել է ոչ սթափ վիճակում գտնվելու մեջ, նա ուղեկցվել է ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության 1-ին սպայական գումարտակի վարչական շենք, որտեղ բժշկի կողմից ստուգվել է նրա սթափության վիճակը, կազմվել է սթափության վիճակի զննության մասին թիվ 101134 արձանագրությունը, համաձայն որի Ս.Դուվենջյանի արտաշնչած օդում առկա է եղել 0,39 մգ/լ ալկոհոլի պարունակություն: Տեսուչ Ս.Մատինյանի կողմից ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու համար Սասուն Դուվենջյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ ԱԴ 226893 արձանագրությունը, որը ՃՈ համակարգչային բազա մուտքագրելիս պարզվել է, որ 20.06.2016թ. Ս.Դուվենջյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ ԱԹ 756765 արձանագրությունը /հիմք սթափության վիճակի զննության թիվ թիվ 00398 կտրոնը/, որի հիման վրա 08.07.2016թ. մեկ տարվա ընթացքում ոչ սթափ վիճակում կրկնակի անգամ տրանսպորտային միջոց վարելու համար Սասուն Դուվենջյանի նկատմամբ կայացվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամանակով զրկելու մասին որոշում:
Այսպիսով, Սասուն Արտակի Դուվենջյանը, 08.07.2016թ. զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամանակով, 2017 թվականի ապրիլի 29-ին, ժամը 00:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում, ոչ սթափ վիճակում վարել է ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 75 GD 775 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան:՚:

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Սասուն Դուվենջյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ ունի B, C կարգի վարորդական իրավունքի վկայական, որից 2016թ. հուլիս ամսին զրկվել է մեկ տարի ժամանակով: 2016 թվականի հունվարի 23-ին, երեկոյան ժամերին` մոտ 23:00-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման ՙՕպել՚ մակնիշի 75 SA 775 համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկել է Ստեփանավան քաղաքում, երբ իր ավտոմեքենան կանգնեցրել են ՃՈ աշխատակիցները: Մինչ այդ ինքն օղի է օգտագործել: ՃՈ աշխատակիցը մոտեցել է, պահանջել իր փաստաթղթերը, այդ ընթացքում զգացել է, որ ինքն ալկոհոլային խմիչք օգտագործած վիճակում է: ՃՈ տեսուչի կողմից հատուկ սարքի միջոցով ստուգվել է իր սթափության վիճակը, պարզվել է, որ առկա է 0,973 մգ/լ ալկոհոլի պարունակություն իր կողմից արտաշնչած օդում: Սթափության վիճակը ստուգող ՃՈ տեսուչի կողմից արտատպվել է համապատասխան կտրոն, որից հետո տեսուչի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է իր և տեսուչի կողմից: Շուրջ 15 օր անց ստացել է համապատասխան որոշումը, համաձայն որի իրեն տուգանել են 200.000 ՀՀ դրամով:
2016 թվականի հունիսի 20-ին, ժամը 18:00-ի սահմաններում, վերը նշված ՙՕպել՚ մակնիշի 75 SA 775 համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան-Վանաձոր ավտոճանապարհով, երբ Աշտարակ քաղաքի Մուղնի թաղամասի տարածքում իր ավտոմեքենան կանգնեցրել են ՃՈ աշխատակիցները: Մինչ այդ ինքն օղի է օգտագործել և գտնվել է ոչ սթափ վիճակում: ՃՈ աշխատակիցը մոտեցել է, պահանջել փաստաթղթերը, այդ ընթացքում զգացել է, որ ինքը գտնվում է ակլոհոլ օգտագործած վիճակում, որից հետո իր սթափության վիճակը ստուգվել է ՃՈ տեսուչի կողմից հատուկ սարքի միջոցով և պարզվել է, որ առկա է 0,452 մգ/լ ալկոհոլի պարունակություն իր կողմից արտաշնչած օդում: Սթափության վիճակը ստուգող ՃՈ տեսուչի կողմից սարքի միջոցով արտատպվել է համապատասխան կտրոն, որը ստորագրվել է իր կողմից: Իր ավտոմեքենան ՃՈ տեսուչները տեղափոխել են տուգանային հրապարակ, տեսուչի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արձանագրություն, որը նույնպես ստորագրվել է իր և տեսուչի կողմից: Հաջորդ ամսվա սկզբին փոստի միջոցով նամակ է ստացվել իր հասցեով ՃՈ-ից, համաձայն որի կազմվել է համապատասխան որոշում և իրեն զրկել են տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամանակով:
2017 թվականի ապրիլի 29-ին, ժամը 00:45-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 75 GD 775 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով, երթևեկել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայով, և Կոմիտասի շուկայի հատվածում իր ավտոմեքենան կանգնեցրել են ՃՈ աշխատակիցները: Մինչ այդ ինքը մի քանի բաժակ օղի է օգտագործել: Երբ ՃՈ աշխատակիցը մոտեցել է, պահանջել է փաստաթղթերը, զգացել է, որ ինքը ալկոհոլային խմիչք է օգտագործել, և ստուգման նպատակով իրեն տարել են ՃՈ վարչական շենք, որտեղ այդ ժամանակ գտնվել է բժշկուհին, նրա կողմից հատուկ սարքի միջոցով ստուգվել է իր սթափության վիճակը, պարզվել է, որ առկա է 0,39 մգ/լ ալկոհոլի պարունակություն իր կողմից արտաշնչած օդում: Սթափության վիճակը ստուգող բժշկի կողմից կազմվել է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրվել է իր, բժշկի և ՃՈ տեսուչի կողմից: Դրանից հետո իր ավտոմեքնեան ՃՈ տեսուչները տեղափոխել են տուգանային հրապարակ, տեսուչի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արձանագրություն:


29.04.2017թ. ՀՀ ճանապարհային ոստիկանության կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ ԱԴ 226893 արձանագրության և որոշման համաձայն` Սասուն Դուվենջյանը ՙՄերսեդես՚ մակնիշի 75 GD 775 համարանիշի ավտոմեքենան վարել է ոչ սթափ վիճակում:
գ.թ. 5

29.04.2017թ. ՙՇտապբուժօգնություն՚ ՓԲԸ կողմից կազմված սթափության վիճակի զննության մասին թիվ 101134 արձանագրության համաձայն` Սասուն Դուվենջյանի արտաշնչած օդում առկա է եղել 0.39 մգ/լ ալկոհոլ:
գ.թ. 6

23.01.2016թ. և 20.06.2016թ. ՀՀ ճանապարհային ոստիկանության կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ ԱԹ 566413 և թիվ ԱԹ 756765 արձանագրությունների և որոշումների համաձայն` Սասուն Դուվենջյանը ՙՕպել՚ մակնիշի 75 SA 775 համարանիշի ավտոմեքենան վարել է ոչ սթափ վիճակում:
գ.թ. 8-11

ՙՀայփոստ՚ ծառայության կողմից AR159979744AM գրառումով նամակի համաձայն` Սասուն Դուվենջյանը 13.07.2016թ. ստացել է ՀՀ ՃՈ նամակը:
գ.թ. 16

Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ ԱԴ 226893 արձանագրությունը, թիվ ԱԹ 566413 արձանագրության և որոշման հաստատված կրկնօրինակները, թիվ ԱԹ 756765 արձանագրությունը և որոշումը, 00278 կտրոնի հաստատված կրկնօրինակը, թիվ 00398 կտրոնը, ինչպես նաև ՙՀայփոստ՚ ծառայության AR159979744AM գրառումով նամակը որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց և կցվել են քրեական գործին:
գ.թ. 33-34

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Սասուն Դուվենջյանի մեղավորությունը` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելով ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե'ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:

Ամբաստանյալ Սասուն Դուվենջյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սասուն Դուվենջյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սասուն Դուվենջյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` դատարանը գտնում է, որ Սասուն Դուվենջյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Սասուն Արտակի Դուվենջյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 /չորս հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սասուն Արտակի Դուվենջյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ