N - ԵԱՔԴ/0095/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

՚17ՙ նոյեմբերի 2017թ. ք.Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ա.ԱՍԼԱՆՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Լ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ի.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Է.ԲԵԳԼԱՐՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ Մ.ԿՈԳԱՆՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Իշխան Կարապետի Հարությունյանիª ծնված 29.06.1955թվականին, քաղաք Երևան, ազ•ությամբ հայ,ՀՀ քաղաքա-
ցի, միջնակար• կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնալուծված, խնամքին մեկ անչափա-
հաս երեխա, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատում, նախկինում դատված, դատվածությունը
մարված, հաշվառված է և փաստացի բնակվում է քաղաք Երևան,Մամիկոնյանց 2-րդ շենք,
24բնակարան հասցեում, 27.04.2017թվականին որպես խափանման միջոց է ընտրվել
ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 34-177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով,
Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործով ամբաստանյալ Իշխան Կարապետի Հարությունյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա /1-ին դրվա•/ պահեստարան համարվող նկուղ ապօրինի մուտք •ործելով` կատարել է ուրիշի •ույքի զ•ալի չափերով •աղտնի հափշտակություններ և ուրիշի •ույքի •աղտնի հափշտակության փորձ: Այսպես. 2017թվականի մարտի 15-ին ժամը 03-ի սահմաններում, Իշխան Կարապետի Հարությունյանը, ուրիշի •ույքի •աղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, փականը բացելու եղանակով ապօրինի մուտք է •ործել Մհեր Ռաֆիկի Կո•անյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Ն.Տի•րանյան 6-րդ շենքի, 4-րդ մուտքում •տնվող, պահեստարան համարվող նկուղ և այնտեղից •աղտնի հափշտակել զ•ալի չափերի` շուրջ 191.000ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ մեկ հատ ջրի մղման շարժիչ, մեկ հատ բենզինային շարժիչով աշխատող` հոսանք արտադրող սարք /•եներատոր/, մեկ հատ էլեկտրական վերափոխիչ, մեկ կտոր դյուրայլումինե դետալ և մոտ 15կիլո•րամ պղնձե հաղորդալարեր:
/2-րդ դրվա•/ Այնուհետև, 2017թվականի ապրիլի 07-ին ժամը 03:20-ի սահմաններում, Իշխան Հարությունյանը, ուրիշի •ույքի •աղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, փականը բացելու եղանակով կրկին ան•ամ ապօրինի մուտք է •ործել Մհեր Ռաֆիկի Կո•անյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Ն.Տի•րանյան 6-րդ շենքի, 4-րդ մուտքում •տնվող, պահեստարան համարվող նկուղ և այնտեղից •աղտնի հափշտակել 15.000ՀՀ դրամ արժողության, ՚ИНТЕРСКОЛՙ տեսակի, ՌԴ արտադրության էլեկտրական սղոց, 20.000ՀՀ դրամ արժողության, արտասահմանյան արտադրության ՚HAMMERՙ տեսակի պերֆերատոր, շուրջ 30.000ՀՀ դրամ արժողության ևս մեկ պերֆերատոր, շուրջ 20.000ՀՀ դրամ և շուրջ 15.000ՀՀ դրամ արժողության թվով երկու հատ, միջին և փոքր չափերի մետաղահատ սարքեր /բալ•արկա/, ընդհանուր շուրջ 50.000ՀՀ դրամ արժողության մոտ 10կ• պղնձե հաղորդալարեր, շուրջ 13.000ՀՀ դրամ արժողության ավտոմեքենայի մարտկոցի լիցքավորման սարք և շուրջ 3.000ՀՀ դրամ արժողության, 300վտ հզորության էլեկտրական փոքր շարժիչ` Մհեր Կո•անյանին պատճառելով զ•ալի չափերի` մոտ 166.000ՀՀ դրամի •ույքային վնաս:
Բացի այդ, 2017թվականի ապրիլի 15-ին ժամը 03:20-ի սահմաններում Իշխան Հարությունյանը, ուրիշի •ույքի •աղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, փականը բացելու եղանակով ապօրինի մուտք է •ործել Մհեր Ռաֆիկի Կո•անյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Ն.Տի•րանյան 6-րդ շենքի, 4-րդ մուտքում •տնվող, պահեստարան համարվող նկուղ և փորձել կատարել •ույքի •աղտնի հափշտակություն, սակայն •ույքի •աղտնի հափշտակության կատարումը կանխվել է նկուղի սեփականատիրոջ` Մհեր Կո•անյանի կողմից և Իշխան Հարությունյանը` իր կամքից անկախ հան•ամանքներով, չի կարողացել հանցա•ործությունը ավարտին հասցնել:
Վերը նշված հանցավոր արարքները կատարելու համար նախաքննական մարմինը Իշխան Կարապետի Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով /1-ին դրվա•/, 177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով /2-րդ դրվա•/, 34-177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 16.06.2017թվականին մեղադրական եզրակացությամբ քրեական •ործն ուղարկվել է ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Մինչև դատաքննությունն սկսելը ամբաստանյալ Իշխան Կարապետի Հարությունյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արա•ացված կար•ով և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Մեղադրողը և տուժողը միջնորդության դեմ չառարկեցին:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշեց արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնել:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, •տնում է, որ ամբաստանյալ Իշխան Կարապետի Հարությունյանը կատարել է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 34-177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարքներ և հան•ում է այն հետևության, որ ամբաստանյալին մեղսա•րված արարքները որակված են ճիշտ, ուստի նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, որոշիչ հան•ամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի •նահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 62հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ, 9-րդ, 10-րդ կետերով, նույն հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Իշխան Կարապետի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանք է համարում այն, որ նա իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է կատարածի համար, մասամբ հատուցել է տուժողին պատճառված վնասը, իսկ մնացած մասը պատրաստակամություն է հայտնել հատուցելու, ըստ ՀԱԲ ռազմական խորհրդի անդամ, ՀԱԲ հազարապետ Մ.Միրզոյանի կողմից տրված և ՚Արաբկիր մարտական ընկերներՙ Մարտին Մուրադյանի, Ռուբեն Հարությունյանի, Մամիկոն Ավակիմյանի կողմից տրված ՚Մարտական ուղիՙ վերտառությամբ •րության` Իշխան Հարությունյանը ՀԱԲ-ի Արաբկիր ՚Ճայՙ 001ջոկատի կազմով մասնակցություն է ունեցել ՀՀ-ի և ԼՂՀ-ի սահմանների ինքնապաշտպանության մարտերին որպես ջոկատի հրաձի•, մասնակցել է հետևյալ մարտական •ործողություններին` 1990թվականի հունվարի 14-ին Տի•րանաշեն/Քարքի/, 1990թվականի հունվարի 18-ին Երասխի 1-ին կռիվներին, 1991թվականին Զոդի բարձրունքների պաշտպանության ազատա•րմանը, 1992թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին եղել է Նոյեմբերյանում, ինքնապաշտպանական մարտերում 1993թվականի սեպտեմբերին Քարվաճարի ազատա•րմանը: Բնութա•րվում է դրական Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 2շենքի բնակիչների կողմից, որը հաստատվել է ՚Ռշտունիքՙ համատիրության նախա•ահ Դ.Ռշտունու կողմից, ինքնակամ ներկայացել է ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, խնամքին է •տնվում մեկ անչափահաս երեխա:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 177հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցա•ործության համար պատիժ է նախատեսվում տու•անքª նվազա•ույն աշխատավարձի հին•հարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբª երկուսից հին• տարի ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցա•ործության հանրային վտան•ավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` տու•անք կամ ազատազրկում:
Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական •ործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՚(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցա•ործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձա•անքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցա•ործության և քրեաիրավական ներ•ործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցա•ործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան•եցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է նաև, որ արդարությանª որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդ•րկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հան•ամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդ•ծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կար•ի և չափանիշների հարցը: Վերո•րյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառումª հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: ՀՀ Քրեական օրենս•իրքը չի բովանդակում բոլոր այն հան•ամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցա•ործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենս•իրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, •) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինինª հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծվածª արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշիª հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտան•ավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութա•րող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ •նահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքա•իծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)ՙ (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զար•ացնելով մեջբերված դիրքորոշումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի ¥՚Պատժի նպատակներըՙ) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերական•նելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցա•ործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հան•ամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն էª 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հար•ում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զար•ացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենս•րքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավա•իտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպª ուրվա•ծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելա•ույն և նվազա•ույն սահմաններըª ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Հատուկ մասի •րեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրա•րված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերո•րյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահան•ում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդ•ծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հան•ամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային •նահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածով նախատեսվածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)ՙ:
Վերլուծելով և •նահատելով վերը նշված հան•ամանքները, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Իշխան Կարապետի Հարությունյանի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորած վարքա•իծը` մասնավորապես այն, որ հին• ամսից ավելի ժամկետով •տնվելով անազատության մեջ •իտակցել է կատարած հանցանքի վտան•ավորությունը, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, բնութա•րվում է դրական, մասնակցություն է ունեցել ՀՀ-ի և ԼՂՀ-ի սահմանների ինքնապաշտպանության մարտերին, մասամբ վերական•նել է տուժողին հասցված վնասը, իսկ մնացած մասն էլ պատրաստակամություն է հայտնել վերական•նելու, խնամքին ունի անչափահաս երեխա, Դատարանը •տնում է, որ թվարկված հան•ամանքներն էականորեն նվազեցնում են հանցա•ործության հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հան•ելու հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ տու•անքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով տվյալ •ործով հնարավոր է հասնել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը ու հանցա•ործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10 և 61հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Միաժամանակ դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի արարքին համապատասխան պատժելիության սահմանումը կնպաստի նաև քրեական օրենքի ընդհանուր կանխար•ելիչ ազդեցությանը, դատարանը նման հետևության է հան•ել ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, սոցիալական արդարության վերական•նման և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, հիմնվելով կատարված հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ •նահատման վրա:
Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելովª Դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներ•ործության ենթարկել հասարակությունից չմեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հան•ամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հան•ելու, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 177հոդվածի 2-րդ մասով կատարած հանցանքների համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տու•անք, արձանա•րելով, որ տվյալ պատիժը համաչափ է կատարած արարքին և բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար: Հաշվի առնելով դատապարտվողի •ույքային դրությունը, ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 51հոդվածով սահմանել վճարման ժամկետ 10 ամիս ժամկետով և թույլատրել տու•անքը մաս առ մաս վճարել: Այդպիսի եզրակացության դատարանը •ալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութա•րերը:
Ամբաստանյալ Իշխան Կարապետի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելու դեպքում, եթե տվյալ •ործով հարուցված է նաև քաղաքացիական հայց և ամբաստանյալը կամ քաղաքացիական պատասխանողը ընդունում է այն, ապա դատարանը դատավճռով բավարարում է նաև քաղաքացիական հայցը, եթե այն չի հակասում օրենքին:
Գործով տուժող Մհեր Կո•անյանը դատաքննությամբ հայտնեց, որ չնայած այն հան•ամանքին, որ իրենից •ողացված և իրեղեն ապացույց ճանաչված ՚ИНТЕРСКОЛՙ տեսակի էլեկտրոնային սղոցը, մետաղահատ սարքը` բալ•արկան և ՚HAMERՙ տեսակի պերֆերատորը վերադարձվել և ի պահ են հանձնվել իրեն, սակայն դրանք անսարք են և ենթակա չեն օ•տա•ործման: Տուժողը ներկայացրեց 247.000/երկու հարյուր քառասունյոթ հազար/ՀՀ դրամի չափով քաղաքացիական հայցի պահանջ, քանի որ ամբաստանյալի կողմից վերական•նվել է 110000/մեկ հարյուր տաս հազար/ ՀՀ դրամի չափով •ումարը և հայտնեց, որ •ումարն իրեն վերադարձնելուց հետո նշված իրեղեն ապացույցները կարող է վերադարձնել ամբաստանյալին:
Դատարանը քննության առնելով տուժողի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը, •տնում է, որ այն պետք է բավարարել, որպես հանցա•ործության հետևանքով պատճառած և քրեական դատավարության կար•ով հատուցման ենթակա •ումար: Քրեական •ործով ապացուցվել է, որ ամբաստանյալի •ործողությունների հետևանքով տուժող Մհեր Կո•անյանին պատճառվել է 357.000/երեք հարյուր հիսունյոթ հազար/ ՀՀ դրամի •ույքային վնաս, որից 110.000/մեկ հարյուր տաս հազար/ՀՀ դրամը քրեական •ործի դատաքննության ընթացքում հատուցվել է ամբաստանյալի կողմից, իսկ մնացածը պատրաստակամություն է հայտնել հատուցել: Ամբաստանյալ Ի.Հարությունյանի կողմից ընդունվեց 247.000/երկու հարյուր քառասունյոթ հազար/ՀՀ դրամի չափով ներկայացված քաղաքացիական հայցը:
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված Ն.Տի•րանյանի 6-րդ շենքի 4-րդ մուտքում •տնվող Մհեր Կո•անյանին պատկանող մուտքի դռան կախովի փականը` իր մեկ օրինակ բանալիով վերադարձնել Մհեր Կո•անյանին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված Ի.Հարությունյանի կողմից ներկայացված ՚ИНТЕРСКОЛՙ տեսակի էլեկտրոնային սղոցը, մետաղահատ սարքը` բալ•արկան և ՚HAMERՙ տեսակի պերֆերատորը, որոնք ի պահ են հանձնվել տուժող Մհեր Կո•անյանին, պետք է թողնել Մհեր Կո•անյանի տնօրինությանը:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375, 3751 - 3753հոդվածներով դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Իշխան Կարապետի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով /1-ին դրվա•/, 177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով /2-րդ դրվա•/, 34-177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/1-ին դրվա•/ դատապարտել տու•անքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազա•ույն աշխատավարձի հին•հարյուրապատիկի` 500000/հին• հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/2-րդ դրվա•/ դատապարտել տու•անքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազա•ույն աշխատավարձի հին•հարյուրապատիկի` 500000/հին• հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 34-177հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել տու•անքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազա•ույն աշխատավարձի հին•հարյուրապատիկի` 500000/հին• հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 66հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի •ումարել և Իշխան Կարապետի Հարությունյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել տու•անք 600000/վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 51հոդվածի կանոններով, տու•անքի վճարման ժամկետ սահմանել 10/տասը/ ամիս ժամկետով և թույլատրել տու•անքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում` ամիսը 60.000 /վաթսուն հազար/ դրամի չափով:
Խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ամբաստանյալ Իշխան Կարապետի Հարությունյանից հօ•ուտ տուժող, քաղաքացիական հացվոր Մհեր Կո•անյանի բռնա•անձել 247000/երկու հարյուր քառասունյոթ հազար/ ՀՀ դրամի չափով •ումար:
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Ն.Տի•րանյանի 6-րդ շենքի 4-րդ մուտքում •տնվող Մհեր Կո•անյանին պատկանող մուտքի դռան կախովի փականը` իր մեկ օրինակ բանալիով, վերադարձնել Մհեր Կո•անյանին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված ՚ИНТЕРСКОЛՙ տեսակի էլեկտրոնային սղոցը, մետաղահատ սարքը` բալ•արկան և ՚HAMERՙ տեսակի պերֆերատորը թողնել Մհեր Կո•անյանի տնօրինությանը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 395հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի:

ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ