ԵԱՔԴ/0093/01/17


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

Նախագահությամբ` դատավոր Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ`
մեղադրող` Գ.Ալոյանի
պաշտպան` Հ.Անանյանի

Դռնբաց դատական նիստում 2017 թվականի օգոստոսի 24-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արարատ Արծրունու Ասատրյանի, ծնված 1994 թվականի հունիսի 25-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, նախկինում չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, հաշվառված և փաստացի բնակվում է ք.Երևան, Մարգարյան 14-րդ շենք, բնակարան 45:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին:

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի հետաքննության բաժանմունքի տեսուչ Ս.Սիմոնյանի 2017 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14169017 քրեական գործը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Կ.Մկրտչյանի 2017 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ թիվ 14169017 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն:
Նախաքննության մարմնի կողմից Արարատ Արծրունու Ասատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա 2017 թվականի մարտի 14-ին, ժամը 03:35-ի սահմաններում, նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, գաղտնի հափշտակել է Երևան քաղաքի Այգեձոր փողոցի 39/1 տան դիմաց կայանված` նշված տան բնակիչ Արման Փափազյանին պատկանող <<Վոլքսվագեն Տուարեգ>> մակնիշի, 87 DO 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի առջևի լուսարձակները` վերջինիս պատճառելով զգալի չափերի` 450.000 ՀՀ դրամ գույքային վնաս:
Արարատ Արծրունու Ասատրյանի նկատմամբ 2017 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2017 թվականի հունիսի 15-ին Արարատ Արծրունու Ասատրյանի վերաբերյալ թիվ 14169017 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԱՔԴ/0093/01/17 համարը:

2. Արագացված դատական քննություն

Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Պաշտպան Հ.Անանյանը միացավ միջնորդությանը:
Մեղադրող Գ.Ալոյանը մեղադրական եզրակացությամբ առարկել էր արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ, սակայն դատական նիստի ընթացքում փոխեց դիրքորոշումը և չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Տուժող Ա.Փափազյանը դիմումով նշել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով դատական նիստին չի կարող մասնակցել և խնդրել է այն անցկացնել իր բացակայությամբ: Միաժամանակ նշել է նաև, որ հանցագործությամբ իրեն պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է, որևէ բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի, չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ: Բացի այդ, խնդրել է նաև ամբաստանյալ Ա.Ասատրյանի նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը:

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանը կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ գողությունը` Արման Փափազյանի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը):
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արարատ Արծրունու Ասատրյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է, նախկինում դատված չէ, Ա.Ասատրյանի անվամբ տրված OS No 00083846 սերիայի և համարի զինվորական գրքույկի համաձայն վերջինս ծառայության ընթացքում պարգևատրվել է <<Քաջարի մարտիկ>> և <<Բանակի գերազանցիկ>> կրծքանշաններով, ՀՀ ՊՆ 21127 զորամասի հրամանատար Հ.Ամիրխանյանի և հրամանատարի ԱՀՏԱԳ տեղակալ Ս.Խաչատրյանի կողմից տրված շնորհակալագրի համաձայն Ա.Ասատրյանը բարեխղճորեն է կատարել իր սահմանադրական պարտքը, համածառայողների շրջանում վայելել է սեր և հարգանք: Հարևանների կողմից տրված և համատիրության կնիքով հաստատված բնութագրի համաձայն Արարատ Ասատրյանը հարգալից է, բարեկիրթ, մարդասեր, լավ ընկեր, սիրված և հարգված է ուսուցչական կոլեկտիվի կողմից, 10 տարի զբաղվել է սպորտով, ծառայության ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես արժանի զավակ, արժանացել է շնորհակալագրի և պարգևատրումների: Աչքի է ընկել հասարակական ակտիվ գործունեությամբ, օգնության ձեռք է մեկնել բոլոր կարիքավորներին:
Համաձայն ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության ՀՀ բժշկասոցիալական փարձաքննության գործակալության կողմից տրված թիվ 505390 տեղեկանքի Արարատ Արծրունու Ասատրյանի մայրը` Սանդուխտ Հակոբյանը հանդիսանում է 3-րդ խմբի հաշվանդամ:
Ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանն որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը:
Արարատ Արծրունու Ասատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանի պատժատեսակը, պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությանը աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, մասնավորապես այն, որ վերջինս կատարել է սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցանք, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Արարատ Արծրունու Ասատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագիրը, ծառայության ընթացքում կրծքանշաններով պարգևատրված լինելը, ինչպես նաև տուժողի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելը, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է: Վերը հիշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանի խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին:
Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, իրեղեն ապացույցներ չկան:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Արարատ Արծրունու Ասատրյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արարատ Արծրունու Ասատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել տուգանք՝ ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի 500 (հինգ հարյուր)-ապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արարատ Արծրունու Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ