Գործ No ԵԱՔԴ/0084/01/17

ՈՐՈՇՈՒՄ

քրեական գործի վարույթը կարճելու և
քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին

ՙ17՚ օգոստոսի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լիլիթ Մանուկյանի
պաշտպան Ավետիս Խաչատրյանի
տուժող Աշոտ Մալխասյանի
տուժողի ներկայացուցիչ Թամարա Մալխասյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վազգեն Հենրիկի Եփրեմյանի, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով.

ՊԱՐԶԵՑ

2017 թվականի մարտի 23-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 14168717 քրեական գործը:
2017 թվականի մարտի 24-ին թիվ 14168717 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի վարույթ:
2017 թվականի ապրիլի 06-ին Վազգեն Եփրեմյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2017 թվականի ապրիլի 10-ին Վազգեն Եփրեմյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով:
2017 թվականի հունիսի 01-ին թիվ 14168717 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Վազգեն Եփրեմյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2017 թվականի մարտի 13-ին` ժամը 10:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 27 շենքի դիմաց, աշխատանքային հարցերի շուրջ Աշոտ Մալխասյանի հետ ծագած վիճաբանության ընթացքում, ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել նրան` վերջինիս դիտավորությամբ պատճառելով ձախ և ոտքերով հարվածներ է հասցրել նրան` վերջինիս դիտավորությամբ պատճառելով ձախ աչքի վերին և ստորին կոպերի, աջից վերին շրթունքի, աջ ծնկահոդի շրջանների արյունազեղումների, ձախ ծնկահոդի շրջանի քերծվածքի, քթոսկրերի աննշան տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով առողջության տևական քայքայումով թեթև մարմնական վնասվածքներ:՚:

Քրեական գործի դատաքննության փուլում ամբաստանյալ Վազգեն Եփրեմյանը միջնորդել է իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել, քանի որ հաշտվել է տուժող Աշոտ Մալխասյանի հետ:
Տուժող Աշոտ Մալխասյանը նույնպես հայտարարել է, որ ամբաստանյալ Վազգեն Եփրեմյանից որևէ բողոք կամ պահանջ չունի և հաշտվել է նրա հետ:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն`
ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/157/01/10 2011թ. հուլիսի 13-ի որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահատել, որ. ՙ(...) Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են: Այսպես` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը՝ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով՝ հանցանք կատարած անձը:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերոշարադրյալ իրավական կարգավորումները հստակ չեն, և դրանցից յուրաքանչյուրը հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին միակողմանի մոտեցում է դրսևորում:
Նշված իրավական անհստակությունը հարթելու նպատակով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են՝
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը:
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը:
Անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուց վարույթն իրականացնող մարմնի հրաժարման իրավաչափության առաջին պայմանն անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելն է: Ոչ մեծ ծանրության հանցանքի հասկացությունը տրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, որի համաձայն՝ ՙՈչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը՚:
Վերը նշված իրավաչափության պայմաններից երկրորդը տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունն է: Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն:
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին:
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության:
/.../
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի իմաստով տուժող է այն անձը, ում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառվել է ֆիզիկական, բարոյական կամ գույքային վնաս: Այս իրավական սահմանման լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածը՝ Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավաչափության այս պայմանի իմաստով պատճառված վնասը հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասն է:
Հետևաբար հանցանք կատարած անձը չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա չի հատուցել կամ այլ կերպ չի հարթել տուժողին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասը:
Դրա հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ եթե տուժողն իրեն պատճառված վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացնում, կամ տուժողն ու հանցանք կատարած անձը համաձայնության են գալիս վնասն ապագայում հատուցելու մասին, կամ տուժողը զիջում է պարտքը, կամ պարզապես չի ցանկանում ստանալ իրեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, ապա այդ հանգամանքը չի կարող խոչընդոտել հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով ազատելուն:՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա և ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով հարուցված թիվ 14168717 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և Վազգեն Եփրեմյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժողի հետ փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված ՙՆոկիա՚ տեսակի բջջային հեռախոսը, որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել Վազգեն Եփրեմյանին:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 119-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճել և ամբաստանյալ Վազգեն Հենրիկի Եփրեմյանի /ծնված 1974 թվականի հունիսի 06-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող, հաշվառված` Կոտայքի մարզ, Մայակովսկի 3-րդ փողոց, 22-րդ տուն, բնակվող` քաղաք Երևան, Բուդաղյանն 5-րդ տուն/ նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Աշոտ Մալխասյանի և ամբաստանյալ Վազգեն Եփրեմյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Վազգեն Հենրիկի Եփրեմյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցըª ստորագրությունª չհեռանալու մասին, վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված ՙՆոկիա՚ տեսակի բջջային հեռախոսը, որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել Վազգեն Եփրեմյանին:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ