Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0042/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
16.4
Պատասխանող
Ռուզաննա Բասմաջյան Հովհաննես
Ռուզաննա Բասմաջյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Աննա Մաթևոսյան
Հոդվածներ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 333 Մաս 1
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Աննա Մաթևոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-10-16 | 09:55 | 5 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-10-15 | 17:45 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-10-10 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-09-25 | 11:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-07-26 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-06-25 | 10:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-05-21 | 16:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-04-25 | 10:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-03-23 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-02-19 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-01-16 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-11-27 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-10-23 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-09-19 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-07-24 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-06-26 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-06-02 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-05-15 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-05-02 | 11:00 | 1 | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0042/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
«16» հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.Թադևոսյանի,
տուժող Գ.Մադոյանի,
ամբաստանյալ Ռ.Բասմաջյանի,
պաշտպան Յու. Մարտիրոսյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանի՝ ծնված 1959 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, մասնագիտությամբ հաշվապահ, ամուսնալուծված, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 22-րդ շենքի 28-րդ բնակարանում, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Զ.Թադևոսյանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 62203617 քրեական գործը:
Քննիչի 2017 թվականի մարտի 04-ի որոշմամբ Գուրգեն Մադոյանը թիվ 62203617 քրեական գործով ճանաչվել է տուժող:
2017 թվականի մարտի 07-ին որոշում է կայացվել թիվ 62203617 քրեական գործով Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանը] 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին` ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, նախազգուշացված լինելով ակնհայտ սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով հաղորդմամբ իր տրամադրած տեղեկատվության կեղծ լինելը` կատարել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչին մեղադրելով ցուցմունք տալուն հարկադրելու մեջ:
Այսպես`
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվող թիվ 59100216 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրվող, ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, նախազգուշացված լինելով ակնհայտ սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գուրգեն Մադոյանին հանիրավի մեղադրել է ցուցմունք տալուն հարկադրելու մեջ, այն է` գրավոր հաղորդում է ներկայացրել առ այն, թե իբր, վերջինս 04.02.2016թ.` ժամը 01:00-ից մինչև 01:20-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում որպես վկա հարցաքննության ընթացքում իրեն հարկադրել է գրել 03.02.2016թ. ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունում, նույն աշխատակիցների կողմից իր նկատմամբ կիրառված հոգեբանական բռնության և ճնշումների արդյունքում տված, ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության սննդի անվտանգության ապահովման ծառայության աշխատակցին կաշառք տալու վերաբերյալ հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք:
Ռ.Բասմաջյանի հաղորդման հիման վրա ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցված քրեական գործով կատարված նախաքննությամբ հերքվել է քննիչ Գուրգեն Մադոյանի կողմից Ռուզաննա Բասմաջյանին կաշառքի վերաբերյալ ցուցմունք տալուն հարկադրելու հանգամանքը և որոշում է կայացվել Գուրգեն Մադոյանի նկատմամբ հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 341-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին:(…)»
Նույն օրը մեղադրյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
ՀՀ գլխավոր դատախազության հատկապես կարևոր գործերով քննության վարչության դատախազ Հ.Թադևոսյանը 2017 թվականի մարտի 31-ին հաստատել է թիվ 62203617 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2017 թվականի ապրիլի 05-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0042/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի ապրիլի 06-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի ապրիլի 06-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0042/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի ապրիլի 21-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներ
Ամբաստանյալ Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, դատաքննության ընթացքում օգտվելով իր իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալ:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որի համաձայն՝ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքների (...) հրապարակումը (...) թույլատրվում է, եթե ամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասին, որոշում կայացրեց հրապարակելու ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ սուտ մատնություն չի կատարել: Իրականում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հայտնել է, որ 2016 թվականի փետրվարի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում, հարցաքննության ժամանակ, քննիչ Գ.Մադոյանի ուղղորդմամբ և թելադրանքով գրի է առել ոստիկանությունում տված հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: Նույնաբովանդակ ասելով նկատի է ունեցել Դավթաշեն թաղամասում իր և Ա.Հովհաննիսյանի հանդիպումը Հ.Հակոբյանին ու Ա.Հովհաննիսյանի կողմից վերջինիս 200.000 ՀՀ դրամ տալու հանգամնանքը: Իրականում իր համար դժվար էր ճշգրիտ հիշել ՀՀ ոստիկանությունում տված հաղորդման և նույն օրը քննիչ Գ.Մադոյանի մոտ տված իր հինգ ցուցմունքների բովանդակությունը և նույնաբովանդակությունը: Այնուհետև Ռ.Բասմաջյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հաղորդման մեջ նշելով նույնաբովանդակ բառը, նկատի է ունեցել Ա.Հովհաննիսյանի հետ Դավթաշեն թաղամաս գնալու, Հ.Հակոբյանի հետ հանդիպելու հետ կապված հանգամանքները: Այդ հանգամանքները նշել է կամովին` վերհիշելով իրական դեպքերը: Դա չի նշանակում, որ քննիչն իրեն ուղղորդել է նույնաբովանդակ ցուցմունք տալ: Ինչպես հաղորդում տալուց, այնպես էլ որպես տուժող հարցաքննվելիս և առերես հարցաքննվելիս չի կողմնորոշվել, բառակապակցությունները սխալ է ձևակերպել` չհասկանալով դրանց հետևանքները: Պնդել է, որ քննիչ Մադոյանն իրեն չի ստիպել, որպեսզի գրի առնի, թե իբրև կաշառք է տվել: ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հաղորդում տալիս, հարցաքննվելիս և առերես հարցաքննվելիս ճիշտ չի գնահատել, պատկերացրել իրավիճակը և դրա արդյունքում խառնաշփոթ արտահայտություններ է արել` չհասկանալով դրանց իմաստը և հետևանքները: Այդ ամենը հետևանք է այն ամենի, որ շուրջ մեկ տարի անկախ իր կամքից ներքաշված է եղել դատավարական գործընթացներին: Քննիչ Գ.Մադոյանի դեմ տված հաղորդումը թյուրիմացություն է:
Դատական քննության ընթացքում տուժող Գուրգեն Մադոյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանին, նրա հետ որևէ թշնամական կամ բարեկամական հարաբերությունների մեջ չի գտնվում: Ամբաստանյալ Ռ.Բասմաջյանի հետ ծանոթացել է վարույթում գտնվող քրեական գործի շրջանակներում, ով սկզբում ունեցել է վկայի կարգավիճակ, այնուհետև՝ մեղադրյալի: Աշխատելով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում` 2016 թվականի փետրվարի սկզբներին իրեն հանձնարարվել է քննություն իրականացնել քրեական գործով, ըստ որի սննդի անվտանգության պետական ծառայության աշխատակիցների կողմից կաշառք են ստացել: Հարուցել է քրեական գործ, նախաքննության ընթացքում հարցաքննել է Ռուզաննա Բասմաջյանին, վերջինիս հարցաքննությունը կատարել է օրենքով սահմանված կարգով: Ռուզաննա Բասմաջյանին հարցաքննել է քրեական գործ հարուցելուց հետո, նույն կամ դրան հաջորդող օրը` երեկոյան ժամերին: Հարցաքննությունն ընդհատվել է Ռուզաննա Բասմաջյանի խնդրանքով` ուշ ժամ լիենելու պատճառաբանությամբ: Ռուզաննա Բասմաջյանի կողմից տրված հարցերի պատասխաններն արձանագրել է բառացի, օրենքի պահանջների համաձայն, վերջինիս հարցաքննության ընթացքում նրա նկատմամբ որևէ հոգեբանական ճնշում կամ բռնություն չի գործադրել, ավելին, չի նկատել, որ վերջինս մինչ իր մոտ ներկայանալը գտնվել է հոգեբանորեն ճնշված կամ բռնության ենթարկված վիճակում:
Ռուզաննա Բասմաջյանը ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայաքարի գլխավոր վարչությունում հաղորդում է տվել իր և Արմեն Հովհաննիսյանի կողմից սննդի անվտանգության պետական ծառայության աշխատակիցներին կաշառք տալու վերաբերյալ, սակայն վերջինս առաջին իսկ հարցաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը չի իմացել, որ կաշառք է տալիս, այլ իմացել է, որ տալիս է որպես վարչական տուգանք` իրենց մոտ կատարված ստուգման արդյունքում հայտնաբերված չարաշահումների համար: Այսինքն վերջինս հենց առաջին հարցաքննության ընթացքում տվել է հաղորդմանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ: Գործի քննության հետագա փուլերում վերջինիս կողմից իր հաղորդմանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ տալու պատճառների վերաբերյալ նրան առաջադրվել են հստակ հարցադրումներ` թե ինչն է եղել դրանց պատճառը, սակայն վերջինս որևէ կոնկրետ պատճառաբանություն չի նշել: Հարցաքննություններն արձանագրվել են Ռ.Բասմաջյանի կողմից, իր ձեռքով, և որևէ խոսք չի կարող լինել նրա նկատմամբ որևէ հոգեբանական ճնշման կամ բռնության գործադրման վերաբերյալ: Ուղղորդում նախաքննության ընթացքում չի եղել, Ռուզաննա Բասմաջյանի կողմից տրված ցուցմունքներն արձանագրվել են բառացի: Հարցաքննությունը իրականացնելուց հետո Ռ.Բասմաջյանն ազատ է եղել: Սկզբնական շրջանում Ռ.Բասմաջյանն ունեցել է վկայի կարգավիճակ և, իր կարծիքով, նրա կողմից դրսևորած վարքագիծն արտահայտվել է այն բանից հետո, երբ մեղադրանք է առաջադրվել: Առաջին հարցաքննությունը տևել է մոտավորապես 20 րոպե կամ կես ժամ, որովհետև ուշ ժամ է եղել, և նրա խնդրանքով ընդհատվել է հարցաքննությունը: Որպես վկա հարցաքննության ընթացքում Ռ.Բասմաջյանը փաստաբանի հետ չի ներկայացել: Հացաքննությանն այլ անձ իրավուք չունի և չի մասնակցել:
Ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի մեղավորությունը Դատարանը հաստատված համարեց վերոգրյալ ցուցմունքներն ստորև ներկայացվող ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ժ.Թովմասյանի 2017 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ այլ ապացույց ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերի հետ համադրելու և գնահատելու արդյունքներով.
- Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին 2016 թվականի փետրվարի 03-ի արձանագրությունը, որի համաձայն` վերջինս հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016 թվականի հունվարի 21-ին Մաշտոցի 40 հասցեում գործող «Թրիյան» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ են գնացել սննդի անվտանգության պետական տեսչությունից, և կատարելով ուսումնասիրություններ, հայտնաբերել են ժամկետանց և խախտումներով ապրանքներ: Ուսումնասիրությունը կատարելուց հետո սննդի տեսչության աշխատակիցներ Ա.Թորոսյանը և Հ.Հակոբյանն իր ներկայությամբ խանութի տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանին ակնարկել են, որ իրենց կողմից ապրանքները չոչնչացնելու և հետագա գործունեությանը չխոչընդոտելու համար պետք է իրենց 200.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք տան, որն էլ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 2016 թվականի փետրվարի 01-ին, ժամը 16:30-ին Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ և 4-րդ թաղամասերի վերջնամասում գտնվող «Միշելի» կոչվող խանութի հարևանությամբ, նախնական պայմանավորվածության համաձայն տրվել է Հ.Հակոբյանին,
- Վկա Ռուզաննա Բասմաջյանի 2016 թվականի փետրվարի 04-ի հարցաքննության արձանագրությունը, որի համաձայն` վերջինս 2016 թվականի փետրվարի 01-ին տնօրեն Արմենի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Դավթաշեն թաղամաս, որտեղ հանդիպել են Հրահատին և նրան առձեռն փոխանցել են 200.000 ՀՀ դրամ գումար, որպես իրենց խանութում հայտնաբերված թերությունների համար վարչական տուգանքի գումար: Քանի որ Հրահատն իրենցից գումար վերցնելուց հետո որևէ «չէկ» կամ այլ համապատասխան փաստաթուղթ չի տվել, գումարը տալուց հետո իրենց մոտ կասկած է առաջացել, որ հնարավոր է, որ Հրահատն իրենց տված գումարը որպես վարչական տուգանք չի վերցրել, այլ ուղղակի վերցրել և յուրացրել է:
- Տուժողի կարգավիճակով Ռ.Բասմաջյանի 2017 թվականի հունվարի 11-ի հարցաքննության արձանագրությունը, որի համաձայն` Ռ.Բասմաջյանը, ի պատասխան քննիչի հարցի, հայտնել է, որ երբ իրեն տարել են քննիչ Գ.Մադոյանի մոտ, որպես վկա ցուցմունք տալուց առաջ նրան հայտնել է, որ իր կողմից տրված հաղորդումն իրականաությանը չի համապատասխանում, քանի որ այն գրել է սպառնալիքի և ճնշումների ազդեցության տակ, իրականում ինքն իմացել է, որ այդ գումարն Արմենը վճարում է որպես տուգանք, սակայն քննիչն իրեն պնդել է, որ արդեն գրել է հաղորդում, եթե այլ բան գրի, ապա կդատվի, որի արդյունքում, կրկին նրա թելադրանքով գրել է իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք այն մասին, որ Արմեն Հովհաննիսյանը Հրահատին գումարը տվել է որպես կաշառք:
- թիվ 62233316 քրաեական գործով վկա Գուրգեն Մադոյանի և տուժող Ռուզաննա Բասմաջյանի առերեսման մասին 2017 թվականի փետրվարի 13-ի արձանագրությունը,
- քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Զ.Թադևոսյանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի որոշումը, որի համաձայն` թիվ 62233316 քրեական գործով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գուրգեն Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 341-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել հահանցակազմի բացակայության հիմքով:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված` թիվ 62203617 քրեական գործով 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն` վերջինս 2016 թվականի փետրվարի 03-ին ժամը 11:00-ից մինչև ժամը 24:00-ն ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշխատակիցների կողմից ապօրինի պահվել է նույն վարչության շենքում, որի ընթացքում ենթարկվել է հոգեբանական բռնության, ճնշումների, որի արդյունքում տվել է իրականաությանը չհամապատասխանող հաղորդում, թե իբրև Ա.Հովհաննիսյանը 2016 թվականի փետրվարի 01-ին Դավթաշեն թաղամասում սննդի տեսչության աշխատակից Հրահատ Հակոբյանին տվել է 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք: Բացի այդ նաև հայտնել է, որ 2016 թվականի փետրվարի 04-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում քննիչ Գ.Մադոյանին հայտնել է, որ հիշյալ հաղորդումը տվել է սպառնալիքների ազդեցության տակ, սակայն վերջինս դրան ուշադրություն չի դարձրել, հայտնել է, որ պետք է գրի հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք, այլապես կդատապարտվի սուտ մատնություն կատարելու համար, որից հետո քննիչի թելադրանքով ստիպված գրի է առել կեղծ հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք:
- Թիվ 62233316 քրեական գործով տուժող Ռուզաննա Բասմաջյանի 2017 թվականի հունվարի 11-ի հարցաքննության արձանագրությունը, որի համաձայն` 2014 թվականի հուլիսից աշխատում է «Թրիյան» ՍՊ ընկերությունում, որպես հաշվապահ, իսկ ընկերության տնօրենը հանդիսանում է Արմեն Հովհաննիսյանը: 2016 թվականի հունվարի 21-ին` ցերեկը, իր կողմից շահագործվող բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Ա.Հովհաննիսյանը և տեղեկացնելով, որ խանութ են այլցելել սննդի տեսչության աշխատակիցներ, խնդրել է գնալ այնտեղ: Որոշ ժամանակ անց գնացել է խանութ, որտեղ գտնվել են Ա.Հովհաննիսյանը, խանութի աշխատակիցներ, ինչպես նաև սննդի տեսչության աշխատակիցներ Արմեն Թորոսյանը և Հրահատ Հակոբյանը: Ներս մտնելուց հետո նկատել է, որ խանութի սրահի մի հատվածում արդեն առանձնացված են եղել որոշակի քանակությամբ ժամկետանց և ոչ հայաֆիկացված ապրանքներ, որոնք տեսչության աշխատակիցների հանձնարարությամբ ցուցակագրվել և տեղավորվել են միջանցքում: Դրանից հետո Ա.Թորոսյանը և Հ.Հակոբյանը հեռացել են: Հաջորդ օրը, երբ գտնվել է խանութում, նրանք կրկին այցելել են խանութ և իրենց ներկայությամբ կատարել ապրանքների ոչնչացում, որոնց վերաբերյալ կազմել են երկու ակտեր, մեկը ոչնչացման վերաբերյալ, իսկ մյուսը` ապրանքների վաճառքի կասեցման վերաբերյալ: Քիչ անց տեսչության աշխատակիցները հեռացել են, որից հետո տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանն իրեն հայտնել է, որ տեսչության աշխատակիցներն նրան ենթարկել են 200.000 ՀՀ դրամ վարչական տուգանքի, որը պետք է մոտ ժամանակներում վճարի: 2016 թվականի փետրվարի 01-ին Արմեն Հովհաննիսյանի հետ գնացել են Դավթաշեն թաղամաս, որտեղ փողոցում հանդիպել են Հրահատին, մոտեցել են նրան, Արմենը նրան մի ծրար է փոխանցել, որը ինչպես հասկացել է, եղել է տուգանքի գումարը: Հաջորդ օրը իրեն է զանգահարել տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանը և տեղեկացրել, որ խանութ են այցելել 6-րդ վարչության աշխատակիցները: Երկու ժամ հետո գնացել է այնտեղ և տեսել է 4-5 ոստիկանների, ովքեր ավտոմքենայով իրենց տարել են ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչություն, որտեղ մնացել է մինչև կեսգիշեր: Կեսգիշերին մոտ են միայն թույլ տվել հեռանալ` պայմանով, որ հաջորդ օրը ժամը 10:00-ին կրկին պետք է ներկայանա: Ինքն ու Արմենը հեռացել են և հաջորդ օրը ժամը 11:00-ի սահմաններում կրկին վերադարձել են 6-րդ վարչություն, որտեղ նույն վարչության աշխատակիցներն իրեն ենթարկել են հոգեբանական ճնշման, քանի որ ամբողջ օրը` մինչև կեսգիշեր իրեն ապօրինի պահել են վարչությունում, թույլ չեն տվել դուրս գալ այնտեղից: Բացի այդ, երեկոյան, երբ գտնվել է վարչության աշխատասենյակներից մեկում, ներս են մտել մի քանի ոստիկաններ և Ա.Հովհաննիսյանը: Վերջինս ոստիկանների ներկայությամբ իրեն ասել է, որ 200.000 ՀՀ դրամ գումար Հրահատին տվել է ոչ թե որպես տուգանք, այլ որպես կաշառք, ինչի մասին նա արդեն տվել է հաղորդում: Ապա Արմենը և ոստիկաններն սկսել են իրեն համոզել, որ նույնպիսի բովանդակությամբ հաղորդում ներկայացնի, ինչին առարկել է: Այնուհետև տեսնելով, որ ինքը հրաժարվում է այդպիսի բովանդակությամբ հաղորդում տալուց, այնտեղ գտնվող ոստիկաններից մեկն սկսել է իր վրա գոռալ, ասելով, որ եթե հաղորդում չտա, որ դա եղել է կաշառք, ապա իրեն տեղում կկալանավորեն ու կտանեն բերդ: Այդ ճնշումների և սպառնալիքների ազդեցության տակ, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ գտնվել է շփոթված վիճակում, համաձայնվել է հաղորդում տալ, թե իբրև Արմենն այդ գումարը տվել է որպես կաշառք: Ոստիկանի թելադրանքով գրել է հաղորդում, որի մեջ նշել է, թե իբրև ինքն ու Արմենը գնացել են տեսչության աշխատակից Հրահատի հետ հանդիպման և Արմենը նրան է տվել 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք: Ժամը 00:15-ի սահմաններում ոստիկանության 6-րդ վարչության աշխատակիցներն իրենց ավտոմեքենայով իրեն և Արմենին տեղափոխել են ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչություն, որտեղ քննիչ Մադոյանի մոտ հարցաքննվել է որպես վկա, որի ընթացքում վերջինիս թելադրանքով գրել է հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: Երբ ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշխատակիցներն իրեն տարել են քննիչ Գուրգեն Մադոյանի մոտ, որպես վկա ցուցմունք տալուց առաջ հայտնել է, որ իր տված հաղորդումն իրականությանը չի համապատասխանում, քանի որ այն գրել է սպառնալիքի և ճնշումների ազդեցության տակ, իրականում իմացել է, որ այդ գումարն Արմենը վճարում է որպես տուգանք, սակայն քննիչն իրեն պնդել է, որ արդեն գրել է հաղորդումը, եթե այլ բան գրի, ապա կդատվի, որի արդյունքում, կրկին նրա թելադրանքով գրել եմ իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք այն մասին, որ Արմեն Հովհաննիսյանը գումարը տվել է Հրահատին որպես կաշառք:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված փաստական տվյալներով, Դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2016 թվականի փետրվարի 03-ին Ռուզաննա Բասմաջյանը, նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվության մասին, ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016 թվականի հունվարի 21-ին Մաշտոցի 40 հասցեում գործող «Թրիյան» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ են գնացել սննդի անվտանգության պետական տեսչությունից և կատարելով ուսումնասիրություններ, հայտնաբերել են ժամկետանց և խախտումներով ապրանքներ: Ուսումնասիրությունը կատարելուց հետո սննդի տեսչության աշխատակիցներ Ա.Թորոսյանը և Հ.Հակոբյանն իր ներկայությամբ խանութի տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանին ակնարկել են, որ իրենց կողմից ապրանքները չոչնչացնելու և հետագա գործունեությանը չխոչընդոտելու համար պետք է իրենց 200.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք տան, որն էլ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 2016 թվականի փետրվարի 01-ին, ժամը 16:30-ին Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ և 4-րդ թաղամասերի վերջնամասում գտնվող «Միշելի» կոչվող խանութի հարևանությամբ, նախնական պայմանավորվածության համաձայն տրվել է Հ.Հակոբյանին:
Նույն օրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում հարուցվել է թիվ 59100216 քրեական գործը:
2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Ռուզաննա Բասմաջյանը ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016 թվականի փետրվարի 03-ին ժամը 11:00-ից մինչև ժամը 24:00-ն ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշխատակիցների կողմից ապօրինի պահվել է նույն վարչության շենքում, որի ընթացքում ենթարկվել է հոգեբանական բռնության, ճնշումների, որի արդյունքում տվել է իրականաությանը չհամապատասխանող հաղորդում, թե իբրև Ա.Հովհաննիսյանը 2016 թվականի փետրվարի 01-ին Դավթաշեն թաղամասում սննդի տեսչության աշխատակից Հրահատ Հակոբյանին տվել է 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք: Բացի այդ նաև հայտնել է, որ 2016 թվականի փետրվարի 04-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում քննիչ Գ.Մադոյանին հայտնել է, որ հիշյալ հաղորդումը տվել է սպառնալիքների ազդեցության տակ, սակայն վերջինս դրան ուշադրություն չի դարձրել, հայտնել է, որ պետք է գրի հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք, այլապես կդատապարտվի սուտ մատնություն կատարելու համար, որից հետո քննիչի թելադրանքով ստիպված գրի է առել կեղծ հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: Բողոքել է, խնդրել է մեղավոր անձանց ենթարկել քրեական պատասխանատվության: Նշել է, որ հաղորդումը գրված է իր կողմից, ճիշտ է, որի համար ստորագրել է:
Դեպքի առթիվ 2016 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է քրեական գործ: Ռուզաննա Բասմաջյանը ճանաչվել է տուժող: Վերջինս հիշյալ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է և ցուցմունքով մանրամասնել քննիչի կողմից ուղղորդելու և թելադրելու դեպքի հանգամանքները։
2017 թվականի փետրվարի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գուրգեն Մադոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 341-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հանցակազմի բացակայության հիմքով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի դատավճռով Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ որպես պատիժ է նշանակվել տուգանք` 200.000 ՀՀ դրամի չափով: Դատավճիռը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 13-ի որոշմամբ թողնվել է օրինական ուժի մեջ: ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունվելը մերժվել է, դատական ակտը 2018 թվականի հուլիսի 17-ին մտել է օրինական ուժի մեջ:
Ռուզաննա Բասմաջյանի կողմից հաղորդման մեջ նշված հանգամանքները չեն համապատասխանում իրականությանը, այն է՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի կողմից պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու՝ Ռուզաննա Բասմաջյանին ուղղորդելու, ցուցմունքի բովանդակությունը թելադրելու, այդ կերպ վերջինս իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու հանցագործության դեպք տեղի չի ունեցել։
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանին առաջադրված մեղադրանքը, վերլուծելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները, գնահատելով դրանք իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, Դատարանն ապացուցված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը մեղավորությամբ կատարել է սուտ մատնություն, այն է՝ նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է՝ կատարել են սուտ մատնություն՝ այդ կերպ Գուրգեն Մադոյանին հանիրավի մեղադրելով պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու մեջ։
Ռուզաննա Բասմաջյնաի արարքը որակված է ճիշտ և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…) Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանն ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
Դատարանը որպես ամբաստանյալների անձը բնութագրող հանգամանք է դիտում այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2017 թվականի մարտի 27-ի տեղեկանքի համաձայն` դատվածություն չունի:
Նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը սույն գործով արարքը կատարել է նախքան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԵԿԴ/0142/01/16 դատավճիռ կայացնելը, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով արարքը կատարելու պահին ամբաստանյալը դատվածություն չի ունեցել:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցանքի համար, բացի առավելագույնը երկու տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսված են նաև պատժի այլընտրանքային տեսակներ՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով և կալանք՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17–ին կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) [Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։»
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի կատարած հանցավոր արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրա կատարած կոնկրետ արարքը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, համադրելով ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքների հետ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ( երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, ինչը բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Ընդ որում, գումարելիս վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին:
Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը:
Դատարանին ներկայացված 2018 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ 1808140447548039 անդորրագրի համաձայն ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը վճարել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԵԿԴ/0142/01/16 դատավճռով նշանակված տուգանքը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ և 6-րդ մասերի համաձայն` ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին ամբողջությամբ պետք է գումարել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԵԿԴ/0142/01/16 դատավճռով նշանակված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը` հաշվակցելով առաջին դատավճռով կրած պատիժը և ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ՀՀ դրամի չափով։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցն ընտրված է ճիշտ, ուստի վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների հարցին` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործին կցված և իրեղեն ապացույց ճանաչված` թիվ 62203617 քրեական գործով ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 22.12.2016 թվականին Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները, քաղաքացիական հայց ներկայացված չի եղել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ և 6-րդ մասերի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանի նկատմամբ նշանակված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը` հաշվակցելով առաջին դատավճռով կրած պատիժը և ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ՀՀ դրամի չափով։
Ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և իրեղեն ապացույց ճանաչված` թիվ 62203617 քրեական գործով ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 22.12.2016 թվականին Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
«16» հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.Թադևոսյանի,
տուժող Գ.Մադոյանի,
ամբաստանյալ Ռ.Բասմաջյանի,
պաշտպան Յու. Մարտիրոսյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանի՝ ծնված 1959 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, մասնագիտությամբ հաշվապահ, ամուսնալուծված, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 22-րդ շենքի 28-րդ բնակարանում, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Զ.Թադևոսյանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 62203617 քրեական գործը:
Քննիչի 2017 թվականի մարտի 04-ի որոշմամբ Գուրգեն Մադոյանը թիվ 62203617 քրեական գործով ճանաչվել է տուժող:
2017 թվականի մարտի 07-ին որոշում է կայացվել թիվ 62203617 քրեական գործով Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանը] 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին` ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, նախազգուշացված լինելով ակնհայտ սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով հաղորդմամբ իր տրամադրած տեղեկատվության կեղծ լինելը` կատարել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչին մեղադրելով ցուցմունք տալուն հարկադրելու մեջ:
Այսպես`
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվող թիվ 59100216 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրվող, ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, նախազգուշացված լինելով ակնհայտ սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գուրգեն Մադոյանին հանիրավի մեղադրել է ցուցմունք տալուն հարկադրելու մեջ, այն է` գրավոր հաղորդում է ներկայացրել առ այն, թե իբր, վերջինս 04.02.2016թ.` ժամը 01:00-ից մինչև 01:20-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում որպես վկա հարցաքննության ընթացքում իրեն հարկադրել է գրել 03.02.2016թ. ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունում, նույն աշխատակիցների կողմից իր նկատմամբ կիրառված հոգեբանական բռնության և ճնշումների արդյունքում տված, ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության սննդի անվտանգության ապահովման ծառայության աշխատակցին կաշառք տալու վերաբերյալ հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք:
Ռ.Բասմաջյանի հաղորդման հիման վրա ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցված քրեական գործով կատարված նախաքննությամբ հերքվել է քննիչ Գուրգեն Մադոյանի կողմից Ռուզաննա Բասմաջյանին կաշառքի վերաբերյալ ցուցմունք տալուն հարկադրելու հանգամանքը և որոշում է կայացվել Գուրգեն Մադոյանի նկատմամբ հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 341-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին:(…)»
Նույն օրը մեղադրյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
ՀՀ գլխավոր դատախազության հատկապես կարևոր գործերով քննության վարչության դատախազ Հ.Թադևոսյանը 2017 թվականի մարտի 31-ին հաստատել է թիվ 62203617 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2017 թվականի ապրիլի 05-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0042/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի ապրիլի 06-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի ապրիլի 06-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0042/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի ապրիլի 21-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներ
Ամբաստանյալ Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, դատաքննության ընթացքում օգտվելով իր իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալ:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որի համաձայն՝ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքների (...) հրապարակումը (...) թույլատրվում է, եթե ամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասին, որոշում կայացրեց հրապարակելու ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ սուտ մատնություն չի կատարել: Իրականում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հայտնել է, որ 2016 թվականի փետրվարի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում, հարցաքննության ժամանակ, քննիչ Գ.Մադոյանի ուղղորդմամբ և թելադրանքով գրի է առել ոստիկանությունում տված հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: Նույնաբովանդակ ասելով նկատի է ունեցել Դավթաշեն թաղամասում իր և Ա.Հովհաննիսյանի հանդիպումը Հ.Հակոբյանին ու Ա.Հովհաննիսյանի կողմից վերջինիս 200.000 ՀՀ դրամ տալու հանգամնանքը: Իրականում իր համար դժվար էր ճշգրիտ հիշել ՀՀ ոստիկանությունում տված հաղորդման և նույն օրը քննիչ Գ.Մադոյանի մոտ տված իր հինգ ցուցմունքների բովանդակությունը և նույնաբովանդակությունը: Այնուհետև Ռ.Բասմաջյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հաղորդման մեջ նշելով նույնաբովանդակ բառը, նկատի է ունեցել Ա.Հովհաննիսյանի հետ Դավթաշեն թաղամաս գնալու, Հ.Հակոբյանի հետ հանդիպելու հետ կապված հանգամանքները: Այդ հանգամանքները նշել է կամովին` վերհիշելով իրական դեպքերը: Դա չի նշանակում, որ քննիչն իրեն ուղղորդել է նույնաբովանդակ ցուցմունք տալ: Ինչպես հաղորդում տալուց, այնպես էլ որպես տուժող հարցաքննվելիս և առերես հարցաքննվելիս չի կողմնորոշվել, բառակապակցությունները սխալ է ձևակերպել` չհասկանալով դրանց հետևանքները: Պնդել է, որ քննիչ Մադոյանն իրեն չի ստիպել, որպեսզի գրի առնի, թե իբրև կաշառք է տվել: ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հաղորդում տալիս, հարցաքննվելիս և առերես հարցաքննվելիս ճիշտ չի գնահատել, պատկերացրել իրավիճակը և դրա արդյունքում խառնաշփոթ արտահայտություններ է արել` չհասկանալով դրանց իմաստը և հետևանքները: Այդ ամենը հետևանք է այն ամենի, որ շուրջ մեկ տարի անկախ իր կամքից ներքաշված է եղել դատավարական գործընթացներին: Քննիչ Գ.Մադոյանի դեմ տված հաղորդումը թյուրիմացություն է:
Դատական քննության ընթացքում տուժող Գուրգեն Մադոյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանին, նրա հետ որևէ թշնամական կամ բարեկամական հարաբերությունների մեջ չի գտնվում: Ամբաստանյալ Ռ.Բասմաջյանի հետ ծանոթացել է վարույթում գտնվող քրեական գործի շրջանակներում, ով սկզբում ունեցել է վկայի կարգավիճակ, այնուհետև՝ մեղադրյալի: Աշխատելով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում` 2016 թվականի փետրվարի սկզբներին իրեն հանձնարարվել է քննություն իրականացնել քրեական գործով, ըստ որի սննդի անվտանգության պետական ծառայության աշխատակիցների կողմից կաշառք են ստացել: Հարուցել է քրեական գործ, նախաքննության ընթացքում հարցաքննել է Ռուզաննա Բասմաջյանին, վերջինիս հարցաքննությունը կատարել է օրենքով սահմանված կարգով: Ռուզաննա Բասմաջյանին հարցաքննել է քրեական գործ հարուցելուց հետո, նույն կամ դրան հաջորդող օրը` երեկոյան ժամերին: Հարցաքննությունն ընդհատվել է Ռուզաննա Բասմաջյանի խնդրանքով` ուշ ժամ լիենելու պատճառաբանությամբ: Ռուզաննա Բասմաջյանի կողմից տրված հարցերի պատասխաններն արձանագրել է բառացի, օրենքի պահանջների համաձայն, վերջինիս հարցաքննության ընթացքում նրա նկատմամբ որևէ հոգեբանական ճնշում կամ բռնություն չի գործադրել, ավելին, չի նկատել, որ վերջինս մինչ իր մոտ ներկայանալը գտնվել է հոգեբանորեն ճնշված կամ բռնության ենթարկված վիճակում:
Ռուզաննա Բասմաջյանը ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայաքարի գլխավոր վարչությունում հաղորդում է տվել իր և Արմեն Հովհաննիսյանի կողմից սննդի անվտանգության պետական ծառայության աշխատակիցներին կաշառք տալու վերաբերյալ, սակայն վերջինս առաջին իսկ հարցաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը չի իմացել, որ կաշառք է տալիս, այլ իմացել է, որ տալիս է որպես վարչական տուգանք` իրենց մոտ կատարված ստուգման արդյունքում հայտնաբերված չարաշահումների համար: Այսինքն վերջինս հենց առաջին հարցաքննության ընթացքում տվել է հաղորդմանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ: Գործի քննության հետագա փուլերում վերջինիս կողմից իր հաղորդմանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ տալու պատճառների վերաբերյալ նրան առաջադրվել են հստակ հարցադրումներ` թե ինչն է եղել դրանց պատճառը, սակայն վերջինս որևէ կոնկրետ պատճառաբանություն չի նշել: Հարցաքննություններն արձանագրվել են Ռ.Բասմաջյանի կողմից, իր ձեռքով, և որևէ խոսք չի կարող լինել նրա նկատմամբ որևէ հոգեբանական ճնշման կամ բռնության գործադրման վերաբերյալ: Ուղղորդում նախաքննության ընթացքում չի եղել, Ռուզաննա Բասմաջյանի կողմից տրված ցուցմունքներն արձանագրվել են բառացի: Հարցաքննությունը իրականացնելուց հետո Ռ.Բասմաջյանն ազատ է եղել: Սկզբնական շրջանում Ռ.Բասմաջյանն ունեցել է վկայի կարգավիճակ և, իր կարծիքով, նրա կողմից դրսևորած վարքագիծն արտահայտվել է այն բանից հետո, երբ մեղադրանք է առաջադրվել: Առաջին հարցաքննությունը տևել է մոտավորապես 20 րոպե կամ կես ժամ, որովհետև ուշ ժամ է եղել, և նրա խնդրանքով ընդհատվել է հարցաքննությունը: Որպես վկա հարցաքննության ընթացքում Ռ.Բասմաջյանը փաստաբանի հետ չի ներկայացել: Հացաքննությանն այլ անձ իրավուք չունի և չի մասնակցել:
Ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի մեղավորությունը Դատարանը հաստատված համարեց վերոգրյալ ցուցմունքներն ստորև ներկայացվող ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ժ.Թովմասյանի 2017 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ այլ ապացույց ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերի հետ համադրելու և գնահատելու արդյունքներով.
- Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին 2016 թվականի փետրվարի 03-ի արձանագրությունը, որի համաձայն` վերջինս հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016 թվականի հունվարի 21-ին Մաշտոցի 40 հասցեում գործող «Թրիյան» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ են գնացել սննդի անվտանգության պետական տեսչությունից, և կատարելով ուսումնասիրություններ, հայտնաբերել են ժամկետանց և խախտումներով ապրանքներ: Ուսումնասիրությունը կատարելուց հետո սննդի տեսչության աշխատակիցներ Ա.Թորոսյանը և Հ.Հակոբյանն իր ներկայությամբ խանութի տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանին ակնարկել են, որ իրենց կողմից ապրանքները չոչնչացնելու և հետագա գործունեությանը չխոչընդոտելու համար պետք է իրենց 200.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք տան, որն էլ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 2016 թվականի փետրվարի 01-ին, ժամը 16:30-ին Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ և 4-րդ թաղամասերի վերջնամասում գտնվող «Միշելի» կոչվող խանութի հարևանությամբ, նախնական պայմանավորվածության համաձայն տրվել է Հ.Հակոբյանին,
- Վկա Ռուզաննա Բասմաջյանի 2016 թվականի փետրվարի 04-ի հարցաքննության արձանագրությունը, որի համաձայն` վերջինս 2016 թվականի փետրվարի 01-ին տնօրեն Արմենի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Դավթաշեն թաղամաս, որտեղ հանդիպել են Հրահատին և նրան առձեռն փոխանցել են 200.000 ՀՀ դրամ գումար, որպես իրենց խանութում հայտնաբերված թերությունների համար վարչական տուգանքի գումար: Քանի որ Հրահատն իրենցից գումար վերցնելուց հետո որևէ «չէկ» կամ այլ համապատասխան փաստաթուղթ չի տվել, գումարը տալուց հետո իրենց մոտ կասկած է առաջացել, որ հնարավոր է, որ Հրահատն իրենց տված գումարը որպես վարչական տուգանք չի վերցրել, այլ ուղղակի վերցրել և յուրացրել է:
- Տուժողի կարգավիճակով Ռ.Բասմաջյանի 2017 թվականի հունվարի 11-ի հարցաքննության արձանագրությունը, որի համաձայն` Ռ.Բասմաջյանը, ի պատասխան քննիչի հարցի, հայտնել է, որ երբ իրեն տարել են քննիչ Գ.Մադոյանի մոտ, որպես վկա ցուցմունք տալուց առաջ նրան հայտնել է, որ իր կողմից տրված հաղորդումն իրականաությանը չի համապատասխանում, քանի որ այն գրել է սպառնալիքի և ճնշումների ազդեցության տակ, իրականում ինքն իմացել է, որ այդ գումարն Արմենը վճարում է որպես տուգանք, սակայն քննիչն իրեն պնդել է, որ արդեն գրել է հաղորդում, եթե այլ բան գրի, ապա կդատվի, որի արդյունքում, կրկին նրա թելադրանքով գրել է իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք այն մասին, որ Արմեն Հովհաննիսյանը Հրահատին գումարը տվել է որպես կաշառք:
- թիվ 62233316 քրաեական գործով վկա Գուրգեն Մադոյանի և տուժող Ռուզաննա Բասմաջյանի առերեսման մասին 2017 թվականի փետրվարի 13-ի արձանագրությունը,
- քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Զ.Թադևոսյանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի որոշումը, որի համաձայն` թիվ 62233316 քրեական գործով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գուրգեն Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 341-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել հահանցակազմի բացակայության հիմքով:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված` թիվ 62203617 քրեական գործով 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն` վերջինս 2016 թվականի փետրվարի 03-ին ժամը 11:00-ից մինչև ժամը 24:00-ն ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշխատակիցների կողմից ապօրինի պահվել է նույն վարչության շենքում, որի ընթացքում ենթարկվել է հոգեբանական բռնության, ճնշումների, որի արդյունքում տվել է իրականաությանը չհամապատասխանող հաղորդում, թե իբրև Ա.Հովհաննիսյանը 2016 թվականի փետրվարի 01-ին Դավթաշեն թաղամասում սննդի տեսչության աշխատակից Հրահատ Հակոբյանին տվել է 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք: Բացի այդ նաև հայտնել է, որ 2016 թվականի փետրվարի 04-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում քննիչ Գ.Մադոյանին հայտնել է, որ հիշյալ հաղորդումը տվել է սպառնալիքների ազդեցության տակ, սակայն վերջինս դրան ուշադրություն չի դարձրել, հայտնել է, որ պետք է գրի հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք, այլապես կդատապարտվի սուտ մատնություն կատարելու համար, որից հետո քննիչի թելադրանքով ստիպված գրի է առել կեղծ հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք:
- Թիվ 62233316 քրեական գործով տուժող Ռուզաննա Բասմաջյանի 2017 թվականի հունվարի 11-ի հարցաքննության արձանագրությունը, որի համաձայն` 2014 թվականի հուլիսից աշխատում է «Թրիյան» ՍՊ ընկերությունում, որպես հաշվապահ, իսկ ընկերության տնօրենը հանդիսանում է Արմեն Հովհաննիսյանը: 2016 թվականի հունվարի 21-ին` ցերեկը, իր կողմից շահագործվող բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Ա.Հովհաննիսյանը և տեղեկացնելով, որ խանութ են այլցելել սննդի տեսչության աշխատակիցներ, խնդրել է գնալ այնտեղ: Որոշ ժամանակ անց գնացել է խանութ, որտեղ գտնվել են Ա.Հովհաննիսյանը, խանութի աշխատակիցներ, ինչպես նաև սննդի տեսչության աշխատակիցներ Արմեն Թորոսյանը և Հրահատ Հակոբյանը: Ներս մտնելուց հետո նկատել է, որ խանութի սրահի մի հատվածում արդեն առանձնացված են եղել որոշակի քանակությամբ ժամկետանց և ոչ հայաֆիկացված ապրանքներ, որոնք տեսչության աշխատակիցների հանձնարարությամբ ցուցակագրվել և տեղավորվել են միջանցքում: Դրանից հետո Ա.Թորոսյանը և Հ.Հակոբյանը հեռացել են: Հաջորդ օրը, երբ գտնվել է խանութում, նրանք կրկին այցելել են խանութ և իրենց ներկայությամբ կատարել ապրանքների ոչնչացում, որոնց վերաբերյալ կազմել են երկու ակտեր, մեկը ոչնչացման վերաբերյալ, իսկ մյուսը` ապրանքների վաճառքի կասեցման վերաբերյալ: Քիչ անց տեսչության աշխատակիցները հեռացել են, որից հետո տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանն իրեն հայտնել է, որ տեսչության աշխատակիցներն նրան ենթարկել են 200.000 ՀՀ դրամ վարչական տուգանքի, որը պետք է մոտ ժամանակներում վճարի: 2016 թվականի փետրվարի 01-ին Արմեն Հովհաննիսյանի հետ գնացել են Դավթաշեն թաղամաս, որտեղ փողոցում հանդիպել են Հրահատին, մոտեցել են նրան, Արմենը նրան մի ծրար է փոխանցել, որը ինչպես հասկացել է, եղել է տուգանքի գումարը: Հաջորդ օրը իրեն է զանգահարել տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանը և տեղեկացրել, որ խանութ են այցելել 6-րդ վարչության աշխատակիցները: Երկու ժամ հետո գնացել է այնտեղ և տեսել է 4-5 ոստիկանների, ովքեր ավտոմքենայով իրենց տարել են ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչություն, որտեղ մնացել է մինչև կեսգիշեր: Կեսգիշերին մոտ են միայն թույլ տվել հեռանալ` պայմանով, որ հաջորդ օրը ժամը 10:00-ին կրկին պետք է ներկայանա: Ինքն ու Արմենը հեռացել են և հաջորդ օրը ժամը 11:00-ի սահմաններում կրկին վերադարձել են 6-րդ վարչություն, որտեղ նույն վարչության աշխատակիցներն իրեն ենթարկել են հոգեբանական ճնշման, քանի որ ամբողջ օրը` մինչև կեսգիշեր իրեն ապօրինի պահել են վարչությունում, թույլ չեն տվել դուրս գալ այնտեղից: Բացի այդ, երեկոյան, երբ գտնվել է վարչության աշխատասենյակներից մեկում, ներս են մտել մի քանի ոստիկաններ և Ա.Հովհաննիսյանը: Վերջինս ոստիկանների ներկայությամբ իրեն ասել է, որ 200.000 ՀՀ դրամ գումար Հրահատին տվել է ոչ թե որպես տուգանք, այլ որպես կաշառք, ինչի մասին նա արդեն տվել է հաղորդում: Ապա Արմենը և ոստիկաններն սկսել են իրեն համոզել, որ նույնպիսի բովանդակությամբ հաղորդում ներկայացնի, ինչին առարկել է: Այնուհետև տեսնելով, որ ինքը հրաժարվում է այդպիսի բովանդակությամբ հաղորդում տալուց, այնտեղ գտնվող ոստիկաններից մեկն սկսել է իր վրա գոռալ, ասելով, որ եթե հաղորդում չտա, որ դա եղել է կաշառք, ապա իրեն տեղում կկալանավորեն ու կտանեն բերդ: Այդ ճնշումների և սպառնալիքների ազդեցության տակ, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ գտնվել է շփոթված վիճակում, համաձայնվել է հաղորդում տալ, թե իբրև Արմենն այդ գումարը տվել է որպես կաշառք: Ոստիկանի թելադրանքով գրել է հաղորդում, որի մեջ նշել է, թե իբրև ինքն ու Արմենը գնացել են տեսչության աշխատակից Հրահատի հետ հանդիպման և Արմենը նրան է տվել 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք: Ժամը 00:15-ի սահմաններում ոստիկանության 6-րդ վարչության աշխատակիցներն իրենց ավտոմեքենայով իրեն և Արմենին տեղափոխել են ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչություն, որտեղ քննիչ Մադոյանի մոտ հարցաքննվել է որպես վկա, որի ընթացքում վերջինիս թելադրանքով գրել է հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: Երբ ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշխատակիցներն իրեն տարել են քննիչ Գուրգեն Մադոյանի մոտ, որպես վկա ցուցմունք տալուց առաջ հայտնել է, որ իր տված հաղորդումն իրականությանը չի համապատասխանում, քանի որ այն գրել է սպառնալիքի և ճնշումների ազդեցության տակ, իրականում իմացել է, որ այդ գումարն Արմենը վճարում է որպես տուգանք, սակայն քննիչն իրեն պնդել է, որ արդեն գրել է հաղորդումը, եթե այլ բան գրի, ապա կդատվի, որի արդյունքում, կրկին նրա թելադրանքով գրել եմ իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք այն մասին, որ Արմեն Հովհաննիսյանը գումարը տվել է Հրահատին որպես կաշառք:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված փաստական տվյալներով, Դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2016 թվականի փետրվարի 03-ին Ռուզաննա Բասմաջյանը, նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվության մասին, ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016 թվականի հունվարի 21-ին Մաշտոցի 40 հասցեում գործող «Թրիյան» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ են գնացել սննդի անվտանգության պետական տեսչությունից և կատարելով ուսումնասիրություններ, հայտնաբերել են ժամկետանց և խախտումներով ապրանքներ: Ուսումնասիրությունը կատարելուց հետո սննդի տեսչության աշխատակիցներ Ա.Թորոսյանը և Հ.Հակոբյանն իր ներկայությամբ խանութի տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանին ակնարկել են, որ իրենց կողմից ապրանքները չոչնչացնելու և հետագա գործունեությանը չխոչընդոտելու համար պետք է իրենց 200.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք տան, որն էլ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 2016 թվականի փետրվարի 01-ին, ժամը 16:30-ին Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ և 4-րդ թաղամասերի վերջնամասում գտնվող «Միշելի» կոչվող խանութի հարևանությամբ, նախնական պայմանավորվածության համաձայն տրվել է Հ.Հակոբյանին:
Նույն օրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում հարուցվել է թիվ 59100216 քրեական գործը:
2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Ռուզաննա Բասմաջյանը ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016 թվականի փետրվարի 03-ին ժամը 11:00-ից մինչև ժամը 24:00-ն ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշխատակիցների կողմից ապօրինի պահվել է նույն վարչության շենքում, որի ընթացքում ենթարկվել է հոգեբանական բռնության, ճնշումների, որի արդյունքում տվել է իրականաությանը չհամապատասխանող հաղորդում, թե իբրև Ա.Հովհաննիսյանը 2016 թվականի փետրվարի 01-ին Դավթաշեն թաղամասում սննդի տեսչության աշխատակից Հրահատ Հակոբյանին տվել է 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք: Բացի այդ նաև հայտնել է, որ 2016 թվականի փետրվարի 04-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում քննիչ Գ.Մադոյանին հայտնել է, որ հիշյալ հաղորդումը տվել է սպառնալիքների ազդեցության տակ, սակայն վերջինս դրան ուշադրություն չի դարձրել, հայտնել է, որ պետք է գրի հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք, այլապես կդատապարտվի սուտ մատնություն կատարելու համար, որից հետո քննիչի թելադրանքով ստիպված գրի է առել կեղծ հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: Բողոքել է, խնդրել է մեղավոր անձանց ենթարկել քրեական պատասխանատվության: Նշել է, որ հաղորդումը գրված է իր կողմից, ճիշտ է, որի համար ստորագրել է:
Դեպքի առթիվ 2016 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է քրեական գործ: Ռուզաննա Բասմաջյանը ճանաչվել է տուժող: Վերջինս հիշյալ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է և ցուցմունքով մանրամասնել քննիչի կողմից ուղղորդելու և թելադրելու դեպքի հանգամանքները։
2017 թվականի փետրվարի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գուրգեն Մադոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 341-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հանցակազմի բացակայության հիմքով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի դատավճռով Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ որպես պատիժ է նշանակվել տուգանք` 200.000 ՀՀ դրամի չափով: Դատավճիռը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 13-ի որոշմամբ թողնվել է օրինական ուժի մեջ: ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունվելը մերժվել է, դատական ակտը 2018 թվականի հուլիսի 17-ին մտել է օրինական ուժի մեջ:
Ռուզաննա Բասմաջյանի կողմից հաղորդման մեջ նշված հանգամանքները չեն համապատասխանում իրականությանը, այն է՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի կողմից պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու՝ Ռուզաննա Բասմաջյանին ուղղորդելու, ցուցմունքի բովանդակությունը թելադրելու, այդ կերպ վերջինս իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու հանցագործության դեպք տեղի չի ունեցել։
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանին առաջադրված մեղադրանքը, վերլուծելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները, գնահատելով դրանք իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, Դատարանն ապացուցված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը մեղավորությամբ կատարել է սուտ մատնություն, այն է՝ նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է՝ կատարել են սուտ մատնություն՝ այդ կերպ Գուրգեն Մադոյանին հանիրավի մեղադրելով պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու մեջ։
Ռուզաննա Բասմաջյնաի արարքը որակված է ճիշտ և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…) Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանն ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
Դատարանը որպես ամբաստանյալների անձը բնութագրող հանգամանք է դիտում այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2017 թվականի մարտի 27-ի տեղեկանքի համաձայն` դատվածություն չունի:
Նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը սույն գործով արարքը կատարել է նախքան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԵԿԴ/0142/01/16 դատավճիռ կայացնելը, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով արարքը կատարելու պահին ամբաստանյալը դատվածություն չի ունեցել:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցանքի համար, բացի առավելագույնը երկու տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսված են նաև պատժի այլընտրանքային տեսակներ՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով և կալանք՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17–ին կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) [Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։»
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի կատարած հանցավոր արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրա կատարած կոնկրետ արարքը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, համադրելով ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքների հետ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ( երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, ինչը բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Ընդ որում, գումարելիս վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին:
Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը:
Դատարանին ներկայացված 2018 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ 1808140447548039 անդորրագրի համաձայն ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը վճարել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԵԿԴ/0142/01/16 դատավճռով նշանակված տուգանքը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ և 6-րդ մասերի համաձայն` ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին ամբողջությամբ պետք է գումարել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԵԿԴ/0142/01/16 դատավճռով նշանակված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը` հաշվակցելով առաջին դատավճռով կրած պատիժը և ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ՀՀ դրամի չափով։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցն ընտրված է ճիշտ, ուստի վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների հարցին` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործին կցված և իրեղեն ապացույց ճանաչված` թիվ 62203617 քրեական գործով ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 22.12.2016 թվականին Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները, քաղաքացիական հայց ներկայացված չի եղել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ և 6-րդ մասերի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանի նկատմամբ նշանակված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը` հաշվակցելով առաջին դատավճռով կրած պատիժը և ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ՀՀ դրամի չափով։
Ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և իրեղեն ապացույց ճանաչված` թիվ 62203617 քրեական գործով ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 22.12.2016 թվականին Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0042/01/17
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 05-04-2017 |
|---|---|
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 62203617 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ռուզաննա Բասմաջյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 22.12.2016թ. ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, նախազգուշացված լինելով ակնհայտ սուտ մատնություն կատարելու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով հաղորդմամբ իր տրամադրած տեղեկատվության կեղծ լինելը` կատարել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բասմաջյան |
| Հայրանուն | Հովհաննես |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 16.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 05-04-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 06-04-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-05-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ. |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գուրգեն |
| Ազգանուն | Մադոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բասմաջյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Յու. |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի վատառողջ լինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի` մինչդատական վարույթում գտնվող թիվ ԵԱԴԴ/1236/10/17 դատական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի` թիվ ԵԷԴ/0017/06/17 դատական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Այլ նշումներ | Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի վարույթում գտնվող թիվ ԵԿԴ/0014/06/18 գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-07-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-09-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նիստը չի կայացվել դատավոր Ա.Մաթևոսյանի` վերապատրաստման դասընթացների մասնակցելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 17:45 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 09:55 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 16-10-2018 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բասմաջյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ամսաթիվ | 16-10-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0042/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն «16» հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝ նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Հ.Թադևոսյանի, տուժող Գ.Մադոյանի, ամբաստանյալ Ռ.Բասմաջյանի, պաշտպան Յու. Մարտիրոսյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանի՝ ծնված 1959 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, մասնագիտությամբ հաշվապահ, ամուսնալուծված, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 22-րդ շենքի 28-րդ բնակարանում, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Զ.Թադևոսյանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 62203617 քրեական գործը: Քննիչի 2017 թվականի մարտի 04-ի որոշմամբ Գուրգեն Մադոյանը թիվ 62203617 քրեական գործով ճանաչվել է տուժող: 2017 թվականի մարտի 07-ին որոշում է կայացվել թիվ 62203617 քրեական գործով Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ. «[Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանը] 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին` ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, նախազգուշացված լինելով ակնհայտ սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով հաղորդմամբ իր տրամադրած տեղեկատվության կեղծ լինելը` կատարել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչին մեղադրելով ցուցմունք տալուն հարկադրելու մեջ: Այսպես` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվող թիվ 59100216 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրվող, ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, նախազգուշացված լինելով ակնհայտ սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գուրգեն Մադոյանին հանիրավի մեղադրել է ցուցմունք տալուն հարկադրելու մեջ, այն է` գրավոր հաղորդում է ներկայացրել առ այն, թե իբր, վերջինս 04.02.2016թ.` ժամը 01:00-ից մինչև 01:20-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում որպես վկա հարցաքննության ընթացքում իրեն հարկադրել է գրել 03.02.2016թ. ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունում, նույն աշխատակիցների կողմից իր նկատմամբ կիրառված հոգեբանական բռնության և ճնշումների արդյունքում տված, ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության սննդի անվտանգության ապահովման ծառայության աշխատակցին կաշառք տալու վերաբերյալ հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: Ռ.Բասմաջյանի հաղորդման հիման վրա ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցված քրեական գործով կատարված նախաքննությամբ հերքվել է քննիչ Գուրգեն Մադոյանի կողմից Ռուզաննա Բասմաջյանին կաշառքի վերաբերյալ ցուցմունք տալուն հարկադրելու հանգամանքը և որոշում է կայացվել Գուրգեն Մադոյանի նկատմամբ հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 341-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին:(…)» Նույն օրը մեղադրյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: ՀՀ գլխավոր դատախազության հատկապես կարևոր գործերով քննության վարչության դատախազ Հ.Թադևոսյանը 2017 թվականի մարտի 31-ին հաստատել է թիվ 62203617 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2017 թվականի ապրիլի 05-ին: Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0042/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի ապրիլի 06-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին: Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի ապրիլի 06-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0042/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի ապրիլի 21-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության: Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներ Ամբաստանյալ Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, դատաքննության ընթացքում օգտվելով իր իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալ: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որի համաձայն՝ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքների (...) հրապարակումը (...) թույլատրվում է, եթե ամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասին, որոշում կայացրեց հրապարակելու ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նախաքննական ցուցմունքները: Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ սուտ մատնություն չի կատարել: Իրականում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հայտնել է, որ 2016 թվականի փետրվարի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում, հարցաքննության ժամանակ, քննիչ Գ.Մադոյանի ուղղորդմամբ և թելադրանքով գրի է առել ոստիկանությունում տված հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: Նույնաբովանդակ ասելով նկատի է ունեցել Դավթաշեն թաղամասում իր և Ա.Հովհաննիսյանի հանդիպումը Հ.Հակոբյանին ու Ա.Հովհաննիսյանի կողմից վերջինիս 200.000 ՀՀ դրամ տալու հանգամնանքը: Իրականում իր համար դժվար էր ճշգրիտ հիշել ՀՀ ոստիկանությունում տված հաղորդման և նույն օրը քննիչ Գ.Մադոյանի մոտ տված իր հինգ ցուցմունքների բովանդակությունը և նույնաբովանդակությունը: Այնուհետև Ռ.Բասմաջյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հաղորդման մեջ նշելով նույնաբովանդակ բառը, նկատի է ունեցել Ա.Հովհաննիսյանի հետ Դավթաշեն թաղամաս գնալու, Հ.Հակոբյանի հետ հանդիպելու հետ կապված հանգամանքները: Այդ հանգամանքները նշել է կամովին` վերհիշելով իրական դեպքերը: Դա չի նշանակում, որ քննիչն իրեն ուղղորդել է նույնաբովանդակ ցուցմունք տալ: Ինչպես հաղորդում տալուց, այնպես էլ որպես տուժող հարցաքննվելիս և առերես հարցաքննվելիս չի կողմնորոշվել, բառակապակցությունները սխալ է ձևակերպել` չհասկանալով դրանց հետևանքները: Պնդել է, որ քննիչ Մադոյանն իրեն չի ստիպել, որպեսզի գրի առնի, թե իբրև կաշառք է տվել: ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հաղորդում տալիս, հարցաքննվելիս և առերես հարցաքննվելիս ճիշտ չի գնահատել, պատկերացրել իրավիճակը և դրա արդյունքում խառնաշփոթ արտահայտություններ է արել` չհասկանալով դրանց իմաստը և հետևանքները: Այդ ամենը հետևանք է այն ամենի, որ շուրջ մեկ տարի անկախ իր կամքից ներքաշված է եղել դատավարական գործընթացներին: Քննիչ Գ.Մադոյանի դեմ տված հաղորդումը թյուրիմացություն է: Դատական քննության ընթացքում տուժող Գուրգեն Մադոյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանին, նրա հետ որևէ թշնամական կամ բարեկամական հարաբերությունների մեջ չի գտնվում: Ամբաստանյալ Ռ.Բասմաջյանի հետ ծանոթացել է վարույթում գտնվող քրեական գործի շրջանակներում, ով սկզբում ունեցել է վկայի կարգավիճակ, այնուհետև՝ մեղադրյալի: Աշխատելով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում` 2016 թվականի փետրվարի սկզբներին իրեն հանձնարարվել է քննություն իրականացնել քրեական գործով, ըստ որի սննդի անվտանգության պետական ծառայության աշխատակիցների կողմից կաշառք են ստացել: Հարուցել է քրեական գործ, նախաքննության ընթացքում հարցաքննել է Ռուզաննա Բասմաջյանին, վերջինիս հարցաքննությունը կատարել է օրենքով սահմանված կարգով: Ռուզաննա Բասմաջյանին հարցաքննել է քրեական գործ հարուցելուց հետո, նույն կամ դրան հաջորդող օրը` երեկոյան ժամերին: Հարցաքննությունն ընդհատվել է Ռուզաննա Բասմաջյանի խնդրանքով` ուշ ժամ լիենելու պատճառաբանությամբ: Ռուզաննա Բասմաջյանի կողմից տրված հարցերի պատասխաններն արձանագրել է բառացի, օրենքի պահանջների համաձայն, վերջինիս հարցաքննության ընթացքում նրա նկատմամբ որևէ հոգեբանական ճնշում կամ բռնություն չի գործադրել, ավելին, չի նկատել, որ վերջինս մինչ իր մոտ ներկայանալը գտնվել է հոգեբանորեն ճնշված կամ բռնության ենթարկված վիճակում: Ռուզաննա Բասմաջյանը ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայաքարի գլխավոր վարչությունում հաղորդում է տվել իր և Արմեն Հովհաննիսյանի կողմից սննդի անվտանգության պետական ծառայության աշխատակիցներին կաշառք տալու վերաբերյալ, սակայն վերջինս առաջին իսկ հարցաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը չի իմացել, որ կաշառք է տալիս, այլ իմացել է, որ տալիս է որպես վարչական տուգանք` իրենց մոտ կատարված ստուգման արդյունքում հայտնաբերված չարաշահումների համար: Այսինքն վերջինս հենց առաջին հարցաքննության ընթացքում տվել է հաղորդմանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ: Գործի քննության հետագա փուլերում վերջինիս կողմից իր հաղորդմանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ տալու պատճառների վերաբերյալ նրան առաջադրվել են հստակ հարցադրումներ` թե ինչն է եղել դրանց պատճառը, սակայն վերջինս որևէ կոնկրետ պատճառաբանություն չի նշել: Հարցաքննություններն արձանագրվել են Ռ.Բասմաջյանի կողմից, իր ձեռքով, և որևէ խոսք չի կարող լինել նրա նկատմամբ որևէ հոգեբանական ճնշման կամ բռնության գործադրման վերաբերյալ: Ուղղորդում նախաքննության ընթացքում չի եղել, Ռուզաննա Բասմաջյանի կողմից տրված ցուցմունքներն արձանագրվել են բառացի: Հարցաքննությունը իրականացնելուց հետո Ռ.Բասմաջյանն ազատ է եղել: Սկզբնական շրջանում Ռ.Բասմաջյանն ունեցել է վկայի կարգավիճակ և, իր կարծիքով, նրա կողմից դրսևորած վարքագիծն արտահայտվել է այն բանից հետո, երբ մեղադրանք է առաջադրվել: Առաջին հարցաքննությունը տևել է մոտավորապես 20 րոպե կամ կես ժամ, որովհետև ուշ ժամ է եղել, և նրա խնդրանքով ընդհատվել է հարցաքննությունը: Որպես վկա հարցաքննության ընթացքում Ռ.Բասմաջյանը փաստաբանի հետ չի ներկայացել: Հացաքննությանն այլ անձ իրավուք չունի և չի մասնակցել: Ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի մեղավորությունը Դատարանը հաստատված համարեց վերոգրյալ ցուցմունքներն ստորև ներկայացվող ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ժ.Թովմասյանի 2017 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ այլ ապացույց ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերի հետ համադրելու և գնահատելու արդյունքներով. - Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին 2016 թվականի փետրվարի 03-ի արձանագրությունը, որի համաձայն` վերջինս հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016 թվականի հունվարի 21-ին Մաշտոցի 40 հասցեում գործող «Թրիյան» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ են գնացել սննդի անվտանգության պետական տեսչությունից, և կատարելով ուսումնասիրություններ, հայտնաբերել են ժամկետանց և խախտումներով ապրանքներ: Ուսումնասիրությունը կատարելուց հետո սննդի տեսչության աշխատակիցներ Ա.Թորոսյանը և Հ.Հակոբյանն իր ներկայությամբ խանութի տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանին ակնարկել են, որ իրենց կողմից ապրանքները չոչնչացնելու և հետագա գործունեությանը չխոչընդոտելու համար պետք է իրենց 200.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք տան, որն էլ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 2016 թվականի փետրվարի 01-ին, ժամը 16:30-ին Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ և 4-րդ թաղամասերի վերջնամասում գտնվող «Միշելի» կոչվող խանութի հարևանությամբ, նախնական պայմանավորվածության համաձայն տրվել է Հ.Հակոբյանին, - Վկա Ռուզաննա Բասմաջյանի 2016 թվականի փետրվարի 04-ի հարցաքննության արձանագրությունը, որի համաձայն` վերջինս 2016 թվականի փետրվարի 01-ին տնօրեն Արմենի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Դավթաշեն թաղամաս, որտեղ հանդիպել են Հրահատին և նրան առձեռն փոխանցել են 200.000 ՀՀ դրամ գումար, որպես իրենց խանութում հայտնաբերված թերությունների համար վարչական տուգանքի գումար: Քանի որ Հրահատն իրենցից գումար վերցնելուց հետո որևէ «չէկ» կամ այլ համապատասխան փաստաթուղթ չի տվել, գումարը տալուց հետո իրենց մոտ կասկած է առաջացել, որ հնարավոր է, որ Հրահատն իրենց տված գումարը որպես վարչական տուգանք չի վերցրել, այլ ուղղակի վերցրել և յուրացրել է: - Տուժողի կարգավիճակով Ռ.Բասմաջյանի 2017 թվականի հունվարի 11-ի հարցաքննության արձանագրությունը, որի համաձայն` Ռ.Բասմաջյանը, ի պատասխան քննիչի հարցի, հայտնել է, որ երբ իրեն տարել են քննիչ Գ.Մադոյանի մոտ, որպես վկա ցուցմունք տալուց առաջ նրան հայտնել է, որ իր կողմից տրված հաղորդումն իրականաությանը չի համապատասխանում, քանի որ այն գրել է սպառնալիքի և ճնշումների ազդեցության տակ, իրականում ինքն իմացել է, որ այդ գումարն Արմենը վճարում է որպես տուգանք, սակայն քննիչն իրեն պնդել է, որ արդեն գրել է հաղորդում, եթե այլ բան գրի, ապա կդատվի, որի արդյունքում, կրկին նրա թելադրանքով գրել է իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք այն մասին, որ Արմեն Հովհաննիսյանը Հրահատին գումարը տվել է որպես կաշառք: - թիվ 62233316 քրաեական գործով վկա Գուրգեն Մադոյանի և տուժող Ռուզաննա Բասմաջյանի առերեսման մասին 2017 թվականի փետրվարի 13-ի արձանագրությունը, - քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Զ.Թադևոսյանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի որոշումը, որի համաձայն` թիվ 62233316 քրեական գործով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գուրգեն Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 341-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել հահանցակազմի բացակայության հիմքով: Իրեղեն ապացույց ճանաչված` թիվ 62203617 քրեական գործով 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն` վերջինս 2016 թվականի փետրվարի 03-ին ժամը 11:00-ից մինչև ժամը 24:00-ն ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշխատակիցների կողմից ապօրինի պահվել է նույն վարչության շենքում, որի ընթացքում ենթարկվել է հոգեբանական բռնության, ճնշումների, որի արդյունքում տվել է իրականաությանը չհամապատասխանող հաղորդում, թե իբրև Ա.Հովհաննիսյանը 2016 թվականի փետրվարի 01-ին Դավթաշեն թաղամասում սննդի տեսչության աշխատակից Հրահատ Հակոբյանին տվել է 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք: Բացի այդ նաև հայտնել է, որ 2016 թվականի փետրվարի 04-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում քննիչ Գ.Մադոյանին հայտնել է, որ հիշյալ հաղորդումը տվել է սպառնալիքների ազդեցության տակ, սակայն վերջինս դրան ուշադրություն չի դարձրել, հայտնել է, որ պետք է գրի հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք, այլապես կդատապարտվի սուտ մատնություն կատարելու համար, որից հետո քննիչի թելադրանքով ստիպված գրի է առել կեղծ հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: - Թիվ 62233316 քրեական գործով տուժող Ռուզաննա Բասմաջյանի 2017 թվականի հունվարի 11-ի հարցաքննության արձանագրությունը, որի համաձայն` 2014 թվականի հուլիսից աշխատում է «Թրիյան» ՍՊ ընկերությունում, որպես հաշվապահ, իսկ ընկերության տնօրենը հանդիսանում է Արմեն Հովհաննիսյանը: 2016 թվականի հունվարի 21-ին` ցերեկը, իր կողմից շահագործվող բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Ա.Հովհաննիսյանը և տեղեկացնելով, որ խանութ են այլցելել սննդի տեսչության աշխատակիցներ, խնդրել է գնալ այնտեղ: Որոշ ժամանակ անց գնացել է խանութ, որտեղ գտնվել են Ա.Հովհաննիսյանը, խանութի աշխատակիցներ, ինչպես նաև սննդի տեսչության աշխատակիցներ Արմեն Թորոսյանը և Հրահատ Հակոբյանը: Ներս մտնելուց հետո նկատել է, որ խանութի սրահի մի հատվածում արդեն առանձնացված են եղել որոշակի քանակությամբ ժամկետանց և ոչ հայաֆիկացված ապրանքներ, որոնք տեսչության աշխատակիցների հանձնարարությամբ ցուցակագրվել և տեղավորվել են միջանցքում: Դրանից հետո Ա.Թորոսյանը և Հ.Հակոբյանը հեռացել են: Հաջորդ օրը, երբ գտնվել է խանութում, նրանք կրկին այցելել են խանութ և իրենց ներկայությամբ կատարել ապրանքների ոչնչացում, որոնց վերաբերյալ կազմել են երկու ակտեր, մեկը ոչնչացման վերաբերյալ, իսկ մյուսը` ապրանքների վաճառքի կասեցման վերաբերյալ: Քիչ անց տեսչության աշխատակիցները հեռացել են, որից հետո տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանն իրեն հայտնել է, որ տեսչության աշխատակիցներն նրան ենթարկել են 200.000 ՀՀ դրամ վարչական տուգանքի, որը պետք է մոտ ժամանակներում վճարի: 2016 թվականի փետրվարի 01-ին Արմեն Հովհաննիսյանի հետ գնացել են Դավթաշեն թաղամաս, որտեղ փողոցում հանդիպել են Հրահատին, մոտեցել են նրան, Արմենը նրան մի ծրար է փոխանցել, որը ինչպես հասկացել է, եղել է տուգանքի գումարը: Հաջորդ օրը իրեն է զանգահարել տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանը և տեղեկացրել, որ խանութ են այցելել 6-րդ վարչության աշխատակիցները: Երկու ժամ հետո գնացել է այնտեղ և տեսել է 4-5 ոստիկանների, ովքեր ավտոմքենայով իրենց տարել են ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչություն, որտեղ մնացել է մինչև կեսգիշեր: Կեսգիշերին մոտ են միայն թույլ տվել հեռանալ` պայմանով, որ հաջորդ օրը ժամը 10:00-ին կրկին պետք է ներկայանա: Ինքն ու Արմենը հեռացել են և հաջորդ օրը ժամը 11:00-ի սահմաններում կրկին վերադարձել են 6-րդ վարչություն, որտեղ նույն վարչության աշխատակիցներն իրեն ենթարկել են հոգեբանական ճնշման, քանի որ ամբողջ օրը` մինչև կեսգիշեր իրեն ապօրինի պահել են վարչությունում, թույլ չեն տվել դուրս գալ այնտեղից: Բացի այդ, երեկոյան, երբ գտնվել է վարչության աշխատասենյակներից մեկում, ներս են մտել մի քանի ոստիկաններ և Ա.Հովհաննիսյանը: Վերջինս ոստիկանների ներկայությամբ իրեն ասել է, որ 200.000 ՀՀ դրամ գումար Հրահատին տվել է ոչ թե որպես տուգանք, այլ որպես կաշառք, ինչի մասին նա արդեն տվել է հաղորդում: Ապա Արմենը և ոստիկաններն սկսել են իրեն համոզել, որ նույնպիսի բովանդակությամբ հաղորդում ներկայացնի, ինչին առարկել է: Այնուհետև տեսնելով, որ ինքը հրաժարվում է այդպիսի բովանդակությամբ հաղորդում տալուց, այնտեղ գտնվող ոստիկաններից մեկն սկսել է իր վրա գոռալ, ասելով, որ եթե հաղորդում չտա, որ դա եղել է կաշառք, ապա իրեն տեղում կկալանավորեն ու կտանեն բերդ: Այդ ճնշումների և սպառնալիքների ազդեցության տակ, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ գտնվել է շփոթված վիճակում, համաձայնվել է հաղորդում տալ, թե իբրև Արմենն այդ գումարը տվել է որպես կաշառք: Ոստիկանի թելադրանքով գրել է հաղորդում, որի մեջ նշել է, թե իբրև ինքն ու Արմենը գնացել են տեսչության աշխատակից Հրահատի հետ հանդիպման և Արմենը նրան է տվել 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք: Ժամը 00:15-ի սահմաններում ոստիկանության 6-րդ վարչության աշխատակիցներն իրենց ավտոմեքենայով իրեն և Արմենին տեղափոխել են ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչություն, որտեղ քննիչ Մադոյանի մոտ հարցաքննվել է որպես վկա, որի ընթացքում վերջինիս թելադրանքով գրել է հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: Երբ ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշխատակիցներն իրեն տարել են քննիչ Գուրգեն Մադոյանի մոտ, որպես վկա ցուցմունք տալուց առաջ հայտնել է, որ իր տված հաղորդումն իրականությանը չի համապատասխանում, քանի որ այն գրել է սպառնալիքի և ճնշումների ազդեցության տակ, իրականում իմացել է, որ այդ գումարն Արմենը վճարում է որպես տուգանք, սակայն քննիչն իրեն պնդել է, որ արդեն գրել է հաղորդումը, եթե այլ բան գրի, ապա կդատվի, որի արդյունքում, կրկին նրա թելադրանքով գրել եմ իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք այն մասին, որ Արմեն Հովհաննիսյանը գումարը տվել է Հրահատին որպես կաշառք: Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված փաստական տվյալներով, Դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. 2016 թվականի փետրվարի 03-ին Ռուզաննա Բասմաջյանը, նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվության մասին, ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016 թվականի հունվարի 21-ին Մաշտոցի 40 հասցեում գործող «Թրիյան» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ են գնացել սննդի անվտանգության պետական տեսչությունից և կատարելով ուսումնասիրություններ, հայտնաբերել են ժամկետանց և խախտումներով ապրանքներ: Ուսումնասիրությունը կատարելուց հետո սննդի տեսչության աշխատակիցներ Ա.Թորոսյանը և Հ.Հակոբյանն իր ներկայությամբ խանութի տնօրեն Ա.Հովհաննիսյանին ակնարկել են, որ իրենց կողմից ապրանքները չոչնչացնելու և հետագա գործունեությանը չխոչընդոտելու համար պետք է իրենց 200.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք տան, որն էլ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 2016 թվականի փետրվարի 01-ին, ժամը 16:30-ին Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ և 4-րդ թաղամասերի վերջնամասում գտնվող «Միշելի» կոչվող խանութի հարևանությամբ, նախնական պայմանավորվածության համաձայն տրվել է Հ.Հակոբյանին: Նույն օրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում հարուցվել է թիվ 59100216 քրեական գործը: 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Ռուզաննա Բասմաջյանը ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016 թվականի փետրվարի 03-ին ժամը 11:00-ից մինչև ժամը 24:00-ն ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ աշխատակիցների կողմից ապօրինի պահվել է նույն վարչության շենքում, որի ընթացքում ենթարկվել է հոգեբանական բռնության, ճնշումների, որի արդյունքում տվել է իրականաությանը չհամապատասխանող հաղորդում, թե իբրև Ա.Հովհաննիսյանը 2016 թվականի փետրվարի 01-ին Դավթաշեն թաղամասում սննդի տեսչության աշխատակից Հրահատ Հակոբյանին տվել է 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք: Բացի այդ նաև հայտնել է, որ 2016 թվականի փետրվարի 04-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում քննիչ Գ.Մադոյանին հայտնել է, որ հիշյալ հաղորդումը տվել է սպառնալիքների ազդեցության տակ, սակայն վերջինս դրան ուշադրություն չի դարձրել, հայտնել է, որ պետք է գրի հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք, այլապես կդատապարտվի սուտ մատնություն կատարելու համար, որից հետո քննիչի թելադրանքով ստիպված գրի է առել կեղծ հաղորդմանը նույնաբովանդակ ցուցմունք: Բողոքել է, խնդրել է մեղավոր անձանց ենթարկել քրեական պատասխանատվության: Նշել է, որ հաղորդումը գրված է իր կողմից, ճիշտ է, որի համար ստորագրել է: Դեպքի առթիվ 2016 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է քրեական գործ: Ռուզաննա Բասմաջյանը ճանաչվել է տուժող: Վերջինս հիշյալ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է և ցուցմունքով մանրամասնել քննիչի կողմից ուղղորդելու և թելադրելու դեպքի հանգամանքները։ 2017 թվականի փետրվարի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գուրգեն Մադոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 341-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի դատավճռով Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ որպես պատիժ է նշանակվել տուգանք` 200.000 ՀՀ դրամի չափով: Դատավճիռը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 13-ի որոշմամբ թողնվել է օրինական ուժի մեջ: ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունվելը մերժվել է, դատական ակտը 2018 թվականի հուլիսի 17-ին մտել է օրինական ուժի մեջ: Ռուզաննա Բասմաջյանի կողմից հաղորդման մեջ նշված հանգամանքները չեն համապատասխանում իրականությանը, այն է՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի կողմից պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու՝ Ռուզաննա Բասմաջյանին ուղղորդելու, ցուցմունքի բովանդակությունը թելադրելու, այդ կերպ վերջինս իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու հանցագործության դեպք տեղի չի ունեցել։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը Վերլուծելով ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանին առաջադրված մեղադրանքը, վերլուծելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները, գնահատելով դրանք իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, Դատարանն ապացուցված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը մեղավորությամբ կատարել է սուտ մատնություն, այն է՝ նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է՝ կատարել են սուտ մատնություն՝ այդ կերպ Գուրգեն Մադոյանին հանիրավի մեղադրելով պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու մեջ։ Ռուզաննա Բասմաջյնաի արարքը որակված է ճիշտ և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը. «(…) Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (…) Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։ Դատարանն ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում: Դատարանը որպես ամբաստանյալների անձը բնութագրող հանգամանք է դիտում այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2017 թվականի մարտի 27-ի տեղեկանքի համաձայն` դատվածություն չունի: Նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը սույն գործով արարքը կատարել է նախքան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԵԿԴ/0142/01/16 դատավճիռ կայացնելը, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով արարքը կատարելու պահին ամբաստանյալը դատվածություն չի ունեցել: Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցանքի համար, բացի առավելագույնը երկու տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսված են նաև պատժի այլընտրանքային տեսակներ՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով և կալանք՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով: Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17–ին կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) [Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։» Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի կատարած հանցավոր արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրա կատարած կոնկրետ արարքը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, համադրելով ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքների հետ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ( երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, ինչը բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Ընդ որում, գումարելիս վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին: Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը: Դատարանին ներկայացված 2018 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ 1808140447548039 անդորրագրի համաձայն ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանը վճարել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԵԿԴ/0142/01/16 դատավճռով նշանակված տուգանքը: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ և 6-րդ մասերի համաձայն` ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին ամբողջությամբ պետք է գումարել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի թիվ ԵԿԴ/0142/01/16 դատավճռով նշանակված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը` հաշվակցելով առաջին դատավճռով կրած պատիժը և ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ՀՀ դրամի չափով։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցն ընտրված է ճիշտ, ուստի վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների հարցին` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործին կցված և իրեղեն ապացույց ճանաչված` թիվ 62203617 քրեական գործով ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 22.12.2016 թվականին Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները, քաղաքացիական հայց ներկայացված չի եղել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ և 6-րդ մասերի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանի նկատմամբ նշանակված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը` հաշվակցելով առաջին դատավճռով կրած պատիժը և ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ՀՀ դրամի չափով։ Ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործին կցված և իրեղեն ապացույց ճանաչված` թիվ 62203617 քրեական գործով ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 22.12.2016 թվականին Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունը պահել քրեական գործի հետ միասին: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-10-2018 |
Կիրառվել է համաներում
| Ամսաթիվ | 29-11-2018 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԱՔԴ /0042/01/17 ՈՐՈՇՈՒՄ համաներմանկիրառմամբքրեականհետապնդումըդադարեցնելուևքրեականգործիվարույթըկարճելուվերաբերյալ 29 նոյեմբերի2018թ. ք.Երևան Երևանքաղաքիընդհանուրիրավասությանդատարանը (այսուհետնաև` Դատարան), նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրողՀ.Թադևոսյանի, ամբաստանյալՌ.Բասմաջյանի, պաշտպանՅու. Մարտիրոսյանի քննությանառնելովՌուզաննաՀովհաննեսիԲասմաջյանինկատմամբ 01.11.2018 թվականին «Էրեբունի-Երևանիհիմնադրման 2800-ամյակիևՀայաստանիառաջինհանրապետությանանկախությանհռչակման 100-ամյակիկապակցությամբքրեականգործերովհամաներումհայտարարելումասին»(այսուհետ՝նաևՀամաներմանակտ)ՀՕ-414-Նօրենքիկիրառմանհարցը ՊԱՐԶԵՑ 2018 թվականիհոկտեմբերի 16-իդատավճռովՌուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանը մեղավորէ ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ և 6-րդ մասերի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարվելէ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հունիսի 05-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ռուզաննա Հովհաննեսի Բասմաջյանի նկատմամբ նշանակված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը` հաշվակցելով առաջին դատավճռով կրած պատիժը և ամբաստանյալ Ռուզաննա Բասմաջյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ էնշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ՀՀ դրամի չափով։ Դատավճիռը դատավարական կողմերինէուղարկվել 2018 թվականիհոկտեմբերի 22-ին, իսկՌ.Բասմաջյանն այն ստացել է 2018 թվականի նոյեմբերի 01-ին: Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային դիրքորոշում է ձևավորել, որ դատավարության մասնակիցների կողմից դատական ակտի բողոքարկման մեկ ամսյա ժամկետը սկսում է հոսել այդ ակտը նրանց կողմից ստանալու պահից (Տիգրան Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԵԿԴ/0066/11/12 որոշումը): Նմանատիպ դիրքորոշում ձևավորել է նաև ՀՀ Սահմանադրական դատարանն իր 2017 թվականի դեկտեմբերի 8-ի թիվ ՍԴՈ-1394 որոշմամբ: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ իրավադրույթները և Վճռաբեկ դատարանի և ՀՀ Սահմանադրական դատարանի ձևավորած դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ ՌուզաննաԲասմաջյանի վերաբերյալ դատավճիռը 2018 նոյեմբերի 29-ի դրությամբ դեռ չի մտել օրինական ուժի մեջ, ուստի Համաներման ակտիկիրառումըսույնքրեականգործով վերապահված է գործը քննող դատարանին: 2018 թվականի նոյեմբերի 01-ինՀՀազգայինժողովըընդունելէՙԷրեբունի-ԵրևանիՀիմնադրման 2800-ամյակիևՀայաստանիառաջինՀանրապետությանանկախությանհռչակման 100-ամյակիկապակցությամբքրեականգործերովհամաներումհայտարարելումասին՚ՀՕ-414-Նօրենքը: ՙԷրեբունի-ԵրևանՀիմնադրման 2800-ամյակիևՀայաստանիառաջինՀանրապետությանանկախությանհռչակման 100-ամյակիկապակցությամբքրեականգործերովհամաներումհայտարարելումասին՚ՀՕ-414-Նօրենքի 2-րդհոդվածի 5-րդմասի1-ինկետըսահմանումէՙՔրեականգործիհարուցումըմերժել, հարուցվածքրեականգործըկարճել, ինչպեսնաևդադարեցնելքրեականհետապնդումըկամչիրականացնելքրեականհետապնդումմինչև 2018 թվականիհոկտեմբերի 21-ըներառյալկատարածհանցագործություններիդեպքերով (բացառությամբանմիջականորենմարդումահվանհանգեցրածդեպքերի, ոոնցովառկաէտուժողիիրավահաջորդիառարկությունը), որոնցովանձինքկարողենմեղադրվելկամմեղադրվումենայնպիսիհանցագործություններկատարելումեջ, որոնցհամարնախատեսվածէպատիժոչավելի, քանչորստարիժամկետովազատազրկում: Համաներմանակտի 4-րդհոդվածի 9-րդմասի 1-ինկետիՙա՚ենթակետիհամաձայն` սույնօրենքիկատարումըվերապահվելէդատարաններինայնանձանցնկատմամբ, որոնցվերաբերյալգործերըգտնվումենդատարաններում, սակայնմինչևսույնորոշումնուժիմեջմտնելըչենքննվել, կամայնանձանցնկատմամբ, որոնցվերաբերյալգործերըքննվելեն, բայցդատավճիռներնօրինականուժիմեջչենմտել: Համաներմանակտի 2-րդհոդվածի 10-րդմասումսահմանվածենայնդեպքերը, որոնցառկայությանպայմաններումօրենսդիրըբացառելէհամաներմանկիրառումը: Մասնավորապես` նույնմասի 5-րդկետումթվարկվածենՀՀքրեականօրենսգրքիայնհոդվածներըևհոդվածներիմասերը, որոնցովնախատեսվածարարքներըկատարածանձանցնկատմամբհամաներումըկիրառելիչէ: ԹվարկվածհոդվածներիևհոդվածներիմասերիշարքիցբացակայումէՀՀքրեականօրենսգրքի333-րդհոդվածի 1-ինմասը, այսինքն` ՀՀքրեականօրենսգրքի333-րդհոդվածի 1-ինմասովնախատեսվածարարքկատարածանձանցնկատմամբհամաներմանկիրառումըսահմանափակվածչէ: Համաներմանակտի 2-րդհոդվածի 10-րդմասի 2-րդկետիհամաձայնհամաներումըչիկիրառվումայնանձանցնկատմամբ, որոնքսույնօրենքնուժիմեջմտնելուօրվադրությամբկարողենմեղադրվելկամմեղադրվումենկալանավորմանտակգտնվելուկամպատիժըկրելուընթացքումկրկինդիտավորյալհանցագործությունկատարելումեջկամդատապարտվելենկալանավորմանտակգտնվելուկամպատիժըկրելուընթացքումկրկինդիտավորյալհանցագործությունկատարելուհամար: ՀՀոստիկանությանինֆորմացիոնկենտրոնիօպերատիվտեղեկատուքարտադարանիՙՁև 8՚տեղեկանքիհամաձայն` ՌուզաննաՀովհաննեսիԲասմաջյանընախկինումդատվածչիեղել: ՍույնքրեականգործինյութերումբացակայումեննաևՀամաներմանակտի 2-րդհոդվածի 10-րդմասիմյուսկետերումնշվածայնսահմանափակումները, որոնքկարողենարգելքհանդիսանալհամաներմանակտիկիրառմանհամար: ՀՀքրեականօրենսգրքի 82-րդհոդվածիհամաձայն` հանցանքկատարածանձն oրենuդիրմարմնիկողմիցընդունվողհամաներմանակտովկարողէազատվելքրեականպատաuխանատվությունից: ՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 35-րդհոդվածի 1-ինմասի 13-րդկետիհամաձայն` քրեականգործչիկարողհարուցվելևքրեականհետապնդումչիկարողիրականացվել, իuկհարուցվածքրեականգործիվարույթըենթակաէկարճման, եթեընդունվելէհամաներմանակտ: Նույնհոդվածի 5-րդմասիհամաձայն` դատարանը, հայտնաբերելովքրեականհետապնդումըբացառողհանգամանքներ, լուծումէամբաuտանյալինկատմամբքրեականհետապնդումըդադարեցնելուհարցը, իսկ 6-րդմասիհամաձայն` համաներմանակտիհիմքովգործիվարույթիկարճումևքրեականհետապնդմանդադարեցումչիթույլատրվում, եթեդրադեմառարկումէմեղադրյալը: ՏվյալդեպքումամբաստանյալՌ.ԲասմաջյանըչիառարկելիրնկատմամբՀամաներմանակտըկիրառելուդեմ: Հիմքընդունելովվերընշվածը` դատարանըգտնումէ, որամբաստանյալՌուզաննա Հովհաննեսի ԲասմաջյանինկատմամբՙԷրեբունի-Երևանիհիմնադրման 2800-ամյակիևՀայաստանիառաջինհանրապետությանանկախությանհռչակման 100-ամյակիկապակցությամբքրեականգործերովհամաներումհայտարարելումասին՚ՀՀօրենքիկիրառմամբպետքէքրեականգործիվարույթըկարճելևքրեականհետապնդումըդադարեցնել: Դատարանըհարկէհամարումարձանագրել, որամբաստանյալինկատմամբորոշումէկայացվումքրեականհետապնդումըդադարեցնելուևքրեականգործիվարույթըկարճելուվերաբերյալ, այլոչթեպատժիցազատելումասին, հիմքընդունելովայնհանգամանքը, որնրակողմիցկատարվածարարքիհամարչէրկարողնաշանակվելավելիխիստպատիժքաներկուտարիժամկետովազատազրկումը, իսկքրեականհետապնդումըդադարեցնելուդեպքումիրավականհետևանքըանձիհամարավելիբարենպաստէքանպատժիցազատելուպարագայում, քանիորերկրոդդեպքումնակհամարվիդատվածությունունեցող: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների հարցին` դատարանը գտնում է, որ քրեական գործին կցված և իրեղեն ապացույց ճանաչված` թիվ 62203617 քրեական գործով ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում 22.12.2016 թվականին Ռուզաննա Բասմաջյանից հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին: Քննությանառնելովամբաստանյալինկատմամբընտրվածխափանմանմիջոցիհարցը` դատարանըգտնումէ, որայնպետքէվերացնել: Վերոգրյալիհիմանվրաևղեկավարվելով, ՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 35-րդհոդվածի 1-ինմասի 13-րդկետով, 5-րդև 6-րդմասերով, 41-րդհոդվածով, ՀՀքրեականօրենսգրքի 82-րդհոդվածով, ևՙԷրեբունի-Երևանիհիմնադրման 2800-ամյակիևՀայաստանիառաջինհանրապետությանանկախությանհռչակման 100-ամյակիկապակցությամբքրեականգործերովհամաներումհայտարարելումասին՚ՀՕ-414-Նօրենքի 2-րդհոդվածի 5-րդմասի 1-ինկետովդատարանը ՈՐՈՇԵՑ «Էրեբունի-Երևանիհիմնադրման 2800-ամյակիևՀայաստանիառաջինհանրապետությանանկախությանհռչակման 100-ամյակիկապակցությամբքրեականգործերովհամաներումհայտարարելումասինեՀՀօրենքի 2-րդհոդվածի 5-րդմասի 1-ինկետիկիրառմամբամբաստանյալՌուզաննաՀովհաննեսիԲասմաջյանինկատմամբՀՀքրեականօրենսգրքի 333-րդհոդվածի 1-ինմասովքրեականհետապնդումըդադարեցնելևքրեականգործիվարույթըկարճել: Քրեականգործինկցվածևիրեղենապացույցճանաչված` թիվ 62203617 քրեականգործովՀՀհատուկքննչականծառայությունում 22.12.2016 թվականինՌուզաննաԲասմաջյանիցհաղորդումընդունելումասինարձանագրությունըպահելքրեականգործիհետմիասին: ՌուզաննաՀովհաննեսիԲասմաջյանինկատմամբընտրվածստորագրությունչհեռանալումասինխափանմանմիջոցըվերացնել: ՈրոշումըկարողէբողոքարկվելՀՀքրեականվերաքննիչդատարանհրապարակմանպահիցմեկամսյաժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐԱ.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
| Համաներման մասին որոշման ընդունման ամսաթիվ | 29-11-2018 |
| Համաներման մասին որոշման հոդված | 4 |
| Համաներման մասին որոշման մաս | 9 |
| Համաներման մասին որոշման կետ/ենթակետ | 1 |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Մեղադրյալ/Դատապարտյալ | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բասմաջյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 11-01-2019 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 09-04-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր ` 108 և 212 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 25-04-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր ` 108 և 212 թերթից: |