ԵԱՔԴ/0033/01/17


՛

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)


Նախագահող դատավոր
դատավորներ

դատական նիստերի քարտուղարներ
դատախազ
պաշտպաններ
ամբաստանյալներ

օրինական ներկայացուցիչ


Վ.Ռշտունի
Ա․Նիկողոսյան
Մ.Հարությունյան
Ա․Մարտիրոսյան, Ս.Զաքոյան
Ա.Սարգսյան
Ա․Քալաշյան, Ս.Ոսկանյան, Ա.Սահակյան
Հ․Նիկոյան, Ա.Հարությունյան,
Վ.Կարապետյան
Մ․Վարդանյան




<<23>> օգոստոսի 2023թ. ք.Երևան

վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալներ Վահե Յուրիկի Կարապետյանի (ծնված` 1990 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, Աբովյան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, յոթամյա կրթությամբ, չամուսնացած, դատվածությունը՝ չմարված), Արտեմ Սամվելի Հարությունյանի (ծնված` 1980 թվականի հունվարի 15-ին Աբովյան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարված, հաշվառված և բնակվում է Աբովյան քաղաքի 4-րդ միկրոշրջանի 48-րդ շենքի 20-րդ բնակարանում) և Հակոբ Արարատի Նիկոյանի (ծնված` 1964 թվականի փետրվարի 4-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատել է <<Հայինկասացիա>> ՓԲ ընկերությունում որպես վարորդ-ինկասատոր, ամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա Ճառագայթային <<Վ>> շենքի 26-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև՝ դատարան) 2021 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի օրինական ներկայացուցիչ Մարինե Վարդանյանի, պաշտպան Ստեփան Ոսկանյանի, ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանի պաշտպան Ավետիս Քալաշյանի և Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ա.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքները,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի հունիսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ.Եսայանի որոշմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 16127315 քրեական գործը:
2015 թվականի հունիսի 18-ին Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի հունիսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ.Եսայանի որոշմամբ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի հունիսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ.Եսայանի որոշմամբ Խաչատուր Ներսիսյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2015 թվականի հունիսի 20-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Խաչատուր Ներսիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ.Եսայանի որոշմամբ Գագիկ Գրիգորյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2015 թվականի հունիսի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2015 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործի նյութերով Արտեմ Սամվելի Հարությունյանի կողմից իրացնելու նպատակով խոշոր չափերի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 59102415 քրեական գործը:
2015 թվականի հուլիսի 13-ին Արտեմ Սամվելի Հարությունյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի հուլիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Արտեմ Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Արտեմ Հարությունյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2015 թվականի հուլիսի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործի նյութերով Հայկ Հարությունի Հովսեփյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով հոգեմետ նյութ ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 59102615 քրեական գործը:
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության պետի տեղակալ Ս.Հարությունյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ քննչական խմբին հանձնարարված թիվ 16127315 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործի նյութերով Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 59102715 քրեական գործը:
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործի նյութերով Գայանե Զավենի Մարգարյանի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 59102815 քրեական գործը:
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59102715 և 59102815 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակվել է 59102715 համարով:
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին Գայանե Զավենի Մարգարյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի սեպտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Սահակյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2015 թվականի օգոստոսի 8-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Գայանե Մարգարյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
2015 թվականի օգոստոսի 8-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Շավարշ Սահակյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
2015 թվականի օգոստոսի 8-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Գայանե Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի օգոստոսի 8-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2015 թվականի նոյեմբերի 26-ին ՀՀ քննական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ս.Հարությունյանի որոշմամբ թիվ 59102715 քրեական գործով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 և 59102715 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակվել է 59102715 համարով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59102715 քրեական գործի նյութերով Դավիթ Սամվելի Դոլինյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 59104815 քրեական գործը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59102715 քրեական գործի նյութերով Սամսոն Ստեփանի Խանֆերյանի և Գոհար Ներսեսի Սիմոնյանի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 59104915 քրեական գործը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59102715 և 59102415 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակվել է 59102715 համարով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Սահակյանի որոշմամբ թիվ 59102715 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2016 թվականի հունվարի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59102715 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2016 թվականի ապրիլի 8-ին Հակոբ Արարատի Նիկոյանը ձերբակալվել է:
2016 թվականի ապրիլի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Հակոբ Նիկոյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
2016 թվականի ապրիլի 9-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ Հակոբ Նիկոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2016 թվականի ապրիլի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Վահե Յուրիկի Կարապետյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
2016 թվականի մայիսի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Մարինե Արմենի Վարդանյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
2016 թվականի մայիսի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Մարինե Վարդանյանի նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել:
2016 թվականի մայիսի 3-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ Մարինե Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2016 թվականի մայիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
2016 թվականի մայիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Գրիգորի Պռոշյանի նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել:
2016 թվականի մայիսի 10-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ Գրիգորի Պռոշյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2016 թվականի մայիսի 12-ին Էդուարդ Վանյայի Պռոշյանը ձերբակալվել է:
2016 թվականի մայիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Գայանե Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել, և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
2016 թվականի մայիսի 13-ին Վահագն Ռաֆիկի Վլասյանը ձերբակալվել է:
2016 թվականի մայիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Շավարշ Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել, և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
2016 թվականի մայիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ Վահագն Վլասյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
2016 թվականի մայիսի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59102715 քրեական գործից Արտեմ Հարությունյանի, Գագիկ Գրիգորյանի, Հակոբ Նիկոյանի, Մարինե Վարդանյանի, Վահե Կարապետյանի, Գրիգորի Պռոշյանի, Վահագն Վլասյանի և մյուսների կողմից <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի հաբերի ապօրինի շրջանառության մասը՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով, առանձնացվել է առանձին վարույթում, և տրվել է թիվ 59103516 համարը:
2016 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Սահակյանի որոշմամբ թիվ 59103516 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2016 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59103516 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2016 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ.Գենջոյանի որոշմամբ թիվ 59103516 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2016 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Սահակյանի որոշմամբ թիվ 59103516 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2017 թվականի փետրվարի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարուքյանի որոշմամբ թիվ 59103516 քրեական գործը վարույթ է ընդունվել:
2017 թվականի փետրվարի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարուքյանի որոշմամբ Հարություն Անդրանիկի Կիրակոսյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա, ունենալով Հունաստանի Հանրապետությունում բնակվող Բագրատ Մկրտչյանի միջոցով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է Բագրատ Մկրտչյանին և Վահե Կարապետյանին, իսկ Հարություն Կիրակոսյանի և Վահե Կարապետյանի՝ ազատազրկման վայրում գտնվելու ու Բագրատ Մկրտչյանի ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքներից ելնելով՝ խմբի հանցավոր գործունեությունն իրականացնելու նպատակով որպես օժանդակողներ ներգրավել է Արտեմ Հարությունյանին և Հակոբ Նիկոյանին: Այնուհետև կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ Բագրատ Մկրտչյանն իրականացրել է Հունաստանի Հանրապետությունում թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Հարություն Կիրակոսյանը՝ Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ, այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելուն, իրացումից ստացված գումարները հավաքելուն և Բագրատ Մկրտչյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Վահե Կարապետյանը՝ ՀՀ-ում այդ հաբերի ձեռքբերողների հետ պայմանավորվելուն Արտեմ Հարությունյանի և Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ իրացումները կազմակերպելուն ուղղված գործողությունները, այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբաշխմամբ և մշակված կանոններով կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է 2015 թվականի մայիսից մինչև նույն թվականի հունիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Հարություն Կիրակոսյանը Վահե Կարապետյանին տեղեկացրել է թմրամիջոցների խմբաքանակի՝ Հունաստանի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու մասին, որից հետո Վահե Կարապետյանը դրանք իրացնելու նպատակով փոխադրումները և իրացումները կազմակերպել է հեռախոսակապի միջով` թմրամիջոցը ձեռք բերել ցանկացողների հետ պայմանավորվելով, Արտեմ Հարությունյանի և Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ՝ թմրամիջոցների փոխադրումներին, իրացումներին, իրացումներից ստացված գումարների հավաքելը և Հունաստանի Հանրապետություն ուղարկելը:
Մասնավորապես՝ Բագրատ Մկրտչյանը 2015 թվականի հունիսի 5-ից 7-ն ընկած ժամանակահատվածում Հարություն Կիրակոսյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ Հունաստանում ապօրինի ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.02265 գրամ <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող երեք պոլիէթիլենային թաղանթներ, առանձնապես խոշոր ափերով՝ 0.384 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի հաբեր և Հունաստանից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով՝ ուղարկել է Հայաստանի Հանրապետություն: Հարություն Կիրակոսյանը Վահե Կարապետյանին տեղեկացրել է, որ այդ թմրամիջոցն արդեն գտնվում է Հակոբ Նիկոյանի մոտ, վերջինի հետ հեռախոսակապ պահպանելով՝ հանձնարարել են այդ թմրամիջոցները փոխադրել Աբովյան քաղաք և թաքցնել Էդ.Ավագյան 1/6 հասցեում գործող դեղատան դիմաց գտնվող թփի մեջ, ինչն էլ Հակոբ Նիկոյանը կատարել է: Այնուհետև Վահե Կարապետյանը, Արտեմ Հարությունյանի օժանդակությամբ, նրան ցուցումներ տալով, վերցրել և մինչև 2015 թվականի հունիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում Աբովյան և Երևան քաղաքների տարբեր վայրերում տեղադրելով՝ իրացրել է <<Սուբոտեքս>> տեսակի 44 հաբերը: Մնացած <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 4 հաբերը և <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող պոլիէթիլենային նշված երեք թաղանթները հայտնաբերվել են 2015 թվականի հուլիսի 10-ին Արտեմ Հարությունյանի անձնական խուզարկությամբ և բնակարանի խուզարկությամբ:
Այսպիսով՝ Հարություն Կիրակոսյանը, հանդիսանալով կազմակերպված խմբի անդամ, մասնակցել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ ներմուծելուն և ՀՀ-ում իրացնելուն, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
2017 թվականի փետրվարի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարուքյանի որոշմամբ Վահե Յուրիկի Կարապետյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, և նրան 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նոր մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի համար, որ Հարություն Կիրակոսյանը, ունենալով Հունաստանի Հանրապետությունում բնակվող Բագրատ Մկրտչյանի միջոցով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է Բագրատ Մկրտչյանին և Վահե Կարապետյանին, իսկ Հարություն Կիրակոսյանի և Վահե Կարապետյանի՝ ազատազրկման վայրում գտնվելու ու Բագրատ Մկրտչյանի ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքներից ելնելով՝ խմբի հանցավոր գործունեությունն իրականացնելու նպատակով որպես օժանդակողներ ներգրավել է Արտեմ Հարությունյանին և Հակոբ Նիկոյանին: Այնուհետև կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ Բագրատ Մկրտչյանն իրականացրել է Հունաստանի Հանրապետությունում թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Հարություն Կիրակոսյանը՝ Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելուն, իրացումից ստացված գումարները հավաքելուն և Բագրատ Մկրտչյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Վահե Կարապետյանը՝ ՀՀ-ում այդ հաբերի ձեռքբերողների հետ պայմանավորվելուն, Արտեմ Հարությունյանի և Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ իրացումները կազմակերպելուն ուղղված գործողությունները, այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբաշխմամբ և մշակված կանոններով կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է 2015 թվականի մայիսից մինչև նույն թվականի հունիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Հարություն Կիրակոսյանը Վահե Կարապետյանին տեղեկացրել է թմրամիջոցների խմբաքանակի՝ Հունաստանի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու մասին, որից հետո Վահե Կարապետյանը դրանք իրացնելու նպատակով փոխադրումները և իրացումները կազմակերպել է՝ հեռախոսակապի միջոցով թմրամիջոցը ձեռքբերել ցանկացողների հետ պայմանավորվելով, Արտեմ Հարությունյանի և Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ թմրամիջոցների փոխադրումներին, իրացումներին, իրացումներից ստացված գումարների հավաքելուն և Հունաստանի հանրապետություն ուղարկելուն ուղղված գործողությունները համակարգելով:
Մասնավորապես՝ Բագրատ Մկրտչյանը, 2015 թվականի հունիսի 5-ից 7-ն ընկած ժամանակահատվածում Հարություն Կիրակոսյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ Հունաստանում ապօրինի ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.02265 գրամ <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող երեք պոլիէթիլենային թաղանթներ և առանձնապես խոշոր չափերով` 0.384 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 48 հաբեր և Հունաստանից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով` ուղարկել է Հայաստանի Հանրապետություն: Հարություն Կիրակոսյանը Վահե Կարապետյանին տեղեկացրել է, որ այդ թմրամիջոցն արդեն գտնվում է Հակոբ Նիկոյանի մոտ, վերջինի հետ հեռախոսակապ պահպանելով` հանձնարարել են այդ թմրամիջոցները փոխադրել Աբովյան քաղաք, և թաքցնել Էդ.Ավագյան 1/6 հասցեում գործող դեղատան դիմաց գտնվող թփի մեջ, ինչն էլ Հակոբ Նիկոյանը կատարել է: Այնուհետև Վահե Կարապետյանը, Արտեմ Հարությունյանի օժանդակությամբ, նրան ցուցումներ տալով, վերցրել և մինչև 2015 թվականի հունիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում Աբովյան և Երևան քաղաքների տարբեր վայրերում տեղադրելով, իրացրել է <<Սուբոտեքս>> տեսակի 44 հաբերը: Մնացած <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 4 հաբերը և <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող պոլիէթիլենային նշված երեք թաղանթները հայտնաբերվել են 2015 թվականի հուլիսի 10-ին Արտեմ Հարությունյանի անձնական խուզարկությամբ և բնակարանի խուզարկությամբ:
2017 թվականի փետրվարի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարուքյանի որոշմամբ Բագրատ Ռոբերտի Մկրտչյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
2017 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարուքյանի որոշմամբ Արտեմ Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, և նրան 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով նոր մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի համար, որ նա 2015 թվականին տաքսի ծառայություններ մատուցելու ընթացքում հեռախոսազրույցների միջոցով ծանոթացել, իսկ հետագայում նաև մտերմացել է <<Հրազդան>> ՔԿ հիմնարկի դատապարտյալներ Վահե Կարապետյանի և Հարություն Կիրակոսյանի հետ: Հարություն Կիրակոսյանը, ունենալով Հունաստանի Հանրապետությունից, այնտեղ բնակվող Բագրատ Մկրտչյանի միջոցով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու և ՀՀ-ում իրացնելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է Բագրատ Մկրտչյանին և իր հետ նույն ՔԿ հիմնարկում ազատազրկման ձևով պատիժ կրող Վահե Կարապետյանին: Հարություն Կիրակոսյանի և Վահե Կարապետյանի ազատազրկման վայրում գտնվելու և Բագրատ Մկրտչյանի ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքներից ելնելով՝ խմբի հանցավոր գործունեությունն իրականացնելու նպատակով որպես օժանդակողներ ներգրավվել են Հակոբ Նիկոյանը և Արտեմ Հարությունյանը: Այնուհետև կատարվել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ Բագրատ Մկրտչյանն իրականացրել է Հունաստանի Հանրապետությունում թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով՝ ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Հարություն Կիրակոսյանը՝ Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում փոխադրելուն, իրացումից ստացված գումարները հավաքելուն և Բագրատ Մկրտչյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Վահե Կարապետյանը՝ ՀՀ-ում այդ հաբերի ձեռքբերողների հետ պայմանավորվելուն, Հակոբ Նիկոյանի և Արտեմ Հարությունյանի օժանդակությամբ իրացումները կազմակերպելուն ուղղված գործողությունները, այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբաշխմամբ և մշակված կանոններով կազմակերպված խումբը թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է 2015 թվականի մայիսից մինչև նույն թվականի հունիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում:
Մասնավորապես՝ Բագրատ Մկրտչյանը 2015 թվականի հունիսի 5-ից 7-ն ընկած ժամանակահատվածում Հարություն Կիրակոսյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ Հունաստանում ապօրինի ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.02265 գրամ <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող երեք պոլիէթիլենային թաղանթներ և առանձնապես խոշոր չափերով` 0.384 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 48 հաբեր և Հունաստանից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով` ուղարկել է Հայաստանի Հանրապետություն: Հարություն Կիրակոսյանը Վահե Կարապետյանին տեղեկացրել է, որ այդ թմրամիջոցն արդեն գտնվում է Հակոբ Նիկոյանի մոտ, վերջինի հետ հեռախոսակապ պահպանելով` հանձնարարել են այդ թմրամիջոցները փոխադրել Աբովյան քաղաք, և թաքցնել Էդ.Ավագյան 1/6 հասցեում գործող դեղատան դիմաց գտնվող թփի մեջ, ինչն էլ Հակոբ Նիկոյանը կատարել է: Այնուհետև Վահե Կարապետյանը, Արտեմ Հարությունյանի օժանդակությամբ, նրան ցուցումներ տալով, վերցրել և մինչև 2015 թվականի հունիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում Աբովյան և Երևան քաղաքների տարբեր վայրերում տեղադրելով, իրացրել է <<Սուբոտեքս>> տեսակի 44 հաբերը: Մնացած <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 4 հաբերը և <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող պոլիէթիլենային նշված երեք թաղանթները հայտնաբերվել են 2015 թվականի հուլիսի 10-ին Արտեմ Հարությունյանի անձնական խուզարկությամբ և բնակարանի խուզարկությամբ:
2017 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարուքյանի որոշմամբ Հակոբ Նիկոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, և նրան 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով նոր մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի համար, որ նա 2014 թվականից սկսած տաքսի ծառայություններ մատուցելու ընթացքում հեռախոսազրույցների միջոցով ծանոթացել, իսկ հետագայում նաև մտերմացել է <<Հրազդան>> ՔԿ հիմնարկի դատապարտյալներ Վահե Կարապետյանի և Հարություն Կիրակոսյանի հետ: Հարություն Կիրակոսյանը, ունենալով Հունաստանի Հանրապետությունից, այնտեղ բնակվող Բագրատ Մկրտչյանի միջոցով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու և ՀՀ-ում իրացնելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է Բագրատ Մկրտչյանին և իր հետ նույն ՔԿ հիմնարկում ազատազրկման ձևով պատիժ կրող Վահե Կարապետյանին: Հարություն Կիրակոսյանի և Վահե Կարապետյանի՝ ազատազրկման վայրում գտնվելու և Բագրատ Մկրտչյանի ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքներից ելնելով՝ խմբի հանցավոր գործունեությունն իրականացնելու նպատակով որպես օժանդակողներ ներգրավվել են Հակոբ Նիկոյանը և Արտեմ Հարությունյանը: Այնուհետև կատարվել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ Բագրատ Մկրտչյանն իրականացրել է Հունաստանի Հանրապետությունում թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Հարություն Կիրակոսյանը՝ Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում փոխադրելուն, իրացումից ստացված գումարները հավաքելուն և Բագրատ Մկրտչյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Վահե Կարապետյանը՝ ՀՀ-ում այդ հաբերի ձեռքբերողների հետ պայմանավորվելուն, Հակոբ Նիկոյանի և Արտեմ Հարությունյանի օժանդակությամբ իրացումները կազմակերպելուն ուղղված գործողությունները, այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբաշխմամբ և մշակված կանոններով կազմակերպված խումբը թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է 2015 թվականի մայիսից մինչև նույն թվականի հունիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Հակոբ Նիկոյանը, հավաքելով թմրամիջոցների իրացումներից ստացված գումարները, Հարություն Կիրակոսյանի և Վահե Կարապետյանի ցուցումներով այդ գումարները բանկային փոխանցման եղանակով ուղարկել է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն և Հունաստանի Հանրապետություն՝ վերջինների նշած անձանց անվամբ:
Մասնավորապես՝ Բագրատ Մկրտչյանը 2015 թվականի հունիսի 5-ից 7-ն ընկած ժամանակահատվածում Հարություն Կիրակոսյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ Հունաստանում ապօրինի ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.02265 գրամ <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող երեք պոլիէթիլենային թաղանթներ և առանձնապես խոշոր չափերով` 0.384 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 48 հաբեր և Հունաստանից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով` ուղարկել է Հայաստանի Հանրապետություն: Հարություն Կիրակոսյանը Վահե Կարապետյանին տեղեկացրել է, որ այդ թմրամիջոցն արդեն գտնվում է Հակոբ Նիկոյանի մոտ, վերջինի հետ հեռախոսակապ պահպանելով` հանձնարարել են այդ թմրամիջոցները փոխադրել Աբովյան քաղաք, և թաքցնել Էդ.Ավագյան 1/6 հասցեում գործող դեղատան դիմաց գտնվող թփի մեջ, ինչն էլ Հակոբ Նիկոյանը կատարել է: Այնուհետև Վահե Կարապետյանը, Արտեմ Հարությունյանի օժանդակությամբ, նրան ցուցումներ տալով, վերցրել և մինչև 2015 թվականի հունիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում Աբովյան և Երևան քաղաքների տարբեր վայրերում տեղադրելով, իրացրել է <<Սուբոտեքս>> տեսակի 44 հաբերը: Մնացած <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 4 հաբերը և <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող պոլիէթիլենային նշված երեք թաղանթները հայտնաբերվել են 2015 թվականի հուլիսի 10-ին Արտեմ Հարությունյանի անձնական խուզարկությամբ և բնակարանի խուզարկությամբ:
2017 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարուքյանի որոշմամբ թիվ 59103516 քրեական գործից Գագիկ Գրիգորյանի, Վահագն Վլասյանի, Բագրատ Մկրտչյանի, Մարինե Վարդանյանի, Գրիգորի Պռոշյանի և մյուսների կողմից թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության մասը՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի, 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի հատկանիշներով, առանձնացվել է առանձին վարույթում, և տրվել է 59100317 համարը:
2017 թվականի մարտի 20-ին թիվ 59103516 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2017 թվականի մարտի 27-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0033/01/17 քրեական գործն ըստ ընդդատության ուղարկվել է ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2019 թվականի փետրվարի 11-ին Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխվել է, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը և վերջինն ազատվել է դատական նիստերի դահլիճից:
2021 թվականի մարտի 17-ին Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալ Հարություն Կիրակոսյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, փոխվել է կալանավորմամբ` կալանքի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Թիվ ԵԱՔԴ/0033/01/17 քրեական գործից ամբաստանյալ Հարություն Կիրակոսյանի մասն անջատվել է առանձին վարույթում, և գործի վարույթը կասեցվել է՝ մինչև նրան հայտնաբերելը:
2021 թվականի հունիսի 3-ին մեղադրող Ա.Սարգսյանի որոշումներով ամբաստանյալներ Վահե Կարապետյանին, Արտեմ Հարությունյանին և Հակոբ Նիկոյանին առաջադրված մեղադրանքները փոփոխել և նոր մեղադրանքներ են առաջադրվել, քանի որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Վահե Կարապետյանը, Արտեմ Հարությունյանի օժանդակությամբ, նրան ցուցումներ տալով, վերցրել և մինչև 2015 թվականի հուլիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում Աբովյան և Երևան քաղաքների տարբեր վայրերում տեղադրելով իրացրել է <<Սուբոտեքս>> տեսակի 44 հաբերը: Մնացած <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 4 հաբերը և <<Ֆենտանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող պոլիէթիլենային նշված երեք թաղանթները հայտնաբերվել են 2015 թվականի հուլիսի 10-ին Արտեմ Հարությունյանի անձնական խուզարկությամբ և բնակարանի խուզարկությամբ, սակայն տեխնիկական վրիպակի արդյունքում արձանագրվել է, որ նշված դեպքը տեղի է ունեցել 2015 թվականի հունիսի 10-ին:
<<Հեռախոսային խոսակցության վերահսկում>> օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքերի պարունակությամբ լազերային սկավառակների ձայնագրություններով, դրանք զննելու մասին արձանագրություններով հաստատվել է, որ Հարություն Կիրակոսյանի, Վահե Կարապետյանի, Արտեմ Հարությունյանի և Հակոբ Նիկոյանի միջև թմրամիջոցի վերջին խմբաքանակի իրացման մասին հեռախոսային խոսակցությունները տեղի են ունեցել 2015 թվականի հուլիսի 10-ին:
Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճռով ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով Վահե Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 12 (տասներկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով Վահե Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 9 (ինը) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով, Վահե Կարապետյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 13 (տասներեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է դատավճռի փաստացի ի կատար ածման պահից:
Ամբաստանյալ Արտեմ Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` նշանակված պատժին հաշվակցվել է 2015 թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 2015 թվականի հուլիսի 13-ը ձերբակալման տակ գտնված ժամկետը և վերջնական պատիժ է թողնվել կրելու՝ ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է վերջինին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Ամբաստանյալ Արտեմ Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` նշանակված պատժին հաշվակցվել է 2016 թվականի ապրիլի 8-ից մինչև 2019 թվականի փետրվարի 11-ը կալանավորման տակ գտնված ժամկետը և վերջնական պատիժ է թողնվել կրելու ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 1 (մեկ) ամիս 28 (քսանութ) օր ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է վերջինին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 4 հաբերը և <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող պոլիէթիլենային նշված երեք թաղանթները պետք է ոչնչացնել, իսկ որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղերը և լազերային սկավառակները՝ պահել քրեական գործում:
2021 թվականի նոյեմբերի 15-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի օրինական ներկայացուցիչ Մարինե Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը, 2021 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի պաշտպան Ստեփան Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը, 2021 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանի պաշտպան Ավետիս Քալաշյանի վերաքննիչ բողոքը, իսկ 2021 թվականի նոյեմբերի 25-ին՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ա.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը: Թիվ ԵԱՔԴ/0033/01/17 քրեական գործը ստացվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 6-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի օրինական ներկայացուցիչ Մարինե Վարդանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը խախտել է 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի և 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի պահանջները:
Դատավճռի եզրափակիչ մասում դատարանը վճռել է Վահե Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել դատավճռի փաստացի ի կատար ածման պահից։ Ուսումնասիրելով դատավճռի՝ դատարանի իրավական վերլուծությունների բաժնում առկա այն դիրքորոշմանը, որ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել դատավճռի փաստացի ի կատար ածման պահից, այսինքն՝ բուժում ստանալու և ավարտելու պահից, առաջին հայացքից թվում է, թե դատարանը ձևական տեսանկյունից շրջանցել է 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 431-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված՝ պատժի կրման հետաձգման օրենքով սահմանված ընթացակարգը, բայց բովանդակային առումով, ըստ էության, հետաձգել է ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկում պատժատեսակի կրման սկիզբը՝ մինչև նրա առողջանալը: Սակայն դատարանի օգտագործած եզրույթը` ամբաստանյալի բուժում ստանալու և ավարտելու պահը, էականորեն տարբերվում է 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 431-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետում օգտագործված եզրույթից` մինչև նրա առողջանալը:
Բանն այն է, որ ստացիոնար տիպի հոգեբուժական հաստատությունում բուժում ստանալու ավարտի պահն ամենևին չի նշանակում, թե պացիենտն առողջացել է, այլ նշանակում է, որ նա առժամանակ կարիք չունի ստացիոնար տիպի հոգեբուժական հաստատությունում պահվելու, իսկ հոգեկան հիվանդությունները, ինչպես հայտնի է, չեն բուժվում, այլ միայն հիվանդության ծանր շրջանից ժամանակավորապես անցում են կատարում հիվանդության ռեմիսիայի՝ լուսավոր շրջան, մինչև հաջորդ հերթական սրացումը։ Բացի այդ, դատարանի կողմից դատավարական օրենքով կանոնակարգված ընթացակարգը պահպանելու և 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 431-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կիրառության արդյունքում ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանին կտրվեր դատապարտյալի կարգավիճակ, որի նկատմամբ դատական որոշման կատարումը հետաձգված է։ Այդ պարագայում Վահե Կարապետյանն ապագայում ինչ-որ պահի կարող էր հավակնել, որ իր, իր պաշտպանի կամ օրինական ներկայացուցչի միջնորդությամբ իր նկատմամբ կարող է կիրառվել 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 433-րդ հոդվածի 1- ին մասը և նա կարող է ընդհանրապես ազատվել պատժից։ Իսկ բողոքարկվող դատական ակտով ստեղծված իրավիճակում Վահե Կարապետյանն ընդամենը դատապարտյալ է, ում պատժի կրման սկիզբն ինչ-որ պահի անխուսափելիորեն վրա է հասնելու, և նա զրկված է դատավարական օրենքով սահմանված պատժից ընդհանրապես ազատվելու հնարավորությունից, ինչը, որքան էլ որ գործնականում փոքր հնարավորություն է, սակայն տեսականորեն չի կարելի բացառել։ Ուստի վերադաս դատական ատյանը պետք է շտկի ստորադաս դատական ատյանի կողմից ենթադրաբար թույլ տրված, իրավունքի խախտում հանդիսացող դատական սխալը՝ ընձեռելով Վահե Կարապետյանին նախ պատժի հետաձգման, իսկ այնուհետև նաև պատժից ազատվելու մասին միջնորդելու օրենսդրական հնարավորություն:
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է նշանակել դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննություն՝ պարզելու, թե ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի մոտ առկա է արդյոք հիվանդություն, որն իր բնույթով դասվում է ՀՀ կառավարության 2006 թվականի մայիսի 26-ի թիվ 825-Ն որոշման մեջ նշված ծանր հիվանդությունների շարքին, ըստ փորձաքննության արդյունքի՝ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանին նշանակված պատժի կրումը չհետաձգելու մասով բեկանել Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2021 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԵԱՔԴ/0033/01/17 դատավճիռը, բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ՝ 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 431-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կարգով հետաձգել Վահե Կարապետյանի նկատմամբ ազատազրկումը կրելու վերաբերյալ դատական որոշման կատարումը՝ մինչև նրա առողջանալը, կամ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրումը չհետաձգելու մասով բեկանել Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԵԱՔԴ/0033/01/17 դատավճիռը և գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան՝ նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը, այն է՝ նշանակել դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննություն` պարզելու ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի մոտ առկա է արդյոք հիվանդություն, որն իր բնույթով դասվում է ՀՀ կառավարության 2006 թվականի մայիսի 26-ի թիվ 825-Ն որոշման մեջ նշված ծանր հիվանդությունների շարքին և նշանակված պատժի կրելու հարցը լուծել ըստ փորձաքննության արդյունքի։
Ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի պաշտպան Ստեփան Ոսկանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ բողոքարկվող դատական ակտը կայացնելով՝ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը՝ խախտելով 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 25-րդ, , 127-րդ, 246-րդ, 347-րդ հոդվածները և 35-րդ հոդվածի 1-ին կետի 2-րդ ենթակետը, ինչպես նաև նույն օրենսգրքի 45-րդ գլխով սահմանված դատավարական նորմերը՝ անհիմն, չպատճառաբանված դատական ակտ կայացնելու, դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա հարցերին սպառիչ պատասխաններ չտալու առումով, ինչի արդյունքում կայացրել է բացառապես ենթադրական դատողությունների վրա հիմնված մեղադրական դատավճիռ:
Դատարանը խախտել է նաև Վահե Կարապետյանի՝ <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների մասին>> եվրոպական կոնվենցիայով, ՀՀ Սահմանադրությամբ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ երաշխավորված` անձի իրավունքները, ազատությունները և արժանապատվությունը հարգելու, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքները։
Վերլուծության ենթարկելով ամբաստանյալներ Վահե Կարապետյանի և Հակոբ Նիկոյանի դատաքննական ցուցմունքները՝ դատարանը գտել է, որ դրանք անարժանահավատ են, մտացածին, չեն համապատասխանում իրականությանը և քրեական պատասխանատվությունից ու ակնկալվող խիստ պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում, քանի որ վերջիններին մեղսագրվող արարքները հիմնավորվել է Հակոբ Նիկոյանի, Արտեմ Հարությունյանի ցուցմունքներով, հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսումներով: Դատաքննության ընթացքում հրապարակելով Վահե Կարապետյանի, Արտեմ Հարությունյանի և Հարություն Կիրակոսյանի հեռախոսահամարների խոսակցությունների գաղտնալսումները՝ դատարանն անդրադարձ է կատարել դրանց վերաբերյալ Վահե Կարապետյանի կողմից արված հայտարարություններին, որ նույն համարից իր ընտանիքի անդամների և այլ անձանց միջև խոսակցությունները, որոնք չեն վերաբերվել մեղսագրված արարքին, Վահե Կարապետյանը հայտարարել է, որ դա ինքն է խոսում, իսկ որոնք վերաբերվում էր թմրամիջոցի իրացմանը, Վահե Կարապետյանը հայտարարել է, որ դա իր ձայնը չէ: Դատարանն արձանագրել է, որ նույն հեռախոսահամարով Վահե Կարապետյանը խոսել է մոր և քրոջ հետ և այդ նույն հեռախոսահամարից կան այլ հեռախոսազանգեր, որոնք առնչվել են թմրամիջոցի իրացմանը, այսինքն՝ ըստ դատարանի հետևության՝ ակնհայտ է, որ Վահե Կարապետյանի հայտարարություններն անարժանահավատ են։ Դատարանն այս հետևությանն է հանգել՝ վերլուծելով ամբաստանյալներ Հակոբ Նիկոյանի, Արտեմ Հարությունյանի դատաքննական ցուցմունքները, իսկ հեռախոսների գաղտնալսումներով հաստատված է համարել Վահե Կարապետյանի հրահանգներով Հակոբ Նիկոյանի և Արտեմ Հարությունյանի կողմից թմրամիջոցների ապօրինի իրացման հանգամանքը:
1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից՝ հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանն ապացուցված է համարել Վահե Կարապետյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցավոր արարքների կատարումը, որի համար վերջինը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Պատիժ նշանակելիս դատարանը, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի իրավադրույթները կիրառելով, ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ վերջինն ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ թիվ 73 փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ նրա մոտ ախտորոշվել է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> հոգեկան հիվանդություն և խորհուրդ է տրվել հարկադիր բուժում՝ հատուկ հսկողություն հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում: Որպես ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն ունեցող անձ։ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին ենթակետի համաձայն՝ դատարանն ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտել հանցանք կատարելու առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվը: Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը և նույն օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը՝ դատարանը գտել է, որ Վահե Կարապետյանի և մյուս ամբաստանյալների նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով, և որ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը վերջինները պետք է կրեն: Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Վահե Կարապետյանի, Արտեմ Հարությունյանի և Հակոբ Նիկոյանի կատարած հանցանքների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցանքները կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտել է, որ Վահե Կարապետյանը՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով կատարած հանցանքների համար, ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով, քանի որ տվյալ դեպքում այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Քննության առնելով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, մեղսագրված արարքների հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցանքը բացահայտելուց հետո դրսևորած վարքագիծը՝ դատարանը հանգել է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին։ Ուստի, ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի և մյուս ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմաններում հնարավոր չէ հասնել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, հետևաբար, պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու նպատակով վերջինները պետք է կրեն իրենց նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Միաժամանակ, անդրադառնալով Վահե Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ դատարանը փաստել և արձանագրել է, որ դեռևս դատվածությունները չմարված՝ Վահե Կարապետյանն իրեն մեղսագրվող դիտավորյալ հանցանքները կատարել է 2015 թվականի մայիսից մինչև հուլիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում, այսինքն՝ համարվում է առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվ ունեցող անձ, իսկ նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով:
Անդրադառնալով Վահե Կարապետյանի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու հարցին՝ դատարանն արձանագրել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից նրա նկատմամբ խափանման միջոց չի ընտրվել և ներկայում դրա անհրաժեշտությունը չկա, քանի որ իրավախախտումը կատարելուց հետո Վահե Կարապետյանը կատարել է նոր իրավախախտում և ներկայում՝ 2020 թվականի մայիսի 8-ից, նրա մոտ ախտորոշվել է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> հոգեկան հիվանդությունը և խորհուրդ է տրվել հարկադիր բուժում հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում, որտեղ փորձաքննվողը գտնվում է մինչ օրս և ստանում է բուժում:
2021 թվականի հունիսի 17-ին Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում, որով թիվ ԱՎԴ1/0048/01/20 քրեական գործով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքով չթույլատրված արարքներն անմեղսունակության վիճակում կատարած Վահե Կարապետյանն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից և նրա նկատմամբ կիրառվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության <<Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն>> ՓԲ ընկերության հատուկ տիպի հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում՝ հարկադիր բուժում ստանալու համար։ Քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Վահե Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված անվտանգության միջոցը՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության <<Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն>> ՓԲ ընկերությունում տեղավորելը, թողնվել է անփոփոխ՝ հարկադիր բուժում ստանալու ժամանակահատվածում, իսկ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել դատավճռի փաստացի ի կատար ածման պահից, այսինքն՝ բուժում ստանալու և ավարտելու պահից:
Բողոքարկվող դատական ակտը զուրկ է որևէ պատճառաբանությունից, ընդհանուր առմամբ, պատճառաբանված չէ Վահե Կարապետյանի մեղավորության վերաբերյալ դատավճռում շարադրված որևէ հետևություն, իսկ դատավճռում շարադրված բոլոր հետևությունները հիմնված են միայն ենթադրությունների և ենթադրական բնույթի դատողությունների վրա` խախտելով վերջինի անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը: Հետևաբար, դատարանի բողոքարկվող դատավճիռը կայացվել է 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջների խախտմամբ և ամեն դեպքում, այն ենթակա է բեկանման, քանի որ գործի փաստական հանգամանքների մասին դատավճռում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներին:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով Վահե Կարապետյանին առաջադրված մեղադրանքի էությունից և ձևակերպումից կարելի է ենթադրել, որ նախաքննության մարմինը վերջինին մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա հեռախոսակապի միջոցով իրացնելու նպատակով կազմակերպել է թմրամիջոցի խմբաքանակի փոխադրումներ և իրացումներ՝ թմրամիջոցը ձեռք բերել ցանկացողների հետ պայմանավորվելով, Արտեմ Հարությունյանի և Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ համակարգել է թմրամիջոցների փոխադրումները, իրացումները, իրացումներից ստացված գումարները հավաքելուն և Հունաստանի Հանրապետություն ուղարկելուն ուղղված գործողությունները:
Առաջադրված մեղադրանքում Վահե Կարապետյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և իր բոլոր ցուցմունքներում, իր վերաբերյալ կազմված արձանագրություններում ամեն անգամ հայտարարել է իր անմեղության մասին, դատաքննության ընթացքում ապացույցները հետազոտելիս արել է հայտարարություններ՝ պնդելով, որ ինքը չի կատարել իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքը և որևէ կապ չունի այդ արարքի հետ, թմրանյութերի հետ կապված ոչ մի գործողության չի մասնակցել, իսկ իր հարազատների հետ խոսել է ուրիշների համարներից։
Դատարանը, անդրադառնալով Վահե Կարապետյանի, մյուս ամբաստանյալների և գործով վկաների դատաքննական ցուցմունքներին, հանգել է ոչ ճիշտ հետևության՝ բողոքարկվող դատավճռում արձանագրելով, որ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի ցուցմունքներն անարժանահավատ են, մտացածին և հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և ակնկալվող խիստ պատժից խուսափելու նպատակ:
Վահե Կարապետյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելիս դատարանը ճիշտ գնահատական չի տվել դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներին ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ փոխկապակցված այդ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ։
Դատարանը, կամայական գնահատականի արժանացնելով գործի քննությամբ ձեռք բերված ապացույցները, դրա արդյունքում առաջ եկած չփարատված կասկածները 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի խախտմամբ մեկնաբանել է ի վնաս Վահե Կարապետյանի՝ վերջինի առնչությունը նրան մեղսագրվող արարքների հետ, ըստ երևույթին, պայմանավորելով միայն Արտեմ Հարությունյանի կողմից վերջինին հանձնուքներ բերելու և այդ առումով նրա հետ կապի մեջ գտնվելու հանգամանքով:
Ինչ վերաբերում է գործով մյուս ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանի կողմից հայտնած այն տվյալներին, որոնք վերաբերում են Վահե Կարապետյանի համար հանձնուքներ բերելուն, նրա հանձնարարությամբ գումարներ վերցնելուն կամ բանկային փոխանցումներով Գերմանիա ու Հունաստան ուղարկելուն, ապա դրանք հիմք չեն Վահե Կարապետյանին առաջադրված մեղադրանքը հաստատված համարելու համար, առավել ևս, որ քրեական գործի թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել ապացույցներ այն մասին, թե Հակոբ Նիկոյանն ումից և որտեղից է վերցրել կամ ում և որտեղ է փոխանցել այդ գումարները։ Այդ հանգամանքները չեն հաստատվել նաև Վահե Կարապետյանի հետ մեղադրյալներ Հակոբ Նիկոյանի և Արտեմ Հարությունյանի առերես հարցաքննությունների ժամանակ:
Ինչ վերաբերում է քրեական գործի նյութերում առկա գաղտնալսումներին, որոնք հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում և որոնք դրվել են Վահե Կարապետյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում, ապա դատարանն այդ ապացույցները պետք է գնահատեր որպես անհայտ աղբյուրից ձեռք բերված անթույլատրելի նյութեր, որոնք Վահե Կարապետյանին առաջադրված մեղադրանքը հաստատելու համար չէին կարող որևէ ապացուցողական նշանակություն ունենալ:
Քրեական գործի բազմաթիվ հատորներում և դատաքննությամբ ձեռք բերված նյութերում բացակայում են վերաբերելի ապացույցներ առ այն, որ Վահե Կարապետյանը հեռախոսակապի միջոցով իրացնելու նպատակով կազմակերպել է թմրամիջոցի խմբաքանակի փոխադրումներ և իրացումներ՝ թմրամիջոցը ձեռք բերել ցանկացողների հետ պայմանավորվելով, կամ համակարգել է Արտեմ Հարությունյանի և Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ թմրամիջոցների փոխադրումները, իրացումները, իրացումներից ստացված գումարները հավաքելուն և Հունաստանի Հանրապետություն ուղարկելուն ուղղված գործողությունները։ Ավելին՝ դատաքննության ընթացքում այդպես էլ չի պարզվել, թե երբ, ինչպես, ինչ ճանապարհով և ում կողմից են Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխվել այդ թմրամիջոցները, ինչպես նաև չեն պարզվել այն անձանց ինքնությունները, որոնց Վահե Կարապետյանն իրացրել է այդ թմրամիջոցները և նրանցից ստացել գումարներ: Քրեական գործի դատաքննությամբ չի պարզվել նաև ոմն Բագրատ Մկրտչյանի ինքնությունը, նրա առնչությունը և հանցավոր կապը Վահե Կարապետյանի հետ:
Ինչ վերաբերում է Վահե Կարապետյանի մոտ առկա առողջական խնդիրներին, ապա պետք է արձանագրել, որ դատարանը կրկին թույլ է տվել վերջինի իրավունքների խախտում, քանի որ դատավճռում ընդհանրապես չի անդրադարձել պաշտպանության կողմի ներկայացրած միջնորդությանը՝ նրա առողջական վիճակի վերաբերյալ առկա բժշկական փաստաթղթերի հիման վրա ստացիոնար դատահոգեբուժական, դատահոգեբանական համալիր փորձաքննություն նշանակելու և համապատասխան եզրակացությամբ միջնորդության մեջ բարձրացված հարցերին պատասխանելու համար։
Դատարանը Վահե Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս նրա առողջական վիճակը դիտել է որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք՝ արձանագրելով, որ թիվ 73 փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ Վահե Կարապետյանի մոտ ախտորոշվել է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> հոգեկան հիվանդություն և խորհուրդ է տրվել հարկադիր բուժում հատուկ հսկողություն հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում: ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2020 թվականի հունիսի 1-ի որոշմամբ քրեական գործով անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձ Վահե Կարապետյանը տեղավորվել է <<Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն>> ՓԲ ընկերության հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։ Հիշյալ որոշումը կայացնելիս դատարանի համար հիմք է հանդիսացել դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 32 եզրակացությունը, որով հաստատվել է ոչ միայն Վահե Կարապետյանի անմեղսունակության փաստը, այլև հասարակության համար սոցիալական վտանգ ներկայացնելու հանգամանքը։
Նկատի ունենալով, որ Վահե Կարապետյանի կողմից նախաքննությամբ տրված ցուցմունքները և քննչական գործողությունների կատարման ժամանակ վերջինի դրսևորած վարքագիծը կարող են առանցքային նշանակություն ունենալ քրեական գործի արդարացի լուծման տեսանկյունից, ինչպես նաև գտնելով, որ առկա է համապատասխան դատավարական գործողություններ անցկացնելու միջոցով Վահե Կարապետյանի կողմից գործի փաստերն ու իրադարձությունները ճիշտ ընկալելու և վերարտադրելու ունակությունները պարզելու անհրաժեշտություն՝ Դատարանը 2020 թվականի սեպտեմբերի 1-ին կայացրել է <<Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելու մասին>> որոշում, որով ստացվել է թիվ 73 եզրակացությունը:
Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 73 եզրակացության համաձայն՝ փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացրել է, որ Վահե Կարապետյանը նախկինում հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել: Նրա մոտ դեռևս 2008 թվականի հունիսի 25-ին ախտորոշվել է <<Անձի հիստերիկ խանգարում>> և իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ ճանաչվել է մեղսունակ՝ դատապարտվելով 11 (տասնմեկ) տարի ազատազրկման: Պատիժը կրելու ընթացքում՝ 2015 թվականի մայիսից մինչև հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում, կատարել է նոր իրավախախտում՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով: Մեղադրվող Վահե Կարապետյանի հոգեկան վիճակի խանգարման, ինչպես նաև <<Անձի հիստերիկ խանգարում>> ախտորոշման դեկոմպենսացիայի վերաբերյալ որևէ բուժ.փաստաթղթում տեղեկություն չկա, ինչից ելնելով՝ փորձագիտական հանձնաժողովն առանց որևէ հիմքի և պատճառաբանության հանգել է հետևության, թե իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ 2015 թվականի մայիսից մինչև հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում Վահե Կարապետյանին հարկ է ճանաչել մեղսունակ:
Անդրադառնալով իրավախախտումը կատարելուց և պատիժը կրելուց հետո Վահե Կարապետյանի կողմից կատարված նոր իրավախախտմանը, որով վերջինը մեղադրվել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով և 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, փորձագիտական հանձնաժողովը փաստել է, որ ներկայում 2020 թվականի մայիսի 8-ից նրա մոտ ախտորոշվել է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> հոգեկան հիվանդությունը և խորհուրդ է տրվել հարկադիր բուժում հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում, որտեղ էլ որպես անվտանգության միջոց մինչև օրս գտնվում է Վահե Կարապետյանը և ստանում բուժում։
Ակնհայտ է, որ տվյալ փորձագիտական եզրակացությամբ հստակ և գիտականորեն հիմնավորված պատասխաններ չեն տրվել դատարանի որոշմամբ առաջադրված հարցերին, մասնավորապես՝ Վահե Կարապետյանի մոտ առկա հոգեկան հիվանդությունը 2015 թվականի մայիսից մինչև հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում զրկել է արդյոք վերջինին իր գործողությունների բնույթն ու նշանակությունը, դրանց ու վնասակարությունը գիտակցելու կամ դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից և արդյոք Վահե Կարապետյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելու պահին և դրանից հետո գտնվել է անմեղսունակության կամ սահմանափակ մեղսունակության վիճակում։
Փորձագիտական հանձնաժողովն առանց որևէ հիմնավորման և հետազոտության մեթոդների, առանց համապատասխան բժշկական փաստաթղթերի առկայության, անդրադառնալով 2015 թվականի մայիսից մինչև հուլիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Վահե Կարապետյանի կողմից կատարված նոր ենթադրյալ իրավախախտմանը, միանգամից հանգել է հետևության, որ այդ ժամանակահատվածի համար իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Վահե Կարապետյանին պետք է ճանաչել մեղսունակ՝ չնշելով, թե այդ ընթացքում վերջինը հոգեկան ինչ հիվանդությամբ է տառապել, գիտակցել է իր գործողությունների բնույթն ու նշանակությունը կամ վնասակարությունը:
Փորձագիտական հանձնաժողովը միանգամայն անհիմն եզրակացրել է նաև, որ Վահե Կարապետյանը նախկինում հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել: Սակայն փաստ է, որ Վահե Կարապետյանը նախկինում ևս տառապել է հոգեկան հիվանդությամբ, ունեցել է կոնֆլիկտային խառնվածք, հոգեկան հիվանդություններով բարդացած ժառանգականություն հորական կողմից: Պապիկի եղբայրը տառապել է հոգեկան հիվանդությամբ:
Վահե Կարապետյանի մոտ հոգեկան վիճակի այդ հիվանդագին դրսևորումներն արտահայտվել են նաև հետագայում, ավելին՝ ընթացքում դրանք սրվել են հատկապես ՀՀ ԱՆ <<Հրազդան>> ՔԿ հիմնարկում պատիժ կրելիս, որտեղ վերջինն ունեցել է առողջական լուրջ խնդիրներ, այդ ժամանակահատվածում տառապել է <<Սուր պոլիմորֆ փսիխոտիվ խանգարում>> հոգեկան հիվանդությամբ, հաճախակի ունեցել է հիվանդության սրացումներ, որի պատճառով տեղափոխվել է ՀՀ ԱՆ <<Դատապարտյալների հիվանդանոց>> ՔԿ հիմնարկ և ստացել համապատասխան բուժում:
Չնայած իմ կողմից նշված հոգեկան հիվանդություններով տառապելու հանգամանքին՝ նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որևէ քննչական գործողություն չի կատարվել Վահե Կարապետյանի հոգեկան առողջության վիճակը ստուգելու, իր հոգեվիճակով պայմանավորված՝ քննչական և այլ դատավարական գործողություններին մասնակցելու, վերջինի կողմից գործի փաստերն ու իրադարձությունները ճիշտ ընկալելու և վերարտադրելու ունակության հարցերը պարզելու ուղղությամբ, ինչը կասկածի տակ է դնում Վահե Կարապետյանի մասնակցությամբ այդ գործողությունների ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցների՝ օրենքի տեսակետից թույլատրելի, իսկ գնահատման տեսակետից` արժանահավատ լինելու հանգամանքը:
Իսկ այն, որ անհրաժեշտություն է եղել նախաքննության ընթացքում այդպիսի միջոցներ ձեռնարկել՝ համապատասխան փորձաքննություններ՝ նշանակելով, իր ակնհայտ դրսևորումը ստացավ դատաքննության ընթացքում Վահե Կարապետյանի դրսևորած վարքագծից, որն արտահայտվում էր նրա հոգեկան փոփոխական վիճակով, դատական նիստերի ժամանակ ապացույցների հետազոտության ընթացքում վերջինի կողմից անհարկի միջամտություններով, ոչ ադեկվատ խոսելաձևով և հոգեվիճակի այլ հիվանդագին դրսևորումներով:
Գործի արդարացի քննություն և ընդհանրապես արդարադատություն իրականացնելու համար անհրաժեշտ էր, որպեսզի դատաքննությամբ մի շարք հարցեր պարզաբանում ստանային, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանը նախկինում տառապել է, արդյոք որևէ հոգեկան հիվանդությամբ, թե՝ ոչ, ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար կամ արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, ինչպես նաև պարզելու վերջինի անմեղսունակության կամ սահմանափակ մեղսունակության, իր գործողությունների բնույթն ու նշանակությունը, դրանց վնասակարությունը գիտակցելու կամ դրանք ղեկավարելու հետ կապված հարցերը։
Վերոգրյալ հարցերի պատասխանը հնարավոր էր ստանալ միմիայն ստացիոնար դատահոգեբուժական, դատահոգեբանական համալիր փորձաքննություն նշանակելու և համապատասխան եզրակացությամբ այդ հարցերին պատասխանելու միջոցով, մինչդեռ, դատարանը, խախտելով 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածով նախատեսված պահանջը, դատավճիռ կայացնելիս ոչ միայն չի լուծել դատարանի լուծմանը ենթակա հարցերը, այլև բողոքարկվող դատավճռում ընդհանրապես չի անդրադարձել պաշտպանության կողմի ներկայացրած այդ միջնորդությանը։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0033/01/17 քրեական գործով 2021 թվականի սեպտեմբերի 13-ին կայացված դատավճիռը և կայացնել գործն ըստ էության լուծող արդարացման վերաբերյալ դատական ակտ՝ արդարացնելով Վահե Կարապետյանին՝ նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Նախորդ պահանջը մերժելու դեպքում ամբողջությամբ բեկանել բողոքարկվող դատավճիռը, գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան՝ քրեական գործով դատաքննությունը վերսկսելու, Վահե Կարապետյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերի հիման վրա ստացիոնար դատահոգեբուժական, դատահոգեբանական համալիր փորձաքննություն նշանակելու համար:
Ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանի պաշտպան Ավետիս Քալաշյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար: Օբյեկտիվ կողմից այս հանցագործությունը դրսևորվում է հոդվածի դիսպոզիցիայում թվարկված գործողություններից մեկը կամ մի քանիսը կատարելու միջոցով։ Ընդ որում, նշված գործողությունների կատարումը հանցակազմ կառաջացնի միայն այն դեպքում, երբ դրանք կատարվել են թմրամիջոց իրացնելու նպատակով։ Նշված նպատակի բացակայությունը բացառում է այդ հանցակազմը։ Ուստի պատահական չէ, որ սուբյեկտիվ կողմից հանցակազմը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն՝ անձը գիտակցում է, որ իր գործողությունների վերջնական նպատակը թմրամիջոցի իրացումն է, նախատեսում է դրա հանրորեն վտանգավոր հետևանքները և ցանկանում է դա: Նույն կերպ, ուղղակի դիտավորությամբ պետք է կատարվի նաև այս հանցագործության օժանդակությունը, այսինքն՝ օժանդակողը գիտակցում է, որ իր գործողություններով նպաստում է թմրամիջոցի իրացմանը:
Հանցակցությունը բնորոշվում է հետևյալ պարտադիր հատկանիշներով՝ 1. երկու կամ ավելի անձանց համատեղ մասնակցությունը միևնույն հանցանքի կատարմանը, 2. հանցագործությանը համատեղ մասնակցությունը, 3. հանցակիցների գործունեության դիտավորյալ բնույթը։ Համատեղությունն արտահայտվում է նրանում, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Միավորելով իրենց համատեղ ջանքերը՝ հանցակիցները ձգտում են միասնական արդյունքի և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդնում է ունենում ընդհանուր գործում։ Մասնակիցներից յուրաքանչյուրի արարքն անհրաժեշտ պայման է այլ հանցակիցների արարքի կատարման համար։ Առաջացած հանցավոր հետևանքը բոլոր հանցակիցների համար ընդհանուր է և միասնական։ Մասնակիցներից յուրաքանչյուրի արարքը պատճառական կապի մեջ է ընդհանուր հանցավոր հետևանքի հետ։ Հանցակցությունը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է նրանով, որ յուրաքանչյուր հանցակից գիտակցում է, որ համատեղ գործում է կատարողի հետ, իր գործողություններն անհարժեշտ պայման են մյուս հանցակցի կողմից գործողություններ կատարելու համար, նախատեսում է ոչ միայն իր, այլև հանցակցի կողմից կատարվող արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանում կամ գիտակցաբար թույլ է տալիս հանցավոր հետևանքների առաջացումը։ Հանցակցության ժամանակ դիտավորյալ մեղքի ձևը նշանակում է, որ կատարողը և մյուս մասնակիցները փոխադարձաբար տեղեկացված են իրենց համատեղ արարքների մասին և միաժամանակ գիտակցում են, որ հանցանք են կատարում միացյալ ուժերով։ Յուրաքանչյուր համակատարողի արարքը բնութագրվում է այն հանգամանքի գիտակցումով, որ ինքը հանցանք է կատարում մեկ այլ անձի հետ համատեղ։ Հակառակ դեպքում հանցագործության յուրաքանչյուր մասնակից պատասխանատվության կենթարկվի անհատապես:
Օժանդակողը պետք է ունենա ուղղակի դիտավորություն այս կամ այն կերպ օժանդակելու հանցագործությանը: Իրացման նպատակը և իրացումը բացակայում են, եթե թմրանյութերը միջնորդի կողմից ձեռք են բերվել հետևյալ պայմանների միաժամանակյա առկայությամբ՝ ա) սպառողի խնդրանքով և դրամական միջոցներով, բ) սպառողի անձնական գործածմանը համապատասխան քանակով գ) առանց դրա նկատմամբ տնօրինման իրավունքի դ) միջնորդի դիտավորությունն ընդգրկում է ոչ թե իրացումը, այլ ձեռք բերմանն աջակցելը։ Պարտադիր է գույքային օգուտ ստանալու և իրացմանը նպաստելուն ընտրված եղանակի միջև փոխադարձ կապի առկայությունը: Այսինքն՝ գույքային օգուտը պետք է հանդիսանա իրացմանը նպաստելու արդյունք, կամ ստացված գույքային օգուտը հանդիսանում է իրացմանը նպաստելու համար վարձատրություն։ Վարձատրության չափը պետք է պայմանավորված լինի իրացումից ստացված գումարների չափից։
Կազմակերպված խմբի հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջբերմամբ՝ բողոքաբերը նշել է, որ ըստ առաջադրված մեղադրանքի՝ Հակոբ Նիկոյանն ընդգրկված է եղել կազմակերպված խմբի կազմում և իր գործողություններով օժանդակել, նպաստել է առանձնապես խոշոր չափերի թմրանյութերի իրացմանը, խմբի կազմում ունեցել է իր հստակ դերակատարումը։ Որպես այդպիսին, Հակոբ Նիկոյանին վերագրվել են հետևյալ գործողությունները՝ Բագրատ Մկրտչյանի կողմից ապօրինի ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով` 0.02265 գրամ <<Ֆենտանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող պոլիէթիլենային երեք թաղանթները և առանձնապես խոշոր չափերով` 0.384 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 48 հաբերը ստացել է, փոխադրել Աբովյան քաղաք, թաքցրել դեղատան դիմաց գտնվող թփի մեջ՝ հավաքելով թմրամիջոցների իրացումներից ստացված գումարները, Հարություն Կիրակոսյանի և Վահե Կարապետյանի ցուցումներով այդ գումարները բանկային փոխանցման եղանակով ուղարկել է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն և Հունաստանի Հանրապետություն՝ վերջինների նշած անձանց անվամբ։
Որևէ խմբի, այն էլ կազմակերպված խմբի մեջ ընդգրկվելու համար, բնականաբար, անձանց միջև պետք է նախապես տեղի ունեցած լինի համապատասխան պայմանավորվածություն, ընդգրկվող անձը պետք է իրազեկ լինի, թե ինչ խմբի մեջ է մտնում, ինչ նպատակով, ինչպիսի գործունեություն իրականացնելու համար, անձի համար պետք է պարզ լինի, թե խմբի մեջ մտնելով՝ կոնկրետ ինքն ինչ շահ է ակնկալում։ Քրեական գործում բացակայում է որևէ տվյալ, թե Հակոբ Նիկոյանը կոնկրետ երբ, ինչ հանգամանքներում, ինչ պայմանավորվածության համաձայն, ում նախաձեռնությամբ, ինչպես է ընդգրկվել կազմակերպված խմբի մեջ, ինչ շահ է հետապնդել։ Հակոբ Նիկոյանը չի իմացել, որ գործում է ինչ-որ կազմակերպված խումբ, որ մի բան էլ օժանդակի այդ խմբի գործունեությանը: Գործում չկա որևէ ապացույց, որ Հակոբի վարձատրությունը կապված է եղել թմրամիջոցների իրացումից և նրա վարձատրության չափը կախված է եղել թմրամիջոցների իրացումից։ Ինչ վերաբերում է տարբեր անձանցից գումարներ վերցնելուն, այդ գումարներն արտասահման բանկային փոխանցումների միջոցով ուղարկելուն, ապա այդպիսի գործողությունները որպես թմրանյութերն իրացնելուն նպաստելուն ուղղված արարքներ որակելու համար անհրաժեշտ էր գործով ձեռք բերված հավաստի տվյալներով հիմնավորել, որ Հակոբ Նիկոյանը հաստատապես տեղեկացված է եղել, թե դրանք ինչ գումարներ են, որ դրանք ստացվել են թմրանյութերի իրացման արդյունքում: Այնինչ, քրեական գործի տվյալները վկայում են ընդամենն այն, որ Վահեի կամ Հարությունի ցուցումներով Հակոբ Նիկոյանը հանդիպել է ինչ-որ մարդկանց հետ, նրանցից գումարներ է վերցրել, ինչ-որ մարդկանց գումարներ է տվել, բանկային փոխանցումների միջոցով գումարներ է ուղարկել իրեն անծանոթ մարդկանց, որոնց տվյալները ստացել է կարճ հաղորդագրությունների միջոցով: Իսկ թե դրանք իրենցից ինչ գումարներ են ներկայացնում, ոչ մի փաստ չկա, որ Հակոբ Նիկոյանն իմացել է այդ մասին: Այդ հարցը Հակոբ Նիկոյանին չի էլ հետաքրքրել, քանի որ նշված գործողությունները կատարել է որպես տաքսու վարորդ և վարձատրությունն էլ ստացել է որպես տաքսու վարորդ միայն տաքսի ծառայություններ մատուցելու համար։ Ընդ որում, այս առումով հարկ է նշել, որ Հակոբ Նիկոյանի կողմից գույքային օգուտ ստանալը չի հանդիսացել թմրանյութերի իրացմանը նպաստելու համար վարձատրություն, քրեական գործով բացարձակապես ապացուցված չէ գույքային օգուտ ստանալու և իրացմանը նպաստելու միջև փոխադարձ կապի առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ վարձատրության չափը պայմանավորված է եղել իրացումից ստացված գումարների չափից։ Բոլոր գործողությունները կատարելու համար Հակոբ Նիկոյանը վարձատրվել է՝ ըստ տաքսի ավտոմեքենան վարելու տարածության, կամ կախված նրանից, թե բանկում ինչքան է սպասել, այսինքն՝ վարձատրվել է որպես տաքսու վարորդ և միայն տաքսի ծառայություններ մատուցելու համար։ Հետևաբար, զուտ գումարներ ստանալու, տալու, բանկային փոխանցման միջոցով դրանք ուղարկելու փաստը դեռևս չի նշանակում, որ անձը հստակ տեղյակ է եղել թմրամիջոցների իրացման մասին և որ իր գործողություններով նպատակ է հետապնդել նպաստելու, օժանդակելու այդ իրացմանը: Ընդ որում, կարևոր է այն հանգամանքը, որ բոլոր այդ գործողությունները՝ գումարներ փոխանցելը, գումարներ ստանալը և տալը, կատարվել են մինչև 2015 թվականի հուլիսի 7-ը՝ Հակոբ Նիկոյանի կողմից թմրամիջոցով լի ծխախոտի տուփը Աբովյան քաղաք տեղափոխելը։ Գործում առկա է ՀՀ ԿԲ-ի կողմից տրված տեղեկանք այն մասին, որ Հակոբ Նիկոյանի կողմից բանկային փոխանցումները կատարվել են 2014 թվականից մինչև 2015 թվականի ապրիլն ընկած ժամանակահատվածում։ Նշված հանգամանքի կարևորությունը կայանում է նրանում, որ թմրանյութի հետ Հակոբ Նիկոյանն առնչվել է 2015 թվականի հուլիսի 7-ին, այն օրը, երբ Վահեի ցուցումների համաձայն թաքստոցից գտել է ծխախոտի տուփը, որի մեջ եղել են <<Սուբոտեքս>> տեսակի հաբերը և դրանք, կրկին ցուցումների համաձայն, տարել է Աբովյան քաղաք, նետել դեղատան դիմաց գտնվող թփի մեջ։ Դրանից հետո Հակոբ Նիկոյանը գումարներ չի փոխանցել։ Այսինքն՝ 2015 թվականի հուլիսի 7-ից առաջ գումարներ փոխանցելիս, գումարներ ստանալիս և տալիս Հակոբ Նիկոյանը նույնիսկ չէր էլ կարող ենթադրել, առավել ևս հստակ իմանալ, որ այդ գումարները ստացվել են թմրանյութերի իրացումից: Ինչ վերաբերում է <<Ֆենտանիլ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող պոլիէթիլենային երեք թաղանթները և <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի հաբերն Աբովյան քաղաք փոխադրելուն և դրանք դեղատան դիմաց գտնվող թփի մեջ թաքցնելուն, ապա Հակոբ Նիկոյանը երբևիցե չի ժխտել, որ կատարել է նման բան։ Բացելով ծխախոտի տուփը և տեսնելով, որ դրա մեջ ինչ-որ հաբեր են, ինչպես նաև, ելնելով հեռախոսի միջոցով իրեն տրված ցուցումներից՝ ենթադրել է, որ դրանք կարող են թմրամիջոց լինել, իսկ թե կոնկրետ ինչ տեսակի, չի իմացել, չի իմացել նաև դրանց ստացման աղբյուրը: Հակոբ Նիկոյանը չի իմացել, որ դրանք պետք են իրացնելու համար, քանի որ այդ մասին նրան ոչ մեկը չի ասել, այլ ենթադրել է, որ դրանք պետք են ՔԿՀ-ում գտնվող Վահե Կարապետյանին և Հարություն Կիրակոսյանին` օգտագործելու համար։ Չի կարելի անձին թմրամիջոցի իրացմանն օժանդակելու համար ենթարկել քրեական պատասխանատվության այն բանի համար, որ նա չի պատկերացրել, որ դրանք իրացման համար են: Նա իրացման հետ ոչ մի կապ չի ունեցել, միայն փոխադրող է եղել: Իսկ ինչ վերաբերում է նույն ծխախոտի տուփի մեջ եղած պոլիէթիլենային երեք թաղանթներին, ապա ընդհանրապես գաղափար չի ունեցել, թե դրանք իրենցից ինչ են ներկայացնում:
Ինչպես նշվեց, Հակոբ Նիկոյանը ենթադրել է, որ այդ հաբերն անհրաժեշտ են ՔԿ հիմնարկում գտնվող Հարութի կամ Վահեի անձնական օգտագործման համար։ Այդ ենթադրության համար հիմք է հանդիսացել այն հանգամանքը, որ Վահեի ցուցումով ծխախոտի միջի պարունակությունը տարել է Աբովյան քաղաք, թաքցրել թփի մեջ, որպեսզի ինչ-որ մեկն այն տանի <<Հրազդան>> ՔԿ հիմնարկ։ Սակայն չի ենթադրել և հիմքեր էլ չէր ունեցել հստակ եզրակացնելու, որ դրանք անհրաժեշտ են իրացման համար: Այն փաստը, որ Հակոբ Նիկոյանը չի իմացել այդ մասին, միանշանակ կերպով հիմնավորվում է գործով հաստատված հետևյալ հանգամանքով. ըստ գործում առկա տվյալների՝ Վահեի և Հարութի ցուցումների համաձայն՝ Հակոբը թմրանյութը Երևան քաղաքից փոխադրել է Աբովյան քաղաք, թաքցրել է Էդ.Ավագյան 1/6 հասցեում գործող դեղատան դիմաց գտնվող թփի մեջ, որտեղից էլ այն վերցրել է Արտեմ Հարությունյանը։ Ընդ որում, Վահե Կարապետյանի և Հարություն Կիրակոսյանի ցուցումների համաձայն՝ Արտեմ Հարությունյանը պետք է այնպես աներ, որ Հակոբը չնկատեր իրեն, չիմանար, որ ինքն է վերցնելու թմրամիջոցը։ Նշվածը հիմնավորվում է Արտեմ Հարությունյանի ցուցմունքով և հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսմամբ։ Արտեմ Հարությունյանը, վերցնելով թմրամիջոցը, տրված ցուցումների համաձայն, ուղևորվել է Երևան և ինչ-որ մի տեղ տեղադրել որոշակի քանակությամբ հաբեր, իսկ այնուհետև առաջիկա օրերին նույնպես Աբովյան և Երևան քաղաքների տարբեր վայրերում տեղադրելով՝ իրացրել է 44 հաբերը: Նշվածից միանշանակ կերպով կարելի է հետևություն անել, որ Վահեն և Հարութն ուղղակի չեն ցանկացել, որ Հակոբն իմանա, որ այդ թմրամիջոցն անհրաժեշտ է իրացման համար: Հակառակ դեպքում, եթե այդ թմրամիջոցը պետք է իրացման համար դրվեր Երևան քաղաքի ինչ-որ մի տեղում, ինչումն էր կայանում այն Աբովյան քաղաք փոխադրելու և թփի մեջ թաքցնելու մասին Հակոբ Նիկոյանին ցուցում տալու իմաստը, չէ որ վերջինը բնակվում է Երևանում և ավելի հեշտ ու արագ կլիներ, որ նա թմրամիջոցը վերցնելուց հետո տեղադրեր մատնանշված տվյալ վայրում, քան թե այն Երևանից փոխադրեր Աբովյան քաղաք, իսկ այնտեղից էլ Արտեմ Հարությունյանը վերցներ ու տաներ Երևան։ Այլ կերպ ասած՝ եթե Հակոբ Նիկոյանը տեղյակ լիներ թմրանյութի իրացման մասին, ապա հենց նրան էլ ցուցում կտային այն տեղադրելու համապատասխան վայրերում, ինչպես որ արվել է Արտեմ Հարությունյանի դեպքում։ Այնինչ գործի փաստերը վկայում են այն մասին, որ ամեն ինչ արվել է, որ Հակոբ Նիկոյանը չիմանա, թե ինչի համար է ծխախոտի մեջ եղած թմրանյութը տեղափոխում Աբովյան քաղաք, այսինքն՝ նրա դերակատարությունը եղել է միայն որպես փոխադրող։ Հենց սրանով միայն ակնհայտորեն հաստատվում է այն փաստը, որ Հակոբ Նիկոյանը չի իմացել, որ իր փոխադրած թմրամիջոցը պետք է իրացվի, նրա գործողություններն ուղղված չեն եղել թմրամիջոցն իրացնելուն օժանդակելուն, հետևաբար, նրա արարքում բացակայում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցակազմը։
Բացի այդ, թմրամիջոցի արդեն իսկ իրացված լինելու պարագայում, իրացված նյութում թմրամիջոցի բաշի, քանակի մասին հետևությունները ստույգ համարվել չեն կարող, քանի որ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ կամ 268-րդ հոդվածով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար պետք է պարտադիր լինեն հանցագործության առարկայի քաշի, քանակի մասին ստույգ դատողություններ անելու համար բավարար տեղեկություններ: Ցուցմունքներով ու գաղտնալսումներով, առանց իրեղեն ապացույցի առկայության ու փորձագետի եզրակացության, թմրամիջոցի ստույգ քաշի մասին դատողություն անելը նվազ ողջամիտ է: Այլ կերպ ասած՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ կամ 268-րդ հոդվածով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար էական նշանակություն ունի հանցագործության առարկա հանդիսացող կոնկրետ նյութի անհատականացումը, դրա քանակը պարզելը։ Մեղադրանքում նշված 48 հաբերի մասին իրեղեն ապացույցը բացակայում է, հետևաբար, թմրամիջոցի տեսակի, որակական բնութագրի, քանակի ու քաշի վերաբերյալ հնարավոր չէ կատարել որևէ ողջամիտ դատողություն, քանի որ քրեաիրավական գնահատական տալու համար բացակայում է անհրաժեշտ վերաբերելի, արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությունը։
Հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ պատշաճ և օբյեկտիվ վերլուծության ենթարկելով՝ հնարավոր չէ հաստատված համարել, որ Հակոբ Նիկոյանի կատարած արարքում առկա է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցակազմ: Ուստի նրա փաստացի կատարած արարքն իր մեջ պարունակում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներ, հետևաբար, արարքը պետք է վերաորակել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Դատարանը բարեխիղճ իրավական գնահատականի չի արժանացրել, պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը, անհիմն կերպով Հակոբ Նիկոյանի ցուցմունքները դիտել է որպես անարժանահավատ, մեղսագրված արարքում Հակոբ Նիկոյանի մեղքն ապացուցված լինելու, վերջինի փաստացի կատարած արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի փաստարկները լիովին անտեսել է, ավելին՝ դատավճռում նույնիսկ դրանց անդրադարձ չի կատարել, պաշտպանական կողմի փաստարկները չեն հերքվել, որը նշանակում է, որ կայացվել է չպատճառաբանված դատական ակտ։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0033/01/17 քրեական գործով 2021 թվականի սեպտեմբերի 13-ին կայացված դատավճիռը Հակոբ Նիկոյանի մասով և վերջինի արարքը վերաորակել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ա.Սարգսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բողոքարկվում է Արտեմ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով։ Քրեական գործի նյութերից հետևում է, որ Վահե Կարապետյանի և Հարություն Կիրակոսյանի հանցավոր գործունեությունը բացահայտելու նպատակով իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում 2015 թվականի հուլիսի 10-ին Արտեմ Հարությունյանը բերման է ենթարկվել ու ձերբակալվել: Նույն պահից սկսած Արտեմ Հարությունյանն սկսել է համագործակցել վարույթն իրականացնող մարմնի հետ՝ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, որոնց հիման վրա բացահայտվել են խմբի մյուս անդամները:
Գործի նախաքննության ընթացքում Արտեմ Հարությունյանը նաև առերես հարցաքննությունների ընթացքում խմբի մյուս անդամների դեմ պնդել է իր ցուցմունքները, և, չնայած այն հանգամանքին, որ վերջինները հերքել են իրենց առնչությունը թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանը, հնարավոր է դարձել բավարար ապացույցներ են ձեռք բերել նրանց մեղադրանք առաջադրելու համար: Նման վարքագիծ Արտեմ Հարությունյանը դրսևորել է նաև գործի դատաքննության փուլում, ինչով պայմանավորված էլ դատարանում հնարավոր է դարձել հաստատված համարել առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար առաջադրված մեղադրանքները: Հատկանշական է, որ հանցագործությունների դեպքերի բացահայտման պահից մինչև դրանց վերաբերյալ մեղադրական դատավճիռ կայացնելը տևել է ավելի քան 6 տարի, և ամբողջ ժամանակահատվածում Արտեմ Հարությունյանը չի փոխել իր հետհանցավոր վարքագիծը, որպիսի հանգամանքը վկայում է հանգամանքների բերումով հանցավոր սխեմայում հայտնվելուց և բացահայտվելուց հետո անկեղծորեն զղջալու, ուղղված լինելու մասին: Նշված հանգամանքները, ի թիվս պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող այլ հանգամանքների, հաշվի առնելով, մեղադրանքի կողմը միջնորդել է դատարանին՝ ամբաստանյալ Արտեմ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։ Հարկ է նշել, որ հանցագործության կազմակերպիչներից Վահե Կարապետյանը, ինչպես օժանդակող տաքսու մյուս վարորդը՝ ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանը, մինչև դատաքննության ավարտը հերքել են իրենց մասնակցությունը կատարված հանցագործությանը և նման պայմաններում, դատարանը գործով երեք ամբաստանյալների նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորությունը քննարկել է առանց որևէ տարբերակման: Մասնավորապես՝ բողոքարկվող դատական ակտում դատարանն արձանագրել է, որ քննության առնելով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և նույն օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, մեղսագրված արարքների հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցագործությունը բացահայտելուց հետո դրսևորած վարքագիծը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալներ Արտեմ Հարությունյանի, Վահե Կարապետյանի և Հակոբ Նիկոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին: Ուստի, ամբաստանյալներ Արտեմ Հարությունյանի, Վահե Կարապետյանի և Հակոբ Նիկոյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմաններում հնարավոր չէ հասնել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, հետևաբար, պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու նպատակով Արտեմ Հարությունյանը, Վահե Կարապետյանը և Հակոբ Նիկոյանը պետք է կրեն իրենց նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Որպես Արտեմ Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, դատարանը դիտարկել է միայն կատարած հանցանքի համար խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը՝ չանդրադառնալով հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն այն պայմաններում, երբ դա որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտարկելու միջնորդություն էր ներկայացվել մեղադրական ճառում:
Վճռաբեկ դատարանի որոշումներից հատվածների մեջբերմամբ՝ բողոքաբերը նշել է, որ դատարանն ամբողջությամբ չի գնահատել հանցավորի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև որևէ կերպ չի պատճառաբանել, թե որ հանգամանքների հիման վրա է եզրահանգել, որ Արտեմ Հարությունյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, և որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակներին:
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է մասնակի բեկանել Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ Արտեմ Սամվելի Հարությունյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը մերժելու մասով, և նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով համապատասխան փորձաշրջան:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Պաշտպան Ա.Քալաշյանը վերը նշված հիմնավորումներով ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն:
Ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Պաշտպան Ս.Ոսկանյանը վերը նշված հիմնավորումներով ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: Վերաքննիչ դատարանի հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի ներկայության անհրաժեշտությունը չի տեսնում, ավելին՝ վերջինը ոչ ադեկվատ հոգեվիճակում է և սոցիալական վտանգավորություն է ներկայացնում:
Ինչ վերաբերում է փորձաքննության իրավաչափությանը, ապա Վահե Կարապետյանը վերագրվող հանցանքի կատարման պահին հոգեկան հիվանդություն է ունեցել, սակայն այդ հանգամանքը պատշաճ գնահատականի չի արժանացել և հիմնավոր պատասխաններ չեն տրվել:
Բացի այդ, Վահե Կարապետյանի նկատմամբ վերագրվող արարքի համար չէր կարող պատիժ նշանակվել:
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ա.Սարգսյանը վերը նշված հիմնավորումներով ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: Վերաքննիչ դատարանի հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ ամբաստանյալներին մեղսագրվող արարքը դիտարկվել է կազմակերպված խմբի կողմից կատարված այն պատճառաբանությամբ, որ նրանցից յուրաքանչյուրն ունեցել է իր գործողությունը, և նրանք տևական ժամանակ են զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ: Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի Վահե Կարապետյանի հոգեկան վիճակին, ապա առաջին ատյանի դատարանում նշանակվել է փորձաքննություն, ստացվել է համապատասխան եզրակացությունը, որի համաձայն՝ մեղսագրվող արարքի նկատմամբ ամբաստանյալը ճանաչվել է մեղսունակ:
Ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի օրինական ներկայացուցիչ Մարինե Վարդանյանը պնդեց ներկայացված բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: Հավելեց, որ Վահե Կարապետյանի մոտ հոգեկան հիվանդությունը ժառանգական բնույթ ունի: Վերաքննիչ դատարանի հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ Վահե Կարապետյանը չի կարող պատիժ կրել:
Պաշտպան Ա.Սահակյանը նշեց, որ պնդում է Վահե Կարապետյանի նկատմամբ դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ ներկայացված միջնորդությունը, քանի որ վերջինի հիվանդությունը դասվում է պատժի կրման հետ անհամատեղելի հիվանդությունների շարքին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքները, գտնում է, որ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ա.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման, իսկ ամբաստանյալ Վահե Յուրիկի Կարապետյանի պաշտպան Ստեփան Ոսկանյանի, օրինական ներկայացուցիչ Մարինե Վարդանյանի և ամբաստանյալ Հակոբ Արարատի Նիկոյանի պաշտպան Ավետիս Քալաշյանի վերաքննիչ բողոքները՝ մասնակի բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ նշել է, որ ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Հետևաբար, ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշներն են՝ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, անմեղության կանխավարկած:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ՝ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ նշել է նաև, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Տվյալ դեպքում դատարանը, վերլուծության ենթարկելով ամբաստանյալներ Վահե Կարապետյանի և Հակոբ Նիկոյանի դատաքննական ցուցմունքները, գտել է, որ դրանք անարժանահավատ են, իրականությանը չեն համապատասխանում, մտացածին են և հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և ակնկալվող խիստ պատժից խուսափելու նպատակ, քանի որ վերջիններին մեղսագրվող արարքները հիմնավորվել են Հակոբ Նիկոյանի, Արտեմ Հարությունյանի ցուցմունքներով, հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսումներով:
Մասնավորապես՝ Վահե Կարապետյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ ինքը տվյալ գործի հետ որևէ առնչություն չունի, թմրանյութերի հետ կապված որևէ գործողության չի մասնակցել, Արտեմ Հարությունյանի հետ ծանոթացել է ընկերոջ միջոցով, որպեսզի իր համար անհրաժեշտության դեպքում գումար, իրեր տանի բերի և ընտանիքի անդամներին տանի տեսակցության: Հակոբ Նիկոյանին ևս ճանաչել է որպես տաքսու վարորդ, ով աշխատել է բանտի տղաների համար, հնարավոր է վերջինի հետ զրուցած լինի: Ամբաստանյալ Հարություն Կիրակոսյանի հետ, մեկ ընտանիքի նման ապրել են նույն խցում և մինչև հիմա նորմալ հարաբերությունների մեջ է վերջինի հետ: Վերջինի հետ մայիս ամսից մինչև հունիսի 20-ը գտնվել են նույն խցում, իսկ հունիսի 20-ից մինչև հուլիսի 7-ն իրեն տեղափոխել են ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> ՔԿ հիմնարկ, քանի որ իր խցում ստուգումներ են եղել: Ինքը Հարությունի հետ նույն խցում է գտնվել և ընդհանրապես չի նկատել, որ վերջինը թմրանյութերի հետ կապված գործերի մեջ լինի, եթե նման բան լիներ, ինքը կիմանար: Հարություն Կիրակոսյանը ևս օգտվել է Արտեմ Հարությունյանի ծառայություններից: ՀՀ ԱՆ <<Հրազդան>> ՔԿ հիմնարկում մի շարք անձանց հետ է եղել խցում, սակայն հիմնականում ինքն ու Հարությունն են եղել:
Վերջինը հայտնել է, որ 098-81-27-65, 40-51-02, 08-70-03, 82-65-72 համարների հետ կապված իր մոտ խուզարկություն են անցկացրել ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> ՔԿ հիմնարկում, սակայն դրանք իր համարները չեն եղել: Հնարավոր է 81-27-65 համարով զանգ կատարած լինի: 077-46-02-69 համարն իրեն ծանոթ չէ: Արտեմի հետ խոսել է 04-59-01 համարով, իսկ հեռախոսը վերցնելուց հետո ուրիշ համարներով է զանգել: Գումարների հետ կապված Վահե Կարապետյանը հայտնել է, որ մորը տան վերանորոգման համար ֆինանսական օգնություն չի տվել, իրենք նախկինում լավություն են արել ինչ-որ մարդկանց, այդ գումարները մաս-մաս վերադարձրել են և եղել է, որ այդ գումարներից տուն ուղարկի, սակայն հիմնականում ինքն է ծախսել: Գումարը վերցնելու համար դրսում ինչ-որ տեղ են պայմանավորվել և վերցրել են:
Դատարանն ընդգծել է, որ հրապարակվել են նաև Վահե Կարապետյանի, Արտեմ Հարությունյանի և Հարություն Կիրակոսյանի հեռախոսահամարների խոսակցությունների գաղտնալսումները և անդրադարձ է կատարել վերջինի կողմից արված հայտարարություններին, մասնավորապես՝ նույն համարից իր ընտանիքի անդամների և այլ անձանց միջև խոսակցությունները, որոնք չեն վերաբերել մեղսագրված արարքին, Վահե Կարապետյանը հայտարարել է, որ ինքն է խոսում, իսկ որոնք վերաբերել են թմրամիջոցի իրացմանը, Վահե Կարապետյանը հայտարարել է, որ դա իր ձայնը չէ: Նույն հեռախոսահամարով Վահե Կարապետյանը խոսել է մոր և քրոջ հետ և այդ նույն հեռախոսահամարից կան այլ հեռախոսազանգեր, որոնք առնչվել են թմրամիջոցի իրացմանը: Այսինքն՝ ակնհայտ է, որ Վահե Կարապետյանի հայտարարություններն անարժանահավատ են:
Հակոբ Նիկոյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ Վահեի ասելով, ինքը ծխախոտի տուփը վերցրել է Մալաթիայի մոտ գտնվող ինչ-որ ծառի տակից, որպեսզի տանի գցի Աբովյան քաղաքի խաչմերուկի մոտ գտնվող դեղատան մոտ, ինքը տարել և գցել է, ծխախոտի մեջ եղել են դեղահաբեր՝ վրան տառեր գրված, ինքը ենթադրել է, որ դրանք հոգեմետ դեղեր են, մտքով չի անցել, որ թմրանյութ է: Ծխախոտի տուփի մեջ բացի հաբերից եղել են պլյոնկաներ, Վահիկն իրեն ասել է, որ ստուգի քանակը, ինքն էլ ստուգել է և իր հիշելով տարաձայնություններ են եղել քանակի հետ կապված, կամ քիչ է հաշվել կամ շատ: Ինչպես նաև Վահեի համար իրականացրել է տարբեր ծառայություններ՝ հանձնուքներ է տեղափոխել, հնարավոր է նաև գումարներ է փոխանցել: Վերջինը պնդել է այն հանգամանքը, որ Վահիկը Վահե Կարապետյանն է:
Արտեմ Հարությունյանին ճանաչել է, իրենք հանդիպել են, երբ ինքը ՔԿՀ հանձնուք է տարել և այդ ժամանակ Արտեմն էլ է հանձնուք բերել, հետո եղել են դեպքեր, որ իրարից գումար են վերցրել, ինքն է տվել Արտեմին, Արտեմն է տվել իրեն: Իրեն տրված գումարներն ուղարկել է Հունաստան, Ռուսաստան, Գերմանիա և այլն: Ինքը ենթադրել է, որ ապօրինի ինչ-որ բան է արել, սակայն շատ չի խորացել, առանց հասկանալու է արել:
Արտեմ Հարությունյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ Վահեն զանգահարել է իրեն և ասել է, որ Աբովյանի դեղատան մոտ ապրանք կա, որ գնա վերցնի, ապրանքը դրված է եղել ծառի տակ՝ Աբովյանի <<Դելֆին>> կոչվող խաչմերուկում, ապրանքը եղել է ծխախոտի տուփի մեջ, իսկ մեջը եղել են 48 հատ հաբեր, ինչպես նաև մեջը պլյոնկա է եղել: Ծխախոտի տուփը Հակոբն է նետել դեղատան մոտ, Հակոբը զանգահարել է իրեն և ասել է՝ որտեղից վերցնի: Վահեն ասել է, որ հաբերը մի քանի տեղ դնի, ինքը դրել է մուտքի մոտ և փողոցում, որից հետո այդ հաբերը վերցրել են, իրեն գումարներ են տվել այդ հաբերի դիմաց՝ 20.000-30.000 ՀՀ դրամ, և ինքն այդ գումարները Վահեի ասելով տարել և տվել է Հակոբին: Հակոբի հետ ծանոթացել է Վահեի միջոցով, երբ Վահեի պատվերով մի քանի անգամ գնացել է Մալաթիա թաղամասի <<Կայզեր>> սուպերմարկետից քիչ վերև գտնվող <<Ֆլեշ>> բենզալցակայան, որտեղ էլ հանդիպելով Հակոբին՝ նրանից վերցրել է վերը նշված գումարները: Հակոբի հետ առանձնապես չի շփվել, սակայն կարող է ասել, որ Հակոբն էլ կապ ունի Վահեի և Հարութի հետ, գործում է նրանց հրահանգներով, քանի որ իրեն հրահանգ տալուց հետո Վահեն ասում էր, որ կասի ու փողը կբերեն կտան իրեն, ու այդ գումարը բերում էր Հակոբը, այսինքն՝ հասկանալի էր, որ գումարները հավաքում է Հակոբը ու դա կատարում է Վահեի ցուցումով:
Վահեի համար գումարներ է փոխանցել մի տղամարդուց, <<Սաֆարի>> սուպերմարկետի մոտից վերցրել է մոտ 60000 դրամ գումար, այդ գումարը բանկում դարձրել է 100 եվրո: Վահեն իրեն էլեկտրոնային նամակի միջոցով ուղարկել է անուն և ազգանուն, իսկ զանգահարելով ասել է, որ SMS-ով ուղարկած անձի անվամբ այդ գումարն ուղարկի Հունաստան: Ինքը մտել է բանկ և այդ անուն-ազգանունով ուղարկել է այդ 100 եվրոն Հունաստան: Մի քանի ժամ անց կամ հաջորդ օրը, Վահեի ասելով էլի մի գումար է վերցրել նույն կերպով, փոխել է եվրո և նույն անձի անունով ուղարկել է Հունաստան: Դրանից հետո այդ նույն եղանակով ինքը Վահեի պատվերով մոտ 6 անգամ նույն անձից և Հակոբից գումարներ է վերցրել և նույն կերպով դարձնելով եվրո՝ ուղարկել է Հունաստան: Ամեն անգամ Հունաստան ուղարկելիս Վահեն գումարը Հունաստանում ստացողի անունն իրեն SMS-ով է ուղարկել, և ինքը հեռախոսը փոխանցել է բանկի աշխատողին և ասել, որ այդ անունով ուղարկի Հունաստան այդ գումարը: Այդ գումարները միշտ տարբեր են եղել, եղել է մեկ անգամ 1070, իսկ մնացած անգամները՝ 2070 եվրո:
Դատարանը փաստել է, որ Վահե Կարապետյանի հրահանգներով Հակոբ Նիկոյանը և Արտեմ Հարությունյանն ապօրինի իրացրել են թմրամիջոցներ, որը հաստատվել է նաև հեռախոսների գաղտնալսումներով, մասնավորապես՝ 2015 թվականի հուլիսի 7-ին Հարություն Կիրակոսյանի և Բագրատ Մկրտչյանի հեռախոսային խոսակցությունների ընթացքում, Բագրատ Մկրտչյանը հայտնել է, որ ինչ-որ ասել է, պատրաստ է, հետո պայմանավորվել են, որ ժամը 9-10-ին նոր խոսեն և ինչ-որ մեկը դուրս գա: Հաջորդ խոսակցության ժամանակ Բագրատ Մկրտչյանը Հարություն Կիրակոսյանին հայտնել է, որ իրենց ընկերոջն ասի, որ արագ շարժվի և նկարագրել է ինչ-որ <<տռուբա>>, իսկ Հարություն Կիրակոսյանը փորձել է ճշտել: Դրանից հետո Հարություն Կիրակոսյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Հակոբ Նիկոյանի հետ և վերջինին նկարագրել նույն տեղը, որից հետո Հակոբ Նիկոյանը նշված վայրում ստուգելուց հետո ասել է, որ այդտեղ ոչինչ չկա: Հարություն Կիրակոսյանը Բագրատ Մկրտչյանին հարցրել է, թե ինչի մեջ է, իր մարդը նայել է, չկա: Բագրատ Մկրտչյանը կրկին նկարագրել է տեղը, իսկ Հարություն Կիրակոսյանը նույնը փոխանցել է Հակոբին, որից հետո Հակոբ Նիկոյանը գտել է ծխախոտի տուփը: Հետո Հակոբ Նիկոյանի հայտնած տեղեկություններով Հարություն Կիրակոսյանը խոսել է Բագրատ Մկրտչյանի հետ, որ գտել են, դրա մեջ ընդհանուր 48 հատ է: Հակոբ Նիկոյանից տեղեկություններ ստանալուց հետո Վահե Կարապետյանը նորից խոսել է Բագրատ Մկրտչյանի հետ, թե դրանից 46 հատը <<սաղլամ է>>, 2 հատը փշուր, նորից ճշտումներ են կատարել և Հարություն Կիրակոսյանն ասել է, որ ցելաֆոնի մեջինը վարորդը լավ չի նայել, քշելուց է նայել, այդ 2 հատն էլ <<սաղլամ է>>: Հետո Հարություն Կիրակոսյանը հեռախոսային խոսակցություն է ունեցել Վահե Կարապետյանի հետ և հայտնել որ, 48 համարը ասել են ճամփին նայի, 3 հատ էլ ցելաֆոն է մեջը, <<դալշե Վ. Կարապետյանը տեղ բան անի, ռեգուլիռովկա անի, թող եթա, տանի թողի>>:
Նույն օրը՝ ժամը 18:23-ից սկսած, հեռախոսազրույցներ են սկսվել Վահե Կարապետյանի և Արտեմ Հարությունյանի միջև, որոնց ժամանակ Վահե Կարապետյանն Արտեմ Հարությունյանին հայտնել է, որ տեղ չգնա, գործ են անելու, մարդ է գալու բան թողնի: Հետո Վահե Կարապետյանը նկարագրել է տեղը, որտեղ Արտեմը սպասել է: Վահե Կարապետյանն ասել է, որ Հակոբ Նիկոյանն արդեն այնտեղ է, այնպես անի, որ Հակոբ Նիկոյանն Արտեմին չտեսնի: Արտեմ Հարությունյանը հարցրել է՝ ինչու իրեն չտեսնի, և Վահե Կարապետյանը հայտնել է, որ ինքն է այդպես ցանկանում: Ժամը 23.36-ին Վահե Կարապետյանն Արտեմ Հարությունյանին հայտնել է, որ դրված է <<Մա պլազայի>> ձախ թեքվող դեղատան դիմացի ծաղիկների թփի մեջ, կապույտ վիստոնի տուփ է: Արտեմ Հարությունյանն այն վերցնելուց հետո շարժվել է, Վահե Կարապետյանը ասել է, որ մտնի տուն և հաշվի, պետք է 46 շիշ բան լինի, կտորներով էլ կա 2 հատ, երեք հատ էլ ցելաֆոն: Արտեմ Հարությունյանը հաշվելուց հետո տեղեկացրել է, որ 48 հատնել ամբողջ է, կոտրված ոչինչ չկա: Դրանից հետո արդեն հունիսի 8-ին Արտեմը Վահեի ցուցումներով դրանից առանձին-առանձին մասեր դրել է Աբովյան քաղաքում շենքի մուտքի մոտ և Երևան քաղաքում: 2015 թվականի հուլիսի 10-ին՝ ժամը 16:17-ին, Վահե Կարապետյանն Արտեմ Հարությունյանին ասել է, որ երեք հատ ցելաֆոններից երկու հատը վերցնի իջնի Չարբախ, զանգի Հարութին, ով կասի, թե ինչ անի:
Դատարանն արձանագրել է, որ 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից՝ հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ ամբաստանյալներ Վահե Կարապետյանը կատարել է հանցավոր արարքներ՝ նախատեսված 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, Արտեմ Հարությունյանը և Հակոբ Նիկոյանը կատարել են հանցավոր արարքներ` նախատեսված 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, որոնց համար վերջինները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալների կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանն ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ վերջինն ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ թիվ 73 փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ նրա մոտ ախտորոշվել է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> հոգեկան հիվանդություն և խորհուրդ է տրվել հարկադիր բուժում հատուկ հսկողություն հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում:
Որպես ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ունի դատվածություն, մասնավորապես՝ 2008 թվականի օգոստոսի 28-ին ՀՀ Հյուսիսային քրեական դատարանի կողմից Վահե Կարապետյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ և նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Վահե Յուրիկի Կարապետյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում՝ 9 (ինը) տարի ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2008 թվականի մայիսի 2-ից:
2011 թվականի փետրվարի 17-ին Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով Վահե Կարապետյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով: 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կանոններով, նոր դատավճռով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարվել է նախորդ` ՀՀ Հյուսիսային քրեական դատարանի 2008 թվականի օգոստոսի 28-ի դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից՝ 6 (վեց) տարի 4 (չորս) ամիս 8 (ութ) օրից 6 (վեց) տարի ազատազրկումը, և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 24-ից: Այնուհետև, տվյալ քրեական գործով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով արարքները կատարել է 2015 թվականի մայիսից մինչև հուլիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում:
Դատարանն ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտել հանցանք կատարելու առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվը:
Որպես ամբաստանյալ Արտեմ Հարությունյանի անձը բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ:
Դատարանն ամբաստանյալ Արտեմ Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել կատարած հանցանքի համար խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը:
Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Արտեմ Հարությունյանի արարքում պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Որպես ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանի անձը բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել:
Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանի արարքում պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալներ Վահե Կարապետյանի, Հակոբ Նիկոյանի և Արտեմ Հարությունյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով և որ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը վերջինները պետք է կրեն:
Դատարանը, քննության առնելով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, մեղսագրված արարքների հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցագործությունը բացահայտելուց հետո դրսևորած վարքագիծը, հանգել է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալներ Արտեմ Հարությունյանի, Վահե Կարապետյանի և Հակոբ Նիկոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին: Ուստի, ամբաստանյալներ Արտեմ Հարությունյանի, Վահե Կարապետյանի և Հակոբ Նիկոյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմաններում հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, հետևաբար, պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու նպատակով Արտեմ Հարությունյանը, Վահե Կարապետյանը և Հակոբ Նիկոյանը պետք է կրեն իրենց նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանը համարվում է առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվ ունեցող անձ, ուստի նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, այն է՝ նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով:
Դատարանը, անդրադառնալով Վահե Կարապետյանի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու հարցին, արձանագրել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից նրա նկատմամբ խափանման միջոց չի ընտրվել և ներկայում դրա անհրաժեշտությունը չկա, քանի որ իրավախախտումը կատարելուց հետո Վահե Կարապետյանը կատարել է նոր իրավախախտում և 2020 թվականի մայիսի 8-ից նրա մոտ ախտորոշվել է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> հոգեկան հիվանդությունը և խորհուրդ է տրվել հարկադիր բուժում հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում, որտեղ վերջինը գտնվում է մինչ օրս, դեռևս որպես անվտանգության միջոց և ստանում է բուժում:
2021 թվականի հունիսի 17-ին Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում, որով թիվ ԱՎԴ1/0048/01/20 քրեական գործով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 117-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքով չթույլատրված արարքներն անմեղսունակության վիճակում կատարած Վահե Կարապետյանն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից և նրա նկատմամբ կիրառվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց` Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության <<Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն>> ՓԲ ընկերության հատուկ տիպի հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում` հարկադիր բուժում ստանալու համար:
Դատարանը գտել է, որ քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Վահե Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված անվտանգության միջոցը` ՀՀ առողջապահության նախարարության <<Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն>> ՓԲԸ-ում տեղավորելը, պետք է թողնել անփոփոխ` հարկադիր բուժում ստանալու ժամանակահատվածում, իսկ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել դատավճռի փաստացի ի կատար ածման պահից, այսինքն՝ բուժում ստանալու և ավարտելու պահից:
Դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախաքննության ընթացքում Արտեմ Հարությունյանը 2015 թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 2015 թվականի հուլիսի 13-ն գտնվել է անազատության մեջ, գտել է, որ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս այն պետք է հաշվակցվի նշանակվող պատժին: Իսկ ամբաստանյալ Արտեմ Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հակոբ Նիկոյանը 2016 թվականի ապրիլի 8-ից մինչև 2019 թվականի փետրվարի 11-ն գտնվել է անազատության մեջ, գտել է, որ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս այն պետք է հաշվակցվի նշանակվող պատժին: Իսկ ամբաստանյալ Հակոբ Նիկոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը նշել է նաև, որ գույքի բռնագրավման ձևով պատիժ նշանակելու, առավել ևս նշված պատժատեսակն ի կատար ածելու համար անհրաժեշտ է նախ և առաջ որոշել կամ այդ գույքի արժեքը կամ հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, մինչդեռ տվյալ դեպքում որպես գույք հասկացություն առկա են <<Բուպրենորֆին>>, <<Սուբոտեքս>> և <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոցները, որոնք համարվում են չթույլատրվող, շրջանառությունից հանված առարկաներ, և որոնց արժեքն այս կամ այն կերպ որոշելն անհնար է: Ուստի դատարանը գտել է, որ վերագրվող հանցանքների համար լրացուցիչ պատիժն ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվել չի կարող, և այն ոչ թե պետք է բռնագրավել հօգուտ պետության կամ հանձնել իրավասու պետական մարմիններին, այլ որպես իրեղեն ապացույց արժեք չներկայացնելու հիմքով պետք է ոչնչացնել:
Վերը նշվածից զատ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանին մեղսագրված արարքում նկարագրված է, որ վերջինը, գործելով մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով իր, Հարություն Կիրակոսյանի և Բագրատ Մկրտչյանի կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, Հակոբ Նիկոյանի և Արտեմ Հարությունյանի օժանդակությամբ 2015 թվականի մայիսից մինչև հուլիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի հաբերի և առանձնապես խոշոր չափերով <<Ֆետանիլ>> տեսակի թմրամիջոցի Հունաստանի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Սակայն դատարանի պատճառաբանություններից անհասկանալի է, թե ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի որ գործողություններն են վկայում թմրամիջոցի մաքսանենգության առկայությունը։
Ավելին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267․1-րդ հոդվածը համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածին, որի հատկանիշներով վերագրվող արարքը որակելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի անձը կատարի մաքսանենգության օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններից մեկը, մասնավորապես՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և (կամ) դրանց պրեկուրսորներ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ապօրինի տեղափոխի՝ առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով, կամ դրանց մասին հավաստի տեղեկությունը սահմանված կարգով չհայտարարագրելու կամ ոչ իր անվամբ հայտարարագրելու կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնը, այդ թվում՝ արգելքը կամ սահմանափակումը խախտելու կամ մաքսային կամ այլ փաստաթուղթը խաբեությամբ օգտագործելու միջոցով:
Մինչդեռ Վահե Կարապետյանին առաջադրված մեղադրանքում նշված է, և դատարանն էլ հաստատված է համարել, որ Հարություն Կիրակոսյանը, ունենալով Հունաստանի Հանրապետությունից, այնտեղ բնակվող Բագրատ Մկրտչյանի միջոցով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է Բագրատ Մկրտչյանին և Վահե Կարապետյանին, իսկ Հարություն Կիրակոսյանի և Վահե Կարապետյանի ազատազրկման վայրում գտնվելու ու Բագրատ Մկրտչյանի ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքներից ելնելով՝ խմբի հանցավոր գործունեությունը իրականացնելու նպատակով որպես օժանդակողներ ներգրավվել են Արտեմ Հարությունյանին և Հակոբ Նիկոյանին: Այնուհետև կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ Բագրատ Մկրտչյանն իրականացրել է Հունաստանի Հանրապետությունում թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով՝ ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Հարություն Կիրակոսյանը՝ Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ, այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելուն, իրացումից ստացված գումարները հավաքելուն և Բագրատ Մկրտչյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Վահե Կարապետյանը՝ ՀՀ-ում այդ հաբերի ձեռքբերողների հետ պայմանավորվելուն, Արտեմ Հարությունյանի և Հակոբ Նիկոյանի օժանդակությամբ իրացումները կազմակերպելուն ուղղված գործողությունները, այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները:
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով չի հիմնավորել, թե ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի որ գործողություններն են վկայում և ինչպիսի ապացույցներով է հիմնավորվում, որ վերջինը կատարել է իրեն մեղսագրված, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը։
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանին մեղավոր ճանաչելով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, իսկ ամբաստանյալներ Արտեմ Հարությունյանին ու Հակոբ Նիկոյանին՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, պատշաճ չի գնահատել գործով ձեռք բերված ապացույցները։ Մասնավորապես՝ դատարանը պատշաճ կերպով չի հիմնավորել, թե գործով ձեռք բերված որ փաստական տվյալներն են հիմք տվել հաստատելու, որ ամբաստանյալներն իրենց մեղսագրված արարքները կատարել են կազմակերպված խմբի կազմում։
Վերը նշվածի համատեքստում հատկանշական է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԼԴ/0136/01/10 քրեական գործով 2011 թվականի մայիսի 11-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի համեմատական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցակցության վերոնշյալ երկու ձևերը` նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց խումբը և կազմակերպված խումբը, միմյանցից տարբերակելու համար էական նշանակություն ունեն հետևյալ երեք չափանիշները`
ա) կայունությունը,
բ) միավորվածությունը,
գ) մեկ կամ մի քանի հանցանքներ կատարելը:
Կայունության հատկանիշն արարքը կազմակերպված խմբի կողմից որակելու համար անհրաժեշտ, հիմնական չափանիշն է: Կազմակերպված խմբի կայունությունը դրսևորվում է խմբի ամրությամբ, անդամների կողմից իրենց առջև դրված նպատակներին հասնելու համար անհրաժեշտ կազմակերպվածությամբ, խմբի անդամների ջանքերի համաձայնեցվածությամբ, խմբի մեկ կամ մի քանի անդամների կողմից մյուսներին ղեկավարելով, հատուկ, խմբի գործունեության համար անհրաժեշտ ներխմբային նորմերի առկայությամբ:
Կազմակերպված խմբի միավորվածության չափանիշը ենթադրում է մեկ կամ մի քանի հանցագործություններ կատարելու մշակված ծրագրերի առկայություն, այդ ծրագրերի ակտիվ իրականացում, ոտնձգությունը համատեղ կատարելու մշակված եղանակների առկայություն, դերերի` մշակված տեխնիկական բաշխում, հանցանքի կատարումը դյուրին դարձնելուն ուղղված` նախապես պայմանավորված գործողությունների կատարում, հանցանքի կատարման համար բարենպաստ պայմանների ստեղծում:
Կազմակերպված խումբը ստեղծվում է տևական ժամանակ հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելու նպատակով, դրա ստեղծման նպատակը, որպես կանոն, մի շարք հանցանքներ, այդ թվում` համասեռ հանցագործություններ կատարելն է: ՀՀ քրեական օրենսդրությունը չի բացառել, սակայն, որ խումբը կարող է ստեղծվել մեկ, սակայն երկարատև և մանրակրկիտ պլանավորված հանցագործություն կատարելու նպատակով: Այս առումով կարևորվում են կազմակերպված խմբին բնորոշ վերոնշյալ երկու չափանիշները` կայունությունը և միավորվածությունը, քանի որ կազմակերպված խմբի յուրաքանչյուր անդամ գիտակցում է, որ կայուն և միավորված խմբի կազմի մեջ է մտնում, մասնակցում է խմբի անդամների փոխադարձ համաձայնությամբ կատարվող արարքներին կամ դրանց մի մասին:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարել նաև ընդգծել, որ վերոնշյալ չափանիշների հետ մեկտեղ առկա են նաև նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց և կազմակերպված խմբի տարբերակման լրացուցիչ չափանիշներ, որոնք պետք է հաշվի առնվեն հիմնական չափանիշները գնահատելիս: Դրանք են` կազմակերպված խմբի կողմից կատարվող հանցագործության երկարատև պլանավորումը, տևական ժամանակով հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելու նպատակը, խմբի նյութատեխնիկական հագեցվածությունը, ընդհանուր ֆինանսական միջոցների առկայությունը և այլն:
Այսպիսով` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ կազմակերպված խմբին բնորոշ հիմնական առանձնահատկություններն են`
ա) հանցանքի կատարմանը երկու կամ ավելի անձանց մասնակցությունը,
բ) մասնակից անձանց միջև առկա ամուր սուբյեկտիվ կապը, հանցանքը համատեղ կատարելու վերաբերյալ նախապես ձեռք բերված համաձայնությունը,
գ) հանցանքի կատարումը խմբի մեկ կամ մի քանի անդամների կողմից` այն պայմաններում, երբ խմբի մյուս անդամները կազմակերպել, դրդել կամ օժանդակել են հանցանքի կատարումը,
դ) հանցանքը համատեղ, միասնական ջանքերով կատարելը,
ե) յուրաքանչյուր անձի` հանցանքը համատեղ կատարելուն ուղղված դիտավորությունը,
զ) յուրաքանչյուրի գործողության համաձայնեցվածությունը մյուսի գործողության հետ, ինչն արտացոլում է հանցանքի կատարման վերաբերյալ նրանցից յուրաքանչյուրի տեղեկացվածությունը:
Նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց պարագայում հանցագործության մասնակիցները մինչև հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններն սկսելը պայմանավորվում են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին: Ընդ որում, համաձայնությունը ձեռք է բերվում խմբի անդամների կողմից գործողությունների համատեղ կատարման ուղղվածության, հանցագործության կատարման տեղի, ժամանակի, եղանակի և միջոցների, ինչպես նաև խմբի անդամների միջև դերաբաշխման շուրջ: Հանցակցության այս ձևում հանցագործության կատարման մեխանիզմների կոնկրետացումը թերի է և ոչ լիարժեք, թերի են նաև հանցակիցների միջև դերակատարման բաշխումը և պայմանները:
Ի համեմատ նախնական համաձայնությամբ խմբի` կազմակերպված խմբի պարագայում առկա է կազմակերպվածության առավել բարձր աստիճան: Հանցակցության այս ձևը բնութագրվում է պլանավորվածությամբ, մանրակրկիտ նախապատրաստվածությամբ, ինչպես նաև հանցակիցների միջև դերերի բաշխմամբ ու անդամների մասնագիտացվածությամբ: Կազմակերպված խմբի անդամները ոչ թե պարզապես համաձայնության են գալիս հանցանքը համատեղ կատարելու մասին, ինչպես դա առկա է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, այլ համաձայնություն են ձեռք բերում մեկ կամ մի քանի հանցագործություն համատեղ կատարելու շուրջ:
Վերոնշյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով չի հիմնավորել, թե արդյոք տվյալ դեպքում առկա են կազմակերպված խմբի վերոնշյալ հատկանիշները և ինչով են դրանք հաստատվում։
Ինչ վերաբերում է Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ա.Սարգսյանի բողոքին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Արտեմ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի և այն կրելու նպատակահարմարության հարցերին հնարավոր է անդրադառնալ կազմակերպված խմբի առկայության կամ բացակայության հարցին վերջնական գնահատական տալուց հետո:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի նկատմամբ փորձաքննություն նշանակելու առնչությամբ պաշտպան Ստեփան Ոսկանյանի պնդումներին, ընդգծում է, որ նոր քննության ընթացքում դատարանը, ուսումնասիրելով ու գնահատելով քրեական գործի նյութերում առկա բժշկական փաստաթղթերը, պետք է հանգի հետևության՝ համապատասխան փորձաքննությունը նշանակելու անհրաժեշտության առնչությամբ:
Իսկ ինչ վերաբերում է պատժի կրման հետ անհամատեղելի հիվանդության առկայությունը հավաստելու համար համապատասխան փորձաքննություն նշանակելու առնչությամբ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի օրինական ներկայացուցիչ Մարինե Վարդանյանի կողմից կատարված պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նոր քննության ընթացքում դատարանն այդ հարցին նույնպես պետք է անդրադարձ կատարի, քանի որ ամբաստանյալ Վահե Կարապետյանի մոտ ախտորոշված հիվանդությունն առերևույթ դասվում է ՀՀ կառավարության՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2006 թվականի մայիսի 26-ի թիվ 825-Ն որոշման մեջ փոփոխություն կատարելու մասին 2019 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ 1092-Ն որոշմամբ սահմանված, պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների թվին:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով չի պատճառաբանել դատական ակտը, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը զրկված է վիճարկվող դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու հնարավորությունից։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նոր քննության ընթացքում առաջին ատյանի դատարանն ապացույցների բավարար համակցության հիման վրա պետք է պատշաճ հիմանավորի՝ հաստատի կամ հերքի ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքներում կազմակերպված խմբի առկայության, Վահե Կարապետյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածով նախատեսված հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կատարած լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև համապատասխան հետևությունների հանգի վերջինի նկատմամբ փորձաքննություն նշանակելու անհրաժեշտության վերաբերյալ։
Այսպիսով՝ հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը հիմնավոր և պատճառաբանված չէ, ուստի այն պետք է բեկանել և քրեական գործն ուղարկել առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-րդ, 394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Ա.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Ամբաստանյալ Վահե Յուրիկի Կարապետյանի պաշտպան Ստեփան Ոսկանյանի, օրինական ներկայացուցիչ Մարինե Վարդանյանի և ամբաստանյալ Հակոբ Արարատի Նիկոյանի պաշտպան Ավետիս Քալաշյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել մասնակի։
Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի սեպտեմբերի 13-ի ԵԱՔԴ/0033/01/17 թվակիր դատավճիռը բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ



ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ


Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ