ԵԱՔԴ/0032/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն


«11» հոկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրողԴ.Աղաջանյանի,
ամբաստանյալներԱ.Բալինյանի, Մ.Անդրիկյանի,
պաշտպաններԱ.Գրիգորյանի,
Ա.Անդրիկյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ,քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
1.Ավագ Ռուսլանի Բալինյանի՝ ծնված1985թվականի օգոստոսի03-ինԴիլիջան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում դատված` Տավուշի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի մայիսի 17-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 4 տարի ժամկետով, նույն դատարանի որոշմամբ Համաներման կիրառմամբ հիմնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում 3 տարի,բնակվող`ք.Դիլիջան, Կամարինի 25 տուն հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
2. Մարսել Գագիկի Անդրիկյանի՝ ծնված 1992 թվականի մարտի 20-ին Դիլիջան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, բնակվող` ք.Դիլիջան, Լերմոնտով 42 տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14198216 քրեական գործը:
Նույն օրը թիվ 14198216 քրեական գործն ընդունվելէ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանի վարույթ:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանի կողմից թիվ 14198216 քրեական գործով 2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ին` ժամը 20:10-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում Ավագ Ռուսլանի Բալինյանը ձերբակալվել է:
Քննիչի 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ Ավագ Ռուսլանի Բալինյանը թիվ 14198216 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Ավագ Ռուսլանի Բալինյանը]մեղադրվում է այն բանում, որ նա ապօրինի կերպով իր մոտ է պահել հրազեն հանդիսացող «FEGIVERGAR-BUDAPEST 29M» մոդելի, 9մմ /9×17/ տրամաչափի «8020» համարի ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող թվով 4 հատ 9մմ /9×17Br/ տրամաչափի փամփուշտներ:
Այսպես.
2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, ժամը 23:25-ին Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 58 շենքի մոտից Ավագ Բալինյանն ապօրինի հրազեն պահելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ Արաբկիրի բաժին և նույն օրն իրականացված անձնական խուզարկությամբ վերջինիս գոտկատեղի աջ հատվածից հայտնաբերվել է ապօրինի կերպով պահվող, հրազեն հանդիսացող` հունգարական գործարանային արտադրության «FEGIVERGAR-BUDAPEST 29M» մոդելի, 9մմ /9×17/ տրամաչափի «8020» համարի ակոսափող, սարքին և կրակելու համար պիտանի մեկ ատրճանակ, որի պահեստատուփում առկա են եղել թվով 4 հատ գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող և կրակելու համար պիտանի փամփուշտներ:(…)»
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ թիվ 14198216 քրեական գործով մեղադրյալ Ավագ Ռուսլանի Բալինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով: Որպես Կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառելու մասին մեղադրյալ և նրա պաշտպան Ա.Սողոմոնյանի միջնորդությունը բավարարվել է և Ավագ Բալինյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրաքային խափանման միջոց է կիարառվել գրավը` գրավի չափ սահմանելով 1.000.000 ՀՀ դրամը:
Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ մեղադրյալ Ավագ Բալինյանն ազատվել է կալանավորումից` դատարանի կողմից կայացված որոշման համաձայն` գրավը որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու պատճառաբանությամբ:
2017 թվականի հունվարի 13-ին թիվ 14198216 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Տ.Ղազարյանի վարույթ:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 13-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշումը` մեղադրյալ Ավագ Բալինյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու մասին, բեկանվել է, մեղադրյալ Ավագ Բալինյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը ճանաչվել է անթույլատրելի, մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորման երկու ամիս ժամկետին հաշվակցվել է վերջինիս կալանքի տակ գտնվելու 3 օրը և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը` 1 ամիս 27 օր ժամկետով:
Քննիչի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի որոշմամբ թիվ 14198216 քրեական գործով հրազեն հանդիսացող «FEGIVERGAR-BUDAPEST 29M» մոդելի, «8020» գործարանային համարի ատրճանակը, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 4 հատ փամփուշտը, 0.29 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը և կաթուցիչի մեջ լցրած 0.01 գրամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Տ.Ղազարյանի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի որոշմամբ թիվ 14198216 քրեական գործի նյութերով Մարսել Անդրիկյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերի հասնող թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու, պատրաստելու, փոխադրելու և պահելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14101417 քրեական գործը:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 14101417 քրեական գործը միացվել է թիվ 14198216 քրեական գործին` նախաքննությունը շարունակելով թիվ 14198216 համարի ներքո:
2017 թվականի փետրվարի 14-ին Մարսել Գագիկի Անդրիկյանը թիվ 14198216 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով,մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Մարսել Գագիկի Անդրիկյանը] մեղադրվում է այն բանում, որ նա Դիլիջան քաղաքի մերձակա «Ռոտոնդ» կոչվող վայրից խախտելով թմրամիջոցներ և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, առանց իրացնելու նպատակի` անձնական օգտագործման համար, հավաքելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել կանեփ տեսակի բույսի տերևներ, այն չորացնելու և մանրացնելու եղանակով ապօրինի պատրաստել է, ապա Դիլիջանից ապօրինի Երևան է փոխադրել և պահել զգալի չափ հանդիսացող 0.010 գրամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոց, որը և 28.12.2016թ. հայտնաբերվել է ընկերոջ` Ավագ Բալինյանին պատկանող «Մերսեդես S500» մակնիշի 91QS 999 պ/հ-ի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ: (…)»
Նույն օրը Մարսել Գագիկի Անդրիկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2017 թվականի փետրվարի 14-ին թիվ 14198216 քրեական գործով մեղադրյալ Ավագ Ռուսլանի Բալինյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնին:
2017 թվականի փետրվարի 15-ին, ժամը 11:00-ին Ավագ Ռուսլանի Բալինյանը ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության Դիլիջանի բաժին:
Քննիչի 2017 թվականի մարտի 06-ի որոշմամբ Մ.Անդրիկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` արարքի մեջ հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 14198216 քրեական գործի նյութերով անհայտ անձի կողմից Ավագ Բալինյանին ապօրինի կերպով հրազեն և ռազմամթերք իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14102917 քրեական գործը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ.Աղաջանյանը 2017թվականիմարտի20-ինհաստատելէթիվ14198216քրեականգործիմեղադրականեզրակացությունըևքրեականգործը` հաստատվածմեղադրականեզրակացությամբուղարկվելէԵրևանքաղաքիԱրաբկիրևՔանաքեռ-Զեյթունվարչականշրջաններիընդհանուրիրավասությանառաջինատյանիդատարան, որըԴատարանումստացվելէ 2017թվականիմարտի21-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0032/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2017 թվականի մարտի22-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի մարտի22-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0032/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի ապրիլի 04-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:


Արագացված դատական քննություն
Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Մարսել Անդրիկյանի պաշտպան Արմեն Անդրիկյանը և ամբաստանյալ Ավագ Բալինյանի պաշտպան Արարատ Գրիգորյանը միջնորդեցին դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով` հայտարարելով, որ խորհրդակցել է իրենց պաշտպանյալների հետ:
Միևնույն ժամանակ, պաշտպան Ա.Անդրիկյանը և Ա.Գրիգորյանը հավաստեցին, որ իրենց պաշտպանյալներին բացատրել են արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները:
ԱմբաստանյալներՄարսել Անդրիկյանը և Ավագ Բալինյանը միացան իրենց պաշտպանի միջնորդությանը: Հայտարարեցին, որ միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրենց պարզ է, համաձայն են մեղադրանքի հետ և ընդունում են այն ամբողջ ծավալով:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Դ.Աղաջանյանը չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, քննության առնելով դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը,լսելով ամբաստանյալներՄ.Անդրիկյանի և Ա.Բալինյանի դիրքորոշումն իրենց առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, ինչպես նաև հաշվի առնելով այդ կապակցությամբ մեղադրողի դիրքորոշումը, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե`
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն, ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացրած որոշման 24-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալներՄարսել Անդրիկյանն ու Ավագ Բալինյանն իրենց միջնորդության մեջ հայտարարել են առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալներՄարսել Անդրիկյանն ու Ավագ Բալինյանը գիտակցում են իրենց ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպաններԱ.Անդրիկյանի և Ա.Գրիգորյանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։
դ) մեղադրող Դ.Աղաջանյանը չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) ամբաստանյալ Ավագ Բալինյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235–րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժն ազատազրկման ձևով կազմում է առավելագույնը երեք տարի, հետևաբար այն չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը, ամբաստանյալ Մարսել Անդրիկյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268–րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժն ազատազրկման ձևով կազմում է առավելագույնը մեկ տարի, հետևաբար այն չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ եւ 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։


Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ`
- ամբաստանյալ Ավագ Բալինյաննապօրինի կերպով իր մոտ է պահել հրազեն հանդիսացող «FEGIVERGAR-BUDAPEST 29M» մոդելի, 9մմ (9×17) տրամաչափի «8020» համարի ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող թվով 4 հատ 9մմ (9×17Br) տրամաչափի փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են անձնական խուզարկությամբ,
- ամբաստանյալ Մարսել Անդրիկյանն առանց իրացնելու նպատակի` անձնական օգտագործման համար, հավաքելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել կանեփ տեսակի բույսի տերևներ, այն չորացնելու և մանրացնելու եղանակով ապօրինի պատրաստել է, ապա Դիլիջանից ապօրինի Երևան է փոխադրել և պահել զգալի չափ հանդիսացող 0.010 գրամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոց, որը և 28.12.2016թ. հայտնաբերվել է ընկերոջ` Ավագ Բալինյանին պատկանող «Մերսեդես S500» մակնիշի 91QS 999 պ/հ-ի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:
ԱմբաստանյալներԱ.Բալինյանը և Մ.Անդրիկյանը նշված արարքը կատարելու համար ենթակա են քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել ամբաստանյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:
Ամբաստանյալներ Ավագ Բալինյանի և Մարսել Անդրիկյանինկատմամբպատիժնշանակելու հարցը քննարկելիս ՝Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ավագ Բալինյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա ունի մշտական բնակության վայր(հիմք` ՀՀ Տավուշի մարզի Դիլիջան համայնքի աշխատակազմի քարտուղարի 29.06.2017թ. թիվ 0-17/5 տեղեկանքը), բնութագրվում է դրական (հիմք` ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության Դիլիջանի բաժնի պետի 29.06.2017թ. թիվ 89/3-2-2449 գրությունը, ՀՀ ՊՆ 51191 զորամասի հրամանատարի 29.06.2017թ. ծառայողական բնութագիրը, ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր Ս.Մանուկյանի 28.06.2017թ, բնութագիրը, ՀՀ Տավուշի մարզի Դիլիջան համայնքի ղեկավարի ժ/պ-ի 29.06.2017թ. բնութագիրը), ունի առողջաական խնդիրներ(հիմք`Տավուշ բժշկական կենտրոնի էպիկրիզը և մեծահասակի հիվանդության թիվ 129 պատմագիրը):
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, որպես ամբաստանյալ Ավագ Բալինյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար,տվել է խոստովանական ցուցմունքներ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ավագ Բալինյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
Ամբաստանյալ Ավագ Բալինյանը Տավուշի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի մայիսի 17-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 4 տարի ժամկետով, նույն դատարանի որոշմամբ Համաներման կիրառմամբ հիմնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում 3 տարի: Ավագ Բալինյանը պատժի կրումից ազատվել է 2013 թվականի մայիսի 21-ին (հիմք` ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 26.12.2016թ. տեղեկանքը): Սույն գործով իրեն մեղսագրվող արարքն ամբաստանյալ Ա.Բալինյանը կատարել էր 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, հետևաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմքով նշված դատվածությունը մարված չէ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիմքով՝ առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ: Ուստի Դատարանը որպես Ավագ Բալինյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքների ռեցեդիվը:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցանքի համար, բացի ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսված է պատժի այլընտրանքային տեսակ՝ կալանք` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ավագ Բալինյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի և պատժաչափի հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում առաջին հերթին քննարման առարկա դարձնել ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժ նշանակելու հարցը:
Այսպես՝
ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝«Անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն:
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի համաձայն՝«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից:
Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից:
Հանցագործությունների առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երեք քառորդից:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածն ընդունվել է 2011 թվականի մայիսի 23-ի «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ ու լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքով: Դատարանն արձանագրում է, որ նշված քրեաիրավական նորմերը վատթարացնում են անձի իրավական վիճակը, քանի որ, պայմանավորված ռեցեդիվի տեսակով, սահմանում են այն նվազագույն շեմը, որից պակաս պատիժ չի կարող նշանակվել: ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ի տեղեկանքի համաձայն՝ Ավագ Բալինյանը դիտավորյալ հանցանքների համար դատապարտվել է նախքան 2011 թվականը, այսինքն մինչ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածով նախատեսված քրեաիրավական նորմերի ուժի մեջ մտնելը դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի համաձայն՝ ամբաստանյալ Ա.Բալինյանը հանդիսացել է դատվածություն ունեցող անձ,ուստի Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածով նախատեսված նորմերը ամբաստանյալ Ա.Բալինյանի նկատմամբ կիրառելի չեն: Ամբաստանյալ Ավագ Բալինյանի չմարված դատվածությունը պետք է գնահատվի միայն որպես նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 1-ի մասի դրույթը, որի համաձայն՝ կալանք պատժատեսակը կարող է նշանակվել միայն այն դեպքում, երբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց չի կիրառվել, փաստում է, որ ամբաստանյալ Ա.Բալինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառված կալանավորումը, ուստի նրա նկատմամբ որպես պատիժ կարող է նշանակվել միայն ազատազրկում պատժատեսակը:
Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ,ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Բալինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` մեկ տարի վեց ամիս ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ա.Բալինյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալ Ա.Բալինյանին իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Բալինյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2017 թվականի փետրվարի 15-ից:
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարսել Անդրիկյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա դատվածություն չունի(հիմք`ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 23.12.2016թ. տեղեկանքը), երիտասարդ է:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, որպես ամբաստանյալ Մարսել Անդրիկյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար,տվել է խոստովանական ցուցմունքներ:
Դատարանն ամբաստանյալ Մարսել Անդրիկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցանքի համար, բացի ազատազրկման ձևով պատժից, նախատեսված է պատժի այլընտրանքային տեսակ՝ կալանք`առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17–ին կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) [Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։»
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Մարսել Անդրիկյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրա կատարած կոնկրետ արարքը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի` կալանքի կիրառման միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Անդրադառնալով Մ.Անդրիկյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու հարցին` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությանը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
3. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով:(…)»
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթները ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, ի թիվս այլ որոշումների (Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԼԴ2/0019/01/09 որոշումները և այլն), վերլուծության է ենթարկել Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին» (Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մարսել Անդրիկյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ Մ.Անդրիկյանի նկատմամբազատազրկմանձևովնշանակվածպատիժըպայմանականորենչկիրառելուևհամապատասխանվերահսկողությունսահմանելումիջոցովհնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին, այդ թվում՝ պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Մ.Անդրիկյանի նկատմամբ կիրառված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ այն վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնեը:
Անդրադառնալովիրեղենապացույցներիտնօրինմանհարցին`Դատարանըգտնումէ, որ իրեղենապացույցճանաչված0.29 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը և կաթուցիչի մեջ լցրած 0.01 գրամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել, իսկ ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում պահվող «FEGIVERGAR-BUDAPEST 29M» մոդելի, «8020» գործարանային համարի ատրճանակը, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 4 հատ փամփուշտը պետք է թողնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալներ Ա.Բալինյանի և Մ.Անդրիկյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները (այդպիսիք առկա լինելու պարագայում էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման), քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ավագ Ռուսլանի Բալինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում`1(մեկ) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` նշանակված պատժին հաշվակցել և հանել 23.12.2016թ.-26.12.2016թ. արգելանքի տակ պահելու ժամկետը` 3 (երեք) օրը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 1(մեկ) տարի 5(հինգ) ամիս 27(քսանյոթ) օր ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2017 թվականի փետրվարի 15-ից:
Ամբաստանյալ Ավագ Ռուսլանի Բալինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Մարսել Գագիկի Անդրիկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտել կալանքի` 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Մարսել Գագիկի Անդրիկյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով` Մարսել Գագիկի Անդրիկյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Ամբաստանյալ Մարսել Գագիկի Անդրիկյանի նկատմամբընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասինխափանմանմիջոցըթողնելանփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղենապացույցճանաչված0.29 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը և կաթուցիչի մեջ լցրած 0.01 գրամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել, իսկ ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում պահվող «FEGIVERGAR-BUDAPEST 29M» մոդելի, «8020» գործարանային համարի ատրճանակը, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 4 հատ փամփուշտը թողնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ