Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0020/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
8.28
Պատասխանող
Ռոբերտ Մասումյան Սուրեն
Ռոբերտ Մասումյան
Ռոբերտ Մասումյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Աննա Մաթևոսյան
Հոդվածներ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 242 Մաս 2
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Աննա Մաթևոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-12-19 | Կայացել է | ||||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-05-11 | 11:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-05-10 | 17:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-05-03 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-04-26 | 10:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-03-27 | 12:30 | 1 | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0020/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
«11» մայիսի 2017 թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.Կոստանդյանի,
տուժողի իրավահաջորդ Ս.Գալստյանի,
ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի,
պաշտպան Ա.Լալայանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, քննության առնելով, քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի` ծնված 1951 թվականի ապրիլի 17-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է «ՀայԷլեկտրոմեքենա արտադրական միավորում» ՓԲԸ-ում որպես տնօրենի խորհրդական, նախկինում չդատված, բնակվում է ք.Երևան, Վ.Շենգավիթ 2-րդ փողոց, 17/1 տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ.Հարությունյանի 2016 թվականի օգոստոսի 07-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 60111016 քրեական գործը:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով Ռոման Սլավիկի Գալստյանը ճանաչվել է որպես տուժող:
Քննիչի 2016 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով տուժող Ռոման Սլավիկի Գալստյանի իրավահաջորդ է ճանաչվել Սլավիկ Մանուկի Գալստյանը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ.Հարությունյանի 2017 թվականի փետրվարի 10-ի որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2017 թվականի փետրվարի 10-ին թիվ 60111016 քրեական գործով մեղադրյալ Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Կոստանդյանի 2016 թվականի մարտի 02-ի որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել է և այն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0020/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2016 թվականի մարտի 03-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի մարտի 03-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0020/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի մարտի 16-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ.
«[Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը] 2016թ. օգոստոսի 07-ին ժամը 01:00-ի սահմաններում, «Տոյոտա-Քեմրի» մակնիշի 33 VU 064 հ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Աճառյան պողոտայի կողմից` Թբիլիսյան խճուղով դեպի Սարկավագ փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 60-70 կմ/ժամ արագությամբ, իր ուղեմասի միջնամասով: Հասնելով Թբիլիսյան խճուղու թիվ 35 հասցեի դիմաց` թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 65 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է` ավտոմեքենան վարելով տվյալ պայմանների համար սահմանված թույլատրելի առավելագույն 60կմ/ժամ արագությունը գերազանցող արագությամբ, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և դեպի իր վարած մեքենայի ընթացագոտին ձախից դեպի աջ կողմը, հանգիստ քայլերով հատող հետիոտն Ռոման Սլավիկի Գալստյանին վրաերթի չենթարկելու համար տեխնիկական տեսակետից ժամանակին կատարված արգելակումով չի դանդաղեցրել իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը կամ էլ ավտոմեքենան լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել նրան դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս և անզգուշությամբ նրան պատճառել մահ: (…) »:
Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով:
Միևնույն ժամանակ ամբաստանյալ Ռ․Մասումյանը Դատարանին ներկայացրեց արագացված դատաքննության կարգ կիրառելու մասին միջնորդության գրավոր տարբերակը։
Պաշտպան Ա.Լալայանը միացավ իր պաշտպանյալի միջնորդությանը, հավաստեց, որ ամբաստանյալ Ռ․Մասումյանին բացատրել է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Ա․Կոստանդյանն առարկել էր դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ, սակայն դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ փոխում է իր դիրքորոշումը և այլևս չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ:
Դատական նիստի ընթացքում տուժողի իրավահաջորդ Սլավիկ Գալստյանը նշեց, որ ամբաստանյալի կողմից փոխհատուցվել է տուժողի շիրմաքարի տեղադրման ծախսերը և չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ:
Դատարանը, լսելով ամբաստանյալ Ռ․Մասումյանի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչ դատաքննությունն սկսելը դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ ամբաստանյալի միջնորդությունը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ մեղադրողի և տուժողի իրավահաջորդի հայտնած դիրքորոշումները, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե`
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24–ին կայացված որոշման 24–րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵՇԴ/0097/01/09 քրեական գործով Տ.Քամալյանի վերաբերյալ 2001 թվականի մարտի 26–ին կայացված որոշման 19–20-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Տ]ուժողի համար իր գործի «արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ» քննությունը, inter alia, ենթադրում է, որ
ա. Դատախազը ( մեղադրողը ) արագացված դատական քննության դեմ առարկելու կամ չառարկելու հարցը լուծելիս, պետք է հաշվի առնի տուժողի դիրքորոշումը՝ որպես մեղադրանքի կողմի սուբյեկտի (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6–րդ հոդվածի 21–րդ կետ):
բ. Դատարանը չի կարող անցնել դատական քննության արագացված կարգի՝ առանց այդ հարցի կապակցությամբ տուժողի դիրքորոշումը պարզելու:
գ. Դատարանը կարող է դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը մերժել, եթե դրա դեմ առարկում է տուժողը: Այդ դեպքում դատարանը կայացնում է առանձին որոշում, որում պատճառաբանում է արագացված դատական քննության արդյունքում տուժողի օրինական շահերի վտանգման հանգամանքը:
Դատախազի (մեղադրողի) և դատարանի համար, սույն որոշման նախորդ կետի հիման վրա, համապատասխանաբար, դատական քննության արագացված կարգի դեմ առարկելու և ամբաստանյալի համապատասխան միջնորդությունը մերժելու հարցը լուծելիս տուժողի դիրքորոշումը պետք է վճռական նշանակություն ունենա մասնավորապես այն դեպքերում, երբ տուժողը՝
ա. ողջամտորեն հիմնավորում է, որ իրեն հասցված վնասն ամբողջությամբ հատուցված չէ,
բ. փաստարկված առարկում է գործի փաստական հանգամանքների դեմ: »:
Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպան Ա.Լալայանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։
դ) մեղադրողը և տուժողի իրավահաջորդը չեն առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) Ռոբերտ Մասումյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242–րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ եւ 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանը մեղավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:
Կատարված հանցավոր արարքի համար ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևության.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2017 թվականի փետրվարի 10-ի տեղեկանքի համաձայն ` դատվածություն չունի,
- 2016 թվականի օգոստոսի 07-ի ստափության վիճակի զննության կտրոնի համաձայն՝ գտնվել է ստափ վիճակում, օրգանիզմում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․000 մգ/լ,
- Երևանի Շենգավիթի թաղապետարանի թիվ 17 տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի բնութագրի համաձայն՝ բնութագրվում է դրական,
- «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի էպիկրիզի համաձայն` ունի առողջական խնդիրներ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը, այն է`
« (…)
10) Հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները։
(…)»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»:
Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի` (…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են. ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն` գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը, բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները, հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները
Վերը շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո՝ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նա տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարածի համար, հաշտվել է տուժողի իրավահաջորդի հետ, հանցագործությունից անմիջապես հետո ձեռնամուխ է եղել տուժողին օգնություն ցույց տալու հարցում, փոխհատուցել է տուժողի շիրմաքարի տեղադրման ծախսերը:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Անդրադառնալով Ռ.Մասումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու հարցին` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությանը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
3. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով:(…)»
Ա.Սահակյանի գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ հանցանք կատարող անձը հասկանում է, որ իր գործողությունների (անգործության) արդյունքում կարող է հանրության համար վտանգավոր հետևանքներ առաջանան, այսինքն` նա գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման արդյունքում հնարավոր է տեղի ունենա վթար և մարդու (մարդկանց) կյանքին կամ առողջությանը հասցվի վնաս, սակայն, ցուցաբերելով հանցավոր անզգուշություն, այնուամենայնիվ, թույլ է տալիս նշված խախտումը` հույս ունենալով խուսափել հնարավոր ծանր հետևանքների առաջացումից:
Օբյեկտիվ կողմից նշված արարքը դրսևորվում է ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտմամբ, որոնցից առավել կոպիտ խախտումներն ամրագրված են Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում:
(…)Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը: Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները (լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը և այլն) վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը: Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տրասնպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար»: (Արամ Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 19-20-րդ կետերը):
Զարգացնելով Ա.Սահակյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Է.Ասատրյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է, որ «(…)ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով տրանսպորտային միջոցի վարորդի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու համար պետք է առանձնակի ուշադրություն դարձվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքին:
(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող անզգույշ մեղքի ձևը կարող է տարբեր ձև արտահայտվել: Այսպես` հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է իր արարքի (գործողության կամ անգործության) պոտենցիալ վտանգավորությունը, նախատեսում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և չնայած դրան, հույսը դնելով իր հմտությունների, անձանց, սարքավորումների և այլնի վրա, թույլ է տալիս սահմանված անվտանգության կանոնների խախտում` առանց բավարար հիմքերի հույս ունենալով, որ վտանգավոր հետևանքները կկանխվեն: Հանցավոր անփութության օրենսդրական բնորոշումը ցույց է տալիս, որ անզգուշության այս տեսակը բնութագրվում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը չնախատեսելով: Այլ խոսքով՝ անփութությամբ գործող անձը, իրական հնարավորություն և պարտավորվածություն ունենալով նախատեսել վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, բավարար շրջահայացություն, ուշադրություն և հոգատարություն չի ցուցաբերում այդ հետևանքների առաջացումը թույլ չտալու համար:
(…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորված անզգույշ մեղքի վերոգրյալ տարատեսակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես` հանցավոր անփութության դեպքում անձը չի նախատեսում իր արարքի արդյունքում ծանր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, հետևաբար չի գիտակցում նաև իր կողմից տվյալ իրադրությունում թույլ տրված խախտման վտանգավորությունը: Մինչդեռ հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տրված խախտման արդյունքում կարող են վտանգավոր հետևանքներ առաջանալ, այսինքն` նա գիտակցում է իր արարքի վտանգավորությունը և, չնայած դրան, թույլ է տալիս նշված խախտումը, ինչը վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին:
Վերոգրյալով պայմանավորված` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել: Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը: Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին (Էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 15-18-րդ կետերը):
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Ա.Առաքելյանի գործով կայացված որոշմամբ վերահաստատել է իր դիրքորոշումն առ այն, որ «(…) յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու վերաբերյալ դատարանի որոշումը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան և այլն) պետք է հիմնված լինի կատարված հանցագործության առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմել և որպես հետևանք՝ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառել հնարավոր չէ, առանց բացահայտելու թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը և կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի, դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը: Բացի այդ, պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից Վճռաբեկ դատարանը հատկապես կարևորում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո հանցավորի դրսևորած վարքագծի գնահատումը: (…) (Արթուր Սերգեյի Առաքելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0122/01/12 որոշման 17-րդ կետը):
Անդրադառնալով Ռ.Մասումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու հարցին` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությանը.
1.Կատարվածի նկատմամբ ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող անզգույշ մեղքի ձևն արտահայտվել է հանցավոր ինքնավստահությամբ:
2. Առկա են ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, այդ թվում նաև անձը բնութագրող հանգամանքները, այն է` Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, վատառողջ է, իրեն վերագրվող արարքը կատարելուց անմիջապես հետո ձեռնամուխ է եղել տուժողին օգնություն ցուցաբերելու հարցում, չի դիմել փախուստի, չի թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, հաշտվել է տուժողի իրավահաջորդի հետ:
3.Դատարանն ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք չի արձանագրում:
Դատարանը, հիմք ընդունելով վերոնշյալ իրավական նորմերն և դրանց վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կայացված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, գտնում է, որ վերը մատնանշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցությամբ էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հիմք են հանդիսանում ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնեը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապաույց ճանաչված՝ ՃՈ ծառայությանն ի պահ հանձնված «Տոյոտա-Քեմրի» մակնիշի 33 VS 064 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան պետք է հանձնել սեփականատիրոջ՝ Կարինե Սերգեյի Մասումյանի տնօրինությանը, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների պահպանման սենյակում գտնվող տուժող Ռ.Գալստյանի հագուստները` հանձնել տուժողի իրավահաջորդ Սլավիկ Մանուկի Գալստյանին:
Նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի այդ հարցը Դատարանը համարում է լուծված:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից` (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ՃՈ ծառայությանն ի պահ հանձնված «Տոյոտա-Քեմրի» մակնիշի 33 VU 064 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան հանձնել սեփականատիրոջ՝ Կարինե Սերգեյի Մասումյանի տնօրինությանը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների պահպանման սենյակում գտնվող` տուժող Ռ.Գալստյանի հագուստները հանձնել տուժողի իրավահաջորդ Սլավիկ Մանուկի Գալստյանին:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
«11» մայիսի 2017 թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.Կոստանդյանի,
տուժողի իրավահաջորդ Ս.Գալստյանի,
ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի,
պաշտպան Ա.Լալայանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, քննության առնելով, քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի` ծնված 1951 թվականի ապրիլի 17-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է «ՀայԷլեկտրոմեքենա արտադրական միավորում» ՓԲԸ-ում որպես տնօրենի խորհրդական, նախկինում չդատված, բնակվում է ք.Երևան, Վ.Շենգավիթ 2-րդ փողոց, 17/1 տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ.Հարությունյանի 2016 թվականի օգոստոսի 07-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 60111016 քրեական գործը:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով Ռոման Սլավիկի Գալստյանը ճանաչվել է որպես տուժող:
Քննիչի 2016 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով տուժող Ռոման Սլավիկի Գալստյանի իրավահաջորդ է ճանաչվել Սլավիկ Մանուկի Գալստյանը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ.Հարությունյանի 2017 թվականի փետրվարի 10-ի որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2017 թվականի փետրվարի 10-ին թիվ 60111016 քրեական գործով մեղադրյալ Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Կոստանդյանի 2016 թվականի մարտի 02-ի որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել է և այն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0020/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2016 թվականի մարտի 03-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի մարտի 03-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0020/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի մարտի 16-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ.
«[Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը] 2016թ. օգոստոսի 07-ին ժամը 01:00-ի սահմաններում, «Տոյոտա-Քեմրի» մակնիշի 33 VU 064 հ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Աճառյան պողոտայի կողմից` Թբիլիսյան խճուղով դեպի Սարկավագ փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 60-70 կմ/ժամ արագությամբ, իր ուղեմասի միջնամասով: Հասնելով Թբիլիսյան խճուղու թիվ 35 հասցեի դիմաց` թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 65 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է` ավտոմեքենան վարելով տվյալ պայմանների համար սահմանված թույլատրելի առավելագույն 60կմ/ժամ արագությունը գերազանցող արագությամբ, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և դեպի իր վարած մեքենայի ընթացագոտին ձախից դեպի աջ կողմը, հանգիստ քայլերով հատող հետիոտն Ռոման Սլավիկի Գալստյանին վրաերթի չենթարկելու համար տեխնիկական տեսակետից ժամանակին կատարված արգելակումով չի դանդաղեցրել իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը կամ էլ ավտոմեքենան լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել նրան դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս և անզգուշությամբ նրան պատճառել մահ: (…) »:
Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով:
Միևնույն ժամանակ ամբաստանյալ Ռ․Մասումյանը Դատարանին ներկայացրեց արագացված դատաքննության կարգ կիրառելու մասին միջնորդության գրավոր տարբերակը։
Պաշտպան Ա.Լալայանը միացավ իր պաշտպանյալի միջնորդությանը, հավաստեց, որ ամբաստանյալ Ռ․Մասումյանին բացատրել է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Ա․Կոստանդյանն առարկել էր դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ, սակայն դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ փոխում է իր դիրքորոշումը և այլևս չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ:
Դատական նիստի ընթացքում տուժողի իրավահաջորդ Սլավիկ Գալստյանը նշեց, որ ամբաստանյալի կողմից փոխհատուցվել է տուժողի շիրմաքարի տեղադրման ծախսերը և չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ:
Դատարանը, լսելով ամբաստանյալ Ռ․Մասումյանի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչ դատաքննությունն սկսելը դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ ամբաստանյալի միջնորդությունը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ մեղադրողի և տուժողի իրավահաջորդի հայտնած դիրքորոշումները, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե`
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24–ին կայացված որոշման 24–րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵՇԴ/0097/01/09 քրեական գործով Տ.Քամալյանի վերաբերյալ 2001 թվականի մարտի 26–ին կայացված որոշման 19–20-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը.
«(…) [Տ]ուժողի համար իր գործի «արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ» քննությունը, inter alia, ենթադրում է, որ
ա. Դատախազը ( մեղադրողը ) արագացված դատական քննության դեմ առարկելու կամ չառարկելու հարցը լուծելիս, պետք է հաշվի առնի տուժողի դիրքորոշումը՝ որպես մեղադրանքի կողմի սուբյեկտի (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6–րդ հոդվածի 21–րդ կետ):
բ. Դատարանը չի կարող անցնել դատական քննության արագացված կարգի՝ առանց այդ հարցի կապակցությամբ տուժողի դիրքորոշումը պարզելու:
գ. Դատարանը կարող է դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը մերժել, եթե դրա դեմ առարկում է տուժողը: Այդ դեպքում դատարանը կայացնում է առանձին որոշում, որում պատճառաբանում է արագացված դատական քննության արդյունքում տուժողի օրինական շահերի վտանգման հանգամանքը:
Դատախազի (մեղադրողի) և դատարանի համար, սույն որոշման նախորդ կետի հիման վրա, համապատասխանաբար, դատական քննության արագացված կարգի դեմ առարկելու և ամբաստանյալի համապատասխան միջնորդությունը մերժելու հարցը լուծելիս տուժողի դիրքորոշումը պետք է վճռական նշանակություն ունենա մասնավորապես այն դեպքերում, երբ տուժողը՝
ա. ողջամտորեն հիմնավորում է, որ իրեն հասցված վնասն ամբողջությամբ հատուցված չէ,
բ. փաստարկված առարկում է գործի փաստական հանգամանքների դեմ: »:
Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպան Ա.Լալայանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։
դ) մեղադրողը և տուժողի իրավահաջորդը չեն առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) Ռոբերտ Մասումյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242–րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ եւ 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանը մեղավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:
Կատարված հանցավոր արարքի համար ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևության.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2017 թվականի փետրվարի 10-ի տեղեկանքի համաձայն ` դատվածություն չունի,
- 2016 թվականի օգոստոսի 07-ի ստափության վիճակի զննության կտրոնի համաձայն՝ գտնվել է ստափ վիճակում, օրգանիզմում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․000 մգ/լ,
- Երևանի Շենգավիթի թաղապետարանի թիվ 17 տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի բնութագրի համաձայն՝ բնութագրվում է դրական,
- «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի էպիկրիզի համաձայն` ունի առողջական խնդիրներ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը, այն է`
« (…)
10) Հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները։
(…)»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»:
Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի` (…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են. ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն` գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը, բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները, հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները
Վերը շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո՝ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նա տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարածի համար, հաշտվել է տուժողի իրավահաջորդի հետ, հանցագործությունից անմիջապես հետո ձեռնամուխ է եղել տուժողին օգնություն ցույց տալու հարցում, փոխհատուցել է տուժողի շիրմաքարի տեղադրման ծախսերը:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Անդրադառնալով Ռ.Մասումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու հարցին` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությանը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
3. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով:(…)»
Ա.Սահակյանի գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ հանցանք կատարող անձը հասկանում է, որ իր գործողությունների (անգործության) արդյունքում կարող է հանրության համար վտանգավոր հետևանքներ առաջանան, այսինքն` նա գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման արդյունքում հնարավոր է տեղի ունենա վթար և մարդու (մարդկանց) կյանքին կամ առողջությանը հասցվի վնաս, սակայն, ցուցաբերելով հանցավոր անզգուշություն, այնուամենայնիվ, թույլ է տալիս նշված խախտումը` հույս ունենալով խուսափել հնարավոր ծանր հետևանքների առաջացումից:
Օբյեկտիվ կողմից նշված արարքը դրսևորվում է ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտմամբ, որոնցից առավել կոպիտ խախտումներն ամրագրված են Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում:
(…)Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը: Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները (լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը և այլն) վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը: Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տրասնպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար»: (Արամ Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 19-20-րդ կետերը):
Զարգացնելով Ա.Սահակյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Է.Ասատրյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է, որ «(…)ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով տրանսպորտային միջոցի վարորդի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու համար պետք է առանձնակի ուշադրություն դարձվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքին:
(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող անզգույշ մեղքի ձևը կարող է տարբեր ձև արտահայտվել: Այսպես` հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է իր արարքի (գործողության կամ անգործության) պոտենցիալ վտանգավորությունը, նախատեսում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և չնայած դրան, հույսը դնելով իր հմտությունների, անձանց, սարքավորումների և այլնի վրա, թույլ է տալիս սահմանված անվտանգության կանոնների խախտում` առանց բավարար հիմքերի հույս ունենալով, որ վտանգավոր հետևանքները կկանխվեն: Հանցավոր անփութության օրենսդրական բնորոշումը ցույց է տալիս, որ անզգուշության այս տեսակը բնութագրվում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը չնախատեսելով: Այլ խոսքով՝ անփութությամբ գործող անձը, իրական հնարավորություն և պարտավորվածություն ունենալով նախատեսել վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, բավարար շրջահայացություն, ուշադրություն և հոգատարություն չի ցուցաբերում այդ հետևանքների առաջացումը թույլ չտալու համար:
(…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորված անզգույշ մեղքի վերոգրյալ տարատեսակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես` հանցավոր անփութության դեպքում անձը չի նախատեսում իր արարքի արդյունքում ծանր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, հետևաբար չի գիտակցում նաև իր կողմից տվյալ իրադրությունում թույլ տրված խախտման վտանգավորությունը: Մինչդեռ հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տրված խախտման արդյունքում կարող են վտանգավոր հետևանքներ առաջանալ, այսինքն` նա գիտակցում է իր արարքի վտանգավորությունը և, չնայած դրան, թույլ է տալիս նշված խախտումը, ինչը վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին:
Վերոգրյալով պայմանավորված` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել: Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը: Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին (Էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 15-18-րդ կետերը):
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Ա.Առաքելյանի գործով կայացված որոշմամբ վերահաստատել է իր դիրքորոշումն առ այն, որ «(…) յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու վերաբերյալ դատարանի որոշումը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան և այլն) պետք է հիմնված լինի կատարված հանցագործության առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմել և որպես հետևանք՝ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառել հնարավոր չէ, առանց բացահայտելու թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը և կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի, դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը: Բացի այդ, պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից Վճռաբեկ դատարանը հատկապես կարևորում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո հանցավորի դրսևորած վարքագծի գնահատումը: (…) (Արթուր Սերգեյի Առաքելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0122/01/12 որոշման 17-րդ կետը):
Անդրադառնալով Ռ.Մասումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու հարցին` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությանը.
1.Կատարվածի նկատմամբ ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող անզգույշ մեղքի ձևն արտահայտվել է հանցավոր ինքնավստահությամբ:
2. Առկա են ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, այդ թվում նաև անձը բնութագրող հանգամանքները, այն է` Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, վատառողջ է, իրեն վերագրվող արարքը կատարելուց անմիջապես հետո ձեռնամուխ է եղել տուժողին օգնություն ցուցաբերելու հարցում, չի դիմել փախուստի, չի թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, հաշտվել է տուժողի իրավահաջորդի հետ:
3.Դատարանն ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք չի արձանագրում:
Դատարանը, հիմք ընդունելով վերոնշյալ իրավական նորմերն և դրանց վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կայացված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, գտնում է, որ վերը մատնանշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցությամբ էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հիմք են հանդիսանում ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնեը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապաույց ճանաչված՝ ՃՈ ծառայությանն ի պահ հանձնված «Տոյոտա-Քեմրի» մակնիշի 33 VS 064 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան պետք է հանձնել սեփականատիրոջ՝ Կարինե Սերգեյի Մասումյանի տնօրինությանը, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների պահպանման սենյակում գտնվող տուժող Ռ.Գալստյանի հագուստները` հանձնել տուժողի իրավահաջորդ Սլավիկ Մանուկի Գալստյանին:
Նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի այդ հարցը Դատարանը համարում է լուծված:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից` (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ՃՈ ծառայությանն ի պահ հանձնված «Տոյոտա-Քեմրի» մակնիշի 33 VU 064 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան հանձնել սեփականատիրոջ՝ Կարինե Սերգեյի Մասումյանի տնօրինությանը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների պահպանման սենյակում գտնվող` տուժող Ռ.Գալստյանի հագուստները հանձնել տուժողի իրավահաջորդ Սլավիկ Մանուկի Գալստյանին:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0020/01/17
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 02-03-2017 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60111016 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ռոբերտ Մասումյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 07.08.2016թ. իր վարած ՙՏոյոտա-Քեմրի՚ ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Ռոման Գալստյանին և անզգուշությամբ պատճառել մահ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Մասումյան |
| Հայրանուն | Սուրեն |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Ռ.Մասումյանի անձնագիրը և վարորդական իրավունքի վկայականը՝ կցված քրեական գործին |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8.28 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 02-03-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 03-03-2017 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 06-03-2017 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-03-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի իրավահաջորդ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Կոստանդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սլավիկ |
| Ազգանուն | Գալստյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Մասումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 11-05-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Մասումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 11-05-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործողությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկել |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0020/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն «11» մայիսի 2017 թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝ նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Ա.Կոստանդյանի, տուժողի իրավահաջորդ Ս.Գալստյանի, ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի, պաշտպան Ա.Լալայանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, քննության առնելով, քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի` ծնված 1951 թվականի ապրիլի 17-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է «ՀայԷլեկտրոմեքենա արտադրական միավորում» ՓԲԸ-ում որպես տնօրենի խորհրդական, նախկինում չդատված, բնակվում է ք.Երևան, Վ.Շենգավիթ 2-րդ փողոց, 17/1 տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ.Հարությունյանի 2016 թվականի օգոստոսի 07-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 60111016 քրեական գործը: Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով Ռոման Սլավիկի Գալստյանը ճանաչվել է որպես տուժող: Քննիչի 2016 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով տուժող Ռոման Սլավիկի Գալստյանի իրավահաջորդ է ճանաչվել Սլավիկ Մանուկի Գալստյանը: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ.Հարությունյանի 2017 թվականի փետրվարի 10-ի որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2017 թվականի փետրվարի 10-ին թիվ 60111016 քրեական գործով մեղադրյալ Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Կոստանդյանի 2016 թվականի մարտի 02-ի որոշմամբ թիվ 60111016 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել է և այն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0020/01/17 համարի ներքո մակագրվել և 2016 թվականի մարտի 03-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին: Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի մարտի 03-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0020/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի մարտի 16-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության: Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ. «[Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը] 2016թ. օգոստոսի 07-ին ժամը 01:00-ի սահմաններում, «Տոյոտա-Քեմրի» մակնիշի 33 VU 064 հ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Աճառյան պողոտայի կողմից` Թբիլիսյան խճուղով դեպի Սարկավագ փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 60-70 կմ/ժամ արագությամբ, իր ուղեմասի միջնամասով: Հասնելով Թբիլիսյան խճուղու թիվ 35 հասցեի դիմաց` թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 65 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է` ավտոմեքենան վարելով տվյալ պայմանների համար սահմանված թույլատրելի առավելագույն 60կմ/ժամ արագությունը գերազանցող արագությամբ, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և դեպի իր վարած մեքենայի ընթացագոտին ձախից դեպի աջ կողմը, հանգիստ քայլերով հատող հետիոտն Ռոման Սլավիկի Գալստյանին վրաերթի չենթարկելու համար տեխնիկական տեսակետից ժամանակին կատարված արգելակումով չի դանդաղեցրել իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը կամ էլ ավտոմեքենան լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել նրան դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս և անզգուշությամբ նրան պատճառել մահ: (…) »: Արագացված դատական քննություն. Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու իրավական հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով: Միևնույն ժամանակ ամբաստանյալ Ռ․Մասումյանը Դատարանին ներկայացրեց արագացված դատաքննության կարգ կիրառելու մասին միջնորդության գրավոր տարբերակը։ Պաշտպան Ա.Լալայանը միացավ իր պաշտպանյալի միջնորդությանը, հավաստեց, որ ամբաստանյալ Ռ․Մասումյանին բացատրել է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանքները: Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս մեղադրող Ա․Կոստանդյանն առարկել էր դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ, սակայն դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ փոխում է իր դիրքորոշումը և այլևս չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ: Դատական նիստի ընթացքում տուժողի իրավահաջորդ Սլավիկ Գալստյանը նշեց, որ ամբաստանյալի կողմից փոխհատուցվել է տուժողի շիրմաքարի տեղադրման ծախսերը և չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու միջնորդության դեմ: Դատարանը, լսելով ամբաստանյալ Ռ․Մասումյանի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչ դատաքննությունն սկսելը դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ ամբաստանյալի միջնորդությունը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ մեղադրողի և տուժողի իրավահաջորդի հայտնած դիրքորոշումները, գտնում է, որ սույն քրեական գործի քննությունը պետք է անցկացնել արագացված դատական քննության կարգով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։ 2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե` 1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և 2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և 3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։ 3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։ (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։ 5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ 6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։ (…) 8. Սույն օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շ.Ամիրխանյանի և Գ.Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24–ին կայացված որոշման 24–րդ կետերում հայտնել է հետևյալը. «(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները. 1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին, 2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները, 3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը, 4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ, 5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵՇԴ/0097/01/09 քրեական գործով Տ.Քամալյանի վերաբերյալ 2001 թվականի մարտի 26–ին կայացված որոշման 19–20-րդ կետերում հայտնել է հետևյալը. «(…) [Տ]ուժողի համար իր գործի «արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ» քննությունը, inter alia, ենթադրում է, որ ա. Դատախազը ( մեղադրողը ) արագացված դատական քննության դեմ առարկելու կամ չառարկելու հարցը լուծելիս, պետք է հաշվի առնի տուժողի դիրքորոշումը՝ որպես մեղադրանքի կողմի սուբյեկտի (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6–րդ հոդվածի 21–րդ կետ): բ. Դատարանը չի կարող անցնել դատական քննության արագացված կարգի՝ առանց այդ հարցի կապակցությամբ տուժողի դիրքորոշումը պարզելու: գ. Դատարանը կարող է դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը մերժել, եթե դրա դեմ առարկում է տուժողը: Այդ դեպքում դատարանը կայացնում է առանձին որոշում, որում պատճառաբանում է արագացված դատական քննության արդյունքում տուժողի օրինական շահերի վտանգման հանգամանքը: Դատախազի (մեղադրողի) և դատարանի համար, սույն որոշման նախորդ կետի հիման վրա, համապատասխանաբար, դատական քննության արագացված կարգի դեմ առարկելու և ամբաստանյալի համապատասխան միջնորդությունը մերժելու հարցը լուծելիս տուժողի դիրքորոշումը պետք է վճռական նշանակություն ունենա մասնավորապես այն դեպքերում, երբ տուժողը՝ ա. ողջամտորեն հիմնավորում է, որ իրեն հասցված վնասն ամբողջությամբ հատուցված չէ, բ. փաստարկված առարկում է գործի փաստական հանգամանքների դեմ: »: Դատարանը, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը շարադրված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, արձանագրում է հետևյալը. ա) ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին, բ) ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները, գ) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպան Ա.Լալայանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունն սկսելը։ դ) մեղադրողը և տուժողի իրավահաջորդը չեն առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ե) Ռոբերտ Մասումյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242–րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին։ Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները` Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ եւ 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանը մեղավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը: Կատարված հանցավոր արարքի համար ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևության. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը. «(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (…) Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա. - ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2017 թվականի փետրվարի 10-ի տեղեկանքի համաձայն ` դատվածություն չունի, - 2016 թվականի օգոստոսի 07-ի ստափության վիճակի զննության կտրոնի համաձայն՝ գտնվել է ստափ վիճակում, օրգանիզմում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․000 մգ/լ, - Երևանի Շենգավիթի թաղապետարանի թիվ 17 տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի բնութագրի համաձայն՝ բնութագրվում է դրական, - «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի էպիկրիզի համաձայն` ունի առողջական խնդիրներ: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը, այն է` « (…) 10) Հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները։ (…)»: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»: Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի` (…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են. ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն` գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը, բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները, հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները Վերը շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո՝ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նա տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարածի համար, հաշտվել է տուժողի իրավահաջորդի հետ, հանցագործությունից անմիջապես հետո ձեռնամուխ է եղել տուժողին օգնություն ցույց տալու հարցում, փոխհատուցել է տուժողի շիրմաքարի տեղադրման ծախսերը: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել: Դատարանը, հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից` 2 (երկու) տարի ժամկետով: Անդրադառնալով Ռ.Մասումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու հարցին` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությանը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: 3. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով:(…)» Ա.Սահակյանի գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ հանցանք կատարող անձը հասկանում է, որ իր գործողությունների (անգործության) արդյունքում կարող է հանրության համար վտանգավոր հետևանքներ առաջանան, այսինքն` նա գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման արդյունքում հնարավոր է տեղի ունենա վթար և մարդու (մարդկանց) կյանքին կամ առողջությանը հասցվի վնաս, սակայն, ցուցաբերելով հանցավոր անզգուշություն, այնուամենայնիվ, թույլ է տալիս նշված խախտումը` հույս ունենալով խուսափել հնարավոր ծանր հետևանքների առաջացումից: Օբյեկտիվ կողմից նշված արարքը դրսևորվում է ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտմամբ, որոնցից առավել կոպիտ խախտումներն ամրագրված են Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում: (…)Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը: Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները (լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը և այլն) վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը: Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տրասնպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար»: (Արամ Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 19-20-րդ կետերը): Զարգացնելով Ա.Սահակյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Է.Ասատրյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է, որ «(…)ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով տրանսպորտային միջոցի վարորդի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու համար պետք է առանձնակի ուշադրություն դարձվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքին: (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող անզգույշ մեղքի ձևը կարող է տարբեր ձև արտահայտվել: Այսպես` հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է իր արարքի (գործողության կամ անգործության) պոտենցիալ վտանգավորությունը, նախատեսում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և չնայած դրան, հույսը դնելով իր հմտությունների, անձանց, սարքավորումների և այլնի վրա, թույլ է տալիս սահմանված անվտանգության կանոնների խախտում` առանց բավարար հիմքերի հույս ունենալով, որ վտանգավոր հետևանքները կկանխվեն: Հանցավոր անփութության օրենսդրական բնորոշումը ցույց է տալիս, որ անզգուշության այս տեսակը բնութագրվում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը չնախատեսելով: Այլ խոսքով՝ անփութությամբ գործող անձը, իրական հնարավորություն և պարտավորվածություն ունենալով նախատեսել վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, բավարար շրջահայացություն, ուշադրություն և հոգատարություն չի ցուցաբերում այդ հետևանքների առաջացումը թույլ չտալու համար: (…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորված անզգույշ մեղքի վերոգրյալ տարատեսակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես` հանցավոր անփութության դեպքում անձը չի նախատեսում իր արարքի արդյունքում ծանր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, հետևաբար չի գիտակցում նաև իր կողմից տվյալ իրադրությունում թույլ տրված խախտման վտանգավորությունը: Մինչդեռ հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տրված խախտման արդյունքում կարող են վտանգավոր հետևանքներ առաջանալ, այսինքն` նա գիտակցում է իր արարքի վտանգավորությունը և, չնայած դրան, թույլ է տալիս նշված խախտումը, ինչը վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին: Վերոգրյալով պայմանավորված` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել: Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը: Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը: Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին (Էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 15-18-րդ կետերը): Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Ա.Առաքելյանի գործով կայացված որոշմամբ վերահաստատել է իր դիրքորոշումն առ այն, որ «(…) յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու վերաբերյալ դատարանի որոշումը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան և այլն) պետք է հիմնված լինի կատարված հանցագործության առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմել և որպես հետևանք՝ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառել հնարավոր չէ, առանց բացահայտելու թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը և կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի, դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը: Բացի այդ, պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից Վճռաբեկ դատարանը հատկապես կարևորում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո հանցավորի դրսևորած վարքագծի գնահատումը: (…) (Արթուր Սերգեյի Առաքելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0122/01/12 որոշման 17-րդ կետը): Անդրադառնալով Ռ.Մասումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու հարցին` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությանը. 1.Կատարվածի նկատմամբ ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող անզգույշ մեղքի ձևն արտահայտվել է հանցավոր ինքնավստահությամբ: 2. Առկա են ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, այդ թվում նաև անձը բնութագրող հանգամանքները, այն է` Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, վատառողջ է, իրեն վերագրվող արարքը կատարելուց անմիջապես հետո ձեռնամուխ է եղել տուժողին օգնություն ցուցաբերելու հարցում, չի դիմել փախուստի, չի թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, հաշտվել է տուժողի իրավահաջորդի հետ: 3.Դատարանն ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք չի արձանագրում: Դատարանը, հիմք ընդունելով վերոնշյալ իրավական նորմերն և դրանց վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կայացված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, գտնում է, որ վերը մատնանշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցությամբ էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հիմք են հանդիսանում ամբաստանյալ Ռ.Մասումյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու համար: Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնեը: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապաույց ճանաչված՝ ՃՈ ծառայությանն ի պահ հանձնված «Տոյոտա-Քեմրի» մակնիշի 33 VS 064 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան պետք է հանձնել սեփականատիրոջ՝ Կարինե Սերգեյի Մասումյանի տնօրինությանը, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների պահպանման սենյակում գտնվող տուժող Ռ.Գալստյանի հագուստները` հանձնել տուժողի իրավահաջորդ Սլավիկ Մանուկի Գալստյանին: Նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի այդ հարցը Դատարանը համարում է լուծված: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից` (երկու) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։ Ամբաստանյալ Ռոբերտ Մասումյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ՃՈ ծառայությանն ի պահ հանձնված «Տոյոտա-Քեմրի» մակնիշի 33 VU 064 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան հանձնել սեփականատիրոջ՝ Կարինե Սերգեյի Մասումյանի տնօրինությանը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների պահպանման սենյակում գտնվող` տուժող Ռ.Գալստյանի հագուստները հանձնել տուժողի իրավահաջորդ Սլավիկ Մանուկի Գալստյանին: Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 11-05-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 14-06-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 27-07-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր (146թ., 85թ.) |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 28-07-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 146,85 |
Ստացվել է համաներման ակտ կիրառելու միջնորդություն
| Երբ | 16-11-2018 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | Պրոբացիայի պետական ծառայություն |
| Դատապարտյալ | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Մասումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
Գործը հանձնվել է դատավորին
| Ամսաթիվ | 19-11-2018 |
|---|---|
| Հանձնվել է դատավորին | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Նշանակվել է դատաքննություն
| Ամսաթիվ | 29-11-2018 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատաքննություն
| Ամսաթիվ | 19-12-2018 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կիրառվել է համաներում
| Ամսաթիվ | 19-12-2018 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0020/01/17 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքի հիման վրա պատժից ազատելու մասին «19» դեկտեմբերի 2018թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի, մասնակցությամբ` Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Վ.Սիմոնյանի, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի բաժնի ներկայացուցիչ Ա.Վարդանյանի, Դատապարտյալ Ռ.Մասումյանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի բաժնի պետ Գ.Իսախանյանի միջնորդությունը` «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքի (այսուհետ նաև` Համաներում հայտարարելու մասին ՀՀ օրենք) հիման վրա Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի մայիսի 11-ի դատավճռով նշանակված պատժից ազատելու մասին. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մայիսի 11-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով: Դատավճիռը չի բողոքարկվել և 2017 թվականի հունիսի 12-ին մտել է օրինական ուժի մեջ: 2018 նոյեմբերի 16-ին դատարան է ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի բաժնի պետ Գևորգ Իսախանյանի միջնորդությունը, որով վերջինս խնդրել է «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի և 4-րդ հոդվածի 9-րդ մասի 1-կետի «բ» պարբերության հիման վրա դատապարտյալ Ռ.Մասումյանին ազատել պատժից: 2018 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ դատարանին է ներկայացվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի բաժնի պետ Գ.Իսախանյանի լիազորագիրը, որով վերջինս լիազորում է նույն բաժնի գլխավոր մասնագետ Անահիտ Վարդանյանին մասնակցելու Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանի վերաբերյալ նշանակված դատական նիստին: Միջնորդության քննության ժամանակ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի բաժնի գլխավոր մասնագետ Ա.Վարդանյանը պնդեց ներկայացված միջնորդությունը: 2018 թվականի դեկտեմբերի 19-ին դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Վ.Սիմոնյանի գրությունը, որով վերջինս խնդրում է դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ, միաժամանակ հայտնում է, որ չի առարկում ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից ներկայացված միջնորդության դեմ: Դատապարտյալ Ռոբերտ Մասումյանը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից ներկայացված միջնորդության դեմ չառարկեց: Ծանոթանալով գործի նյութերին՝ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի բաժնի պետ Գ. Իսախանյանի միջնորդությունը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը»: «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` «1.Համաներում հայտարարելով` պատժից ազատել` (...) 2) այն անձանց, որոնց նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, կամ պատժի կրումը հետաձգվել է. (...)»: «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասում նախատեսվել են այն սահմանափակումները, որոնց առկայության դեպքում համաներումը կիրառելի չէ: Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 12-րդ կետի համաձայն՝ «Սույն հոդվածի 1-5-րդ և 7-րդ մասերը կիրառվում են անձի նկատմամբ, եթե սույն հոդվածի 8-րդ և 10-րդ մասերով այլ բան նախատեսված չէ»: Նույն օրենքի 4-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն` «Սույն օրենքի կատարումը վերապահել՝ 1) Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի և վերաքննիչ քրեական դատարաններին` ա. այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի կամ վերաքննիչ քրեական դատարանում են, սակայն մինչև սույն որոշումն ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել, կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատավճիռներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել, բ. այն անձանց նկատմամբ, որոնց հանդեպ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, կամ պատժի կրումը հետաձգվել է: Նշված անձանց նկատմամբ սույն օրենքի կիրառման հարցը լուծում է դատարանը` դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդության հիման վրա. (...)»: Նույն օրենքի 4-րդ հոդվածի 12-րդ մասի համաձայն՝ «Օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի առկայության դեպքում համաներման կիրառման համար դատապարտյալի համաձայնությունը չի պահանջվում»: Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մայիսի 11-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով: ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն` Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանը մինչ սույն դատավճռով դատապարտվելը նախկինում դատապարտված չի եղել, վերջին տասը տարվա ընթացքում Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի` ներում շնորհելու մասին հրամանագիր կամ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի` համաներում հայտարարելու մասին որոշում չի կիրառվել, հետևաբար դատապարտյալի նկատմամբ Համաներման մասին օրենքի կիրառման համար, «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասում սահմանված որևէ սահմանափակում առկա չէ: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ դատարանը գտնում է, որ «Էրեբունի Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի կիրառմամբ դատապարտյալ Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանին պետք է ազատել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մայիսի 11-ի դատավճռով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված և պայմանականորեն չկիրառված` 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ժամկետով ազատազրկումից: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ, 313-րդ և «Էրեբունի Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով և 4-րդ հոդվածի 9-րդ մասի 1-կետի «բ» պարբերությամբ ` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի բաժնի պետ Գ.Իսախանյանի միջնորդությունը բավարարել: «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետթյան անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիման վրա Ռոբերտ Սուրենի Մասումյանին ազատել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի մայիսի 11-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված և պայմանականորեն չկիրառված` 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկում հիմնական պատժից: Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստացման պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
| Համաներման մասին որոշման ընդունման ամսաթիվ | 01-11-2018 |
| Համաներման մասին որոշման հոդված | 2-րդ |
| Համաներման մասին որոշման մաս | 1-ին |
| Համաներման մասին որոշման կետ/ենթակետ | 2-րդ |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Մեղադրյալ/Դատապարտյալ | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Մասումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 24-01-2019 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 01-07-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 47 |