Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0011/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Արտյոմ Անդրեասյան
Արտյոմ Անդրեասյան Անուշավան
Արտյոմ Անդրիասյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուբիկ Մխիթարյան
Սերգեյ Չիչոյան
Մհեր Արղամանյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Մարինե Մելքոնյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուբիկ Մխիթարյան
Սերգեյ Չիչոյան
Մհեր Արղամանյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Մարինե Մելքոնյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-05-31 | 16:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-03-31 | 14:00 | 1-ին | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-03-21 | 15:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-03-02 | 15:00 | 1-ին | Կայացել է |
Թիվ ԵԱՔԴ/0011/01/17
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան
դատավորներ` Ս.Չիչոյան
Մ.Արղամանյան
քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի
մասնակցությամբ`
պաշտպան Ա.Հովսեփյանի
ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի
2017 թվականի մայիսի 31-ին, Երևան քաղաքում,
դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի պաշտպան Արամ Հովսեփյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2017 թվականի հունվարի 13-ին ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09150917 քրեական գործը:
2017 թվականի հունվարի 26-ին Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը ներգրավվել է որպես կասկածյալ՝ նրա նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվելով չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2017 թվականի հունվարի 30-ին Ա.Անդրեասյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի փետրվարի 6-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 31-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացվել և նա կալանավորվել է դատական նիստերի դահլիճում:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի պաշտպան Ա.Հովսեփյանը:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2017 թվականի մայիսի 3-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «(...) [Ն]ա, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, 2016 թվականի հոկտեմբեր ամսին՝ գործով չպարզված օրը, Էջմիածին-Երևան ճանապարհահատվածից քաղելով` առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի ձեռք է բերել, պատրաստել և պահել է 0,47 գրամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, և 0.23գրամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասնիկների և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, որոնք պարունակում են զգալի չափի ընդհանուր 0.01385 գրամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոց, որն էլ հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից 2017 թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի Պ.Սևակ 106 շենքի մոտից ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին բերման ենթարկելուց հետո`անձնական խուզարկությամբ»:
3. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 31-ի դատավճռի` «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնի համաձայն.
«(…)
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցագործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
(…)
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան:
(…)
[ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ, 61-րդ հոդվածների դրույթները և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումները] կիրառելով՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներգործության ենթարկել հասարակությունից մեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է (...): Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները (...): Միաժամանակ նշված հանգամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հանգելու, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Այդպիսի եզրակացության դատարանը գալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութագրերը:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել և նրան կալանքի վերցնել դատական նիստի դահլիճում:
(…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
4. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակել է անհամաչափ խիստ պատիժ:
Ի հիմնավորումն իր վերոշարադրյալ փաստարկի` բողոքի հեղինակը, մեջբերումներ ու հղումներ կատարելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 360-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-62-րդ հոդվածներից, մասնավորապես նշել է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հաշվի առներ, որ նա չի խոչընդոտել հանցագործության բացահայտմանը, բնակվում է վատառողջ թոշակառու մոր հետ և իրականացնում է վերջինիս խնամքը, բնութագրվում է դրականորեն, պաշտպանի ծառայությունից հրաժարվել է` չգիտակցելով դրա անհրաժեշտությունը, որի հետևանքով էլ նրա անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների մասին ապացույցներ չեն ներկայացվել:
Բողոքի հեղինակը նաև նշել է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը բնավորությամբ հանգիստ և արդարամիտ է, շրջապատի նկատմամբ անտարբեր չէ, օգնում է կարիքավորներին, որով էլ պայմանավորված է նրա՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախկին դատվածությունը, մայրը թոշակառու է, տառապում է շաքարային դիաբետով, ամբաստանյալը թեև գրանցված աշխատող չէ, սակայն կարողանում է տարբեր աշխատանքներ կատարելու միջոցով վաստակել և այդ այդ կերպ հոգալ ընտանիքի կարիքները:
Գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սահմանված պատժատեսակն ու պատժաչափը խիստ են, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար օրենսդիրը նախատեսել է նաև կալանք` մինչև երկու ամիս ժամկետով, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակել է անհամեմատ խիստ պատիժ:
Վերը նշվածի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել. ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանքի ձևով՝ առավել նվազ ժամկետով:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
5. Ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը և նրա պաշտպան Ա.Հովսեփյանը պնդել են վերաքննիչ բողոքը և խնդրել են այն բավարարել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»։
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 4-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով պետք է պատասխանել այն հարցին, թե արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ընտրված պատժատեսակը և պատժաչափը արդյոք անարդարացի են` ակնհայտ խիստ լինելու հիմքով, թե՝ ոչ:
Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
7. Սույն գործով ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը մեղավոր է ճանաչվել բնակչության առողջության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարելու մեջ, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ, այդ թվում՝ կալանք` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, և ազատազրկում` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնահարցին, և այդ համատեքստում նաև՝ արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը որոշելիս բացահայտման ենթակա հանգամանքներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(...) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(...) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը¦ (տե°ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/18 որոշումը):
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով բնակչության առողջության դեմ ուղղված, մասնավորապես՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցագործությունների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Նմանօրինակ] գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...)» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Տվյալ դեպքում, հանցագործության առարկա թմրամիջոցը հանդիսանում է «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի, որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար առավել վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ դրա հարաբերականորեն ավելի փոքր քաշն է պատժելի համարվում, իսկ թմրամիջոցի չափը, որը տվյալ դեպքում կազմում է 0.01385 գրամ, բազմակի մեծ է նշված հավելվածի 142-րդ կետով այդ թմրամիջոցի համար սահմանված զգալի չափի նվազագույնից՝ 0.005 գրամից:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նշանակել ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով, որպիսի պատժատեսակը տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստն է, իսկ պատժաչափը՝ այդ պատժատեսակի համար օրենքով նախատեսված նվազագույնը:
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի պատասխանատվությունը և պատիժն ինչպես մեղմացնող, այնպես էլ ծանրացնող հանգամանքներ չկան, ինչը բխում է գործի նյութերից և իրական է:
8. Նախորդ կետում արձանագրված և վերլուծված փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով սույն որոշման 6-րդ կետում մեջբերված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանն ընդհանուր առմամբ պատիժ նշանակելու սկզբունքների խախտում թույլ չի տվել, հաշվի է առել ինչպես հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ հանցավորի անձը, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստը, և ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում, ղեկավարվելով պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքներով, ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակել է այնպիսի պատիժ, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով չի կարող գնահատվել ակնհայտ խիստ և անարդարացի: Հետևապես՝ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Դրա հետ մեկտեղ, Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցը վերացնելով և նրա նկատմամբ փաստացի որպես խափանման միջոց կիրառելով կալանավորումը (օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի բացակայության պայմաններում ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը կալանքի է վերցվել դատական նիստի դահլիճում)` Առաջին ատյանի դատարանը վերադաս դատարաններին գործնականում զրկել է ամբաստանյալի նկատմամբ կալանք պատժատեսակն ընդհանրապես կիրառելու հնարավորությունից (տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 1-ին մասը), ինչն անթույլատրելի է:
Այդուհանդերձ, հիմք ընդունելով սույն կետի առաջին պարբերությունում արձանագրված դատողությունները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Արաբիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 31-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան
դատավորներ` Ս.Չիչոյան
Մ.Արղամանյան
քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի
մասնակցությամբ`
պաշտպան Ա.Հովսեփյանի
ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի
2017 թվականի մայիսի 31-ին, Երևան քաղաքում,
դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի պաշտպան Արամ Հովսեփյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2017 թվականի հունվարի 13-ին ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09150917 քրեական գործը:
2017 թվականի հունվարի 26-ին Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը ներգրավվել է որպես կասկածյալ՝ նրա նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվելով չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2017 թվականի հունվարի 30-ին Ա.Անդրեասյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի փետրվարի 6-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 31-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացվել և նա կալանավորվել է դատական նիստերի դահլիճում:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի պաշտպան Ա.Հովսեփյանը:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2017 թվականի մայիսի 3-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «(...) [Ն]ա, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, 2016 թվականի հոկտեմբեր ամսին՝ գործով չպարզված օրը, Էջմիածին-Երևան ճանապարհահատվածից քաղելով` առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի ձեռք է բերել, պատրաստել և պահել է 0,47 գրամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, և 0.23գրամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասնիկների և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, որոնք պարունակում են զգալի չափի ընդհանուր 0.01385 գրամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոց, որն էլ հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից 2017 թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի Պ.Սևակ 106 շենքի մոտից ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին բերման ենթարկելուց հետո`անձնական խուզարկությամբ»:
3. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 31-ի դատավճռի` «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնի համաձայն.
«(…)
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցագործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
(…)
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան:
(…)
[ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ, 61-րդ հոդվածների դրույթները և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումները] կիրառելով՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներգործության ենթարկել հասարակությունից մեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է (...): Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները (...): Միաժամանակ նշված հանգամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հանգելու, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Այդպիսի եզրակացության դատարանը գալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութագրերը:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել և նրան կալանքի վերցնել դատական նիստի դահլիճում:
(…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
4. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակել է անհամաչափ խիստ պատիժ:
Ի հիմնավորումն իր վերոշարադրյալ փաստարկի` բողոքի հեղինակը, մեջբերումներ ու հղումներ կատարելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 360-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-62-րդ հոդվածներից, մասնավորապես նշել է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հաշվի առներ, որ նա չի խոչընդոտել հանցագործության բացահայտմանը, բնակվում է վատառողջ թոշակառու մոր հետ և իրականացնում է վերջինիս խնամքը, բնութագրվում է դրականորեն, պաշտպանի ծառայությունից հրաժարվել է` չգիտակցելով դրա անհրաժեշտությունը, որի հետևանքով էլ նրա անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների մասին ապացույցներ չեն ներկայացվել:
Բողոքի հեղինակը նաև նշել է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը բնավորությամբ հանգիստ և արդարամիտ է, շրջապատի նկատմամբ անտարբեր չէ, օգնում է կարիքավորներին, որով էլ պայմանավորված է նրա՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախկին դատվածությունը, մայրը թոշակառու է, տառապում է շաքարային դիաբետով, ամբաստանյալը թեև գրանցված աշխատող չէ, սակայն կարողանում է տարբեր աշխատանքներ կատարելու միջոցով վաստակել և այդ այդ կերպ հոգալ ընտանիքի կարիքները:
Գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սահմանված պատժատեսակն ու պատժաչափը խիստ են, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար օրենսդիրը նախատեսել է նաև կալանք` մինչև երկու ամիս ժամկետով, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակել է անհամեմատ խիստ պատիժ:
Վերը նշվածի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել. ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանքի ձևով՝ առավել նվազ ժամկետով:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
5. Ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը և նրա պաշտպան Ա.Հովսեփյանը պնդել են վերաքննիչ բողոքը և խնդրել են այն բավարարել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»։
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 4-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով պետք է պատասխանել այն հարցին, թե արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ընտրված պատժատեսակը և պատժաչափը արդյոք անարդարացի են` ակնհայտ խիստ լինելու հիմքով, թե՝ ոչ:
Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
7. Սույն գործով ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը մեղավոր է ճանաչվել բնակչության առողջության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարելու մեջ, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ, այդ թվում՝ կալանք` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, և ազատազրկում` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնահարցին, և այդ համատեքստում նաև՝ արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը որոշելիս բացահայտման ենթակա հանգամանքներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(...) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(...) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը¦ (տե°ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/18 որոշումը):
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով բնակչության առողջության դեմ ուղղված, մասնավորապես՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցագործությունների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Նմանօրինակ] գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...)» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Տվյալ դեպքում, հանցագործության առարկա թմրամիջոցը հանդիսանում է «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի, որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար առավել վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ դրա հարաբերականորեն ավելի փոքր քաշն է պատժելի համարվում, իսկ թմրամիջոցի չափը, որը տվյալ դեպքում կազմում է 0.01385 գրամ, բազմակի մեծ է նշված հավելվածի 142-րդ կետով այդ թմրամիջոցի համար սահմանված զգալի չափի նվազագույնից՝ 0.005 գրամից:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նշանակել ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով, որպիսի պատժատեսակը տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստն է, իսկ պատժաչափը՝ այդ պատժատեսակի համար օրենքով նախատեսված նվազագույնը:
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի պատասխանատվությունը և պատիժն ինչպես մեղմացնող, այնպես էլ ծանրացնող հանգամանքներ չկան, ինչը բխում է գործի նյութերից և իրական է:
8. Նախորդ կետում արձանագրված և վերլուծված փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով սույն որոշման 6-րդ կետում մեջբերված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանն ընդհանուր առմամբ պատիժ նշանակելու սկզբունքների խախտում թույլ չի տվել, հաշվի է առել ինչպես հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ հանցավորի անձը, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստը, և ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում, ղեկավարվելով պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքներով, ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակել է այնպիսի պատիժ, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով չի կարող գնահատվել ակնհայտ խիստ և անարդարացի: Հետևապես՝ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Դրա հետ մեկտեղ, Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցը վերացնելով և նրա նկատմամբ փաստացի որպես խափանման միջոց կիրառելով կալանավորումը (օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի բացակայության պայմաններում ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը կալանքի է վերցվել դատական նիստի դահլիճում)` Առաջին ատյանի դատարանը վերադաս դատարաններին գործնականում զրկել է ամբաստանյալի նկատմամբ կալանք պատժատեսակն ընդհանրապես կիրառելու հնարավորությունից (տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 1-ին մասը), ինչն անթույլատրելի է:
Այդուհանդերձ, հիմք ընդունելով սույն կետի առաջին պարբերությունում արձանագրված դատողությունները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Արաբիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 31-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
N - ԵԱՔԴ/0011/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
՚31ՙ մարտի 2017թ. ք.Երևան
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ժ.ԿՈԾԻՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Լ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ա.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանիª ծնված 21.02.1976թվականին,քաղաք Երևան,ազ•ությամբ հայ,ՀՀ քաղաքա-
ցի, միջնակար• կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում դատված, դատ-
վածությունը մարված, ֆիզիկապես առողջ,հաշվառված է և բնակվում է ք. Երևան, Ռուբին-
յանց 17/1շենք 25բնակարան հասցեում,26.01.2017թվականին որպես խափանման միջոց է
ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով:
Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործով ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա խախտելով թմրամիջոցների և հո•եմետ /հո•եներ•ործուն/ նյութերի մասին 2002թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ Օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, 2016թվականի հոկտեմբեր ամսին, •ործով չպարզված օրը, Էջմիածին-Երևան ճանապարհահատվածից քաղելովª առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի ձեռք է բերել, պատրաստել և պահել է 0,47•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, և 0.23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասնիկների և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, որոնք պարունակում են զ•ալի չափի ընդհանուր 0.01385•րամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոց, որն էլ հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից 2017թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի Պ.Սևակ 106շենքի մոտից ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին բերման ենթարկելուց հետոª անձնական խուզարկությամբ:
Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով և 06.02.2017թվականին մեղադրական եզրակացությամբ քրեական •ործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց և օ•տվելով իրեն վերապահված իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանը նախաքննության ընթացքում 26.01.2017թվականին որպես կասկածյալի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ քննիչի կողմից իրեն պարզաբանվել է կասկածյալի իր իրացունքներն ու պարտականությունները, այդ թվում պաշտպան ունենալու իր իրավունքը, չի ցանկանում ունենալ պաշտպան, ինչը կախված չէ իր նյութական վիճակից, իր շահերն ու իրավունքները կպաշտպանի անձամբ: Ֆիզիկապես և հո•եպես առողջ է, տիրապետում է հայերեն •րավոր և բանավոր լեզվին: Իրեն պարզաբանվել է, որ կասկածվում է ապօրինի թմրամիջոցներ պահելու և օ•տա•ործելու մեջ: Ցանկանում է հայտնել, որ 2017թվականի հունվարի 08-ին, ժամը 06-00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի թիվ 125դպրոցի մոտակայքից թմրանյութ պահելու կասկածանքով ոստիկանության աշխատակիցները իրեն բերման են ենթարկել Քանաքեռ-Զեյթունի ոստիկանություն, որտեղ երկու ընթերակաների ներկայությամբ իրեն ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ժամանակ հա•ին եղած սև •ույնի բաճկոնի ձախ •րպանից հայտնաբերել են թվով մեկ հատ պիպետկա/կաթուցիչ/ և երկու առանձին թղթերի մեջ փաթեթավորված դեղնականաչավուն զան•ված/թմրանյութ/, հայտնաբերվածի վերաբերյալ կազմվել է արձանա•րություն, որտեղ ստորա•րել են ինքը, երկու ընթերակաները և ոստիկանության աշխատակիցները: Այդ թմրանյութը ինքը 2016թվականի հոկտեմբեր ամսին •տել և քաղել է Էջմիածին-Երևան ճանապարհին, որտեղ իր բնական կարիքները հո•ալու համար իջել էր մեքենայից և նկատել էր կանեփի չոր թուփ, որը ինքը ճանաչել է և հավաքել է անձնական օ•տա•ործման համար: Ավելացնում է, որ այդ թմրանյութը պետք է օ•տա•ործեր միայնակ և այն որևէ մեկին չէր հյուրասիրելու, որը պահել է հետա•այում օ•տա•ործելու համար: Նշում է, որ այդ օրը, երբ ոստիկանության աշխատակիցները մոտեցել են իրեն և բերման ենթարկել, ինքը դուրս էր եկել զբոսնելու և եղել է մոտավոր 05.30-ից 06.00-ի սահմաններում: Ոստիկանության բաժնում իր մոտից ընթերակաների մասնակցությամբ հայտնաբերված թմրանյութը կշռվել և փաթեթավորվել է: Ինքը որևէ մեկին կամ որևէ մեկը իրեն թմրանյութ չի վաճառել և չի հյուրասիրել: Այս պահին չի կարող հիշել, թե Էջմիածին-Երևան ավտոճանապարհի կոնկրետ որ հատվածից է քաղել կանեփի թուփը, նույնիսկ այդ ճանապարհով անցնելիս չի կարողանալու մտաբերել ու մատնացույց անել նշված վայրը, քանի որ բավականին ժամանակ է անցել, առավել ևս, որ այդ ճանապարհով հաճախ չի երթևեկում, ուստի չի կարող մատնացույց անել այդ վայրը: Որևէ մեկը տեղյակ չի եղել, որ իր մոտ թմրանյութ է պահում, ինքը որևէ մեկին այդ մասին չի հայտնել: Թմրանյութը ամբողջովին ձեռք է բերել իր կողմից նշված վայրից, որի մի մասը •լանակի միջոցով օ•տա•ործել է, իսկ մյուս մասը խառնել է թութունի հետ և պահել էր հետա•ա օ•տա•ործման համար և մեկ ան•ամ ևս կրկնում է, որ այն պահել էր իր համար /•.թ. 59-63/:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանը նախաքննության ընթացքում 30.01.2017թվականին որպես մեղադրյալի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն պարզաբանվել է մեղադրյալի իր իրավունքներն ու պարտականությունները, այդ թվում պաշտպան ունենալու իր իրավունքը, չի ցանկանում ունենալ պաշտպան, իր շահերն ու իրավունքները կպաշտպանի անձամբ: Ֆիզիկապես և հո•եպես առողջ է, տիրապետում է հայերեն •րավոր և բանավոր լեզվին: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, չնայած նրան, որ ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ հետա•ա օ•տա•ործման համար պահել է թմրանյութ, որը 2017թվականի հունվարի 08-ին ոստիկանության աշխատակիցները բերման ենթարկելուց և անձնական խուզարկություն կատարելուց հայտնաբերել են իր բաճկոնի ձախ •րպանիցª երկու փաթեթների մեջ: Միևնույն է իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ այն որևէ մեկին չի վաճառել և չի հյուրասիրել, որևէ մեկը այն իրեն չի վաճառել և չի հյուրասիրել: Նշված կանեփի թուփը պատահաբար 2016թվականի հոկտեմբեր ամսին, օրը կոնկրետ չի հիշում երբ, •տել է Էջմիածին-Երևան ճանապարհահատվածին, երբ իր անձնական կարիքները հո•ալու համար իջել էր մեքենայից: Նշված վայրը կոնկրետ չի հիշում և չի կարող մատնացույց անել: Այնտեղից քաղած կանեփի թուփը իր կողմից մշակելուց հետո մի հատվածը օ•տա•ործել է, իսկ մյուս հատվածը պահել էր մոտը հետա•ա օ•տա•ործման համար, որը 2017թվականի հունվարի 08-ին ոստիկանության աշխատակիցները անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերել են իր մոտից: Քանի որ որևէ մեկին չի հյուրասիրել և չի վաճառել, որևէ մեկը այն իրեն չի հյուրասիրել և չի վաճառել, այդ իսկ պատճառով իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Դեպքի վերաբերյալ մանրամասն ցուցմունք է տվել որպես կասկածյալ հարցաքննվելու ժամանակ, որոնք այժմ նույնպես պնդում է: Օ•տվելով իր մեղադրյալի իրավունքից հրաժարվում է ցուցմունք տալուց և քննիչի հարցերին պատասխանելուց /•.թ. 86-87/:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի կատարած արարքը բացի նրա մասնակի խոստովանական ցուցմունքներից, հիմնավորվել է նաև քրեական •ործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով:
Գործով վկա Արթուր Բալայանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2017թվականի հունվարի 08-ին, ժամը 05.00-ից մինչև 06.00-ի սահմաններում ոստիկանության աշխատակիցները իրեն և մեկ այլ տաքսու վարորդի, ում անունը Աշոտ է, որին ճանաչում է, հրավիրել են Քանաքեռ-Զեյթուն ոստիկանության բաժին և ասել են, որ մի քաղաքացու են բերման ենթարկել, ում կասկածում են թմրանյութ պահելու մեջ և ասել են, որ անհրաժեշտ է իրենց ներկա լինելը, որպեսզի նրան անձնական խուզարկության ենթարկեն, ինչին ինքն ու Աշոտը համաձայնել են: Գնացել են ոստիկանություն, որտեղ •տնվել է մի երիտասարդ տղա, ում անունը Արտյոմ է եղել, որին իրենց ներկայությամբ անձնական խուզարկության են ենթարկել և նրա բաճկոնի վերևի ձախ •րպանից հայտնաբերել են մեկ հատ պիպետկաª կաթուցիչ և երկու առանձին թղթերի մեջ փաթեթավորված կանաչ •ույնի խոտի մանրացված զան•ված: Արտյոմը, ում •րպանից հայտնաբերեցին կանաչ զան•վածը, հայտարարել է, որ դա թմրանյութ է և պատկանում է իրեն, որը իր մոտ պահում է անձնական օ•տա•ործման նպատակով: Հայտնաբերված կանաչ զան•վածը կշռվել է, փաթեթավորվել է, որի վերաբերյալ կազմվել է համապատասխան արձանա•րություն, որը ստորա•րվել է իր, Աշոտի, Արտյոմի և ոստիկանության աշխատակիցների կողմից /•.թ.66-68, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 6Ք-17 եզրակացությամբ, որի համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված 0,47•րամ քաշով զան•վածը հանդիսանում է կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ: Բուսական խառնուրդը պարունակում է 0,00824 •րամ քաշով տետրահիդրոկաննիբոլ տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված 0,23•րամ քաշով զան•վածը հանդիսանում է կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ: Բուսական խառնուրդը պարունակում է 0,00561•րամ քաշով տետրահիդրոկաննիբոլ տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված կաթոցիչում առկա մոխրացված հետքերում հայտնաբերվել են կանեփի բույսի ալկալոիդների և թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննիբոլի հետքեր, հայտնաբերված հետքերով քանակական հաշվարկ կատարել հնարավոր չէ /•.թ 15-21/:
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ ՀՄ0003եզրակացությամբ, որի համաձայն ա/ 08.01.2017թվականի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ: բ/ 08.01.2017թվականի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի 2,0սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր /•.թ. 70-71/:
Անձին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի 08.01.2017թվականին ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի աշխատակիցների կողմից Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը թմրամիջոց օ•տա•ործելու և պահելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին /•.թ 4/:
Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի Արտյոմ Անդրեասյանի բաճկոնի վերևի ձախ •րպանից հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կաթոցիչ և երկու հատ առանձին թղթերի մեջ փաթեթավորված ընդհանուր մոտ 2,17•րամ դեղնականաչավուն զան•ված /•.թ. 3/:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական •ործին կցված 0,47 և 0,23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդով և կաթոցիչով, որի մեջ առկա մոխրացված հետքերում հայտնաբերվել են կանեփի բույսի ալկալոիդների և թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննիբոլի հետքեր /•.թ. 75-76/:
Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, ուստի նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի և պատիժ կրի:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, որոշիչ հան•ամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի •նահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` առանց իրացնելու նպատակի զ•ալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հո•եմետ (հո•եներ•ործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելըª պատժվում է կալանքովª առավելա•ույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբª առավելա•ույնը մեկ տարի ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցա•ործության հանրային վտան•ավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` կալանք կամ ազատազրկում:
Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական •ործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՚(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցա•ործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձա•անքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցա•ործության և քրեաիրավական ներ•ործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցա•ործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան•եցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է նաև, որ արդարությանª որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդ•րկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հան•ամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդ•ծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կար•ի և չափանիշների հարցը: Վերո•րյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառումª հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: ՀՀ Քրեական օրենս•իրքը չի բովանդակում բոլոր այն հան•ամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցա•ործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենս•իրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, •) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինինª հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծվածª արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշիª հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտան•ավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութա•րող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ •նահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքա•իծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)ՙ (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զար•ացնելով մեջբերված դիրքորոշումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի ¥՚Պատժի նպատակներըՙ) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերական•նելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցա•ործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հան•ամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն էª 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հար•ում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զար•ացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենս•րքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավա•իտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպª ուրվա•ծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելա•ույն և նվազա•ույն սահմաններըª ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Հատուկ մասի •րեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրա•րված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերո•րյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահան•ում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդ•ծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հան•ամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային •նահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով նախատեսվածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)ՙ:
Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելովª Դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներ•ործության ենթարկել հասարակությունից մեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հան•ամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հան•ելու, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 3/երեք/ ամիս ժամկետով: Այդպիսի եզրակացության դատարանը •ալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութա•րերը:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել և նրան կալանքի վերցնել դատական նիստի դահլիճում:
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.47 և 0.23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդը և կաթուցիչը, պետք է ոչնչացնել:
Գործով քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375հոդվածներով դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3/երեք/ ամիս ժամկետով:
Խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, վերացնել և նրան կալանքի վերցնել դատական նիստի դահլիճում:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.47 և 0.23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդը և կաթուցիչըª ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
՚31ՙ մարտի 2017թ. ք.Երևան
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ժ.ԿՈԾԻՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Լ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ա.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանիª ծնված 21.02.1976թվականին,քաղաք Երևան,ազ•ությամբ հայ,ՀՀ քաղաքա-
ցի, միջնակար• կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում դատված, դատ-
վածությունը մարված, ֆիզիկապես առողջ,հաշվառված է և բնակվում է ք. Երևան, Ռուբին-
յանց 17/1շենք 25բնակարան հասցեում,26.01.2017թվականին որպես խափանման միջոց է
ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով:
Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործով ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա խախտելով թմրամիջոցների և հո•եմետ /հո•եներ•ործուն/ նյութերի մասին 2002թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ Օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, 2016թվականի հոկտեմբեր ամսին, •ործով չպարզված օրը, Էջմիածին-Երևան ճանապարհահատվածից քաղելովª առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի ձեռք է բերել, պատրաստել և պահել է 0,47•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, և 0.23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասնիկների և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, որոնք պարունակում են զ•ալի չափի ընդհանուր 0.01385•րամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոց, որն էլ հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից 2017թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի Պ.Սևակ 106շենքի մոտից ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին բերման ենթարկելուց հետոª անձնական խուզարկությամբ:
Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով և 06.02.2017թվականին մեղադրական եզրակացությամբ քրեական •ործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց և օ•տվելով իրեն վերապահված իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանը նախաքննության ընթացքում 26.01.2017թվականին որպես կասկածյալի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ քննիչի կողմից իրեն պարզաբանվել է կասկածյալի իր իրացունքներն ու պարտականությունները, այդ թվում պաշտպան ունենալու իր իրավունքը, չի ցանկանում ունենալ պաշտպան, ինչը կախված չէ իր նյութական վիճակից, իր շահերն ու իրավունքները կպաշտպանի անձամբ: Ֆիզիկապես և հո•եպես առողջ է, տիրապետում է հայերեն •րավոր և բանավոր լեզվին: Իրեն պարզաբանվել է, որ կասկածվում է ապօրինի թմրամիջոցներ պահելու և օ•տա•ործելու մեջ: Ցանկանում է հայտնել, որ 2017թվականի հունվարի 08-ին, ժամը 06-00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի թիվ 125դպրոցի մոտակայքից թմրանյութ պահելու կասկածանքով ոստիկանության աշխատակիցները իրեն բերման են ենթարկել Քանաքեռ-Զեյթունի ոստիկանություն, որտեղ երկու ընթերակաների ներկայությամբ իրեն ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ժամանակ հա•ին եղած սև •ույնի բաճկոնի ձախ •րպանից հայտնաբերել են թվով մեկ հատ պիպետկա/կաթուցիչ/ և երկու առանձին թղթերի մեջ փաթեթավորված դեղնականաչավուն զան•ված/թմրանյութ/, հայտնաբերվածի վերաբերյալ կազմվել է արձանա•րություն, որտեղ ստորա•րել են ինքը, երկու ընթերակաները և ոստիկանության աշխատակիցները: Այդ թմրանյութը ինքը 2016թվականի հոկտեմբեր ամսին •տել և քաղել է Էջմիածին-Երևան ճանապարհին, որտեղ իր բնական կարիքները հո•ալու համար իջել էր մեքենայից և նկատել էր կանեփի չոր թուփ, որը ինքը ճանաչել է և հավաքել է անձնական օ•տա•ործման համար: Ավելացնում է, որ այդ թմրանյութը պետք է օ•տա•ործեր միայնակ և այն որևէ մեկին չէր հյուրասիրելու, որը պահել է հետա•այում օ•տա•ործելու համար: Նշում է, որ այդ օրը, երբ ոստիկանության աշխատակիցները մոտեցել են իրեն և բերման ենթարկել, ինքը դուրս էր եկել զբոսնելու և եղել է մոտավոր 05.30-ից 06.00-ի սահմաններում: Ոստիկանության բաժնում իր մոտից ընթերակաների մասնակցությամբ հայտնաբերված թմրանյութը կշռվել և փաթեթավորվել է: Ինքը որևէ մեկին կամ որևէ մեկը իրեն թմրանյութ չի վաճառել և չի հյուրասիրել: Այս պահին չի կարող հիշել, թե Էջմիածին-Երևան ավտոճանապարհի կոնկրետ որ հատվածից է քաղել կանեփի թուփը, նույնիսկ այդ ճանապարհով անցնելիս չի կարողանալու մտաբերել ու մատնացույց անել նշված վայրը, քանի որ բավականին ժամանակ է անցել, առավել ևս, որ այդ ճանապարհով հաճախ չի երթևեկում, ուստի չի կարող մատնացույց անել այդ վայրը: Որևէ մեկը տեղյակ չի եղել, որ իր մոտ թմրանյութ է պահում, ինքը որևէ մեկին այդ մասին չի հայտնել: Թմրանյութը ամբողջովին ձեռք է բերել իր կողմից նշված վայրից, որի մի մասը •լանակի միջոցով օ•տա•ործել է, իսկ մյուս մասը խառնել է թութունի հետ և պահել էր հետա•ա օ•տա•ործման համար և մեկ ան•ամ ևս կրկնում է, որ այն պահել էր իր համար /•.թ. 59-63/:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանը նախաքննության ընթացքում 30.01.2017թվականին որպես մեղադրյալի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն պարզաբանվել է մեղադրյալի իր իրավունքներն ու պարտականությունները, այդ թվում պաշտպան ունենալու իր իրավունքը, չի ցանկանում ունենալ պաշտպան, իր շահերն ու իրավունքները կպաշտպանի անձամբ: Ֆիզիկապես և հո•եպես առողջ է, տիրապետում է հայերեն •րավոր և բանավոր լեզվին: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, չնայած նրան, որ ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ հետա•ա օ•տա•ործման համար պահել է թմրանյութ, որը 2017թվականի հունվարի 08-ին ոստիկանության աշխատակիցները բերման ենթարկելուց և անձնական խուզարկություն կատարելուց հայտնաբերել են իր բաճկոնի ձախ •րպանիցª երկու փաթեթների մեջ: Միևնույն է իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ այն որևէ մեկին չի վաճառել և չի հյուրասիրել, որևէ մեկը այն իրեն չի վաճառել և չի հյուրասիրել: Նշված կանեփի թուփը պատահաբար 2016թվականի հոկտեմբեր ամսին, օրը կոնկրետ չի հիշում երբ, •տել է Էջմիածին-Երևան ճանապարհահատվածին, երբ իր անձնական կարիքները հո•ալու համար իջել էր մեքենայից: Նշված վայրը կոնկրետ չի հիշում և չի կարող մատնացույց անել: Այնտեղից քաղած կանեփի թուփը իր կողմից մշակելուց հետո մի հատվածը օ•տա•ործել է, իսկ մյուս հատվածը պահել էր մոտը հետա•ա օ•տա•ործման համար, որը 2017թվականի հունվարի 08-ին ոստիկանության աշխատակիցները անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերել են իր մոտից: Քանի որ որևէ մեկին չի հյուրասիրել և չի վաճառել, որևէ մեկը այն իրեն չի հյուրասիրել և չի վաճառել, այդ իսկ պատճառով իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Դեպքի վերաբերյալ մանրամասն ցուցմունք է տվել որպես կասկածյալ հարցաքննվելու ժամանակ, որոնք այժմ նույնպես պնդում է: Օ•տվելով իր մեղադրյալի իրավունքից հրաժարվում է ցուցմունք տալուց և քննիչի հարցերին պատասխանելուց /•.թ. 86-87/:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի կատարած արարքը բացի նրա մասնակի խոստովանական ցուցմունքներից, հիմնավորվել է նաև քրեական •ործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով:
Գործով վկա Արթուր Բալայանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2017թվականի հունվարի 08-ին, ժամը 05.00-ից մինչև 06.00-ի սահմաններում ոստիկանության աշխատակիցները իրեն և մեկ այլ տաքսու վարորդի, ում անունը Աշոտ է, որին ճանաչում է, հրավիրել են Քանաքեռ-Զեյթուն ոստիկանության բաժին և ասել են, որ մի քաղաքացու են բերման ենթարկել, ում կասկածում են թմրանյութ պահելու մեջ և ասել են, որ անհրաժեշտ է իրենց ներկա լինելը, որպեսզի նրան անձնական խուզարկության ենթարկեն, ինչին ինքն ու Աշոտը համաձայնել են: Գնացել են ոստիկանություն, որտեղ •տնվել է մի երիտասարդ տղա, ում անունը Արտյոմ է եղել, որին իրենց ներկայությամբ անձնական խուզարկության են ենթարկել և նրա բաճկոնի վերևի ձախ •րպանից հայտնաբերել են մեկ հատ պիպետկաª կաթուցիչ և երկու առանձին թղթերի մեջ փաթեթավորված կանաչ •ույնի խոտի մանրացված զան•ված: Արտյոմը, ում •րպանից հայտնաբերեցին կանաչ զան•վածը, հայտարարել է, որ դա թմրանյութ է և պատկանում է իրեն, որը իր մոտ պահում է անձնական օ•տա•ործման նպատակով: Հայտնաբերված կանաչ զան•վածը կշռվել է, փաթեթավորվել է, որի վերաբերյալ կազմվել է համապատասխան արձանա•րություն, որը ստորա•րվել է իր, Աշոտի, Արտյոմի և ոստիկանության աշխատակիցների կողմից /•.թ.66-68, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 6Ք-17 եզրակացությամբ, որի համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված 0,47•րամ քաշով զան•վածը հանդիսանում է կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ: Բուսական խառնուրդը պարունակում է 0,00824 •րամ քաշով տետրահիդրոկաննիբոլ տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված 0,23•րամ քաշով զան•վածը հանդիսանում է կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ: Բուսական խառնուրդը պարունակում է 0,00561•րամ քաշով տետրահիդրոկաննիբոլ տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված կաթոցիչում առկա մոխրացված հետքերում հայտնաբերվել են կանեփի բույսի ալկալոիդների և թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննիբոլի հետքեր, հայտնաբերված հետքերով քանակական հաշվարկ կատարել հնարավոր չէ /•.թ 15-21/:
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ ՀՄ0003եզրակացությամբ, որի համաձայն ա/ 08.01.2017թվականի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ: բ/ 08.01.2017թվականի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի 2,0սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր /•.թ. 70-71/:
Անձին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի 08.01.2017թվականին ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի աշխատակիցների կողմից Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը թմրամիջոց օ•տա•ործելու և պահելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին /•.թ 4/:
Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի Արտյոմ Անդրեասյանի բաճկոնի վերևի ձախ •րպանից հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կաթոցիչ և երկու հատ առանձին թղթերի մեջ փաթեթավորված ընդհանուր մոտ 2,17•րամ դեղնականաչավուն զան•ված /•.թ. 3/:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական •ործին կցված 0,47 և 0,23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդով և կաթոցիչով, որի մեջ առկա մոխրացված հետքերում հայտնաբերվել են կանեփի բույսի ալկալոիդների և թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննիբոլի հետքեր /•.թ. 75-76/:
Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, ուստի նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի և պատիժ կրի:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, որոշիչ հան•ամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի •նահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` առանց իրացնելու նպատակի զ•ալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հո•եմետ (հո•եներ•ործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելըª պատժվում է կալանքովª առավելա•ույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբª առավելա•ույնը մեկ տարի ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցա•ործության հանրային վտան•ավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` կալանք կամ ազատազրկում:
Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական •ործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՚(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցա•ործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձա•անքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցա•ործության և քրեաիրավական ներ•ործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցա•ործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան•եցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է նաև, որ արդարությանª որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդ•րկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հան•ամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդ•ծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կար•ի և չափանիշների հարցը: Վերո•րյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառումª հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: ՀՀ Քրեական օրենս•իրքը չի բովանդակում բոլոր այն հան•ամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցա•ործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենս•իրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, •) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինինª հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծվածª արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշիª հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտան•ավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութա•րող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ •նահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքա•իծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)ՙ (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զար•ացնելով մեջբերված դիրքորոշումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի ¥՚Պատժի նպատակներըՙ) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերական•նելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցա•ործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հան•ամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն էª 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հար•ում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զար•ացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենս•րքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավա•իտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպª ուրվա•ծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելա•ույն և նվազա•ույն սահմաններըª ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Հատուկ մասի •րեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրա•րված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերո•րյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահան•ում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդ•ծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հան•ամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային •նահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով նախատեսվածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)ՙ:
Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելովª Դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներ•ործության ենթարկել հասարակությունից մեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հան•ամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հան•ելու, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 3/երեք/ ամիս ժամկետով: Այդպիսի եզրակացության դատարանը •ալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութա•րերը:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել և նրան կալանքի վերցնել դատական նիստի դահլիճում:
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.47 և 0.23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդը և կաթուցիչը, պետք է ոչնչացնել:
Գործով քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375հոդվածներով դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3/երեք/ ամիս ժամկետով:
Խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, վերացնել և նրան կալանքի վերցնել դատական նիստի դահլիճում:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.47 և 0.23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդը և կաթուցիչըª ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0011/01/17
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 06-02-2017 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 09150917 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արտյոմ Անդրեասյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Էջմիածին-Երևան ճանապարհահատվածից քաղելով` առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել, պատրաստել և և պահել 0.47 գրամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արտյոմ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
| Հայրանուն | Անուշավան |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 06-02-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 07-02-2017 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 08-02-2017 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-03-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արտյոմ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 31-03-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արտյոմ |
| Ազգանուն | Անդրիասյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 31-03-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | N - ԵԱՔԴ/0011/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՚31ՙ մարտի 2017թ. ք.Երևան ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ժ.ԿՈԾԻՆՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª ՄԵՂԱԴՐՈՂ Լ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ա.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանիª ծնված 21.02.1976թվականին,քաղաք Երևան,ազ•ությամբ հայ,ՀՀ քաղաքա- ցի, միջնակար• կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում դատված, դատ- վածությունը մարված, ֆիզիկապես առողջ,հաշվառված է և բնակվում է ք. Երևան, Ռուբին- յանց 17/1շենք 25բնակարան հասցեում,26.01.2017թվականին որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին: Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով: Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործով ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա խախտելով թմրամիջոցների և հո•եմետ /հո•եներ•ործուն/ նյութերի մասին 2002թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ Օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, 2016թվականի հոկտեմբեր ամսին, •ործով չպարզված օրը, Էջմիածին-Երևան ճանապարհահատվածից քաղելովª առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի ձեռք է բերել, պատրաստել և պահել է 0,47•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, և 0.23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասնիկների և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, որոնք պարունակում են զ•ալի չափի ընդհանուր 0.01385•րամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոց, որն էլ հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից 2017թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի Պ.Սևակ 106շենքի մոտից ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին բերման ենթարկելուց հետոª անձնական խուզարկությամբ: Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով և 06.02.2017թվականին մեղադրական եզրակացությամբ քրեական •ործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց և օ•տվելով իրեն վերապահված իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց /դատական նիստի արձանա•րություն/: Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանը նախաքննության ընթացքում 26.01.2017թվականին որպես կասկածյալի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ քննիչի կողմից իրեն պարզաբանվել է կասկածյալի իր իրացունքներն ու պարտականությունները, այդ թվում պաշտպան ունենալու իր իրավունքը, չի ցանկանում ունենալ պաշտպան, ինչը կախված չէ իր նյութական վիճակից, իր շահերն ու իրավունքները կպաշտպանի անձամբ: Ֆիզիկապես և հո•եպես առողջ է, տիրապետում է հայերեն •րավոր և բանավոր լեզվին: Իրեն պարզաբանվել է, որ կասկածվում է ապօրինի թմրամիջոցներ պահելու և օ•տա•ործելու մեջ: Ցանկանում է հայտնել, որ 2017թվականի հունվարի 08-ին, ժամը 06-00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի թիվ 125դպրոցի մոտակայքից թմրանյութ պահելու կասկածանքով ոստիկանության աշխատակիցները իրեն բերման են ենթարկել Քանաքեռ-Զեյթունի ոստիկանություն, որտեղ երկու ընթերակաների ներկայությամբ իրեն ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ժամանակ հա•ին եղած սև •ույնի բաճկոնի ձախ •րպանից հայտնաբերել են թվով մեկ հատ պիպետկա/կաթուցիչ/ և երկու առանձին թղթերի մեջ փաթեթավորված դեղնականաչավուն զան•ված/թմրանյութ/, հայտնաբերվածի վերաբերյալ կազմվել է արձանա•րություն, որտեղ ստորա•րել են ինքը, երկու ընթերակաները և ոստիկանության աշխատակիցները: Այդ թմրանյութը ինքը 2016թվականի հոկտեմբեր ամսին •տել և քաղել է Էջմիածին-Երևան ճանապարհին, որտեղ իր բնական կարիքները հո•ալու համար իջել էր մեքենայից և նկատել էր կանեփի չոր թուփ, որը ինքը ճանաչել է և հավաքել է անձնական օ•տա•ործման համար: Ավելացնում է, որ այդ թմրանյութը պետք է օ•տա•ործեր միայնակ և այն որևէ մեկին չէր հյուրասիրելու, որը պահել է հետա•այում օ•տա•ործելու համար: Նշում է, որ այդ օրը, երբ ոստիկանության աշխատակիցները մոտեցել են իրեն և բերման ենթարկել, ինքը դուրս էր եկել զբոսնելու և եղել է մոտավոր 05.30-ից 06.00-ի սահմաններում: Ոստիկանության բաժնում իր մոտից ընթերակաների մասնակցությամբ հայտնաբերված թմրանյութը կշռվել և փաթեթավորվել է: Ինքը որևէ մեկին կամ որևէ մեկը իրեն թմրանյութ չի վաճառել և չի հյուրասիրել: Այս պահին չի կարող հիշել, թե Էջմիածին-Երևան ավտոճանապարհի կոնկրետ որ հատվածից է քաղել կանեփի թուփը, նույնիսկ այդ ճանապարհով անցնելիս չի կարողանալու մտաբերել ու մատնացույց անել նշված վայրը, քանի որ բավականին ժամանակ է անցել, առավել ևս, որ այդ ճանապարհով հաճախ չի երթևեկում, ուստի չի կարող մատնացույց անել այդ վայրը: Որևէ մեկը տեղյակ չի եղել, որ իր մոտ թմրանյութ է պահում, ինքը որևէ մեկին այդ մասին չի հայտնել: Թմրանյութը ամբողջովին ձեռք է բերել իր կողմից նշված վայրից, որի մի մասը •լանակի միջոցով օ•տա•ործել է, իսկ մյուս մասը խառնել է թութունի հետ և պահել էր հետա•ա օ•տա•ործման համար և մեկ ան•ամ ևս կրկնում է, որ այն պահել էր իր համար /•.թ. 59-63/: Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանը նախաքննության ընթացքում 30.01.2017թվականին որպես մեղադրյալի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն պարզաբանվել է մեղադրյալի իր իրավունքներն ու պարտականությունները, այդ թվում պաշտպան ունենալու իր իրավունքը, չի ցանկանում ունենալ պաշտպան, իր շահերն ու իրավունքները կպաշտպանի անձամբ: Ֆիզիկապես և հո•եպես առողջ է, տիրապետում է հայերեն •րավոր և բանավոր լեզվին: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, չնայած նրան, որ ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ հետա•ա օ•տա•ործման համար պահել է թմրանյութ, որը 2017թվականի հունվարի 08-ին ոստիկանության աշխատակիցները բերման ենթարկելուց և անձնական խուզարկություն կատարելուց հայտնաբերել են իր բաճկոնի ձախ •րպանիցª երկու փաթեթների մեջ: Միևնույն է իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ այն որևէ մեկին չի վաճառել և չի հյուրասիրել, որևէ մեկը այն իրեն չի վաճառել և չի հյուրասիրել: Նշված կանեփի թուփը պատահաբար 2016թվականի հոկտեմբեր ամսին, օրը կոնկրետ չի հիշում երբ, •տել է Էջմիածին-Երևան ճանապարհահատվածին, երբ իր անձնական կարիքները հո•ալու համար իջել էր մեքենայից: Նշված վայրը կոնկրետ չի հիշում և չի կարող մատնացույց անել: Այնտեղից քաղած կանեփի թուփը իր կողմից մշակելուց հետո մի հատվածը օ•տա•ործել է, իսկ մյուս հատվածը պահել էր մոտը հետա•ա օ•տա•ործման համար, որը 2017թվականի հունվարի 08-ին ոստիկանության աշխատակիցները անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերել են իր մոտից: Քանի որ որևէ մեկին չի հյուրասիրել և չի վաճառել, որևէ մեկը այն իրեն չի հյուրասիրել և չի վաճառել, այդ իսկ պատճառով իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Դեպքի վերաբերյալ մանրամասն ցուցմունք է տվել որպես կասկածյալ հարցաքննվելու ժամանակ, որոնք այժմ նույնպես պնդում է: Օ•տվելով իր մեղադրյալի իրավունքից հրաժարվում է ցուցմունք տալուց և քննիչի հարցերին պատասխանելուց /•.թ. 86-87/: Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի կատարած արարքը բացի նրա մասնակի խոստովանական ցուցմունքներից, հիմնավորվել է նաև քրեական •ործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով: Գործով վկա Արթուր Բալայանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2017թվականի հունվարի 08-ին, ժամը 05.00-ից մինչև 06.00-ի սահմաններում ոստիկանության աշխատակիցները իրեն և մեկ այլ տաքսու վարորդի, ում անունը Աշոտ է, որին ճանաչում է, հրավիրել են Քանաքեռ-Զեյթուն ոստիկանության բաժին և ասել են, որ մի քաղաքացու են բերման ենթարկել, ում կասկածում են թմրանյութ պահելու մեջ և ասել են, որ անհրաժեշտ է իրենց ներկա լինելը, որպեսզի նրան անձնական խուզարկության ենթարկեն, ինչին ինքն ու Աշոտը համաձայնել են: Գնացել են ոստիկանություն, որտեղ •տնվել է մի երիտասարդ տղա, ում անունը Արտյոմ է եղել, որին իրենց ներկայությամբ անձնական խուզարկության են ենթարկել և նրա բաճկոնի վերևի ձախ •րպանից հայտնաբերել են մեկ հատ պիպետկաª կաթուցիչ և երկու առանձին թղթերի մեջ փաթեթավորված կանաչ •ույնի խոտի մանրացված զան•ված: Արտյոմը, ում •րպանից հայտնաբերեցին կանաչ զան•վածը, հայտարարել է, որ դա թմրանյութ է և պատկանում է իրեն, որը իր մոտ պահում է անձնական օ•տա•ործման նպատակով: Հայտնաբերված կանաչ զան•վածը կշռվել է, փաթեթավորվել է, որի վերաբերյալ կազմվել է համապատասխան արձանա•րություն, որը ստորա•րվել է իր, Աշոտի, Արտյոմի և ոստիկանության աշխատակիցների կողմից /•.թ.66-68, դատական նիստի արձանա•րություն/: Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 6Ք-17 եզրակացությամբ, որի համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված 0,47•րամ քաշով զան•վածը հանդիսանում է կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ: Բուսական խառնուրդը պարունակում է 0,00824 •րամ քաշով տետրահիդրոկաննիբոլ տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված 0,23•րամ քաշով զան•վածը հանդիսանում է կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ: Բուսական խառնուրդը պարունակում է 0,00561•րամ քաշով տետրահիդրոկաննիբոլ տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված կաթոցիչում առկա մոխրացված հետքերում հայտնաբերվել են կանեփի բույսի ալկալոիդների և թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննիբոլի հետքեր, հայտնաբերված հետքերով քանակական հաշվարկ կատարել հնարավոր չէ /•.թ 15-21/: Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ ՀՄ0003եզրակացությամբ, որի համաձայն ա/ 08.01.2017թվականի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ: բ/ 08.01.2017թվականի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի 2,0սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր /•.թ. 70-71/: Անձին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի 08.01.2017թվականին ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի աշխատակիցների կողմից Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը թմրամիջոց օ•տա•ործելու և պահելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին /•.թ 4/: Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի Արտյոմ Անդրեասյանի բաճկոնի վերևի ձախ •րպանից հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կաթոցիչ և երկու հատ առանձին թղթերի մեջ փաթեթավորված ընդհանուր մոտ 2,17•րամ դեղնականաչավուն զան•ված /•.թ. 3/: Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական •ործին կցված 0,47 և 0,23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդով և կաթոցիչով, որի մեջ առկա մոխրացված հետքերում հայտնաբերվել են կանեփի բույսի ալկալոիդների և թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննիբոլի հետքեր /•.թ. 75-76/: Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, ուստի նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի և պատիժ կրի: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, որոշիչ հան•ամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի •նահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ չկան: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` առանց իրացնելու նպատակի զ•ալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հո•եմետ (հո•եներ•ործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելըª պատժվում է կալանքովª առավելա•ույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբª առավելա•ույնը մեկ տարի ժամկետով: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցա•ործության հանրային վտան•ավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` կալանք կամ ազատազրկում: Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական •ործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՚(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցա•ործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձա•անքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցա•ործության և քրեաիրավական ներ•ործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցա•ործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան•եցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է նաև, որ արդարությանª որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդ•րկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հան•ամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդ•ծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կար•ի և չափանիշների հարցը: Վերո•րյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառումª հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: ՀՀ Քրեական օրենս•իրքը չի բովանդակում բոլոր այն հան•ամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցա•ործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենս•իրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, •) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինինª հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծվածª արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշիª հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտան•ավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութա•րող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ •նահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքա•իծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)ՙ (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զար•ացնելով մեջբերված դիրքորոշումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի ¥՚Պատժի նպատակներըՙ) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերական•նելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցա•ործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հան•ամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն էª 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հար•ում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զար•ացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենս•րքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավա•իտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպª ուրվա•ծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելա•ույն և նվազա•ույն սահմաններըª ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Հատուկ մասի •րեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրա•րված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերո•րյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահան•ում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդ•ծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հան•ամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային •նահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով նախատեսվածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)ՙ: Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելովª Դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներ•ործության ենթարկել հասարակությունից մեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հան•ամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հան•ելու, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 3/երեք/ ամիս ժամկետով: Այդպիսի եզրակացության դատարանը •ալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութա•րերը: Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել և նրան կալանքի վերցնել դատական նիստի դահլիճում: Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.47 և 0.23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդը և կաթուցիչը, պետք է ոչնչացնել: Գործով քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա: Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375հոդվածներով դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 268հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3/երեք/ ամիս ժամկետով: Խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, վերացնել և նրան կալանքի վերցնել դատական նիստի դահլիճում: Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա: Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.47 և 0.23•րամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդը և կաթուցիչըª ոչնչացնել: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 31-03-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 26-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած 1հատորից՝ 141թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 27-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 141 թերթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 21-04-2017 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 27-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 141 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-8004/17 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 11-08-2017 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 14-08-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 206 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 26-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 206 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0011/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 21-04-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 19-04-2017 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արտյոմ Անդրեասյան Մասնակիորեն` պատժի մասով փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի /ՀՀ քր. օր-ի 268 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 31.03.2017թ. դատավճիռը , այն է` սահմանել պատիժ կալանք`ավելի մեղմ պատժաժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 02-05-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 02-05-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուբիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 03-05-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 31-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը փոփոխվել է
| Փոփոխված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 31-05-2017 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արտյոմ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Թիվ ԵԱՔԴ/0011/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով. նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան դատավորներ` Ս.Չիչոյան Մ.Արղամանյան քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի մասնակցությամբ` պաշտպան Ա.Հովսեփյանի ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի 2017 թվականի մայիսի 31-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի պաշտպան Արամ Հովսեփյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով. ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2017 թվականի հունվարի 13-ին ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09150917 քրեական գործը: 2017 թվականի հունվարի 26-ին Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանը ներգրավվել է որպես կասկածյալ՝ նրա նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվելով չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 2017 թվականի հունվարի 30-ին Ա.Անդրեասյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2017 թվականի փետրվարի 6-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան): Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 31-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացվել և նա կալանավորվել է դատական նիստերի դահլիճում: Առաջին ատյանի դատարանի՝ վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի պաշտպան Ա.Հովսեփյանը: Վերաքննիչ դատարանի՝ 2017 թվականի մայիսի 3-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ: Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 2. Ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «(...) [Ն]ա, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, 2016 թվականի հոկտեմբեր ամսին՝ գործով չպարզված օրը, Էջմիածին-Երևան ճանապարհահատվածից քաղելով` առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի ձեռք է բերել, պատրաստել և պահել է 0,47 գրամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասերի և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, և 0.23գրամ քաշով կանեփի բուսական մանրացված մասնիկների և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ, որոնք պարունակում են զգալի չափի ընդհանուր 0.01385 գրամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոց, որն էլ հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից 2017 թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի Պ.Սևակ 106 շենքի մոտից ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին բերման ենթարկելուց հետո`անձնական խուզարկությամբ»: 3. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 31-ի դատավճռի` «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնի համաձայն. «(…) Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցագործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: (…) Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան: (…) [ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ, 61-րդ հոդվածների դրույթները և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումները] կիրառելով՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներգործության ենթարկել հասարակությունից մեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է (...): Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները (...): Միաժամանակ նշված հանգամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հանգելու, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Այդպիսի եզրակացության դատարանը գալիս է հաշվի առնելով արարքի բոլոր փաստական ու քրեաիրավական բնութագրերը: Ամբաստանյալ Արտյոմ Անդրեասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել և նրան կալանքի վերցնել դատական նիստի դահլիճում: (…)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 4. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակել է անհամաչափ խիստ պատիժ: Ի հիմնավորումն իր վերոշարադրյալ փաստարկի` բողոքի հեղինակը, մեջբերումներ ու հղումներ կատարելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 360-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-62-րդ հոդվածներից, մասնավորապես նշել է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հաշվի առներ, որ նա չի խոչընդոտել հանցագործության բացահայտմանը, բնակվում է վատառողջ թոշակառու մոր հետ և իրականացնում է վերջինիս խնամքը, բնութագրվում է դրականորեն, պաշտպանի ծառայությունից հրաժարվել է` չգիտակցելով դրա անհրաժեշտությունը, որի հետևանքով էլ նրա անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների մասին ապացույցներ չեն ներկայացվել: Բողոքի հեղինակը նաև նշել է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը բնավորությամբ հանգիստ և արդարամիտ է, շրջապատի նկատմամբ անտարբեր չէ, օգնում է կարիքավորներին, որով էլ պայմանավորված է նրա՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախկին դատվածությունը, մայրը թոշակառու է, տառապում է շաքարային դիաբետով, ամբաստանյալը թեև գրանցված աշխատող չէ, սակայն կարողանում է տարբեր աշխատանքներ կատարելու միջոցով վաստակել և այդ այդ կերպ հոգալ ընտանիքի կարիքները: Գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սահմանված պատժատեսակն ու պատժաչափը խիստ են, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար օրենսդիրը նախատեսել է նաև կալանք` մինչև երկու ամիս ժամկետով, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակել է անհամեմատ խիստ պատիժ: Վերը նշվածի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել. ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանքի ձևով՝ առավել նվազ ժամկետով: Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. 5. Ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը և նրա պաշտպան Ա.Հովսեփյանը պնդել են վերաքննիչ բողոքը և խնդրել են այն բավարարել: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»։ Մեջբերված քրեադատավարական դրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 4-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով պետք է պատասխանել այն հարցին, թե արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ընտրված պատժատեսակը և պատժաչափը արդյոք անարդարացի են` ակնհայտ խիստ լինելու հիմքով, թե՝ ոչ: Այսպես. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն. «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ 7. Սույն գործով ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը մեղավոր է ճանաչվել բնակչության առողջության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարելու մեջ, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ, այդ թվում՝ կալանք` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, և ազատազրկում` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնահարցին, և այդ համատեքստում նաև՝ արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը որոշելիս բացահայտման ենթակա հանգամանքներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: (...) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (...) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը¦ (տե°ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/18 որոշումը): Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով բնակչության առողջության դեմ ուղղված, մասնավորապես՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցագործությունների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Նմանօրինակ] գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), - դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը), - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...)» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը): Տվյալ դեպքում, հանցագործության առարկա թմրամիջոցը հանդիսանում է «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի, որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար առավել վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ դրա հարաբերականորեն ավելի փոքր քաշն է պատժելի համարվում, իսկ թմրամիջոցի չափը, որը տվյալ դեպքում կազմում է 0.01385 գրամ, բազմակի մեծ է նշված հավելվածի 142-րդ կետով այդ թմրամիջոցի համար սահմանված զգալի չափի նվազագույնից՝ 0.005 գրամից: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նշանակել ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով, որպիսի պատժատեսակը տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստն է, իսկ պատժաչափը՝ այդ պատժատեսակի համար օրենքով նախատեսված նվազագույնը: Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի պատասխանատվությունը և պատիժն ինչպես մեղմացնող, այնպես էլ ծանրացնող հանգամանքներ չկան, ինչը բխում է գործի նյութերից և իրական է: 8. Նախորդ կետում արձանագրված և վերլուծված փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով սույն որոշման 6-րդ կետում մեջբերված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանն ընդհանուր առմամբ պատիժ նշանակելու սկզբունքների խախտում թույլ չի տվել, հաշվի է առել ինչպես հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ հանցավորի անձը, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստը, և ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում, ղեկավարվելով պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքներով, ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակել է այնպիսի պատիժ, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով չի կարող գնահատվել ակնհայտ խիստ և անարդարացի: Հետևապես՝ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Դրա հետ մեկտեղ, Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանի նկատմամբ ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցը վերացնելով և նրա նկատմամբ փաստացի որպես խափանման միջոց կիրառելով կալանավորումը (օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի բացակայության պայմաններում ամբաստանյալ Ա.Անդրեասյանը կալանքի է վերցվել դատական նիստի դահլիճում)` Առաջին ատյանի դատարանը վերադաս դատարաններին գործնականում զրկել է ամբաստանյալի նկատմամբ կալանք պատժատեսակն ընդհանրապես կիրառելու հնարավորությունից (տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 1-ին մասը), ինչն անթույլատրելի է: Այդուհանդերձ, հիմք ընդունելով սույն կետի առաջին պարբերությունում արձանագրված դատողությունները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Վերաքննիչ բողոքը մերժել: Ամբաստանյալ Արտյոմ Անուշավանի Անդրեասյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Արաբիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 31-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 31-05-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 01-08-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 191 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 01-08-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 191 |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-22374/17 |