Գործ No ԵԱՔԴ/0257/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


ՙ07՚ մարտի 2017 թվական քաղաք Երևան


Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,


նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հարություն Սարգսյանի


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Իգիթ Աբրահամի Խաչատրյանի /ծնված 1960 թվականի դեկտեմբերի 4-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում ամուսնացած, հաշվառված` քաղաք Երևան, Բակունցի փողոց, 12-րդ շենք, 16-րդ բնակարան, փաստացի բնակվող` քաղաք Երևան, Գայի պողոտա 1/1 շենք, 110-րդ բնակարան, նախկինում դատված` 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է 200.000 ՀՀ դրամ տուգանքի, դատվածությունը չմարված/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2016 թվականի նոյեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 60116716 քրեական գործը:
2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Իգիթ Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Իգիթ Խաչատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1հոդվածի 1-ին մասով:
2016 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 60116716 քրեական գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Իգիթ Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙ2016 թվականի հոկտեմբերի 29-ին` ժամը 22:00-ին, Երևան քաղաքի Դ.Անհաղթ փողոցում ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության 1-ին սպայական գումարտակի 4-րդ դասակի տեսուչ, ոստիկանության կապիտան Էդիկ Հովհաննեսի Մկրտչյանի կողմից տրանսպորտային միջոցը չամրակապված վարելու համար Իգիթ Աբրահամի Խաչատրյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ ԱԹ 967447 արձանագրությունը, որը համակարգչային բազա մուտքագրելիս պարզվել է, որ 01.06.2016թ. Ի.Խաչատրյանը ՀՀ ՎԻՎ օրենսգրքի 305 հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն (հարկադիր կատարման ներկայացված իրավախախտումների գործերով կայացված որոշումների հիման վրա չկատարված դրամական պարտավորությունների չափը գերազանցել է սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկը` կազմելով 643.500 դրամ) զրկվել է տրանպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 6 ամիս ժամանակով: Այսպիսով, Իգիթ Խաչատրյանը, 01.06.2016թ. զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից վեց ամիս ժամանակով, 2016 թվականի հոկտեմբերի 29-ին` ժամը 22:00-ին, Երևան քաղաքի Դ.Անհաղթ փողոցում, առանց տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի, վարել է ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MO 908 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան:՚:

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Իգիթ Խաչատրյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ ունեցել է ՙB, C՚ կարգի վարորդական իրավունքի վկայական և վարել է իրեն վստահված ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MO 908 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Որոշակի ժամանակահատված իր բնակության հասեով ստացել է ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման վերաբերյալ կազմված վարչական իրավախախտումների արձանագրությունները, սակայն գումար չունենալու պատճառով չի կարողացել վճարել: 2016 թվականի հունիսի 1-ին, կատարած իրավախախտումների համար չկատարած դրամական պարտավորությունների չափը գերազանցելու պատճառով զրկվել է վարորդական իրավունքից: 24.06.2016թ., զրկված լինելով վարորդական իրավունքից, վարել է ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MO 908 հ/հ ավտոմեքենան և Երևան քաղաքի Գայի պողոտայով երթևեկելիս, չամրակապվելու համար կանգնեցվել է ՃՈ աշխատակիցների կողմից և կազմվել համապատասխան արձանագրություն վարչական իրավախախտման վերաբերյալ: Դրանից օրեր անց իր հետ կապ է հաստատել համայնքային ոստիկանը և վերցնելով վարորդական իրավունքի վկայականը, հայտնել է, որ իր վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերն ուղարկվել են Երևանի քննչական վարչություն, որտեղ հարուցվել է քրեական գործ: Նշված քրեական գործն ուղարկվել է դատարան և կայացվել է դատավճիռ: 2016 թվականի հոկտեմբերի 29-ին` ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դ.Անհաղթի փողոցում, ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MO 908 հ/հ ավտոմեքենան կրկին վարել է առանց անվտանգության գոտու, որի պատճառով կանգնեցվել է ՃՈ աշխատակիցների կողմից և կազմվել է արձանագրություն, և, քանի որ ինքը զրկված է եղել վարորդական իրավունքից, իր վերաբերյալ կրկին նյութեր են նախապատրաստվել և ուղարկվել Երևան քաղաքի քննչական վարչություն: Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ ավտոմեքենան վարել է` ընտանիքի կարիքները հոգալու համար:

Ամբաստանյալ Իգիթ Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված` վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ ԱԹ 967447 արձանագրությամբ:
Գ.թ. 5, 25

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Իգիթ Խաչատրյանի մեղավորությունը` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե'ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:

Ամբաստանյալ Իգիթ Խաչատրյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Իգիթ Խաչատրյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Իգիթ Խաչատրյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Դատարանն արձանագրում է, որ Իգիթ Խաչատրյանը Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սույն հանցանքն ամբաստանյալ Իգիթ Խաչատրյանը կատարել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 29-ին, այսինքն` նախքան Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից դատավճիռ կայացնելը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`
ՙ1. Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով:
(...)
6. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը:՚:
Նշված պայմաններում դատարանն Իգիթ Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կանոններով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` դատարանը գտնում է, որ Իգիթ Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Իգիթ Աբրահամի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ, Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռով նշանակված պատժից` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքից մասնակիորեն գումարել 100.000 /հարյուր հազար/ ՀՀ դրամը և Իգիթ Աբրահամի Խաչատրյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Իգիթ Աբրահամի Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ