Գործ No ԵԱՔԴ/0247/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ18՚ մայիսի 2017 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Նելլի Աշրաֆյանի
պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի
տուժող Հեղինե Դիշդիշյանի
տուժողի ներկայացուցիչ Սամվել Դիլբանդյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Արշավիրի Դիշդիշյանի /ծնված 1971 թվականի օգոստոսի 14-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է ՙՆոլիմիթս Մեդիա՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Այգեձոր 1-ին նրբանցք, 8-րդ տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2016 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 14810716 քրեական գործը:
2016 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Արթուր Դիշդիշյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 14810716 քրեական գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արթուր Դիշդիշյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙոր նա 2016 թվականի սեպտեմբերի 11-ին` ժամը 11:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Այգեձոր 1-ին նրբանցք 8 տան բակում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ երկաթյա ձողով, ձեռքերով և հողաթափով դիտավորությամբ հարվածներ է հասցրել Հեղինե Դիշդիշյանի մարմնի տարբեր մասերին, ծեծի ենթարկել նրան` պատճառելով աջ այտային շրջանի արյունազեղման, ձախ քունքային, աջ բազկի, աջ նախաբազկի, կրծքավանդակի ձախ կեսի և աջ ոտնաթաթի շրջանների քերծվածքների ձևով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ:՚:

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Ամբաստանյալ Արթուր Դիշդիշյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի սեպտեմբերի 11-ին` ժամը 11:00-ի սահմաններում գտնվել է տանը և լսել է, որ իր հորեղբոր աղջիկը` Հեղինե Դիշդիշյանը վիճաբանում է հոր` Արշավիր Դիշդիշյանի հետ, դուրս է եկել տնից, դիտողություն արել Հեղինե Դիշդիշյանին և մտել տուն: Տուն մտնելուց տեսել է, որ Հեղինե Դիշդիշյանը տան երկրորդ հարկից ջուր է լցրել Արշավիր Դիշդիշյանի գլխին, սակայն այդ պահին դուրս չի եկել: Քիչ անց դուրս է եկել տնից և տեսել է, որ Հեղինե Դիշդիշյանը կանգնած է տան բակում, հարցրել է նրան, թե ինչու է ջուր լցրել հոր` Արշավիր Դիշդիշյանի վրա, Հեղինե Դիշդիշյանն էլ նրան պատասխանել է, որ լավ է արել և ձեռքին եղած դույլի ջուրը ցանկացել է լցնել իր վրա ևս և ինքը գնացել է դեպի Հեղինե Դիշդիշյանը, որպեսզի նրա ձեռքից վերցնի դույլով ջուրը: Հեղինե Դիշդիշյանը վախեցել է, հետ է գնացել, ոտքը դիպել է քարե պատնեշին և ընկել գետնին` ծառի ու քարի մեջտեղում, իսկ ինքը հեռացել է տան բակից: Ինքը Հեղինեին չի հարվածել:

Տուժող Հեղինե Դիշդիշյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի սեպտեմբերի 11-ին` ժամը 11:00-ի սահմաններում նկատել է, որ իր հորեղբայրը` Արշավիր Դիշդիշյանը, իր դռան դիմացի կեղտաջրերն անցկացնում է իր տան աստիճանավանդակի մոտով, դիտողություն է արել նրան և Արշավիր Դիշդիշյանը սկսել է իր հետ վիճաբանել և այդ ժամանակ տնից դուրս է եկել Արթուր Դիշդիշյանը և սկսել վիճաբանել իր հետ: Արշավիր Դիշդիշյանի հորդորներով Արթուր Դիշդիշյանը մտել է տուն, սակայն քիչ անց կրկին դուրս է եկել տնից և միացրել բակում առկա ջրի խողովակը: Ինքը խնդրել է, որ նա անջատի խողովակը, քանի որ ջուրը լցվում է իր տան աստիճանավանդակի դիմաց, իսկ Արթուր Դիշդիշյանը հարձակվել է իր վրա, սեռական բնույթի հայհոյանքներ հասցրել իր հասցեին և երկաթյա ձողով, բռունցքներով ու հողաթափով հարվածներ է հասցրել իր մարմնի տարբեր մասերին` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ: Այդ ժամանակ պատշգամբ է դուրս եկել աղջիկը` Հասմիկ Լեյլոյանը, դիտողություն արել Արթուր Դիշդիշյանին, ապա ծաղիկները ջրելու փոքր տարայով ջուր լցրել նրա ուղղությամբ, որպեսզի դադարի իրեն հարվածել և Արթուր Դիշդիշյանը հեռացել է:

Վկա Հասմիկ Լեյլոյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքները, որ 2016 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ինքը տանն է եղել, երբ ժամը 11:00-ի սահմաններում լսել է վիճաբանության ձայներ և դուրս գալով պատշգամբ` տեսել է, որ մայրը` Հեղինե Դիշդիշյանն ընկած է գետնին, իսկ Արթուր Դիշդիշյանը ձեռքում եղած երկաթյա ձողով, բռունցքներով և հողաթափով հարվածում է Հեղինե Դիշդիշյանին: Ինքը հորդորել է, որ Արթուր Դիշդիշյանը դադարեցնի հարվածել մորը, ապա ծաղիկները ջրելու համար նախատեսված բաժակով պատշգամբից ջուր է լցրել Արթուր Դիշդիշյանի վրա և մոր խնդրանքով զանգահարել ոստիկանություն: Վկայի համոզմամբ` մոր մարմնական վնասվածքները չէին կարող այլ բանից առաջանալ, քանի որ Արթուրը երկաթյա ձողով և բռունցքներով հարվածներ է հասցրել նրան: Արթուրը դադարել է հարվածել այն ժամանակ, երբ ինքը բաժակով ջուր է լցրել նրա վրա, իսկ մյուս կողմից էլ` հայրն է խնդրել դադարեցնել:

Վկա Արշավիր Դիշդիշյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ բնակվում է Երևան քաղաքի Այգեձոր 1-ին նրբանցքի 8-րդ տանը, որի 2-րդ հարկում մահացած եղբոր աղջիկը` Հեղինե Դիշդիշյանը և նրա աղջիկը` Հասմիկը, որոնց հետ ինքը փոխհարաբերություններ չունի: 2016 թվականի սեպտեմբերի 11-ին առավոտյան ժամը 10:30-ի սահմաններում դուրս է եկել բակ և տան մուտքի դիմաց լվանալու նպատակով խողովակով ջուր է լցրել: Այդ ժամանակ բակում է եղել նաև Հեղինե Դիշդիշյանը, ով տեսնելով հոսող ջուրը, սկսել է անհիմն վիճաբանել իր հետ, գոռգոռալով հանդիմանել կեղտոտ ջուրն իրենց բակում լցնելու համար, որից հետո խողովակով հոսող ջուրը պահել է իր վրա և ամբողջովին իրեն թրջել: Ձայների վրա տնից դուրս է եկել նաև իր որդին` Արթուր Դիշդիշյանը, նկատողություն արել Հեղինեին, խողովակը վերցրել է և ցանկացել ջուր լցնել Հեղինեի վրա, սակայն Հեղինեն հետ-հետ է գնացել, ոտքը դիպել է եզրաքարին և ընկել է: Դրանից հետո մի պահ ինքն ու որդին մտել են տուն, ինքը փոխել է շորերը և կրկին միասին դուրս են եկել: Այդ պահին Հեղինեի աղջիկը` Հասմիկը, վերևից դույլով ջուրը լցրել է Արթուրի վրա: Դրանից հետո Հեղինեն ոստիկանություն է կանչել: Ինչ վերաբերվում է Արթուրի կողմից Հեղինեին հարվածելու, ապա նման բան չի եղել, Արթուրը մոտ չի գնացել նրան, միայն խողովակով ջուրն է պահել նրա կողմը:
Նախաքննության փուլում վկան նշել է, որ երբ Արթուրը դուրս է եկել, իրեն ուղարկել է տուն և, քանի որ ինքը վատ է զգացել, գնացել է տուն և կանչել որդուն: Որդին եկել է և շուրջ 30 րոպե անց կրկին դուրս է եկել, որ գնա իր գործերով, դրանից 1-2 րոպե անց ինքը կրկին վիճաբանության ձայներ է լսել, դուրս է եկել և տեսել, որ Հեղինեն դույլով ջուր է լցրել Արթուրի վրա: Երբ Արթուրը ցանկացել է Հեղինեի ձեռքից դույլը վերցնել, վերջինս հետ է գնացել, ոտքը դիպչել է եզրաքարին և նա ընկել է: Ինքն ու Արթուրը ցանկացել են գնալ տուն, որպեսզի վիճաբանությունը չշարունակվի, իսկ Հեղինեի աղջիկը` Հասմիկը, վերևից ջուր է լցրել իրենց վրա:
Վկան նշել է նաև, որ Արթուրը Հեղինեին չի հարվածել, չի հայհոյել:
Գ/թ 33-35

Համադրելով վկա Արշավիր Դիշդիշյանի դատաքննության և նախաքննության փուլերի ցուցմունքները դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, դատարանն արժանահավատ է համարում վկայի նախաքննության փուլի ցուցմունքներն այն մասին, որ երբ Արթուր Դիշդիշյանը դուրս է եկել, ինքը գնացել է տուն և կրկին դուրս է եկել շուրջ 30 րոպե անց, այն պահին, երբ Հեղինե Դիշդիշյանն արդեն ընկած է եղել:

Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 2840 եզրակացության համաձայն` Հեղինե Դիշդիշյանի մարմնական վնասվածքները` աջ այտային շրջանի արյունազեղման, ձախ քունքային, աջ բազկի, աջ նախաբազկի, կրծքավանդակի ձախ կեսի և աջ ոտնաթաթի շրջանների քերծվածքների ձևով, պատճառվել են բութ առարկաներով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ իրենց համակցությամբ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում:
Գ/թ 15-16

Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` տուժող Հեղինե Դիշդիշյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Այգեձոր 1-ին նրբանցք 8 տան բակի այն հատվածը, որտեղ Արթուր Դիշդիշյանը իրեն ծեծի է ենթարկել, հարվածել է երկաթյա ձողով, ձեռքերով և հողաթափով:
Գ/թ 54-57

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Դիշդիշյանի մեղավորությունը Հեղինե Դիշդիշյանին ծեծելուª նրա առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածք պատճառելու մեջª նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Արթուր Դիշդիշյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չէ:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե`ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Դիշդիշյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Արթուր Դիշդիշյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցին` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Դիշդիշյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Արթուր Արշավիրի Դիշդիշյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթանասնապատիկի` 70.000 /յոթանասուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Արթուր Արշավիրի Դիշդիշյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ