ԵԱՔԴ/0252/01/16







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ

«05» մայիսի 2018թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)


Նախագահող դատավոր
դատավորներ

դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
տուժողի ներկայացուցիչ
պաշտպան
ամբաստանյալ
Մ.Պապոյան
Ռ.Բարսեղյան
Ս.Համբարձումյան
Մ.Մելքոնյան
Կ.Բարսեղյան
Ա.Գրիգորյան
Է.Մակարյան
Վ.Սեյրանյան

դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Վարդան Վալերիկի Սեյրանյանի (ծնված` 1985 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում` դատապարտված, բնակվում է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածի Ն.Ստեփանյան 9-րդ շենքի 29-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի պաշտպան Աննա Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքը`

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի ապրիլի 1-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14118616 քրեական գործը:
2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին թիվ 14118616 քրեական գործից անջատվել է Վարդան Սեյրանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մասը, որին շնորհվել է 14824616 համարը:
2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Տ.Ղազարյանի որոշմամբ թիվ 14824616 քրեական գործով Վարդան Սեյրանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով` այն արարքի համար, որ նա 2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ին` Սահակ Նիկողոսյանի հետ խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, Աշոտ Ղազարյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, դիտավորությամբ հափշտակել է վերջինին պատկանող խոշոր չափ հանդիսացող` 1.394.094 ՀՀ դրամին համարժեք 2.600 եվրո և 850.000 ՀՀ դրամ: Այսպես. Վարդան Սեյրանյանը 2015 թվականի սեպտեմբերին իր ծանոթ Հրաչյա Հակոբյանից տեղեկացել է, որ Աշոտ Ղազարյանի Եվրոպա մեկնելու համար հարկավոր է վիզա ստանալ: Այդ ժամանակ Հրաչյա Հակոբյանի միջոցով իր բջջային հեռախոսահամարը փոխանցել է Աշոտ Ղազարյանին, իսկ երբ վերջինը զանգահարել է իրեն, խարդախությամբ գումար հափշտակելու դիտավորությամբ` Աշոտ Ղազարյանին կեղծ տվյալներ է հայտնել, թե իբր ընկերը` Սահակ Նիկողոսյանը, տուրիստական ընկերություն ունի, իսկ ինքն աշխատում է այդ ընկերությունում և կարող է օգնել, թե վիզա ստանալու և թե Եվրոպայում հյուրանոց ամրագրելու հարցում: Դրանից հետո Աշոտ Ղազարյանը հայտնել է Վարդան Սեյրանյանին, որ ցանկանում է վերջինի օգնությամբ Եվրոպա մեկնելու համար վիզա ստանալ: Նույն ամսվա ընթացքում Վարդան Սեյրանյանն Աշոտ Ղազարյանից պահանջել է որոշակի փաստաթղթեր ներկայացնել, որպեսզի կարողանա Եվրոպա մեկնելու նպատակով վիզա ստանալու համար դիմել Մեծ Բրիտանիայի և Իտալիայի վիզաների դիմում-հայտերի կենտրոն: 2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Վարդան Սեյրանյանն Աշոտ Ղազարյանի հետ հանդիպել է վերջինի բնակության վայր հանդիսացող` Երևան քաղաքի Դավթաշեն 3-րդ թաղամասի 12-րդ տանը, որի ժամանակ Վարդան Սեյրանյանի հետ է գտնվել նաև Սահակ Նիկողոսյանը, ով ներկայացել է որպես տուրիստական ընկերության տնօրեն: Վարդան Սեյրանյանն Աշոտ Ղազարյանին հայտնել է, որ ինքը որոշ ժամանակով բացակայելու է ՀՀ-ից ու իր բացակայության ընթացքում վիզա ստանալու և հյուրանոց ամրագրելու հարցերով կզբաղվի Սահակ Նիկողոսյանը: Նույն օրը Վարդան Սեյրանյանը և Սահակ Նիկողոսյանն Աշոտ Ղազարյանից հյուրանոց ամրագրելու և վիզա ստանալու նպատակով Մեծ Բրիտանիայի և Իտալիայի վիզաների դիմում-հայտերի կենտրոն դիմելու պատրվակով պահանջել և ստացել են 850.000 ՀՀ դրամ և 1.394.094 ՀՀ դրամին համարժեք 2.600 եվրո և, չարաշահելով Աշոտ Ղազարյանի վստահությունը, խաբերությամբ հափշտակել վերջինի խոշոր չափ հանդիսացող, ընդհանուր` 2.244.094 ՀՀ դրամը:
2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Վարդան Սեյրանյանի վերաբերյալ թիվ 14824616 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0252/01/16 համարը:
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի թիվ ԵԱՔԴ/0252/01/16 դատավճռի համաձայն` ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Տուժողի ներկայացուցիչ Աիդա Գրիգորյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է` վճռվել է Վարդան Սեյրանյանից հօգուտ տուժող Աշոտ Ղազարյանի բռնագանձել է 2.244.094 (երկու միլիոն երկու հարյուր քառասունչորս հազար իննսունչորս) ՀՀ դրամ: Կիրառվել է հայցի ապահովման միջոց և հայցագնի` 2.244.094 (երկու միլիոն երկու հարյուր քառասունչորս հազար իննսունչորս) ՀՀ դրամի, չափով արգելանք է դրվել Վարդան Սեյրանյանի գույքի վրա:
Վերը նշված դատավճռի օրինակն ամբատանյալ Վարդան Սեյրանյանի պաշտպան Աննա Ջուվանովան ստացել է 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին:
2017 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի պաշտպան Աննա Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքը` Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի թիվ ԵԱՔԴ/0252/01/16 դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի պաշտպան Աննա Ջուվանովան խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճիռը` ճանաչել և հռչակել Վարդան Սեյրանյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, կամ նշանակել անհամեմատ մեղմ պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանը յուրովի է մեկնաբանել ներկայացված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, որի արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ Վարդան Սեյրանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված արարքը, մինչդեռ հարկ է նկատել, որ Վարդան Սեյրանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմի հատկանիշները բացակայում են: Առաջին ապացույցը, որը նշված է դատավճռում, դա Վարդան Սեյրանյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքն է, որն Առաջին ատյանի դատարանում չի հետազոտվել, իսկ դատարանում չհետազոտված ապացույցներին Առաջին ատյանի դատարանը չէր կարող անդրադառնալ իր կողմից կայացված դատական ակտով: Վարդան Սեյրանյանի կողմից իրեն մեղավոր չճանաչելու հանգամանքն Առաջին ատյանի դատարանը նույնպես դիտել է որպես քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու փորձ: Դատավճռում նշված բոլոր ապացույցները տառացիորեն արտատպված են մեղադրական եզրակացությունից և չեն բխում Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների տրամաբանությունից: Տուժող Աշոտ Ղազարյանը չի հերքել, որ իրենք մի անգամ փորձել են դեսպանատան միջոցով վիզա ստանալ, սակայն մերժվել են և նրանք քաջ ծանոթ են բոլոր այն ուղիներին, որոնցով անցնելուց հետո է միայն հնարավոր լինում իրականացնել արտերկիր մեկնելու մտադրությունը: Վարդան Սեյրանյանը մեղադրվում է, թե իբրև նպատակ է հետապնդել կեղծ տեղեկություններ տարածելու միջոցով ի հայտ բերել և իր ազդեցության տակ ներքաշել Եվրոպա մեկնել ցանկացող քաղաքացիների: Մինչդեռ հենց տուժողի, վկաների ցուցմունքներից ակնհայտ է, որ Վարդան Սեյրանյանի դերակատարությունը սահմանափակվել է ընդամենը Սահակ Նիկողոսյանին Աշոտ Ղազարյանի հետ ծանոթացնելով և Աշոտ Ղազարյանի ու իր ընտանիքի անդամների արտերկիր մեկնելու գործընթացը պատշաճ կազմակերպելու հարցով զբաղվելով: Հնարավոր չէ մատնանշել գեթ մեկ ապացույց, որով կհիմնավորվեր այն փաստը, որ Վարդան Սեյրանյանն ինչ-որ գործողություններ է իրականացրել Աշոտ Ղազարյանի և վերջինի կնոջ վստահությունը չարաշահելու նպատակով: Նմանատիպ դեպքերում, երբ անձը մեղադրվում է մեկ այլ անձի հետ ինչ-որ հակաիրավական գործողություններ կատարելու մեջ, հնարավոր չէ հաստատված համարել մեկի արարքն առանց տիրապետելու մյուս անձի կատարած գործողությունների կամ անգործության տվյալներին: Հատկանշական է, որ սույն քրեական գործով Վարդան Սեյրանյանը և Սահակ Նիկողոսյանը մեղադրվում են Աշոտ Ղազարյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով նրա գույքին տիրանալու համար, սակայն նույն անձնավորությունը, ով վստահում էր Վարդանին և Սահակին, չգիտես ինչու ստացական է պահանջում վերջիններից` պարտքով գումար ստանալու և այն նշված ժամանակին վերադարձնելու մասին: Վարդան Սեյրանյանին մեղսագրվող արարքը որևէ ապացույցով չի հիմնավորվում, այլ հակառակը, դրանցով հերքվում է հանցագործության դեպքը: Հարկ է նկատել, որ սույն քրեական գործի պարագայում Վարդան Սեյրանյանը չի կարող պատասխանատվություն կրել ենթադրյալ պատճառված վնասի հատուցման համար, քանի որ Աշոտ Ղազարյանի գումարները նա չի տնօրինել, չի տիրապետել դրանց: Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս քննության առարկա չի դարձրել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները.
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
- ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի նախնական քննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի` առաջադրված մեղադրանքում վերջինն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ նախկինում դատապարտված լինելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանցանքներ կատարելու համար` 2009 թվականի հունվարի 13-ից մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ը, հիմնականում պատիժը կրել է ՀՀ ՍՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում, որի ընթացքում 2013 թվականին ծանոթացել է Սահակ Նիկողոսյանի հետ, ում հետ գտնվել է մոտ հարաբերությունների մեջ: 2015 թվականին Սահակից տեղեկացել է, որ վերջինն ունի տուրիստական ընկերություն, որը գտնվում է Գերմանիայի Դաշնությունում և դրա տնօրենը հանդիսանում է նրա կինը` Իրինա Շուլցը: Սահակը հայտնել է, որ Երևանում գրասենյակ չունեն, սակայն ունեն իրենց հաճախորդները և նա զբաղվում է նշված գործով, այդ թվում նաև` վիզաներ պատրաստելով: 2015 թվականի սեպտեմբերի ընթացքում իր ընկերուհու` Սվետլանա Հակոբյանի եղբայրը` Հրաչ Հակոբյանն իրեն հայտնել է, որ իր ծանոթներից Աշոտ Ղազարյանը և նրա ընտանիքը ցանկանում են մեկնել Գերմանիայի Դաշնություն` հանգստանալու, և քանի որ Հրաչը տեղյակ է եղել, որ իր ընկեր Սահակը զբաղվում է այդ հարցերով և ունի տուրիստական ընկերություն, դիմել է իրեն: Դրանից հետո Աշոտը զանգահարել է իրեն, որի ընթացքում ինքը հայտնել է, որ կծանոթացնի ընկերոջ` Սահակի հետ և նրանք իրար հետ կպայմանավորվեն նաև գնի շուրջ, միաժամանակ հայտնել է, որ ինքը տուրիստական գործերի հետ որևէ առնչություն չունի: Դրանից հետո Աշոտը զանգահարել է իրեն և ասել, որ ցանկանում է իր հետ առանձին զրուցել, որպեսզի պարզ լինի, թե ինչ է ուզում: Մի քանի օր անց Աշոտը կրկին զանգահարել է իրեն և, պայմանավորվածության համաձայն, հանդիպել են Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանում գտնվող սրճարաններից մեկում, որի ընթացքում Աշոտը կրկին հետաքրքրվել է իր ընկերոջով և ավելացրել, որ մեկ անգամ դիմել է դեսպանատուն` վիզա ստանալու համար, սակայն մերժում է ստացել: Ինքն ասել է, որ նրան կծանոթացնի Սահակի հետ և բոլոր հարցերի վերաբերյալ նա կարող է խոսել նրա հետ: Դրանից հետո Աշոտը հայտնել է, որ կզանգի, սակայն երկար ժամանակ չի զանգել և միայն իր կողմից Արգենտինա մեկնելուց մոտ 2 օր առաջ` 2015 թվականի հոկտեմբերին, զանգել և ասել է, որ իրեն ծանոթացնի ընկերոջ` Սահակի հետ: Ինքը սակայն մերժել է նրան և հայտնել է, որ երկու օրից մեկնում է ու չի հասցնի ծանոթացնել: Դրանից հետո զանգել է Աշոտի կինը և կրկին խնդրել, որ ծանոթացնի նրանց Սահակի հետ, նաև հայտնել է, որ ունի առողջական լուրջ խնդիրներ և չի կարող մնալ Երևանում: Ինքը հիշյալ զրույցների մասին նախապես հայտնել է Սահակին, ով իրեն ասել է, որ որևէ խնդիր չկա և այդ հարցով կօգնի: Աշոտի կնոջ զանգից հետո զանգահարել է Սահակին և նույն օրը` 2015 թվականի հոկտեմբերի ընթացքում, պայմանավորվածության համաձայն, վերջինի հետ միասին, Սահակի վարորդի ավտոմեքենայով, գնացել են Դավիթաշեն թաղամասում գտնվող Աշոտի տուն, որի ժամանակ վարորդը մնացել է դրսում: Ինքը Սահակին ծանոթացրել է Աշոտի հետ և ասել, որ միմյանց հետ զրուցեն մնացած հարցերի շուրջ, քանի որ ինքն աշխատելու նպատակով պետք է մեկնի Արգենտինա: Նրանք միասին պայմանավորվել են գնի շուրջ, որի հետ ինքը որևէ առնչություն չի ունեցել: Խոսակցության ընթացքում Աշոտը հայտնել է, որ ցանկանում է կնոջ և թոռան հետ միասին շտապ մեկնել Գերմանիայի Դաշնություն` կնոջ բուժման հարցերով: Այդ խոսակցության ընթացքում նրանք պայմանավորվել են նաև հյուրանոցի շուրջ, սակայն չի հիշում, թե որքան է կազմել գումարը և ստույգ ինչ հյուրանոց և որ քաղաքում պետք է ամրագրվեր, սակայն հիշում է, որ Սահակն այդ գումարի դիմաց պետք է կազմակերպեր վերջինների մեկնումը, հյուրանոցային համար ամրագրելը, նաև լուծեր վերջինների վիզայի խնդիրը: Դրանից հետո ասել են, որ ստացական գրեն, որը գրվել է Սահակի կողմից, իսկ իրեն այդ ստացականի մեջ ներգրավվել են որպես վկա, այսինքն` այնտեղ ներկա մի մարդ, ով տեսել է, որ գումարը նրանց կողմից փոխանցվել է: Դրանից հետո Սահակն անձամբ հաշվել և վերցրել է այդ գումարը, որը եղել է ՀՀ և եվրո թղթադրամներով: Սահակը նաև նրանցից պահանջել և վերցրել է վիզայի հետ կապված համապատասխան փաստաթղթեր, որից հետո իրենք հեռացել են: Աշոտից գումարը վերցնելուց հետո, երբ դուրս են եկել նրա տանից ու Սահակը և վարորդը իրեն տարել են Կոմիտասի պողոտայի մոտ, այդ ընթացքում Սահակը ցանկացել է իրեն 1.000 եվրո գումար տալ, քանի որ նրա համար գործ է գտել, սակայն ինքը մերժել և չի վերցրել այդ գումարը` ավելացնելով, որ այդ մարդկանց գործը շուտ կատարի: Դրանից հետո ինքը մեկնել է Արգենտինա, իսկ հետագայում իր ընկերուհուց տեղեկացել է, որ Սահակը չի կատարել խոստումը և մեկնել է Գերմանիա,
- ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի և տուժող Աշոտ Ղազարյանի միջև նախնական քննության ընթացքում կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությունը, համաձայն որի` ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանը հայտնել է, որ 2015 թվականի սեպտեմբերի սկզբներին իր ընկերուհու եղբայրը` Հրաչը, հայտնել է, որ իր ծանոթներից Սարգիսի բարեկամը ցանկանում է մեկնել Եվրոպա, միաժամանակ հարցրել է, թե արդյոք Սահակը կարող է այդ հարցով օգնել: Ինքն ասել է, որ իր հեռախոսահամարը փոխանցի այդ անձանց և ինքը կխոսի նրանց հետ: 2015 թվականի սեպտեմբերի ընթացքում Աշոտը զանգահարել է իրեն և իրենք նույն օրը հանդիպել են Նոր Նորք վարչական շրջանում գտնվող սրճարաններից մեկում: Աշոտն ասել է, որ ցանկանում են մեկնել Եվրոպա, և որ Սարգիսն ասել է, որ ինքը կարող է օգնել նրանց այդ հարցում: Ինքն Աշոտին հայտնել է, որ նման հարցերով չի զբաղվում, սակայն ասել է, որ իրեն հայտնի, թե ինչ է ցանկանում և ինքը դա փոխանցի ընկերոջը` Սահակ Նիկողոսյանին: Դրանից մի քանի օր անց ինքը զրուցել է Սահակի հետ և պատմել ամենի մասին: Սահակը պատասխանել է, որ պետք է նայի նրանց փաստաթղթերը, որից հետո հայտնի կարող է օգնել, թե ոչ: Դրանից հետո ինքը զանգահարել է Աշոտին, գնացել նրանց տուն և վերցրել է համապատասխան փաստաթղթերը, որի ժամանակ նրանց տանն է մոռացել իր ընկերուհու անձնագիրը: Դրանից հետո փաստաթղթերը ցույց է տվել Սահակին և վերջինը պատասխանել է, որ ամեն ինչ կլինի, միաժամանակ հայտնել է, որ գումարի կեսը պետք է սկզբում վճարեն: Այդ մասին ինքը հեռախոսով հայտնել է Աշոտին, սակայն վերջինը հրաժարվել է գումար վճարել և ասել է, որ պետք է մտածի: Դրանից հետո կրկին գնացել է Աշոտի տուն և վերադարձրել Սահակի կողմից տրված փաստաթղթերը, սակայն չի կարող ասել դրանք թարգմանված են եղել, թե ոչ: 2015 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Աշոտը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ համաձայն են գումար վճարել, միաժամանակ հրավիրել է իրենց տուն` զրուցելու: Ինքը պատասխանել է, որ մեկնում է Արգենտինա և չի կարող այդ գործով զբաղվել, սակայն Աշոտն ասել է, որ կինը շատ ծանր վիճակում է և պետք է օգնի: Դրանից հետո հանդիպել է Սահակին և հայտնել, որ նրան պետք է տանի Աշոտի տուն, որպեսզի նրանք խոսեն: Նույն օրը` 2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, ինքն ու Սահակը գնացել են Աշոտի տուն, որտեղ ինքն ասել է, որ Սահակն է զբաղվում նրանց գործով և նրանք կարող են պայմանավորվել: Այդպես Սահակը զրուցել և պայմանավորվել է Աշոտի հետ: Խոսակցության ընթացքում հայտնել են, որ պետք է ստացական գրվի, սակայն ինքը հրաժարվել է, քանի որ 2 օրից պետք է մեկնի, մինչդեռ Սահակն ասել է, որ ստացականի տակ ինքը պետք է ստորագրի որպես վկա: Այդպես Սահակը գրել է ստացականը, որի տակ ինքը ստորագրել է: Աշոտի տված գումարները, որոնք եղել են ՀՀ և եվրո թղթադրամներով, որի չափն իրեն հայտնի չէ, Սահակն առաջարկել է, որպեսզի ինքը հաշվի, որից սակայն հրաժարվել է: Դրանից հետո Սահակը հաշվել է այդ գումարները և դրել գրպանը: Դրանից մեկ օր անց ինքը մեկնել է Արգենտինա: Հետագայում Աշոտից տեղեկացել է, որ Սահակը խոստումը չի կատարել,
- տուժող Աշոտ Ղազարյանի դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի` վերջինը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2015 թվականի ամռանը կնոջ և թոռնիկի հետ ցանկացել են մեկնել Իտալիա` շրջագայության: Այդ նպատակով դիմել են վիզա ստանալու համար, սակայն մերժում են ստացել: Դրանից հետո 2015 թվականի սեպտեմբերի ընթացքում կնոջը` Լիդա Գրիգորյանին զանգահարել է վերջինի բարեկամ Արևիկը և հայտնել, որ իրենց աշխատակիցներից Սարգիսի Վարդան անունով ընկերը վիզաներ է պատրաստում և կարող է օգնել վիզա ստանալու հարցում: Կինն Արևիկից վերցրել է այդ անձնավորության բջջային հեռախոսահամարը և տվել իրեն: 2015 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ինքը զանգահարել է Վարդանին և հեռախոսային խոսակցության ժամանակ վերջինը հայտնել է, որ աշխատում է տուրիստական ընկերությունում` որպես գործակալ: Նրա հետ պայմանավորվել ու հանդիպել է Նոր Նորք վարչական շրջանում գտնվող սրճարաններից մեկում: Հանդիպման ժամանակ Վարդանը հարցրել է, թե արդյոք իրենք նախկինում դիմել են վիզա ստանալու համար, թե ոչ և ինքը հայտնել է, որ դիմել են, սակայն մերժում են ստացել: Դրանից հետո Վարդանն ասել է, որ պետք է ծանոթանա այդ փաստաթղթերին և հավաստիացրել է, որ իրենց միջոցով կարող են Եվրոպա մեկնելու համար համապատասխան փաստաթղթեր` վիզա ստանալ: Այդ հանդիպումից մոտ մեկ շաբաթ անց Վարդանը գնացել է իրենց տուն, ծանոթացել փաստաթղթերին: Այդ ժամանակ դիտողություն է արել, թե ինչի համար են իրենք հյուրանոցն ամրագրել, այլ ոչ թե վճարել հյուրանոցի դիմաց, նաև ասել է, որ իրենք սխալ տեսակի բանկային փաստաթուղթ են ներկայացրել: Այդ ամենը վստահություն է առաջացրել իր մոտ, որ վերջինը քաջատեղյակ է գործից: Դրանից հետո Վարդանն ասել է, որ իրենց վիզայի հարցը կլինի, վերցրել է իրենց փաստաթղթերն ու ասել, որ տանում է դրանք թարգմանության: Մի քանի օր անց Վարդանը կրկին գնացել է իրենց տուն, որի ժամանակ իր հետ տարել է փաստաթղթերը` թարգմանված վիճակում, ասել է, որ յուրաքանչյուրի համար վճարվելիք գումարը կկազմի 2.800 եվրո: Առաջին և երկրորդ հանդիպման ժամանակ գումարի մասին որևէ խոսք չի գնացել, իսկ արդեն երրորդ հանդիպման ժամանակ Վարդանն ասել է, որ պետք է գումար վճարի` մոտ 3.000 եվրոյի չափով, սակայն ինքը չի համաձայնվել գումար վճարել, ասել է, որ գործերը պատրաստ լինելու դեպքում կվճարի: Այդ ժամանակ Վարդանը հեռացել է իրենց տանից, սակայն տանը թողել է անծանոթ մի աղջկա անձնագիր: Նրա գնալուց հետո ինքը զանգել և հայտնել է նրան այդ մասին: Վարդանն ասել է, որ այդ աղջկա համար ևս վիզա է պատրաստում: Դրանից հետո Վարդանը կրկին գնացել է իրենց տուն և կնոջից վերցրել է այդ անձնագիրը, որի ժամանակ հայտնել է, որ եթե ցանկանան իր միջոցով վիզա ստանալ, ապա կարող են զանգել: Երկար մտածելուց հետո, 2015 թվականի հոկտեմբերի 8-ին զանգել է Վարդանին և հայտնել, որ համաձայն են, սակայն պնդել է, որ գումարը տալուց հետո պետք է ստացական գրեն: Այդ ժամանակ Վարդանն ասել է, որ մոտ 10 օրով պետք է գյուղ գնա, սակայն իր հետ մարդ կտանի, ով իր բացակայության ընթացքում կշարունակի այդ գործը: Վարդանն ասել է, որ այդ մարդուն կարող են վստահել այնպես, ինչպես իրեն: 2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Վարդանը Սահակի հետ գնացել է իրենց տուն, վերջինին ներկայացրել է որպես նրանց տուրիստական ընկերության տնօրեն, որի ժամանակ երկուսով միասին սկսել են պլանշետային համակարգչի միջոցով տարբեր երկրների հյուրանոցներ ցույց տալ և տարբեր առաջարկություններ անել: Նրանք հայտնել են, որ 12 օրով Իտալիա մեկնելու համար փաստաթղթեր դասավորելու, այդտեղ հյուրանոցային համար ամրագրելու և ավիատոմս ձեռք բերելու գումարը յուրաքանչյուրի համար կարժենա 2.800 եվրո: Ինքը նրանց տվել է 2.600 եվրո և 850.000 ՀՀ դրամ: Վարդանն ու Սահակը համաձայնվել են ստացական գրել, որից հետո, նաև Արսեն Մեհրաբյանի ներկայությամբ, ում մինչ այդ ներկայացրել էին որպես իրենց ընկերության վարորդ, վերցրել են իր կողմից տրված 2.600 եվրո և 850.000 ՀՀ դրամ, որի վերաբերյալ գրել են ստացական: Այդ գումարը Սահակի պահանջով հաշվել է Վարդանը: Նշված գումարի դիմաց նրանք պետք է իրենց համար վիզա պատրաստեին, թարգմանությունները, հյուրանոցի և ավիատոմսի ծախսերը կատարեին: Նրանք երկուսն էլ վստահեցրելեն, որ անպայման իրենց մեկնման հարցը կլուծեն: Իրենց պայմանավորվածության համաձայն` մնացած գումարը պետք է նրանց վճարեին վիզան ստանալուց հետո: Դրանից հետո այլևս Վարդանին չի տեսել, իրենց վիզայի հարցը չի լուծվել, որոշ ժամանակ անց տեղեկացել են, որ Վարդանը գտնվում է Արգենտինայում, դրանից հետո տեղեկացել են նաև, որ Սահակը ևս լքել է Հայաստանի Հանրապետությունը և գտնվում է Մոսկվայում` հափշտակելով վերը նշված գումարները: Բացի վերը նշված գումարից, հետագայում Սահակին տվել են 800 եվրո և 158.000 ՀՀ դրամ,
- վկա Լիդա Գրիգորյանի դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի` վերջինը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տուժող Աշոտ Ղազարյանը հանդիսանում է իր ամուսինը: 2015 թվականի օգոստոսին ամուսնու հետ ցանկացել են իրենց թոռնիկի 10 ամյակին նվեր մատուցել և միասին մեկնել Եվրոպա` շրջագայության: Այդ նպատակով դիմել են վիզա ստանալու համար, սակայն մերժում են ստացել: Դրանից հետո` 2015 թվականի սեպտեմբերի ընթացքում, իրեն է զանգահարել իր մորեղբոր թոռ Արևիկ Գեղամյանը և հայտնել, որ իրենց աշխատակիցներից Սարգիսի Վարդան անունով ընկերն ունի տուրիստական գործակալություն և վիզաներ է պատրաստում, կարող է օգնել վիզա ստանալու հարցում: Արևիկի հայտնածի մասին ամուսնու հետ խոսելուց հետո Արևիկից վերցրել է այդ անձնավորության` Վարդանի բջջային հեռախոսահամարը և փոխանցել ամուսնուն: 2015 թվականի սեպտեմբերի ընթացքում ամուսինը զանգահարել է Վարդանին և վերջինի առաջարկով պայմանավորվել են հանդիպել Նոր Նորք վարչական շրջանում գտնվող սրճարաններից մեկում: Դրանից մոտ 1-2 օր անց Վարդանն իրենց տուն է գնացել, որտեղ ինքն առաջին անգամ տեսել է նրան: Այդ ժամանակ Վարդանն իրենցից պահանջել է փաստաթղթեր, որից հետո վստահեցրել է, որ իրենց վիզայի հարցը կլինի, քանի որ նրանք նման հարցերով շատ են զբաղվում: Բացի այդ, Վարդանն իրենց փաստաթղթերն ուսումնասիրելուց հայտնել է, թե նախկինում ինչ սխալներ են արել, որի պատճառով վիզա չեն ստացել, ինչն էլ վստահություն է առաջացրել, որ վերջինը քաջատեղյակ է գործից: Վարդանը վերցրել է այդ փաստաթղթերը և տարել թարգմանելու: Մոտ 5 օր անց Վարդանը կրկին գնացել է իրենց տուն և իր հետ տարել թարգմանված փաստաթղթերը: Այդ ժամանակ Վարդանը ցույց է տվել թարգմանված փաստաթղթերը, ներկայացրել իրավիճակը և ասել, որ յուրաքանչյուրի համար վճարվելիք գումարը կկազմի 2.800 եվրո: Վարդանն ասել է, որ պետք է գումարի կեսը նրան տան, սակայն իրենք հրաժարվել են: Վարդանի հեռանալուց հետո պատահական նկատել են, որ նա ինչ-որ անձնագիր է թողել իրենց տանը, երբ զանգել ու հայտնել են դրա մասին, վերջինն ասել է, որ հետո կվերցնի և որ այդ աղջկա համար ևս վիզա է պատրաստում: Դրա հաջորդ օրը Վարդանը գնացել ու վերցրել է այդ անձնագիրը: Երկար մտածելուց հետո, 2015 թվականի հոկտեմբերի 8-ին ամուսինը զանգահարել է Վարդանին և հայտնել, որ համաձայն են, սակայն պնդել է, որ գումարը տալուց հետո պետք է ստացական գրվի: Վարդանն ասել է, որ կգրի ստացականը, միաժամանակ հայտնել է, որ մոտ 10 օրով գնում է գյուղ, իր ղեկավարի հետ կգնա իրենց տուն և նա կզբաղվի իրենց գործով` մինչև նրա վերադառնալը: 2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Վարդանը Սահակի հետ գնացել է իրենց տուն, վերջինին ներկայացրել է որպես տուրիստական ընկերության տնօրեն, երկուսով համաձայնվել են գումարը ստանալուց հետո ստացական գրել: Այդ ժամանակ Վարդանն իրենց համոզել է, որ գումար տալն անվտանգ է և որպես ապացույց հանել և սեղանին է դրել անձնագիրը: Դրանից հետո իրենք 2.600 եվրո և 850.000 ՀՀ դրամ են տվել Վարդանին և Սահակին: Նշված գումարն ինքն անձամբ դրել է սեղանին, և որի դիմաց նրանք պետք է իրենց համար վիզա պատրաստեին, թարգմանությունները, հյուրանոցի և ավիատոմսի ծախսերը կատարեին: Սահակի պահանջով Վարդանը հաշվել է գումարը և նրանք ստացական են գրել, որից հետո վերցրել են գումարը և հեռացել: Իրենց պայմանավորվածության համաձայն` մնացած 4.200 եվրոն իրենք պետք է նրանց վճարեին վիզան ստանալուց հետո: Դրանից հետո այլևս Վարդանին չի տեսել, իրենց վիզայի հարցը չի լուծվել, որոշ ժամանակ անց տեղեկացել են, որ Վարդանը գտնվում է Արգենտինայում, դրանից հետո տեղեկացել են նաև, որ Սահակը ևս լքել է Հայաստանի Հանրապետությունը և գտնվում է Մոսկվայում` հափշտակելով վերը նշված գումարները: Բացի վերը նշված գումարից, հետագայում Սահակին տվել են 800 եվրո և 158.000 ՀՀ դրամ,
- վկա Հրաչյա Հակոբյանի դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի` վերջինը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ քույրը` Սվետլանա Հակոբյանը, 2015 թվականի ընթացքում ընկերություն է արել Վարդան Սեյրանյանի հետ, որտեղից էլ ճանաչում է նրան: Վարդանի միջոցով ճանաչել է նաև նրա ընկերոջը` Սահակին: Իրենց տանը հավաքույթների ժամանակ տարբեր խոսակցությունների ընթացքում Վարդանից տեղեկացել է, որ Սահակը զբաղվում է տուրիստական գործունեությամբ` ավիատոմսերի վաճառքով և վիզաների հարցերով: Այդ հավաքույթներին ներկա է գտնվել և նշվածի մասին տեղյակ է եղել նաև իր ընկեր և սանիկ Սարգիս Բադոյանը: Որոշ ժամանակ անց Սարգիսը զանգահարել է իրեն ու հայտնել, որ իրենց աշխատակիցներից Արևիկի բարեկամները ցանկանում են մեկնել Եվրոպա` հանգստանալու և միաժամանակ հարցրել, թե արդյոք Վարդանը կարող է նրանց այդ հարցում օգնել: Ինքը զանգահարել է Վարդանին և հարցրել այդ մասին, իսկ Վարդանն ասել է, որ նրա հեռախոսահամարը փոխանցի Սարգիսին: Դրանից հետո ինքը Վարդանի հեռախոսահամարը փոխանցել է Սարգիսին: Տեղյակ չէ, թե Վարդանը օգնել է Արևիկի բարեկամներին, թե ոչ,
- վկա Սարգիս Բադոյանի դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի` վերջինը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Վարդան Սեյրանյանի հետ ծանոթացել է իր քավորի` Հրաչյա Հակոբյանի տանը: Վարդանը 2015 թվականին ընկերություն է արել Հրաչյայի հարազատ քրոջ` Սվետլանա Հակոբյանի հետ: Հրաչյայի հետ գտնվում է նաև ընկերական հարաբերությունների մեջ և նրա հետ մի քանի անգամ տեսել է Վարդանին: Հրաչյայի տանը` հավաքույթների ժամանակ, ընդհանուր խոսակցությունների ընթացքում լսել է, որ Վարդանի ընկերը տուրիստական գործակալություն ունի և զբաղվում է վիզաների գործով, սակայն այլ մանրամասներ իրեն հայտնի չեն: Տեղյակ չէ նաև, թե Վարդանն ինչով է զբաղվել: 2015 թվականի ընթացքում իր հետ միասին «Ստարտ Կոպի» ՍՊ ընկերությունում աշխատող Արևիկը հայտնել է, որ իր բարեկամներից մեկը ցանկանում է Եվրոպա մեկնել, սակայն, թե երբ է եղել այդ խոսակցությունը, չի կարող ստույգ հիշել: Մտածելով, որ Վարդանը հնարավոր է կարողանա այդ հարցում օգտակար լինել Արևիկի բարեկամներին` զանգահարել է Հրաչյային և ճշտել, թե արդյոք Վարդանը կարող է օգնել Արևիկին: Հրաչյան զանգահարել ու խոսել է Վարդանի հետ, որի ընթացքում Վարդանն ասել է, որ իր հեռախոսահամարը փոխանցեն այդ անձանց: Դրանից հետո Հրաչյան իրեն է փոխանցել Վարդանի հեռախոսահամարը, որն ինքը փոխանցել է Արևիկին: Հետագայում Արևիկի աշխատանքից ազատվելու պատճառով տեղյակ չի եղել, թե Վարդանը նրա բարեկամներին օգնել է, թե ոչ: Ավելի ուշ` քննչական բաժնում, տեղեկացել է, որ ոչինչ չի ստացվել,
- վկա Արևիկ Գեղամյանի դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի` վերջինը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Վարդան Սեյրանյանին չի ճանաչում, իսկ տուժող Աշոտ Ղազարյանն իր մորաքրոջ` Լիդա Գրիգորյանի ամուսինն է: 2014 թվականից մինչև 2015 թվականի դեկտեմբերն աշխատել է «Ստարտ Կոպի» ՍՊ ընկերությունում: Աշխատանքի բերումով ճանաչում է Սարգիս Բադոյանին, ում հետ գտնվել է գործնական հարաբերությունների մեջ: 2015 թվականի սեպտեմբերի սկզբին տեղեկացել է, որ Լիդա Գրիգորյանը և նրա ընտանիքը ցանկանում են մեկնել Եվրոպա` հանգստանալու, սակայն վիզա ստանալու համար դիմել և մերժում են ստացել: 2015 թվականի սեպտեմբերի վերջին կամ հոկտեմբերի սկզբին` իր վերը նշված աշխատավայրում, խոսակցության ընթացքում Սարգիսին պատմել է այդ մասին: Խոսակցության ժամանակ Սարգիսն ասել է, որ ծանոթ ունի, ով տուրիստական ընկերություն ունի և զբաղվում է վիզաների հարցով: Ինքը խնդրել է փոխանցել այդ անձնավորության հեռախոսահամարը` իր բարեկամուհուն փոխանցելու համար: Սարգիսը համաձայնվել է և հաջորդ օրն իրեն է տվել մի բջջային հեռախոսահամար, որն ինքը չի հիշում և ասել է, որ դա տուրիստական ընկերություն ունեցող նրա նշած անձի հեռախոսահամարն է, ում անունը Վարդան է: Ինքն այդ մասին հայտնել է Լիդային և նրան է փոխանցել Վարդանի բջջային հեռախոսահամարը: Հետագայում Լիդայից տեղեկացել է, որ Վարդանը նրանցից գումարներ է վերցրել, սակայն այդպես էլ վիզա ստանալու հետ կապված ոչինչ չի արել և անհետացել է,
- վկա Սվետլանա Հակոբյանի դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի` վերջինը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շուրջ 3 տարի ընկերություն է արել Վարդան Սեյրանյանի հետ: Տեղյակ է եղել, որ նրա ընկերը` Սահակը, զբաղվում է տուրիստական հարցերով և ցանկացողներին տեղափոխել է Եվրոպա` հանգստանալու, սակայն տեղյակ չի եղել վերջինը տուրիստական գործակալություն ունեցել է, թե ոչ,
- վկա Արսեն Մեհրաբյանի նախնական քննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի` վերջինը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է տաքսու վարորդ: 2015 թվականի ամռան ընթացքում պատահական ծանոթացել է Վարդանի հետ և վերջինին մատուցել տաքսի ծառայություն: Այդ ժամանակ Վարդանը ներկայացել է որպես գործարար և հայտնել, որ ունի տուրիստական ընկերություն, այնուհետև` վերցրել է իր հեռախոսահամարը, որպեսզի օգտվի իր մատուցած տաքսի ծառայությունից: Դրանից հետո Վարդանը հաճախակի է օգտվել իր ծառայությունից: Ընթացքում Վարդանն իրեն ծանոթացրել է Սահակի հետ, ում ներկայացրել է որպես նրա գործընկեր: Վերջիններին հաճախակի իր վարած տաքսի ավտոմեքենայով տեղափոխել է տարբեր վայրեր: Հերթական պատվերի ժամանակ Վարդանին և Սահակին տարել է Դավիթաշենում գտնվող ինչ-որ մի տուն: Մոտ մեկ ժամ ավտոմեքենայում սպասելուց հետո իրեն զանգահարել է Սահակը և ասել, որ տուն մտնի: Այդ ժամանակ Սահակն իրեն է տվել էլեկտրոնային փոստի հասցե և գաղտնաբառ ու ասել է, որ գնա և երկու նկար տպի, որոնցից մեկը նրա անձնագրի, իսկ մյուսը նրա լուսանկարով ինչ-որ փաստաթղթի նկար է եղել: Ինքը նշված նկարները տպելուց հետո վերադարձել է հիշյալ տուն և մնացել այնտեղ: Այդ ժամանակ տեսել է, թե ինչպես են տան տերերը, Վարդանը և Սահակը փաստաթղթեր լրացնում, որից հետո գումար հաշվում: Լսել է, որ հիշյալ տան տերերը ցանկանում են մեկնել հանգստանալու, իսկ Սահակն ու Վարդանն ասել են, որ շատ մարդու են ուղարկել դուրս` հանգստանալու: Դրանից հետո Վարդանը և Սահակը վերցրել են գումարները և դուրս եկել նշված տանից: Հետագայում Աշոտից, ով հանդիսանում է նշված տան տերը, տեղեկացել է, որ Վարդանն ու Սահակը խաբեությամբ հափշտակել են նրա գումարները և գործարք չեն կատարել,
- որպես ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերը` ա) «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված վերծանումները, բ) տուժող Աշոտ Ղազարյանի կողմից ներկայացված ստացականը, համաձայն որի` 2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Սահակ Սուրենի Նիկողոսյանը և Վարդան Վալերիկի Սեյրանյանը Աշոտ Արմենակի Ղազարյանից վերցրել են 850.000 ՀՀ դրամ և 2.600 եվրո, գ) համացանցի կայքից արտատպված Սահակ Նիկողոսյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 14-ի դատավճիռը, համաձայն որի` Սահակ Սուրենի Նիկողոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, դ) 2016 թվականի մայիսի 10-ին ՀՀ ԱՆ պետական ռեգիստրի գործակալությունից ստացված թիվ 3- 2/0693-16 գրությունը, համաձայն որի` Սահակ Նիկողոսյանը ՀՀ ԱՆ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունում որպես անհատ ձեռնարկատեր հաշվառված չէ, ինչպես նաև չի հանդիսանում որևէ ՍՊ ընկերության մասնակից: Վարդան Սեյրանյանը հաշվառված չէ որպես անհատ ձեռնարկատեր, սակայն 2007 թվականի հուլիսի 18-ից հանդիսանում է «Սամբիլ» ՍՊ ընկերության մասնակից` 100% (50.000 ՀՀ դրամ) բաժնեմասով,
- զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված վերծանումների զննությամբ պարզվել է, որ Վարդան Սեյրանյանի կողմից օգտագործվող 077-63-04-84 բջջային հեռախոսահամարից կատարվել են մուտքային և ելքային հեռախոսազանգեր Սահակ Նիկողոսյանի` 093-98-09-10, տուժող Աշոտ Ղազարյանի` 094-58-61-01 և վկա Արսեն Աեհրաբյանի` 091-50-30-01 բջջային հեռախոսահամարներին,
- հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 009973 արձանագրությունը, համաձայն որի` 2016 թվականի մարտի 16-ին Աշոտ Ղազարյանը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ Եվրոպա մեկնելու համար փաստաթղթեր ձևակերպելու պատրվակով իր ծանոթներ Վարդան Սեյրանյանը և Սահակ Նիկողոսյանը 2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ին իր տանն իրենից վերցրել են 850.000 ՀՀ դրամ և 2.600 եվրո, սակայն որևէ գործողություն չեն կատարել և խաբեությամբ ու իր վստահությունը չարաշահելու եղանակով տիրացել են նշված գումարներին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով պաշտպանի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դատախազի և տուժողի ներկայացուցչի պատասխանները` վերաքննիչ բողոքի դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի պաշտպան Աննա Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը նախ անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի անմեղության վերաբերյալ փաստարկներին, քրեական գործի ուսումնասիրությամբ եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել է ճիշտ հետևության:
Այսպիսով` ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով մեղսագրված արարքում հաստատված է և նրա կատարած հանցանքն ապացուցված, իսկ պաշտպանի պատճառաբանությունները հերքվում են քրեական գործով ձեռք բերված և պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված վերը նշված փոխկապակցված ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)»:
Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր վերը նշված` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ, վերլուծելով ապացույցների արժանահավատության հատկանիշը, արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը`
«(...) Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա (...)»:
Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները` Վերաքննիչ դատարանը ողջամիտ և հիմնավոր է համարում Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի կողմից մեղքը չընդունելը նպատակ է հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Այդ առումով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված ու պատճառաբանված են, իսկ քրեական գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հետազոտված ապացույցներին չհամապատասխանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չլինելու վերաբերյալ փաստարկները քրեական գործի նյութերում իրենց հաստատումը չեն գտնում, հետևաբար` չեն կարող հիմք հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար:
Հանցագործության կատարման եղանակների` օբյեկտիվ կողմի, ինչպես նաև հանցագործության կատարման եղանակների միաժամանակյա առկայության կապակցությամբ պաշտպանի նկատառումների վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը վերլուծվել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներում, որոնցից հատկապես պետք է նշել 2011 թվականի փետրվարի 2-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշումը, համաձայն որի`
«22. Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես` հափշտակությունների շարքին: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից, խարդախությունը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելն» է:
Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է: Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել: Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի իմաստով վերոնշյալ հանցավոր ներգործությունն իրականացվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով: Այսինքն` օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով` խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով:
23. Խաբեությունը գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին մոլորության մեջ գցելու նպատակով իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրումն է կամ ճշմարտության մասին լռելը: Այսպիսով` խաբեությունը դրսևորվում է հետևյալ երկու եղանակով`
ա) իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրում,
բ) ճշմարտության մասին լռել:
23.1. Իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրման դեպքում հանցավորը գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի մոտ սխալ պատկերացում է ստեղծում գույքը նրա տնօրինությանն անցնելու օրինական հիմքերի մասին և առաջ բերում գույքի հանձնման օրինականության պատրանք (ակտիվ խաբեություն): Իրական, ճշմարիտ փաստերի խեղաթյուրումը կարող է իրականացվել կամ բանավոր խոսքի միջոցով կամ դրսևորվել որոշակի գործողություններով: Գործողությունների միջոցով փաստերի խեղաթյուրումը, սակայն, ենթադրում է տուժողի վրա հանցագործի առավել ակտիվ ներգործություն:
23.2. Ճշմարտության մասին լռելու դեպքում հանցավորը դիտավորյալ լռում է իրավական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքների մասին, որի արդյունքում գույքի սեփականատերը կամ գույքը տիրապետողը մոլորության մեջ են ընկնում գույքը հանցավորին հանձնելու օրինական հիմքերի առկայության հարցում (պասիվ խաբեություն): Ճշմարտության մասին լռելը, սակայն, քրեորեն պատժելի է այն դեպքերում, երբ հանցագործը պարտավոր էր տուժողին իրազեկել այնպիսի հանգամանքների մասին, որոնց իմացության արդյունքում տուժողը մոլորության մեջ չէր ընկնի:
24. Վստահությունը չարաշահելն ուրիշի գույքին տիրանալու կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու նպատակով հանցավորի կողմից, նրա և գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի միջև ձևավորված վստահության հարաբերությունների օգտագործումն է: Արարքը խարդախություն որակելու համար բավարար չէ, որ անձն իր արարքներով կամ որոշակի հանգամանքների բերումով տուժողի մոտ վստահություն վայելի, այլ անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս համոզի տուժողին իրեն փոխանցել գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները:
Հանցագործի նկատմամբ տուժողի վստահությունը կարող է ինչպես իրավական, այնպես էլ փաստական հիմքեր ունենալ: Այլ կերպ` հանցավորի և տուժողի միջև առկա` վստահության վրա հիմնված հարաբերությունները կարող են բխել ինչպես նրանց միջև առկա պայմանագրից, լիազորագրից և այլն, այնպես էլ առաջանալ հանցավորի և գույքը հանձնողի անձնական հարաբերություններից, հանցավորի կողմից նախկինում դրսևորած վարքագծից, հանցավորի անձնավորությունից և այլն:
25. Ամփոփելով սույն որոշման 22-24-րդ կետերում շարադրված իրավական վերլուծությունը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ նախադեպային որոշման լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թեև առկա է եղել տուժողի կողմից Սահակ Նիկողոսյանին (Վարդան Սեյրանյանի հետ խմբի կազմում) համապատասխան դրամական միջոցները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն դրանց փոխանցելու ակտի կամային բնույթը տուժողի գիտակցության և կամքի վրա Սահակ Նիկողոսյանի (Վարդան Սեյրանյանի հետ խմբի կազմում) ունեցած ներգործության հետևանք է եղել, որպիսի հանգամանքը հաստատվում է Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված վերը նշված փոխկապակցված ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Քրեական գործի փաստական հանգամանքները վկայում են այն մասին, որ մեղադրանքի ծավալում ընդգրկված գումարն իրեն հանձնելու նախաձեռնություն դրսևորել է Սահակ Նիկողոսյանը (Վարդան Սեյրանյանի հետ խմբի կազմում) և այդ գումարն Սահակ Նիկողոսյանին (Վարդան Սեյրանյանի հետ խմբի կազմում) հանձնելու տուժողի մտադրությունը հիմնականում պայմանավորված է եղել Սահակ Նիկողոսյանի (Վարդան Սեյրանյանի հետ խմբի կազմում) կողմից նրան հորդորելու արդյունքում` ինչպես չարաշահելով տուժողի վստահությունը, այնպես էլ խաբեության ակտիվ և պասիվ եղանակները կիրառելով:
Միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ պաշտպան Աննա Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքում նշված` ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի արդարացիությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները (...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(...):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշմամբ նշել է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
(...)
Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
(...) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը»:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես կատարված հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ նրա անձը:
Առաջին ատյանի դատարանը, որպես ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի անձը բնութագրող հանգամանք, հաշվի է առել այն, որ նա երիտասարդ է: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրել, իսկ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` հաշվի է առել հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը, որպիսի պայմաններում եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով նախատեսված արարք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, որը նա պետք է կրի:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, ինչպես նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությունը (ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը) քննարկելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում իրավացիորեն վերջինի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար են նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար ու կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը և ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, մասնավորապես` կատարված հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Սեյրանյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, այսինքն` նրա նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ

Ամբաստանյալ Վարդան Վալերիկի Սեյրանյանի պաշտպան Աննա Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈւՄՅԱՆ