ԵԱՔԴ/0245/01/16






ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


«29» օգոստոսի 2017թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)

Նախագահող դատավոր Ա.Մնացականյան
դատավորներ Կ.Մարդանյան
Ն.Հովակիմյան

քարտուղարությամբ Մ.Մահտեսյանի

մասնակցությամբ`
պաշտպան Է.Բեգլարյանի
ամբաստանյալ Ս.Հովսեփյանի

դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննելով թիվ ԵԱՔԴ/0245/01/16 քրեական գործով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի ապրիլի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի պաշտպան Էմին Բեգլարյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14808314 քրեական գործը:
2014 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14808414 քրեական գործը:
2014 թվականի օգոստոսի 25-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիայի քննչական բաժնի քննիչ Ժ.Ղարիբյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 16147414 քրեական գործը:
2014 թվականի օգոստոսի 26-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 14808314 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2014 թվականի օգոստոսի 26-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 14808414 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 16147414 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 14808414 և 16147414 քրեական գործերը միացվել են թիվ 14808314 քրեական գործին, և վարույթը շարունակվել է 14808314 համարով:
2014 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Գեղամյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 13801414 քրեական գործը:
2014 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Ա.Սարգսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 12812714 քրեական գործը:
2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 13801414 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, միացվել է թիվ 14808314 քրեական գործին, և վարույթը շարունակվել է 14808314 համարով:
2015 թվականի փետրվարի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 12812714 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, միացվել է թիվ 14808314 քրեական գործին, և վարույթը շարունակվել է 14808314 համարով:
2015 թվականի փետրվարի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշումներով թիվ 14808314 քրեական գործով Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
2015 թվականի փետրվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 14808314 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է՝ մեղադրյալ Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով:
2016 թվականի մարտի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 14808314 քրեական գործով վարույթը վերսկսվել է:
2016 թվականի մարտի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 14808314 քրեական գործով Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը փոփոխվել է, և Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 2 (երկու) դրվագով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` 2 (երկու) դրվագով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2016 թվականի մարտի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 14808314 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է՝ մեղադրյալ Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի` Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից դուրս գտնվելու հիմքով:
2016 թվականի նոյեմբերի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Խեդոյանի որոշումներով թիվ 14808314 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործով վարույթը վերսկսվել է:
2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի վերաբերյալ թիվ 14808314 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0245/01/16 համարը:
2017 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ ԵԱՔԴ/0245/01/16 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի հետ տուժող «Մեգամեկ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Գեղամ Մխիթարյանի հաշտվելու հիմքով:
2017 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ ԵԱՔԴ/0245/01/16 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում կայացված դատավճռով.
-Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` 2 (երկու) դրվագով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով («Գոռսու» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Գոռսու» ՍՊ ընկերության վերաբերյալ դրվագ) Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով («Ռոբերտ Հայրապետյան» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի ժամկետով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Ռոբերտ Հայրապետյան» ՍՊ ընկերության վերաբերյալ դրվագ) Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով («ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով («ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության վերաբերյալ դրվագ) Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով («ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության աշխատակցին կեղծ փաստաթուղթ տրամադրելու դրվագ) Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Մեգամեկ» ՍՊ ընկերության աշխատակցին կեղծ փաստաթուղթ տրամադրելու դրվագ) Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ և 68-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով,
-Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016 թվականի մարտի 3-ից,
-Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը,
-տուժող «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Լևոն Քերոբյանի քաղաքացիական հայցը բավարարվել է, և Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանից հօգուտ Լևոն Քերոբյանի բռնագանձվել է 390.000 (երեք հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում,
-տուժող «Գոռսու» ՍՊ ընկերությանը վերապահվել է քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով գույքային վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
2017 թվականի ապրիլի 28-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի պաշտպան Էմին Բեգլարյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը, որը փոստային ծառայությանն է հանձնված եղել 2017 թվականի ապրիլի 26-ին:
2017 թվականի մայիսի 23-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի պաշտպան Էմին Բեգլարյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 2 (երկու) դրվագով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` 2 (երկու) դրվագով` այն բանի համար, որ «նա, իր և «Արմենիա ինշուրանս» ԱՍՊ ընկերության միջև 2014 թվականի մարտի 13-ին կնքված թիվ ԳՊ-14-0016 «Ապահովագրական գործակալի գործունեություն իրականացնելու մասին» պայմանագրի համաձայն հանդիսանալով նշված ընկերության ապահովագրական գործակալ, խարդախությամբ ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող թվով 8 ավտոմեքենաներն ապահովագրելու պատրվակով, խաբեության և նշված ընկերության աշխատակից Ռոման Հենրիկի Վարդանյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2014 թվականի հունիսի 8-ին Երևան քաղաքի Ն.Տիգրանյան փողոցի 7-րդ շենքի 65ա հասցեում գործող «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության գրասենյակում Ռոման Վարդանյանից ստանալով զգալի չափի` 390.000 ՀՀ դրամ գումար, քննությամբ չպարզված եղանակով և վայրում իրացնելու նպատակով կեղծելով «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող ավտոմեքենաների` «Արմենիա ինշուրանս» ապահովագրական ընկերության և նույն ընկերության ապահովագրական գործակալ Ղազարոս Աբրահամի Մահտեսյանի տվյալներով պատրաստված իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող ԱՊՊԱ պայմանագրերը, իրացնելու նպատակով պատրաստել է իրականում գոյություն չունեցող թվով 8 ԱՊՊԱ պայմանագրեր` կեղծ փաստաթղթեր և 2014 թվականի հունիսի 9-ին Երևան քաղաքի Ն.Տիգրանյան փողոցի 7-րդ շենքի 65ա հասցեում գործող «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության գրասենյակում դրանք տրամադրելով Ռոման Վարդանյանին, խարդախությամբ հափշտակել 390.000 ՀՀ դրամ գումար` «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությանը պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս:
Այսինքն` Սերգեյ Հովսեփյանը կատարել է հանցանքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Սերգեյ Հովսեփյանը, «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության աշխատակից Ռոման Վարդանյանին տրամադրված «Արմենիա ինշուրանս» ապահովագրական ընկերության տվյալներով պատրաստված թվով 8 ԱՊՊԱ պայմանագրերի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվելուց հետո, քննությամբ չպարզված եղանակով և վայրում իրացնելու նպատակով կրկին կեղծելով «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող ավտոմեքենաների` այս անգամ «Նաիրի ինշուրանս» ապահովագրական ընկերության տվյալներով պատրաստված իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող ԱՊՊԱ պայմանագրերը, իրացնելու նպատակով պատրաստել է իրականում գոյություն չունեցող թվով 8 ԱՊՊԱ պայմանագրեր` կեղծ փաստաթղթեր և 2014 թվականի հունիսի 22-ին կամ 2014 թվականի հունիսի 23-ին Երևան քաղաքի Ն.Տիգրանյան փողոցի 7-րդ շենքի 65ա հասցեում գործող «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության գրասենյակում դրանք տրամադրել է Ռոման Վարդանյանին:
Այսինքն` Սերգեյ Հովսեփյանը կատարել է հանցանք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Սերգեյ Հովսեփյանը, իր և «Արմենիա ինշուրանս» ԱՍՊ ընկերության միջև 2014 թվականի մարտի 13-ին կնքված թիվ ԳՊ-14-0016 «Ապահովագրական գործակալի գործունեություն իրականացնելու մասին» պայմանագրի համաձայն հանդիսանալով նշված ընկերության ապահովագրական գործակալ, խարդախությամբ ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, «Մեգամեկ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող թվով 13 ավտոմեքենաներն ապահովագրելու պատրվակով, խաբեության և նշված ընկերության տնօրեն Գեղամ Բենյամինի Մխիթարյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2014 թվականի հունիսի 29-ին Երևան քաղաքի «Այրարատ» կինոթատրոնի դիմաց Գեղամ Մխիթարյանից ստանալով զգալի չափի` 274.650 ՀՀ դրամ գումար, քննությամբ չպարզված եղանակով և վայրում իրացնելու նպատակով կեղծելով «Մեգամեկ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող ավտոմեքենաների` «Արմենիա ինշուրանս» ապահովագրական ընկերության և նույն ընկերության ապահովագրական գործակալ Ղազարոս Աբրահամի Մահտեսյանի տվյալներով պատրաստված իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող ԱՊՊԱ պայմանագրերը, իրացնելու նպատակով պատրաստել է իրականում գոյություն չունեցող թվով 13 ԱՊՊԱ պայմանագրեր` կեղծ փաստաթղթեր և 2014 թվականի հուլիսի 1-ին Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող «Մալիբու» սրճարանում դրանք տրամադրելով Գեղամ Մխիթարյանին, խարդախությամբ հափշտակել է 274.650 ՀՀ դրամ գումար` «Մեգամեկ» ՍՊ ընկերությանը պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս:
Այսինքն` Սերգեյ Հովսեփյանը կատարել է հանցանքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Սերգեյ Հովսեփյանը, խարդախությամբ ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, ներկայանալով որպես «Նաիրի ինշուրանս» ապահովագրական ընկերության ապահովագրական գործակալ, խարդախությամբ ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, «Գոռսու» ՍՊ ընկերությանը պատկանող թվով 17 ավտոմեքենաներն ապահովագրելու պատրվակով, խաբեության և նշված ընկերության տնօրեն Սուրեն Հենրիկի Մկրտչյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2014 թվականի հուլիսի 7-ին Երևան քաղաքի Այգեձոր 70/5 հասցեում գործող «Գոռսու» ընկերության գրասենյակում Սուրեն Մկրտչյանից ստանալով խոշոր չափի` 1.310.600 ՀՀ դրամ գումար, քննությամբ չպարզված եղանակով և վայրում իրացնելու նպատակով կեղծելով «Գոռսու» ՍՊ ընկերությանը պատկանող ավտոմեքենաների` «Նաիրի ինշուրանս» ապահովագրական ընկերության և նույն ընկերության ապահովագրական գործակալ «Նիմկատրանս» ՍՊ ընկերության տվյալներով պատրաստված իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող ԱՊՊԱ պայմանագրերը, իրացնելու նպատակով պատրաստել է իրականում գոյություն չունեցող թվով 17 ԱՊՊԱ պայմանագրեր` կեղծ փաստաթղթեր և 2014 թվականի հուլիսի 9-ին Երևան քաղաքի Այգեձոր 70/5 հասցեում գործող «Գոռսու» ՍՊ ընկերության գրասենյակում դրանք տրամադրելով Սուրեն Մկրտչյանին, խարդախությամբ հափշտակել է 1.310.600 ՀՀ դրամ` «Գոռսու» ՍՊ ընկերությանը պատճառելով խոշոր չափերի գույքային վնաս:
Այսինքն` Սերգեյ Հովսեփյանը կատարել է հանցանքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Բացի այդ, Սերգեյ Հովսեփյանը, խարդախությամբ ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, ներկայանալով որպես «Նաիրի ինշուրանս» ապահովագրական ընկերության ապահովագրական գործակալ, քննությամբ չպարզված եղանակով և վայրում իրացնելու նպատակով կեղծելով «Ռոբերտ Հայրապետյան» ՍՊ ընկերությանը պատկանող թվով 28 ավտոմեքենաների` «Նաիրի ինշուրանս» ապահովագրական ընկերության և նույն ընկերության ապահովագրական գործակալ «Նիմկատրանս» ՍՊ ընկերության տվյալներով պատրաստված իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող ԱՊՊԱ պայմանագրերը և իրացնելու նպատակով պատրաստելով իրականում գոյություն չունեցող թվով 28 ԱՊՊԱ պայմանագրեր` կեղծ փաստաթղթեր, 2014 թվականի հուլիսի 3-ին, 2014 թվականի հուլիսի 11-ին, 2014 թվականի հուլիսի 17-ին և 2014 թվականի հուլիսի 20-ին Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի 112/1 հասցեում գործող «Ռոբերտ Հայրապետյան» ՍՊ ընկերության գրասենյակում դրանք տրամադրելով ընկերության տնօրեն Ռոբերտ Հայրապետյանին, խաբեության և վերջինի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, վերը նշված թվով 28 ավտոմեքենաներն ապահովագրելու պատրվակով, ընկերության գրասենյակում նշված օրերին մաս-մաս ստացել է ընդհանուր 1.798.000 ՀՀ դրամ գումար և խարդախությամբ հափշտակելով այն` «Ռոբերտ Հայրապետյան» ՍՊ ընկերությանը պատճառել է խոշոր չափերի գույքային վնաս:
Այսինքն` Սերգեյ Հովսեփյանը կատարել է հանցանքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով»:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում կայացված դատավճռում, մասնավորապես նշված է.
«Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Սերգեյ Հովսեփյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նրա մեղավորությունը` երկու դրվագով խոշոր չափերով խարդախություն` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով «Գոռսու» և «Ռոբերտ Հայրապետյան» ՍՊ ընկերությունների գույքի հափշտակություն կատարելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեկ դրվագով` զգալի չափերով խարդախություն` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության գույքի հափշտակություն կատարելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ինչպես նաև` հինգ դրվագով` իրավունք վերապահող փաստաթուղթ կեղծելու և օգտագործելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
(...)
(...) [Ու]ւսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորի անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, խնամքի տակ են գտնվում 2004 և 2006 թվականներին ծնված մանկահասակ երկու երեխաները, ընտանիքի միակ կերակրողն է, լիովին հատուցել է «Ռոբերտ Հայրապետյան» ՍՊ ընկերությանը հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը:
Ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
(...)
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանը` երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեկ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա է պատժի` ազատազրկման, իսկ հինգ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի ձևով:
Դատարանն արձանագրում է, որ 2016 թվականի մարտի 3-ից Սերգեյ Հովսեփյանը Ռուսաստանի Դաշնությունում գտնվել է փաստացի անազատության մեջ, որից հետո, 2016 թվականի նոյեմբերի 9-ին արտահանձնվել է Հայաստանի Հանրապետության իրավապահ մարմիններին և գտնվել է նախնական կալանքի տակ:
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ Սերգեյ Հովսեփյանի պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2016 թվականի մարտի 3-ից:
Անդրադառնալով խափանման միջոցին` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցը` դատարանը գտնում է, որ տուժող «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Լևոն Քերոբյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(...)
Սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի հանցավոր գործողությունների հետևանքով «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Լևոն Քերոբյանին անմիջականորեն պատճառվել է 390.000 (երեք հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ գույքային վնաս:
Հետևաբար, Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանից, հօգուտ տուժող «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Լևոն Քերոբյանի, պետք է բռնագանձել 390.000 (երեք հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Նկատի ունենալով, որ «Գոռսու» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Սուրեն Մկրտչյանի կողմից քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, ուստի դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով գույքային վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար»:
2017 թվականի օգոստոսի 16-ին Վերաքննիչ դատարան ստացված ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքում առկա չեն 2014 թվականի հուլիսի 20-ից հետո Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի կողմից հանցագործություն կատարված լինելու վերաբերյալ տվյալներ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ամբաստանյալ Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի պաշտպան Էմին Բեգլարյանը խնդրել է մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, այն է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` 2 (երկու) դրվագներով Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժներ նշանակել տուգանքի ձևով կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, ինչպես նաև առանց քննության թողնել «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, մասնավորապես նշված է.
Առաջին ատյանի դատարանը Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս չի ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջներով և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներով, ինչի արդյունքում Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ։
Առաջին ատյանի դատարանը թեպետ հաշվի է առել Սերգեյ Հովսեփյանի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, սակայն նշանակել է խիստ պատիժ։
Ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Առաջին ատյանի դատարանը չի արձանագրել։
Առաջին ատյանի դատարանը չի անդրադարձել Սերգեյ Հովսեփյանի առողջական վիճակին, որի վերաբերյալ պաշտպանական կողմը ներկայացրել է «Նևրոզների կլինիկա» ՓԲ ընկերության 2017 թվականի հունվարի 18-ի թիվ 05 գրությունը՝ համաձայն որի` ամբաստանյալը հիշյալ կլինիկայում ստացիոնար բուժման մեջ է գտնվել 2014 թվականի մայիսի 7-ից մինչև մայիսի 31-ը։ Սերգեյ Հովսեփյանը հիվանդանոց է ընդունվել «Սուր ընկճվածության դեպք» նախնական ախտորոշմամբ և դուրս է գրվել «Ընկճվածության դեպք միջին աստիճանի» ախտորոշմամբ։ Նշված փաստաթղթի բովանդակությունից ակնհայտ է, որ Սերգեյ Հովսեփյանը մեղսագրվող արարքները կատարելու ժամանակահատվածում առողջական խնդիրներ է ունեցել, որոնք ևս ազդել են նրա վարքագծի վրա։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված 5 դրվագ արարքների համար վերջնական 600.000 ՀՀ դրամ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելը հիմնավոր է և պատճառաբանված, ուստի այդ մասով դատական ակտը չի բողոքարկվում։ Մյուս մեղադրանքների՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 2 դրվագ 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված պատիժների առումով դատական ակտը պատճառաբանված և հիմնավորված չէ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասը նախատեսում է պատիժ՝ տուգանքի, կալանքի և ազատազրկման ձևով։ Առաջին ատյանի դատարանը Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ այդ դրվագով ազատազրկման ձևով պատիժ է նշանակել 3 ամիս ժամկետով, սակայն չի պատճառաբանել, թե ինչու սանկցիայով նախատեսված առավել նվազ պատժատեսակի նշանակմամբ հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակներին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված 2 դրվագ մեղադրանքներից յուրաքանչյուրի համար Առաջին ատյանի դատարանը նշանակել է միևնույն պատիժը՝ 2 տարի ժամկետով ազատազրկում` այն դեպքում, երբ հիշյալ դրվագներից «Ռոբերտ Հայրապետյան» ՍՊ ընկերությանը պատճառված վնասն ամբաստանյալի կողմից ամբողջովին վերականգնվել է, իսկ մյուս` «Գոռսու» ՍՊ ընկերության մասով՝ ոչ։ Եթե Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ չվերականգնված վնասի դրվագով ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույն չափը, ապա մյուս` վնասը վերականգնված դրվագով առնվազն պետք է քննարկեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակի` տուգանքի նշանակման հնարավորությունը:
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով բավարարել է տուժող «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Լևոն Քերոբյանի քաղաքացիական հայցը և որոշել է Սերգեյ Հովսեփյանից հօգուտ Լևոն Քերոբյանի բռնագանձել 390.000 (երեք հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում։
«ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության կողմից նախաքննության ընթացքում ներկայացված քաղաքացիական հայցը պետք է թողնվեր առանց քննության, քանի որ «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը դասվում է մասնավոր հետապնդման գործերի շարքին։ Դատական նիստերը մի քանի անգամ հետաձգվել են պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանն ապահովի տուժողի ներկայությունը՝ հնարավոր հաշտության եզրեր գտնելու համար։ «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Լևոն Քերոբյանն Առաջին ատյանի դատարանում հայտարարել է, որ Սերգեյ Հովսեփյանի գործողությունների արդյունքում իրեն իրականում պատճառվել է ավելի մեծ վնաս, քան մեղադրական եզրակացությամբ է հաստատված։ Այդ պատճառով Սերգեյ Հովսեփյանը հնարավորություն չի ունեցել փոխհատուցել տուժողին պատճառված և մեղադրական եզրակացությամբ հաստատված վնասը։ Առաջին ատյանի դատարանը տուժող կողմին ժամանակ է տրամադրել, որպեսզի վերջինը նոր քաղաքացիական հայց ներկայացնի, սակայն տուժողը հետագա դատական նիստերին չի մասնակցել, որի պատճառով նրա վերջնական դիրքորոշումը՝ կապված քաղաքացիական հայցի չափի հետ, հնարավոր չի եղել ճշտել։ Նման պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով տուժող կողմի չհստակեցված դիրքորոշումը՝ կապված քաղաքացիական հայցի չափի հետ, պետք է ոչ թե այն բավարարեր, այլ թողներ առանց քննության։
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ պաշտպան Է.Բեգլարյանը պնդեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Ամբաստանյալ Ս.Հովսեփյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը: Միաժամանակ ամբաստանյալը հայտնեց, որ չի առարկում, որպեսզի թիվ ԵԱՔԴ/0245/01/16 քրեական գործով իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցվի` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով, ինչպես նաև նշեց, որ գիտակցում է այդ հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հետևանքները:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…)
6) անցել են վաղեմության ժամկետները.
(…)
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ (…) կետ[ում] նշված հիմք[ով] գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի համաձայն.
«(…)
3. Դատավճիռը բոլոր դեպքերում ենթակա է բեկանման, եթե`
1) գործով վարույթի կարճման կամ քրեական հետապնդման դադարեցման համար հիմքերի առկայության դեպքում առաջին ատյանի դատարանը չի կարճել վարույթը կամ չի դադարեցրել հետապնդումը.
(…)
4. Գտնելով, որ առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել սույն հոդվածի երրորդ մասի 2-11-րդ կետերով նախատեսված խախտում, վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատավճիռը և կայացնում նոր դատավճիռ, իսկ 1-ին կետով նախատեսված դեպքում` բեկանում է դատավճիռը, կարճում է գործի վարույթը և դադարեցնում քրեական հետապնդումը:
(…)»:
Վերոգրյալ իրավական նորմերը հաշվի առնելով` Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
(...)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: (...)
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից: Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: Այսինքն` Սերգեյ Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: Այսինքն` Սերգեյ Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքները նույնպես դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ.
-ըստ առաջադրված մեղադրանքի` Սերգեյ Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով («ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Մեգամեկ» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` 2 (երկու) դրվագով վերագրվող արարքները կատարվել և ավարտվել են 2014 թվականի հունիսի 8-ից մինչև 2014 թվականի հուլիսի 20-ն ընկած ժամանակահատվածում,
-քրեական գործում առկա չեն 2014 թվականի հուլիսի 20-ից հետո Սերգեյ Հովսեփյանի կողմից հանցագործություն կատարված լինելու վերաբերյալ տվյալներ: Այսինքն` Սերգեյ Հովսեփյանին վերագրվող վերոգրյալ բոլոր արարքների վաղեմության ժամկետների ընթացքը 2014 թվականի հուլիսի 20-ից հետո ընդհատված չի եղել,
-Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել 2015 թվականի փետրվարի 17-ին, և Սերգեյ Հովսեփյանին վերագրվող վերոգրյալ բոլոր արարքների վաղեմության ժամկետների ընթացքը կասեցվել է: Այսինքն` 2014 թվականի հուլիսի 20-ից մինչև 2015 թվականի փետրվարի 17-ը վաղեմության ժամկետներից հոսել է 6 (վեց) ամիս 27 (քսանյոթ) օր,
-Սերգեյ Հովսեփյանը Ռուսաստանի Դաշնությունում հայտնաբերվել ու ձերբակալվել է 2016 թվականի մարտի 3-ին, և վաղեմության ժամկետների ընթացքը վերսկսվել է: Այսինքն` 2016 թվականի մարտի 3-ից մինչև սույն որոշման կայացման օրը` 2017 թվականի օգոստոսի 29-ը վաղեմության ժամկետներից հոսել է ևս 1 (տարի) 5 (հինգ) ամիս 26 (քսանվեց) օր,
-Այսպիսով, 2014 թվականի հուլիսի 20-ից մինչև սույն որոշման կայացման օրը` 2017 թվականի օգոստոսի 29-ը Սերգեյ Հովսեփյանին վերագրվող վերոգրյալ բոլոր արարքների վաղեմության ժամկետներից ընդհանուր առմամբ հոսել է 2 (տարի) 23 (քսաներեք) օր,
-Սերգեյ Հովսեփյանը չի առարկել, որպեսզի իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցվի` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա են վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով («ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու բոլոր նախապայմանները:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մասնակիորեն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով («ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով, ենթակա է բեկանման, իսկ այդ մասով Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը` դադարեցման:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված պատիժները փոփոխելու (մեղմացնելու) հարցին: Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով («ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) նշանակված պատիժը փոփոխելու (մեղմացնելու) հարցին, ապա Վերաքննիչ դատարանը դրան այլևս չի անդրադառնում` նկատի ունենալով, որ այդ մասով Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Սերգեյ Հովսեփյանին վերագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը՝ ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
Գոռ Ավետիսյանի և Արմեն Հովակիմյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների] վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
(...)
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(...)
[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման»:
Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման մեջ, անդրադառնալով այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության ապահովմանը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Ա]յլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում [կարևորվում է] խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: (...) [Պ]ատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նրա նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը), ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժներ, որոնք բխում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համապատասխանում են կատարված հանցանքների ծանրությանը, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար են նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար), ինչպես նաև կարող են ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում նշված այն փաստարկին, որ ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանն ունի առողջական խնդիրներ, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում վկայակոչված ՀՀ ԱՆ «Նևրոզների կլինիկա» ՓԲ ընկերության 2017 թվականի հունվարի 18-ի թիվ 05 գրության համաձայն` Սերգեյ Հովսեփյանը ՀՀ ԱՆ «Նևորզների կլինիկա» ՓԲ ընկերությունում ստացիոնար բուժման մեջ է գտնվել 2014 թվականի մայիսի 7-ից մինչև մայիսի 31-ը: Ընդ որում` Սերգեյ Հովսեփյանը կլինիկա է ընդունվել «Սուր ընկճվածության դեպք» նախնական ախտորոշմամբ և դուրս է գրվել առողջացումով «Ընկճվածության դեպք միջին աստիճանի» ախտորոշմամբ: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված փաստաթուղթը չի վկայում այն մասին, որ Սերգեյ Հովսեփյանն ունի առողջական խնդիրներ, որոնք կարող են հիմք հանդիսանալ նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ պաշտպանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված մյուս հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժներում: Այս համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով կատարած արարքներից յուրաքանչյուրի համար Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակվել է վերը նշված հոդվածի սանկցիայով ազատազրկման ձևով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը: Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակին, ապա տվյալ դեպքում Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ այդ պատժատեսակի նշանակումը չէր բխի արդարության սկզբունքից և չէր ապահովի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները` նկատի ունենալով նրան վերագրվող արարքների քանակն ու նույնական բնույթը, որոնք վկայում են ամբաստանյալի անձի վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատիժները մեղմացնելու վերաբերյալ պաշտպանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի պահանջը, ինչպես նաև դրա հիմքում դրված փաստարկները:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դատարանը պետք է անդրադառնա նաև ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությանը (պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(…)»:
Սուսաննա Ներսիսյանի գործով 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ] հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում։ Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։
Թամարա Տեր-Գրիգորյանի գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Հ]անցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը»։
Կարեն Հարությունյանի գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը»։
Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությանը (պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը)` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքում, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված` ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը բավարար չեն գալու այն եզրահանգման, որ նրա ուղղումը հնարավոր է առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու` նկատի ունենալով նրան վերագրվող հանցագործությունների քանակն ու հանգամանքները, դրանց նույնական բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` մեղքի ձևը (ուղղակի դիտավորությունը): Այլ կերպ ասած` առկա չեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալներ, որոնք թույլ կտան ամբաստանյալ Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Վերոգրյալ եզրահանգումների պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ պաշտպանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի փաստարկները:
Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ հարկ է համարում անդրադառնալ տուժող «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին, որով նշված ընկերությունը պահանջել է Սերգեյ Հովսեփյանից բռնագանձել 390.000 (երեք հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնաս:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ հոդվածի համաձայն՝ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով:
Դավիթ Գալստյանի գործով 2009 թվականի նոյեմբերի 26-ի թիվ ՇԴ/0008/01/09 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Ք]րեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծելու համար դատարանը նախ պետք է ապացուցված համարի տվյալ հանցագործության համար անձի մեղավորությունը, որից հետո միայն կարող է անդրադառնալ հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի բնույթի, չափի և դրա հատուցման հետ կապված հարցերին:
Միևնույն ժամանակ, անմեղության կանխավարկածի սահմանադրական սկզբունքից բխում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորությունը չի կարող ապացուցված համարվել այլ կերպ, քան մեղադրական դատավճռով: Հետևաբար մեղադրական դատավճռի բացակայության պայմաններում դատարանը չի կարող լուծում տալ քաղաքացիական հայցին:
(…) [Օ]րենքով նախատեսված դեպքերում քրեական գործի վարույթի կարճումը հանգեցնում է նաև քրեական գործով հարուցված քաղաքացիական հայցի հետագա քննության դադարեցման:
Հետևաբար (…) ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (…) քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշում կայացնելով, իրավասու չէր լուծել ներկայացված քաղաքացիական հայցը, այլ պետք է թողներ այն առանց քննության՝ քաղաքացիական հայցվորին բացատրելով ներկայացված քաղաքացիական հայցը քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու նրա իրավունքը»:
Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի նոյեմբերի 26-ի թիվ ՇԴ/0008/01/09 որոշմամբ արտահայտված վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումը, ինչպես նաև նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով («ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով, գտնում է, որ «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը` Սերգեյ Հովսեփյանից հօգուտ ընկերության 390.000 (երեք հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ բռնագանձելու պահանջի մասին, պետք է թողնել առանց քննության: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցի մասով ենթակա է բեկանման և փոփոխման:
Ամփոփելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել, այն է.
-Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով («ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով,
-Սերգեյ Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով («Գոռսու» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով («Ռոբերտ Հայրապետյան» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) նշանակված պատիժները թողնել անփոփոխ,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով,
-Տուժող «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը` Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանից 390.000 (երեք հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ բռնագանձելու պահանջի մասին, թողնել առանց քննության:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 361.1, 377-րդ, 385-րդ և 393-395-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի պաշտպան Էմին Բեգլարյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Թիվ ԵԱՔԴ/0245/01/16 քրեական գործով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի ապրիլի 18-ի դատավճիռը մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել:
Թիվ ԵԱՔԴ/0245/01/16 քրեական գործով Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով («ԴԱՕ» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 5 (հինգ) դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով («Գոռսու» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) նշանակված պատիժը` 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկումը, թողնել անփոփոխ:
Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով («Ռոբերտ Հայրապետյան» ՍՊ ընկերությունից կատարված հափշտակության դրվագ) նշանակված պատիժը` 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկումը, թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Տուժող «ԴԱՕ» ՍՊ ընկերության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը` Սերգեյ Սուրենի Հովսեփյանից 390.000 (երեք հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ բռնագանձելու պահանջի մասին, թողնել առանց քննության:
Թիվ ԵԱՔԴ/0245/01/16 քրեական գործով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի ապրիլի 18-ի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ

Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ