ԵԱՔԴ/0224/01/16






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

6 հունիսի 2017թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Ա. Նիկողոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ե.Կարապետյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Գ.Ալոյանի,
պաշտպաններ` Ա.Բաբայանի,
Ա.Քալաշյանի,
ամբաստանյալ` Մ.Տոնոյանի,
տուժող` Գ.Մանուշակյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի (ծնված 15.09.1968 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, չի աշխատում, բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված Երևան քաղաքի Հր. Քոչար 15–րդ շ. 48 բն.) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4–րդ մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2016 թվականի հոկտեմբերի 10–ին հարուցվել է թիվ 14814416 նախաքննական համարով քրեական գործը, որով նաև տուժող է ճանաչվել Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանը։
2016 թվականի հոկտեմբերի 18–ին ձերբակալվել է Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանը։
2016 թվականի հոկտեմբերի 19–ին որոշում է կայացվել Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանին որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258–րդ հոդվածի 4–րդ մասով։
2016 թվականի հոկտեմբերի 19–ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
2016 թվականի նոյեմբերի 15–ին որոշում է կայացվել RECK MIAMI 92F մոդելի H838488 համարի գազային ատրճանակը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2016 թվականի նոյեմբերի 24–ին կազմվել է քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը, որը հաստատվել է Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Գ.Ալոյանի կողմից 2016 թվականի նոյեմբերի 28–ին։
2. 2016 թվականի նոյեմբերի 28–ին քրեական գործն ուղարկվել է Երեւան քաղաքի Արաբկիր եւ Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Դատավորների միջեւ քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով, քրեական գործը` թիվ ԵԱՔԴ/0224/01/16 համարի ներքո, մակագրվել եւ 2016 թվականի նոյեմբեերի 30–ին հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին։
2016 թվականի նոյեմբերի 30–ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2016 թվականի դեկտեմբերի 13–ին որոշում է կայացվել քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին։
3. Մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասի համաձայն` Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258–րդ հոդվածի 4–րդ մասով այն ենթադրյալ հանցանքը կատարելու համար, որ նա 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին` ժամը 03։20–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ դիտավորությամբ կատարել է որպես զենք օգտագործվող առարկայի գործադրմամբ և Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելով զուգորդված խուլիգանություն։
Այսպես. Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանը 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը` սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մոլուցքով տարված շուրջ 20 րոպե բղավել, բարձրաձայն հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, և իրեն պատկանող գազային ատրճանակը որպես զենք գործադրելով` դրանով հարվածելով Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանին, վերջինիս առողջությանը պատճառել է միջին ծանրության վնաս` աջ դաստակի նախադաստակային գլխիկավոր ոսկրի երկայնակի ոչ լրիվ կոտրվածքի ձևով, ինչպես նաև, շարունակելով դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, քաշքշել և բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ է հնչեցրել Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի հասցեին, որին միջամտել են Հասմիկ Խաչատրյանը, Կարեն Հակոբյանը և պատահականորեն այնտեղ գտնվող Դավիդ Օվասապյանը, սակայն Մինաս Տոնոյանը, անտեսելով վիճաբանությունը և հայհոյանքները դադարեցնելու հորդորները, շարունակել է Գոհար Մանուշակյանի, Հասմիկ Խաչատրյանի և Կարեն Հակոբյանի հասցեին հնչեցնել հայհոյանքներ, սպառնալիքներ` ստեղծելով վախի ու տագնապի զգացում և այդ կերպ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
4. Սույն քրեական գործով Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանը`
ա) 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ, դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը` սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մոլուցքով տարված շուրջ 20 րոպե բղավել, բարձրաձայն հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ,
բ) իրեն պատկանող գազային ատրճանակը որպես զենք գործադրելով` հարվածել է Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանին` առողջությանը պատճառելով միջին ծանրության վնաս` աջ դաստակի նախադաստակային գլխիկավոր ոսկրի երկայնակի ոչ լրիվ կոտրվածքի ձևով,
գ) դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելով քաշքշել, բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ է հնչեցրել Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի հասցեին, որին միջամտել են Հասմիկ Խաչատրյանը, Կարեն Հակոբյանը և պատահականորեն այնտեղ գտնվող Դավիդ Օվասապյանը,
դ) անտեսելով վիճաբանությունը և հայհոյանքները դադարեցնելու հորդորները` շարունակել է Գոհար Մանուշակյանի, Հասմիկ Խաչատրյանի և Կարեն Հակոբյանի հասցեին հնչեցնել հայհոյանքներ, սպառնալիքներ` ստեղծելով վախի ու տագնապի զգացում և այդ կերպ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ։
5. Դատարանի կողմից հաստատված վերոնշյալ հանգամանքների համակցությունը հիմնված է ներքոշարադրյալ փաստական տվյալների վրա.
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը հայտնեց, որ չի ընդունում իր մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258–րդ հոդվածի 4–րդ մասում առաջադրված մեղադրանքում։
6. Դատաքննության ընթացքում ըստ սահմանված ապացույցների հետազոտման կարգի՝ սկզբում Դատարանը լսեց տուժողին, վկաներին այնուհետև հետազոտվեցին քրեական գործի նյութերը, որից հետո Դատարանը լսեց ամբաստանյալին։
Այսպես, Տուժող Գոհար Մանուշակյանը տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունքը. «Шնչպես նշվեց արդեն սեպտեմբերի 25-ին գիշերը ժամը 3-ի սահմաններում ահազանգ ստացանք շան հետ կապված, արդեն «ՍԱՍ»-ի մոտ սպասում էինք ևս մեկ մեքենա, այդ ժամանակ տեղի ունեցավ վիճաբանություն: Ինքը [ամբաստանյալը] սկսեց հետս խոսել, ես բավականին հոգնած էի, ինչպես գիտեք շունը ձեռքս կծել էր, բավականին լարված վիճակում էի գտնվում, ես պատասխանել եմ չոր և կոպիտ կերպով իր ասածներին, հետո վիճաբանությունը ավելի թեժացավ, լեզու չգտանք իրար հետ, մոտեցան ընկերուհիս և իր ամուսինը, ովքեր հանդիսանում են վկա, որից հետո երբ սկսեց ոչ վայել արտահայտություններ անել, փորձեցի հանգստացնել, նաև կոպիտ ձևով պատասխանել, երեքով մոտեցանք անձնավորությանը փորձեցինք հանգստացնել, որպեսզի թողնի գնանք զբաղվենք մեր գործով, հանգստացնելը չստացվեց, ես հեռախոսը հանեցի, որ զանգեմ ոստիկանություն, քանի որ այլ տարբերակ չեմ տեսնում, հեռախոսս վերցրել եմ ոստիկանություն եմ զանգել, մինչև ոստիկանների գալը վիճաբանությունը շարունակվել է:
Սկզբից ես իմ մեքենայի կողքը կանգնած եմ եղել, երբ ինքն իր մեքենայի կողքն էր կանգնած, ինչ–որ բան տեղադրեց իր մեքենայի մեջ հետո սկսեց ինձ հետ խոսել, սկզբում չհասկացա ինչ է խոսում, քանի որ շան կողմն էր նայում, ինձ թվաց թե հետաքրքրվում է, թե ինչ է տեղի ունեցել, ինքը բանալիների հետ կապված ասեց. «բանալիներս եմ կորցրել, արի իրար հետ ման գանք», ճիշտն ասած տոնը մի քիչ դուր չէր եկել, գիշերվա ժամին աղջկան առաջարկություն անել բանալիներ ման գալու, ես մտածեցի ինչ–որ առաջարկ, բացատրեցի, որ ոչ մի բան չեմ օգնելու, թող հանգիստ թողնի, ես կոպիտ եմ պատասխանել, քանի որ ինքը հարբած էր, ինքը սկզբում, որ սկսեց հայհոյել ես փորձում էի հանգստացնել, քանի որ հետներս կար տղամարդ, չէի ցանկանում հունից դուրս գար և ավելի ուրիշ ընթացք կստանար։ Հասմիկն էլ հունից դուրս եկավ, հետո փորձեցինք բացատրել, հասկացնել, որ հանգիստ թող մեզ, սպասում ենք մեր ընկերոջը, որ գա, երեքով մոտեցանք իրան, այդ ժամանակ հեռախոսս վերցրեցի, որ զանգեմ 1-02, այդ ժամանակ զենքը հանեց, հեռախոսս ընկավ, մենք գնացինք դեպի խանութ, խանութից դուրս են եկել երիտասարդներ, Մինասը հայհոյում էր, մենք խոսքերով փորձում էինք պաշտպանվել, տղաները չեմ կարող ասել ծանոթ էին թե ոչ իրեն, բայց իրեն փորձեցին հանգստացնել ու մինչև ոստիկանների գալը իրենք երեքով գնացին մեքենայի բանալիները ման գալու, այսինքն արդեն մեզ հետ կոնտակտի մեջ չեն եղել: Տղաները, որ մոտեցան մեկի ձեռքում զենքը տեսա, ինձ թվաց, որ վերցրել է ձեռքից զենքը, հետո ոստիկաններն այդ պահին արդեն մոտեցան: Ոստիկանությունում արդեն բացատրություն ենք գրել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք ասացիք, որ Ձեր առաջին կոնտակտը ամբաստանյալի հետ եղել է, երբ Դուք գնացել էիք կենդանիների հետ կապված և պատահաբար հանդիպեցիք Մինաս Տոնոյանին, ինքը խանութից էր դուրս գալիս, Տուժողը պատասխանեց. «ես մինչև խանութ մտնելն էլ տեսել եմ իրեն, քանի որ մեքենայիս հետ խնդիր ունեի, բեռնախցիկը չէր փակվում, ես այդ ժամանակ տեսել եմ ոնց է մտնում խանութ, հետո խանութից դուրս է եկել, նոր արդեն այդ ամենը տեղի է ունեցել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր և Մինաս Տոնոյանի առաջին շփումը եղել է երբ ինքը առաջարկել է իր հետ փնտրել բանալիները, Տուժողը պատասխանեց. «ես հիմա կոնկրետ չեմ կարող հիշել, թե առաջին ֆրազան երբ է եղել, բավականին ժամանակ է անցել հիմա չեմ հիշում»:
Մեղադրողի հարցին, թե վերջը Դուք չհամաձայնվեցիք բանալիները գտնել, ինքը առաջարկում է Դուք մերժում եք, վերջը ի՞նչ եղավ, Տուժողը պատասխանեց. «ես բավականին կոպիտ կերպով մերժեցի»:
Մեղադրողի հարցին, թե կոպիտ կերպով ինչպե՞ս, վիրավորեցիք իրեն, Տուժողը պատասխանեց. «չէ, չեմ վիրավորել, կոպիտ կերպով պատասխանել եմ, որ չեմ օգնի»:
Մեղադրողի հարցին, թե նա ի՞նչ ասաց դրանից հետո, Տուժողը պատասխանեց. «դրանից հետո ինքը փոքր ինչ վրդովվեց, ենթադրում եմ իմ պատասխանից հետո, բանալու հետ կապված, բա ինչ կլինի որ օգնես ինձ, ես պատասխանեցի, որ չեմ օգնի, այդ ժամանակ ես մենակ էի կանգնած, Հասմիկն ու Կարենը հեռու էին, խոսակցության սկզբնական փուլում ես ինչ–որ ագրեսիվ վերաբեմունք եմ ցուցաբերել, որպեսզի ինձանից հեռու մնա, որպեսզի ինձ հանգիստ թողնի, դրանից հետո խոսակցությունը շարունակվել է, այդ ժամանակ արդեն որոշակի հայհոյանքներ սկսեց տալ»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեզ են ուղղված եղել հայհոյանքները, Տուժողը պատասխանեց. «իմ անձի հանդեպ»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք Ձեր ցուցմունքում նշեցիք, որ ևս երկու հոգի բացի ձեզնից եղել են, նրանք մեքենայի մեջ էին, Տուժողը պատասխանեց. «ոչ Հասմիկը կանգնած էր աջ կողմի վրա, Կարենը նստաց էր մեքենայի մեջ»:
Մեղադրողի հարցին, թե նրանք չեն մասնակցել խոսակցությանը, Տուժողը պատասխանեց. «երբ որ տոնը ավելի էր բարձրացրել Հասմիկը մոտեցել էր, որ պարզաբանի»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ մինչև հայհոյանքներ հնչեցնելը, Հասմիկը հասկանում էր ինչ է կատարվում, ինչ–որ անձ է եկել Ձեզնից ինչ–որ բան է ուզում, Տուժողը պատասխանեց. «մինչև հայհոյանքները Հասմիկը դեռ չէր տեսել ինչ է կատարվում, երբ ես իմ բեռնախցիկի մոտ էի, երբ որ արդեն մեքենայի մոտ էինք ինքը արդեն տեսել է մոտեցել է»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ ոնց ստացվեց, որ ավտոմեքենայի մեջ գտնվողը մոտեցավ Ձեզ՝ առկա աղմուկը, թե ինչ–որ մեկը գնացել կանչել է նրան, Տուժողը պատասխանեց. «Կարենի մեքենան դեպի փողոց կողքով էր կանգնած, ինքը ենթադրում եմ կամ լսել է մեր ձայները, կամ տեսել է հայելու միջոցի, որ տղամարդ կա կանգնած մեզ հետ»:
Մեղադրողի հարցին, թե գիշեր էր, հայելու միջից կարող էր տեսնել, Տուժողը պատասխանեց. «միանշանակ այո, որովհետև դա «ՍԱՍ» սուպերմարկետի դիմացներ, իսկ այնտեղ լուսավորությունը առկա է»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեզ որ հայհոյում էին Դուք ի՞նչ էիք ասում, Դուք էլ էիք հայհոյում, թե ուղղակի ասում էիք չհայհոյեր, Տուժողը պատասպանեց. «մինչև Կարենի մոտենալը փորձել եմ շտկել, քանի որ մեզ հետ տղամարդ կար և չէի ուզում վիճաբանություն լիներ տղամարդը տղամարդու հետ, սկզբում փորձել եմ կոպիտ կերպով, բայց բացատրել, որ մեզանից հեռու մնա, հայհոյանքներ չեմ տվել, բայց գոնե չեմ ժպտացել, կոպիտ պատասխանել եմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ասեցիք չգիտեմ հայհոյանքներ է լսել, թե հայելու մեջից է տեսել Ձեր ընկերը, հայհոյանքներն այնքան բարձր էին, որ կարող էր հայհոյանքները լսել ու գալ, Տուժողը պատասխանեց. «հայհոյանքները շատ բարձր չէին, բայց հաշվի առնելով, որ գիշեր էր և այդտեղ միայն մենք էինք, շատ բարձր չէր, որ շենքի բնակիչները լսեին, բայց ցածր էլ չէր, ես ենթադրում եմ, որ լսելի էր, բայց իր փոխարեն չեմ կարող պատասխանել»:
Մեղադրողի հարցին, թե ի վերջո բարձր էին, թե՝ ոչ, Տուժողը պատասխանեց. «միջին բարձրության»:
Մեղադրողի հարցին, թե այդ ժամանակ այլ անձինք միջամտել են, Տուժողը պատասխանեց. «այո, այդ ժամանակ երկու երիտասարդներ, որոնք ի սկզբանե մեզ օգնել են շան հետ կապված մոտեցել են, բայց չգիտեմ խանութից են դուրս եկել, թե անցորդ են եղել»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ այլ մարդիկ, Տուժողը պատասխանեց. «այլ անձինք եղել են, որ տաքսիով մոտեցել են մտել են խանութ, բայց ոչ մեկ չի կանգնել»:
Մեղադրողի հարցին, թե այդ Ձեր հետի տղամարդը եկավ մոտեցավ Ձեզ, այդ ժամանակ դադարեց հայհոյանքները, Տուժողը պատասխանեց. «այդ ժամանակ Կարենը փորձեց պարզել թե ինչ է տեղի ունենում, Մինաս Տոնոյանը փորձում էր բացատրել, որ ոչ մի բան չկա կարևոր, ես այդ ժամանակ Կարենին փորձեցի բացատրել, որ պետք չի խառնվել, մենք գնանք մեր գործով, Մինասը այդ ժամանակ նորից բորբոքվեց և եղել է մի քանի հայհոյանքներ, դա մեքենայի կողքն է եղել արդեն»:
Մեղադրողի հարցին, թե այն ժամանակ երբ Մինասը փորձում էր Կարենին բացատրել, որ ոչ մի բան չկա ավելորդ, կարողացավ բացատրել, որ Ձեզ խնդրել է օգնել, Դուք մերժել եք, ապա հաջորդել է հայհոյանքներ, Տուժողը պատասխանեց. «չէ չկարողացավ բացատրել»:
Մեղադրողի հարցին, թե զենքի հետ կապված կմանրամասնեք մի փոքր, ով կար այդտեղ զենքի կիրառման ժամանակ, Տուժողը պատասխանեց. «զենքի կիրառման ժամանակ ներկա ենք եղել ես, Կարենը, Հասմիկը և Մինասը: Երբ որ մենք մեքենայի կողքը կանգնած էինք, վարորդի դուռը բացել, ինքը դռանը հենված էր, փորձեցինք իրան բացատրել, որ այդ ամեն ինչին վերջա պետք դնել, որովհետև մենք գնալ չէինք կարող այդտեղից, քանի որ մարդ ենք սպասում այդ ժամանակ ինքը նորից ինչ–որ ագրեսիա ցուցաբերեց, թե ինքը ոչ մի վատ բան չի արել, ես պատմություն եմ սարքել, ես ուղղակի այդ պահին հեռախոսս հանեցի, որ ոստիկանություն զանգեմ, իրեն ասել էի, որ հիմա հեռախոսս կհանեմ ու ոստիկանություն կկանչեմ, այդ պահին ինքը զենքը հանեց »:
Մեղադրողի հարցին, թե զենքով հարվածեց Ձեր ո՞ր մասին, Տուժողը պատասխանեց. «աջ ձեռքիս դաստակին»:
Մեղադրողի հարցին, թե երբ որ հարվածեց Դուք ցավ զգացի՞ք, Տուժողը պատասխանեց. «այդ պահին ցավ չեմ զգացել, քանի որ զենքը տեսնելուց հետո ես արդեն այն վիճակում էի գտնվում, որ ուզում էի շուտ այդ ամեն ինչը վերջանար, այդ պահին ծանր ցավ չեմ զգացել»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ Ձեր ընկերուհին և Կարենը ինչ արեցին, որ զենքը տեսան, Տուժողը պատասխանեց. «Կարենը բղավեց, թե զենքդ այն կողմ տար, իսկ Հասմիկը առանձնապես ոչ մի բան»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ Մինաս Տոնոյանը ինչ էր անում, ինչպես արձագանքեց, Տուժողը պատասխանեց. «երբ Կարենը ասեց զենքդ այն կողմ տար, ես էլ այդ պահին ասեցի անմիջապես հիմա ոստիկանություն եմ կանչելու, այս ամենին պետք է վերջ տալ, Մինասն ասեց, որ ինքը ոչ մի բան չի արել, ոչ մեկից վախենալու ոչինչ չունի»:
Մեղադրողի հարցին, թե ակնհայտ երևում էր, որ խմած է, Տուժողը պատասխանեց. «համ երևում էր, համ հոտից էր զգացվում»:
Մեղադրողի հարցին, թե ոչինչ չպատճառաբանեց ինչի համար էր այդպես պահում իրեն, հոգեբանորեն նեղված էր, թե ինչ–որ բան էր եղել, Տուժողը պատասխանեց. «այդ կարգի խոսակցություններ չեմ հիշում»:
Մեղադրողի հարցին, թե ասեցիք, որ բացի այդ երկու անձանցից ոչ մեկ չի միջամտել, Տուժողը պատասխանեց. «չէ միջամտել են ևս երկու երիտասարդներ, բացի իրանցից ևս մեկ մարդ»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ այդ երիտասարդները հայհոյանքների վրա են դուրս եկել Ձեր կարծիքով, Տուժողը պատասխանեց. «չէ ենթադրում եմ, որ մեր ձայների վրա են դուրս եկել, քանի որ երբ մենք բոլորս իրա մեքենայի մոտից գնացինք ավելի հեռու դեպի խանութ, թե՛ հայհոյանքների, թե՛ մեր ձայների վրա, ենթադրում եմ այդ ժամանակ են դուրս եկել»:
Մեղադրողի հարցին, թե ընդհանուր Դուք այդ դեպքից որևէ մարմնական վնասվածք ստացել եք, Տուժողը պատասխանեց. «միայն ձեռքիս վնասվածքը»:
Մեղադրողի հարցին, թե դրա ապաքինման հետ կապված նյութական միջոցների պահանջ ունեք, Տուժողը պատասխանեց. «ոչ ես ոչ մի բան չեմ արել, ժամանակի ընթացքում ամեն ինչ անցել է»:
Մեղադրողի հարցին, թե բողոք ունե՞ք Մինաս Տոնոյանի հանդեպ, Տուժողը պատասխանեց. «բողոք ունեի, այն ժամանակ ներկայացրել եմ, սակայն այս պահին երկար ժամանակ անցնելով իր պատիժը ստացավ արդեն, բողոք այս պահի դրությամբ չունեմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ինչ պատիժ է ստացել, կասեք, Տուժողը պատասխանեց. «քանի ամիսա ինքը այս քաշքշուկների մեջ է»:
Պաշտպանի հարցին, թե Ձեր և Մինաս Տոնոյանի միջև վիճաբանությունը ինչի՞ց սկսեց, Տուժողը պատասխանեց «իմ ու Մինաս Տոնոյանի միջև վիճաբանությունը սկսեց, երբ առաջարկ էր արել»:
Պաշտպանի հարցին, թե այդ առաջարկը կոնկրետ ինչպե՞ս արտահայտվեց, Տուժողը պատասխանեց. «ինձ կանչում էր ինձ համար ոչ հաճելի տոնով բանալի ման գալու իրա մեքենայում»:
Պաշտպանի հարցին, թե այդ բանալի ման գալու առաջարկը առաջարկ էք ընկալել, Տուժողը պատասխանեց. «ըստ իր տոնի ես այդպես եմ հասկացել, հետո նրանից զգացվում էր, որ խմած է, հետո գիշերվա ժամը 3-ին միայն դա կարող է նշանակել»:
Պաշտպանի հարցին, թե հիշում եք կոնկրետ ի՞նչ ասեց Ձեզ, Տուժողը պատասխանեց. «մեքենայի մոտ ասեց արի բանալի ման գանք», ըտենց ինչ–որ բաներ, խմած էր, հստակ չեմ կարող ասել ինչ ասեց, մեքենայի դուռը բաց էր, կարողա իրոք բանալի էր ման գալիս, հստակ չեմ կարող ասել, ես մերժել եմ իրան, հանգիստ ձևով ասեցի, որ ոչ, մի անգամ որ կրկնեց, նոր կոպտեցի իրեն, զբաղված էի այլ բանով, ինքս էլ ձեռքիցս արյուն էր գնում, ուրիշ հոգսեր ունեի այդ պահին, իրեն կոպտեցի և դրանից հետո արդեն մեր միջև սկսեց վիճաբանությունը»:
Պաշտպանի հարցին, թե Դուք Ձեր ցուցմունքում նշեցիք, որ Մինաս Տոնոյանը ատրճանակը ավտոմեքենայից հանեց այն ժամանակ երբ Դուք մոտեցաք նրան, ինչի համար էիք մոտենում նրան, կարող եք ասել, Տուժողը պատասխանեց. «Որովհետև սկզբից հեռվից փորձում էինք կոնֆլիկտը դադարեցնել, հետո ես, Հասմիկը, Կարենը մոտեցանք, ինչպես արդեն նշեցի իր մեքենան իմ մեքենայի մոտ էր կանգնած, մոտեցանք, որպեսզի այդ ամբողջ փողոցով հարց չպարզաբանենք, մենք դեպի իրեն ենք մոտեցել, այդ ժամանակ զենքը հանել է մեքենայի կողքից»:
Պաշտպանի հարցին, թե Դուք ինչ հեռավորության վրա էիք գտնվում, Տուժողը պատասխանեց. «մինչև մոտենալը 2.5-3 մետր հեռավորության վրա, հետո մոտենալուց հետո ավելի մոտիկ, մոտ 1 մետր»:
Պաշտպանի հարցին, թե այդ հեռավորության վրա նրան ինչ–որ պետք է չէիք կարող ասել, Տուժողը պատասխանեց. «կարող էինք ասել, բայց ինչքան մոտիկ իմ կարծիքով այնքան ավելի հասկանալի կարող էր լինել, որովհետև բացարձակ մեզ չէր ուզում լսել, մենք էլ ցանկություն չունեինք այդ ժամին բղավեինք»:
Պաշտպանի հարցին, թե Դուք Ձեր ցուցմունքում նշեցիք, որ Ձեր մոտենալուց հետո նա ավելի ագրեսիվացավ, ի՞նչ նկատի ունեիք, Տուժողը պատասխանեց. «երբ որ մինչև մեր մոտենալը ինքն ուղղակի դռանը հենված էր, երբ մենք մոտեցանք ինքը սկսեց անկանոն շարժումներ անել, սկսեց ձեռքով ինչ–որ բաներ անել, հետո ես հեռախոսս հանեցի որպեսզի իրեն ասեմ, որ արդեն ոստիկանություն ենք կանչելու, որովհետև հասկացա, որ ադեկվատ ոչ մի բան չենք հասկանալու, երբ որ ես արդեն ցուցադրական հեռախոսս հանեցի, այդ ժամանակ զենքը հանեց ու զենքով խփեց ձեռքիս, հեռախոսս էլ ավտոմեքենայի մեջ»:
Պաշտպանի հարցին, թե այդ զենքով բացի Ձեր ձեռքին հավածելուց ուրիշ ինչ կարող էր անել Մինաս Տոնոյանը, Տուժողը պատասխանեց. «առաջին երկու երեք րոպեն ձեռքերով խոսում էր ուղղակի, դրանից հետո զենքը որ հանեց, սկսեց զենքով անկանոն շարժումներ անել»:
Պաշտպանի հարցին, թե զենքով սպառնալիք եղել է Ձեզ, Տուժողը պատասխանեց. «զենքը ուղղակի ձեռքինա եղել, սպառնալիք եղել է այն, որ ուղղակի ատրճանակ կա, բայց ոչ մի բացահայտ սպառնալիք այդ պահին չի եղել, միայն ձեռքիս հարվածն է եղել»:
Պաշտպանի հարցին, թե վերցրեցիք Ձեր հեռախոսը, Տուժողը պատասխանեց. «մեքենայի միջից ես հանել եմ»:
Պաշտպանի հարցին, թե թողեց, որ վերցնեք, Տուժողը պատասխանեց. «սկզբից չէր թողնում, ես ուզում էի մեքենային ավելի մոտենայի որ վերցնեի, ինձ թվումա այդ պահին մենակ ես էի ֆիքսել, որ ընկելա, հետո այդ պահին Կարենն ասեց հեռախոսդ տուր, ինքը քայլեց Կարենի մոտ, ես այդ պահին դուռը բացեցի հեռախոսս վերցրեցի»:
Պաշտպանի հարցին, թե ասում էր, թե ինչ եմ արել, որ զանգում եք ոստիկանություն, նման արտահայտություն անում էր, Տուժողը պատասխանեց. «նման արտահայտություն մեկ-երկու անգամ եղել է. «ինչ է եղել որ, ինչու եք պատմություն սարքում որ, ինչ եմ արել, ում ուզում եք զանգեք, ես ոչ մի վատ բան չեմ արել»»:
Պաշտպանի հարցին, թե հետո ի՞նչ եղավ, Տուժողը պատասխանեց. «դրանից հետո արդեն մեքենայի մոտից դեպի խանութն ենք անցել, երիտասարդներն են դուրս եկել, փորձում էին միջամտել հանգստացնել բոլորիս, հետո միասին բանալի են ման եկել իր ավտոմեքենայի մեջ, որ ոստիկանությունը արդեն մոտենում էր, մենք մեր մեքենայի մոտ կանգնած էինք, իրենք մեքենայի մեջ բան էին ման գալիս, տղան ասեց, որ բանալին է իրոք կորցրել, դրանից հետո արդեն ոստիկանությունն է մոտեցել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Պաշտպանի հարցին, Դուք նշեցիք, որ ինքը մի քանի անգամ ասել է, թե բան չի արել, բան չէր արել ըստ Ձեզ, Տուժողը պատասխանեց. «միանշանակ ճիշտ չէր ասում, որովհետև բան եղել էր»:
Մեղադրողի հարցին, թե բանալու հետ կապված նման առաջարկ եղել է, Տուժողը պատասխանեց. «այո եղել է»:
Մեղադրողի հարցին, թե ինչու նախաքննության ընթացքում այդ մասին չեք հայտնել, Տուժողը պատասխանեց. «ինձ նման հարց չեն տվել բանալու հետ կապված»։
Մեղադրողի հարցին, թե եթե Դուք նշում եք, որ առաջարկ է եղել, նախաքննության մարմինը պետք է գուշակեր, որ այդ առաջարկությունն եղել է բանալու հետ կապված, Տուժողը պատասխանեց. «ինձ նման հարց չի տրվել, ես էլ չեմ ասել, եթե նախաքննության մարմինն իր աշխատանքն այդպես է կատարում և կոնկրետ հարց չի տրվել, ես այդ պահին կոնկրետ չեմ պատասխանել, կարծում եմ ոչ մի վատ բան չեմ արել»:
Մեղադրողի հարցին, թե զենքի հետ կապված Դուք ասացիք, որ ոչ մի սպառնալիք չի եղել, ուղղակի հանել էր զենքը, որ ցույց տար թե ինչպիսի զենք ունի, Տուժողը պատասխանեց. «ոչ ես ասեցի, որ զենքով խփել է իմ ձեռքին, որի հետևանքով հեռախոսս ընկել է»:
Մեղադրողի հարցին, թե դա սպառնալիք էք դիտում, Տուժողը պատասխանեց. «դա դիտում եմ, որ ահաբեկված ենք եղել, բայց սպառնալիք եղել է, հետո ինքը զենքով չի սպառնացել էլ հարվածից հետո»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ որ պահին է եղել և ինչպես է դրսևորվել, Տուժողը պատասխանեց. «դրսևորվել է նրանով, որ երբ ես այդ պահին հեռախոսս հանել եմ, որ ահազանգեմ 1-02, այդ ժամանակ զենքով խփել է»:
Տուժողի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների մեջ էական հակասություն առկա լինելու պատճառով Մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել Տուժողի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, որը բավարարվեց Դատարանի կողմից։
Այսպես, տուժող Գոհար Մանուշակյանի` 2016 թվականի հոկտեմբերի 12–ի հարցաքննության արձանագրության համաձայն. «Շուրջ 8 տարի է, ինչ ես հանդիսանում եմ «Դինգո թիմ» Հ/Կ-ի կամավոր անդամ և զբաղվում եմ անօթևան կենդանիների պաշտպանությամբ և առաջին օգնությամբ: Մենք Հ/Կ-ի պաշտոնական կայք էջից տեղեկացել ենք, որ 24.09.2016 թվականին Կոմիտասի ՍԱՍ հանրախանութի մոտ վրաերթի են ենթարկել անօթևան շան: Ես ժամը 03:00-ին ՀԿ-ի անդամ Հասմիկ Խաչատրյանից զանգ ստացա և մենք գնացինք այնտեղ: Կենդանին ագրեսիվ էր, այն իմ ձախ ձեռքը կծել է: Ես այդ պատճառով զանգահարել եմ ՀԿ-ի այլ անդամի, որ գա և հատուկ սարքերով մեզ օգնի: Այդ ընթացքում երկու երիտասարդ տղաներ նույնպես կանգնած էին շան կողքին և փորձում էին մեզ օգնել: Նրանք հետո գնացին դեպի ՍԱՍ և մտան ներս: Ես էլ Հասմիկի հետ քայլեցի դեպի մեքենաս, որ բեռնախցիկը փակեմ: Այդ ժամանակ ինձ դիմեց հարբած մի քաղաքացի և սկսեց ինձ ու Հասմիկին անվայել, լկտի առաջարկներ անել և հայհոյել: Մենք նրան ասացինք, որ հեռու մնա և հանգիստ թողնի մեզ, սակայն նա ավելի էր բորբոքվում: Այդ ժամանակ նաև մոտեցավ Հասմիկի ամուսինը` Կարենը: Այդ մարդը սկսեց վիրավորել նաև Կարենին: Նա լկտի ձևով էր խոսում, և ես զանգահարեցի ոստիկանություն: Նա այդ պահին ասաց, թե մենք գիտենք` ինքը ով է: Մենք ինչ ուզում ենք, ում ուզում ենք ասենք, ինքը պրոբլեմ չունի: Այդ ընթացքում, երբ ես բջջային հեռախոսով զանգում էի ոստիկանություն, նա ձեռքի սև ատրճանակով` կոթով, մի անգամ հարվածեց աջ ձեռքիս, և բջջային հեռախոսս ընկավ իր մեքենայի մեջ: Նա իր սև գույնի BMW 21ST222 պ/հ-ի մեքենայի դռանն էր հենված, և այդ պատճառով ընկավ իր մեքենայի մեջ: Նա զենքը հանել էր հենց նույն մեքենայի դռան դարակից: Նա փակեց իր մեքենայի դուռը և ձեռքի ատրճանակը ուղղելով դեպի դեմքս` հայհոյեց ինձ, իսկ ես պահանջեցի, որ հեռախոսս տա: Նա հայհոյանքով հրաժարվեց, ու մեզ մոտեցած Կարենը նույնպես նրան հանգիստ տոնով ասաց, որ հեռախոսը տա, սակայն նա նաև զենքը աջ ու ձախ էր անում` պահելով Հասմիկի և Կարենի վրա: Ես այդ ընթացքում բացեցի նրա մեքենայի դուռը և հեռախոսս վերցրեցի: Վերցնելով ես անմիջապես ժամը 03:35-ի սահմաններում ահազանգեցի ոստիկանություն, իսկ նա դեռ ձեռքի զենքը ճոճում և ահաբեկում էր մեզ: Այդ պահին ՍԱՍ-ից դուրս եկան նաև վերը նշված 2 տղաները, ովքեր մինչ այդ մեր կողքին կանգնած էին, և ես հասկացա, որ նրանք այդ անձնավորությանը ճանաչում են: Նրանք մեզ ասացին, որ հանգիստ թողնենք նրան, իսկ նա ինձ հայհոյում էր: Այդ տղաներից մեկը, երբ լսեց, որ ես կրկին ոստիկանություն եմ զանգել և պահանջում եմ, որ մեզ մարդ մոտենա, նրա ձեռքից վերցրեց ատրճանակը և փորձում էր այն տանել: Ես նրաց ասացի, որ չտանեն զենքը և նշված երիտասարդներից մեկը ցույց տվեց մի փաստաթուղթ` ասելով, որ զենքը իրենցն է: Երբ եկան ոստիկանության աշխատակիցները, այդ Մինաս Տոնոյանին տարան մի կողմ և սկսեցին հետը զրուցել, սակայն ես չլսեցի, թե ինչ են խոսում: Ես կրկին զանգահարեցի ոստիկանություն, որ նա չխուսափի: Միջադեպը սկզբից մինչ վերջ տևել է մոտ 20-25 րոպե: Մասնակցել ենք այդքանով, իսկ պատահական անցորդները ոչ խառնվել են միջադեպին, ոչ էլ ուշադրություն էին դարձնում: Բացի նշված անձից, ոչ-ոք չի հայհոյել և որևէ մեկին չի խփել: Միայն նա է ձեռքով մի անգամ հարվածել աջ այտիս, որից վնասվածք չեմ ստացել, իսկ հետո, ինչպես ասացի, նա իր մեքենայի մոտ ձեռքին առկա սև ատրճանակի կոթով մեկ անգամ հարվածել է աջ ձեռքիս, որ հեռախոսս գցի: Նա նաև հարբած ճոճում էր ձեռքի ատրճանակը և սպառնալիքներ հնչեցնում բոլորիս հասցեին: Մենք սպառնալիքները իրական ենք ընդունել, քանի որ նրա մոտ զենք կար, և անձամբ ես մտածում էի, որ նա կարող է դրանով ինձ վնասել, քանի որ դեմիս վրա էր պահում: Այդ տղամարդու մեքենայի կողքին կայանված էին նաև իմ «Նիսսան Տիդա» մակնիշի 13LZ013 պ/հ-ի ավտոմեքենան և Հասմիկի ամուսնու` Կարենի «Հոնդա Ֆիատ» մակնիշի 34ZM818 պ/հ-ի մեքենան: Այդ անձի հարվածներից ես ստացել եմ մարմնական վնասվածք, որը չափազանց ցավոտ էր:
Հարց: Միջադեպի ընթացքում Մ. Տոնոյանը Ձեր ընկերուհուն՝ Հասմիկին, կամ նրա ամուսնուն՝ Կարենին, հարվածել կամ հայհոյել է, թե` ոչ։
Պատասխան: Ոչ, նա այլ անձանց չի հարվածել, միայն 2 անգամ ինձ է հարվածել՝ մի անգամ ձեռքով այտիս, մյուսը` զենքով աջ ձեռքիս: Նա միայն անիմաստ ճոճում էր զենքը և այդ ընթացքում նաև այն ուղղում էր Դեպի Հասմիկի և Կարենի կողմը: Միջադեպի ընթացքում այլ անձինք որևէ մեկին չեն հարվածել: Նա հարբած էր ու տեղի- անտեղի բոլորիս էլ սեռական բնույթի հայհոյանք էր տալիս։
Հարց: Որքան է տևել միջադեպը, սեռական բնույթի հայհոյանքներից այլ անձինք վրդովվել կամ խառնվել, անցորդների անդորրը խաթարվում էր դրանից:
Պատասխան: Միջադեպը մի 20-25 րոպե տևած կլինի, Նա ինձ ու Հասմիկին էր հայհոյում ու սեռական անպարկեշտ առաջարկներ էր անում: Կարծում եմ, որ անցորդներին տհաճ էր նրա պահվածքը, սակայն նրանք անցնում էին ու չէին խառնվում: Միայն 2 տղաներն են փորձել` նրան հանգստացնել: Բայց նրանք այդ մարդուն ճանաչում էին: Այլ անձինք չեն խառնվել:
Հարց: Դուք միջադեպի ընթացքում փոխադարձ վիճաբանության մեջ մտել եք Մ. Տոնոյանի հետ: Ինչ եք կարծում, նա ինչից էր վրդովվել և այդպիսի բաներ արել:
Պատասխան: Նա սկզբում անպարկեշտ, սեռական առաջարկ արեց ինձ, որին էլ ես բնականաբար կոպիտ պատասխանեցի, իսկ նա դրանից սկսեց բորբոքվել ու հայհոյել, իսկ հետո, որ տեսավ ոստիկանություն եմ զանգում, հարվածեց: Նա հարբած էր ու ոչ ադեկվատ: Կարծում եմ, որ նա իրեն ինչ-որ մեծ դեմքի տեղ է դրել և մերժվելուց է կատաղել ու սկսել իրեն լկտի պահել ու հարվածել ինձ։
Ցուցմունքս համակարգչի միջոցով արձանագրվեց քննիչի կողմից, գրված է իմ պատմածով և բառերով, կարդացի ճիշտ է։ Գ.Մանուշակյան» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 59–63):
Մեղադրողի հարցին, թե լսեցիք ինչ առաջարկությունների մասին է խոսքը գնացել, ով է հայհոյել, լսեցիք, Տուժողը պատասխանեց. «լսեցի»:
Մեղադրողի հարցին, թե ըստ Ձեզ լկտի, ոչ պարկեշտ առաջարկություններ էր արել, թե բանալի ման գալու կիսապարկեշտ առաջարկություն, Տուժողը պատասխանեց. «ըստ ինձ արի մեքենայումս բանալի ման գանք, գիշերվա ժամը երեքին խմած տղամարդու կողմից ես համարում եմ ինչ–որ առաջարկ»։
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք ցուցմունք եք տվել, որ տեղի ու անտեղի բոլորիս հայհոյանքներ էր տալիս, նշեք խնդրեմ տեղին որն է, անտեղին որն է, Տուժողը պատասխանեց. «երբ որ ես շատ կոպիտ կերպով իրեն պատասխանեցի, ինքը շատ վրդովեց դրանից, կարծում եմ ես չպիտի դա ասեի, բայց ես շատ էի վրդոված, ոչ թե տեղին է հայհոյել, այլ ինքը շատ համարժեք պատասխան տվեց իմ ասածին ինձ, բայց ես էլ դա նրան ասել էի այն ժամանակ, երբ ինքը այդքան ժամանակում ինձ ասել էր դրանից հետո»:
Պաշտպանի հարցին, թե Դուք նախաքննության ժամանակ այսպիսի ցուցմունք եք գրել. «ձեռքի զենքը ճոճում էր ու ահաբեկում էր մեզ», խնդրում եմ կոնկրետացրեք ինչպես էր ձեռքի զենքը ճոճում և ինչից եք ահաբեկվել, Տուժողը պատասխանեց. «ձեռքիցս խփելուց հետո մի քանի րոպե անկանոն շարժումներ էր անում զենքը ձեռքին, իսկ մենք կանգնած ենք եղել իր դիմաց, այդ ժամանակ կոնկրետ ես ահաբեկված եմ եղել, քանի որ իմ վրա ամեն օր զենք չեն պահում»:
Պաշտպանի հարցին, այսինքն կարելի է հասկանալ, որ քանի որ նրա ձեռքին արդեն առկա էր զենք, Դուք դրանից արդեն իսկ ահաբեկված եք եղել, քանի որ Ձեր վրա ամեն օր զենք չեն պահում, Տուժողը պատասխանեց. «միանշանակ այո»:
Նախագահող դատավորի հարցին, թե ինչո՞վ են պայմանավորված Ձեր նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների միջև առկա հակասությունները, Տուժողը պատասխանեց. «այն ժամանակ կոնկրետացած երևի չեմ ասել, այդտեղ հակասություն չկա, հիմա շատ բաներ ավելի կոնկրետացնում եմ, այն ժամանակ այդ հարցը չեն տվել, չեմ ասել, չեմ մտացել, որ դա կանխորոշող պիտի լինի»:
Նախագահող դատավորի հարցին, թե ինչ էր հայհոյում, Տուժողը պատասխանեց. «հիշում եմ ինչ է հայհոյել, բայց դաստիարակությունս թույլ չի տա արտահայտել հայհոյանքները»:
Այնուհետև, վկա Հասմիկ Խաչատրյանը տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունքը. «կոնկրետ օրը չեմ հիշում, բայց աշնանն էր, սեպտեմբեր ամսին, աշխատանքս ավարտելուց հետո «Բինգո» էջում հայտարարություն տեսա տեղադրված, դա կենդանիների պաշտպանության կազմակերպություն է, որ մեքենայի տակ շուն են գցել, շունը գտնվում է արնաշաղախ վիճակում, որոշեցինք հասնենք շանը օգնության, գնացինք այնտեղ, շունը իրոք այնտեղ էր վնասված, ինքը մի քիչ ագրեսիվ էր, զանգեցի Գոհարին՝ ընկերուհուս, որ ինքը գա փորձենք միասին շանը բռնել: Մի քիչ հետո ինքը հասավ տեղ: Գոհարը եկավ, փորձեցինք բռնել շանը, նույնիսկ շունը կծեց Գոհարի ձեռքը: Տեսանք, որ չենք կարողանում բռնել շանը, Գոհարը որոշեց զանգել ընկերներից մեկին, որ կարող էր սարքի միջոցով բռնել շանը, որ նստեցնեինք մեքենան: Մինչև այդ մեր ընկերը կգար, ամուսինս նստեց մեքենան, ես շատ մոտ էի կանգնած, Գոհարը փորձում էր մեքենայի բեռնախցիկը փակել, որը վնասվել էր և չէր փակվում: Մի որոշ ժամանակ հետո նկատեցի, որ ինչ-որ մեկի հետ Գոհարը լարված խոսում է: Մոտեցա, տեսա այդ պահին իրենց, տեսա, որ ինչ-որ բանա կատարվել, ինչ-որ ոչ պարկեշտ բառեր լսեցի, սկզբից ամբաստանյալի կողմից, հետո նաև Գոհարի, փորձեցի հանգստացնել երկուսին էլ, որովհետև Գոհարը մի քիչ լարված էր այդ խոսակցությունից: Քանի որ այդ տղամարդը խմած էր, մի քիչ դժվար էր լեզու գտնել հետը: Այդ ձայների վրա ամուսինս էլ դուրս եկավ մեքենայից, մոտեցավ մեզ, որ տեսնի ինչ է պատահել, քանի որ ոչ մի բանից տեղյակ չէր, փորձեց իմանալ ինչ է կատարվել, վիճաբանությունը ի՞նչի հետ է կապված: Այնպես ստացվեց, որ մենք երեքով մոտեցանք տղամարդուն, որպեսզի հանգստացնենք իրեն, այդ պահին ինքը մեքենայից ատրճանակ հանեց ու պահեց ձեռքին, ճիշտն ասած իմ ուղղությամբ չէր ուղղված, ավելի շատ ուղղված էր մյուս երկուսի հանդեպ, կոնկրետ ինչ-որ ուղղությամբ էլ չէր, ճոճվում էր ատրճանակը օդում, որ ասեմ հանեց ինչ-որ բան ասեց, չէ, ըտենց չի, ուղղակի, երևի, մարդը վախեցավ, որ երեքով վրա տվեցինք, որովհետև ինչ վերաբերում է մեր վերաբերմունքին, հա չեմ թաքցնի շատ ագրեսիվ էր: Այդ պահին Գոհարը հեռախոսը հանեց, պահեց այդ մարդու ուղղությամբ, ասեց, որ հեսա կզանգի ոստիկանություն, տղամարդը զենքով խփեց հեռախոսին, ավելի ճիշտ ձեռքին, քանի որ հեռախոսը ձեռքում էր, հեռախոսը ընկավ մեքենայի մեջ ու այդ պահին ինքը մեքենայի դուռը փակեց, որպեսզի Գոհարը չզանգի ոստիկանություն, ասեց. «ինչ եմ արել, որ զանգեք ոստիկանություն»: Այդ պահին ուզեցինք շեղենք իրան Գոհարից, քայլեցինք առաջ, ինքը մեր հետ քայլեց, Գոհարը այդ ընթացքում բացեց մեքենայի դուռը, հեռախոսը հանեց ու զանգեց ոստիկանություն: Հետո արդեն մի քիչ ավելի խախանդ էր իրավիճակը, որովհետև խանութից դուրս եկան այդ երկու տղաները, ովքեր փորձում էին օգնել շան հարցում, իրան տարան մեքենայի մոտ, մեքենայի մեջ փորձեցին ինչ-որ բանալիներ փնտրել, երևի մեքենայի բանալիների մասին էր խոսքը, որովհետև ըտենց խոսակցություն էր գնում, որ բանալիներն են փնտրում, հետո դրանից հետո արդեն ոստիկանությունը եկավ ու ամեն ինչ ավարտվեց»:
Մեղադրողի հարցին, թե կասեք ամենասկզբից Դուք ու՞մ հետ եք գնացել դեպքի վայր շանը օգնություն ցույց տալու համար, վկան պատասխանեց. «ամուսնուս»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ գործով տուժողը, վկան պատասխանեց. «ինքը միացավ մի քանի րոպե հետո»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր ամուսինը սկզբից չի իջել մեքենայից, ինչից հետո իջավ, վկան պատասխանեց. «վիճաբանության ձայներ լսեց դուրս եկավ, վիճաբանությունը տեղի էր ունենում մեր երկուսի ու Մինաս Տոնոյանի միջև»:
Մեղադրողի հարցին, թե ի՞նչ գործ ուներ Մինաս Տոնոյանը Ձեր հետ, Դուք ձեր աշխատանքն էիք կատարում, ինչի՞ց սկսեց վիճաբանությունը, վկան պատասխանեց. «ես չգիտեմ ինչից է սկսել, քանի որ հեռու էի կանգնած, սակայն երբ լսեցի լարված խոսակցությունը, մոտեցա Գոհարին, Գոհարն ասեց, որ ինչ-որ անպարկեշտ առաջարկություն է արել, որը իրեն հունից հանել է» :
Մեղադրողի հարցին, թե ի՞նչ ի նկատի ունեք անպարկեշտ արտահայտություն ասելով, կոպիտ է խոսել, թե՞ հայհոյանք է տվել, վկան պատասխանեց. «հետո ոստիկանության գալուց հետո Գոհարը ասեց, որ ինչ-որ ասել է արի մեքենայիս մեջ բանալի ման գանք» :
Մեղադրողի հարցին, թե բանալի ման գալը անպարկեշտ արտահայտություն է, վկան պատասխանեց. «Դե ինձ թվում է, որ նորմալ չի գիշերվա ժամը 3-ին բանալի ման գալու առաջարկ անելը»:
Մեղադրողի հարցին, թե հայհոյանքներ լսել եք, վկան պատասխանեց. «հայհոյանքներ լսել եմ» :
Մեղադրողի հարցին, թե ում կողմից եք լսել, վկան պատասխանեց. «Մինաս Տոնոյանի կողմից լսել եմ, իսկ Գոհարի կողմից ոչ թե հայհոյանք, բայց շատ կոպիտ պատասխաններ լսել եմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե հայհոյանքներ ու բարձր աղմուկն էր պատճառը, որ Ձեր ամուսինը մոտեցավ Ձեզ, վկան պատասխանեց. «այո» :
Մեղադրողի հարցին, թե որ մոտեցավ Ձեզ, ատրճանակը արդեն հանվել էր, թե՝ ոչ, վկան պատասխանեց. «այդ ժամանակ չէր հանվել, հանվեց այն պահին, երբ մենք երեքով մոտեցանք իրեն»:
Մեղադրողի հարցին, թե որ հանեց ի՞նչ ասաց և ու՞մ ուղղությամբ պահեց, վկան պատասխանեց. «պահեց ամուսնուս ու Գոհարի ուղղությամբ, նույն հայհոյանքները, առանձնապես ոչինչ ուրիշ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ինչպես ստացվեց, որ Տուժողի ձեռքը վնասվել էր, Դուք էլ Ձեր ցուցմունքում նշեցիք այդ մասին, վկան պատասխանեց. «ինչքանով ես տեղյակ եմ մինչ այդ դեպքը ձեռքը կոտրված չէր եղել, հետևաբար տրամաբանորեն վիճաբանությունից է եղել, ես տեսել եմ, որ հարված եղել է ձեռքին» :
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք նշեցիք, որ երկու տղամարդիկ, տղաներ նույնպես եկան, խառնվեցին, իրենք ի՞նչի եկան, աղմուկն էր ստիպում, վկան պատասխանեց. «չգիտեմ ինչից դուրս եկան, աղմուկից չէր երևի, ավելի շատ ինձ թվաց, որ ծանոթ են, որովհետև դուրս եկան խանութից, մոտեցան Մինասին»:
Մեղադրողի հարցին, թե զենքի կոթով մեկ անգամ Գոհար Մանուշակյանի աջ ձեռքին հարվածելուց և հեռախոսը ձեռքից գցելուց հետո ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է տուժողի դեմքին, թե՝ ոչ, վկան պատասխանեց. «հա, այդ ժամանակ արդեն զենք չի եղել» :
Պաշտպան Ա. Քալաշյանի հարցին, թե որ նկարագրեցիք, որ Ձեր մոտենալու պահին ատրճանակը հանեց դրանով էլ մեկ անգամ հարվածեց տուժողի ձեռքին, բացի դրանից ատրճանակով ուրիշ գործողություն կատարել է, թե՝ոչ, վկան պատասխանեց. «չէ, գործողություն չի կատարել, ուղղակի զենքով թափահարել է օդում, երկար ժամանակ զենքը ձեռքը չի եղել»:
Պաշտպան Ա. Քալաշյանի հարցին, թե իսկ թափահարելու իմաստը, ո՞րն էր, վկան պատասխանեց. «ուղղակի թափահարում էր, բայց որ ինչ–որ մեկին ուղղված լիներ զենքը, այդպես չէր»:
Պաշտպան Ա. Քալաշյանի հարցին, թե դրանով սպառնալիք տալ եղել է, վկան պատասխանեց. «չէ չի եղել» :
Մեղադրողի հարցին, թե սպառնալիքներ չեն եղել, վկան պատասխանեց. «չէ» :
Մեղադրողի հարցին, թե ինչու էք նախաքննության ընթացքում հայտնել, որ եղել են, վկան պատասխանեց. «գիտեք ինչ, զենքը մարդու ձեռքին տեսնելը իմ կարծիքով արդեն սպառնալիք է»:
Մեղադրողի հարցին, թե զենքը, որ տեսաք վախի, տագնապի զգացում չառաջացավ, վկան պատասխանեց. «ապրեցի վախ, բայց ես մեծացել եմ ընենց ընտանիքում, որ զենքը անընդհատ տեսել եմ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ասում էիք հայհոյանքներ հնչել են, ո՞ւմ կողմից են հնչեցվել, վկան պատասխանեց. «երկուսի՝ Մինաս Տոնոյանի կողմից էլ, Գոհարի կողմից էլ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Գոհարի կողմից էլ են հնչեցվել հայհոյանքներ, վկան պատասխանեց. «Գոհարը շատ կոպիտ ձևով արտահայտվել է» :
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ի՞նչ բնույթի էին Գոհարի կողմից տրվածները, վկան պատասխանեց. «դաստիարակությունս թույլ չի տալիս հիմա արտահայտելու այդ ամենը»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ի՞նչ բնույթի էին, մոտավորապես ինչի՞ն էին վերաբերվում, վկան պատասխանեց. «օրինակ, զենքը հիմա կվերցնեմ, համապատասխան վայրդ կմտցնեմ, կոնկրետ, բառացի չեմ կարող ասել» :
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե դրա արդյունքում Մինաս Տոնոյանը ի՞նչ արեց, վկան պատասխանեց. «պատասխանեց համապատասխան արտահայտությունով» :
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք նշում եք, որ տեղին պատասխան էր տալիս Մինաս Տոնոյանը, ի՞նչ էր պատասխանում տեղին, վկան պատասխանեց. «համարյա նմանատիպ ինչ-որ բաներ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե տեղինը ո՞րն էր, ես ուզում եմ հասկանալ Ձեր արժեքային համակարգը, Ձեր ասածը, որպեսզի արդյունքում գնահատական տամ, վկան պատասխանեց. «օրինակ բերանդ փակի այ անբարոյական ու ավելի կոպիտ բառերով, օրինակ` փչացած, ըստ Ձեզ տեղին է, ըստ իս տեղին է»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Ձեր ասած օրինակ փչացածը, տեղին էր Գոհարին, վկան պատասխանեց. «Գոհարին տեղին չէր»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե իրավիճակում ասվածը Գոհարին տեղին էր, վկան պատասխանեց. «երևի, եթե ես էլ ասեի նման բաներ ու ինձ պատասխանեին նման ձևով, երևի ինձ էլ կլիներ տեղին»:
Մեղադրողի հարցին, թե հայհոյանք տվողը եղել է Մինաս Տոնոյանը, մյուսը անպարկեշտ, կոպիտ, ոչ գրական, ոչ ցիվիլ են իրենց պահել, բայց հայհոյանքներ որպես այդպիսին չեն հնչեցրել, ճիշտ եմ հասկանում, վկան պատասխանեց. «ախր ես չեմ հասկանում Դուք հայհոյանքներ ասելով ինչ եք հասկանում»:
Մեղադրողի հարցին, թե հիմա Գոհարն է գնացել հրահրել, թե Մինաս Տոնոյանը, վկան պատասխանեց. «ես խոսակցության սկզբին ներկա չեմ եղել»:
Մեղադրողի հարցին, թե մինչ այժմ ոնց գիտեք, վկան պատասխանեց. «գիտեմ, որ Գոհարը բեռնախցիկը փակելուց է եղել Մինասը ասել է. «արի մեքենայիս մեջ բանալի փնտրենք» ու ըտեղից սկսվել է»:
Մեղադրողի հարցին, թե ի՞նչի քննիչի մոտ չեք հայտնել այդ բանալու պահը, վկան պատասխանեց. «Ինձ ի սկզբանե ասվել է այսպես, որ ինձ արել են անպարկեշտ արտահայտություն, որից ես բորբոքվել եմ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ձեր վիճաբանության ընթացքին որևէ այլ անձ խառնվել է, որը կապ չուներ Ձեզ հետ, վկան պատասխանեց. «չի խառնվել»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք քիչ առաջ ասացիք, որ ինչ-որ երկու հոգի մոտեցան, վկան պատասխանեց. «իրանք մեր վիճաբանությանը չեն խառնվել, իրենք խանութից դուրս են եկել ու մոտեցել են մեքենային, դրանից հետո շփում մեր ու այդ մարդու մեջ չի եղել»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե այդ որ ժամանակահատվածն էր, երբ դուք երեքով գնացիք Մինաս Տոնոյանին ընդառաջ, վկան պատասխանեց. «չէ դա այն ժամանակ էր, երբ արդեն Մ. Տոնոյանի ձեռքը չկար ատրճանակ ու ինքը իմ ու Կարենի՝ ամուսնուս հետևից էր գալիս, Գոհարը մեքենայից հանել էր հեռախոսը ու զանգել էր ոստիկանություն դրանից հետո» :
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե իսկ ինչու էր գալիս ։եր հետևից, վկան պատասխանեց. «մենք կանչում էինք այն կողմ, որպեսզի Գոհարը կարողանար հեռախոսը հանել ավտոյի միջից»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Ձեզ սեռական բնույթի հայհոյանքներ հնչել է, վկան պատասխանեց. «ինձ հետ կապված ոչ մի կոպիտ արտահայտություն, ոչ մի կոպիտ արարք չի եղել, հայհոյանքներ եղել են օդի մեջ, բայց կոնկրետ ինձ ուղղված, որ քեզ եմ ասում, չի եղել» :
Պաշտպան Ա. Քալաշյանի հարցին, թե Ձեր վիճաբանության ընթացքում անցորդներ եղել են, թե՝ ոչ, վկան պատասխանեց. «հա անցորդներ գուցե եղել են, աշխատողներ, բայց ինչ-որ մեկը, որ գա ու ինչ-որ բան ասի չեմ տեսել»։
Այնուհետև, վկա Դավիդ Օվասապյանը տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունքը. «Վկա Դավիդ Օվասափյանը դատարանում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքը եղել է անցած տարի, գիշեր էր, Կոմիտասում, մինչև «Սաս» մտնելը տեսել ենք տուժողին, ինքն էր շան հետ, հիշում եմ այն, որ շունը կծել էր, օգնություն ցուցաբերեցինք տուժողին, հետո մտել ենք «Սաս» սուպերմարկետ տեսել ենք Մինասին, բարևել ենք, ես մտել եմ առևտուր անելու, մի 20 րոպե հետո դուրս եմ եկել, տեսել եմ, որ խոսակցություն է եղել իրենց մեջ, ճիշտ է երկուսն էլ մի քիչ վրդովված էին, բայց ոչ մի ավելորդ բան չի եղել, մոտեցել եմ հաջող անեմ Մինասին, ասել եմ ինչ է եղել, ասեցին բանալին է կորցրել, մութ էր, ես էլ լույս ունեմ մեքենայիս մեջ, գնացել ենք, որ բանալին փնտրենք, մոտը զենքա եղել, հանել է, որ չխանգարի, այդ պահին տուժողը եկել է, ասել է հեսա զենք կա, մի երեք րոպե հետո ոստիկանության աշխատողները եկել են, տարել են բաժին: Ես չեմ հասկացել ինչա ասել, խիա ասել այդ զենքի համար, որ Մինասի վրա կար ատրճանակ մենք այդ մասին բաժնում ենք իմացել»:
Մեղադրողի հարցին, թե դեպքի վայրում Դուք չե՞ք տեսել, որ Մինասը ունի ատրճանակ, վկան պատասխանեց. «չէ չեմ տեսել, ոչ էլ իմացել եմ, որ ինքը ունի ատրճանակ»:
Մեղադրողի հարցին, թե հայհոյանքներ հնչել են, թե՝ ոչ և ում կողմից, վկան պատասխանեց. «հայհոյանք լսել եմ մի երկու, էն էլ կոնկրետ սեռական բնույթի հայհոյանք չի եղել»:
Մեղադրողի հարցին, հայհոյանքը այլ բնույթի էլ է լինում, վկան պատասխանեց. «իմ համար անդաստիարականնել է հայհոյանք, կոնկրետ սեռական բնույթի հայհոյանք չի եղել »:
Մեղադրողի հարցին, թե եթե հայհոյանք չի եղել, ինչի համար եք քննիչի մոտ ցուցմունք տալուց նշել այդ մասին, վկան պատասխանեց. «ես կոնկրետ գրել, կարդալ հայերեն չգիտեմ դրա համար չեմ կարողացել նորմալ իմ մտքերը արտահայտեմ, բայց կոնկրետ սեռական բնույթի հայհոյանք չի եղել »:
Մեղադրողի հարցին, թե բա ի՞նչ բնույթի են եղել հայհոյանքները, վկան պատասխանեց. «կոնկրետ չեմ հիշում ինչ բնույթի»:
Մեղադրողի հարցին, թե տուժողի վնասվածքից տեղյակ ե՞ք, վկան պատասխանեց. «չէ ընդհանրապես տեղյակ չեմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ինչ մակնիշի ավտոմեքենա է Մինաս Տոնոյանի մեքենան, վկան պատասխանեց. «BMW»:
Վկայի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների մեջ էական հակասություն առկա լինելու պատճառով Մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել վկայի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, որը բավարարվեց Դատարանի կողմից։
Այսպես, վկա Դավիդ Օվասապյանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 1–ի հարցաքննության արձանագրության համաձայն. «Ըստ էության ցուցմունք եմ տալիս այն մասին, որ 2016թ.–ի սեպտեմբերի 25–ին` ժամը 03։00–ի սահմաններում, երբ ես և իմ ընկեր Արմեն Արթուրի Թորոսյանը գնացինք Կոմիտաս փողոցի վրա գտնվող «ՍԱՍ» սուպերմարկետ գնումներ կատարելու, մինչև սուպերմարկետ մտնելը տեսանք, որ դրա դիմաց երկու անծանոթ աղջիկ ու մի անծանոթ տղա մի վիրավոր շան օգնություն են ցուցաբերում, և մենք էլ մեր օգնությունն աոաջարկեցինք, իսկ երբ տեսանք, որ այղ շունն այղ աղջիկներից մեկի չեմ հիշում, թե որ ձեռքը կծեց, աոաջարկեցինք նաև նրան օգնություն ցույց տալ, սակայն նրանք հրաժարվեցին, ինչից հետո մենք մտանք սուպերմարկետ գնումներ կատարելու: Մոտ 20 րոպե անց, երբ սուպերմարկետից դուրս եկանք, տեսանք, որ հայհոյում է իմ ծանոթ Մինասը, ում ես ճանաչում եմ որպես մեր թաղամասի բնակիչ: Նա վիճաբանում էր վերը նշված երկու աղջիկների և մի տղայի հետ և նրանց հետ վիճաբանելով հետևում էր նրանց, ես անմիջապես մոտեցա, որ հանդարտեցնեմ նրան: Մինասին, մի կողմ տարա, ուղեկցեցի նրա «BMW» մակնիշի ավտոմեքենայի մոտ ու հարցրեցի թե ինչ է պատահել: Նա չասաց, թե ինչ վիճաբանություն է, միայն պատասխանեց, որ ավտոմեքենայի բանալին ընկել է ավտոմեքենայի սրահում և ինքը չի կարողանում այն գտնել, ես Գ-8430 թույլտվությամբ ինձ պատկանող «Բրաունինգ» մոդելի C141531023 գործարանային համարի 9մմ տրամաչափի գազային ատրճանակս գոտկատեղիցս հանեցի, փոխանցեցի Արմենին, որպեսզի այն կռանալուց ինձ չխանգարի, ու կռանալով դեպի Մինասի նշված ավտոմեքենայի սրահը սկսեցի փնտրել նշված բանալին, ինչը նկատեցին նշված երկու աղջիկները և ասացին «Ատրճանակը տանում են», ինչը մենք չհասկացանք, ու ես Արմենից ետ վերցրեցի իմ ատրճանակը, իսկ այդ պահին մոտեցած ոստիկանության՝ աշխատակիցները մեզ բերման ենթարկեցին ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ էլ իմ անձնական խուզարկությամբ իմ մոտից հայտնաբերեցին և վերցրեցին իմ նշված ատրճանակը։ Ցաևկանում եմ ավելացնել, որ թյուրիմացություն է տեղի ունեցել: Իրականում Մինասի ձեռքին էլ է իր օրինական ատրճանակը եղել, որը նա հանել է իր մոտ, իսկ ես երբ կռանալիս հանել եմ իմ ատրճանակը, այդ աղջիկները մտածել են, որ դա Մինասինն է: Այն իմն է: Ես որևէ ատրճանակ չեմ վերցրել: Երբ մեզ տարել են բաժին, 2 ատրճանակ է հայտնաբերվել: Մեկն իմ մոտից, ու դա իմն է, իսկ մյուսը` Մինասինը, նրա մոտից: Ցանկանում եմ ավելացնել, որ հանրախանութի մուտքի մոտ ես Արմենը և իմ ծանոթ` ՍԱՍ-ի մենեջեր Լևոնը կանգնած էինք, երբ լսել ենք ձայներ ու դուրս գալով` տեսել ենք Մինասին, ով այդ աղջիկների ու տղայի հետևից քայլում էր, ու ես միջամտել եմ, որ իրավիճակը չբարդանա: Ես ճանաչում էի Մինասին, ու դրա համար եմ ազատ նրան մոտեցել ու մի կողմ քաշել: Այդ ընթացքում նրա ձեռքին որևէ ատրճանակ չեմ տեսել, սակայն նա իմ ներկայությամբ որևէ մեկին չի խփել: Նա ընդամենը բորբոքված էր ու հայհոյանքներ էր հնչեցնում, սակայն ես ուշադրություն չեմ դարձրել, թե խի կամ ում հասցեին էր հայհոյում, ինչպես նաև չեմ նկատել, որ ինչ-np մեկին հայհոյի: Նա մի քիչ խմած էր, ու ես զբաղված էի նրան հետ պահելով, որ իրավիճակը չբարդանա:
Հարց: Միջադեպի ընթացքում Մ. Տոնոյաեը որևէ մեկին հարվածել կամ հայհոյել է, թե' ոչ:
Պատասխան։ Ինչպես ասացի, ես զբացված էի նրան մի կողմ տանելով ու դեպի իր մեքենան ուղեկցելով: Ես չեմ նկատել, որ ինչ–որ մեկին հարվածած լինի: Նաև հայհոյանքները նրա չեմ հասկացել, թե ում էին հասցեագրված:
Հարց: Որքան է տևել միջադեպը, այլ անձինք վրդովվել կամ խառնվել, անցորդների անդորրը խաթարվում էր դրանից:
Պատասխան։ Մենք երբ դուրս եկանք մի 5 րոպեից ոստիկանությունը եկավ ու մեզ տարան բաժին: Ես չգիտեմ, թե մինչ այդ որքան է տևել միջադեպը: Նրան ու մեզ տարել են իր մեքենայի մոտ: Անցորդները անցնում էին ու չէին խառնվում: Իսկ իմ ծանոթ Արմենը և Լևոնն առհասարակ չեն խառնվել, քանի որ խառնվելու կարիք չկար: Արմենի և Լևոնի անդորրը կարծում եմ հայհոյանքներից դժվար խաթարվել:
Հարց: Դուք միջադեպի ընթացքում փոխադարձ վիճաբանության մեջ մտել եք Տոնոյանի հետ: Ինչ եք կարծում, նա ինչից էր վրդովվել և այդպիսի բաներ արել։
Պատասխան: Ես նրա հետ վիճաբանելու պատճառ չունեի ու չեմ վիճաբանել։ Ես հանրախանութում եմ եղել ու տեղյակ չեմ, թե ինչու է բորբոքվել Մինասը:
Հարց։ Դուք ինչ եք կարծում, ինչու է տուժող Գ.Մանուշակյանի և վկա Հ. Խաչատրյանի մոտ տպավորություն ստեղծվել, որ Դուք և Ձեր ընկերը Արմենը, Մ. Տոնոյանի զենքն եք փորձում տանել:
Պատասխան: Կարծում եմ, որ նրանք խառնված են եղել ու չեն հասկացել, որ մենք իրականում Մ. Տոնոյանի մեքենայի մոտ նրա բանալին էինք փնտրում, իսկ մեզ մոտ եղած զենքը իմ օրինական զենքն էր: Ես միայն բաժնում եմ տեղեկացել, որ Մինասի մոտ էլ է զենք եղել: Հավանաբար նրանք կարծել են, թե մեզ մոտ այն զենք էր:
Թարգմանություն ռուսերենից` ցուցմունքը տպագրվեց քննիչի կողմից, թարգմանվեց, տպագրվեց իմ խոսքերից, ճիշտ է։ Դ.Օվասապյան (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 158–161)
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք Մինաս Տոնոյանից հայհոյանքներ լսել եք, թե՝ոչ, վկան պատասխանեց. «լսել եմ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք թե՛ նախաքննական, թե՛ դատաքննական ցուցմունքներում նշել եք, որ երկու կողմն էլ բորբոքված էին, ի՞նչ աստիճանի, Դուք որ դուրս եկաք արդեն կռիվ էին անում, հայհոյում էին իրար, խփում էին իրար, ի՞նչ էին անում, վկան պատասխանեց. «բարձր խոսում էին»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք ձայն լսեցիք նոր դուրս եկաք, թե ավարտել էիք Ձեր գործերը նոր դուրս եկաք, վկան պատասխանեց. «ավարտել էի իմ գործերը նոր դուրս եկա»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք նախաքննության ընթացքում ցուցմունք եք տվել, որ ձայները լսելուց հետո դուրս եք եկել, ինչպես կբացատրեք այս հակասությունը, վկան պատասխանեց. «ես առևտուրս արել վերջացրել էի, արդեն դուրս էի գալիս, «ՍԱՍ» սուպերմարկետի դռների մոտ, դուրս գալու ընթացքում ես լսել եմ, որ վիճաբանում են իրար հետ, այդ ժամանակ եմ լսել ձայներ»:
Այնուհետև, վկա Լևոն Հակոբյանը տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունքը. «աշխատանքի ժամն էր, աշխատում եմ «ՍԱՍ » սուպերմարկետում, իմ մոտ գալիս են իմ ընկերները, քանի որ ներսի ձայնը բարձր էր, ընդհանրապես չէր լսվում, դուրս գալով դուրս խոսակցություն եմ նկատում, բարձր տոնայնությամբ, բորբոքված էին երկու կողմն էլ, քանի որ Դավիդը Մինասի հետ ծանոթ էր զուտ այդ պատճառով դուրս եկա, ոչ մի արտառոց դեպք չկար, որ մենք էլ միջամտեինք, ոչ մի առիթ չկար, որ միջամտեինք, զուտ այդ պատճառով չենք մոտիկացել, ոչ մի արտառոց բան չի եղել:
Մեղադրողի հարցին, թե դեպքի օրը աշխատանքի վայրում գտնվելիս Ձեզ մոտ հյուրընկալվել են Ձեր ընկերները` Դավիդ Օվասապյան և Արմեն Թորոսյան, խանութի սրահում գտնվելուց հետո ո՞նց ստացվեց, որ դրսում հայտնվեցիք և նաև ականատես եղաք նշված դեպքին, վկան պատասխանեց. «ես ապրանքի էի սպասում, որ արդեն պիտի բերեին խանութ ու այդ նպատակով դուրս եմ եկել խանութից»:
Մեղադրողի հարցին, թե լավ ե՞ք հիշում, քննիչի մոտ էլ եք այդպես հայտնել, թե ինչ եք լսել, ինչու եք դուրս եկել, ով ինչ է արել, կարող է լավ չեք հիշում, վկան պատասխանեց. «չէ , ես խանութից այդ նպատակով եմ դուրս եկել »:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք հիշում եք Ձեր նախաքննության ընթացքում գրված ցուցմունքը, վկան պատասխանեց. «հա»:
Մեղադրողի հարցին, թե ճիշտ եք ամեն ինչ գրել, Ձեզ որևէ մեկը պարտադրել է, վկան պատասխանեց. «հա ճիշտ եմ գրել, ոչ ոք չի պարտադրել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր ցուցմունքը որևէ ներգործության հետևանք, սպառնալիքի հետևանք չի՞, վկան պատասխանեց. «ոչ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ասում եք, Ձեզ որևէ ձայներ, դրանք չեն ստիպել, որ Դուք դուրս գաք, այդպիսի բան չկա, վկան պատասխանեց. «չէ »:
Մեղադրողի հարցին, թե ուզում եմ հայտնեք Ձեր ընկեր Դավիդը ատրճանակ ունի, թե չունի և եթե այո, ապա ինչ գույնի է, վկան պատասխանեց. «Դավիդի զենքը տվյալ պահին ես չեմ նկատել, Դավիդի զենքը իր օրինական զենքն է, ոսկեգույն է»:
Վկայի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների մեջ էական հակասություն առկա լինելու պատճառով Մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել վկայի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, որը բավարարվեց Դատարանի կողմից։
Այսպես, վկա Լևոն Հակոբյանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 16–ի հարցաքննության արձանագրության համաձայն. «Ես 2015 թվականի սկզբներից մինչ 2016 թվականի հոկտեմբերի 01-ը աշխատել եմ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գործող «ՍԱՍ» սուպերմարկետում որպես գիշերային մենեջեր: Իմ աշխատանքը սկսվում էր ժամը գիշերվա 01:00-ից և ավարտվում է ժամը առավոտյան 09:00-իև: Ես այդ ընթացքում պատասխանատու եմ եղել հանրախանութի բնականոն գործունեության համար: 2016թ-ի սեպտեմբերի 25-իև ժամը 03:00-ի սահմաններում, երբ ես աշխատանքի վայրում էի, ինձ մոտ եկան իմ ընկեր Դավիդ Օվասապյաևը և նրա ընկեր Արմեն Թորոսյանը: Նրանք մտան հանրախանութ և մենք ներսում զրուցեցինք: Ես ընկերներիս հետ մոտեցա մուտքին և խանութի ղրսի հատվածից բարձր հայհոյանքի ձայն լսեցի ու տեսա մի տղամարդու, ով հետապնդում էր մի կարճ մազերով լիքոտ աղջկա: Իմ ընկեր Դավիդը գնաց և խաոնվեց այդ միջադեպին, քանի որ հետագայում իմացանք, որ այդ մարդուն ճանաչում է: Դավիդն այդ տղամարդուն մի կողմ էր քաշում և տանում դեպի նրա մեքենան, որ իրավիճակը չսրվի, իսկ ես ու Դավիդի ընկեր Արմենը մուտքի մոտ կանգնած նայում էինք: Ցանկանում եմ ավելացնել, որ հանրախանութի ներսում բարձր երաժշտություն է մենք ներսում ենք եղել և շուրջ 15-20 րոպե զրուցել ենք միասին, իսկ դուրս գալով նոր մուտքի մոտից լսել ենք այդ տղամարդու հայհոյանքը և տեսել ենք բորբոքված վիճակում: Ես տեղյակ չեմ թե մինչ այդ ինչ է եղել և իմ ներկայությամբ միջադեպը մի 5-10 րոպե է անել, որից հետո ոստիկանության աշխատակիցները եկել և այդ մարդուն Մինասին, տարել են բաժին: Ես անձնապես չէի ճանաչում Մինասին իսկ հետո իմացել եմ, որ նա Դավիդի ծանոթն է եղել: Միջադեպի ընթացքում Մինասի ձեոքին որևէ ատրճանակ չեմ տեսել, նա իմ ներկայությամբ անընդհատ ձգվում էր դեպի այդ աղջիկը և նրա հետ եղած 2 անձինք, սակայն ես չեմ տեսել որ նա մեկին խփած լինի։ Նա ընդամենը բորբոքված էր ու հայհոյանքներ էր հնչեցնում, սակայն ես ուշադրություն չեմ դարձրել, թե խի կամ ում հասցեին էր հայհոյում: Իսկ իմ ըեկեր Դավիդը զբաղված էր նրան հետ պահելով, որ իրավիճակը չբարդանա: Ցանկանամ եմ ավելացնել, որ Դավիդը օրինական գազային ոսկեգույն ատրճանակ ունի, որը նշված օրը իր մոտ է եղել: Ոստիկանությունում այն հայտնաբերել և վերցրել են: Դա Դավիդի օրինական ատրճանակն է, և որևէ առնչություն չունի միջադեպին:
Հարց։ Միջադեպի ընթացքում, Մ. Տոնոյանը որևէ մեկին հարվածել կամ հայհոյել է, թե` ոչ։
Պատասխան։ Ինչպես ասացի, իմ ներկա լինելու ժամանակ ես չեմ նկատել, որ նա մեկին խփած լինի։ Իսկ հայհոյանքները չեմ հասկացել, թե ում են ուղղված։
Հարց։ Որքան է տևել միջադեպը, այլ անձին վրդովվել կամ խառնվել, անցորդների անդորրը խաթարվում էր դրանից։
Պատասխան։ Մենք, երբ դուրս եկանք մի 5–7 րոպեից ոստիկանությունը եկավ ու նրանց տարան բաժին։ Ես չգիտեմ, թե մինչ այդ որքան է տևել միջադեպը։ Այդ ընթացքում պատահական անցորդների կարծեմ տեսել եմ, սակայն նրանք չէին մոտենում, իսկ խանութում բարձր երաժշտություն է, ու չէին լսվի բղավոցները կամ բարձր հայհոյանքները։
Հարց։ Դուք ինչ եք կարծում, ինչու է տուժող Գ.Մանուշակյանի և վկա Հ.Խաչատրյանի մոտ տպավորություն ստեղծվել, որ Դավիդը և Արմենը Տնոյանի զենքն են փորձել տանել։
Պատասխան: Կարծում եմ, որ նրանք իրավիճակից ելնելով խառնել են;Տղաները պատճառ չունեին այդպիսի բան անելու։
Հարց: Կոմիաաս 52 հասցեի ՍԱՍ հանրախանութից բացի այդ ժամին գործող հանրային օբյեկտներ տեղանքում կան, թե' ոչ: Այլ օբյեկտների բնականոն գործունեությունը խաթարվել է, թե' ոչ;
Պատասխան: Տեղանքում միայն մեր խանութն էր շուրջօրյա գործում, և այլ օբյեկտների բնականոն գործունեությունը, այդ օրը չի խաթարվել: Մեր հանրախանութը բնակելի շենքի 1-ին հարկում է։
Ցուցմունքս արձանագրվեց քննիչի կողմից համակարգչի միջոցով, գրված է իմ պատմածով և բառերով, ընթերցվեց բարձրաձայն, ճիշտ է»(տե՛ս քրեական գործ, թերթ 183–186)։
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր իսկ կողմից նախաքննական մարմնին հայտնած տվյալները լսեցիք, ճիշտ էին դրանք գրված վկան պատասխանեց. «այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե մոտեցել եք խանութի դռանը, բարձր ձայներ եք լսել, հետո նաև տեսել եք, որ ներկայիս ամբաստանյալը ոչ կանոնավորված և ոչ ինչ-որ մեկին ուղղված, բարձր հայհոյանքներ է տալիս, ճիշտ է, վկան պատասխանեց. «ինչ-որ մեկին ուղղված, ըտենց, հայհոյանքներ հնչեցվել է մի քանի անգամ, բայց էն, որ սեռական բնույթի հայհոյանքներ չի եղել»:
Մեղադրողի հարցին, թե հայհոյանքներ հնչեցվել են Մինաս Տոնոյանի կողմից, թե` ոչ, վկան պատասխանեց. «այո»:
Այնուհետև, վկա Կարեն Հակոբյանը տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունքը. «օրը չեմ հիշում, որ օրն էր, կնոջս նամակ եկավ, որ շուն կա Կոմիտասում, տենց, ասեց գնանք իրար հետ, գնացինքն, շունը վիրավոր «ՍԱՍ»-ի դիմացն էր, հետո զանգ տվեց ընկերուհուն, Գոհարն էլ եկավ ու տենց դրանով էինք զբաղվում, ընթացքում կողքը ոնց որ մեքենա կար կանգնած, կինս ու Գոհարը այդ շանն էին ուզում տեղավորեին մեքենան, այնպես էր որ մեքենան լավ չէր կանգնած ու նստեցի մեքենան, շատ անհարմար վիճակում էի, հետո երբ նստեցի մեքենան դուրս եկա, տեսա, որ վիճաբանություն է Գոհարի հետ ու ըտեղից սաղ արդեն լարված խոսակցություն էր գնում, վիճաբանության ընթացքում ոչ վայել փոխանակում էր բառերով, իմ հիշելով Գոհարը վերցրեց հեռախոսը ասեց զանգեմ ոստիկանություն, ավելի ճիշտ մոտիկացանք իրան, մենք երեքով մոտիկացանք, ես մեջների տղամարդ ուզում էի իր հետ խոսել, ինքը զենքը հանեց, մի խոսքով, ավելի մանրամասն ես էլ չեմ կարող, հետո զենքը հանելու պահին էլի լարված խոսակցություն, վիճաբանություն, հարվածեց ինքը Գոհարի ձեռքին, դրանից հետո այնպես եղավ, որ ես ու կինս փորձեցինք առանձին խոսել իրա հետ, Գոհարը վերցրեց հեռախոսը մեքենայի միջից, ինքը որ հարվածել էր ձեռքին, հեռախոսը ընկել էր մեքենայի մեջ, վերցրեց, մենք սկսեցինք խոսակցությունով հանդարտեցնել իրավիճակը: Այդ թեմայի ընթացքում, չեմ հիշում կոնկրետ այս պահը ես ու ինքը բարձր տոնով վիճաբանվեցինք, հետո Գոհարը զանգեց ոստիկանություն»:
Մեղադրողի հարցին, թե նշեցիք, որ գնացել եք Կոմիտասի «ՍԱՍ» սուպերմարկետի մոտ վիրավոր շանը օգնություն ցույց տալու, այդ ժամանակ եկել է Ձեր կնոջ ընկերուհի Գոհար Մանուշակյանը, նրանք իջան Դուք մնացիք ավտոմեքենայի մեջ, հետո ինչ պատահեց, որ Դուք իջաք մեքենայից, ինչը ստիպեց Ձեզ, որ Դուք իջնեիք մեքենայից, վկան պատասխանեց. «ես բարձր ձայնով խոսակցություն լսեցի»:
Մեղադրողի հարցին, թե ինչ խոսակցություն լսեցիք, վկան պատասխանեց. «Գոհարն էր բարձր տոնայնությամբ խոսում, հետո որ իջա տեսա արդեն»:
Մեղադրող հարցին, թե որ իջաք ինչ տեսաք, վկան պատասխանեց. «Գոհարը վիճաբանում էր այդ տղամարդու հետ բարձր տոնով»:
Մեղադրողի հարցին, թե ո՞րն էր պատճառը, որ վիճաբանում էին, վկան պատասխանեց. «գիտեմ, որ Մինաս Տոնոյանը ինչ-որ բաներ է առաջարկել Գոհարին, ինչ-որ մեքենայիս բանալին կորել է, արի մեքենայիս մեջ ման գանք, այ սենց բաներ, Գոհարը ինչ-որ պատասխանել է, ինքն էլ է պատասխանել, սենց ինչ-որ բաներ»:
Մեղադրողի հարցին, թե հայհոյանքներ հնչել են, թե՝ոչ, վկան պատասխանեց. «անվայել բառեր»:
Մեղադրողի հարցին, թե նորից եմ հարցնում հայհոյանք լսել եք, թե՝ոչ, վկան պատասխանեց. «այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե ում կողմից, վկան պատասխանեց. «երկուսի կողմից՝ Գոհարի և Տոնոյանի կողմից»:
Մեղադրողի հարցին, թե ում էին հայհոյում, վկան պատասխանեց. «Գոհարին, Գոհարն էլ իրեն»:
Մեղադրողի հարցին, թե երբ որ իջան, Մինաս Տոնոյանը ձեռքերը հանգիստ գրպանում դրած էր, թե ինչ-որ բան էր ուզում հաներ, վկան պատասխանեց. «երբ որ մենք երեքով մոտեցանք, այդ ժամանակ ինքը մեքենայի միջից հանեց զենքը»:
Մեղադրողի հարցին, թե ես չեմ հասկանում, երկուսը մոտեցել են նորից Ձեզ, հետո Դուք երեքով մոտեցել եք, վկան պատասխանեց. «ամենասկզբից ես մոտեցա կնոջս, Գոհարին հասկանամ թե ինչ է եղել»:
Մեղադրողի հարցին, թե երբ որ Դուք մոտեցաք Ձեր կինը, Գոհարը և Տոնոյանը իրար հետ չէին, վկան պատասխանեց. «չէ, ինքը մի քանի քայլ այն կողմ էր, խոսում էր բարձրաձայն, ես այդ տղայի ձայների վրա եմ մոտիկացել, հետո որ մոտիկացա կնոջս ու հարցրեցի թե ինչ է եղել, երկու բառով բացատրեցին, էսա առաջարկել, էնա առաջարկել, այ սենց նոր ես տեղեկացա, հետո մենք երեքով մոտիկացանք, ես հարցրեցի, թե ի՞նչ է եղել, խոսացինք, ինքը ձայն չհանեց, երևի տեսավ վրդովված ենք, դա իմ սուբյեկտիվ կարծիքն եմ հայտնում, երեքով մոտիկացանք, հանեց զենքը, սկսեց ճոճել, արդեն լրիվ ուրիշ ձև մի քիչ սիտուացիան գնաց, բարձր ձայներով իրար վրա գոռալով»:
Մեղադրողի հարցին, թե ի՞նչ պարզեցիք ի՞նչ է առաջարկել, վկան պատասխանեց. «մեքենայի մեջ բանալիներս ման գանք, ինձ թվումա դա լուրջ չի, Գոհարն էլ ինչ-որ բանա պատասխանել»:
Մեղադրողի հարցին, թե ո՞նց եղավ, որ Գոհարի ձեռքը վնասվեց, վկան պատասխանեց. «երբ որ զենքը հանեց, Գոհարը հեռախոսը վերցրեց, որ զանգի ոստիկանություն ինքը այնքան, որ հարվածեց ձեռքին հեռախոսը ընկավ մեքենայի մեջ»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ ինչի՞ համար էր ուզում զանգեր ոստիկանություն, բարձր խոսալու համար զանգում էր ոստիկանություն, վկան պատասխանեց. «զենքի համար երևի»:
Մեղադրողի հարցին, թե Մինաս Տոնոյանը Ձեզ հայհոյել և սպառնացել է, վկան պատասխանեց. «այդ վայրկյանին, որ զենքը հանվում է իմ համար այդ պահին ես դա սպառնալիք հասկանում եմ, բայց գիշերվա ժամը երեքին, որ տեսնում եմ զենք, հետո որ մի քիչ ուշադիր եմ նայում ու զենքից էլ, հասկանում եմ, որ այն «ասոբո վտանգ» իրանից չի ներկայացնում, դա համարենք սպառնալիք, իսկ վիճաբանության ընթացքում հա իրար հայհոյել ենք, ինքը ինձ, ես իրան»:
Մեղադրողի հարցին, թե խնդրում եմ հստակ ասեք ո՞վ է հայհոյել և ի՞նչ է հայհոյել, վկան պատասխանեց. «եթե հիմարը հայհոյանք է ուրեմն եղել են հայհոյանքներ»:
Մեղադրողի հարցին, թե հայհոյանքներ հնչել են, թե՝ ոչ, եթե այո, ապա ում կողմից և ում էր ուղղված, վկան պատասխանեց. «հայհոյանքներ հնչել են, բայց ես ամեն կերպ փորձում էի նրան տանել, որ հանդարտեցնեի»:
Մեղադրողի հարցին, թե ոնց էիք հանդարտեցնում, ինքը Ձեզ հայհոյում էր, Դուք ասում էիք մի հայհոյեք, ոնց էիք հանդարտեցնում, վկան պատասխանեց. «փորձել եմ սիտուացիան ավելի մեղմացնել, հա ինչ-որ բառերով պատասխանելով, բայց և այնպես չէ, որ այնպես էի անում, որ ավելի թեժացնեի սիտուացիան»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր ասելով ինքը հայհոյում էր, Դուք չէիք հայհոյում, որովհետև ասում եք փորձում էիք հանդարտեցնել, ճիշտ եմ հասկանում, վկան պատասխանեց. «դե բնական է, եթե ես գիտակցում եմ, որ մարդը մի քիչ խմածա, այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե ում էր հայհոյում, վկան պատասխանեց. «ինքը ավելի շատ Գոհարի կողմն էր»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր կնոջն էլ էր հայհոյում, վկան պատասխանեց. «չէ, որովհետև ինքը մի քիչ ավելի այն կողմ էր կանգնած»:
Մեղադրողի հարցին, թե ով է զանգել ոստիկանություն, վկան պատասխանեց. «Գոհարը»:
Մեղադրողի հարցին, թե ինչի համար էր զանգում ոստիկանություն, ինչ էր նա ակնկալում ոստիկաններից ըստ Ձեզ, վկան պատասխանեց. «դե մենք երեքով ակնկալում էինք, որ զենք էին հանել այդ րոպեին սիտուացիան չենք կարող մենք գնահատել, գուցե մի միջոց, որովհետև չես իմանում թե ինչ կլինի այդ րոպեին, բայց ես գիտակցում եմ, սակայն հետագայում, որ ես մտածում եմ, որ այդ զենքը առանձնապես իրենից վտանգ չի ներկայացնում»:
Մեղադրողի հարցին, թե մի 15 րոպե տևում է այդ գործընթացը, վկան պատասխանեց. «այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե վերջը Ձեզ ինչը ստիպեց, որ Դուք մեքենայից իջնեք, աղմուկը, թե հայհոյանքները, վկան պատասխանեց. «գիշերը երեքին, երբ որ Կոմիտաս փողոցը շատ լուռա և աղմուկոտ ձայներ, բարձր խոսակցություն լսելով ավտոմատ ինձ ստիպում է մեքենայից դուրս գալ, որովհետև այնտեղ էին իմ կինը, իրա ընկերուհին, արդեն երրորդ, չորրորդ անձնավորություն, ըտենց լրիվ օտար մարդիկ, երևի թե այդ րոպեին աղմուկը, որովհետև մեքենայի մեջ բառերը չէին լսվում միայն աղմկոտ բառեր էին»:
Մեղադրողի հարցին, թե մեքենայի դուռը բացեցիք նոր լսեցիք հայհոյանքները, վկան պատասխանեց. «ես արդեն չեմ հիշում, թե որ պահին լսեցի, այդքան ժամանակ անցել է, կոնկրետ այս պահին չեմ կարող այդ սիտուացիան հիշել, թե որ պահին է եղել, բայց բարձր աղմուկից լսելով ես դրա համար եմ դուրս եկել»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք ասեցիք, թե տեղի են ունեցել փոխադարձ հայհոյանքներ Ձեր և ամբաստանյալի միջև, ճիշտ եմ հասկացել, վկան պատասխանեց. «անվայել բառերը, եթե հայհոյանք անվանենք, երևի թե հա»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ինչ եք հայհոյել Դուք պարոն Տոնոյանին, վկան պատասխանեց. «չեմ կարա այս պահին թե կոնկրետ ինչ բառերով, բայց մաքսիմալ այնպես էի ուզում անել, որ էտ մարդը հանդարտվի, այլ ոչ թե սիտուացիան լարվի, որովհետև ես հասկացա»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Ձեր հայհոյանքները բարձրաձայն էին տրվում թե սուսիկ, վկան պատասխանեց. «հասկանալի էր»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե լսելի էր կողքի մարդկանց Ձեր հայհոյանքները, վկան պատասխանեց. «կողքի մարդ չկար»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք երկուսով էիք, վկան պատասխանեց. «չէ, մենք երեքով էինք՝ ես, Հասմիկը, Գոհարը և Տոնոյանը»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ինչ էիք հայհոյում պարոն Տոնոյանին, վկան պատասխանեց. «ես չեմ հայհոյել»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք մեկ ասում եք հայհոյել եք, մեկ ասում եք չեք հայհոյել, ինչու եք անընդհատ փոխում Ձեր ասածը, վկան պատասխանեց. «ես ոչ թե հայհոյել, եթե անպարկեշտ բառը համարում եք հայհոյանք »:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք ինչո՞ւ էիք հայհոյում պարոն Տոնոյանին և ինչ էիք հայհոյում, վկան պատասխանեց. «հիմար, ապուշը իմ համար վիրավորական են»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, դա հայհոյանք է, վկան պատասխանեց. «դա անպարկեշտ խոսքեր են»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե որոնք էին հայհոյանքները, որ Դուք տվել էիք, վկան պատասխանեց. «ես ավելին հիմա չեմ էլ հիշում »:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ինչ եք ասել Դուք պարոն Տոնոյանին և Ձեր ասածն էր հիմք հանդիսացել, որ պարոն Տոնոյանը Ձեզ պատասխանի, վկան պատասխանեց. «ես չեմ կարա հիմքը ասեմ, թե որտեղից է հանդիսացել, ես այս պահին չեմ կարող հիշել, թե որտեղից է դուրս եկել, բայց այդ լարված սիտուացիայից ելնելով հասկացա, որ մարդը խմածա. փորձում էի ամեն ձև ոչ թե լարել, իմ կարծիքով շատ լուրջ հայհոյանքներ կան և թեթև հայհոյանքներ կան»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք ի՞նչ եք ասել Մինաս Տոնոյանին, վկան պատասխանեց. «օրինակ՝ խփնված, հիմար, ապուշ, էտ բառերը հայհոյանք են, թե՝ոչ, բայց ըստ ինձ դրանք անպարկեշտ արտահայտություններ են»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, Դուք, որ ասում էիք այ հիմար, ապուշ, ցնդած, ինքը ինչ ասեց Ձեզ, վկան պատասխանեց. «պրոստո էտ սիտուացիան այնպես արագ էր իմ համար, ինքը մի պահ, որ կանգնած էր իմ դիմաց, պրոստո ես իսկականից չեմ հիշում էտ վայրկյանին ոնցա եղել, դրա համար էլ չեմ կարում ասեմ»:
Վկայի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների մեջ էական հակասություն առկա լինելու պատճառով Մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել վկայի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, որը բավարարվեց Դատարանի կողմից։
Այսպես, վկա Կարեն Հակոբյանի` 2016 թվականի հոկտեմբերի 16–ի հարցաքննության արձանագրության համաձայն. «Ես հանդիսանամ եմ Հասմիկ Խաչատրյանի ամուսինը, ով «ԴԻՆԳՈ ԹԻՄ» հ/կ կամավոր է: 25.09.2016 թվականին նրանք ստացել են ահազանգ, որ Կոմիտասի «ՍԱՍ» սուպերմարկետի մոտ մեքենայի տակ ընկած շուն կա, և մենք գնացել ենք նրա հետևից: Շունը ցավերից ագրեսիվ էր դարձել մենք ստիպված եղանք սպասել մեր ընկերոջը, որպեսզի հատուկ սարքով շանը տեղփոխենք: Շունը կծել էր Հասմիկի ընկերուհու` Գոհարի ձախ ձեռքը: Այդ ժամանակ ես նստած էի մեքենայում, երբ լսեցի, որ ինչ-որ մեկը հայհոյում է և վիճաբանում Գոհարի և Հասմիկի հետ: Մոտեցա, փորձեցի պարզաբանել եղելությունը, սակայն տվյալ անձը հայհոյեց նաև ինձ, ինչից հետո հանեց զենքը, որը սև էր: Գոհարը փորձեց ահազանգել ոստիկանություն, սակայն հարբածը զենքով հարվածեց նրա աջ ձեռքին: Այնուհետև ես փորձեցի միջամտել: Այդ ընթացքում նա զենքը պահեց ինձ վրա, իսկ Գոհարն այդ ընթացքում վերցրեց իր հեռախոսը, որը հարվածից ընկել էր հարբածի մեքենայի մեջ: Նա սպաոնում էր զենքով: Իրականում մենք մտածում էինք, որ նա կարող է իրագործել իր սպառնալիքը: Այդ պահին Հասմիկը փորձում էր հանգստացնել իրավիճակը ինձ և հարբած տղամարդուն: Հետո եկան ոստիկանները, և մենք գնացինք ոստիկանություն: Նշված միջադեպը սկսվեց ժամը 03:20-ի սահմաններում և տևեց մոտ 20 րոպե, որին ներկա էին նաև 2 անծանոթ տղաներ, ովքեր փորձում էին հանդարտեցնել այդ հարբած տղամարդուն: Բացի հարբածից ուրիշ ոչ ոք չի հայհոյել, հասարակական կարգը չի խախտել, մյուսին չի հարվածել, մարմնական վնասվածք չի պատճառել, կամ չի սպառնացել սպանել, աստի ես հրաժարվում եմ դատաբժշկական փորձաքննության ենթարկվելուց: Այդ հարբած տղամարդը միայն Գոհարին է մեկ անգամ ձեռքով և մեկ անգամ ատրճանակով հարվածել, ինչպես նաև այդ ատրճանակը իմ և Գոհարի ուղղությամբ պահելու ժամանակ սպառնացել է սպանել մեզ ինչից մենք իրական վտանգ ենք զգացել։ Քանի որ Գոհարը այդ կապակցությամբ հաղորդում է տվել, ուստի ես չեմ ցանկանում հաղորդում տալ, և որևէ բողոք չունեմ։
Հարց: Միջադեպի ընթացքում Մ. Տոնոյանը Ձեր կնոջը` Հասմիկին, կամ Ձեզ հարվածել կամ հայհոյել է, թե` ոչ:
Պատասխան: Ոչ, Նա այլ անձանց չի հարվածել, միայն 2 անգամ հարվածել է Գոհարին' մի անգամ ձեռքով այտին, մյուսը' զենքով աջ ձեռքին: Նա միայն անիմաստ ճոճում էր զենքը և այդ ընթացքում նաև այն ուղղում էր դեպի մեր կողմը:
Հարց: Որքան է տևել միջադեպը, սեռական բնույթի հայհոյանքներից այլ անձինք վրդովվել կամ խառնվել, անցորդների անդորրը խաթարվում էր դրանից:
Պաստասխան: Միջադեպը մի 20 րոպե տևած կլինի, Նա Գոհարին ու Հասմիկին էր հայհոյում ու սեռական անպարկեշտ առաջարկներ էր անում: Երբ ես մոտեցա, նա նաև հայհոյեց, ինձ, բայց ես հասկացա, որ հարբած է ու չպատասխանեցի: Անցորդները անցնում էին ու չէին խառնվում։
Հարց: Դուք միջադեպի ընթացքում Փոխադարձ վիճաբանության մեջ մտել եք Մ. Տոնոյանի հետ: Ինչ եք կարծում, նա ինչից էր վրդովվել և այդպիսի բաներ արել:
Պատասխան: Նա սկզբում անպարկեշտ, սեռական առաջարկ է արել Գոհարին և մերժվելով սկսել է բորբոքվել ու հայհոյել, իսկ հետո, որ տեսավ ոստիկանություն է զանգում, հարվածել է: Նա հարբած էր ու ոչ ադեկվատ: Ես՛միայն մոտենալով փորձել եմ միջամտել, սակայն կինս ինձ տարել է հեռու: Ես նրա հետ չեմ խոսել: Կարծում եմ ամենի պատճառը նրա հարբածությունն էր:

Ցուցմունքս համակարգչով արձանագրվեց քննիչի կողմից։ Գրված է իմ պատմածով և բառերով, ընթերցվեց բարձրաձայն, ճիշտ է։ Ես ինչպես ասացի հաղորդում տալուց և բողոք տալուց, քանի որ փաստացի վնաս պատճառվել է Գոհար Մանուշակյանին և նա արդեն հաղորդում է տվել» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 78–81)։
Մեղադրողի հարցին, թե ցուցմունքի սկզբում Դուք ինքներդ նշել էիք, որ մեքենայում նստած Մինաս Տոնոյանը հարբած վիճակում հայհոյում էր դա պատճառ դարձավ, որպեսզի Դուք մոտենաք, ինչից հետո բորբոքվեց և այլն, պատճառը հայհոյանքներն է եղել, որ Դուք իջնեք մեքենայից և մոտենաք իրենց և հասկանաք թե ինչ է պատահել, ճիշտ եք գրել, հայհոյանքն է եղել պատճառը, վկան պատասխանեց. «դե հա հայհոյանք եղել է»:
Մեղադրողի հարցին, թե «նա սպառնում էր զենքով մեզ և մենք իրականում շատ վախեցանք», ճիշտ եք գրել, վկան պատասխանեց. «էտ րոպեին, որ տեսնում ես դիմացինտ խմածա ինչ–որ ձևով կարաս վախել տեսնես չակնկալելով ինչ կարա լինի»:
Մեղադրողի հարցին, թե, Դուք նախորդ դատական նիստի ժամանակ ցուցմունքում նշեցիք, թե հայհոյանքները տեղին, անտեղին, նրա կողմից, Ձեր կողմից, սենց ինչ–որ հակասական իրավիճակ ստեղծեցիք, այն ինչ նախաքննության ժամանակ հստակ նշել եք, որ «ուրիշ ոչ ոք չի հայհոյել, չի հարվածել, բացի հարբածից», ճիշտ եք ցուցմունք տվել, վկան պատասխանեց. «դե մենք իրար հետ վիճաբանվել ենք սկզբից, հայհոյանքներից հետոյա խոսակցությունն ավելի թեժացել»:
Մեղադրողի հարցին, թե բոլոր հայհոյանքները տվել է միայն Մինաս Տոնոյանը, թե` ոչ, վկան պատասխանեց. «չեմ հիշում, կոնկրետ ոնցա եղել, անցելա 7-8 ամիս»:
Մեղադրողի հարցին, թե բայց ցուցմունքում ինչ գրել եք ճիշտ եք գրել, թե նպատակ եք ունեցել խեղաթյուրելու, կարելի է ընդունել, որ այն ժամանակ դեպքից ավելի քիչ ժամանակ էր անցել և այն ժամանակ դեպքերը ավելի ճիշտ ընկալած կլինեիք, քան, որ հիմա անցել է 7-8 ամիս, վկան պատասխանեց. «այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե «սեռական անպարկեշտ առաջարկ է արել Գոհարին, հրաժարվել է, ապա դրանից հետո բորբոքվել և տեղի է ունեցալ այն ինչ տեղի ունեցավ», այդպես է եղել, էս վեճի առիթը այդպես է եղել, ինչպես անցած նիստերին ասեցիք բանալիի առաջարկ, նման բաներ ինչպես տեսնում եք այդպիսի բաներ չկան և իրականությանը չեն համապատասխանում, այլ իրականությանը համապատասխանում են սեռական անպարկեշտ առաջարկություն անելը, սա է իրականությունը ինչպես նախաքննության ցուցմունքում նշել եք, վկան պատասխանեց. «դե դա եղել է պատճառը ամբողջ վիճաբանության»:
Պաշտպանի հարցին, թե ինչպես նշվեց, Ձեր ցուցմունքում նշել եք, որ Մինաս Տոնոյանն անպարկեշտ առաջարկ է արել Գոհարին, Գոհարը մերժել է, Մինաս Տոնոյանը վրդովվել է դրանից առաջացել է վիճաբանություն, այդ պրոցեսին` առաջարկ անելուն, Գոհարին մերժելուն, վրդովմունքը սկսելուն, Դուք ներկա եք եղել, անձամբ տեսել եք Դուք, վկան պատասխանեց. «չէ ամենասկզբից ես մեքենայի մեջ եմ եղել, հետո եմ դուրս եկել, սկզբից ես չեմ եղել, վիճաբանության ժամանակ եմ արդեն ներկա եղել, կարողա մի 7-8 րոպե ներկա չեմ եղել»:
Պաշտպանի հարցին, թե իսկ այդ մասին որտեղից գիտեք, որ նշել եք Ձեր ցուցմունքում, վկան պատասխանեց. «լսելով, Գոհարի ասածով»:
Պաշտպանի հարցին, թե, կոնկրետ ինչա սպառնացել, ինչ սպառնալիքա հնչել` կսպանեմ, գլուխտ կջարդեմ, փորտ կծակեմ և այլն, կոնկրետ ինչ սպառնալիքներա տվել, վկան պատասխանեց. «խոսակցության ընթացքում կտամ կսպանեմ, վիճաբանության ընթացքում, այ սենց ինչ–որ բան, բայց խոսքի մեջ իմ համար էտքան էական չէր, էտ բառերը, ինչքան էտ սիտուացիան»:
Պաշտպանի հարցին, թե Մինաս Տոնոյանը որևէ գործողություն կատարել է իր սպառնալիքներն իրականացնելու համար,որևէ ձև բացի բառացիից արտահայտվել է վկան պատասխանեց. «չէ, ոչ մի բան, մի քանի րոպե տևելուց հետո արդեն, լեզվակռիվ լինելուց բացի ոչ մի բան»:
Պաշտպանի հարցին, թե խոսքը կոնկրետ ում էր ուղղված կոնկրետ անձի, թե ընդհանուր, վկան պատասխանեց. «այսինքն կտամ կսպանեմ քեզ չէր ասում, ըտենց վերացական խոսակցության մեջ»:
Պաշտպանի հարցին, թե իսկ Դուք ինչ էիք անում, վկան պատասխանեց. «տեսա, որ խմածա, ես ավելի շատ ընթացք չտվեցի էտ ամեն ինչին, ուզում էի ընենց անել, որ աղջիկները նստեին մեքենան, Գոհարը զանգել էր, ոստիկանները եկան, ըտենց»:
Պաշտպանի հարցին, թե իսկ աղջիկներն ինչ էին անում, վկան պատասխանեց. «ընդեղ էին էլի, ըտենց ինչ–որ վիճաբանություն, բարձր խոսակցություն, բայց էտ մի սկզբի պահներ, դրանից հետո ոչ մի գործողություն չի եղել»:
Պաշտպանի հարցին, թե զենքով ինչ էր անում Մինասը, վկան պատասխանեց. «ոչ մի բան, ըտենց թափահարեց, հետո դրեց մեքենան, ինչ արեց, մի քանի վայրկյանա տևել»:
Պաշտպանի հարցին, թե ցուցմունքում նշել եք անիմաստ ճոճում էր, վկան պատասխանեց. «ճոճել ի նկատի ունեմ տանում բերում էր էլի»:
Պաշտպանի հարցին, թե զենքով կնոկրետ սպառնալիք հնչել է, թե` ոչ, վկան պատասխանեց. «ատրճանակով չէ, մենակ ըտենց բառերով խոսալով էինք խոսւմ, ուրիշ բան չէ»։
Պաշտպանական կողմը Դատարանին հայտնեց, որ դատակոչված վկաներից Արմեն Թորոսյանը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս, հետևաբար միջնորդում են հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքը, որը բավարարվեց Դատարանի կողմից։
Այսպես, վկա Արմեն Թորոսյանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 1–ի հարցաքննության արձանագրության համաձայն. «2016թ-ի սեպաեմբերի 25-ին` ժամը 03:00-ի սահմաններում, երբ ես և իմ ընկեր Դավիդ Ռոմանի Օվասապյանը գնացինք Կոմիտաս փողոցի վրա գտնվող «ՍԱՍ» սուպերմարկետ' գնումներ կատարելու, մինչև սուպերմարկետ մտնելը տեսանք, որ դրա դիմաց երկու անծանոթ աղջիկ ու մի անծանոթ տղա մի վիրավոր շան օգնություն են ցուցաբերում, և մենք էլ մեր օգնությունն առաջարկեցինք, իսկ երբ տեսանք, որ այդ շունն այդ աղջիկներից մեկի ձեոքը կծեց, սակայն ես չեմ նկատել, թե որ ձեռքը: Մենք առաջարկեցինք նան նրան օգնություն ցույց տալ, սակայն նրանք հրաժարվեցին, ինչից հետո մենք մտանք սուպերմարկետ գնումներ կատարելու: Մոտ 20 րոպե անց, երբ մենք սուպերմարկետից դուրս եկանք, տեսանք, որ ինձ անծանոթ մի տղամարդ, ում Դավիդը ճանաչեց և Մինաս անունով դիմեց, հեռավորություն վրա վիճաբանում է վերը նշված երկու աղջիկների ու մի տղայի հետ, Դավիդն անմիջապես մոտեցավ, հանդարտեցրեց Մինասին, մի կողմ տարավ, ուղեկցեց նրա «BMW» մակնիշի ավտոմեքենայի մոտ և հարցրեց թե ինչ է պատահել, իսկ Մինասը պատասխանեց, որ ավտոմեքենայի բանալին ընկել է ավտոմեքենայի սրահում ու ինքը չի կարողանում գտնել, Դավիդև իր գոտկատեղից հանեց իր գազային ատրճանակը, փոխանցեց ինձ, որպեսզի այն կռանալուց իրեն չխանգարի, և կռանալով դեպի Մինասի նշված ավտոմեքենայի սրահը' սկսեցի փնտրել նշված բանալին, ինչը նկատեցին ևշված երկու աղջիկներն ու ասացին «Ատրճանակը տանում են»: Այդ արտահայտությունը ինձ ռուսերենով Դավիդն է փոխանցել: Դավիդն ինձանից ետ վերցրեց իր ատրճանակը, իսկ այղ պահին մոտեցած ոստիկանության աշխատակիցները մեզ բերման ենթարկեցին ոստիկանության Արաբկիրի բաժին ցանկանում եմ հայտնել, որ միայն Դավիդն է մոտեցել Մինասին, իսկ ես ու Լևոնը կանգնած էինք սուպերմարկետի մուտքի մոտ, որից հետո ես եմ մոտեցել, իսկ Լևոնը մտել է սուպերմարկետ։
Հարց: Միջադեպի ընթացքում Մ. Տոնոյանը որևէ մեկին հարվածել կամ հայհոյել է, թե' ոչ:
Պատասխան։ Ես չեմ նկատել, որ հարվածած լինի, իսկ հայհոյանքները չեմ հասկացել, քանի որ հայերեն չգիտեմ: Ես բորբոքված խոսակցություն եմ լսել սակայն հայերեն չեմ հասկանում ու չեմ հասկացել, թե հայհոյանք եղել է, թե` ոչ:
Հարց։ Որքան է տևել միջադեպը, այլ անձինք վրդովվել կամ խառնվել անցորդների անդորրը խաթարվում էր դրանից:
Պատասխան։ Մենք երբ դուրս եկանք մի 5 րոպեից ոստիկանությունը եկավ, ու մեզ տարան բաժին: Ես չգիտեմ, թե մինչ այդ որքան է տևել միջադեպը անցորդները անցնում էին ու չէին խառնվում: Ես ու Լևոնն էլ չենք մոտեցել, քանի որ Դավիդը արդեն բաժանում էր: Ես չեմ կարող ասել, թե անցորդների անդորրը խաթարվել է, թե` ոչ:
Հարց: Դուք ինչ եք կարծում, ինչու է տուժող Դ.Մանուշակյանի և վկա Հ.Խաչատրյանի մոտ տպավորություն ստեղծվել, որ Դուք և Ձեր ընկերը Մ.Տոնոյանի զենք եք փորձում տանել:
Պատասխան։ Ես հետո հասկացել եմ, որ Մինասի մոտ էլ է զենք եղել, ես կարծում եմ, որ աղջիկները խառնել են: Իրականում Դավիդի օրինական զենքն իր մոտ մի պահ եղել, որը ես տվել եմ Դավիդին։
Թարգմանություն ռուսերենից` ցուցմունքը տպագրվեց քննիչի կողմից, կարդացվեց բարձրաձայն, թարգմանվեց, ճիշտ է, որի համար ստորագրում եմ» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 155–157)։
7. Այնուհետև Դատարանը հետազոտեց քրեական գործի ներքոշարադրյալ փաստական տվյալները.
1) ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի պետ Ա.Հովհաննիսյանի գրությունը հետևյալ բովանդակությամբ. «25.09.2016թ-ին ժամը 03:40-ին, ոստիկանության ԵՔՎ ՕԿԿ-ից Արաբկիրի բաժին ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանը /21.02.1988թ.ծ., բն. է ք.Երևան Ռուբինյանց 5շ. 11բն., աշխ. է «Դինգո թիմ» ՀԿ-ում որպես կորդինատոր/ զանգահարել է իրենց և հայտնել, որ Կոմիտաս փողոցի վրա գտնվող «ՍԱՍ» սուպերմարկետի դիմաց մի տղամարդ զենք է պահել իր վրա:
Դեպքի վայր մեկնած ՊՊԾ ոստիկանության գնդի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի ծառայողները Գ.Մանուշակյանին հրավիրել, իսկ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանին /15.09.1968թ.ծ., բն. է ք.Երնան Հր.Քոչար 15շ. 48բն., չի աշխ./ բերման է ենթարկել Արաբկիրի բաժին, որտեղ Գ.Մանուշակյանը հաղորդում է տվել այն մասին, որ նույն օրը ժամը 03:20-ի սահմաններում, նշված սուպերմարկետի դիմաց Մ.Տոնոյանը 1 անգամ ձեռքով և 1 անգամ ձեռքին եղած ատրճանակով հարվածել է իրեն պատճառելով մարմնական վնասվածք, ինչպես նաև ատրճանակն ուղղելով իր վրա` սպառնացել է սպանել իրեն։
Մ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ Գ-968 թույլտվությամբ նրան պատկանող «Մայամի 92F» մոդելի, 838488 գործարանային համարի, 9մմ տրամաչափի գազային ատրճանակ է հայտնաբերվել, վերցվել և ուղարկվել դատաձգաբանական փորձաքննության:
Մ.Տոնոյանը ստորագրությամբ բաց է թողնվել» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 3)։
2) ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի պետ Ա.Հովհաննիսյանին ուղղված 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ի զեկուցագիրն այն մասին, որ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։40–ին ՀՀ ոստ. Երևան քաղաքի վարչության ՕԿԿ–ից իրենց է զանգահարել Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանը հեռ. 098131389 հայտնել է, որ Կոմիտաս պող. «Սաս»–ի մոտ մի մարդ զենք է պահել իրենց վրա (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 4)
3) «Անձին բերման ենթարկելու մասին» 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ի արձանագրությունն այն մասին, որ Մինաս Տոնոյանը ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել խուլիգանություն կատարելու կասկածանքով (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 7)։
4) «Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին» 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ի արձանագրությունն այն մասին, որ խուզարկությամբ Մ.Տոնոյանի գոտկատեղի ձախ մասից հայտնաբերվեց «Մայամի մոդ. 92F» տեսակի սև կոթով գազային ատրճանակ, որը 9մմ տրամաչափի էր, որի պահունակի մեջ առկա էր 3 գազային փամփուշտներ, իսկ մուգ գույնի տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվեց Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի անվամբ տրված թիվ Գ–968 թույլտվությամբ «Մայամի» 9 մմ թիվ հ–838488 սերիայի ատրճանակի համար, որն ուժի մեջ է մինչև 16.04.2017թ.։ Նշված ատրճանակն իր պահունակով, 3 փամփուշտներով և թույլտվության կտրոնով մեր կողմից վերցվեց, փաթեթավորվեց և կնքվեց ոստ. Արաբկիրի բաժնի ծրարների համար նախատեսված կնիքով` հետագա ստուգումներ կատարելու համար (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 8)։
5) «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» ՓԲԸ–ի կողմից տրված 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ի Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի սթափության վիճակի զննության թիվ 457 արձանագրության եզրակացությամբ արձանագրվել է ալկոհոլի գործածման փաստն առանց հարբածության նշանների (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 12)։
6) 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի կողմից հանցագործության մասին հաղորդում տալու արձանագրությունն այն մասին, որ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ մի հարբած տղամարդ, իր հասցեին սեռական բնույթի հայհոյանքներ հնչեցնելով, մեկ անգամ ձեռքով և մեկ անգամ ձեռքին եղած ատրճանակով հարվածել է իրեն` պատճառելով մարմնական վնասվածք, ինչպես նաև նշված ատրճանակով սպառնացել է իրեն սպանել (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 25)
7) Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3000 եզրակացության հետևությունների համաձայն` «Գ.Մանուշակյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` աջ դաստակի նախադաստակային գլխիկավոր ոսկրի երկայնակի ոչ լրիվ կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս` առողջության տևական քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքի հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի։ Միաժամանակ Գ.Մանուշակյանի մոտ հայտնաբերվել են նաև ճանկռվածքներ աջ դաստակի շրջանում, կծած վերք աջ դաստակի շրջանում, որոնցից ճանկռվածքները պատճառվել են սուր եզր ունեցող բութ առարկայով (ներով), կծած վերքը կծելու հետևանքով, հնարավոր է փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 47–48)։
8) Զննություն կատարելու մասին 2016 թվականի հոկտեմբերի 12–ի արձանագրությունն այն մասին, որ «Զննության ենթարկեցի ոստիկանության Արաբկիր բաժնից ստացված` Կոմիտաս 52 հասցեում գործող հանրախանութի դիմացի հատվածի տեսագրությունը պարունակող լազերային սկավառակը:
Զննությամբ պարզվեց, որ լազերային սկավառակը պարունակում է թվով 1 ֆայլ:
SAS KOM ֆայլի ուսումնասիրությամբ պարզվեց, որ այն պարունակում է 25.09.2016 թվականի Կոմիտաս 52 հասցեում գործող հանրախանութի դիմացի հատվածի ժամը 03:06-ից 03:44-ի տեսագրությունը:
Զննությամբ պարզվեց, որ նշված հանրախանութի առջևում առկա կայանատեղիում կանգնած են մեքենաներ, որոնց մոդելները և համարանիշները չեն երևում: Ժամը 03: 07-ի սահմաններում նշված վայրում կայանում է սպիտակ գույնի ավտոմեքենա, որն ըստ մասնակցի իր «Նիսսան Տիդա» մակնիշի մեքենան է: Այդ մեքենայից իջնում է մի անձ և քայլում դեպի կադրի վերին ձախ հատվածը: Ժամը 03:22-ին նշված հատվածից 2 մուգ հագուստով /մեկը կարմիր բաճկոնով/ տղաներ քայլելով գնում են դեպի ՍԱՍ հանրախանութի մուտքը և մտնում ներս: Ժամը 03:23-ին նշված սպիտակ մեքենայի կողքին կայանում է նաև մուգ մեքենա, որի մակնիշը չի երևում, սակայն ըստ մասնակցի հայտարարության, դա հենց Մ. Տոնոյանի սև գույնի BMW 21ST222 պ/հ-ի մեքենան է: Դրանից հետո նշված մեքենայից մի տղամարդ գալիս և մտնում է հանրախանութ, որից հետո` ժամը 03:27:53-ին դուրս է գալիս հանրախանութից և գնում դեպի մեքենան: Ժամը 03:32:00-ին վերը նշված սպիտակ մեքենայի թարթիչները միանում են և ըստ մասնակցի հայտարարության, հենց այդ պահին է ամենը սկսվում: Ինքը մոտենում է մեքենային և Մ. Տոնոյանը իր հետ սկսում է խոսել, հետո զենքով հարվածում է իր ձեռքին, ձեռքով խփում է իր այտին ու առաջանում դեպի Հասմիկը և Կարենը: Նշված հանգամանքները չեն երևում, տեսախցիկի դիրքի պատճառով: Դրանից հետո կադրի կենտրոնում նկատվում են 5 հոգի, որոնք քայլում են դեպի մուտք: Տվյալ անձանցից մեկն անընդհատ մոտենում է մյուսներին և ագրեսիվ վարք դրսևորում: Ըստ մասնակցի, դա Մ. Տոնոյանն է, ով զենքով սպառնում է, անիմաստ ճոճում այն և հայհոյում մեկ իրեն, մեկ էլ Կարենին ու Հասմիկին, իսկ իրենք խուսափում են նրանից: Ժամը 03:36:23-ին նկատվում է, որ նշված անձը առաջանում է դեպի Հասմիկի և Կարենի կողմը: Նրա աջ ձեռքին ինչ-որ իր է նկատվում, որն ըստ մասնակցի, հենց այն ատրճանակն է, որով նա մինչ այդ հարվածել է իրեն: Ժամը 03:36:56-ին նկատվում է, թե ինչպես է Մ.Տոնոյանը մոտենում Գ.Մանուշակյանին և ձեռքով հարվածում նրա այտին, որից հետո հետապնդում է նրան: Ըստ մասնակցի, այդ ընթացքում նա շարունակում է հայհոյել: Դրանից հետո նկատվում է մի տղա, ով նրան հետ է պահում, իսկ հետո նրանց է միանում նաև կարմիր բաճկոնով տղան: Դրանք, ըստ մասնակցի, հենց սկզբում նկատված տղաներն են: Նրանք մի կողմ են քաշում Մ. Տոնոյանին, որից հետո բոլորը բարձրանում են դեպի վերև և ժամը 03:44-ին տեսագրությունն ընդհատվեց: Ըստ մասնակցի հայտարարության այդ ողջ ընթացքում Տոնոյանն իրեն հայհոյել է, որից հետո ոստիկանությունը եկել և նրան բերման է ենթարկել:
Զննության ընթացքում ներկաների կողմից հայտարարություններ և դիտողություններ չեղան: Արձանագրությունը քննիչի կողմից բարձրաձայն ընթերցվեց, գրված է ճիշտ: Տեսագրության համապատասխան հատվածները արտատպվեցին։
Ընթերականեր, մասնակից` Գ.Մանուշակյան» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 64–66):
9) Դեպքի վայրի զննության մասին 2016 թվականի հոկտեմբերի 8–ի արձանագրությունն այն մասին, որ տուժող Գոհար Մանուշակյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի դիմացի հատվածն ու կայանատեղին, որտեղ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում, Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանը, ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելով, սեփական անձի կարծեցյալ առավելություններն ընդգծելու մղումով, չնչին պատճառով, իրենից հեռու մնալու հորդորները որպես պատճառ օգտագործելով իրենց հասցեին հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, քաշքշել և սպառնացել է իրենց, որի ընթացքում դիտավորությամբ ձեռքի ատրճանակով հարվածել է իր աջ ձեռքին և ձեռքով հարվածել է իր դեմքին (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 166–169)։
10) 2016 թվականի նոյեմբերի 16–ի որոշմամբ որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին Reck Miami 92F մոդելի H838488 համարի գազային ատրճանակը (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 177–179)։
11) Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ, որը բավարարվեց Դատարանի կողմից` հետազոտվեցին նաև ներքոշարադրյալ գրությունները.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Պողոսյանի կողմից 2010 թվականի հոկտեմբերի 14–ին տրված` օպերատիվ–հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու մասին հանձնարարության համաձայն` նախաքննության լրիվությունն ապահովելու համար անհրաժեշտություն է առաջացել հանձնարարել համապատասխան աշխատակիցներին ձեռնարկել միջոցառումներ.
• Ականատես վկաների հայտնաբերման ուղղությամբ,
• Այդ նպատակով անհրաժեշտ է պարզել 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին` ժամը 03։20–ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գործող ՍԱՍ հանրախանութում գտնված աշխատակիցների ինքնությունը և նրանցից ներկայացնել գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող տեղեկության տիրապետող վկաների։
• Օպերատիվ ճանապարհով հայտնաբերել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում և շրջակայքում գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող տեղեկության տիրապետող բնակիչների և ներկայացնել հարցաքննության։
• Հաշվի առնելով միջադեպի տևողությունը և Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի կողմից դրսևորած ակնհայտ հակահասարակական ուղղվածություն ունեցող վարքագիծը` միաժամանակ անհրաժեշտ է նաև պարզել, թե Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանն իր գործողություններով հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտել է, թե ոչ, բնակիչների անդորրը, ՍԱՍ հանրախանութի և այլ հասարակական վայրերի բնականոն գործունեությունը խաթարվել է, թե ոչ (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 71–72)։
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնի պետ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 2016 թվականի նոյեմբերի 11–ին ուղարկված գրությունն այն մասին, որ «թիվ 14814416 քրեական գործի շրջանակներում տրամադրված տեսագրության ուսումնասիրմամբ ձեռնարկվել են համապատասխան օպերատիվ–հետախուզական միջոցառումներ պարզելու դեպքի իրական հանգամանքները, ականատես վկաների հայտնաբերման ուղղությամբ, սակայն դրական արդյունքներ չեն ստացվել։
Միջոցառումները շարունակվում են, դրական արդյունքների դեպքում կհայտնվի լրացուցիչ» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 170)։
12) Հետազոտվեցին նաև քրեական գործի այլ նյութերը։
8. Այնուհետև, ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունքը. «այդ օրը թոռնիկ էի ունեցել, գնացել էինք տղաներով նշել էինք, հետո տուն գալուց մտա սուպերմակերտ սիգարետ ու ջուր էի ուզում առնել, դուրս եկա, եկա նստեցի մեքենան բանալին կորցրեցի, ընգել էր նստատեղի տակը, ոնց նայեցի չկարողացա գտնեմ, մի քանի մետր հեռավորության վրա տեսա Գոհարին, մեքենայի բեռնախցիկն էր փակում, հեռվից խոսացի, ասեցի «մի րոպե չեք մոտիկանա, կամ Ձեր հեռախոսի ֆանարը գցեք, բանալին եմ կորցել», ինքը չպատասխանեց: Երկրորդ անգամ տոնս բարձր ասեցի «քո հետ եմ էլի, կարողա մոտիկանաս օգնես, կամ գոնե ցույց տաս էսի ոնց բան անեմ», շուռ եկավ, ասեց «էս էլ թազա աղջիկ խոսցնելու ձևա» ու անպատվեց, ես էլ իրան անպատվեցի, ասեցի «իմ տարիքը նայի, երկրորդն էլ ես քո ինչն եմ խոսացնում»: Ինքը մենակ էր, հետո ընկերուհին մոտիկացավ, ընկերուհուց հետո ընկերը մոտիկացավ, գնաց մեր մեջ լեզվակռիվ հեռավորության վրա ու չուզեցա շարունակեմ: Իրանք մոտիկացան ինձ, մոտիկանալու ընթացքում արդեն ագրեսիվ էին, չուզեցա ոչ էտ օրը հարամեմ, ոչ էլ ընգնեմ այ սենց փորձանքների մեջ: Հանեցի զենքը մեքենայի միջից, իրանց կողմ պարզելով ասեցի «էս կողմ չգաք, թողեք գնացեք, հանկարծ ինձի մոտիկ չգաք, ճանապարհներդ շարունակեք»: Եկան մոտիկ էլի նույն լեզվակռիվը գնաց, էտ ժամանակ զենքը ձեռքիս մեջ էր, որպես զենք ձեռքիս մեջ էր, Գոհարը այդ ժամանակ հեռախոսը մոտիկացրեց դեմքիս, ասեց «զանգում եմ ոստիկանություն», ես սենց ձեռքով բան արեցի, որ ձեռքը քաշի, այդ պահին ես մինչև էսօր էլ չեմ կարողանում կողմնորոշվել, խփել եմ, չեմ խփել, վնասվածք պատճառել եմ, որովհետև էտ օրը ես չիմացա, իմացել եմ վերջում, երբ առաջին անգամ ինձ բերել են հարցաքննության և ձերբակալել, ես այդ ժամանակ եմ իմացել, որ Գոհարը վնասվածք է ստացել ու դրանից հետո նորից լեզվակռիվ, նորից վեճ ու բաժանվել ենք, ես եկել եմ մեքենայի բանալիներն եմ ման եկել: Ոստիկանությունն եկավ, մոտիկացան Գոհարին, ասեց ովա զանգել, ասեց «ես», ասեց ինչի համար ես զանգել, ասեց «մոտը զենք կա», եկան մոտիկացան, որ ուզեցան զենքը վերցնեն, ասեցի «հանգիստ-հանգիստ, որ ուզում ես զենքը վերցնես մեքենայից, թույլտվություն էլ կա» ու նոր բաժնում ես մինչև առավոտ մնացել եմ, հարցաքննել են, հետո դրանից հետո մեքենայիս բանալիներն են գտել հետաքննիչները, ստորագրություն տվեցի չհեռանալու, որ չհեռանամ, ամեն կանչով ներկայանամ, դրանից հետո անցելա 20 օր ներկայացել եմ քննիչի մոտ, դուռը բացել եմ, առաջին բառը, որ եղել է, ոչ բարև, ոչ բարլույս, ասեց «դու ձերբակալված ես», ես էլ այդ ժամանակ հանաք արեցի, ասեցի ջահել տղա ես, քեզ կուլտուրա չեն սովորացրել, որ առաջին հերթին բարևի, նոր այդ բարի լուրը ասա: Դրանից հետո բերեցին առերեսման, իրանք երեք հոգով հատ-հատ եկան իրանց ասածը ասացին, ես իմ, ոչ մեկ իմ ասածը հաշվի չառավ: Ընդեղ ցուցմունքի մեջ գրել են, որ ես մոտիկացել եմ, սեռական բնույթի հայհոյանք եմ տվել, մերժելա, դրանից հետո հասել եմ վրեն, հարգելի դատարան, էտի առնվազն մի հատ գիժ մարդ պիտի լինի, կամ մանյակ պիտի լինես, կամ գիժ, որ մարդուն չճանաչելով, հլը չես իմանում օվա, ինչ վարքագծի տերա, ում երեխան է, ում աղջիկնա, առաջարկություն ես անում չճանաչելով ու դրանից հետո հարձակվում ես վրեն ու ես ոնց եմ հարձակվել վրեն, որ ես իմ մեքենայի մոտից չեմ շարժվել, ես իրանց մոտիկ չեմ գնում, ես ոնց եմ հարձակվում, որ ամեն ցուցմունքում դա շեշտվումա, ոնց եմ մոտիկացել, թե մոտիկանալուց հետո լեզվակռիվը դառելա վեճ, թե վնասվածք են ստացել, ես չեմ ուզեցել միտումնավոր որևէ մեկին վնասվածք պատճառեմ, ցավ պատճառեմ, եղել է մի անգամ, եղել է որ ասել եմ «ձեռտ էն յան քաշի», մնացածը տեսաերիզով երևում է: Ես քննիչին էլ եմ ասել, ասել եմ, որպես տղամարդը տղամարդուն «ինձի խի ես բերել, ինձի գժանոց տար, էտի գիժը մենակ կարա ըտենց բան անի», մարդուն չճանաչելով 5 մետր հեռավորության վրա առաջարկություն են անում, եթե հիմա ըտենց են աղջիկ խոսցնում, ես չեմ իմանում, եթե 5 մետրի վրա պիտի առաջարկություն անես, ինքը մերժի, ինքը անպատվի, գա իմ վրա հասնի, էտի ոնցա կոչվում, ես մերժեցի, էտի ոնցա ստացվում, որ ես հասա վրեն, ոնց հասա, որ ես իմ մեքենայից մի մետր քայլ չեմ գցել, իրենք են մոտիկացել: Նույնը ես քննիչին էլ եմ ասել, քննիչն էլ է իրենց հարցնում, ասումա «իսկ ուր է Մինասը», ասում են «իրա մեքենային հենվածա», որ ես հենված եմ եղել, ոնց եմ հարձակվել, ասումա «դե չեմ իմանում, ինձ ասել են սենցա-սենցա, ձերբակալում եմ, թող դատարանը որոշի դու անմեղ ես, թե մեղավոր»: Եթե հարցեր էլ կա կպատասխանեմ:
Պաշտպանի հարցին, թե Ձեր ցուցմունքում նշեցիք, նախաքննության ժամանակ էլ նշել եք, որ Գոհար Մանուշակյանին անպարկեշտ, անբարո առաջարկ չեք արել, էտ դեպքում ասեք խնդրեմ ինչի վիճաբանություն առաջացավ, ամբաստանյալը պատասխանեց. «ինքը ինձ ճիշտ չհասկացավ, ես որ մեքենայի մոտ կանչեցի, խնդրում էի ինքը ինձ օգներ, տեսավ, որ միայնակ տղամարդ, քեֆը լավ, ինքնել կին արմատ, վիրավորվավ, երևի վիրավորվավ նրանից, որ ես իրան մեքենայի մոտ եմ կանչում, վատ աղջկա տեղ եմ դրել, Գոհարը ինձ կոպտեց, խոսակցությունը չստացվավ, չհասցրեցի ասեմ, որ ես միտումնավոր չեմ անում, կամ ես իրան անպարկեշտ առաջարկություն չեմ անում, ինքն ինձ անպատվեց, ես էլ իրեն անպատվեցի, դառավ նման բան, ես էլ այս կարգավիճակում:
Պաշտպանի հարցին, թե այսինքն եթե Գոհարը Ձեզ չկոպտեր Դուք կարող էիք նրան բացատրել, որ Դուք ամենևին էլ այդ նպատակով չեք կանչել իրեն, ամբաստանյալը պատասխանեց. «ոնց չէի կարա, եթե նա հանգիստ հարցներ, ասեր «չհասկացա ինչ ես ասում», ես նրան կբացատրեի, ես անձամբ կմոտիկանայի իրեն կբացատրեի, իրոք սխալմունք է եղել, իրոք ես բանալին կորցրել եմ, ցանկացել եմ գտնել, ես իրան մեքենայի մոտ միայն դրա համար եմ կանչել»:
Պաշտպանի հարցին, թե այդ վիճաբանության ընթացքում հայհոյանքներ տվել եք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «հա ինքն անպատվում էր, ես տվել եմ, հայհոյանք եղել է, անձամբ իրան»:
Պաշտպանի հարցին, թե ատրճանակը Ձեր մեքենայից ինչի համար հանեցիք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «հանել եմ այն պահին, երբ չորս հոգով ագրեսիվ մոտիկանում էին ինձ, նրա համար, որ չմոտիկանան, վեճ չլինի, լեզվակռիվ չլինի այ սենց բաներ, որ թողեն»:
Պաշտպանի հարցին, թե իսկ իրենք ինչ արեցին, ամբաստանյալը պատասխանեց. «երևում է ինչ արեցին, մոտիկացան ինձ ինչ արին, երեք հոգով հեռախոսը ծանր էր էտքան, քննիչը հարցա տալիս, ասում է ինչի մոտիկացաք, հեախոսը ծանր էր, երեք հոգով մոտիկացան որ զանգեին ոստիկանություն, կամ ոստիկանություն զանգողը հեռվից զանգումա:
Պաշտպանի հարցին, թե այդ ատրճանակով ուրիշ այլ գործողություն արել եք, ամբաստանյալը պատասխանեց. չեմ արել»:
Պաշտպանի հարցին, թե Ձեզ մեղադրանք է առաջադրվել, որ բացահայտ վայրում անհարգալից վերաբերմունք եք դրևսորել և հասարակական վայրում հայհոյանքներ եք տվել, Ձեր առավելությունն եք ուզեցել ընդծել, ինչ կասեք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «կանանց շրջապատում գտնվող տղամարդը իրեն կվարկաբեկի, երկրորդն էլ հասարակության նկատմամբ, էտ ում եմ բան ասել, հասարակություն-հասարակություն գցել են բերանները, ինչ եմ արել այդ հասարակության նկատմամբ, այդ հասարակության մի մասնիկն էլ ես եմ, մի բան պիտի գրեին գրել են էլի»:
Պաշտպանի հարցին, թե այսինքն էն ինչ–որ արել եք, կոնկրետ ում հանդեպ է ուղղված եղել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «ես չեմ իմանում, ամեն ինչը իմ դեմա ուղղված, ոնց լոգիկայով, ոչ մեկ ինձ մարդու տեղ չդրեց, ոչ մեկ իմ կարծիքը, լոգիկան, հաշվի չառավ,ասում եմ, ես ոնց եմ հարձակվել, որ մերժելա, ասումա ես շատ գիտեմ, ես չեմ իմանում ամեն ինչ վերջացել է, ինձ ասում են 113-ով մեղադրանքա առաջադրվել, ես գնում առավոտյան ինձ բերում են կալանքի, թե էտ գիշերը ինչ փոխվավ չիմացա»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք նշում եք, որ սուպերմակետից դուրս եկաք, այդ ժամանակ նկատեցիք Գոհարին, ամբաստանյալը պատասխանեց. «չէ այդ ժամանակ չեմ նկատել, ես մոտիկացել եմ մեքենային, ման եմ եկել բանալիները:
Մեղադրողի հարցին, թե ի՞նչ մեքենա է Ձեր մեքենան, ամբաստանյալը պատասխանեց. «ԲՄՎ»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր մեքենան բանալիով է բացվում, ամբաստանյալը պատասխանեց. «հա»:
Մեղադրողի հարցին, թե դրանից հետո տեսաք, որ մեքենայի բանալիները չկա, հետո ինչքա՞ն ժամանակ հետո նկատեցիք Գոհարին, և ի՞նչ հեռավորության վրա ամբաստանյալը պատասխանեց. «ինձնից մոտ երեք մետր հեռավորության վրա սպիտակ մեքենա էր, ինքը բեռնախցիկն էր ուժեղ փակում, այդ ձենից իմ ուշադրությունը գրավեց»:
Մեղադրողի հարցին, թե իրենք փողոցի մեջտեղի հատվածում էին կանգնած, երթևեկելի հատվածում, ամբաստանյալը պատասխանեց. «չէ իրենք կանգնած էին նորմալ, ավտոմեքենաների համար նախատեսված մասում»:
Մեղադրողի հարցին, թե դիմեցիք իրան արդեն գիտինք ինչ խնդրանքով մոտեցավ ինքը Ձեզ, ամբաստանյալը պատասխանեց. «ոչ, ինքը առաջին անգամ չպատասխանեց, երկրորդ անգամ արդեն կոպտեց, ասեց «էս էլ թազա աղջիկ կպցնելու ձևա այ տղա», ես էլ ասեցի «այ տղան դու ես, հլը իմ տարիքը նայի, քեզ նայի, այ տղան դու ես»:
Մեղադրողի հարցին, թե այդ ընթացքում էլ Ձեր ասած 3-4 մետր հեռավորության վրա էիք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե, Դուք նշեցիք, որ մոտիկացան նաև Հասմիկը և Կարենը, ինչի համար, ամբաստանյալը պատասխանեց. «մեր ձայներից իջան մեքենայից»:
Մեղադրողի հարցին, թե այսինքն կողքի մեքենայի մեջ նստողի համար Ձեր ձայնը լսելի էր, ամբաստանյալը պատասխանեց. «չէ կողքի կանգնածի համար լսելի կլիներ, իրա ընկերուհին դուրսն էր, իսկ ամուսնուն իրանք ձեն տվեցին»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք այդ լեզվակռվից ագրեսիա զգացիք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «այո, ու դրա համար ես ամեն ինչ անում էի, որ էտ լեզվակռիվը շուտ ավարտվեր»:
Մեղադրողի հարցին, թե այսինքն էտ լեզվակռվի հետ միասին դուք նաև հայհոյանքներ էիք հնչեցնում, ինչն էր պատճառը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «պատճառն այն էր, որ ինձ հունից հանեցին»:
Մեղադրողի հարցին, թե զենքը թափահարել եք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «չէ»:
Մեղադրողի հարցին, որ հունից դուրս եկաք, մի քիչ էլ ալկոհոլի ազդեցության տակ, փորձեցիք զենքով ահաբեկել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «չէ ինչ ահաբեկել, ես զենքը այն ժամանակ եմ հանել, երբ որ իրենք երեք հոգով ինձ են մոտիկանում և ես չգիտեմ, թե իրենք ինչ նպատակով են ինձ մոտիկանում»:
Մեղադրողի հարցին, թե դուք բավականին ամրակազմ տղամարդ եք Ձեզ են մոտիկանում երկու կին մի հատ էլ վկա, Ձեզ համար ինչ խնդիր էինք իրանք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «ես զենքը հանեցի, որ իրանք հանկարծ չգային մատով չկպնեին, հետո ես ինձ չէի տիրապետի, խնդիրն էն էր որ իրանք չմոտիկանային, ես իրանց չէի ճանաչում, իրանք ինձի, հանկարծ մեկն ու մեկը ինձ չմոտիկանար, հետո կինն ինչ կապ ունի, կամ որ տղամարդը ջանովա լինում էտ ինչ կապ ունի»:
Մեղադրողի հարցին, բա էտ դեպքում, որ Դուք ինքներդ չեք ուզում մոտիկանան Ձեզ, Դուք զենքը Ձեր ձեռքին և Ձեր ձեռքում գտնվող զենքից և Ձեր շարժումների ներգործության արդյունքում միջին ծանրության մարմնական վնասվածք է ստացել տուժողը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «պատահականություն էլ է լինում չի լինում, ես իրա ձեռքը սենց արեցի, որ ձեռքը քաշի, ասում էր հեռախոսը երեսիս պահած զանգում եմ ոստիկանություն, զենքն էլ ձեռքիս մեջ էր, ես զենքով չեմ խփել ոչ մեկի, ես չեմ խփել, դա պատահական է եղել»:
Մեղադրողի հարցին, թե վկա Հասմիկ Խաչատրյանը և Կարեն Հակոբյանը, իրենք էլ էին ագրեսիվ վարքագիծ դրսևորում, ամբաստանյալը պատասխանեց. «ագրեսիվ վարքագիծ չդրսևորեին խի էին գալիս իմ վրա, նրանք մոտիկացել էին ասում էին ինչա եղել, ինչես ասում, ես էլ ասում էի գնացեք այն կողմ»:
Մեղադրողի հարցին թե իրանց նկատմամբ էլ եք զենքը թահարել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «չէ, իրանք որ եկան արդեն զենքը չկար իմ ձեռքում»:
Մեղադրողի հարցին, թե Տուժողը հայհոյել էր Ձեզ, ամբաստանյալը պատասխանեց. «դա եղել է փոխադարձ հայհոյանքներ»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ մյուս երկուսը հայհոյել են, ամբաստանյալը պատասխանեց. «չէ, մենք մենակ լեզվակռիվ ենք արել»:
Մեղադրողի հարցին, թե եթե ամեն ինչ նորմալ էր, ինչու եկան այն երկու տղամարդիկ և փորձում էին հանդարտեցնել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «ինքը խանութից դուրս էր գալիս ինձ տեսավ, մոտիկացավ ասեց ինչա եղել, իրան ասեց հլը մի րոպե հանգիստ, այդ ժամանակ իմ մոտ զենքը չի եղել, ետ ժամանակ մենք մեքենայից արդեն առանձնացել էինք խանութի մոտ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե դուք այդ ժամանակ գինովցած էիք, քանի որ լավ առիթ էր տեղի ունեցել, շատ էիք խմել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «չափի մեջ, ես իմ ամեն մի քայլն ու արաքը հիշում եմ, բայց խմած եմ եղել»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե դուք ասում եք, որ դրանից հետո վախեցաք իրենցից, զենքը վերցեցիք ու սկսեցիք ապահովել Ձեր անվտանգությունը, տուժողը կին է ոչ շատ բարձրահասակ, Դուք էլ բավականին բարձրահասակ, ամրակազմ տղամարդ, երկու կին, մեկ վկա, այդ վկան էլ հանդիսանում է մյուս կնոջ ամուսինը, նա ևս ոչ խոշորամարմին է, իրանց գալը Ձեզ ահաբեկեց, որ Դուք ստիպված եղաք զենքի դիմել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «ես ոչ թե էնքան զենքը հանել էի օգտագործելու համար, այլ նրա համար, որ տեսնեին ես զենքով եմ ինձի մոտիկ չգային, որ ուրիշ բան չլինի, որ կռիվ դավի չլինի, ես շատը դրա համար եմ զենքը հանել, ես շատը հանել եմ, որ իրանք տենան զենք կա չմոտիկանան»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք խոսեցիք տուժող Գոհար Մանուշակյանի հետ, խոսեցիք, ինչ–որ բան ասեցիք չհասկացվեց, ինչ առաջարկեցիք, մի բան Դուք ասացիք, որը չընկալվեց իր կողմից, մի բան էլ ինքը Ձեզ ասեց ու Դուք սկսեցիք բարձրաձայն հայհոյել ճիշտ եմ հասկանում, ամբաստանյալը պատասխանեց. «հա հո մտքիս մեջ չէի հայհոյի, հայհոյել եմ, որ ինքը լսի»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ինչ հեռավորության վրա էր ինքը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «մոտ 3-4 մետր»:
Նահագահողի հարցին, թե հիմա եթե Դուք այդ շառավղով հայհոյեիք կլսվեր, ամբաստանյալը պատասխանեց. «կլսվեր »:
Նահագահողի հարցին, թե լսվում էր մյուսների կողմից, մարդիկ եղել են, որ Ձեզ մոտեցել են ամբաստանյալը պատասխանեց. «ոչ մեկ չի եղել, ոչ մեկ չի մոտեցել, ասենք եթե ժամը 3:30-4-ը որ բարձր հայհոյանքներ տայի, ես նույնիսկ պատուհանի տակ, ապակու տակ էլ եմ եղել, բնակիչները բան կբողոքեին, որովհետև ընտանիքներ է ապրում, եղելա վիճվել ենք, վեճի մեջ հայհոյանքներա եղել, ես չեմ բան անում»:
Նահագահողի հարցին, տղամարդ վկան երբ մոտեցավ Ձեզ, երբ որ արդեն հայհոյանքները կային, ամբաստանյալը պատասխանեց. «երբ որ ինքը մոտեցավ արդեն ես ու Գոհարը վիճվել էինք»:
Նահագահողի հարցին, այսինքն ինքը տեսավ, կամ լսեց էտ կոնֆլիկտը, որ եկավ, ամբաստանյալը պատասխանեց. «չէ իրան ավելի շատ կինը ձեն տվեց, կամ իրանք, ես էտի չեմ կարա ասեմ»:
Նահագահողի հարցին, թե տուժողի դեմքին հարվածել եք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «չէ»:
8. Դատական վիճաբանությունների փուլում Մեղադրողը միջնորդեց Մինաս Տոնոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258–րդ հոդվածի 4–րդ մասով։
Մեղադրողը նշեց, որ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հայտնի չէ, իսկ որպես ծանրացնող հանգամանք է ենթակա դիտարկման` ալկոհոլի ազդեցության տակ հանցանքը կատարելը։
Տուժողը հայտնեց, որ իրեն մարմնական վնասվածք պատճառելու հետ կապված այլևս բողոք չունի, ամբաստանյալի այդքան ժամանակ կալանքի տակ գտնվելը բավարար է, խնդրում է կարճել քրեական գործը կամ մեծագույնս մեղմ վարվել։
Պաշտպանական կողմն իր ճառում հայտնեց, որ հետազոտված ապացույցները վերլուծության ենթարկելով, հնարավոր չէ հաստատված համարել, որ Մ. Տոնոյանի կատարած արարքում առկա է ՀՀ քր. օր-ի 258 հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցակազմ:
Այսպես, նշվեց, որ թեև Մինաս Տոնոյանի արարքները կատարվել են հասարակական վայրում, արտաքուստ բովանդակում են հասարակական կարգի խախտման տարրեր և հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու տպավորություն են թողնում, այնուամենայնիվ, վերոհիշյալ փաստական հանգամանքների վերլուծությունից հետևում է, որ Մինաս Տոնոյանի կատարած արարքում բացակայում է խուլիգանության հանցակազմը, իսկ ավելի կոնկրետ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը:
Բացի այդ, նշվեց, որ սկզբից Գոհար Մանուշակյանը, իսկ այնուհետև Հասմիկ Խաչատրյանը կոպիտ կերպով են խոսել Մինաս Տոնոյանի հետ, որպիսի փաստը հաստատվում է հենց իրենց Գոհար Մանուշակյանի և Հասմիկ Խաչատրյանի թե՛ նախաքննական, թե՛ դատաքննական ցուցմունքնեյտվ: Ըստ Մ.Տոնոյանի ցուցմունքի, իր հետ կոպիտ խոսելու արդյունքում է, որ ինքը վրդովվել է, հունից դուրս եկել և չկարողանալով զսպել վրդովմունքը, տվել է հայհոյանքներ: Հասարակական կարգը խախտելու, հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու որևէ նպատակ չի ունեցել, ինքնահաստատման, իր առավելությունն ընդգծելու կարիք, ինչպես նշվել է մեղադրանքում, առավել ևս չունի:
Պաշտպանական կողմը հանգել է այն եզրահանգման, որ Մինաս Տոնոյանի արարքները պայմանավորված են եղել նրա հուզական, էմոցիոնալ բռնկվածության վիճակով, որն արդյունք է եղել սխալ ընկալելու պատճառով տուժողի դրսևորած վարքագծի տեղի ունեցած վիճաբանությունն առաջացել է սխալ փոխըմբռնմանև առաջացած փոխադարձ հակակրանքի պատճառով: Նշված պատճառով Մ.Տոնոյանի գործողություններն ուղղված են եղել կոնկրետ տուժողի, այլ ոչ թե հասարակության դեմ: Այլ կերպ ասած, Մ. Տոնոյանի մոտ բացակայել են խուլիգանական դրդումները, նա նպատակ չի ունեցել խախտելու հասարակական կարգը, ինչպես նաև բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հասարակության նկատմամբ:
Բացի այդ, պաշտպանական կողմը նաև նշել է, որ տեղի ունեցած վիճաբանության պատճառով հասարակությանն անհանգստություն չի պատճառվել, հասարակության անդորրը չի խանգարվել: Դեպքը տեղի է ունեցել գիշերային ուշ ժամին, փողոցում եղել են հատուկենտ անցորդներ, որոնք որևէ ուշադրություն չեն դարձրել, չեն միջամտել վիճաբանությանը: «Սաս» հանրախանութի բնականոն աշխատանքը նույնպես չի խաթարվել: Նախաքննության մարմնի կողմից ոստիկանությանը հանձնարարություն է տրվել օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների միջոցով պարզելու, թե Մինաս Տոնոյանի գործողություններով բնակիչների անդորրը, «Սաս» հանրախանութի և այլ հասարակական վայրերի բնականոն գործունեությունը խաթարվել է, թե ոչ: Ոստիկանության բաժնի պետի 10.11.2016թ. գրությամբ հայտնվել է, որ ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում դրական արդյունքներ չեն ստացվել:
Ինչ վերաբերում է գազային ատրճանակը որպես զենք օգտագործելուն, ապա այն պաշտպանական կողմի համոզմամբ չի կարող հանցակազմի որակյալ հատկանիշ հանդիսանալ, քանի որ առկա չէ խուլիգանության հիմնական հանցակազմը: Մինաս Տոնոյանը գազային ատրճանակն ավտոմեքենայի միջից հանել է այն պահին, երբ երեքով մոտեցել են իրեն, պաշտպանական կողմի պնդմամբ ատրճանակը հանել է ոչ թե դրանով որպես գործիք խուլիգանություն կատարելու, այլ մոտեցողների կարծեցյալ ագրեսիվությունը կանխելու համար, ատրճանակը չի հանել դրանով ինչ–որ մեկին հարվածելու համար, դրանով Գոհար Մանուշակյանի ձեռքին հարվածել է, քանի որ իր համար տհաճ և վիրավորական է եղել, որ Գոհարը ձեռքն այդքան մոտեցրել է իր դեմքին: Ընդ որում, ոչ թե նպատակ է ունեցել հենց հատուկ ատրճանակով հարվածելու, այլ պարզապես հարվածող ձեռքում ատրճանակն է գտնվել: Դրանից հետո այդ ատրճանակով ոչինչ չի արել, վախի ու տագնապի մթնոլորտ չի ստեղծել, ինչպես նշված է մեղադրանքում:
Վերոհիշյալ հիմնավորումներով պաշտպանական կողմի համոզմամբ հաստատվում է, որ Մինաս Տոնոյանի կատարած արարքում առկա է ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258 հոդվածի 4-րդ մասով, այլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, ուստի, գտնում են, որ նրա արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով: Միաժամանակ, նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ տուժող Գոհար Մանուշակյանն իր առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու համար Մինաս Տոնոյանի դեմ բողոք չունի, քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի և 183 հոդվածի 1-ին մասի հիմքով` տուժողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Ամբաստանյալը միացավ իր պաշտպանների կողմից ներկայացված ճառին։
Իր վերջին խոսքում ամբաստանյալը հայտնեց, որ իրեն մեղավոր չի ճանաչում իրեն առաջադրված մեղադրանքում։
Այնուհետև, Դատարանը հեռացավ խորհրդակցական սենյակ դատավճիռ կայացնելու, որի ընթացքում գտնելով, որ առկա է դատաքննությունը լրացնելու անհրաժեշտություն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360–րդ հոդվածով նախատեսված հարցերը քննարկելու համար, Դատարանը կայացրեց դատաքննությունը վերսկսելու մասին որոշում:
Վերսկսված դատաքննության ընթացքում Տուժող Գոհար Մանուշակյանը տվեց հետևյալ բովանդակությամբ լրացուցիչ ցուցմունքը. «Հայհոյանքներ չեմ տվել, բայց ինչպես նախկինում ասել եմ, բավականին կոպիտ արտահայտություններ եմ արել, բայց հայհոյանք չի եղել, համամիտ եմ, որ կոպիտ բաներ ասել եմ, տհաճ արտահայտություններ արել եմ, բայց հայհոյանք չի եղել դա»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ամբաստանյալը Ձեզ հայհոյանքներ տվել է, Տուժողը պատասխանեց. «Ընդհանուր վեճի ընթացքում հայհոյանքներ եղել են, սկզբնական շրջանում եղել են, հետո, որ արդեն հանդարտեցրել են, էլ հայհոյանքներ չի եղել, եղել են կոպիտ ձևի արտահայտություններ, բայց հայհոյանքներն եղել է մի ինտերվալում, բայց դա սկզբնական հատվածն էր: Առաջին հայհոյանքը եղել է, երբ որ ինքը կանչեց, որ բանալի ման գանք, ես իրան կոպիտ պատասխանեցի հեռու մնա ինձանից, հանգիստ թող ինձ, դրանից հետո ինքը մի քիչ ավելի բարձր տոնով վրդովվեց, թե ինչ վատ բանա ասել, հետո արդեն իմ կոպիտ պատասխանից հետո հայհոյանք եղել է, դա եղել է մինչև իր մեքենայի մոտենալու ինտերվալը, կարողա մեկ-երկու հայհոյանք էլ եղել է մեքենայի մոտենալուց հետո»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե այսինքն հայհոյում էր, հետո Ձեզ մոտեցավ Հասմիկը հետո, Տուժողը պատասխանեց. «Մոտեցավ Հասմիկը, էլի բանավեճի մեջ ենք եղել, Հասմիկին հայհոյանք չի տվել, ինձ իմ հետ խոսալու ընթացքում, մեկ էլ Կարենին Կարենի հետ խոսալու ընթացքում»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Կարենին հայհոյանք եղել է, Տուժողը պատասխանեց. «Մեկ-երկու անգամ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք հայհոյանք տվել եք, Տուժողը պատասխանեց. «Ես հայհոյանք չեմ տվել»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ամբաստանյալն իր ցուցմունքում նշել է, որ Դուք էլ եք հայհոյանք տվել, ինչպես կբացատրեք այդ հանգամանքը, Տուժողը պատասխանեց. «Կարծում եմ ավելի լավա ինքը դա բացատրի, իր փոխարեն չեմ կարող բացատրություն տալ»:
Պաշտպանի հարցին, թե Դուք նշեցիք որ ամբաստանյալը հայհոյանքներ տվել է և բացի այդ նշեցիք, թե որ պահին է հայհոյանքներ տվել, կասեք, թե այդ հայհոյանքերը ինչի՞ համար է տվել, ի՞նչն է եղել պատճառը, որ տվել է այդ հայհոյանքները, ի՞նչ իրադրություն էր, որ նա տվեց հայհոյանք, Տուժողը պատասխանեց. «Նախնական սկզբի պահին, որ տվել է, իմ կոպիտ պատասխանի համար է տվել, կանչում էր, որ իր մեքենայում բանալի ման գայինք, ես մի քանի անգամ միջին կոպտության պատասխանեցի, հետո անցա արդեն շատ ագրեսիվ պատասխանների, այդ ժամանակ է տվել, հետո երբ որ արդեն Կարենը, Հասմիկը մոտեցել են հեռախոսի միջադեպից հետո, երբ որ արդեն իրան կանչել են, ինքը գնացել է այն կողմ, ես մեքենայից հեռախոսն եմ հանել, այդ ժամանակ էլի մեկ-երկու հայհոյանք, բայց զուտ իմ ու Կարենի հետ վիճելուց, Հասմիկի հետ խոսելուց Հասմիկին հայհոյանք չի տվել»:
Պաշտպանի հարցին, թե այսինքն ճիշտ հասկացա, Դուք մի քանի անգամ կոպիտ կերպով պատասխանել եք, հետո արդեն հնչել են հայհոյանքեր Տուժողը պատասխանեց. «Ես ի սկզբանե մինչև վերջ էլ կոպիտ եմ պատասխանել»:
Պաշտպանի հարցին, թե այսինքն նրա հայհոյանքները սկզբից էլ, հետո էլ ուղղված են եղել Ձեր դեմ, Ձեր կոպիտ պատասխանն են հանդիսացել, այդպես է, թե` ոչ, Տուժողը պատասխանեց. «Ենթադրում եմ, որ այո»:
Պաշտպանի հարցին, թե ըստ Ձեզ Մինաս Տոնոյանը նման անբարո առաջարկ արել է, ինչպես նշել եք նախաքննության ընթացքում, թե` ոչ, Տուժողը պատասխանեց. «Ես այդ պահին այդպես եմ կարծել, հիմա կարող է այդ պահին սխալվել եմ, բայց հիմա ոչ մի բան ասել չեմ կարող, քանի որ այդ պահին ու հենց էտ օրը, ես դա այդպես եմ ընկալել, բայց համենայն դեպս կարողա և ես սխալ եմ հասկացել»:
Պաշտպանի հարցին, թե Ձեր ներքին համոզմունքը ինչպիսի՞նն է, Տուժողը պատասխանեց. «Հնարավոր է, միանշանակ չեմ կարող ասել, որ սխալվել եմ»:
Պաշտպանի հարցին, թե ինչի համար եք այդ պահին այդպես ընկալել, Տուժողը պատասխանեց. «Գիշերվա երեք անց կես էր արդեն, ես բավականին ծանր աշխատանքային գրաֆիկ ունեմ, շունը ձեռքս էր կծել, կանգնած սպասում էի փողոցում արյունոտ ձեռքով, ինքս էլ լարված եմ եղել և գիշերվա կեսին օտար տղամարդը, որի տոնը ոչ սովորական էր, որ մոտեցել էին հարցնեին ինչ է եղել շունիկին և այլն, առիթ հանդիսացան, որ ես դա այդպես հասկանամ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ի սկզբանե Մինաս Տոնոյանը Ձեզ մոտենալիս նորմալ տոնով չի խոսացել Ձեր հետ, Տուժողը պատասխանեց. «Դե կար տղամարդ գիշերվա ժամը երեքին, որը չի եկել հարցնի ինչ է եղել շունիկին, ինչով օգնեմ, ինձ համար աննորմալ է, քանի որ ես իմ սուբյեկտիվ կարծիքն եմ հայտնում, իմ համար նորմալ չէր, իմ համար արտասովոր էր»:
Մեղադրողի հարցին, թե ինչի՞ էիք ագրեսիվ, ի՞նչ իրավունք էիք Ձեզ վերապահել, որ անընդհատ դա ասում եք, Տուժողը պատասխանեց. «Իրավունք ոչ ոք չի վերապահել, բնավորությունս է այդպիսին, ցավոք սրտի աշխատանքի բերումով օրական տարբեր մարդկանց հետ եմ հանդիպում և որոշեցի ինքնապաշտպանողականս մի անգամից գործի դնեմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե կար որևէ ինքնապաշտպանվելու առիթ, Տուժողը պատասխանեց. «Ես միշտ ունեմ ինքնապաշտպանվելու առիթ, որովհետև Հայաստանի Հանրապետությունում կենդանիներին շատ վատ են վերաբերվում, ինչը իմ համար բավականին ցավոտ թեմա է և տալիս է առիթ, որ ես լինեմ ագրեսիվ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք լարվել էիք, հուզվել էիք, մարդկանցից վատ վերաբերմունք էիք ակնկալում, դրա համար կոշտ պատասխանել եք, ի՞նչն էր Ձեզ նախաքննության ընթացքում խանգարել այդ նույն բանը ասել, Տուժողը պատասխանեց. «Նախաքննության ընթացքում ես ևս ասել եմ, որ կոպիտ պատասխանել եմ, ես մոտակա մի ամիսը լարված եմ եղել, կոպիտ եմ եղել»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե հիմա անցե՞լ է Ձեր լարվածությունը, Տուժողը պատասխանեց. «Լարվածությունը մարդկանց հանդեպ երբեք չի անցնում ցավոք սրտի, կենդանասիրությունը շատ ավելի մեծ է»:
Բացի այդ, վերսկսված դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը տվեց հետևյալ բովանդակությամբ լրացուցիչ ցուցմունքը. «Մեղադրական ճառում շեշտվեց այն բաները, որը որ հակասում է իրականության հետ ու ոնց որ մեղադրական եզրակացությունը եղել է ու դրա հիման վրա կալանավորել են, նույն մեղադրական եզրակացությունը դատական նիստից հետո նույն ձևի ճառի կարգով մեղադրեցին:
Հիմա առաջինը ասեմ` ես իմ մեքենայի մոտից չեմ գնացել, էտ մեկ, մեղադրականի մեջ ասումա, որ հարձակվեց իմ վրեն, ես ոնց եմ հարձակվել վրեն, կամ ինչի համար եմ հարձակվել վրեն, մարդուն որ նախ և առաջ առարկություն չեմ արել, երկրորդը, որ առաջարկություն անես մերժի, ինչի համար հարձակվեի վրեն, նույնը ճառում մեղադրում են ինձ: Ես իմ մեքենայի մոտից ոչ մի քայլ չեմ արել, իրենք են մոտիկացել ինձ, դատական նիստի ժամանակ, վկաների ցուցմունքի ժամանակ, բոլորը էտ ցուցմունքը նշեցին, որ իրանք են մոտիկացել, բայց բաներ կա, որ պիտի հաշվի չառնվի, դուրսա գալիս, որ չէ սենցա ու վերջ, իմ համար շատ անհասկանալի բաներ կա, իրողությունը ես ոնց ապացուցեմ, առաջին օրվանից քննիչին ես նույն բանն եմ ասել, ասել եմ, որ ես կապ չունեմ, որ էս էս բաները չեմ կարա անեմ, շատ էլ ուզենայի չէի կարողանա անել, հասարակությանը հայհոյանք եմ տվել, հասարակության հանդեպ խուլիգանություն եմ արել, ով եկավ ասեց մի հոգի ասեց, ոչ ոք, թուղթը գրել են, մարդիկ ման են եկել չեն գտել, որովհետև չեմ արել, նույնը ճառում կարդում են, թե հասարակության հանդեպ անվայել վարք եմ դրսևորել, խուլիգանություն եմ արել, որն էր իմ խուլիգանությունը, էտ որ կարդում ասում են իրանք ներկա են եղել, բան են ասում, մեղադրում են, տեսաերիզում ուրիշ բանա ցույց տալիս, եթե կա, մի հատ էլ տեսագրություն պետք է լինի, ես չեմ իմանում տեսագրությունն ուրա որովհետև մեքենան որտեղ որ կայանվում է 24 ժամ գոյություն ունի մեքենաների կարմիր գծերի համար տեսաձայնագրություն, այդ մի տեսաձայնագրությունը, որ լիներ, ես կյանքում ցուցմունք չէի տա»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք մոտեցաք ինչ–որ առաջարկ արեցիք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես չեմ մոտիկացել ընդհանրապես, ես հեռվից օգնություն եմ խնդրել»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե քանի՞ մետր հեռավորության վրա, ամբաստանյալը պատասխանեց. « Մոտ 4 մետր»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, ինչ–որ բան ասեցիք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես առաջին անգամ, որ ասեցի չլսեց, երկրորդ անգամ տոնս բարձր ասեցի, որ լսի»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, Ձեզ ինձ ասեց տուժողը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ասեց էտ էլ թազա աղջիկ խոսցնելու ձևա»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե որն էր Ձեր արձագանքը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Որ չես ամաչում, ես քո ինչը խոսցնեմ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ու հետո հայհոյանք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Չէ, հետո անպատիվ խոսքեր եմ լսել, ինձ չեմ տիրապետել»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե անպատիվ խոսքը որն էր, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ասեց, կարողա ուզում ես քիթդ ջարդեմ ու այդ դրա համար էլ ես ինձ չտիրապետեցի ու իրեն էլ բացատրեցի»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, հայհոյեցիք, ճիշտ է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Հա հայհոյել եմ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե հայհոյանքի վրա եկավ Հասմիկը, ճիշտ է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Չէ, իրենք երեքով մոտիկացան ինձ, լեզվակռիվ եղավ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, Դուք շարունակեցիք հայհոյել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Չէ, այդ ժամանակ արդեն անցել էր»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, ում հայհոյեցիք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես Գոհարին եմ միայն հայհոյել, հայհոյել եմ ինձ անպատվելուց հետո»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, Հասմիկը, որ մոտեցավ, Դուք շարունակեցիք Գոհարին հայհոյել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Էտ ժամանակ արդեն լեզվակռիվ էր, չեմ հիշում»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, հետո մոտեցավ Կարենը ճիշտ է, երկու կին ու մի վկա, Դուք հայհոյեցիք վկային, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Չէ, այդ ժամանակ վիճվել եմ Կարենի հետ, վիճվել եմ նրա համար, որ եկել էր ուզում էր իրա տղամարդկությունը ցույց տար, ես էլ ասեցի որ եթե դու ուզում ես քեզանից մի բան ներկայացնես, քո կողքը կանգնած կանանց մի թող, որ խոսան, եթե տղամարդը խոսում է, կանայք իրավունք չունեն խոսեն, եթե դու դա չես կարողանում անես, ուրեմն վերցնում գնում էս, ինչ ես ուզում»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե հետո «ՍԱՍ»-ից դուրս եկան մյուս տղաները, ճիշտ է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Էտի արդեն վերջում»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե տղաները տեսան, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Տղաներից մի հոգի է մոտիկացել, հարցրել է, թե ինչ է եղել»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, շարունակվում էր վեճը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Հա»:
Այնուհետև, դատական վիճաբանությունների ընթացքում դատավարության մասնակիցներից յուրաքանչյուրը պնդեց իր նախկինում արտահայտած դիրքորոշումը, ամբաստանյալն իր վերջին խոսքում հայտնեց, որ իրեն մեղավոր չի ճանաչում առաջադրված մեղադրանքում, որից հետո Դատարանը հեռացավ խորհրդակցական սենյակ դատավճիռ կայացնելու։


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
9. Ուսումնասիրելով և հետազոտելով քրեական գործի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4–րդ մասով, վերլուծելով գործով նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, համադրելով դրանք այլ ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` Դատարանն անդրադառնում է ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանին մեղսագրվող արարքի որակման իրավաչափության հետ կապված իրավական հարցերի հետևյալ խմբին.
ա) ապացուցված է արդյո՞ք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է Մինաս Տոնոյանը,
բ) այդ արարքը համապատասխանում է արդյո՞ք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին,
գ) ապացուցված է արդյո՞ք Մինաս Տոնոյանի կողմից իրեն մեղսագրվող այդ արարքը կատարելը.
դ) ապացուցված է արդյո՞ք Մինաս Տոնոյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի ո՞ր հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
10. Անդրադառնալով սույն որոշման 9–րդ կետի «ա» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում» երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
11. «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 գործով կայացված որոշման 14-15-րդ, 16–19–րդ կետերում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած»։
12. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահրամ Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31–ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով կայացված որոշման 30-32–րդ կետերում արձանագրել է.
«(…) [Ա]նմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
(…) «[Ն]երքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ (…)
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։
(…)
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»։
13. Պատասխանելով սույն դատավճռի 9–րդ կետի «ա» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանը վերլուծելով և գնահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ դրանք prime facie (առերևույթ) հաստատում են հետևյալ հանգամանքները.
1) 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին` ժամը 03։20–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի դիմաց` հասարակական վայրում` հասարակական համակեցության հետ անհամատեղելի հայհոյանքների հնչեցման փաստը հաստատվում է`
• Տուժող Գոհար Մանուշակյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) ինքը սկզբում, որ սկսեց հայհոյել, ես փորձում էի հանգստացնել, (…) այդ ժամանակ արդեն որոշակի հայհոյանքներ սկսեց տալ (…) հայհոյանքները շատ բարձր չէին, բայց հաշվի առնելով, որ գիշեր էր և այդտեղ միայն մենք էինք, շատ բարձր չէր, որ շենքի բնակիչները լսեին, բայց ցածր էլ չէր, ես ենթադրում եմ, որ լսելի էր (…) այլ անձինք եղել են, որ տաքսիով մոտեցել են մտել են խանութ, բայց ոչ մեկ չի կանգնել (…) դրանից հետո արդեն մեքենայի մոտից դեպի խանութն ենք անցել, երիտասարդներն են դուրս եկել, փորձում էին միջամտել, հանգստացնել բոլորիս, (…) ենթադրում եմ, որ մեր ձայների վրա են դուրս եկել, քանի որ երբ մենք բոլորս իրա մեքենայի մոտից գնացինք ավելի հեռու, դեպի խանութ, թե՛ հայհոյանքների, թե՛ մեր ձայների վրա, ենթադրում եմ այդ ժամանակ են դուրս եկել (…) դաստիարակությունս թույլ չի տա արտահայտել հայհոյանքները (…)»,
• Տուժող Գոհար Մանուշակյանի լրացուցիչ դատաքննական ցուցմուքով այն մասին, որ «(…) Առաջին հայհոյանքը եղել է, երբ որ ինքը կանչեց, որ բանալի ման գանք, ես իրան կոպիտ պատասխանեցի հեռու մնա ինձանից, հանգիստ թող ինձ, դրանից հետո ինքը մի քիչ ավելի բարձր տոնով վրդովվեց, թե ինչ վատ բանա ասել, հետո արդեն իմ կոպիտ պատասխանից հետո հայհոյանք եղել է, դա եղել է մինչև իր մեքենայի մոտենալու ինտերվալը, կարողա մեկ-երկու հայհոյանք էլ եղել է մեքենայի մոտենալուց հետո»,
• Տուժող Գոհար Մանուշակյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) ինձ դիմեց հարբած մի քաղաքացի և սկսեց ինձ ու Հասմիկին անվայել, լկտի առաջարկներ անել և հայհոյել (…) Այդ մարդը սկսեց վիրավորել նաև Կարենին։ Նա լկտի ձևով էր խոսում և ես զանգահարեցի ոստիկանություն։ Նա այդ պահին ասաց, թե մենք գիտենք` ինքը ով է։ Մենք ինչ ուզում ենք, ում ուզում ենք ասենք, ինքը պրոբլեմ չունի։ (…) Մասնակցել ենք այդքանով, (…) անցորդներին տհաճ էր նրա պահվածքը, սակայն նրանք անցնում ու չէին խառնվում (…),
• վկա Հասմիկ Խաչատրյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Մոտեցա, տեսա այդ պահին իրենց, տեսա, որ ինչ-որ բանա կատարվել, ինչ-որ ոչ պարկեշտ բառեր լսեցի, սկզբից ամբաստանյալի կողմից, հետո նաև Գոհարի։ (…) Մինաս Տոնոյանի կողմից հայհոյանքներ լսել եմ (…) [որի պատճառով մոտեցավ ամուսինս] (…) նույն հայհոյանքները [շարունակվեցին] (…) հայհոյանքները եղել են օդի մեջ, (…) հա անցորդներ գուցե եղել են, աշխատողներ, բայց ինչ–որ մեկը, որ գա ու ինչ–որ բան ասի չեմ տեսել (…)»,
• վկա Դավիդ Օվասապյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) հայհոյանք լսել եմ (…)»,
• վկա Դավիդ Օվասապյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Մոտ 20 րոպե անց, երբ սուպերմարկետից դուրս եկանք, տեսանք, որ հայհոյում է իմ ծանոթ Մինասը (…) հայհոյանքները նրա չեմ հասկացել, թե ում էին հասցեագրված (…) անցորդները անցնում էին ու չէին խառնվում։ Իսկ իմ ծանոթ Արմենը և Լևոնն առհասարակ չեն խառնվել, քանի որ խառնվելու կարիք չկար (…)»,
• վկա Լևոն Հակոբյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) [Մինասը] ընդամենը բորբոքված էր ու հայհոյանքներ էր հնչեցնում (…) հայհոյանքները չեմ հասկացել, թե ում են ուղղված (…), տեղանքում միայն մեր խանութն էր շուրջօրյա գործում, (…) մեր հանրախանութը բնակելի շենքի 1–ին հարկում է (…)»,
• վկա Կարեն Հակոբյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) [հնչել են] անվայել բառեր (…) իրար հայհոյել ենք, ինքը ինձ, ես իրան (…)»,
• վկա Կարեն Հակոբյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) նա Գոհարին ու Հասմիկին էր հայհոյում ու սեռական անպարկեշտ առաջարկներ էր անում։ Երբ ես մոտեցա, նա նաև հայհոյեց ինձ, բայց ես հասկացա, որ հարբած է ու չպատասխանեցի։ Անցորդները անցնում էին ու չէին խառնվում։ Նա սկզբում անպարկեշտ, սեռական առաջարկ է արել Գոհարին և մերժվելով սկսել է բորբոքվել ու հայհոյել, (…)»,
• վկա Արմեն Թորոսյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) անցորդները անցնում էին ու չէին խառնվում (…)»,
• ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) հայհոյանք եղել է (…) [հեռավորությունը եղել է] 3–4 մետր, (…) հայհոյել եմ, որ ինքը լսի (…) [այդ շառավղով հայհոյելու դեպքում այն] կլսվեր (…)»,
• ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի լրացուցիչ դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «Հա, հայհոյել եմ (…)»,
• 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի կողմից հանցագործության մասին հաղորդում տալու արձանագրությամբ այն մասին, որ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ մի հարբած տղամարդ իր հասցեին սեռական բնույթի հայհոյանքներ է հնչեցրել,
• 2016 թվականի հոկտեմբերի 12–ի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ «(…) Տվյալ անձանցից մեկն աընդհատ մոտենում է մյուսներին և ագրեսիվ վարք դրսևորում։ Ըստ մասնակցի, դա Մ.Տոնոյանն է, ով (…) հայհոյում է մեկ իրեն, մեկ էլ Կարենին ու Հասմիկին, իսկ իրենք խուսափում են նրանից (…) Ըստ մասնակցի հայտարարության այդ ողջ ընթացքում Տոնոյանն իրեն հայհոյել է, որից հետո ոստիկանությունը եկել է և նրան բերման է ենթարկել (…)»,
• 2016 թվականի հոկտեմբերի 8–ի դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ «2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում, (…) ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելով, սեփական անձի կարծեցյալ առավելություններն ընդգծելու մղումով, չնչին պատճառով, իրենից հեռու մնալու հորդորները որպես պատճառ օգտագործելով իրենց հասցեին հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ (…)»։
Այսպես, վերոնշյալ փաստական տվյալներից հետևում է, որ բնակելի շենքի 1–ին հարկում գտնվող, հասարակական նշանակության վայր հանդիսացող, շուրջօյա աշխատանքային գործունեություն իրականացնող և հասարակական կարիքները սպասարկող «Սաս» հանրախանութի մոտ հնչեցվել են հասարակական համակեցության կանոնների հետ անհամատեղելի հայհոյանքներ, որոնք ունեցել են անհատի դաստիարակության ընդհանուր` առնվազն նվազագույն (տարրական), կանոններին, այդ կանոնների կեցության վերաբերյալ հասարակական գիտակցության մեջ գոյություն ունեցող պատկերացումներին հակասող բովանդակություն։
Միևնույն ժամանակ, այդ հայհոյանքները եղել են այնպիսի բարձրության, որը ողջամտորեն բավարար էր հարակից տարածքում գտնվող անձանց լսելի լինելու համար, քանի որ ինքնին դրանց հնչեցումը նպատակ է հետապնդել ապահովելու դրանց լսելիությունը դեպքի վայրում (տե՛ս ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) հա հո մտքիս մեջ չէի հայհոյի, հայհոյել եմ, որ ինքը լսի (…) կողքի կանգնածի համար լսելի կլիներ (…)»)։
Հետևաբար, վերը վկայակոչված փաստական տվյալների լույսի ներքո գնահատելով դեպքի վայրում դրսևորված վարքագիծը` պարզ է դառնում, որ այն հանգեցրել է մարդկանց միջև փոխադարձ վարքագծի և համակեցության կանոնների կապակցությամբ ձևավորված հարաբերությունների համակարգի խաթարմանը։
Արդյունքում, ցուցադրական կերպով անտեսվել են իրավակարգի, օրինականության, բարոյական և իրավական արժեքների հետ անխզելի գոյաբանական կապի մեջ գտնվող հասարակական վայրերում վարքագծի դրսևորման կանոնները, իսկ հասարակության անդամներին պատճառվել լուրջ անհանգստություն։
2) 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին` ժամը 03։20–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ սկզբնապես Գոհար Մանուշակյանի և Մինաս Տոնոյանի, այնուհետև` նաև Հասմիկ Խաչատրյանի, նաև վերջինիս ամուսնու` Կարեն Հակոբյանի, ներգրավմամբ հասարակական կարգի կոպիտ կերպով խախտման և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման փաստը հաստատվում է`
• Տուժող Գոհար Մանուշակյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին` ժամը 03–ի սահմաններում (…) «ՍԱՍ»–ի մոտ (…) տեղի ունեցավ վիճաբանությունը։ (…) վիճաբանությունն ավելի թեժացավ, լեզու չգտանք իրար հետ, մոտեցան ընկերուհիս և իր ամուսինը, ովքեր հանդիսանում են վկա (…), ես մենակ էի կանգնած, Հասմիկն ու Կարենը հեռու էին, խոսակցության սկզբնական փուլում ես ինչ–որ ագրեսիվ վերաբեմունք եմ ցուցաբերել, որպեսզի ինձանից հեռու մնա, որպեսզի ինձ հանգիստ թողնի, դրանից հետո խոսակցությունը շարունակվել է, (…)»,
• Տուժող Գոհար Մանուշակյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Մենք [Ես ու Հասմիկը] նրան ասացինք, որ հեռու մնա և հանգիստ թողնի մեզ, սակայն նա ավելի էր բորբոքվում: Այդ ժամանակ նաև մոտեցավ Հասմիկի ամուսինը` Կարենը: Այդ մարդը սկսեց վիրավորել նաև Կարենին: Նա լկտի ձևով էր խոսում, և ես զանգահարեցի ոստիկանություն: Միջադեպը սկզբից մինչ վերջ տևել է մոտ 20–25 րոպե (…) Նա այդ պահին ասաց, թե մենք գիտենք` ինքը ով է: Մենք ինչ ուզում ենք, ում ուզում ենք ասենք, ինքը պրոբլեմ չունի (…)»,
• վկա Հասմիկ Խաչատրյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Մի որոշ ժամանակ հետո նկատեցի, որ ինչ-որ մեկի հետ Գոհարը լարված խոսում է: Մոտեցա, տեսա այդ պահին իրենց, տեսա, որ ինչ-որ բանա կատարվել, ինչ-որ ոչ պարկեշտ բառեր լսեցի, սկզբից ամբաստանյալի կողմից, հետո նաև Գոհարի, փորձեցի հանգստացնել երկուսին էլ, որովհետև Գոհարը մի քիչ լարված էր այդ խոսակցությունից: Քանի որ այդ տղամարդը խմած էր, մի քիչ դժվար էր լեզու գտնել հետը։ Այդ ձայների վրա ամուսինս էլ դուրս եկավ մեքենայից, մոտեցավ մեզ, որ տեսնի ինչ է պատահել, քանի որ ոչ մի բանից տեղյակ չէր, փորձեց իմանալ ինչ է կատարվել, վիճաբանությունը ի՞նչի հետ է կապված (…)։ [Ամուսինս] վիճաբանության ձայներ լսեց դուրս եկավ, (…) Ես խոսակցության սկզբին ներկա չեմ եղել (…)»,
• վկա Դավիդ Օվասապյանը դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) անցած տարի, գիշեր էր, Կոմիտասում, մինչև «Սաս» մտնելը տեսել ենք տուժողին, ինքն էր շան հետ, հիշում եմ այն, որ շունը կծել էր, օգնություն ցուցաբերեցինք տուժողին, հետո մտել ենք «Սաս» սուպերմարկետ տեսել ենք Մինասին, բարևել ենք, ես մտել եմ առևտուր անելու, մի 20 րոպե հետո դուրս եմ եկել, տեսել եմ, որ խոսակցություն է եղել իրենց մեջ (…)»,
• վկա Դավիդ Օվասապյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «2016թ.–ի սեպտեմբերի 25–ին` ժամը 03։00–ի սահմաններում, երբ ես և իմ ընկեր Արմեն Արթուրի Թորոսյանը գնացինք Կոմիտաս փողոցի վրա գտնվող «ՍԱՍ» սուպերմարկետ գնումներ կատարելու, մինչև սուպերմարկետ մտնելը տեսանք, որ դրա դիմաց երկու անծանոթ աղջիկ ու մի անծանոթ տղա մի վիրավոր շան օգնություն են ցուցաբերում, և մենք էլ մեր օգնությունն աոաջարկեցինք, իսկ երբ տեսանք, որ այդ շունն այդ աղջիկներից մեկի չեմ հիշում, թե որ ձեռքը կծեց, աոաջարկեցինք նաև նրան օգնություն ցույց տալ, սակայն նրանք հրաժարվեցին, ինչից հետո մենք մտանք սուպերմարկետ գնումներ կատարելու: Մոտ 20 րոպե անց, երբ սուպերմարկետից դուրս եկանք, տեսանք, որ հայհոյում է իմ ծանոթ Մինասը, ում ես ճանաչում եմ որպես մեր թաղամասի բնակիչ: Նա վիճաբանում էր վերը նշված երկու աղջիկների և մի տղայի հետ և նրանց հետ վիճաբանելով հետևում էր նրանց, ես անմիջապես մոտեցա, որ հանդարտեցնեմ նրան։ (…) հանրախանութի մուտքի մոտ ես Արմենը և իմ ծանոթ` ՍԱՍ-ի մենեջեր Լևոնը կանգնած էինք, երբ լսել ենք ձայներ ու դուրս գալով` տեսել ենք Մինասին, ով այդ աղջիկների ու տղայի հետևից քայլում էր, ու ես միջամտել եմ, որ իրավիճակը չբարդանա (…)»,
• վկա Կարեն Հակոբյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) երբ նստեցի մեքենան, դուրս եկա, տեսա, որ վիճաբանություն է Գոհարի հետ ու ըտեղից սաղ արդեն լարված խոսակցություն էր գնում (…), ամենասկզբից ես մոտեցա կնոջս, Գոհարին հասկանամ, թե ինչ է եղել»,
• վկա Կարեն Հակոբյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) երբ նստած էի մեքենայում, երբ լսեցի, որ ինչ–որ մեկը հայհոյում և վիճաբանում է Գոհարի և Հասմիկի հետ։ Մոտեցա, փորձեցի պարզաբանել եղելությունը, սակայն տվյալ անձը հայհոյեց նաև ինձ (…)»,
• վկա Արմեն Թորոսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Մոտ 20 րոպե անց, երբ մենք սուպերմարկետից դուրս եկանք, տեսանք, որ ինձ անծանոթ մի տղամարդ, ում Դավիդը ճանաչեց և Մինաս անունով դիմեց, հեռավորություն վրա վիճաբանում է վերը նշված երկու աղջիկների ու մի տղայի հետ, Դավիդն անմիջապես մոտեցավ, հանդարտեցրեց Մինասին, (…)»,
• 2016 թվականի հոկտեմբերի 12–ի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ «(…) ժամը 03:32:00-ին վերը նշված սպիտակ մեքենայի թարթիչները միանում են և ըստ մասնակցի հայտարարության, հենց այդ պահին է ամենը սկսվում: Ինքը մոտենում է մեքենային և Մ. Տոնոյանը իր հետ սկսում է խոսել, (…) ու առաջանում դեպի Հասմիկը և Կարենը: (…)»,
• 2016 թվականի հոկտեմբերի 8–ի դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ «տուժող Գոհար Մանուշակյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի դիմացի հատվածն ու կայանատեղին, որտեղ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում, (…), ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելով, սեփական անձի կարծեցյալ առավելություններն ընդգծելու մղումով, չնչին պատճառով, (…) քաշքշել և սպառնացել է իրենց (…)»,
• ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Ինքը մենակ էր, հետո ընկերուհին մոտիկացավ, ընկերուհուց հետո ընկերը մոտիկացավ, գնաց մեր մեջ լեզվակռիվ հեռավորության վրա (…), երբ որ [Կարեն Հակոբյանը] մոտեցավ արդեն ես ու Գոհարը վիճվել էինք (…) հայհոյել եմ, որ ինքը լսի (…)»։
• ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի լրացուցիչ դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) վիճվել եմ Կարենի հետ, վիճվել եմ նրա համար, որ եկել էր ուզում էր իրա տղամարդկությունը ցույց տար, ես էլ ասեցի որ եթե դու ուզում ես քեզանից մի բան ներկայացնես, քո կողքը կանգնած կանանց մի թող, որ խոսան, եթե տղամարդը խոսում է, կանայք իրավունք չունեն խոսեն, եթե դու դա չես կարողանում անես, ուրեմն վերցնում գնում էս, ինչ ես ուզում»։
Այսպես, վերոհիշյալ փաստական տվյալներից հետևում է, որ դեպքի վայրում կոնկրետ անձանց միջև ձևավորված հարաբերությանը ներգրավվել են հասարակության անդամներ, ում հասցեին հնչեցվել են հասարակական համակեցության հետ անհամատեղելի հայհոյանքներ, որոնք հնչեցվել են այն կերպ, որպեսզի ուղղակիորեն լսելի լինեն (տե՛ս ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքը` «(…) հայհոյել եմ, որ ինքը լսի»)։ Բացի այդ, դրսևորված վարքագիծը զուգորդված է եղել սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մոլուցքով (տե՛ս տուժողի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «[ամբաստանյալն] այդ պահին ասաց, թե մենք գիտենք` ինքը ով է: Մենք ինչ ուզում ենք, ում ուզում ենք ասենք, ինքը պրոբլեմ չունի (…)»: Այդ կերպ արտահայտելով սեփական անձի ենթադրյալ գերակայությունը հասարակական գոյությունը թելադրող նորմատիվ պատվիրանների նկատմամբ։
Այս հանգամանքն արտահայտվել է նաև նրանում, որ Մ.Տոնոյանը շարունակել է հակահասարակական արարքը նաև այլ անձանց ներկայությամբ` նրանս ևս ներգրավելով կոնֆլիկտի մեջ։
Նշված փաստական տվյալների ներքո հաստատվում է հասարակական կարգի խախտման հետ դրսևորված բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման դիտավորությունը, այդ կերպ` ցուցադրորեն անտեսելով հասարակական վայրում վարքագծի դրսևորման կանոնները, կոպիտ կերպով խախտելով համընդհանուր ճանաչում ստացած մարդկային շփում հաստատելու նվազագույն չափանիշները։
Այսպես, այդ մասին են ուղղակիորեն վկայում վերը նշված փաստական տվյալներում վկայակոչված հանգամանքներով դեպքի վերարտադրմամբ ձևավորվող օբյեկտիվ պատկերն առ այն, որ ի սկզբանե Գոհար Մանուշակյանի հետ (ավտոմեքենայի բանալիներ փնտրելու կապակցությամբ) ձևավորված փոխհարաբերության ընթացքում հնչեցված հայհոյանքները շարունակվել, այնուհետև նաև արտահայտվել են դեպքի վայրում գտնվող` Հասմիկ Խաչատրյանի, ինչպես նաև Կարեն Հակոբյանի հասցեին, ում հետ որևէ փոխհարաբերություն առհասարակ ձևավորված չի եղել և չէր էլ կարող լինել (տե՛ս ամբաստանյալի լրացուցիչ դատաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) եկել էր ուզում էր իրա տղամարդկությունը ցույց տար, ես էլ ասեցի որ եթե դու ուզում ես քեզանից մի բան ներկայացնես, քո կողքը կանգնած կանանց մի թող, որ խոսան, եթե տղամարդը խոսում է, կանայք իրավունք չունեն խոսեն, եթե դու դա չես կարողանում անես, ուրեմն վերցնում գնում էս, ինչ ես ուզում»), քանի որ վերջիններս ընդամենը ցանկացել են հորդորել դադարեցնել հասարակական համակեցության կանոնների հետ անհամատեղելի վարքագծի դրսևորումը։
Արդյունքում, պարզ է դառնում, որ դրսևորված վարքագիծը ամեն կերպ նպատակ հետապնդելով հակադրվել դեպքի վայրում գտնվող հասարակության անդամներին, ցուցադրելով անթաքույց արհամարհական վերաբերմունքը համակեցության կանոնների նկատմամբ, խախտելով հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման այնպիսի տարրերը, ինչպիսիք են` պարկեշտությունը, պատշաճ վարքագիծը, բարեկրթությունը, շարունակելով հասարակական կարգի կոպիտ կերպով խախտումը` հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորմամբ։
3) Նախորդ ենթակետերում դրսևորված վարքագիծը զենք հանդիսացող` «RECK MIAMI 92F» մոդելի H838488 համարի գազային ատրճանակի գործադրմամբ արտահայտվելու փաստը հաստատվում է`
• Տուժող Գոհար Մանուշակյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) զենքի կիրառման ժամանակ ներկա ենք եղել ես, Կարենը Հասմիկը և Մինասը։ (…) զենքը, որ հանեց, սկսեց զենքով անկանոն շարժումներ անել (…) ահաբեկված ենք եղել, բայց սպառնալիք եղել է, (…) երբ ես այդ պահին հեռախոսս հանել եմ, որ ահազանգեմ 1-02, այդ ժամանակ զենքով խփել է»,
• Տուժող Գոհար Մանուշակյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Նա զենքը հանել էր հենց նույն մեքենայի դռան դարակից։ Նա փակեց իր մեքենայի դուռը և ձեռքի ատրճանակը ուղղելով դեպի դեմքս հայհոյեց ինձ (…) ձեռքի զենքը ճոճում և ահաբեկում էր մեզ (…) Նա միայն անիմաստ ճոճում էր զենքը և այդ ընթացքում նաև այն ուղղում էր դեպի Հասմիկի և Կարենի կողմը (…)»,
• վկա Հասմիկ Խաչատրյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Այնպես ստացվեց, որ մենք երեքով մոտեցանք տղամարդուն, որպեսզի հանգստացնենք իրեն, այդ պահին ինքը մեքենայից ատրճանակ հանեց ու պահեց ձեռքին, ճիշտն ասած իմ ուղղությամբ չէր ուղղված, ավելի շատ ուղղված էր մյուս երկուսի հանդեպ, կոնկրետ ինչ–որ ուղղությամբ էլ չէր, ճոճվում էր ատրճանակը օդում (…) [ատրճանակը] հանվեց այն պահին, երբ մենք երեքով մոտեցանք իրեն (…) պահեց ամուսնուս ու Գոհարի ուղղությամբ (…)»,
• վկա Դավիդ Օվասապյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Մինասի մոտ էլ է զենք եղել (…)»,
• վկա Կարեն Հակոբյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) երբ որ մենք երեքով մոտեցանք, այդ ժամանակ ինքը մեքենայի միջից հանեց զենքը (…) հանեց զենքը, սկսեց ճոճել (…)»,
• վկա Կարեն Հակոբյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) նա զենքը պահեց ինձ վրա (…) այդ ատրճանակը իմ և Գոհարի ուղղությամբ պահելու ժամանակ սպառնացել է սպանել մեզ, ինչից մենք իրական վտանգ ենք զգացել (…)»,
• «Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին» 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ի արձանագրությունն այն մասին, որ խուզարկությամբ Մ.Տոնոյանի գոտկատեղի ձախ մասից հայտնաբերվեց «Մայամի մոդ. 92F» տեսակի սև կոթով գազային ատրճանակ, որը 9մմ տրամաչափի էր, որի պահունակի մեջ առկա էր 3 գազային փամփուշտներ, իսկ մուգ գույնի տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվեց Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի անվամբ տրված թիվ Գ–968 թույլտվությամբ «Մայամի» 9 մմ թիվ հ–838488 սերիայի ատրճանակի համար, որն ուժի մեջ է մինչև 16.04.2017թ.։ Նշված ատրճանակն իր պահունակով, 3 փամփուշտներով և թույլտվության կտրոնով մեր կողմից վերցվեց, փաթեթավորվեց և կնքվեց ոստ. Արաբկիրի բաժնի ծրարների համար նախատեսված կնիքով` հետագա ստուգումներ կատարելու համար,
• ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) ես զենքն այն ժամանակ եմ հանել, երբ որ իրենք երեք հոգով ինձ են մոտիկանում (…)»,
• 2016 թվականի նոյեմբերի 16–ի որոշմամբ այն մասին, որ «RECK MIAMI 92F» մոդելի H838488 համարի գազային ատրճանակը ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց։
Այսպես, վերոհիշյալ փաստական տվյալները հաստատում են, որ դեպքի վայրում, այն է` 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին` ժամը 03։20–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ հասարակական կարգի կոպիտ կերպով խախտումը` հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, զուգորդվել է զենք հանդիսացող` «RECK MIAMI 92F» մոդելի H838488 համարի գազային ատրճանակի գործադրմամբ։
Ընդ որում, այդ մասին է վկայում հենց այն հանգամանքը, որ զենքը գործադրման համար հանվել է այն պահին, երբ արդեն դեպքի վայրին են մոտեցած եղել հասարակության անդամները, ում նկատմամբ են նաև հնչել հասարակական համակեցության կանոնների հետ անհամատեղելի արտահայտությունները (տե՛ս ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) ես զենքն այն ժամանակ եմ հանել, երբ որ իրենք երեք հոգով ինձ են մոտիկանում (…)»)։
Ավելին, տվյալ պարագայում զենքի գործադրման փաստը` հասարակական համակեցության կանոնների հետ անհամատեղելի բացահայտ անհարգալից վարքագծի դրսևորման հետ զուգորդվելու, այլ անձանց հակադրվելու եղանակով սեփական անձի կարծեցյալ գերակայությունն ընդգծելու մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ ինքնին զենքը գործադրվել է, երբ Տուժողը փորձել է զանգահարել ոստիկանություն` հասարակական կարգի խախտումը դադարեցնելու համար (տե՛ս Տուժողի դատաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) երբ ես այդ պահին հեռախոսս հանել եմ, որ ահազանգեմ 1-02, այդ ժամանակ զենքով խփել է»): Արտահայտված իրավական դիրքորոշման մասին է վկայում նաև վերը վկայակոչված փաստական տվյալներով հաստատված այն հանգամանքը, որ դրսևորված հակահասարակական վարքագիծը չի սահմանափակվել միայն զենքը գործադրմամբ, այլ շարունակվել է` զուգորդվելով հայհոյանքների հնչեցմամբ, զենքն օդում թափահարելով` այդ կերպ ստեղծելով կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր հետևանքների վրա հասման իրական սպառնալիք։
4) տուժող Գոհար Մանուշակյանի առողջությանը միջին ծանրության վնասի պատճառման փաստը` աջ դաստակի նախադաստակային գլխիկավոր ոսկրի երկայնակի ոչ լրիվ կոտրվածքի ձևով, հաստատվում է`
• Տուժող Գոհար Մանուշակյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) երբ ես այդ պահին հեռախոսս հանել եմ, որ ահազանգեմ 1–02, այդ ժամանակ զենքով խփել է (…)»,
• Տուժող Գոհար Մանուշակյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Նա այլ անձանց չի հարվածել, միայն 2 անգամ ինձ է հարվածել` մի անգամ ձեռքով այտիս, մյուսը` զենքով աջ ձեռքիս (…) այդ անձի հարվածներից ես ստացել եմ մարմնական վնասվածք, որը չափազանց ցավոր էր (…)»,
• վկա Հասմիկ Խաչատրյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) տղամարդը զենքով խփեց հեռախոսին, ավելի ճիշտ ձեռքին, քանի որ հեռախոսը ձեռքում էր (…)»,
• վկա Կարեն Հակոբյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) ինքը զենքը հանեց, (…) հարվածեց ինքը Գոհարի ձեռքին (…)»,
• վկա Կարեն Հակոբյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) Գոհարը փորձեց ահազանգել ոստիկանություն, սակայն հարբածը զենքով հարվածեց նրա աջ ձեռքին (…) այդ հարբած տղամարդը միայն Գոհարին է մեկ անգամ ձեռքով և մեկ անգամ ատրճանակով հարվածել (…)»,
• 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի կողմից հանցագործության մասին հաղորդում տալու արձանագրությամբ այն մասին, որ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ մի հարբած տղամարդ, մեկ անգամ ձեռքով և մեկ անգամ ձեռքին եղած ատրճանակով հարվածել է իրեն` պատճառելով մարմնական վնասվածք, ինչպես նաև նշված ատրճանակով սպառնացել է իրեն սպանել,
• 2016 թվականի հոկտեմբերի 8–ի դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ «տուժող Գոհար Մանուշակյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտվող «ՍԱՍ» հանրախանութի դիմացի հատվածն ու կայանատեղին, որտեղ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում, Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանը, (…) դիտավորությամբ ձեռքի ատրճանակով հարվածել է իր աջ ձեռքին և ձեռքով հարվածել է իր դեմքին(…)»,
• 2016 թվականի հոկտեմբերի 12–ի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ «(…) ժամը 03:32:00-ին վերը նշված սպիտակ մեքենայի թարթիչները միանում են և ըստ մասնակցի հայտարարության, հենց այդ պահին է ամենը սկսվում: Ինքը մոտենում է մեքենային և Մ. Տոնոյանը իր հետ սկսում է խոսել, հետո զենքով հարվածում է իր ձեռքին, ձեռքով խփում է իր այտին ու առաջանում դեպի Հասմիկը և Կարենը: (…) Ժամը 03։36։56–ին նկատվում է, թե ինչպես է Մ.Տոնոյանը մոտենում Գ.Մանուշակյանին և ձեռքով հարվածում նրա այտին, որից հետո հետապնդում է նրան (…)»,
• Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3000 եզրակացությամբ այն մասին, որ Գոհար Մանուշակյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` աջ դաստակի նախադաստակային գլխիկավոր ոսկրի երկայնակի ոչ լրիվ կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս` առողջության տևական քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքի հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` 21 օրից ավելի։
Այսպես, վերոնշյալ փաստական տվյալներից հետևում է, որ տուժող Գոհար Մանուշակյանի առողջությանը պատճառվել է ՀՀ կառավարության կողմից 2014 թվականի օգոստոսի 14–ի թիվ 860–Ն որոշման 12–րդ կետում նշված չափանիշներին համապատասխան միջին ծանրության վնաս, քանի որ պատճառված վնասը հանգեցրել է առողջության տեւական քայքայումը (վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետեւանքների տեւողությունը քսանմեկ օրվանից ավելի ժամանակով), որը վտանգավոր չի եղել կյանքի համար եւ չի առաջացրել առողջությանը ծանր վնասի պատճառման հետեւանքները:
Այսպիսով, սույն կետի 1–ից 4–րդ ենթակետերում նշված փաստական տվյալների և դրանցում վկայակոչված հանգամանքների համադրված վերլուծության արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում այն արարքը, որի կապակցությամբ ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանին առաջադրվել է մեղադրանք, այն է` 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին` ժամը 03։20–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ, դիտավորությամբ կոպիտ կերպով հասարակական կարգի խախտումը` սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մոլուցքով տարված բղավելու, բարձրաձայն սեռական բնույթի հայհոյանքներ հնչեցնելու, գազային ատրճանակը որպես զենք գործադրելու ձևով Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելով, արտահայտված` աջ դաստակի նախադաստակային գլխիկավոր ոսկրի երկայնակի ոչ լրիվ կոտրվածքով, արտահայտված դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելով քաշքշելով, բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ հնչեցնելով Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի հասցեին, որին միջամտել են Հասմիկ Խաչատրյանը, Կարեն Հակոբյանը և պատահականորեն այնտեղ գտնվող Դավիդ Օվասապյանը, սակայն վիճաբանությունը և հայհոյանքները դադարեցնելու հորդորներն անտեսվել են` շարունակելով Գոհար Մանուշակյանի, Հասմիկ Խաչատրյանի և Կարեն Հակոբյանի հասցեին հնչեցնել հայհոյանքներ, սպառնալիքներ` ստեղծելով վախի ու տագնապի զգացում և այդ կերպ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ։
14. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «բ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ վերոնշյալ հաստատված դեպքի հատկանիշներով արարքը քրեականացված է և ամրագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի «Հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործությունները» վերտառությամբ տեսակային օբյեկտը կրող հանցագործությունների գլխում։
Այսպես, անդրադառնալով ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258–րդ հոդվածի 4–րդ մասով մեղսագրվող արարքին տրված իրավական որակմանը` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258–րդ հոդվածի հանցակազմն ունի հետևյալ բովանդակությունը. «1. Խուլիգանությունը՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։
2. Նույն արարքը, որը զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, ինչպես նաեւ ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով։
3. (…)
4. Սույն հոդվածի երկրորդ կամ երրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ»։
Հիշյալ իրավադրույթի բովանդակությունից հետևում է, որ խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների առկայության հարցը որոշելու համար առաջին հերթին էական նշանակություն ունի «հասարակական կարգ» եզրաբանության բովանդակության բացահայտումը։
Մասնավորապես, այդ կապակցությամբ տեսական գրականության ուսումնասիրությունը վկայում է, որ հասարակական կարգը բնութագրվում է որպես հասարակական հարաբերությունների ամբողջական համակարգ, որը ձևավորվում է սոցիալական նորմերի` իրավունքի, բարոյականության, ոչ իրավաչափ սովորույթների, ավանդույթների և արարողակարգային նորմերի իրացման հետևանքով։
Ժամանակակից քրեական իրավունքի գիտության մեջ հասարակական կարգը բնութագրվում է նաև որպես հասարակությունում մարդկանց միջև փոխադարձ վարքագծի և համակեցության կանոնների կապակցությամբ ձևավորված հարաբերությունների համակարգ, որը սահմանվում է գործող օրենսդրությամբ, սովորույթներով, ավանդույթներով, ինչպես նաև բարոյական իրավունքի նորմերով։
Հենց այդպիսի ընկալմամբ «հասարակական կարգ» եզրաբանության բովանդակությունը տեսական գրականության աղբյուրների հիման վրա բացահայտվել է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 գործով 2012 թվականի մարտի 30–ին կայացված որոշմամբ որպես այդ եզրաբանության լայն իմաստ։
Միևնույն ժամանակ, նշվել է, որ խուլիգանության հիմնական հանցակազմի անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են նեղ իմաստով հասարակական կարգի բովանդակությունը։
Նեղ իմաստով հասարակական կարգն ընկալվում է որպես հասարակական նշանակության վայրերում, այն է՝
1) տրանսպորտային միջոցների կայանատեղիներում,
2) օդանավակայաններում,
3) շուկաներում,
4) պուրակներում,
5) այգիներում,
6) կինոթատրոններում,
7) ցուցասրահներում,
8) մարզադաշտերում,
9) փողոցներում,
10) հիմնարկ-ձեռնարկություններում,
11) ուսումնական հաստատություններում,
12) հասարակական տրանսպորտում,
13) հասարակական սննդի սպասարկման վայրերում,
14) հասարակական նշանակության այլ վայրերում
այնպիսի իրադրության առկայություն, որի պայմաններում ապահովված է քաղաքացիների արժանավայել վարքագիծը, կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը, ինչպես նաև այդ վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը։
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հասարակական նշանակության վայրերում, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն չունեցող այլ վայրերում, որտեղ առկա է հանրություն, սահմանված կարգի կոպիտ խախտման մեջ, որն արտահայտվում է այդ վայրերում գտնվող հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։ Խուլիգանության որակյալ հանցակազմի պարագայում վերոնշյալ արարքները զուգորդում են բռնությամբ, գույքը վնասելով կամ ոչնչացնելով և այլն։ Ընդ որում, արարքը խուլիգանության հանցակազմով որակելու համար անհրաժեշտ է նախևառաջ հիմնավորել խուլիգանության հիմնական հանցակազմի առկայությունը։
Սույն գործի շրջանակներում Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանին վերագրվող հանցանքի դեպքն ինքնին տեղի է ունեցել հասարակական վայրում` «ՍԱՍ» հանրախանութի դիմացը, ընդ որում` ինչպես հետևում է տուժող Գոհար Մանուշակյանի դատաքննական ցուցմունքից, ինքին դեպքի ընթացքում կողմերն էլ ավելի են մոտեցել հանրախանութին։ Այսպես Մեղադրողի այն հարցին, թե երիտասարդները հայհոյանքների վրա են դուրս եկել Ձեր կարծիքով, Տուժողը պատասխանել է. «չէ ենթադրում եմ, որ մեր ձայների վրա են դուրս եկել, քանի որ երբ մենք բոլորս իրա մեքենայի մոտից գնացինք ավելի հեռու դեպի խանութ, թե հայհոյանքների, թե մեր ձայների վրա, ենթադրում եմ այդ ժամանակ են դուրս եկել»: Այդ մասին է նշել նաև Տուժողը Պաշտպանի հարցին պատասխանելիս` հայտնելով, որ «դրանից հետո արդեն մեքենայի մոտից դեպի խանութն ենք անցել, երիտասարդներն են դուրս եկել»։ Այսինքն, երբ «ՍԱՍ» հանրախանութից դուրս էին եկել գործով անցնող վկաները` Դավիդ Օվասապյանը, Արմեն Թորոսյանը, ինքնին դեպքի մասնակիցներն էլ ավելի էին մոտեցել հանրախանութին` դիմացի մայթին գտնվող ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի ավտոմեքենայի մոտից։
Բացի այդ, Դատարանն ընդգծում է, որ ինքնին հանրախանութը գտնվել է բնակելի շենքի առաջին հարկում։ Մասնավորապես, այդ մասին նշել է վկա Լևոն Հակոբյանն իր նախաքննական ցուցմունքում` ընդգծելով, որ «Մեր հանրախանութը բնակելի շենքի 1-ին հարկում է»։
Բացի այդ, Դատարանը փաստում է, որ դեպքի ընթացքում հանրախանութից օգտվել են, հանրախանութի դիմացի փողոցով տեղաշարժվել են պատահական անցորդներ։ Այսպես, տուժող Գոհար Մանուշակյանն իր դատաքննական ցուցմունքում նշել է, որ «այլ անձինք եղել են, որ տաքսիով մոտեցել են, մտել են խանութ, բայց ոչ մեկ չի կանգնել», տուժող Գոհար Մանուշակյանն իր նախաքննական ցուցմունքում նշել է, որ «պատահական անցորդները ոչ խառնվել են միջադեպին, ոչ էլ ուշադրություն էին դարձնում, (…) անցորդներին տհաճ էր նրա պահվածքը, սակայն նրանք անցնում ու չէին խառնվում (…)», վկա Հասմիկ Խաչատրյանն իր դատաքննական ցուցմունքում նշել է, որ «(…) հա անցորդներ գուցե եղել են, աշխատողներ, բայց ինչ–որ մեկը, որ գա ու ինչ–որ բան ասի չեմ տեսել (…)», վկա Դավիդ Օվասապյանն իր նախաքննական ցուցմունքում նշել է, որ «անցորդները անցնում էին ու չէին խառնվում», վկա Լևոն Հակոբյանն իր նախաքննական ցուցմունքում նշել է, որ «այդ ընթացքում պատահական անցորդների կարծեմ տեսել եմ, սակայն նրանք չէին մոտենում»։
Այսինքն, վերոնշյալ հանգամանքների համակցությունն ուղղակիորեն հաստատում է, որ դատավճռի սույն կետում բացահայտված «հասարակական կարգ» եզրաբանությունը ոչ միայն լայն, այլ նաև նեղ իմաստով առկա է եղել սույն գործով քննարկվող դեպքի` հասարակական նշանակություն ունեցող վայրում։
15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1–ին մասի դիսպոզիցիայից հետևում է, որ անձի կատարած արարքը կարող է որակվել որպես խուլիգանություն միայն այն դեպքում, երբ գործով ձեռք բերված ապացույցներով կհիմնավորվի `
ա) հասարակական կարգի խախտման կոպիտ լինելը և միաժամանակ,
բ) հասարակության նկատմամբ այդ խախտմամբ արտահայտված անհարգալից վերաբերմունքի բացահայտ լինելը։
Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ արդեն իսկ վկայակոչված միևնույն որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ կոպիտ խախտումը՝ որպես խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշ, բնութագրական է հասարակական կարգի կազմալուծման կամ խախտման գործընթացի արդյունքներին (հետևանքին)։ Այն արտահայտվում է նրանում, որ անձի կատարած գործողությունների հետևանքով հասարակության անդամների մեջ առաջանում է զայրույթ, վրդովմունք, կամ նրանց անհարմարություն կամ լուրջ անհանգստություն է պատճառվում, կամ առաջանում է վախի զգացում իրենց կյանքի, առողջության, գույքի պահպանության կապակցությամբ։ Բացի այդ, կոպիտ խախտումն արտահայտվում է նաև աշխատանքային և այլ գործունեության կամ հասարակական նշանակության արարողության կազմալուծմամբ։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ խախտումը որպես կոպիտ գնահատելիս անհրաժեշտ է ելնել հասարակական կարգի վրա այդ խախտման ունեցած ազդեցությունից։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարել ընդգծել, որ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով կարող է խախտվել ցանկացած արարքի կատարման պարագայում, մինչդեռ խուլիգանության առկայության մասին է վկայում այնպիսի արարքի կատարումը, որը միտված է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն և որպես այդպիսին, հանդիսացել է խուլիգանություն կատարող անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակի իրականացման միջոց։
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ յուրաքանչյուր դեպքում արարքը խուլիգանություն որակելու համար, ի թիվս սույն որոշման մեջ նշված այլ հանգամանքների, անհրաժեշտ է քննության առնել նաև այն, թե արդյոք այդ արարքի հետևանքով հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն է պատճառվել։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքի առկայությունը յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել՝ ելնելով նեղ իմաստով հասարակական կարգի նկատմամբ դրա ուղղվածությունից։ Այլ խոսքով՝ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքն առկա է, եթե հանցավորի արարքի հետևանքով խախտվում է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը, կամ էականորեն խաթարվում է կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը։
Անդրադառնալով «անհարգալից վերաբերմունքի բացահայտ լինելուն»` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով։ Հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձը դիտավորյալ կերպով խախտում է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը (պարկեշտություն, պատշաճ վարքագիծ, բարեկրթություն և այլն)։ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարել ընդգծել, որ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները տարբեր են՝ արարք, խոսք, ժեստ, մարմնաշարժում և այլն։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ անհարգալից վերաբերմունքը բացահայտ է ոչ թե այն պատճառով, որ կատարվում է հասարակական վայրերում կամ հասարակության անդամների ներկայությամբ, այլ այն պատճառով, որ կատարվում է հենց հասարակության նկատմամբ հանցավորի անհարգալից վերաբերմունքը ցուցադրելու նպատակով։ Այլ խոսքով՝ կոնկրետ դեպքում խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման առկայությունը կամ բացակայությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է պարզել խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը, այն է՝ հասարակական կարգը կոպիտ խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հանցավորի դիտավորությունը, նպատակը։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը, ժեստը, բառը, մարմնաշարժումը և այլն չի կարող գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե ուղղված է կոնկրետ անձին և չի հետապնդում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ, թեկուզ հանցավորը հասկանում է, իսկ որոշ դեպքերում պարտավոր է հասկանալ, որ կոնկրետ անձին ուղղված իր արարքը տեսանելի և ընկալելի է հասարակության համար։ Հակառակ դրան` անձի արարքը կարող է գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե կոնկրետ անձը, ում դեմ ուղղված է հանցավորի արարքը, ընտրվել է պատահաբար, և այդ անձի դեմ ուղղված արարքի միջոցով հանցավորը ցանկանում է բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ։
16. Նախորդ կետում վկայակոչված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Սույն գործի շրջանակներում գնահատելով հասարակական կարգի կոպիտ խախտման չափանիշը` Դատարանը փաստում է, որ կատարված գործողությունների հետևանքով հասարակության անդամների մոտ առաջացել է զայրույթ, վրդովմունք, նրանց անհարմարություն կամ լուրջ անհանգստություն է պատճառվել, խախտվել է հասարակական նշանակության վայրում գտնվող անձանց ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը։
Ընդ որում, այդ հանգամանքների համակցությունը փոխկապակցված է եղել նաև հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորմամբ, որը դեպքի զարգացման ընթացքում արտահայտվել է դեպքի վայրում գտնվող հասարակության անդամների նկատմամբ և ինչն առավել կարևոր է ու բնորոշ խուլիգանության հանցակազմին` ողջամտորեն կարող էր արտահայտվել հասարակության ցանկացած անդամի նկատմամբ, ով դեպքի պահին գտնվեր դեպքի վայրում։
Մասնավորապես, սույն գործի շրջանակներում հաստատված դեպքով ինքնին փոխհարաբերությունները սկսել են ծավալվել տուժող Գոհար Մանուշակյանի և ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի միջև` վերջինիս նախաձեռնությամբ։ Ներկայացված` բանալի փնտրելու առաջարկի կապակցությամբ, կտրուկ բացասական պատասխան ստանալուց հետո սկզբնավորված` հասարակական համակեցության կանոնների հետ անհամատեղելի հայհոյական արտահայտությունները (տե՛ս տուժողի և ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքները, լրացուցիչ դատաքննական ցուցմունքները) պայմանավորել են խուլիգանության հատկանիշների առաջացումը սկսած այն պահից, երբ դրանք շարունակվել և հասցեագրվել են ոչ միայն այն անձին, ով եղել է ձևավորված փոխհարաբերությունների անմիջական մասնակիցը, այլ նաև գործով անցնող վկա Հասմիկ Խաչատրյանի ներկայությամբ, այնպես էլ վերջինիս ամուսնու` Կարեն Հակոբյանի նկատմամբ։ Վերջիններս, առհասարակ որևէ առնչություն չեն ունեցել ամբաստանյալի հետ, սակայն արժանացել են նրա կողմից հնչեցվող հայհոյական արտահայտություններին։
Այսինքն, տվյալ պարագայում պարզ է դառնում, որ ինքնին վիճելի իրավահարաբերությունը, որը սկզբնավորվել է ամբաստանյալի և կոնկրետ տուժողի անձի միջև, ժամանակի ընթացքում վերաճել է խուլիգանության, երբ բնակելի շենքի առաջին հարկում գտնվող և շուրջօրյա աշխատող հանրախանութի դիմաց, անցորդների ներկայությամբ, հանրային նշանակության վայրում հասարակական կարգի կոպիտ խախտմամբ արտահայտված, այն է` դեպքի վայրում գտնվող անձանց հոգեկան անձեռնմխելիությունը խախտելու (տե՛ս տուժողի, վկաների դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները), դեպքի վայրում գտնվող անձանց համար լսելի ձևով (տե՛ս ամբաստանյալի և տուժողի դատաքննական ցուցմունքները, այդ թվում` լրացուցիչ դատաքննական ցուցմունքները), 3–4 մետր հեռավորության վրա (տե՛ս ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքը) հնչեցվել են հայհոյանքներ` ցուցադրելով հասարակության նկատմամբ ունեցած բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքը։ Այդ վերաբերմունքի ցուցադրումը սույն գործով զուգորդվել է զենքի կիրառմամբ, որը ոչ միայն խաթարել է դեպքին ներկա գտնվող անձանց հոգեկան անձեռնմխելիությունը (երբ իրենց «ահաբեկված» են զգացել, իրական սպառնալիք են զգացել և այդ մասին անմիջապես հաղորդում ներկայացրել ՀՀ ոստիկանություն), այլ նաև ֆիզիկական անձեռնմխելիությունը, երբ տուժողի առողջությանը պատճառվել է միջին ծանրության վնաս։
Ավելին, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներից, մասնավորապես` դատաքննական ցուցմունքներից (տե՛ս օրինակ վկա Հասմիկ Խաչատրյանի ցուցմունքն այն մասին, որ «հայհոյանքները եղել են օդի մեջ, բայց կոնկրետ ինձ ուղղված, որ քեզ եմ ասում, չի եղել») հետևում է, որ ինքնին դեպքի ընթացքում հնչեցվող հայհոյանքները ունեցել են նաև հավաքական սուբյեկտ, ասինքն` դրանք ընդամենը հնչեցվել են այն անձանց նկատմամբ, ովքեր կամա թե ակամա հայտնվել են դեպքի վայրում և կարող էին նաև հնչեցվել հասարակության այլ անդամների նկատմամբ, ովքեր կգտնվեին այդտեղ։
Ընդ որում, Դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում առկա է խուլիգանություն կատարող անձի այն հատկանիշը, որով անձը ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն։ Մասնավորապես, այդ մասին է վկայում տուժողի կողմից իր նախաքննական ցուցմունքում նշված այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը հայտնել է, որ դեպքի վայրում գտնվող անձինք չգիտեն, թե ինքը ով է, ինչ ուզում են թող անեն, ինքը պրոբլեմ չունի։
Այդ հանգամանքը նաև վկայում է խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայության մասին։ Մասնավորապես, Արման Խաչատրյանի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի 2006 թվականի հոկտեմբերի 24-ի թիվ ՎԲ-223/06 որոշմամբ նշվել է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ։ Դա նշանակում է, որ մեղավոր անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները։
Նույն որոշմամբ նաև նշվել է, որ խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից ելնելով։ Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր` ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ։
Սույն գործի շրջանակներում հաստատված դեպքում այդ հանգամանքի առկայությունը ևս հավաստվում է ինչպես Տուժողի նախաքննական ցուցմունքում նշված և վերը վկայակոչված` ամբաստանյալի կողմից իր անձի գերակայությունն այլ անձանց նկատմամբ ցույց տալու միջոցով, այլ նաև ինքնին դեպքի փաստական հանգամանքներով։ Այսպես, գիշերը, ժամը 03։20–ի սահմաններում, բնակելի շենքի առջև անծանոթ անձի և դեպքի վայր մոտեցած այլ անձանց նկատմամբ հայհոյանքների հնչեցումը վկայում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ այդ անձի ունեցած անթաքույց արհամարհանքի մասին։ Այդ մասին է վկայում նաև ամբաստանյալի կողմից դատաքննական ցուցմունքով նշված այն հանգամանքը, թե «հա հո մտքիս մեջ չէի հայհոյի, հայհոյել եմ, որ ինքը լսի (…) կողքի կանգնածի համար լսելի կլիներ»։ Այլ կերպ, նշված հանգամանքներն ինքնին ցույց են տալիս ամբաստանյալի ունեցած հոգեբանական վերաբերմունքն իր կողմից կատարված արարքի նկատմամբ` բացահայտ մարտահրավեր նետելով հասարակական գոյությունը պայմանավորող վարքագծի կանոնների, այդ կանոններով խարսխված հասարակական կարգի դեմ։
Ինչ վերաբերվում է պաշտպանական կողմի մատնանշված այն հանգամանքին, թե նախաքննության մարմնի կողմից ոստիկանությանը հանձնարարություն է տրվել օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների միջոցով պարզելու Մինաս Տոնոյանի գործողություններով բնակիչների անդորրը, «Սաս» հանրախանութի և այլ հասարակական վայրերի բնականոն գործունեությունը խաթարվել է, թե ոչ, սակայն ՀՀ ոստիկանության բաժնի պետի 2016 թվականի նոյեմբերի 10–ի գրությամբ հայտնվել է, որ ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում դրական արդյունքներ չեն ստացվել, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Օպերատիվ–հետախուզական միջոցառումների իրականացման վերաբերյալ հանձնարարությունները տրվում են գործի բազմակողմանի և լրիվ քննություն իրականացնելու քրեադատավարական պահանջներից ելնելով։ Դրանք ընդամենը տեղեկատվական բնույթ են կրում, չունեն ապացուցողական ուժ` նախատեսված չլինելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104–դ հոդվածի 2–րդ մասում շարադրված ապացույցների սպառիչ ցանկում և որևէ կերպ չեն կարող հակակշռել սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների այն զանգվածը, որոնք թվարկված լինելով սույն դատավճռի 13–րդ կետում և հաստատելով դեպքի հանգամանքներից յուրաքանչյուրի առկայությունը` հաստատում են խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը։ Ընդ որում, նշվածի հետ մեկտեղ Դատարանը փաստում է, որ օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների իրականացման վերաբերյալ տրված հանձնարարություններին ի պատասխան ոչ թե ստացվել է գրություն այն մասին, որ Մինաս Տոնոյանի գործողություններով բնակիչների անդորրը, «Սաս» հանրախանութի և այլ հասարակական վայրերի բնականոն գործունեությունը չի խաթարվել, այլ որ ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում դրական արդյունքներ չեն ստացվել։
17. Միևնույն ժամանակ, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ քրեական գործի դատաքննության ժամանակ Տուժողի և վկաների կողմից դեպքի փաստական հանգամանքների նկատմամբ իրենց տրված սուբյեկտիվ հայեցողական գնահատականները, որոնք վերաբերվում են այդ հանգամանքների վերաբերյալ իրենց ենթադրություններին, սեփական կարծիքին և հնարավոր ենթադրություններին, դուրս են գտնվում իրավական հարթությունից և որևէ ազդեցություն չեն կարող ունենալ ամբաստանյալին վերագրվող արարքի իրավական որակման նկատմամբ։
Այդ համատեքստում դիտարկելով նաև «հայհոյանքի»` որպես հավաքական հասկացության բովանդակությունը` Դատարանը վերահաստատելով սույն դատավճռի 14–րդ կետում վկայակոչված «հասարակական կարգ» եզրաբանության հասկացութային բովանդակությունը` փաստում է, որ այն արտացոլելով նաև բարոյաիրավական էթիկայի տարրերն` իր մեջ ներառում է այնպիսի արտահայտությունների հնչեցումը, որոնք անհամատեղելի են դաստիարակության ընդհանուր սկզբունքների հետ։ Այսինքն, Դատարանն արձանագրում է, որ սանդղակի տարբեր մակարդակների արժեքային համակարգի ներքո ձևավորված իրավագիտակցությանը համապատասխան թեև բարոյաիրավական էթիկայի տարրերին հակասող արտահայտությունների վերարժևորումը կարող է հանգեցնել դրանց համարժեքության, սակայն ինքնին դրանց հրապարակային հնչեցման անթույլատրելիությունը` դաստիարակության ընդհանուր սկզբունքների հետ անհամատեղելիության պատճառով, առերևույթ վկայում է դրանց հակահասարակական բնույթի մասին։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված փաստական տվյալների, դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքների համադրված ուսումնասիրությունը ողջամտորեն հաստատում է, որ քննարկվող դեպքով հնչեցված հայհոյանքներն իրենց բնույթով և էությամբ անհամատեղելի են եղել հասարակական համակեցության կանոնների հետ, դաստիարակության ընդհանուր սկզբունքների հետ անհամատեղելիության պատճառով չեն կարող հնչեցվել հասարակական նշանակության վայրերում, հակառակ պարագայում կարող է խաթարվել «հասարակական կարգը»` հանգեցնելով վերջինիս կոպիտ կերպով խախտման։
18. Այսպիսով, սույն դատավճռի 14–17–րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա` Դատարանը արձանագրում է ներքոշարադրյալ հանգամանքները, որոնցից որևէ մեկի բացակայությունը Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից 2012 թվականի մարտի 30–ին կայացված որոշման 29–րդ կետում արտահայտված դիրքորոշման համաձայն` կարող են բացառել խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը.
ա) արարքը կատարվել է հասարակական վայրում և հասարակության անդամների ներկայությամբ,
բ) արարքի հետևանքով հասարակության անդամներին պատճառվել է լուրջ անհանգստություն` հանգեցնելով ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիության խախտմանը,
գ) հանցավորի գործողությունները պայմանավորված չեն եղել Տուժողի հակաօրինական, հակաբարոյական վարքագծով և ուղղված են եղել հասարակության նկատմամբ,
դ) առկա են եղել խուլիգանական դրդումները` ընդգծելով հանցավորի անձի գերակայությունն այլ անձանց նկատմամբ,
ե) հասարակական կարգի կոպիտ խախտման նկատմամբ անզգուշություն չի դրսևորվել,
զ) հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտող արարքը չի համընկնում ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցակազմի հատկանիշների հետ,
է) ի սկզբանե տուժող Գոհար Մանուշակյանի անձի նկատմամբ ուղղված հակահասարակական վարքագիծը վերաճել է խուլիգանության այն պահին, երբ այդ վարքագիծը ոչ միայն շարունակվել, այլ նաև հասցեագրվել է դեպքին անմիջական առնչություն չունեցող վկաներ` Հասմիկ Խաչատրյանի ներկայությամբ, նաև նրա ամուսնուն` Կարեն Հակոբյանին` արտահայտվելով հասարակական կարգի կոպիտ խախտմամբ, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։
Հետևաբար, հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև նկատի ունենալով, որ հասարակական կարգի կոպիտ կերպով խախտումը հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորմամբ արտահայտվել է նաև զենքի գործադրմամբ (որպիսի փաստը հաստատվել է սույն դատավճռի 13–րդ կետի 3–րդ ենթակետում արձանագրված ապացույցներով), ինչպես նաև Տուժողի առողջությանը միջին ծանրության վնասի պատճառմամբ (որպիսի փաստը հաստատվել է սույն դատավճռի 13–րդ կետի 4–րդ ենթակետում արձանագրված ապացույցներով), Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասում նախատեսված` 258–րդ հոդվածի 4–րդ մասի, այն է` զենքի գործադրմամբ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման հատկանիշներին, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։ Ինչ վերաբերվում է Տուժողի առողջությանը միջին ծանրության վնասի պատճառմանը, ապա տվյալ պարագայում այն կլանվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258–րդ հոդվածի 4–րդ մասով և լրացուցիչ չի որակվում։
Ուստի, տվյալ պարագայում պաշտպանական կողմի պնդումն այն մասին, թե Մինաս Տոնոյանի կատարած արարքում առկա է ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258 հոդվածի 4-րդ մասով, այլ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, որպիսի պարագայում Տուժողի դիրքորոշման հիման վրա` քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի և 183 հոդվածի 1-ին մասի հիմքով` Տուժողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ, անհիմն է։
19. Պատասխանելով սույն դատավճռի 9–րդ կետի «գ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին և պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով ներքոշարադրյալ փաստական տվյալները`
• տուժող Գոհար Մանուշակյանի դատաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «վիճաբանությունն ավելի թեժացավ, լեզու չգտանք իրար հետ, մոտեցան ընկերուհիս և իր ամուսինը, ովքեր հանդիսանում են վկա, սկսեց ոչ վայել արտահայտություններ անել, փորձեցի հանգստացնել (…) երեքով մոտեցանք իրան, այդ ժամանակ հեռախոսս վերցրեցի, որ զանգեմ 1–02, այդ ժամանակ զենքը հանեց, հեռախոսս ընկավ, մենք գնացինք դեպի խանութ, խանութից դուրս են եկել երիտասարդներ, Մինասը հայհոյում էր (…) ես մենակ էի կանգնած, Հասմիկը ու Կարենը հեռու էին խոսակցության սկզբնական փուլում (…) հայհոյանքները շատ բարձր չէին, բայց հաշվի առնելով, որ գիշեր էր և (…) լսելի էր (…) այլ անձինք եղել են, որ տաքիսով մոտեցել են, մտել են խանութ, բայց ոչ մեկ չի կանգնել (…) զենքի կիրառման ժամանակ ներկա ենք եղել ես, Կարենը, Հասմիկը և Մինասը։ (…) իրա մեքենայի մոտից գնացինք ավելի հեռու դեպի խանութ (…) զենքը, որ հանեց, սկսեց անկանոն շարժումներ անել (…) ձեռքիս խփելուց հետո մի քանի րոպե անկանոն շարժումներ էր անում զենքը ձեռքին, իսկ մենք կանգնած ենք եղել իր դիմաց, այդ ժամանակ կոնկրետ ես ահաբեկված եմ եղել (…) դաստիարակությունս թույլ չի տա արտահայտել հայհոյանքները (…)»,
• տուժող Գոհար Մանուշակյանի լրացուցիչ դատաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) Առաջին հայհոյանքը եղել է, երբ որ ինքը կանչեց, որ բանալի ման գանք, ես իրան կոպիտ պատասխանեցի հեռու մնա ինձանից, հանգիստ թող ինձ, դրանից հետո ինքը մի քիչ ավելի բարձր տոնով վրդովվեց, թե ինչ վատ բանա ասել, հետո արդեն իմ կոպիտ պատասխանից հետո հայհոյանք եղել է, դա եղել է մինչև իր մեքենայի մոտենալու ինտերվալը, կարողա մեկ-երկու հայհոյանք էլ եղել է մեքենայի մոտենալուց հետո»,
• տուժող Գոհար Մանուշակյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) Ես էլ Հասմիկի հետ քայլեցի դեպի մեքենաս, որ բեռնախցիկը փակեմ: Այդ ժամանակ ինձ դիմեց հարբած մի քաղաքացի և սկսեց ինձ ու Հասմիկին անվայել, լկտի առաջարկներ անել և հայհոյել: Մենք նրան ասացինք, որ հեռու մնա և հանգիստ թողնի մեզ, սակայն նա ավելի էր բորբոքվում: Այդ ժամանակ նաև մոտեցավ Հասմիկի ամուսինը` Կարենը: Այդ մարդը սկսեց վիրավորել նաև Կարենին: Նա լկտի ձևով էր խոսում, և ես զանգահարեցի ոստիկանություն: Նա այդ պահին ասաց, թե մենք գիտենք` ինքը ով է: Մենք ինչ ուզում ենք, ում ուզում ենք ասենք, ինքը պրոբլեմ չունի: Այդ ընթացքում, երբ ես բջջային հեռախոսով զանգում էի ոստիկանություն, նա ձեռքի սև ատրճանակով` կոթով, մի անգամ հարվածեց աջ ձեռքիս, և բջջային հեռախոսս ընկավ իր մեքենայի մեջ: Նա իր սև գույնի BMW 21ST222 պ/հ-ի մեքենայի դռանն էր հենված, և այդ պատճառով ընկավ իր մեքենայի մեջ: Նա զենքը հանել էր հենց նույն մեքենայի դռան դարակից: Նա փակեց իր մեքենայի դուռը և ձեռքի ատրճանակը ուղղելով դեպի դեմքս` հայհոյեց ինձ (…) Նա սկզբում անպարկեշտ, սեռական առաջարկ արեց ինձ, որն էլ ես բնականաբար կոպիտ պատասխանեցի (…)»,
• վկա Հասմիկ Խաչատրյանի դատաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) մի որոշ ժամանակ հետո նկատեցի, որ ինչ-որ մեկի հետ Գոհարը լարված խոսում է: Մոտեցա, տեսա այդ պահին իրենց, տեսա, որ ինչ-որ բանա կատարվել, ինչ-որ ոչ պարկեշտ բառեր լսեցի, սկզբից ամբաստանյալի կողմից, հետո նաև Գոհարի, փորձեցի հանգստացնել երկուսին էլ, որովհետև Գոհարը մի քիչ լարված էր այդ խոսակցությունից: Քանի որ այդ տղամարդը խմած էր, մի քիչ դժվար էր լեզու գտնել հետը: Այդ ձայների վրա ամուսինս էլ դուրս եկավ մեքենայից, մոտեցավ մեզ, որ տեսնի ինչ է պատահել, քանի որ ոչ մի բանից տեղյակ չէր, փորձեց իմանալ ինչ է կատարվել, վիճաբանությունը ի՞նչի հետ է կապված: Այնպես ստացվեց, որ մենք երեքով մոտեցանք տղամարդուն, որպեսզի հանգստացնենք իրեն, այդ պահին ինքը մեքենայից ատրճանակ հանեց ու պահեց ձեռքին, ճիշտն ասած իմ ուղղությամբ չէր ուղղված, ավելի շատ ուղղված էր մյուս երկուսի հանդեպ, կոնկրետ ինչ-որ ուղղությամբ էլ չէր, ճոճվում էր ատրճանակը օդում, (…): Այդ պահին Գոհարը հեռախոսը հանեց, պահեց այդ մարդու ուղղությամբ, ասեց, որ հեսա կզանգի ոստիկանություն, տղամարդը զենքով խփեց հեռախոսին, ավելի ճիշտ ձեռքին, քանի որ հեռախոսը ձեռքում էր, հեռախոսը ընկավ մեքենայի մեջ ու այդ պահին ինքը մեքենայի դուռը փակեց, որպեսզի Գոհարը չզանգի ոստիկանություն, ասեց. «ինչ եմ արել, որ զանգեք ոստիկանություն» (…) հայհոյանքներ Մինաս Տոնոյանի կողմից լսել եմ, զենքը հանվեց այն պահին, երբ մենք երեքով մոտեցանք իրան, պահեց ամուսնուս ու Գոհարի ուղղությամբ, նույն հայհոյանքները (…) հայհոյանքներ եղել են օդի մեջ, բայց կոնկրետ ինձ ուղղված, որ քեզ եմ ասում, չի եղել, հա անցորդներ գուցե եղել են, աշխատողներ, բայց ինչ–որ մեկը, որ գա ու ինչ–որ բան ասի չեմ տեսել (…)»,
• վկա Դավիդ Օվասապյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «Մոտ 20 րոպե անց, երբ սուպերմարկետից դուրս եկանք, տեսանք, որ հայհոյում է իմ ծանոթ Մինասը, ում ես ճանաչում եմ որպես մեր թաղամասի բնակիչ: Նա վիճաբանում էր վերը նշված երկու աղջիկների և մի տղայի հետ և նրանց հետ վիճաբանելով հետևում էր նրանց, ես անմիջապես մոտեցա, որ հանդարտեցնեմ նրան։ (…) հանրախանութի մուտքի մոտ ես Արմենը և իմ ծանոթ` ՍԱՍ-ի մենեջեր Լևոնը կանգնած էինք, երբ լսել ենք ձայներ ու դուրս գալով` տեսել ենք Մինասին, ով այդ աղջիկների ու տղայի հետևից քայլում էր, ու ես միջամտել եմ, որ իրավիճակը չբարդանա (…)»,
• վկա Լևոն Հակոբյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) Ես ընկերներիս հետ մոտեցա մուտքին և խանութի դրսի հատվածից բարձր հայհոյանքի ձայն լսեցի ու տեսա մի տղամարդու, ով հետապնդում էր մի կարճ մազերով լիքոտ աղջկա։ Իմ ընկեր Դավիդը գնացը և խառնվեց այդ միջադեպին, քանի որ հետագայում իմացանք, որ այդ մարդուն ճանաչում է (…) պատահական անցորդների կարծեմ տեսել եմ, սակայն նրանք չէին մոտենում (…) տեղանքում միայն մեր խանութն էր շուրջօրյա գործում (…) Մեր հանրախանութը բնակելի շենքի 1–ին հարկում է (…)»,
• վկա Կարեն Հակոբյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) ամենասկզբից ես մոտեցա կնոջս, Գոհարին, հասկանամ, թե ինչ է եղել (…) երեքով մոտիկացանք, հանեց զենքը, սկսեց ճոճել, (…) իրար հայհոյել ենք, ինքը ինձ, ես իրան (…),
• վկա Կարեն Հակոբյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) Այդ ժամանակ ես նստած էի մեքենայում, երբ լսեցի, որ ինչ-որ մեկը հայհոյում է և վիճաբանում Գոհարի և Հասմիկի հետ: Մոտեցա, փորձեցի պարզաբանել եղելությունը, սակայն տվյալ անձը հայհոյեց նաև ինձ, ինչից հետո հանեց զենքը, որը սև էր: Գոհարը փորձեց ահազանգել ոստիկանություն, սակայն հարբածը զենքով հարվածեց նրա աջ ձեռքին: Այնուհետև ես փորձեցի միջամտել: Այդ ընթացքում նա զենքը պահեց ինձ վրա, իսկ Գոհարն այդ ընթացքում վերցրեց իր հեռախոսը, որը հարվածից ընկել էր հարբածի մեքենայի մեջ: Նա սպաոնում էր զենքով: Իրականում մենք մտածում էինք, որ նա կարող է իրագործել իր սպառնալիքը: Այդ պահին Հասմիկը փորձում էր հանգստացնել իրավիճակը ինձ և հարբած տղամարդուն: Հետո եկան ոստիկանները, և մենք գնացինք ոստիկանություն: (…) Այդ հարբած տղամարդը միայն Գոհարին է մեկ անգամ ձեռքով և մեկ անգամ ատրճանակով հարվածել, ինչպես նաև այդ ատրճանակը իմ և Գոհարի ուղղությամբ պահելու ժամանակ սպառնացել է սպանել մեզ, ինչից մենք իրական վտանգ ենք զգացել (…) անցորդներն անցնում ու չէին խառնվում (…)»,
• վկա Արմեն Թորոսյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) Մոտ 20 րոպե անց, երբ մենք սուպերմարկետից դուրս եկանք, տեսանք, որ ինձ անծանոթ մի տղամարդ, ում Դավիդը ճանաչեց և Մինաս անունով դիմեց, հեռավորության վրա վիճաբանում է վերը նշված երկու աղջիկների ու մի տղայի հետ (…) անցորդներն անցնում էին ու չէին խառնվում (…)»,
• 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի կողմից հանցագործության մասին հաղորդում տալու արձանագրությունն այն մասին, որ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ մի հարբած տղամարդ, իր հասցեին սեռական բնույթի հայհոյանքներ հնչեցնելով, մեկ անգամ ձեռքով և մեկ անգամ ձեռքին եղած ատրճանակով հարվածել է իրեն` պատճառելով մարմնական վնասվածք, ինչպես նաև նշված ատրճանակով սպառնացել է իրեն սպանել,
• Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3000 եզրակացությունը, որի հետևությունների համաձայն` «Գ.Մանուշակյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` աջ դաստակի նախադաստակային գլխիկավոր ոսկրի երկայնակի ոչ լրիվ կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս` առողջության տևական քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքի հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի։ Միաժամանակ Գ.Մանուշակյանի մոտ հայտնաբերվել են նաև ճանկռվածքներ աջ դաստակի շրջանում, կծած վերք աջ դաստակի շրջանում, որոնցից ճանկռվածքները պատճառվել են սուր եզր ունեցող բութ առարկայով (ներով), կծած վերքը կծելու հետևանքով, հնարավոր է փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում»
• Զննություն կատարելու մասին 2016 թվականի հոկտեմբերի 12–ի արձանագրությունն այն մասին, որ «Ժամը 03:32:00-ին վերը նշված սպիտակ մեքենայի թարթիչները միանում են և ըստ մասնակցի հայտարարության, հենց այդ պահին է ամենը սկսվում: Ինքը մոտենում է մեքենային և Մ. Տոնոյանը իր հետ սկսում է խոսել, հետո զենքով հարվածում է իր ձեռքին, ձեռքով խփում է իր այտին ու առաջանում դեպի Հասմիկը և Կարենը: (…) Ըստ մասնակցի, դա Մ. Տոնոյանն է, ով զենքով սպառնում է, անիմաստ ճոճում այն և հայհոյում մեկ իրեն, մեկ էլ Կարենին ու Հասմիկին, իսկ իրենք խուսափում են նրանից: Ժամը 03:36:23-ին նկատվում է, որ նշված անձը առաջանում է դեպի Հասմիկի և Կարենի կողմը: Նրա աջ ձեռքին ինչ-որ իր է նկատվում, որն ըստ մասնակցի, հենց այն ատրճանակն է, որով նա մինչ այդ հարվածել է իրեն: Ժամը 03:36:56-ին նկատվում է, թե ինչպես է Մ.Տոնոյանը մոտենում Գ.Մանուշակյանին և ձեռքով հարվածում նրա այտին, որից հետո հետապնդում է նրան: Ըստ մասնակցի, այդ ընթացքում նա շարունակում է հայհոյել: (…)»,
• Դեպքի վայրի զննության մասին 2016 թվականի հոկտեմբերի 8–ի արձանագրությունն այն մասին, որ տուժող Գոհար Մանուշակյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի դիմացի հատվածն ու կայանատեղին, որտեղ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում, Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանը, ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելով, սեփական անձի կարծեցյալ առավելություններն ընդգծելու մղումով, չնչին պատճառով, իրենից հեռու մնալու հորդորները որպես պատճառ օգտագործելով իրենց հասցեին հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, քաշքշել և սպառնացել է իրենց, որի ընթացքում դիտավորությամբ ձեռքի ատրճանակով հարվածել է իր աջ ձեռքին և ձեռքով հարվածել է իր դեմքին,
• ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի դատաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) 3–4 մետր հեռավորության վրա էին, ձայներից մեքենայից իջան Հասմիկը և Կարենը, (…) ես զենքը այն ժամանակ եմ հանել, երբ որ իրենք երեք հոգով ինձ են մոտիկանում և ես չգիտեմ, թե ինչ նպատակով են ինձ մոտիկանում, (…) հայհոյել եմ, որ ինքը լսի (…) [Կարեն Հակոբյանը] մոտեցավ, երբ արդեն ես ու Գոհարը վիճվել էինք (…)»,
• ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի լրացուցիչ դատաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ «(…) Կարենի հետ, վիճվել եմ նրա համար, որ եկել էր ուզում էր իրա տղամարդկությունը ցույց տար, ես էլ ասեցի որ եթե դու ուզում ես քեզանից մի բան ներկայացնես, քո կողքը կանգնած կանանց մի թող, որ խոսան, եթե տղամարդը խոսում է, կանայք իրավունք չունեն խոսեն, եթե դու դա չես կարողանում անես, ուրեմն վերցնում գնում էս, ինչ ես ուզում»,
ինչպես նաև գնահատելով ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի վարքագիծը` Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի դիմացի հատվածում, որտեղ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում տեղի է ունեցել սույն դատավճռի 9–րդ կետի «ա» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցի շրջանակներում հաստատված արարքը, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ա) ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանն ի սկզբանե գործել է խուլիգանական դրդումներով, երբ այլ անձանց համար լսելիությունն ապահովելու նպատակով հնչեցրել է հայհոյանքներ,
բ) ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի դրսևորած վարքագիծը պայմանավորված չի եղել Տուժողի հակաօրինական վարքագծով, այլ եղել է սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու ու հասարակական կարգի նկատմամբ բացահայտ մարտահրավեր նետելու վարքագծի դրսևորման արդյունք,
գ) ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի կողմից հնչեցված հայհոյանքները պայմանավորված չեն եղել նրա հուզական վիճակով,
դ) ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի կողմից դրսևորած վարքագիծը, որն ի սկզբանե ուղղված էր տուժող Գոհար Մանուշակյանին, դեպքի ընթացքում վերաճելով խուլիգանության` ուղղվել է նաև վկա Հասմիկ Խաչատրյանի, իսկ այնուհետև` նաև նրա ամուսնու` Կարեն Հակոբյանի նկատմամբ,
ե) ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի դրսևորած վարքագիծը ուղղված է եղել դեպքի պահին` հասարակական նշանակության վայրում գտնվող անծանոթ անձանց դեմ, որոնց հասցեագրվել են հասարակական համակեցության կանոնների հետ անհամատեղելի հայհոյական արտահայտություններ,
զ) ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը հայհոյական արտահայտությունների հնչեցմանը զուգահեռաբար կիրառել է նաև` «RECK MIAMI 92F» մոդելի H838488 համարի գազային ատրճանակը` օդում թափահարելու միջոցով առաջացնելով վախի մթնոլորտ, խախտելով դեպքի վայրում գտնվող անձանց ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը` ստեղելով կյանքի և առողջության համար վտանգավոր հետևանքների վրա հասնելու իրական վտանգ։
Այսինքն, Դատարանը վերոնշյալ հանգամանքների հիման վրա հաստատված է համարում ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը։
20. Պատասխանելով սույն դատավճռի 9–րդ կետի «դ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Պատշաճ իրավական գնահատականի ենթարկելով` տուժող Գոհար Մանուշակյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները, այդ թվում` դատաքննական լրացուցիչ ցուցմունքը, վկա Հասմիկ Խաչատրյանի դատաքննական ցուցմունքը, վկա Կարեն Հակոբյանի, վկա Դավիդ Օվասապյանի և Լևոն Հակոբյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները, վկա Արմեն Թորոսյանի նախաքննական ցուցմունքները, դեպքի վայրի զննության 2016 թվականի հոկտեմբերի 8–ի արձանագրությունը, զննություն կատարելու մասին 2016 թվականի հոկտեմբերի 12–ի արձանագրությունը, դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3000 եզրակացությունը, ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքները, քրեական գործով մյուս բոլոր նյութերը, որոնք հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև ամբաստանյալի վերաբերմունքը դեպքի պահին իր կողմից կատարված հանցանքի նկատմամբ, այն է` սուբյեկտիվ կողմը, Դատարանը փաստում է, որ այդ նյութերը սույն դատավճռի նախորդ կետում հաստատված հանգամանքներով բավարար են արձանագրելու, որ`
ա) ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը հասարակական նշանակություն ունեցող վայրում դեպքի պահին գործել է ուղղակի դիտավորությամբ, այն է` ոչ միայն գիտակցել է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկացել է կատարել այդ գործողությունները` ձգտելով ամեն կերպ շարունակել իր հակահասարակական վարքագծի դրսևորումը,
բ) ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը դեպքի վայրում իր վարքագիծը դրսևորելիս ղեկավարվել է խուլիգանական մղումներով, այն է` գործելով հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, դրսևորած վարքագծով նետելով բացահայտ մարտահրավեր` ուղղված հասարակական կարգի դեմ, թելադրված շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ,
գ) ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը դեպքի վայրում իր հակահասարակական վարքագծով ձգտել է ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանն, այդ կերպ` ցույց տալ իր կարծեցյալ գերակայությունը։
Ուստի, նման պայմաններում հիշյալ փաստական տվյալների համակցությունը բացառում է ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանին առաջադրված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած, որպիսի պարագայում Դատարանը ողջամտորեն եզրահանգում է, որ նախաքննական և դատաքննական ապացույցների ամբողջությունը բավարար է հաղթահարված համարելու «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը` հիմնավորելով ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի մեղավորությունն իր կողմից կատարված հանցանքում։
Այսինքն, Դատարանի մոտ առկա է համոզվածություն և վստահություն առ այն, որ ապացուցված է Մինաս Տոնոյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258–րդ հոդվածի 4–րդ մասով նախատեսված հանցանքում։ Այլ կերպ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 52 հասցեում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ, դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը` սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մոլուցքով տարված շուրջ 20 րոպե բղավել, բարձրաձայն հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ,իրեն պատկանող գազային ատրճանակը որպես զենք գործադրելով` հարվածել է Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանին` առողջությանը պատճառելով միջին ծանրության վնաս` աջ դաստակի նախադաստակային գլխիկավոր ոսկրի երկայնակի ոչ լրիվ կոտրվածքի ձևով, դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելով քաշքշել, բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ է հնչեցրել Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի հասցեին, որին միջամտել են Հասմիկ Խաչատրյանը, Կարեն Հակոբյանը և պատահականորեն այնտեղ գտնվող Դավիդ Օվասապյանը, անտեսելով վիճաբանությունը և հայհոյանքները դադարեցնելու հորդորները` շարունակել է Գոհար Մանուշակյանի, Հասմիկ Խաչատրյանի և Կարեն Հակոբյանի հասցեին հնչեցնել հայհոյանքներ, սպառնալիքներ` ստեղծելով վախի ու տագնապի զգացում և այդ կերպ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ։
21. Դատարանն ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանին մեղսագրվող արարքի իրավական որակումն իրավաչափ համարելով՝ գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի համար պատժի նշանակման հետ կապված իրավական հարցերի հետևյալ խմբին.
ա) ապացուցված է արդյո՞ք Մինաս Տոնոյանի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
բ) ենթակա է արդյո՞ք պատժի Մինաս Տոնոյանն իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Մինաս Տոնոյանի նկատմամբ.
դ) Մինաս Տոնոյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
22. Անդրադառնալով սույն որոշման նախորդ կետով բարձրացված իրավական հարցերին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71–րդ հոդվածի 1–րդ մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաեւ նշանակված պատժատեսակը եւ պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10–րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը եւ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ եւ բավարար լինեն նրան ուղղելու եւ նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
(…)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61–րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը եւ չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով եւ բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը եւ պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը, այն է` «2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63–րդ հոդվածի 1–ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների սպառիչ ցանկը, այն է` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը չի կարող հաշվի առնել սույն հոդվածի առաջին մասով չնախատեսված այլ հանգամանքներ»։
Միևնույն ժամանակ, նույն հոդվածի 1–ին մասի 14–րդ կետը որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք ամրագրում է «հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների կամ թմրեցնող այլ նյութերի ազդեցության տակ կատարելը»։
22. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերանշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
23. Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…) Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
24. Պատասխանելով սույն դատավճռի 21–րդ կետի «ա» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Նախորդ կետում վկայակոչված իրավադրույթները համադրելով սույն դատավճռում արձանագրված փաստական տվյալների հետ` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ բացակայում են։
Որպես ամբաստանյալ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի անձը բնութագրող տվյալ է դիտարկում նախկինում դատված չլինելը։ Մասնավորապես, ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից 2016 թվականի դեկտեմբերի 6–ին ստացված` թիվ 6/7-3109 գրության համաձայն` ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը դատվածություն չունի։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը որպես ամբաստանյալ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտարկում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Այսպես, հիշյալ հանգամանքը հաստատվում է`
• տուժող Գոհար Մանուշակյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «համ երևում էր, համ հոտից էր զգացվում, որ [ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը հարբած էր]»,
• տուժող Գոհար Մանուշակյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) ինձ դիմեց հարբած մի քաղաքացի և սկսեց ինձ ու Հասմիկին անվայել, լկտի առաջարկներ անել և հայհոյել (…) Նա նաև հարբած ճոճում էր ձեռքի ատրճանակը և սպառնալիքներ հնչեցնում բոլորիս հասցեին (…) Նա հարբած էր ու տեղի-անտեղի բոլորիս էլ սեռական բնույթի հայհոյանք էր տալիս (…)»,
• վկա Կարեն Հակոբյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) երբ ես մոտեցա, նա նաև հայհոյեց ինձ, բայց ես հասկացա, որ հարբած է ու չպատասխանեցի (…) Գոհարը փորձեց ահազանգել ոստիկանություն, սակայն հարբածը զենքով հարվածեց նրա աջ ձեռքին (…) այդ հարբած տղամարդը միայն Գոհարին է մեկ անգամ ձեռքով և մեկ անգամ ատրճանակով հարվածել (…) »,
• 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Գոհար Սերգեյի Մանուշակյանի կողմից հանցագործության մասին հաղորդում տալու արձանագրությամբ այն մասին, որ 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում գտնվող «ՍԱՍ» հանրախանութի մոտ մի հարբած տղամարդ, մեկ անգամ ձեռքով և մեկ անգամ ձեռքին եղած ատրճանակով հարվածել է իրեն` պատճառելով մարմնական վնասվածք, ինչպես նաև նշված ատրճանակով սպառնացել է իրեն սպանել,
• ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) իմ ամեն մի քայլն ու արաքը հիշում եմ, բայց խմած եմ եղել»:
• 2016 թվականի հոկտեմբերի 8–ի դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ «2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ին ժամը 03։20–ի սահմաններում, Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանը, ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելով, սեփական անձի կարծեցյալ առավելություններն ընդգծելու մղումով, չնչին պատճառով, իրենից հեռու մնալու հորդորները որպես պատճառ օգտագործելով իրենց հասցեին հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ (…)»։
• «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» ՓԲԸ–ի կողմից տրված 2016 թվականի սեպտեմբերի 25–ի Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի սթափության վիճակի զննության թիվ 457 արձանագրության եզրակացությամբ, որի համաձայն` արձանագրվել է ալկոհոլի գործածման փաստն (0,43 մգ/լ) առանց հարբածության նշանների։
Հիշյալ փաստական հանգամանքները գնահատելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 գործով 2009 թվականի դեկտեմբերի 18–ին կայացված դատավճռի 14–րդ կետում արտահայտված իրավական դիրքորոշուման լույսի ներքո` այն մասին, որ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը ծանրացնող հանգամանք պետք է համարի միայն այն դեպքում, երբ ալկոհոլի ազդեցությունը հանդիսացել է հանցանքը կատարելուն նպաստող պայման, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով ևս ամբաստանյալի` ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելը, այլ կերպ` ոչ սթափ վիճակում գտնվելը (տե՛ս սթափության վիճակի զննության թիվ 457 արձանագրությամբ նշված հետազոտության արդյունքը` 0,43 մգ/լ), որն ակնհայտ է եղել դեպքին մասնակից անձանց համար, նշվել է նաև ամբաստանյալի կողմից դատաքննական ցուցմունքների ընթացքում, պայմանավորել է ամբաստանյալի գործողությունները դեպքի ընթացքում, նպաստել հասարակական համակեցության կանոնների հետ անհամատեղելի` խուլիգանության ձևով արտահայված վարքագծի դրսևորմանը։ Ուստի, նման պարագայում Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի կողմից հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63–րդ հոդվածի 14–րդ կետով պետք է դիտարկել որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք։
25. Պատասխանելով սույն դատավճռի 21–րդ կետի «բ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այն դեպքում, երբ հաստատված է համարվում անձի կողմից քրեական օրենքով արգելված հանցանքի կատարման փաստական հանգամանքը, ապա անհրաժեշտություն է առաջանում կյանքի կոչել քրեական իրավունքի հիմքում ընկած պատասխանատվության անխուսափելիության սկզբունքը (նպատակ ունենալով վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել հանցանք կատարած անձին և կանխել հետագա հանցագործությունների կատարումը` հանցավորի մոտ ձևավորելով իրավահպատակ վարքագիծ և ապահովելով նրա վերասոցիալականացումը հասարակությունում), բացառությամբ այն դեպքերի, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում նախատեսված մեխանիզմների ուժով անձը կարող է ենթակա չլինել պատժի օրենքի ուժով (Ex lege):
Համադրելով վերոնշյալ դիրքորոշումը` ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանի կողմից զենքի գործադրմամբ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման հաստատված փաստական հանգամանքի հետ, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է անհրաժեշտություն կատարված հանցանքի կապակցությամբ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալին ուղղելու և հետագա հնարավոր հանցագործությունները կանխելու համար, այդ կերպ նպաստելով նրա իրավահպատակ վարքագծի ձևավորմանը և վերասոցիալականացմանը հասարակությունում։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով օրենքի ուժով պատժի ենթակա չլինելու հիմքերը բացակայում են։
Այսինքն, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մինաս Տոնոյանը ենթակա է պատժի` զենքի գործադրմամբ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման համար, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։
26. Պատասխանելով սույն դատավճռի 21–րդ կետի «գ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Մինաս Տյոպայի Տոնոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258–րդ հոդվածի 4–րդ մասով կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 24-րդ կետում արձանագրված՝ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի բացակայության, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Այսինքն` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258–րդ հոդվածի 4–րդ մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը, որի ռեալ (իրական) կիրառման միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Տվյալ դեպքում նշանակվող ազատազրկումը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
27. Պատասխանելով սույն դատավճռի 21–րդ կետի «դ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Նկատի ունենալով ամբաստանյալ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, հանրային վտանգավորության և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել քրեաիրավական ներգործության միջոց, որն անմիջականորեն պետք է ներգործի ամբաստանյալի նկատմամբ` ունենալով կանխարգելիչ (պրևենտիվ) բնույթ, ապագայում համանման արարքների կատարումը բացառելու համար։
Մասնավորապես, տվյալ դեպքում նաև հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի կողմից կատարված հանցանքի տեսակային օբյեկտը, այն է` հասարակական կարգի և բարոյականության անվտանգությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների ամբողջությունը, որը խախտվել է ամբաստանյալի կողմից, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը` համակեցության ընդհանուր կանոններին համապատասխան իրավահպատակ վարքագծի ձևավորումը խթանելու նպատակով։
28. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով բացակայում է քաղաքացիական հայց, պատճառված վնաս, ուստի Դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360–րդ հոդվածում նախատեսված այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ` Մինաս Տոնոյանի նկատմամբ կիրառված կալանավորում խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ` դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում ամբաստանյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Անդրադառնալով քրեական գործով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված «RECK MIAMI 92F» մոդելի H838488 համարի գազային ատրճանակ տնօրինման հարցին` Դատարանը նկատի ունենալով, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին լրացել է Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի` զենքի կրման թույլտվության ժամկետը, ուստի գտնում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո զենքը պետք է հանձնել ի պահ ՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ–ին` մինչև Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի կողմից զենքի կրման թույլտվության ժամկետի երկարացումը։
Դատարանը նաև գտնում է, որ դատական ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսը բացակայում է։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ որևէ հիմք` ամբաստանյալների նկատմամբ հարկադիր բուժում կամ խնամակալություն նշանակելու համար, գործով բռնագանձման ենթակա գույք չկա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը`

ՎՃՌԵՑ`



Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4–րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում ` 4 (չորս) տարի 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
Պատժի սկիզբը հաշվել 2016 թվականի հոկտեմբերի 18–ից։
Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված «RECK MIAMI 92F» մոդելի H838488 համարի գազային ատրճանակը հանձնել ի պահ ՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ–ին` մինչև Մինաս Ստյոպայի Տոնոյանի կողմից զենքի կրման թույլտվության ժամկետի երկարացումը։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ