Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0222/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
14.5
Պատասխանող
Եփրեմ Այվազյան Վարդան
Մամիկոն Ղանդիլյան Վոլոդյա
Վահե Հովհաննիսյան Սասունիկ
Պետրոս Ֆարմանյան Անդրանիկ
Պետրոս Ֆարմանյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-09 | 12:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-02 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-01-19 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-12-19 | 12:00 | 5 | Կայացել է |
Գործ No ԵԱՔԴ/0222/01/16
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ09՚ փետրվարի 2017 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Շուշան Վանոյանի
Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լևոն Պետրոսյանի
պաշտպան Ռուզաննա Սիրեկանյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Եփրեմ Վարդանի Այվազյանի /ծնված 1961 թվականի փետրվարի 19-ին` Արագածոտնի մարզի Բյուրական գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` Արագածոտնի մարզ, գյուղ Բյուրական/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,
Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանի /ծնված 1968 թվականի հուլիսի 28-ին` Արմավիրի մարզի Ջանֆիդա գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, բնակվող` Արմավիրի մարզ, գյուղ Ջանֆիդա, 9-րդ փողոց, 20 տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,
Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանի /ծնված 1980 թվականի հունիսի 12-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` քաղաք Երևան, Վերին Շենգավիթ 2-րդ փողոց, 20/2 շենք, 54 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,
Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի /ծնված 1966 թվականի հոկտեմբերի 06-ին` Վրաստանի ՍՍՀ Ախալքալաք քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` քաղաք Երևան, Նոր-Նորքի 9-րդ զանգված, 3-րդ շենք, 12 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2016 թվականի ապրիլի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված թիվ 14135911 քրեական գործից անջատվել է թիվ 90152316 քրեական գործը:
2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Եփրեմ Այվազյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Մամիկոն Ղանդիլյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Վահե Հովհաննիսյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Պետրոս Ֆարմանյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներգրավվել են որպես մեղադրյալներ և նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 22-ին թիվ 90152316 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Եփրեմ Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Աշտարակի զինկոմիսարիատում կցագրված զորակոչիկ Վարդան Եփրեմի Այվազյանի հայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձի` որդու օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդուն 2010թ.-ի գարնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք է տվել պաշտոնատար անձանց:
Եփրեմ Այվազյանը 2010թ.-ի գարնանը ծանոթացել է Երևան քաղաքի բնակչուհի Սաթենիկ Յանֆֆայի Սարգսյանի հետ և պարզելով, որ վերջինս կարող է որպես միջնորդ հանդես գալ որդուն 2010թ. գարնանային զորակոչից տարկետում հատկացնելու հարցում, այդ կապակցությամբ բժշկական հանձնաժողովի կողմից որդու` Վարդան Այվազյանի օգտին գործողություն կատարելու` տարկետում տրամադրելու համար, Ս.Սարգսյանին խոստացել և մի քանի օր անց Երևան քաղաքի Ծերեթելի փողոցում տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերի` 1.153.410 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար կաշառք:
Արդյունքում, զորակոչիկ Վարդան Այվազյանը, չունենալով Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքեր, ստացել է տարկետում` 3 տարի ժամկետով՚:
Ամբաստանյալ Մամիկոն Ղանդիլյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Արմավիրի զինկոմիսարիատի զորակոչիկ Սմբատ Մամիկոնի Ղանդիլյանի հայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձանց` որդու` Սմբատ Ղանդիլյանի և համագյուղացու` Գերասիմ Եսայանի օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդուն և համագյուղացի` նույն զինկոմիսարիատի զինակոչիկ Գերասիմ Իվանի Եսայանին 2011թ.-ի աշնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով պաշտոնատար անձանց առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք տալու փորձ է կատարել:
Այսպես, Մամիկոն Ղանդիլյանը 2011թ.-ի աշնանը` հոկտեմբերի 3-ին, ծանոթացել է Երևան քաղաքի բնակչուհի Սաթենիկ Յանֆֆայի Սարգսյանի հետ և պարզելով, որ վերջինս կարող է որպես միջնորդ հանդես գալ որդուն` Սմբատ Ղանդիլյանին և համագյուղացի Գերասիմ Եսայանին 2011թ. աշնանային զորակոչից տարկետում հատկացնելու հարցում, այդ կապակցությամբ բժշկական հանձնաժողովի կողմից որդու` Սմբատ Ղանդիլյանի և համագյուղացի Գերասիմ Եսայանի օգտին գործողություն կատարելու` տարկետում տրամադրելու համար, Ս.Սարգսյանին խոստացել է որդու համար տալ 2700 ԱՄՆ դոլար, իսկ համագյուղացի Գ.Եսայանի համար` 3000 ԱՄՆ դոլար գումար
Նույն օրը Մամիկոն Ղանդիլյանը Ս.Սարգսյանին տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերի` 2.138.169 ՀՀ դրամին համարժեք 5700 ԱՄՆ դոլար գումար:
Մամիկոն Ղանդիլյանից ստացված 5700 ԱՄՆ դոլար գումարը Ս.Սարգսյանը որևէ պաշտոնատար անձի չի փոխանցել, այլ զինակոչիկների առողջական վիճակի հետազոտման ակտերը և 150.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Գյումրի քաղաքի բնակչուհիներ Տատյաննա Չուրկինային և Նաիրա Հովհաննիսյանին, որոնք համակարգչի միջոցով կեղծել են Ս.Ղանդիլյանի և Գ.Եսայանի պաշտոնական փաստաթուղթ համարվող առողջական վիճակի հետազոտման ակտերը:
Կեղծված ակտերը Սաթենիկ Սարգսյանը փոխանցել է Մամիկոն Ղանդիլյանին, իսկ զինակոչիկները դրանք ներկայացրել են զինկոմիսարիատ, սակայն տարկետում չեն ստացել` Մ.Ղանդիլյանի կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել, քանի որ զինկոմիսարիատում պարզվել է ակտերի կեղծված լինելու հանգամանքը և Գերասիմ Եսայանը 21.12.2011թ.-ին, իսկ Սմբատ Ղանդիլյանը 22.12.2011թ.-ին զորակոչվել են ՀՀ զինված ուժեր՚:
Ամբաստանյալ Վահե Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Երևան քաղաքի Շենգավիթի տարածքային զինկոմիսարիատի զորակոչիկ Էդգար Դավթի Հովհաննիսյանի հորեղբայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձի` եղբոր որդու օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում եղբոր որդուն 2011թ.-ի գարնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք է տվել պաշտոնատար անձանց:
Այսպես, Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանը 2011թ.-ի գարնանը հանդիպել է իր ծանոթ Սաթենիկ Սարգսյանին և պարզելով, որ վերջինս կարող է որպես միջնորդ հանդես գալ եղբոր որդուն 2011թ. գարնանային զորակոչից տարկետում հատկացնելու հարցում, այդ կապակցությամբ բժշկական հանձնաժողովի կողմից եղբոր որդու` Էդգար Հովհաննիսյանի օգտին գործողություն կատարելու` տարկետում տրամադրելու համար, Ս.Սարգսյանին խոստացել և 2011թ.-ի գարնանը երկու փուլով տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերի` 1.285.200 ՀՀ դրամին համարժեք 3500 ԱՄՆ դոլար կաշառք:
Այդյունքում զորակոչիկ Էդգար Հովհաննիսյանը, ներկայանալով Կենտրոնական բժշկական հանձնաժողով, ստացել է տարկետում 3 տարի ժամկետով՚:
Ամբաստանյալ Պետրոս Ֆարմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Նոր-Նորքի զինկոմիսարիատում զորակոչիկներ Անդրանիկ և Թորգոմ Ֆարմանյանների հայրը, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդիներին 2010թ.-ի աշնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, պաշտոնատար անձանց միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք է տվել:
Այսպես, Պետրոս Ֆարմանյանը 2010թ.-ի աշնանը հանդիպել է Սաթենիկ Յանֆֆայի Սարգսյանին և նրա հետ համաձայնություն ձեռք բերել` վերջինիս միջնորդությամբ 2010թ. աշնանային զորակոչին կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովի կողմից որդիների օգտին գործողություն կատարելու` նրանց զորակոչից տարկետումներ տրամադրելու շուրջ, և նշված գործողության համար Ս.Սարգսյանին խոստացել և տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերով` 1.789.900 ՀՀ դրամին համարժեք 5000 ԱՄՆ դոլար կաշառք, որի արդյունքում Անդրանիկ և Թորգոմ Ֆարմանյանները ստացել են տարկետում 6 ամիս ժամկետով:
Տարկետման ժամկետի ավարտից հետո, 2011թ.-ի գարնանային զորակոչի ընթացքում, Թորգոմ Ֆարմանյանը ճանաչվել է պիտանի զինվորական ծառայության համար և զորակոչվել ՀՀ զինված ուժեր, իսկ Անդրանիկ Ֆարմանյանին հատկացվել է տարկետում 3 տարի ժամկետով:
Պետրոս Ֆարմանյանը 2011թ. սեպտեմբեր ամսին կրկին հանդիպել է Սաթենիկ Սարգսյանին և պաշտոնատար անձանց կողմից իր ներկայացրած անձի` Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժեր զորակոչված որդու` Թորգոմ Ֆարմանյանի օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերից զորացրելու համար, նշված ժամանակահատվածում առաջարկել, այնուհետև տրամադրել է խոշոր չափերի` 478.998 ՀՀ դրամին համարժեք 1300 ԱՄՆ դոլար կաշառք:
Այդյունքում Թորգոմ Ֆարմանյանը զորամասից տեղափոխվել է ՀՀ ՊՆ ԿԿԶՀ, հետազոտվել, սակայն կրկին ճանաչվելով պիտանի` ուղարկվել է զորամաս և շարունակել ծառայությունը՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանը, Մամիկոն Ղանդիլյանը, Վահե Հավհաննիսյանը և Պետրոս Ֆարմանյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Ռուզաննա Սիրեկանյանը:
Մեղադրող Լևոն Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ Եփրեմ Այվազյանի և Վահե Հովհաննիսյանի մեղավորությունը` պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Մամիկոն Ղանդիլյանի մեղավորությունը` պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու փորձ կատարելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Պետրոս Ֆարմանյանի մեղավորությունը` պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և խոշոր չափերով կաշառք տալու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙՊատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են`
/.../
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը.
/.../
9) մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն.
/.../
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը և հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցավորների անձը, հանցանքի կատարումից հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Եփրեմ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն:
Ամբաստանյալ Մամիկոն Ղանդիլյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, ֆիզիկապես վատառողջ է` ունի սրտի իշեմիկ հիվանդություն:
Ամբաստանյալ Վահե Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, խնամքի տակ են գտնվում 2004, 2009 և 2016 թվականներին ծնված երեխ մանկահասակ երեխաները:
Ամբաստանյալ Պետրոս Ֆարմանյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հովհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Եփրեմ Այվազյանը և Վահե Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Մամիկոն Ղանդիլյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և Պետրոս Ֆարմանյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը նրանց կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցին, դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª եթե դատարանն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ ՙվկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլª 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ ՙպատիժը պայմանականորեն չկիարառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժիª սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙսոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապեսª տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել նաև մի շարք այլ որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ ՙ/.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին /…/՚: Մեկ այլª Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը /…/՚: Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը՚ /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-55/07 , թիվ ՎԲ-201/07, թիվ ՎԲ-124/07, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ԵԱՔԴ/0120/01/09 և մի շարք այլ որոշումներ/:
Վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Այսպիսով, դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Եփրեմ Այվազյանին, Մամիկոն Ղանդիլյանին, Վահե Հավհաննիսյանին և Պետրոս Ֆարմանյանին վերագրվող արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու, և նրանց նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Եփրեմ Վարդանի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Եփրեմ Վարդանի Այվազյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Եփրեմ Վարդանի Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կետով` պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ09՚ փետրվարի 2017 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Շուշան Վանոյանի
Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լևոն Պետրոսյանի
պաշտպան Ռուզաննա Սիրեկանյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Եփրեմ Վարդանի Այվազյանի /ծնված 1961 թվականի փետրվարի 19-ին` Արագածոտնի մարզի Բյուրական գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` Արագածոտնի մարզ, գյուղ Բյուրական/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,
Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանի /ծնված 1968 թվականի հուլիսի 28-ին` Արմավիրի մարզի Ջանֆիդա գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, բնակվող` Արմավիրի մարզ, գյուղ Ջանֆիդա, 9-րդ փողոց, 20 տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,
Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանի /ծնված 1980 թվականի հունիսի 12-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` քաղաք Երևան, Վերին Շենգավիթ 2-րդ փողոց, 20/2 շենք, 54 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,
Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի /ծնված 1966 թվականի հոկտեմբերի 06-ին` Վրաստանի ՍՍՀ Ախալքալաք քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` քաղաք Երևան, Նոր-Նորքի 9-րդ զանգված, 3-րդ շենք, 12 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2016 թվականի ապրիլի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված թիվ 14135911 քրեական գործից անջատվել է թիվ 90152316 քրեական գործը:
2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Եփրեմ Այվազյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Մամիկոն Ղանդիլյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Վահե Հովհաննիսյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Պետրոս Ֆարմանյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներգրավվել են որպես մեղադրյալներ և նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 22-ին թիվ 90152316 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Եփրեմ Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Աշտարակի զինկոմիսարիատում կցագրված զորակոչիկ Վարդան Եփրեմի Այվազյանի հայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձի` որդու օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդուն 2010թ.-ի գարնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք է տվել պաշտոնատար անձանց:
Եփրեմ Այվազյանը 2010թ.-ի գարնանը ծանոթացել է Երևան քաղաքի բնակչուհի Սաթենիկ Յանֆֆայի Սարգսյանի հետ և պարզելով, որ վերջինս կարող է որպես միջնորդ հանդես գալ որդուն 2010թ. գարնանային զորակոչից տարկետում հատկացնելու հարցում, այդ կապակցությամբ բժշկական հանձնաժողովի կողմից որդու` Վարդան Այվազյանի օգտին գործողություն կատարելու` տարկետում տրամադրելու համար, Ս.Սարգսյանին խոստացել և մի քանի օր անց Երևան քաղաքի Ծերեթելի փողոցում տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերի` 1.153.410 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար կաշառք:
Արդյունքում, զորակոչիկ Վարդան Այվազյանը, չունենալով Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքեր, ստացել է տարկետում` 3 տարի ժամկետով՚:
Ամբաստանյալ Մամիկոն Ղանդիլյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Արմավիրի զինկոմիսարիատի զորակոչիկ Սմբատ Մամիկոնի Ղանդիլյանի հայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձանց` որդու` Սմբատ Ղանդիլյանի և համագյուղացու` Գերասիմ Եսայանի օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդուն և համագյուղացի` նույն զինկոմիսարիատի զինակոչիկ Գերասիմ Իվանի Եսայանին 2011թ.-ի աշնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով պաշտոնատար անձանց առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք տալու փորձ է կատարել:
Այսպես, Մամիկոն Ղանդիլյանը 2011թ.-ի աշնանը` հոկտեմբերի 3-ին, ծանոթացել է Երևան քաղաքի բնակչուհի Սաթենիկ Յանֆֆայի Սարգսյանի հետ և պարզելով, որ վերջինս կարող է որպես միջնորդ հանդես գալ որդուն` Սմբատ Ղանդիլյանին և համագյուղացի Գերասիմ Եսայանին 2011թ. աշնանային զորակոչից տարկետում հատկացնելու հարցում, այդ կապակցությամբ բժշկական հանձնաժողովի կողմից որդու` Սմբատ Ղանդիլյանի և համագյուղացի Գերասիմ Եսայանի օգտին գործողություն կատարելու` տարկետում տրամադրելու համար, Ս.Սարգսյանին խոստացել է որդու համար տալ 2700 ԱՄՆ դոլար, իսկ համագյուղացի Գ.Եսայանի համար` 3000 ԱՄՆ դոլար գումար
Նույն օրը Մամիկոն Ղանդիլյանը Ս.Սարգսյանին տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերի` 2.138.169 ՀՀ դրամին համարժեք 5700 ԱՄՆ դոլար գումար:
Մամիկոն Ղանդիլյանից ստացված 5700 ԱՄՆ դոլար գումարը Ս.Սարգսյանը որևէ պաշտոնատար անձի չի փոխանցել, այլ զինակոչիկների առողջական վիճակի հետազոտման ակտերը և 150.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Գյումրի քաղաքի բնակչուհիներ Տատյաննա Չուրկինային և Նաիրա Հովհաննիսյանին, որոնք համակարգչի միջոցով կեղծել են Ս.Ղանդիլյանի և Գ.Եսայանի պաշտոնական փաստաթուղթ համարվող առողջական վիճակի հետազոտման ակտերը:
Կեղծված ակտերը Սաթենիկ Սարգսյանը փոխանցել է Մամիկոն Ղանդիլյանին, իսկ զինակոչիկները դրանք ներկայացրել են զինկոմիսարիատ, սակայն տարկետում չեն ստացել` Մ.Ղանդիլյանի կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել, քանի որ զինկոմիսարիատում պարզվել է ակտերի կեղծված լինելու հանգամանքը և Գերասիմ Եսայանը 21.12.2011թ.-ին, իսկ Սմբատ Ղանդիլյանը 22.12.2011թ.-ին զորակոչվել են ՀՀ զինված ուժեր՚:
Ամբաստանյալ Վահե Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Երևան քաղաքի Շենգավիթի տարածքային զինկոմիսարիատի զորակոչիկ Էդգար Դավթի Հովհաննիսյանի հորեղբայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձի` եղբոր որդու օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում եղբոր որդուն 2011թ.-ի գարնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք է տվել պաշտոնատար անձանց:
Այսպես, Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանը 2011թ.-ի գարնանը հանդիպել է իր ծանոթ Սաթենիկ Սարգսյանին և պարզելով, որ վերջինս կարող է որպես միջնորդ հանդես գալ եղբոր որդուն 2011թ. գարնանային զորակոչից տարկետում հատկացնելու հարցում, այդ կապակցությամբ բժշկական հանձնաժողովի կողմից եղբոր որդու` Էդգար Հովհաննիսյանի օգտին գործողություն կատարելու` տարկետում տրամադրելու համար, Ս.Սարգսյանին խոստացել և 2011թ.-ի գարնանը երկու փուլով տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերի` 1.285.200 ՀՀ դրամին համարժեք 3500 ԱՄՆ դոլար կաշառք:
Այդյունքում զորակոչիկ Էդգար Հովհաննիսյանը, ներկայանալով Կենտրոնական բժշկական հանձնաժողով, ստացել է տարկետում 3 տարի ժամկետով՚:
Ամբաստանյալ Պետրոս Ֆարմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Նոր-Նորքի զինկոմիսարիատում զորակոչիկներ Անդրանիկ և Թորգոմ Ֆարմանյանների հայրը, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդիներին 2010թ.-ի աշնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, պաշտոնատար անձանց միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք է տվել:
Այսպես, Պետրոս Ֆարմանյանը 2010թ.-ի աշնանը հանդիպել է Սաթենիկ Յանֆֆայի Սարգսյանին և նրա հետ համաձայնություն ձեռք բերել` վերջինիս միջնորդությամբ 2010թ. աշնանային զորակոչին կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովի կողմից որդիների օգտին գործողություն կատարելու` նրանց զորակոչից տարկետումներ տրամադրելու շուրջ, և նշված գործողության համար Ս.Սարգսյանին խոստացել և տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերով` 1.789.900 ՀՀ դրամին համարժեք 5000 ԱՄՆ դոլար կաշառք, որի արդյունքում Անդրանիկ և Թորգոմ Ֆարմանյանները ստացել են տարկետում 6 ամիս ժամկետով:
Տարկետման ժամկետի ավարտից հետո, 2011թ.-ի գարնանային զորակոչի ընթացքում, Թորգոմ Ֆարմանյանը ճանաչվել է պիտանի զինվորական ծառայության համար և զորակոչվել ՀՀ զինված ուժեր, իսկ Անդրանիկ Ֆարմանյանին հատկացվել է տարկետում 3 տարի ժամկետով:
Պետրոս Ֆարմանյանը 2011թ. սեպտեմբեր ամսին կրկին հանդիպել է Սաթենիկ Սարգսյանին և պաշտոնատար անձանց կողմից իր ներկայացրած անձի` Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժեր զորակոչված որդու` Թորգոմ Ֆարմանյանի օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերից զորացրելու համար, նշված ժամանակահատվածում առաջարկել, այնուհետև տրամադրել է խոշոր չափերի` 478.998 ՀՀ դրամին համարժեք 1300 ԱՄՆ դոլար կաշառք:
Այդյունքում Թորգոմ Ֆարմանյանը զորամասից տեղափոխվել է ՀՀ ՊՆ ԿԿԶՀ, հետազոտվել, սակայն կրկին ճանաչվելով պիտանի` ուղարկվել է զորամաս և շարունակել ծառայությունը՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանը, Մամիկոն Ղանդիլյանը, Վահե Հավհաննիսյանը և Պետրոս Ֆարմանյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Ռուզաննա Սիրեկանյանը:
Մեղադրող Լևոն Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ Եփրեմ Այվազյանի և Վահե Հովհաննիսյանի մեղավորությունը` պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Մամիկոն Ղանդիլյանի մեղավորությունը` պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու փորձ կատարելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Պետրոս Ֆարմանյանի մեղավորությունը` պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և խոշոր չափերով կաշառք տալու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙՊատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են`
/.../
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը.
/.../
9) մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն.
/.../
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը և հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցավորների անձը, հանցանքի կատարումից հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Եփրեմ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն:
Ամբաստանյալ Մամիկոն Ղանդիլյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, ֆիզիկապես վատառողջ է` ունի սրտի իշեմիկ հիվանդություն:
Ամբաստանյալ Վահե Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, խնամքի տակ են գտնվում 2004, 2009 և 2016 թվականներին ծնված երեխ մանկահասակ երեխաները:
Ամբաստանյալ Պետրոս Ֆարմանյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հովհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Եփրեմ Այվազյանը և Վահե Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Մամիկոն Ղանդիլյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և Պետրոս Ֆարմանյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը նրանց կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցին, դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª եթե դատարանն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ ՙվկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլª 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ ՙպատիժը պայմանականորեն չկիարառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժիª սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙսոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապեսª տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել նաև մի շարք այլ որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ ՙ/.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին /…/՚: Մեկ այլª Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը /…/՚: Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը՚ /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-55/07 , թիվ ՎԲ-201/07, թիվ ՎԲ-124/07, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ԵԱՔԴ/0120/01/09 և մի շարք այլ որոշումներ/:
Վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Այսպիսով, դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Եփրեմ Այվազյանին, Մամիկոն Ղանդիլյանին, Վահե Հավհաննիսյանին և Պետրոս Ֆարմանյանին վերագրվող արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու, և նրանց նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Եփրեմ Վարդանի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Եփրեմ Վարդանի Այվազյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Եփրեմ Վարդանի Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կետով` պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0222/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-11-2016 |
|---|---|
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 90152316 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Եփրեմ Այվազյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Աշտարակի զինկոմիսարիատում կցագրված զորակոչիկ Վարդան Այվազյանի հայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձի` որդու օգտին գործողություններ կատարելու, այն է ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդուն 2010թ. գարնանային զորակոչից տարեկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք է տվել պաշտոնատար անձանց: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մամիկոն Ղանդիլյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Արմավիրի զինկոմիսարիատում կցագրված զորակոչիկ Սմբատ Ղանդիլյանի հայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձանց` որդու և համագյուղացու` Գերասիմ Եսայանի օգտին գործողություններ կատարելու, այն է ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդուն և համագյուցուն 2011թ. աշնանային զորակոչից տարեկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով պաշտոնատար անձանց առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու փորձ է կատարել: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վահե Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Երևան քաղաքի Շենգավիթի տարածքային զինկոմիսարիատի զորակոչիկ Էդգար Հովհաննիսյանի հորեղբայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձի` եղբորորդուն օգտին գործողություններ կատարելու, այն է ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում եղբորորդուն 2011թ. գարնանային զորակոչից տարեկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք է տվել պաշտոնատար անձանց: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Պետրոս Ֆարմանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Նոր-Նորքի զինկոմիսարիատի զինակոչիկներ, Անդրանիկ և Թորգոմ Ֆարմանյանների հայրը, ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդիներին 2010թ. աշնանային զորակոչից տարեկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք է տվել պաշտոնատար անձանց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Եփրեմ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հայրանուն | Վարդան |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալների անձնագրերը` կցված քրեական գործի 2-րդ հատորին |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 312 Մաս 3 Կետ 1 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Մամիկոն |
| Ազգանուն | Ղանդիլյան |
| Հայրանուն | Վոլոդյա |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-312 Մաս 3 Կետ 1 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հայրանուն | Սասունիկ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 312 Մաս 3 Կետ 1 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Պետրոս |
| Ազգանուն | Ֆարմանյան |
| Հայրանուն | Անդրանիկ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 312 Մաս 3 Կետ 1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.5 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-11-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 24-11-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 28-11-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-12-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Պետրոս |
| Ազգանուն | Ֆարմանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մամիկոն |
| Ազգանուն | Ղանդիլյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Եփրեմ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 09-02-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Եփրեմ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 09-02-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Մամիկոն |
| Ազգանուն | Ղանդիլյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 09-02-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 09-02-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Պետրոս |
| Ազգանուն | Ֆարմանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 09-02-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0222/01/16 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ09՚ փետրվարի 2017 թվական քաղաք Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Շուշան Վանոյանի Միլենա Սարգսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Լևոն Պետրոսյանի պաշտպան Ռուզաննա Սիրեկանյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Եփրեմ Վարդանի Այվազյանի /ծնված 1961 թվականի փետրվարի 19-ին` Արագածոտնի մարզի Բյուրական գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` Արագածոտնի մարզ, գյուղ Բյուրական/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանի /ծնված 1968 թվականի հուլիսի 28-ին` Արմավիրի մարզի Ջանֆիդա գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, բնակվող` Արմավիրի մարզ, գյուղ Ջանֆիդա, 9-րդ փողոց, 20 տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանի /ծնված 1980 թվականի հունիսի 12-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` քաղաք Երևան, Վերին Շենգավիթ 2-րդ փողոց, 20/2 շենք, 54 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի /ծնված 1966 թվականի հոկտեմբերի 06-ին` Վրաստանի ՍՍՀ Ախալքալաք քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` քաղաք Երևան, Նոր-Նորքի 9-րդ զանգված, 3-րդ շենք, 12 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2016 թվականի ապրիլի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված թիվ 14135911 քրեական գործից անջատվել է թիվ 90152316 քրեական գործը: 2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Եփրեմ Այվազյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Մամիկոն Ղանդիլյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Վահե Հովհաննիսյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Պետրոս Ֆարմանյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներգրավվել են որպես մեղադրյալներ և նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2016 թվականի նոյեմբերի 22-ին թիվ 90152316 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Եփրեմ Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Աշտարակի զինկոմիսարիատում կցագրված զորակոչիկ Վարդան Եփրեմի Այվազյանի հայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձի` որդու օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդուն 2010թ.-ի գարնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք է տվել պաշտոնատար անձանց: Եփրեմ Այվազյանը 2010թ.-ի գարնանը ծանոթացել է Երևան քաղաքի բնակչուհի Սաթենիկ Յանֆֆայի Սարգսյանի հետ և պարզելով, որ վերջինս կարող է որպես միջնորդ հանդես գալ որդուն 2010թ. գարնանային զորակոչից տարկետում հատկացնելու հարցում, այդ կապակցությամբ բժշկական հանձնաժողովի կողմից որդու` Վարդան Այվազյանի օգտին գործողություն կատարելու` տարկետում տրամադրելու համար, Ս.Սարգսյանին խոստացել և մի քանի օր անց Երևան քաղաքի Ծերեթելի փողոցում տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերի` 1.153.410 ՀՀ դրամին համարժեք 3000 ԱՄՆ դոլար կաշառք: Արդյունքում, զորակոչիկ Վարդան Այվազյանը, չունենալով Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքեր, ստացել է տարկետում` 3 տարի ժամկետով՚: Ամբաստանյալ Մամիկոն Ղանդիլյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Արմավիրի զինկոմիսարիատի զորակոչիկ Սմբատ Մամիկոնի Ղանդիլյանի հայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձանց` որդու` Սմբատ Ղանդիլյանի և համագյուղացու` Գերասիմ Եսայանի օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդուն և համագյուղացի` նույն զինկոմիսարիատի զինակոչիկ Գերասիմ Իվանի Եսայանին 2011թ.-ի աշնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով պաշտոնատար անձանց առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք տալու փորձ է կատարել: Այսպես, Մամիկոն Ղանդիլյանը 2011թ.-ի աշնանը` հոկտեմբերի 3-ին, ծանոթացել է Երևան քաղաքի բնակչուհի Սաթենիկ Յանֆֆայի Սարգսյանի հետ և պարզելով, որ վերջինս կարող է որպես միջնորդ հանդես գալ որդուն` Սմբատ Ղանդիլյանին և համագյուղացի Գերասիմ Եսայանին 2011թ. աշնանային զորակոչից տարկետում հատկացնելու հարցում, այդ կապակցությամբ բժշկական հանձնաժողովի կողմից որդու` Սմբատ Ղանդիլյանի և համագյուղացի Գերասիմ Եսայանի օգտին գործողություն կատարելու` տարկետում տրամադրելու համար, Ս.Սարգսյանին խոստացել է որդու համար տալ 2700 ԱՄՆ դոլար, իսկ համագյուղացի Գ.Եսայանի համար` 3000 ԱՄՆ դոլար գումար Նույն օրը Մամիկոն Ղանդիլյանը Ս.Սարգսյանին տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերի` 2.138.169 ՀՀ դրամին համարժեք 5700 ԱՄՆ դոլար գումար: Մամիկոն Ղանդիլյանից ստացված 5700 ԱՄՆ դոլար գումարը Ս.Սարգսյանը որևէ պաշտոնատար անձի չի փոխանցել, այլ զինակոչիկների առողջական վիճակի հետազոտման ակտերը և 150.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Գյումրի քաղաքի բնակչուհիներ Տատյաննա Չուրկինային և Նաիրա Հովհաննիսյանին, որոնք համակարգչի միջոցով կեղծել են Ս.Ղանդիլյանի և Գ.Եսայանի պաշտոնական փաստաթուղթ համարվող առողջական վիճակի հետազոտման ակտերը: Կեղծված ակտերը Սաթենիկ Սարգսյանը փոխանցել է Մամիկոն Ղանդիլյանին, իսկ զինակոչիկները դրանք ներկայացրել են զինկոմիսարիատ, սակայն տարկետում չեն ստացել` Մ.Ղանդիլյանի կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել, քանի որ զինկոմիսարիատում պարզվել է ակտերի կեղծված լինելու հանգամանքը և Գերասիմ Եսայանը 21.12.2011թ.-ին, իսկ Սմբատ Ղանդիլյանը 22.12.2011թ.-ին զորակոչվել են ՀՀ զինված ուժեր՚: Ամբաստանյալ Վահե Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Երևան քաղաքի Շենգավիթի տարածքային զինկոմիսարիատի զորակոչիկ Էդգար Դավթի Հովհաննիսյանի հորեղբայրը, պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակներում իր ներկայացրած անձի` եղբոր որդու օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում եղբոր որդուն 2011թ.-ի գարնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք է տվել պաշտոնատար անձանց: Այսպես, Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանը 2011թ.-ի գարնանը հանդիպել է իր ծանոթ Սաթենիկ Սարգսյանին և պարզելով, որ վերջինս կարող է որպես միջնորդ հանդես գալ եղբոր որդուն 2011թ. գարնանային զորակոչից տարկետում հատկացնելու հարցում, այդ կապակցությամբ բժշկական հանձնաժողովի կողմից եղբոր որդու` Էդգար Հովհաննիսյանի օգտին գործողություն կատարելու` տարկետում տրամադրելու համար, Ս.Սարգսյանին խոստացել և 2011թ.-ի գարնանը երկու փուլով տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերի` 1.285.200 ՀՀ դրամին համարժեք 3500 ԱՄՆ դոլար կաշառք: Այդյունքում զորակոչիկ Էդգար Հովհաննիսյանը, ներկայանալով Կենտրոնական բժշկական հանձնաժողով, ստացել է տարկետում 3 տարի ժամկետով՚: Ամբաստանյալ Պետրոս Ֆարմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ Նոր-Նորքի զինկոմիսարիատում զորակոչիկներ Անդրանիկ և Թորգոմ Ֆարմանյանների հայրը, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության պայմաններում որդիներին 2010թ.-ի աշնանային զորակոչից տարկետում տրամադրելու համար, պաշտոնատար անձանց միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք է տվել: Այսպես, Պետրոս Ֆարմանյանը 2010թ.-ի աշնանը հանդիպել է Սաթենիկ Յանֆֆայի Սարգսյանին և նրա հետ համաձայնություն ձեռք բերել` վերջինիս միջնորդությամբ 2010թ. աշնանային զորակոչին կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովի կողմից որդիների օգտին գործողություն կատարելու` նրանց զորակոչից տարկետումներ տրամադրելու շուրջ, և նշված գործողության համար Ս.Սարգսյանին խոստացել և տրամադրել է առանձնապես խոշոր չափերով` 1.789.900 ՀՀ դրամին համարժեք 5000 ԱՄՆ դոլար կաշառք, որի արդյունքում Անդրանիկ և Թորգոմ Ֆարմանյանները ստացել են տարկետում 6 ամիս ժամկետով: Տարկետման ժամկետի ավարտից հետո, 2011թ.-ի գարնանային զորակոչի ընթացքում, Թորգոմ Ֆարմանյանը ճանաչվել է պիտանի զինվորական ծառայության համար և զորակոչվել ՀՀ զինված ուժեր, իսկ Անդրանիկ Ֆարմանյանին հատկացվել է տարկետում 3 տարի ժամկետով: Պետրոս Ֆարմանյանը 2011թ. սեպտեմբեր ամսին կրկին հանդիպել է Սաթենիկ Սարգսյանին և պաշտոնատար անձանց կողմից իր ներկայացրած անձի` Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժեր զորակոչված որդու` Թորգոմ Ֆարմանյանի օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերից զորացրելու համար, նշված ժամանակահատվածում առաջարկել, այնուհետև տրամադրել է խոշոր չափերի` 478.998 ՀՀ դրամին համարժեք 1300 ԱՄՆ դոլար կաշառք: Այդյունքում Թորգոմ Ֆարմանյանը զորամասից տեղափոխվել է ՀՀ ՊՆ ԿԿԶՀ, հետազոտվել, սակայն կրկին ճանաչվելով պիտանի` ուղարկվել է զորամաս և շարունակել ծառայությունը՚: Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանը, Մամիկոն Ղանդիլյանը, Վահե Հավհաննիսյանը և Պետրոս Ֆարմանյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Ռուզաննա Սիրեկանյանը: Մեղադրող Լևոն Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ Եփրեմ Այվազյանի և Վահե Հովհաննիսյանի մեղավորությունը` պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Մամիկոն Ղանդիլյանի մեղավորությունը` պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու փորձ կատարելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Պետրոս Ֆարմանյանի մեղավորությունը` պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և խոշոր չափերով կաշառք տալու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է: Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՊատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են` /.../ 4) պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը. /.../ 9) մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն. /.../ 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (...)՚: Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը): Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը և հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցավորների անձը, հանցանքի կատարումից հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը: Ամբաստանյալ Եփրեմ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն: Ամբաստանյալ Մամիկոն Ղանդիլյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, ֆիզիկապես վատառողջ է` ունի սրտի իշեմիկ հիվանդություն: Ամբաստանյալ Վահե Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, խնամքի տակ են գտնվում 2004, 2009 և 2016 թվականներին ծնված երեխ մանկահասակ երեխաները: Ամբաստանյալ Պետրոս Ֆարմանյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն: Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚: Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հովհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Եփրեմ Այվազյանը և Վահե Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Մամիկոն Ղանդիլյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և Պետրոս Ֆարմանյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով: Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը նրանց կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցին, դատարանն արձանագրում է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª եթե դատարանն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ ՙվկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլª 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ ՙպատիժը պայմանականորեն չկիարառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժիª սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙսոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապեսª տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել նաև մի շարք այլ որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ ՙ/.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին /…/՚: Մեկ այլª Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը /…/՚: Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը՚ /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-55/07 , թիվ ՎԲ-201/07, թիվ ՎԲ-124/07, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ԵԱՔԴ/0120/01/09 և մի շարք այլ որոշումներ/: Վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Այսպիսով, դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Եփրեմ Այվազյանին, Մամիկոն Ղանդիլյանին, Վահե Հավհաննիսյանին և Պետրոս Ֆարմանյանին վերագրվող արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու, և նրանց նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Եփրեմ Այվազյանի, Մամիկոն Ղանդիլյանի, Վահե Հավհաննիսյանի և Պետրոս Ֆարմանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Եփրեմ Վարդանի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Եփրեմ Վարդանի Այվազյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով: Եփրեմ Վարդանի Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով: Մամիկոն Վոլոդյայի Ղանդիլյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով: Վահե Սասունիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կետով` պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով: Պետրոս Անդրանիկի Ֆարմանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-02-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 16-03-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 24-03-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատոր. 1-ինը՝ 284, 2-րդը՝ 167, 3-րդը՝ 113 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 27-03-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 284,167,113 |