Հիմնական

Գործի համար: ԵԱՔԴ/0198/01/16
Վիճակագրական տողի համար : 1.9

Պատասխանող

Լևոն Մովսեսյան Իշխան
Լևոն Մովսեսյան

Դատավոր

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Արթուր Մկրտչյան

Դատավոր

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Արթուր Մկրտչյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Լևոն Մովսեսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 31.08.2016թ. Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 61 շենքի կամարանցման մեջ գտնվող, իրեն պատկանող կոշիկի վերանորոգման արհեստանոցում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորությամբ արհեստանոցում առկա մուրճի տափակ հատվածով երկու անգամ հարվածել է Պապի Սարգսյանի գլխի շրջանին:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2016-11-30 12:00 5 Կայացել է
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2016-11-14 12:30 5 Կայացել է
Գործ No ԵԱՔԴ/0198/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ30՚ նոյեմբերի 2016 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
Շուշան Վանոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Էդգար Պետրոսյանի
պաշտպան Մանվել Գրիգորյանի
տուժող Պապի Սարգսյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Իշխանի Մովսեսյանի /ծնված 1958 թվականի նոյեմբերի 18-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, զբաղվում է կոշիկի վերանորոգմամբ, բնակվող` քաղաք Երևան, Նոր-Նորքի 4-րդ զանգված, Բակունցի 3-րդ շենք, 38-րդ բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2016 թվականի օգոստոսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14802016 քրեական գործը:
2016 թվականի օգոստոսի 31-ին Լևոն Իշխանի Մովսեսյանը ձերբակալվել է:
2016 թվականի սեպտեմբերի 02-ին Լևոն Մովսեսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 03-ի որոշմամբ Լևոն Մովսեսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժվել է և նույն օրը Լևոն Մովսեսյանն ազատվել է ձերբակալումից:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 28-ի որոշմամբ Լևոն Մովսեսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
Լևոն Մովսեսյանը փաստացի արգելանքի է վերցվել 2016 թվականի սեպտեմբերի 29-ին:
2016 թվականի հոկտեմբերի 17-ին թիվ 14802016 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Լևոն Իշխանի Մովսեսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2016 թվականի օգոստոսի 31-ին` ժամը 13:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 61 շենքի կամարանցման մեջ գտնվող, իրեն պատկանող կոշիկի վերանորոգման արհեստանոցում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորությամբ արհեստանոցում առկա մուրճի տափակ հատվածով երկու անգամ հարվածել է Պապի Սարգսյանի գլխի շրջանին, որից անմիջապես հետո, շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները` նույն արհեստանոցում առկա, 17,5x2,5 սմ չափսերի շեղբ ունեցող դանակով դիտավորությամբ մեկ անգամ հարվածել է Պ.Սարգսյանի որովայնին` վերջինիս առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս` արտահայտված որովայնի առաջնային պատի կտրած-ծակած թափանցող վնասվածքով, ստոծանու և լյարդի ձախ բլթի վնասումով` ներքին արյունահոսությամբ, ձախ գագաթային շրջանի սալջարդ վերքով, որոնց արդյունքում Պ.Սարգսյանի մոտ առաջ է եկել 2-րդ 3-րդ աստիճանի հեմոռոգիկ շոկ:՚:

Արագացված դատական քննություն

Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Մանվել Գրիգորյանը:
Մեղադրող Էդգար Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Պապի Սարգսյանը նույնպես դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել, միաժամանակ հայտնել է, որ կատարել է բուժման ծախսեր և այդ կապակցությամբ ներկայացրել է քաղաքացիական հայց:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Լևոն Մովսեսյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª
ՙՊատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են`
(...)
7) տուժողի վարքագծի հակաօրինականությունը կամ հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը.
(...)
9) մեղայականով ներկայանալը, (...)
10) հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային եւ բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը և հանգամանքները, դեպքի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցավորի անձը, հանցանքի կատարումից հետո դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, ինքնակամ ներկայացել է ոստիկանություն, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ֆիզիկապես վատառողջ է, ընտանիքի միակ կերակրողն է, մասնակիորեն հատուցել է տուժողին հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը և պատրաստակամություն է հայտնել վնասի մյուս մասը հատուցելու համար:
Որպես ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում նաև տուժողի վարքագծի հակաօրինականությունը և հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը, քանի որ համաձայն դեպքի կոնկրետ հանգամանքների` տուժող Պապի Սարգսյանը եղել է հարբած վիճակում, հայհոյել է, հրահրել վիճաբանությունը, հարվածել ու մարմնական վնասվածքներ է պատճառել ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանին, որի վերաբերյալ նախաքննության մարմնի կողմից 2016 թվականի հոկտեմբերի 06-ին տուժող Պ.Սարգսյանի վերաբերյալ կայացվել է քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշում` բողոքի բացակայության հիմքով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ն.Չաքմազյանի գործով որոշման շրջանակներում փաստել է. ՙ(…) Անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը անձին մեղսագրվող հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համատեքստում պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի նաև հանցանքի կատարումից առաջ և դրա ընթացքում տուժողի դրսևորած վարքագիծը: Նշված հանգամանքի գնահատումը կարևոր է հանցավորի և տուժողի վարքագծի հնարավոր փոխպայմանավորվածությունը և հանցավոր վարքագծի մեխանիզմում տուժողի դերակատարությունը պարզելու համար (…)՚ (տե՛ս Նիկոլայ Չաքմազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մայիսի 31-ի թիվ ԵԱՆԴ/0060/01/13 որոշումը):
Մ.Ախնոյանի վերաբերյալ 05.06.2015թ. ՍԴ3/0174/01/14 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՙցանկացած հանցագործություն հանցավորի և որոշակի իրադրության փոխներգործության արդյունք է, հետևաբար հանցավոր վարքագծի մեխանիզմում վճռորոշ դերը պատկանում է ոչ միայն հանցավորին, այլև կոնկրետ իրադրությանը, որի բաղկացուցիչ մաս է կազմում նաև տուժողի վարքագիծը: Այլ կերպ ասած՝ հանցավորի գործողությունները հաճախ պայմանավորված են լինում ոչ թե նրա անձնական առանձնահատկություններով, հակումներով կամ ձգտումներով, այլ տուժողի վարքագծով: Մասնավորապես, տուժողն իր սադրիչ` հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծով որոշ դեպքերում նպաստում է հանցավոր իրադրության ստեղծմանը` ՙդրդելով՚ այլ անձի կամ անձանց կողմից հանցագործություն կատարելուն: Նման դեպքերում վերջինս հանրորեն վտանգավոր արարքի և հետևանքների առաջացման հարցում բավականին ակտիվ դերակատարություն է ցուցաբերում և հանցավոր վարքագծի մեխանիզմում ՙմեղքի՚ համեմատաբար մեծ չափաբաժին ունի, ինչը պետք է համարժեք գնահատականի արժանանա դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս (…):՚:

Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:

ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Լևոն Մովսեսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՙՄինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին` մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում` մեկ օրը երեք ժամի դիմաց:՚:
Դատարանն արձանագրում է, որ Լևոն Իշխանի Մովսեսյանը 2016 թվականի օգոստոսի 31-ից մինչև սեպտեմբերի 3-ը ձերբակալված է եղել և գտնվել է անազատության մեջ, ուստի նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով և նշանակված պատժին հաշվակցի ձերբակալման մեջ գտնվելու 3 /երեք/ օրը:
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, և հաշվի առնելով Լևոն Մովսեսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Լևոն մովսեսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Վերոգրյալի հիման վրա դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Գեղամ Գեղամյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:

Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննության առնելով քաղաքացիական հայցը, դատարանը փաստում է, տուժող Պապի Սարգսյանի կողմից բավարար հիմնավորումներ չեն ներկայացրել դրա վերաբերյալ, և ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանը ներկայացված քաղաքացիական հայցի չափը չի ընդունել:
ՀՀ քրեական դատավարության 3751 հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ՙ(...) Իսկ այն դեպքում, երբ ամբաստանյալը կամ քաղաքացիական պատասխանողը քաղաքացիական հայցը չի ընդունում, ապա դատարանը քաղաքացիական հայցը թողնում է առանց քննության` քաղաքացիական հայցվորին բացատրելով քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց ներկայացնելու նրա իրավունքը՚:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության` տուժող Պապի Սարգսյանին վերապահելով քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց ճանաչված, Պապի Սարգսյանի` մեկ կարճաթև վերնազգեստը, տաբատը` իր գոտիով, կոշիկները և գլխարկը, պետք է վերադարձնել տուժող Պապի Սարգսյանին, Լևոն Մովսեսյանի վերնաշապիկը` վերադարձնել նրան, իսկ դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված դանակը և մուրճը պետք է հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինմանը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Լևոն Իշխանի Մովսեսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով, նշանակված պատժին հաշվակցել ձերբակալման մեջ գտնվելու 3 /երեք/ օրը և Լևոն Իշխանի Մովսեսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2016 թվականի սեպտեմբերի 29-ից:
Լևոն Իշխանի Մովսեսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող Պապի Կարապետի Սարգսյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության` նրան վերապահելով քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց ճանաչված, Պապի Սարգսյանի` մեկ կարճաթև վերնազգեստը, տաբատը` իր գոտիով, կոշիկները և գլխարկը, վերադարձնել տուժող Պապի Սարգսյանին, Լևոն Մովսեսյանի վերնաշապիկը վերադարձնել նրան, իսկ դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված դանակը և մուրճը` հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինմանը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0198/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 18-10-2016
Դատախազություն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 14802016
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Լևոն Մովսեսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 31.08.2016թ. Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 61 շենքի կամարանցման մեջ գտնվող, իրեն պատկանող կոշիկի վերանորոգման արհեստանոցում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորությամբ արհեստանոցում առկա մուրճի տափակ հատվածով երկու անգամ հարվածել է Պապի Սարգսյանի գլխի շրջանին:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Լևոն
Ազգանուն Մովսեսյան
Հայրանուն Իշխան
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 1.9
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 18-10-2016
Նախագահող դատավոր
Անուն Արթուր
Ազգանուն Մկրտչյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 19-10-2016
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 20-10-2016
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 14-11-2016
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Լևոն
Ազգանուն Մովսեսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Մանվել
Ազգանուն Գրիգորյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Պապի
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Էդգար
Ազգանուն Պետրոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 30-11-2016
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 30-11-2016
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Լևոն
Ազգանուն Մովսեսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 30-11-2016
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Գործ No ԵԱՔԴ/0198/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ30՚ նոյեմբերի 2016 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
Շուշան Վանոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Էդգար Պետրոսյանի
պաշտպան Մանվել Գրիգորյանի
տուժող Պապի Սարգսյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Իշխանի Մովսեսյանի /ծնված 1958 թվականի նոյեմբերի 18-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, զբաղվում է կոշիկի վերանորոգմամբ, բնակվող` քաղաք Երևան, Նոր-Նորքի 4-րդ զանգված, Բակունցի 3-րդ շենք, 38-րդ բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2016 թվականի օգոստոսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14802016 քրեական գործը:
2016 թվականի օգոստոսի 31-ին Լևոն Իշխանի Մովսեսյանը ձերբակալվել է:
2016 թվականի սեպտեմբերի 02-ին Լևոն Մովսեսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 03-ի որոշմամբ Լևոն Մովսեսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժվել է և նույն օրը Լևոն Մովսեսյանն ազատվել է ձերբակալումից:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 28-ի որոշմամբ Լևոն Մովսեսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
Լևոն Մովսեսյանը փաստացի արգելանքի է վերցվել 2016 թվականի սեպտեմբերի 29-ին:
2016 թվականի հոկտեմբերի 17-ին թիվ 14802016 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Լևոն Իշխանի Մովսեսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2016 թվականի օգոստոսի 31-ին` ժամը 13:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 61 շենքի կամարանցման մեջ գտնվող, իրեն պատկանող կոշիկի վերանորոգման արհեստանոցում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորությամբ արհեստանոցում առկա մուրճի տափակ հատվածով երկու անգամ հարվածել է Պապի Սարգսյանի գլխի շրջանին, որից անմիջապես հետո, շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները` նույն արհեստանոցում առկա, 17,5x2,5 սմ չափսերի շեղբ ունեցող դանակով դիտավորությամբ մեկ անգամ հարվածել է Պ.Սարգսյանի որովայնին` վերջինիս առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս` արտահայտված որովայնի առաջնային պատի կտրած-ծակած թափանցող վնասվածքով, ստոծանու և լյարդի ձախ բլթի վնասումով` ներքին արյունահոսությամբ, ձախ գագաթային շրջանի սալջարդ վերքով, որոնց արդյունքում Պ.Սարգսյանի մոտ առաջ է եկել 2-րդ 3-րդ աստիճանի հեմոռոգիկ շոկ:՚:

Արագացված դատական քննություն

Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Մանվել Գրիգորյանը:
Մեղադրող Էդգար Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Պապի Սարգսյանը նույնպես դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել, միաժամանակ հայտնել է, որ կատարել է բուժման ծախսեր և այդ կապակցությամբ ներկայացրել է քաղաքացիական հայց:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Լևոն Մովսեսյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª
ՙՊատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են`
(...)
7) տուժողի վարքագծի հակաօրինականությունը կամ հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը.
(...)
9) մեղայականով ներկայանալը, (...)
10) հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային եւ բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը և հանգամանքները, դեպքի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցավորի անձը, հանցանքի կատարումից հետո դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, ինքնակամ ներկայացել է ոստիկանություն, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ֆիզիկապես վատառողջ է, ընտանիքի միակ կերակրողն է, մասնակիորեն հատուցել է տուժողին հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը և պատրաստակամություն է հայտնել վնասի մյուս մասը հատուցելու համար:
Որպես ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում նաև տուժողի վարքագծի հակաօրինականությունը և հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը, քանի որ համաձայն դեպքի կոնկրետ հանգամանքների` տուժող Պապի Սարգսյանը եղել է հարբած վիճակում, հայհոյել է, հրահրել վիճաբանությունը, հարվածել ու մարմնական վնասվածքներ է պատճառել ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանին, որի վերաբերյալ նախաքննության մարմնի կողմից 2016 թվականի հոկտեմբերի 06-ին տուժող Պ.Սարգսյանի վերաբերյալ կայացվել է քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշում` բողոքի բացակայության հիմքով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ն.Չաքմազյանի գործով որոշման շրջանակներում փաստել է. ՙ(…) Անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը անձին մեղսագրվող հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համատեքստում պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի նաև հանցանքի կատարումից առաջ և դրա ընթացքում տուժողի դրսևորած վարքագիծը: Նշված հանգամանքի գնահատումը կարևոր է հանցավորի և տուժողի վարքագծի հնարավոր փոխպայմանավորվածությունը և հանցավոր վարքագծի մեխանիզմում տուժողի դերակատարությունը պարզելու համար (…)՚ (տե՛ս Նիկոլայ Չաքմազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մայիսի 31-ի թիվ ԵԱՆԴ/0060/01/13 որոշումը):
Մ.Ախնոյանի վերաբերյալ 05.06.2015թ. ՍԴ3/0174/01/14 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՙցանկացած հանցագործություն հանցավորի և որոշակի իրադրության փոխներգործության արդյունք է, հետևաբար հանցավոր վարքագծի մեխանիզմում վճռորոշ դերը պատկանում է ոչ միայն հանցավորին, այլև կոնկրետ իրադրությանը, որի բաղկացուցիչ մաս է կազմում նաև տուժողի վարքագիծը: Այլ կերպ ասած՝ հանցավորի գործողությունները հաճախ պայմանավորված են լինում ոչ թե նրա անձնական առանձնահատկություններով, հակումներով կամ ձգտումներով, այլ տուժողի վարքագծով: Մասնավորապես, տուժողն իր սադրիչ` հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծով որոշ դեպքերում նպաստում է հանցավոր իրադրության ստեղծմանը` ՙդրդելով՚ այլ անձի կամ անձանց կողմից հանցագործություն կատարելուն: Նման դեպքերում վերջինս հանրորեն վտանգավոր արարքի և հետևանքների առաջացման հարցում բավականին ակտիվ դերակատարություն է ցուցաբերում և հանցավոր վարքագծի մեխանիզմում ՙմեղքի՚ համեմատաբար մեծ չափաբաժին ունի, ինչը պետք է համարժեք գնահատականի արժանանա դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս (…):՚:

Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:

ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Լևոն Մովսեսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՙՄինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին` մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում` մեկ օրը երեք ժամի դիմաց:՚:
Դատարանն արձանագրում է, որ Լևոն Իշխանի Մովսեսյանը 2016 թվականի օգոստոսի 31-ից մինչև սեպտեմբերի 3-ը ձերբակալված է եղել և գտնվել է անազատության մեջ, ուստի նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով և նշանակված պատժին հաշվակցի ձերբակալման մեջ գտնվելու 3 /երեք/ օրը:
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, և հաշվի առնելով Լևոն Մովսեսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Լևոն մովսեսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Վերոգրյալի հիման վրա դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Գեղամ Գեղամյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:

Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննության առնելով քաղաքացիական հայցը, դատարանը փաստում է, տուժող Պապի Սարգսյանի կողմից բավարար հիմնավորումներ չեն ներկայացրել դրա վերաբերյալ, և ամբաստանյալ Լևոն Մովսեսյանը ներկայացված քաղաքացիական հայցի չափը չի ընդունել:
ՀՀ քրեական դատավարության 3751 հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ՙ(...) Իսկ այն դեպքում, երբ ամբաստանյալը կամ քաղաքացիական պատասխանողը քաղաքացիական հայցը չի ընդունում, ապա դատարանը քաղաքացիական հայցը թողնում է առանց քննության` քաղաքացիական հայցվորին բացատրելով քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց ներկայացնելու նրա իրավունքը՚:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության` տուժող Պապի Սարգսյանին վերապահելով քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց ճանաչված, Պապի Սարգսյանի` մեկ կարճաթև վերնազգեստը, տաբատը` իր գոտիով, կոշիկները և գլխարկը, պետք է վերադարձնել տուժող Պապի Սարգսյանին, Լևոն Մովսեսյանի վերնաշապիկը` վերադարձնել նրան, իսկ դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված դանակը և մուրճը պետք է հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինմանը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Լևոն Իշխանի Մովսեսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով, նշանակված պատժին հաշվակցել ձերբակալման մեջ գտնվելու 3 /երեք/ օրը և Լևոն Իշխանի Մովսեսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2016 թվականի սեպտեմբերի 29-ից:
Լևոն Իշխանի Մովսեսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող Պապի Կարապետի Սարգսյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության` նրան վերապահելով քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց ճանաչված, Պապի Սարգսյանի` մեկ կարճաթև վերնազգեստը, տաբատը` իր գոտիով, կոշիկները և գլխարկը, վերադարձնել տուժող Պապի Սարգսյանին, Լևոն Մովսեսյանի վերնաշապիկը վերադարձնել նրան, իսկ դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված դանակը և մուրճը` հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինմանը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 30-11-2016
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 18-01-2017
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 02-02-2017
Էջերի քանակ 2 հատոր. 1-ին հատորը՝ 186, 2-րդ հատորը՝ 65 թերթից:
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 07-02-2017
Էջերի քանակը 186,65