ԵԱՔԴ/0192/01/16


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն


«19» դեկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Լ.Մանուկյանի, Ն.Աշրաֆյանի,
ամբաստանյալ Գ.Կարապետյանի,
պաշտպաններ Ա.Ղազարյանի, Կ.Մեժլումյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Վազգենի Կարապետյանի (ծնված 1963 թվականի հուլիսի 14-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, վատառողջ, աշխատում է որպես «Մսագործ» ԱԿ տնօրեն, հաշվառված և փաստացի բնակվող` ք.Երևան, Զ.Սարկավագի փողոց, 5-րդ նրբանցք, 3-րդ տուն, որպես խափանման միջոց է ընտրված անձնական երաշխավորությունը)` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 02-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասերի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել 14810715 քրեական գործը:
Քննիչի 2016 թվականի հունվարի 27-ի որոշմամբ Գագիկ Վազգենի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Քննիչի 2016 թվականի փետրվարի 02-ի որոշմամբ Գագիկ Վազգենի Կարապետյանը 14810715 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Գագիկ Վազգենի Կարապետյանը] «Մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու դիտավորությամբ 2015թ. սեպտեմբերի 16-ին, ժամը 20:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 22/8 հասցեում գտնվող և իրեն պատկանող շինանյութի խանութի դիմաց` փողոցում, 25.000 ՀՀ դրամով Աշոտ Վրեժի Առաքելյանին է իրացրել 0.0271 գրամ ընդհանուր քաշով «Մեթադոն» տեսակի թմրամիջոցի թվով 3 դեղահաբեր:(…) »:
2016 թվականի փետրվարի 12-ին 14810715 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Հովհաննիսյանի վարույթ:
Քննիչ Գ.Հովհաննիսյանի 2016 թվականի փետրվարի 26-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Վազգենի Կարապետյանի նկատմամբ 27.01.2016 թվականին ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացվել է, վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել անձնական երաշխավորությունը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Մանուկյանը 2016 թվականի հոկտեմբերի 10-ին հաստատել է 14810715 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 13-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0192/01/16 համարի ներքո մակագրվել և 2016 թվականի հոկտեմբերի 14-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի հոկտեմբերի 14-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0192/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հոկտեմբերի 26-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Դատարանի 2018 թվականի հունիսի 08-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0192/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և քրեական գործի վարույթը կասեցվել է մինչև ամբաստանյալին հայտնաբերելը:
2018 թվականի հունիսի 14-ին Գագիկ Վազգենի Կարապետյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին և նույն օրը ներկայացվել է դատարան:
Դատարանի 2018 թվականի հունիսի 14-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0192/01/16 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է:

Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները և դրանց գնահատումը
Ամբաստանյալ Գագիկ Վազգենի Կարապետյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել` հերքելով իր առնչությունը վերագրվող արարքին:
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ կախվածության մեջ գտնվելով թմրանյութից` բուժում ստանալու նպատակով դիմել է դիսպանսեր: Սկզբում ստացել է 40մլ/գ դեղաչափ, իսկ այնուհետև նվազեցրել և հասցրել է 15 մլ/գ-ի: Ճանաչում է Աշոտ Առաքելյանին, ով ապրում է իրենց փողոցում: Չի հիշում` դեպքի օրն Աշոտին տեսել է, թե` ոչ: Ինչ վերաբերում է, որ իր հեռախոսահամարն սպասարկվել է այդ հասցեում, ապա դա իր աշխատատեղն է և իր ապրելու վայրը: Աշոտ Առաքելյանին թմրանյութ չի վաճառել: Քանի որ երկու օրով պետք է բացակայեր քաղաքից, երկու կամ երեք անգամ դիմում է ներակայացրել դիսպանսեր և խնդրել է իրեն հատկացնել երկու օրվա համար նախատեված դեղաչափ, որպեսզի օգտագործի: Հնարավոր չէ ինչ-որ մեկը տեսած լինի, թե ինչպես է ինքն Աշոտ Առաքելյանին ինչ-որ բան տալիս, քանի որ ինքն Աշոտ Առաքելյանին որևէ բան չի փոխանցել: Ամբողջ տարվա ընթացքում 5-6 անգամ է բացակայել այդ հասցեից: Ալեհավաք կայանը գտնվում է իր տան և խանութի միջնամասում, հետևաբար իր հեռախոսահամարն էլ մշտապես սպասարկվել է այդ ալեհավաք կայանի կողմից: Մեթադոն տեսակի դեղահաբ ստացել է 2015 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներից: Սովորաբար դեղահաբերն ստանում և օգտագործում են տեղում, սակայն հնարավոր է այն անձանց, ովքեր վստահություն են ներշնչում և չեն կարող ներկայանալ մի քանի օրով, տրամադրեն մեկ կամ մի քանի օրվա դեղաչափ: Եթե չընդուներ օրվա դեղաչափը կունենար շատ տհաճ ցավեր, տրամադրության անկում: Իր խանութից մոտ 100մ հեռավորության վրա է գտնվում նաև Աշոտենց մթերային խանութը: Ինքն ունի չորս հարկանի խանութ, որի վերնահարկում 10 սենյակ է առկա և եթե թմրանյութ իրացնող լիներ, կկանչեր այնտեղ կտար: Ճանաչում է նաև Ռ.Սելիմյանին, վերջինս եղել է իր դասընկերոջ փոքր եղբայրը, ով նույնպես ապրում է նույն փողոցում: Ա.Պապիկյանին ընդհանրապես չի ճանաչում: Երևան քաղաքի Աճառյան 40 հասցեում հյուրանոց են կառուցում և իրենք են շինանյութ տրամադրել, ուստի 3-4 ամիս գրեթե ամեն օր գտնվել է այդ հասցեում: Ընդհանրապես որևէ մեկին թմրանյութ չի իրացրել: Դատարանում հետազոտված դեղահաբերից չափերով մեծն իրեն տեսքով անծանոթ է: Իսկ փոքր դեղահաբը ծանոթ է, քանի որ դրանից իրեն տվել են և ինքն օգտագործել է դիսպանսերում: Վերջին անգամ դեղահաբ ստացել է 2016 թվականի հունվարին` նախատեսված 15 օրվա կամ մեկ ամսվա համար, հստակ չի հիշում, թե քանի օրվա համար, քանի որ պետք է մեկներ Գերմանիա: Ինքը գումարի կարիք չի ունեցել, որպեսզի դիմեր այդ քայլին: Չի կարող ասել, թե ինչի համար է Աշոտ Առաքելյանն իր դեմ ցուցմունք տվել: Գերմանիայից վերադառնալուց հետո այլևս մեթադոն չի օգտագործել:
Դատական քննության ընթացքում վկա Ռուդիկ Սելիմյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ճանաչում է Գագիկ Կարապետյանին, միասին ապրում են նույն թաղամասում: Չի հիշում, թե երբ են իրեն բերման ենթարկել ոստիկանության աշխատակիցները, որի ժամանակ իր մոտից հայտնաբերվել է մեթադոն տեսակի թմրամիջոց: Ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանն իր մոտ հայտնաբերված թմրամիջոցի հետ ընդհանուր որևէ կապ չի ունեցել: Այն իրեն տվել է Արտյոմ Պապիկյանը, սակայն տեղյակ չէ, թե նա որտեղից և ինչ ճանապարհով է այն ձեռք բերել: Որոշ ժամանակ Արտյոմ Պապիկյանի հետ աշխատել է ռեստորանում, որտեղից էլ ճանաչում է վերջինիս: Միասին աշխատել են նաև այլ ռեստորաններում և միմյանց հետ ունեցել են նորմալ հարաբերություններ: Թմրամիջոցի հարցում անձամբ է դիմել Արտյոմ Պապիկյանին, որ իրեն օգնի, վերջինս ասել է, որ հնարավոր է մի բան անել: Գումարը տվել է Արտյոմին, վերջինս էլ մեթադոն տեսակի դեղահաբերը տրամադրել է իրեն: Եղել է 2-3 փոքր դեղահաբեր, որոնք փաթեթավորված են եղել թղթի մեջ, որի դիմաց վճարել է 20.000-30.000 ՀՀ դրամ: Մշտապես օգտագործել է 077-06-09-94 բջջային հեռախոսահամարը: Արտյոմ Պապիկյանն իրեն մեթադոն տեսակի դեղահաբերը փոխանցել է Զ.Սարկավագի 128Բ շենքի բակում: Տեղյակ է եղել, որ Արտյոմ Պապիկյանն իր շրջապատում ծանոթ մարդ ունի, ով կարող է իրեն օգնել թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում: Վերջինիս անունը եղել է Ազատ, ում տեսել է երկու անգամ, ընդ որում աշխատանքի ժամանակ: Ազատին, որ տեսնի հնարավոր է ճանաչի: Այդ Ազատն ընդհանրապես ամբաստանյալ Գագիկ Կարպետյանին նման չէ: Ազատի հետ մի երկու անգամ միևնույն սրահում աշխատել են: Ներկայում ևս օրինական ճանապարհով, բժշկի հսկողությամբ, ընդունում է մեթադոն տեսակի թմրամիջոց: Բացի այդ դեպքից Ա.Պապիկյանից այլևս թմրամիջոց չի վերցրել:
Նույն հասցեում բնակվող վկաներ Արսեն Միքայելյանի և Վահան Հախվերդյանի ծանուցագրերը հետ են վերադարձվել «չպահանջված» նշումով:
Դատարանի կողմից կայացված բերման որոշմանն ի պատասխան 2017 թվականի ապրիլի 04-ին դատարան է ստացվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնի պետի 22.03.2017 թվականի գրությունը, որի համաձայն` հնարավոր չի եղել կատարել բերման որոշման պահանջը, քանի որ այցելությամբ հասցե պարզվել է, որ նշված հասցեում Արսեն Միքայելյան և Վահան Հախվերդյան անվամբ անձինք չեն բնակվում, ուստի Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342 հոդվածի պահանջներով առ այն. «(...) նախաքննության ընթացքում վկայի տված ցուցմունքների հրապարակումը, (...) դատական քննության ժամանակ թույլատրվում է, երբ վկան դատական նիստից բացակայում է այնպիսի պատճառներով, որոնք բացառում են նրա դատարան ներկայանալու հնարավորությունը(...)», որոշեց հրապարակել վկաներ Արսեն Միքայելյանի և Վահան Հախվերդյանի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում վկա Արսեն Միքայելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2015 թվականի սեպտեմբերի կեսերին իրեն և ընկերոջը` Վահան Հախվերդյանին, հրավիրել են ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, ասել են, որ պետք է հանդես գան որպես ընթերակա: Իրենք համաձայնվել են և գնացել են իրենց ուղեկցող ոստիկանների հետ: Բարձրացել են ոստիկանության բաժնի 2–րդ հարկ, որտեղ աշխատասենյակներից մեկում տեսել են մի քանի ոստիկանների և մի քաղաքացիական հագուստով տղամարդու: Պարզվել է, որ այդ անձը ոստիկանության բաժին է բերման ենթարկվել թմրանյութ պահելու կասկածանքով: Դրանից հետո ոստիկանի կողմից պարզաբանվել է իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները: Իրենց ներկայությամբ ոստիկանն սկսել է զննել քաղաքացիական հագուստով մարդուն: Ստուգել է նրա գրպանները, հագուստները և գուլպայի միջից հանել է մի ներարկիչ` լցված հեղուկով: Այնուհետև տապատի գրպաններից մեկից հանել է նաև փոքր տոպրակի մեջ լցված երեք հատ սպիտակ գույնի դեղահաբեր: Վերջինիս գրպաններից հանել է նաև գումար և բջջային հեռախոս: Այդ տղամարդը հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված ներարկիչի մեջ առկա հեղուկը բենզինից պատրաստված թմրանյութ է, իսկ գրպանից հայտնաբերված տոպրակի միջի հաբերը` «Մեթադոն» տեսակի թմրանյութ: Դրանից հետո ստորագրել են փաստաթղթի տակ և հեռացել: Այդ անձի անունը և ազգանունը չի հիշել:
Նախաքննության ընթացքում վկա Վահան Հախվերդյանը տվել է Արսեն Միքայելյանի ցուցմունքին նույնաբովանդակ ցուցմունք:
Մեղադրողի և պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ դատական նիստի ընթացքում հրապարակվել է Աշոտ Վրեժի Առաքելյանի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում Աշոտ Առաքելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որևէ մեկին թմրանյութ երբեք չի իրացրել: Հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապում, հոգեբուժական կլինիկայում հաշվառված չէ, ֆիզիկապես առողջ է: Հայտնել է, որ թմրամիջոցի վաճառքով չի զբաղվում և որևէ մեկին որևէ թմրամիջոց ոչ հյուրասիրել է, ոչ էլ վաճառել: Առհասարակ որևէ տեսակի թմրամիջոց չի օգտագործում կամ օգտագործել: Որևէ մեկից թմրամիջոցի տեսքով դեղորայք չի գնել: Ճանաչում է Գագոյին, ում «դինջ» են անվանում, սակայն նրա հետ միայն առնչվել է միայն շինտեխնիկայի հետ կապված, քանի որ Գագոն շինանյութի գործ է անում, իսկ ինքն իրականացնում է շինարարական աշխատանքներ: իրենց շփումը սահմանափակվում է այդքանով, Գագոյից թմրամիջոց չի վերցրել կամ գնել և որևէ մեկին թմրամիջոց չի տվել:
Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են նաև մեղադրանքի հիմքում դրված հետևյալ ապացույցները.
- անձին բերման ենթարկելու մասին 2015 թվականի սեպտեմբերի 17-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 17.09.2015թ., ժամը 17:40-ին Երևան քաղաքի Սարկավագի 128 շենքի մոտից ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Ռուդիկ Ազատի Սելիմյանը՝ թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով,
- անձին անձնական խուզարկության եթարկելու մասին 2015 թվականի սեպտեմբերի 17-ի արձանագրությունը, որի ընթացքում թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկված Ռ.Սելիմյանի աջ ոտքի սև գուլպայի մեջից հայտնաբերվել է 10 մ/լ տարողությամբ ներարկիչ, որի մեջ եղել է 4 մ/լ դեղնավուն հեղուկ, իսկ Ռ.Սելիմյանի հագի կապույտ տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է 3 հատ դեղահաբ,
- փորձագետի թիվ 397Ք-15 եզրակացությունն այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված դեղահաբերում և դեղահաբերի բեկորում հայտնաբերվել է ընդհանուր 0.0271գ քաշով «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց,
- այլ փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնից ստացված 18.12.2015թ. թիվ 29/2-14728 գրությունը, որի համաձայն՝ թիվ 14810715 քրեական գործով իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների ընթացքում պարզվել է, որ Աշոտ վրեժի Առաքելյանին թմրամիջոց է իրացրել Երևան քաղաքի Զ.Քանաքեռցու 5-րդ նրբանցքի 3-րդ տան բնակիչ Գագիկ Վազգենի Կարապետյանը,
- զննության մասին 2016 թվականի մայիսի 04-ի արձանագրությունը, որի ընթացքում պարզվել է, որ Ռուդիկ Սելիմյանի անվամբ գրանցված 077-06-09-94 հեռախոսահամարից 16.09.2015թ. ժամը 15։02։12-ին, 16:53:32-ին, 17:31:49-ին, 17:48:04-ին, 18:06:40-ին, 18:35:25-ին, 18:54:18-ին, 18:56:04-ին, 19:31:33-ին 077-06-09-94 հեռախոսազանգեր են կատարվել 095-86-83-30 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են համապատասխանաբար Երևան քաղաքի Երևան քաղաքի Աճառյան 40, Աճառյան 15բ, Թբիլիսյան խճ. 29, Թբիլիսյան խճ. 29, Թբիլիսյան խճ. 29, Առինջ գյուղի Մնացականյան 25, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճ. 29, Թբիլիսյան խճ. 29 հասցեներում տեղադրված ալեհավաքների կողմից,
- զննության մասին 2016 թվականի մայիսի 11-ի արձանագրությունը, որի ընթացքում պարզվել է, որ Արտյոմ Պապիկյանի կողմից օգտագործվող 095-86-83-30 հեռախոսահամարին 16.09.2015թ. ժամը 15:02-ին, 16:53-ին, 17:31-ին, 17:48-ին, 18:06-ին, 18:35-ին. 18:54-ին, 18:56-ին, 19:31-ին հեռախոսազանգեր են կատարվել 077-06-09-94 հեռախոսահամարից, որոնք սպասարկվել են համապատասխանաբար Երևան քաղաքի Բանգլադեշ՝ Անդրանիկի փող. 25, Ավան Աճառյան 54, Քանաքեռ-Զեյթուն՝ Ծարավ Աղբյուր 54, Ավան Աճառյան 54, Ավան՝ Ծարավ աղբյուր 55ա, Թբիլիսյան խճ. 35/1, Թբիլիսյան խճ. 35/1, Թբիլիսյան խճ. 35/1, հասցեներում տեղադրված ալեհավաքների կողմից,
- զննության մասին 2016 թվականի մայիսի 19-ի արձանագրությունը, որի ընթացքում պարզվել է, որ 16.09.2015 թվականին՝ ժամը 17:19:43-ին, 17:21:15-ին, 17:30:34-ին, 17:35:46-ին, 17:41:24-ին, 17:52:09-ին, 17:55:29-ին, 18:10:09-ին, 18:24:42-ին, 18:26:38-ին, 18:29:01-ին, 18:32:10-ին, 18:40:07-ին, 18:47:35-ին, 18:47:39-ին, 19:06:36-ին և 19:24:45-ին Աշոտ Առաքելյանի կողմից օգտագործվող 099-70-34-70 հևռախոսահամարին և դեպի այդ հեռախոսահամարը կատարվևլ են բազմաթիվ հևռախոսազանգեր, որոնք համապատասխանաբար սպասարկվել են Երևան քաղաքի Աճառյան 54, Երևան քաղաքի Աճառյան 54, Երեան քաղաք Պտղնի գյուղից դեպի հյուսիս, Երևան քաղաքի Աճառյան 54, Երևան քաղաքի Աճառյան 54, Երևան քաղաքի Աճառյան 40 ա, Երևան քաղաքի Աճառյան 40 ա, Երևան քաղաքի Աճառյան 40 ա, Երևան քաղաքի Աճառյան 20, Երևան քաղաքի Աճառյան 20, Երեան քաղաքի Աճառյան 20, Երևան քաղաքի Աճառյան 20, Երևան քաղաքի Է.Հասրաթյան փողոց 9/Միքայելյանի անվան վիրաբուժական, Երևան քաղաքի Է.Հասրաթյան փողոց 9/Միքայելյանի անվան վիրաբուժական, Երևան քաղաքի Աճառյան 54, Երևան քաղաք Պտղնի գյուղից դեպի հյուսիս, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 29, հասցեներում տեղադրված ալեհավաք կայանների կողմից,
- զննության մասին 2016 թվականի հունիսի 06-ի արձանագրությունը, որի ընթացքում պարզվել է, որ 16.09.2015թ. մեղադրյալ Գագիկ Կարապետյանի կողմից օգտագործվող 094-50-77-74 հեռախոսահամարից ժամը 15:53:21-ին, 15:54:36-ին, 16:14:22-ին, 16:21:14-ին. 17:18:29-ին, 17:19:16-ին, 19:02:23-ին, 19:03:58-ին, 19:14:42-ին, 19:17:01-ին, 19:18:20-ին, 19:21:53-ին կատարվել են հևռախոսազանգեր, որոնք համապատասխանաբար սպասարկվել են Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 29, Երևան քաղաքի Աճառյան 15Բ, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 29, Երևան քաղաքի Աճառյան 15Բ, Երևան քաղաքի Աճառյան 40, Երևան քաղաքի Աճառյան 40, Երևան քաղաքի Աճառյան 15Բ, Երևան քաղաքի Աճառյան 40, Երևան քաղաքի Աճառյան 15Բ, Երևան քաղաքի Աճառյան 15Բ, Ավան Առինջ 2-րդ միկրո Բ2/7, Ավան Աոինջ 2-րդ միկրո Բ2/7, հասցեներում տեղակայված ալեհավաքների կողմից, ինչպես նաև ժամը 16:07:33-ին, 16:13:53-ին, 17:36:27-ին, 18:16:13-ին, 093-36-06-56 նշված հեոսխոսահամարին ստացվևլ են հեռախոսազանգեր, որոնք բոլորն էլ սպասարկվել են Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 29 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից։ Նույն օրը ժամը 17։17։24-ին, 17:19:47-ին, 19:49:27-ին, 094-50-77-74 հեռախոսահամարին կատարվել են հեռախոսազանգեր, որոնք համապատասխանաբար սպասարկվել են Երևան քաղաքի Աճառյան 40, Երևան քաղաքի Աճառյան 40, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 29 հասցեներում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից,
- այլ փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ԱՆ «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» ՓԲԸ-ից ստացված 28.07.2016թ. թիվ 2898 գրությունը, որի համաձայն՝ Գագիկ Վազգենի Կարապետյանը, ծնված՝ 14.07.1963թ., 30.03.2015թ.-ից մինչև 11.12.2015թ. ամեն օր ստացել է մեթադոն տեսակի թմրամիջոց` սկսած 40 մգ-ից մինչև 15 մգ։ 15.08.2015թ.–16.08.2015թ. և 16.10.2015թ.-17.10.2015թ. իր դիմումի համաձայն ստացել է դեղամիջոցը` տան պայմաններում ստանալու նպատակով:
Դատական նիստի ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված` Ռուդիկ Սելիմյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0.0271գ քաշով «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 3 դեղահաբերը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ գլխի իրավանորմերի համաձայն նախաքննական մարմնի կողմից 2015 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ կիրառվել է պաշտպանության միջոց և պաշտպանվող անձի ինքնությունը հաստատող տվյալների պաշտպանության իրականացմամբ, փոփոխելով անձի անունը, հայրանունը և ազգանունը, որպես պաշտպանության միջոց կիրառված վկա է հարցաքննվել Արմեն Վարազդատի Սարգսյանը (տես դատական նիստի արձանագրությունը)։
Մինչ պաշտպանության միջոց կիրառված վկայի հարցաքննությունը դատարանը 2017 թվականի օգոստոսի 11-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ առաջարկեց պաշտպանական կողմին հարցեր ձևակերպել, որոնք դատարանի միջոցով հնարավոր կլինի առաջադրել վկային: Պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի կողմից ձևակերպվեցին պաշտպանության միջոց կիրառված վկա Արմեն Վարազդատի Սարգսյանին ուղղված հարցադրումներ:
2017 թվականի սեպտեմբերի 29-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ հարցաքննվեց Արմեն Վարազդատի Սարգսյանը, ում դատարանի կողմից ուղղվեցին նաև պաշտպանական կողմի ձևակերպած հարցադրումները:
Պաշտպանական կողմի հարցադրումներին պաշտպանության միջոց կիրառված վկա Արմեն Վարազդատի Սարգսյանի կողմից տրված պատասխանները դատարանի կողմից 2017 թվականի հոկտեմբերի 02-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հրապարակվեցին՝ մասնակիորեն, այն է՝ վկայի ցուցմունքի միայն այն հատվածը, որը թույլ կտար չբացահայտելու նրա ինքնության գաղտնիությունը:
Պաշտպան Կ. Մեժլումյանը 2017 թվականի հոկտեմբերի 02-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում միջնորդեց ժամանակ տրամադրել պաշտպանության միջոց կիրառված վկայի ինքնությունը չբացահայտող հարցեր ձևակերպելու և առաջադրելու համար: Պաշտպանի միջնորդությունը դատարանի կողմից բավարարվեց:
2017 թվականի դեկտեմբերի 05-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ պաշտպան Կ.Մեժլումյանը հայտարարեց, որ հրաժարվում է պաշտպանության միջոց կիրառված վկային լրացուցիչ հարցադրումներ ուղղելուց:
Սույն քրեական գործի շրջանակներում առանձնակի նշանակություն է ստացել քրեական դատավարության անվտանգության հիմնահարցը: Քրեական դատավարության անվտանգությունը նշանակում է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց, նրանց մերձավորների, մտերիմների կյանքի, առողջության, գույքային իրավունքների, պետական, ծառայողական և օրենքով պաշտպանվող այլ գաղտնիքներ, ինչպես նախաքննության մարմինների, այնպես էլ դատարանի խնդիրների նկատմամբհնարավոր կամ իրական սպառնալիքներից պաշտպանվածության վիճակ:
Իրավական պետության կարևորագույն սկզբունքներից է պետության և քաղաքացու փոխադարձ պատասխանատվությունը: Քրեական դատավարության ոլորտում այս սկզբունքի դրսևորման եղանակ է դատավարությանը մասնակցող անձանց նկատմամբ պետական պաշտպանության միջոցների ձեռնարկումը:
Պետությունը մի շարք դեպքերում պարտավորեցնում է անձին մասնակցել քրեական դատավարությանը: Օրինակ՝ ինչպես սույն քրեական գործում հանցագործության ականատեսը քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու սպառնալիքի ներքո պարտավոր է ցուցմունքներ տալ, նույնիսկ այն դեպքում, երբ դա կարող է վտանգավոր լինել ականատեսի և նրա մերձավորների համար: Նման դեպքերում պետությունը միաժամանակ պետք է ստանձնի դատավարական պարտականությունները կատարած անձի անվտանգության ապահովման պարտականությունը:
Պետության այս պարտականությունն ունի սահմանադրական հիմնավորում: Այսպես,
ՀՀ Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հայաստանի Հանրապետությունում մարդը բարձրագույն արժեք է: Մարդու անօտարելի արժանապատվությունն իր իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմքն է:
2. Մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների և ազատությունների հարգումն ու պաշտպանությունը հանրային իշխանության պարտականություններն են:
3. Հանրային իշխանությունը սահմանափակված է մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներով և ազատություններով՝ որպես անմիջականորեն գործող իրավունք:»:
Միջազգային իրավունքի տեսանկյունից պետությունը պարտավոր է պաշտպանել իր իրավասության ներքո գտնվող մարդու կյանքը, ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցառումներ, որպեսզի մարդու կյանքն ու առողջությունը չվտանգվեն: Եթե պատկան մարմինները, տեղեկացված լինելով կոնկրետ անձի կյանքի նկատմամբ ոտնձգության փորձի հնարավորության մասսին, չի ձեռնարկում նրա անվտանգության ապահովման արդյունավետ միջոցներ, որի հետևանքով տվյալ անձն սպանվում է կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվում, ապա կարելի է վիճարկել պետության կողմից «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածի (կյանքի իրավունք) խախտում:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն Օսմանն ընդդեմ Մեծ Բրիտանիայի գործով անդրադարձել է նշված հարցին: Սույն գործով դատարանը նշել է, որ մարդու կյանքի իրավունքի պահպանության ապահովման պարտականությունը ներառում է ոչ միայն քրեական օրենսդրության ստեղծումը և դրա արդյունավետ կիրառումը, այլև պաշտպանության նախականխիչ միջոցների հիմնումը: Անձի կամ անձանց պաշտպանությանն ուղղված նախականխիչ միջոցառումների ձեռնարկման պետության պոզիտիվ պարտականությունը ծագում է այն դեպքում, երբ իշխանությունները գիտեին կամ պարտավոր էին իմանալ մարդու կյանքի իրական և անմիջական ռիսկի գոյության մասին, որը կապված է ենթադրյալ հանցանք կատարած անձի գործողությունների հետ: Նման հանգամանքներում եթե իշխանություններն իրենց իրավասությունների շրջանակներում չեն ձեռնարկում միջոցառումներ, որոնք կարող էին օգնել խուսափել ռիսկից, ապա դա կդիտվի կյանքի իրավունքի խախտում: Դատարանը նշել է, որ այս դեպքում դիմողը պետք է միայն ապացուցի, որ պետությունը չի ձեռնարկել ողջամտորեն ակնկալվո այն միջոցառումները, որոնք նպատակ ունեին խուսափել իրական և անմիջական ռիսկից:
Այս առումով եթե քրեական դատավարությանը մասնակցող վկային սպառնում է իրական և անմիջական վտանգ, ապա պետությունը պետք ձեռնարկի նրա կյանքի պաշտպանության անհրաժեշտ և ողջամիտ միջոցներ, հակառակ դեպքում պետությունը կխախտի Եվրոպական կոնվոնցիայի 2-րդ հոդվածով սահմանված պոզիտիվ պարտականությունը:
Չափազանց կարևոր է գիտակցել, որ անհատի մասնակցությունը քրեական դատավարությանը չպետք է հանգեցնի նրա անվտանգության ապահովման նվազեցմանը: Եթե պետությունը չի կարող ապահովել դատավարությանը մասնակցող անձանց անվտանգությունը, ապա վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջը՝ կատարել քրեադատավարական պարտականությունները, օրինակ ցուցմունք տալը, համարվում է ոչ իրավաչափ:
Սույն քրեական գործի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ հանցագործությանն ականատես անձը, մտավախություն ունենալով, որ ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանը կարող է վնասել իրեն, իր ընտանիքի անդամներին կամ իր գույքին, խնդրել է իր նկատմամբ կիրառել պաշտպանության միջոց: Նախաքննական մարմնի 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ հանցագործությանն ականատես անձի նկատմամբ ձեռնարկվել է պաշտպանության միջոց և որպես պաշտպանության միջոց է ընտրվել պաշտպանվող անձի ինքնությունը հաստատող տվյալները պաշտպանելը:
Վերոգրյալ դատողությունները և փաստական տվյալները համադրելով՝ դատարանը գտնում է, որ պոզիտիվ պարտականություն է կրում ապահովելու հանցագործությանն ականատես անձի կյանքի իրավունքի պահպանությունը, իսկ պաշտպանության միջոց կիրառված անձի ցուցմունքների ամբողջական հրապարակումը, այն է՝ դրա բովանդակության ամբողջական բացահայտումը կարող էր հանգեցնել նրա ինքնության բացահայտմանը, ինչն էլ իր հերթին կարող է սպառնալիք առաջացնել նրա կյանքի և առողջության համար:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանվող անձի հարցաքննության կարգին, ապա այդ հարցը կարգավորված է միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9813 հոդվածով:
Մասնավորապես,
Դատարանի կողմից պաշտպանվող անձի հարցաքննությունը, առանց նրա ինքնության մասին տվյալների հրապարակման, կարող է կատարվել կեղծանվան օգտագործմամբ: Պաշտպանվող անձի հարցաքննությունը կարող է կատարվել դատական նիստերի դահլիճից ամբաստանյալի և պաշտպանության կողմի ներկայացուցչին հեռացնելուց հետո:
Անհրաժեշտության դեպքում պաշտպանվող անձի հարցաքննությունը կարող է կատարվել այնպիսի պայմաններում, որոնք բացառում են անձի ինքնության ճանաչումը: Այդ նպատակով կարող են օգտագործվել դիմակ, շպար, պաշտպանվող անձի ձայնը փոփոխող սարք և օրենքին չհակասող պաշտպանության այլ միջոցներ:
Պաշտպանվող անձի հարցաքննությունը, առանց դատավարության մյուս մասնակիցների ակներև տեսանելիության, կարող է կատարվել տեսաձայնային և տեխնիկական այլ միջոցների (շղարշ, պաշտպանիչ էկրան, թաղանթ) օգնությամբ՝ դատավարության սահմանափակ շրջանակով մասնակիցների մասնակցությամբ՝ գաղտնիության պահպանման մասին նախազգուշացումով:
Բացառիկ դեպքերում դատարանը կարող է պաշտպանվող անձին ազատել դատական նիստին մասնակցելու պարտականությունից՝ նրա կողմից նախկինում տրված ցուցմունքի գրավոր հաստատման առկայության դեպքում:
Անհրաժեշտության դեպքում դատական նիստի նախագահողը կարող է դատաքննության ընթացքում արգելել տեսաձայնային և այլ միջոցներով հարցաքննության տեսաձայնագրառումը:
Սույն քրեական գործի քննության ընթացքում պաշտպանվող անձը դատարանի կողմից հարցաքննվել է ամբաստանյալի և պաշտպանության կողմի ներկայացուցչի բացակայությամբ, ինչը, բացառապես պայմանավորված է եղել պաշտպանվող անձի անվտանգությունն ապահովելու նկատառումով:
Դատարանն անհրաժեշտ է համարում առանձնակի անդրադարձ կատարել նաև պաշտպանության միջոցներով ապահովված անձի ցուցմունքի դատական կիրառելիության հարցին, այսպես,
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք:»:
ՀՀ Սահմանադրության 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի`(...) իր դեմ ցուցմունք տվող անձանց հարցման ենթարկելու իրավունք, կամ որ այդ անձինք ենթարկվեն հարցման, ինչպես նաև, որ իր օգտին ցուցմունք տվող անձինք կանչվեն և հարցաքննվեն նույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված անձինք.
(...):
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք (…) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից (…) արդարացի (…) դատաքննության իրավունք (…):
3. Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները. (…),
բ. բավարար ժամանակ ու հնարավորություններ` իր պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար (…),
դ. հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության, և իրավունք ունենալու` իր վկաներին կանչելու ու հարցաքննելու միևնույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաները (…)»:
Դատարանը փաստում է, որ արդար դատաքննության հիմնարար իրավական արժեքի բաղադրատարր է հանդիսանում պաշտպանության կողմի իրավունքը տեղեկացված լինելու գործում եղած ապացույցների, հատկապես` մեղադրական ապացույցների մասին: Ապացույցների մասին տեղեկացված լինելու` պաշտպանության կողմի իրավունքը բխում է «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետից և 3 (բ) ենթակետից` որպես հավասար պայմանների իրավունքի և պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար բավարար հնարավորություն ունենալու իրավունքի կենսագործման նախապայման: Եթե այդ նախապայմանը բացակայի, ապա կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով երաշխավորված արդար դատաքննության իրավունքը` ընդհանրապես, 6-րդ հոդվածի 1-ին կետով («զենքերի հավասարության» տարր) և 3(բ) ենթակետով երաշխավորված իրավունքը` մասնավորապես, կվերածվեն վերացական և պատրանքային իրավունքների:
Այսպիսով, դատարանը, ընդգծելով ամբաստանյալի պաշտպանական իրավունքի ապահովման կարևորությունը, միաժամանակ, փաստում է, որ պաշտպանվող անձի ցուցմունքների ոչ ամբողջական հրապարակումը դատարանի կողմից պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ կարող էր առաջանալ պաշտպանվող անձի ինքնության բացահայտման իրական վտանգ:
Միևնույն ժամանակ, դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանը և նրա պաշտպան Կ.Մեժլումյանը հնարավորություն են ունեցել դատարանի միջոցով պաշտպանվող անձին տալու ցանկացած հարց, որը նրանք համարել են մեղադրյալի շահերից բխող, բացառությամբ այնպիսի հարցերի, որոնք կարող էին բացահայտել պաշտպանվող անձի ինքնությունը և այդ հարցերին տրվել են պատասխաններ:
Դատարանը փաստում է, որ թեև պաշտպանվող անձի ցուցմունքը հանդիսանում է ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի մեղավորության մասին վկայող կարևորագույն ապացույցը, սակայն այն միակն ու վճռորոշը չէ:
Այսպես,
Ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանին ներկայացված մեղադրանքի համաձայն վերջինս Աշոտ Վրեժի Առաքելյանին մեթադոն տեսակի թմրամիջոց է իրացրել 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին, ժամը 20:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 22/8 հասցեում գտնվող շինանյութի խանութի դիմաց, մինչդեռ, սույն քրեական գործի պատշաճ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի կողմից օգտագործվող՝ 094-50-77-74 և վկա Աշոտ Առաքելյանի կողմից օգտագործվող՝ 099-70-34-70 հեռախոսային համարների վերծանումները ևս վկայում են այն մասին, որ ինչպես Գագիկ Կարապետյանի, այնպես էլ Աշոտ Առաքելյանի հեռախոսային համարները հանցագործության կատարման ժամանակահատվածում՝ այն է 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ի, ժամը 20:00-ի սահմաններում սպասարկվել են Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 29 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից:
Բացի այդ, ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի կողմից հատկապես մեթադոն տեսակի թմրամիջոց ունենալու մասին է վկայում նաև նախաքննական մարմնի կողմից այլ ապացույց ճանաչված ՀՀ առողջապահության նախարարության «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» ՓԲԸ-ի գրությունը, որի համաձայն՝ ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանը 2015 թվականի մարտի 30-ից մինչև 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ն ամեն օր ստացել է մեթադոն տեսակի թմրամիջոց, իսկ 2015 թվականի օգոստոսի 15-ից օգոստոսի 16-ը և 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ից հոկտեմբերի 17-ն իր դիմումի համաձայն մեթադոն տեսակի թմրամիջոցն ստացել է՝ տան պայմաններում ստանալու նպատակով:

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Դատարանը, գնհատաելով դատաքննությամբ հետազոտված վերանշյալ ապացույցները, հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Գագիկ Վազգենի Կարապետյանը 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին, ժամը 20:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 22/8 հասցեում գտնվող և իրեն պատկանող շինանյութի խանութի դիմաց 25.000 ՀՀ դրամով Աշոտ Վրեժի Առաքելյանին է իրացրել 0.0271 գրամ ընդհանուր քաշով մեթադոն տեսակի թվով 3 դեղահաբեր:

Նշանակվող պատիժը և դատավճռով լուծման ենթական այլ հարցեր.
Ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ նա.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2018 թվականի նոյեմբերի 13-ի տեղեկանքի համաձայն` դատվածություն չունի,
- ունի առողջական շատ լուրջ խնդիրներ, այն է՝
«Արթմեդ» բժշկական վերականգնողական կենտրոնի ուռոլոգիական բաժանմունքի էպիկրիզի համաձայն՝ Գագիկ Կարապետյանի մոտ ախտորոշվել է միզապարկի ուռոթերիալ կարցինոմա T2 G3 /միզապարկի չարորակ ուռուցք/: Արտերիալ հիպերտենզիա II-III աստիճան, ՍՇՀ, աորտայի ատերոսկլերոզ, հետինֆարկտային կարդիոսկլերոզ, վիճակ ԱԿՇ-ից հետո NYHA II, շաքարային դիաբետ II տիպ:
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Գեզունդհայտ Նորդ /Առողջապահության Նորդ/ կլինիկա Բրեմեն Միտտե 2016 թվականի մայիսի 04-ի դուրս գրման էպիկրիզի համաձայն՝ Գագիկ Կարապետյանի մոտ ախտորոշվել է միզապարկի ուռոթերիալ կարցինոմա, ձախ միզածորանի ուռոթերիալ կարցինոմա, պրոստատիկ միզուկի ուռոթերիալ կարցինոմա, շագանակագեղձի կարցինոմա, հեմոռագիկ անեմիա, վիճակ պոլամիդոնի չարաշահումից հետո, սրտի կորոնար հիվանդություն, սրտի անբավարարություն NYHA II, զարկերակային հիպերտոնիա, շաքարային դիաբետ, հեպատիտ C, վիճակ ապենդէկտոմիայից հետո:
ՌԴ առողջապահության նախարարության «Ազգային բժշկական հետազոտական ռադիոլոգիայի կենտրոն» դաշնային պետական բյուջետային հիմնարկի ֆիլիալ՝ Պ.Ա.Գերցենի անվան Մոսկվայի գիտա-հետազոտական օնկոլոգիական ինստիտուտի տեղեկանքի համաձայն՝ Գագիկ Կարապետյանի մոտ ախտորոշվել է բրոնխների և թոքի չարորակ նորագոյացություն:
Դատարանն ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանին «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքի կիրառմամբ պատժից ազատելու հարցին՝ դատարանը փաստում է, որ թեև ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով, այնուամենայնիվ ամբաստանյալը նշված պատժից ազատվել չի կարող, քանի որ առկա է Համաներման մասին օրենքի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 8-րդ մասում նախատեսված սահմանափակում, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատժաչափը կարող է կրճատվել ինն ամսով, այն էլ դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Անդրադառնալով Գ.Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու հարցին` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
3. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով:(…)»
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթները ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, ի թիվս այլ որոշումների (Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԼԴ2/0019/01/09 որոշումները և այլն), վերլուծության է ենթարկել Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին» (Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը):
Սույն դատավճռում վկայակոչված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Դատարանը, ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի անձը, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ազատությունը սահմանափակելու ձևով կիրառման ենթակա քրեաիրավական ներգործության միջոցն անմիջականորեն չպետք է ներգործի ամբաստանյալի նկատմամբ, քանի որ Դատարանի մոտ առկա է վստահություն և համոզվածություն առ այն, որ նշանակված պատժատեսակի կիրառման արդյունքում ակնկալվող պատժի նպատակների իրագործումը հնարավոր է նաև առանց ամբաստանյալին հասարակությունից մեկուսացնելու։
Այսինքն, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի կանխարգելիչ (պրևենտիվ) բնույթը կարող է հաղթահարված համարվել նաև ազատությունից զրկելու ձևով արտահայտված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու միջոցով։
Մասնավորապես, ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով Դատարանի հիշյալ եզրահանգման համար որպես ելակետ հիմք է ընդունվել նրա ծանր հիվանդություններով տառապելու փաստական հանգամանքը։ Մասնավորապես, Դատարանը գտնում է, որ այդ հիվանդությունների առկայությունը, ինքնին, արդեն իսկ կարող են վկայել նրա հետագա բացասական վարքագծի դրսևորման ռիսկերի էապես նվազման մասին։ Ուստի, Դատարանի մոտ ձևավորվել է համոզվածություն և վստահություն առ այն, որ ազատազրկում պատժատեսակի նպատակներին կարելի է հասնել առանց այն փաստացիորեն (ռեալ) կրելու։
Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի հետագա վարքագծի վերահսկողությունն ապահովելու նպատակով Դատարանը գտնում է, որ պետք է սահմանել փորձաշրջան երկու տարի ժամկետով` վերահսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Գագիկ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժները պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին, որը տվյալ դեպքում նաև բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գագիկ Վազգենի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնեը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, օրինական հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերգուշ Վազգենի Հովհաննիսյանի և Ստյոպա Զավենի Հակոբյանի կողմից 25.02.2016 թվականի համապատասխանաբար թիվ 160225016263053 և 160225016637053 անդորրագրերով «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ-ում վճարված 500.000-ական ՀՀ դրամ գումարներն անհրաժեշտ է վերադարձնել վերջիններիս։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի 2016 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.0271 քաշով «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 3 դեղահաբերը, ինչպես նաև դատարանում պահվող` ներարկիչի մեջ լցված թմրամիջոցի հետքեր պարունակող հեղուկն անհրաժեշտ է ոչնչացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Գագիկ Վազգենի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկետով ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Գագիկ Վազգենի Կարապետյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Գագիկ Վազգենի Կարապետյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Ամբաստանյալ Գագիկ Վազգենի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված անձնական երաշխավորությունը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, ինչից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության պայմաններում՝ Վերգուշ Վազգենի Հովհաննիսյանի և Ստյոպա Զավենի Հակոբյանի կողմից 25.02.2016 թվականի համապատասխանաբար թիվ 160225016263053 և 160225016637053 անդորրագրերով «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ-ում վճարված 500.000-ական ՀՀ դրամ գումարները վերադարձնել վերջիններիս։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի 2016 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.0271 քաշով «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 3 դեղահաբերը, ինչպես նաև դատարանում պահվող` ներարկիչի մեջ լցված թմրամիջոցի հետքեր պարունակող հեղուկը ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ