Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0183/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
1.15
Պատասխանող
Լիլյանա Ներսիսյան
Լիլյանա Ներսիսյան Սերգեյ
Լիլյանա Ներսիսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Մարինե Մելքոնյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Մարինե Մելքոնյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-10-23 | 14:30 | 4 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-10-05 | 15:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-08-29 | 12:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-07-24 | 14:00 | 4 | Չի կայացվել | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-04-10 | 16:30 | 7-րդ | Կայացել է | Դատարանը հեռացել է խորհրդակցական սենյակ դատական ակտ կայացնելու, որը կհրապարակվի 11.04.2018 թվականին ժամը 12:30 | |
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-03-15 | 15:00 | 7-րդ | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-02-23 | 14:30 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-01-23 | 17:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-12-04 | 14:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-11-08 | 15:30 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-09-26 | 16:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-08-25 | 16:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-07-06 | 16:30 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-06-02 | 17:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-04-27 | 16:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-03-27 | 16:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-27 | 12:30 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-15 | 11:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-01-17 | 16:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-12-02 | 16:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-11-14 | 15:00 | 1-ին | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-10-31 | 14:00 | 1-ին | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0183/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«23» հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
տուժող
պաշտպան
ամբաստանյալ
Մ.Պապոյան
Մ.Պետրոսյան
Ռ.Բարսեղյան
Էդ.Մկրտչյան
Գ.Ամիրյան
Դ.Գիզիկովա
Թ.Բաղդասարյան
Լ.Ներսիսյան
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանի (ծնված` 1962 թվականի ապրիլի 27-ին ԼՂՀ-ում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցու 74-րդ շենքի 6-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի ապրիլի 11-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի հուլիսի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Սարգսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 091198816 քրեական գործը:
2016 թվականի օգոստոսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Յու.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 091198816 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2016 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Յու.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 091198816 քրեական գործով Լիլյանա Ներսիսյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով` այն արարքի համար, որ նա 2016 թվականի հուլիսի 10-ի վաղ առավոտյան Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցի 74-րդ շենքի 6-րդ բնակարանում ծեծի է ենթարկել` ձեռքերով բռնել և սեղմել է նույն բնակարանի բնակիչ Դեյա Գիզիկովայի ձեռքերի դաստակները և դիտավորությամբ 3 և ավել անգամ ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինի ազդրերին` պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ` աջ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, աջ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի արյունազեղումների ձևով:
2016 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Լիլյանա Ներսիսյանի վերաբերյալ թիվ 091198816 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0183/01/16 համարը:
Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ԵԱՔԴ/0183/01/16 դատավճռի համաձայն` Լիլյանա Ներսիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Լիլյանա Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերը նշված դատավճռի օրինակն ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանը ստացել է 2018 թվականի մայիսի 21-ին:
2018 թվականի հունիսի 21-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը` Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ԵԱՔԴ/0183/01/16 դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ԵԱՔԴ/0183/01/16 դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ` իրեն անպարտ և արդարացված ճանաչելու մասին:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները: Նման պնդման համար հիմք է այն փաստը, որ հավաստի են համարվել և դրվել են մեղադրանքի հիմքում տուժողի հակասություններով լի և ոչնչով չհիմնավորված ցուցմունքները, ինչպես նաև տուժողի հետ հարազատական կապերի մեջ գտնվող և գործի ելքով շահագրգռված վկայի այնպիսի անուղղակի ցուցմունքները, որոնց կողմնակալ լինելն ակնհայտ է: Նման պայմաններում բավարար և հավաստի ապացույցների առկայության մասին խոսք լինել չի կարող: Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 126-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջները` առավելություն տալով տուժողի մեղադրող ցուցմունքներին, պատշաճ կարգով չի վերլուծել և դրանք չի գնահատել մյուս ապացույցների համակցության շրջանակներում: Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատեր, թե որն է ճիշտ տուժողի ասածներից` նրա ոտքը վնասվել է 2016 թվականի հուլիսի 10-ին, որի պատճառով ոստիկանություն չի դիմել, թե 2016 թվականի հուլիսի 17-ին, որից հետո դիմել է ոստիկանություն: Դատավճռի պատճառաբանական մասում Առաջին ատյանի դատարանը մեջբերել է ոստիկանության աշխատակից` գործով վկա Գուրգեն Թամամյանի ցուցմունքն այն մասին, որ 2016 թվականի հուլիսի 15-ին եղել է իրենց տանը, պրոֆիլակտիկ զրույց է ունեցել իր և տուժողի հետ, որի ընթացքում տուժողը ոչինչ չի ասել 2016 թվականի հուլիսի 10-ին դեպք տեղի ունեցած լինելու մասին, տուժողի մոտ մարմնական վնասվածքի հետքեր չի նկատել: Առաջին ատյանի դատարանը վկայի այդ ցուցմունքին որևէ գնահատական չի տվել, այն չի համադրել տուժողի այն ցուցմունքների հետ, որոնցով նա պնդել է, թե իբր ոտքը վնասված է եղել և չի կարողացել ոստիկանություն գնալ: Առաջին ատյանի դատարանը չի փորձել և չի ճշտել, թե եթե դեպքի մասին տուժողը գանգատվել է քրոջ աղջիկ Սյուզաննա Խալաթյանին, ինչու դա չի արել դեպքի օրը կամ գոնե հաջորդ օրը: 2016 թվականի հուլիսի 10-ին իրենց բնակարանում որևէ դեպք տեղի չի ունեցել, ինքը չի վիճել տուժողի հետ և նրան չի հարվածել: Այս պայմաններում, անտեսելով տուժողի ցուցմունքների հակասական լինելը, Առաջին ատյանի դատարանը դրանք համարել է հավաստի և առավելություն է տվել իր ցուցմունքների նկատմամբ: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավարական նման խախտումների արդյունքում տեղի է ունեցել դատական սխալ, ինչն էլ հանգեցրել է իր իրավունքների խախտման:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով պաշտպանի և ամբաստանյալի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, տուժողի պատասխանը` վերաքննիչ բողոքի դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի անմեղության վերաբերյալ փաստարկներին` քրեական գործի ուսումնասիրությամբ եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել է ճիշտ հետևության:
Այսպիսով` ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով մեղսագրված արարքում հաստատված է և նրա կատարած հանցանքն ապացուցված, իսկ ամբաստանյալի պատճառաբանությունները հերքվում են տուժող Դեյա Գիզիկովայի, վկա Սյուզաննա Խալաթյանի, փորձագետ Արտակ Դարբինյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2002 եզրակացությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)»:
Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր վերը նշված` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ, վերլուծելով ապացույցների արժանահավատության հատկանիշը, արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը`
«(...) Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա (...)»:
Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները` Վերաքննիչ դատարանը ողջամիտ և հիմնավոր է համարում Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչելը նպատակ է հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Այդ առումով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված ու պատճառաբանված են, իսկ քրեական գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հետազոտված ապացույցներին չհամապատասխանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չլինելու վերաբերյալ փաստարկները քրեական գործի նյութերում իրենց հաստատումը չեն գտնում, հետևաբար` չեն կարող հիմք հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար:
Միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք Լիլյանա Ներսիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության, թե ոչ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն`
1. ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի՝ հանցագործությունները դասակարգվում են` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների:
2. ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը:
(...):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
2) հինգ տարի` միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
3) տասը տարի` ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
4) տասնհինգ տարի` առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից:
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից:
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից: Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետը 2 (երկու) ամիս կալանքն է, այսինքն` Լիլյանա Ներսիսյանին մեղսագրվող արարքը ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է: Ըստ առաջադրված մեղադրանքի` Լիլյանա Ներսիսյանին մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված արարքն ավարտվել է 2016 թվականի հուլիսի 10-ին:
Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով, որ Լիլյանա Ներսիսյանին մեղսագրվող հանցագործությունն ավարտված համարելու օրվանից անցել է ավելի քան 2 տարի և Վերաքննիչ դատարանի տրամադրության տակ առկա չէ փաստական որևէ տվյալ այն մասին, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետների ընթացքն ընդհատվել է նրա կողմից միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանքի կատարմամբ, գտնում է, որ Լիլյանա Ներսիսյանին պետք է ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խափանման միջոցը վերացվում է, երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը:
Վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով, որ վերը նշված հիմնավորմամբ Լիլյանա Ներսիսյանին պետք է ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից, գտնում է, որ նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը վերացել է, ուստի Լիլյանա Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«23» հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
տուժող
պաշտպան
ամբաստանյալ
Մ.Պապոյան
Մ.Պետրոսյան
Ռ.Բարսեղյան
Էդ.Մկրտչյան
Գ.Ամիրյան
Դ.Գիզիկովա
Թ.Բաղդասարյան
Լ.Ներսիսյան
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանի (ծնված` 1962 թվականի ապրիլի 27-ին ԼՂՀ-ում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցու 74-րդ շենքի 6-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի ապրիլի 11-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի հուլիսի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Սարգսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 091198816 քրեական գործը:
2016 թվականի օգոստոսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Յու.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 091198816 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2016 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Յու.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 091198816 քրեական գործով Լիլյանա Ներսիսյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով` այն արարքի համար, որ նա 2016 թվականի հուլիսի 10-ի վաղ առավոտյան Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցի 74-րդ շենքի 6-րդ բնակարանում ծեծի է ենթարկել` ձեռքերով բռնել և սեղմել է նույն բնակարանի բնակիչ Դեյա Գիզիկովայի ձեռքերի դաստակները և դիտավորությամբ 3 և ավել անգամ ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինի ազդրերին` պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ` աջ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, աջ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի արյունազեղումների ձևով:
2016 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Լիլյանա Ներսիսյանի վերաբերյալ թիվ 091198816 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0183/01/16 համարը:
Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ԵԱՔԴ/0183/01/16 դատավճռի համաձայն` Լիլյանա Ներսիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Լիլյանա Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերը նշված դատավճռի օրինակն ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանը ստացել է 2018 թվականի մայիսի 21-ին:
2018 թվականի հունիսի 21-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը` Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ԵԱՔԴ/0183/01/16 դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ԵԱՔԴ/0183/01/16 դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ` իրեն անպարտ և արդարացված ճանաչելու մասին:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները: Նման պնդման համար հիմք է այն փաստը, որ հավաստի են համարվել և դրվել են մեղադրանքի հիմքում տուժողի հակասություններով լի և ոչնչով չհիմնավորված ցուցմունքները, ինչպես նաև տուժողի հետ հարազատական կապերի մեջ գտնվող և գործի ելքով շահագրգռված վկայի այնպիսի անուղղակի ցուցմունքները, որոնց կողմնակալ լինելն ակնհայտ է: Նման պայմաններում բավարար և հավաստի ապացույցների առկայության մասին խոսք լինել չի կարող: Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 126-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջները` առավելություն տալով տուժողի մեղադրող ցուցմունքներին, պատշաճ կարգով չի վերլուծել և դրանք չի գնահատել մյուս ապացույցների համակցության շրջանակներում: Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատեր, թե որն է ճիշտ տուժողի ասածներից` նրա ոտքը վնասվել է 2016 թվականի հուլիսի 10-ին, որի պատճառով ոստիկանություն չի դիմել, թե 2016 թվականի հուլիսի 17-ին, որից հետո դիմել է ոստիկանություն: Դատավճռի պատճառաբանական մասում Առաջին ատյանի դատարանը մեջբերել է ոստիկանության աշխատակից` գործով վկա Գուրգեն Թամամյանի ցուցմունքն այն մասին, որ 2016 թվականի հուլիսի 15-ին եղել է իրենց տանը, պրոֆիլակտիկ զրույց է ունեցել իր և տուժողի հետ, որի ընթացքում տուժողը ոչինչ չի ասել 2016 թվականի հուլիսի 10-ին դեպք տեղի ունեցած լինելու մասին, տուժողի մոտ մարմնական վնասվածքի հետքեր չի նկատել: Առաջին ատյանի դատարանը վկայի այդ ցուցմունքին որևէ գնահատական չի տվել, այն չի համադրել տուժողի այն ցուցմունքների հետ, որոնցով նա պնդել է, թե իբր ոտքը վնասված է եղել և չի կարողացել ոստիկանություն գնալ: Առաջին ատյանի դատարանը չի փորձել և չի ճշտել, թե եթե դեպքի մասին տուժողը գանգատվել է քրոջ աղջիկ Սյուզաննա Խալաթյանին, ինչու դա չի արել դեպքի օրը կամ գոնե հաջորդ օրը: 2016 թվականի հուլիսի 10-ին իրենց բնակարանում որևէ դեպք տեղի չի ունեցել, ինքը չի վիճել տուժողի հետ և նրան չի հարվածել: Այս պայմաններում, անտեսելով տուժողի ցուցմունքների հակասական լինելը, Առաջին ատյանի դատարանը դրանք համարել է հավաստի և առավելություն է տվել իր ցուցմունքների նկատմամբ: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավարական նման խախտումների արդյունքում տեղի է ունեցել դատական սխալ, ինչն էլ հանգեցրել է իր իրավունքների խախտման:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով պաշտպանի և ամբաստանյալի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, տուժողի պատասխանը` վերաքննիչ բողոքի դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի անմեղության վերաբերյալ փաստարկներին` քրեական գործի ուսումնասիրությամբ եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել է ճիշտ հետևության:
Այսպիսով` ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով մեղսագրված արարքում հաստատված է և նրա կատարած հանցանքն ապացուցված, իսկ ամբաստանյալի պատճառաբանությունները հերքվում են տուժող Դեյա Գիզիկովայի, վկա Սյուզաննա Խալաթյանի, փորձագետ Արտակ Դարբինյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2002 եզրակացությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)»:
Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր վերը նշված` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ, վերլուծելով ապացույցների արժանահավատության հատկանիշը, արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը`
«(...) Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա (...)»:
Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները` Վերաքննիչ դատարանը ողջամիտ և հիմնավոր է համարում Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչելը նպատակ է հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Այդ առումով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված ու պատճառաբանված են, իսկ քրեական գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հետազոտված ապացույցներին չհամապատասխանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չլինելու վերաբերյալ փաստարկները քրեական գործի նյութերում իրենց հաստատումը չեն գտնում, հետևաբար` չեն կարող հիմք հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար:
Միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք Լիլյանա Ներսիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության, թե ոչ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն`
1. ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի՝ հանցագործությունները դասակարգվում են` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների:
2. ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը:
(...):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
2) հինգ տարի` միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
3) տասը տարի` ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
4) տասնհինգ տարի` առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից:
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից:
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից: Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետը 2 (երկու) ամիս կալանքն է, այսինքն` Լիլյանա Ներսիսյանին մեղսագրվող արարքը ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է: Ըստ առաջադրված մեղադրանքի` Լիլյանա Ներսիսյանին մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված արարքն ավարտվել է 2016 թվականի հուլիսի 10-ին:
Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով, որ Լիլյանա Ներսիսյանին մեղսագրվող հանցագործությունն ավարտված համարելու օրվանից անցել է ավելի քան 2 տարի և Վերաքննիչ դատարանի տրամադրության տակ առկա չէ փաստական որևէ տվյալ այն մասին, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետների ընթացքն ընդհատվել է նրա կողմից միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանքի կատարմամբ, գտնում է, որ Լիլյանա Ներսիսյանին պետք է ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խափանման միջոցը վերացվում է, երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը:
Վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով, որ վերը նշված հիմնավորմամբ Լիլյանա Ներսիսյանին պետք է ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից, գտնում է, որ նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը վերացել է, ուստի Լիլյանա Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
N -ԵԱՔԴ/0183/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
՚11ՙ ապրիլի 2018թ. ք.Երևան
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ֆ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Գ.ԱՄԻՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Լ.ՆԵՐՍԻՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Հ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ Դ.ԳԻԶԻԿՈՎԱՅՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանիª ծնված 27.04.1962թվականին,Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետու
թյունում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրա•ույն կրթությամբ, չի աշխա-
տում, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է քաղաք
Երևան, Կ.Ուլնեցի 74շենք 6բնակարան հասցեում,20.09.2016թվականին որպես խա-
փանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով:
Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործով ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա 2016թվականի հուլիսի 10-ի վաղ առավոտյան Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցի 74շենքի 6բնակարանում ծեծի է ենթարկելª ձեռքերով բռնել և սեղմել է նույն բնակարանի բնակիչ Դեյա Գիզիկովայի ձեռքերի դաստակները և դիտավորությամբ 3 և ավել ան•ամ ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինիս ազդրերինª պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներª աջ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, աջ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի արյունազեղումների ձևով:
Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով:
Քրեական •ործը 06.10.2016թվականին մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Նախաքննության ընթացքում Լիլյանա Ներսիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց, իսկ դատաքննությամբ հայտնեց, որ իրականում տուժող կողմն ինքն է և իրականում իրեն ընդհանրապես մեղավոր չի համարում: Համառոտ կարտահայտվի հետևյալի մասին, որ ամուսնու պարտքի դիմաց, առանց իրենց իմացության և մասնակցության, կատարվել է դատ, դատական ակտ և իրենց սեփական երեք սենյականոց բնակարանից մեկ սենյակըª հյուրասենյակը, վաճառվել էª առանց մտածելու, թե երկու տարբեր ընտանիքներ ինչպես պետք է ապրեն մեկ հարկի տակ և ինչպես պետք է օ•տվեն նույն կոմունալ հարմարություններից: Ստիպված 2010թվականին դիմել է վերադաս դատարաններին ոչ թե իր բաժնեմասի համար. այլ վաճառված բաժնեմասիª հյուրասենյակի համար և հույս է ունեցել, որ վերադաս դատարանները այս հարցը ինչ-որ ձևով լուծում կտան, սակայն դա իր ուժերից վեր է եղել և ոչ մի արդյունքի չի հասել: Կոնկրետ դեպքի վերաբերյալ կարող է հայտնել, որ հուլիսի 10-ին և հուլիսի 12-ին, ընդհանրապես ոչ մի միջադեպ իր բնակարանում չի եղել, սրանք բոլորը տիկին Դեյայի հերթական խաբեբայություններն են և վկայի կողմից նրանց զրպարտություններն են իր հասցեինª իր անունի և պատվի հետ խաղալու համար: Հուլիսի 10-ին իրենց բնակարանում հան•իստ է եղել և ամբողջ օրը անցել է առանց միջադեպի, խոսակցության, կիրակի օր է եղել և ինքն ու որդին հան•ստացել են իրենց բնակարանում, իսկ հուլիսի 12-ին միջադեպի մասին ընդհանրապես խոսք լինել չի կարող, քանի որ հուլիսի 11-ին, վաղ առավոտյանª 9-ի սահմաններում, •նացել է Զեյթուն համայնքի ՚ՎՏԲՙ բանկ, այնտեղից •ումար է ստացել, հետ •նացել է ՚սիթիՙª հեռախոսների լիցքավորում է կատարել, մի փոքր առևտուր է կատարել և իջել է քրոջ տունª որդու հետ միասին: Գնացել է, որպեսզի որդուն խաղաղ ձևով թողնի քրոջ տանը, որովհետև իր սեփական բնակարանում ինքն ու որդին հան•իստ, խաղաղ կյանք չունեն: Իր ասածները ստու•ելու համար կարող են ստու•ումներ կատարեն, քանի որ տեխնիկան շատ զար•ացած է: Գնացել է քրոջ տուն, որպեսզի որդուն թողնի քրոջ մոտ, քանի որ մյուս օրն ինքը պետք է •նար ազ•ային անվտան•ություն ընդունելության հարցի խնդրանքով: Ուղղակի զարմանում է մի բանից, ինչպես կարող էր քննիչը օբյեկտիվորեն չբացահայտել Դեյայի հերթական խաբեությունը, եթե մի անհավասարակշիռ կին կարող է ամսի 12-ին խաբել և խաբեբայությամբ ինչ-որ հանցանքներ դնի անմեղ անձի վրա, ապա այսպիսի անհավասարակշիռ կինը ինչպես չի կարող և 10-ի, և 17-ի, և 27-ի համար զբաղվի խաբեբայությամբ և զրպարտությամբ: Ինչով է մեղավոր, որ ԴԱՀԿ ծառայությունը Դ.Գիզիկովային է տրամադրել ոչ միայն իր հյուրասենյակը, այլ ամբողջ իր տունը, կահույքը, ունեցվածքը և ինչպիսի իրավունքի հիման վրա իր հարցին պատասխանող չկա: Գիզիկովան դրանից արտոնություններ ստանալով ինչ ուզում է կատարում է: 10-ին ընդհանրապես միջադեպ չի եղել, 12-ին ընդհանրապես բնակարանում չի •տնվելª որդու հետ միասին, սակայն իր վրա հանցանք են դրել: Դրանից հետո եղել է ամսի 17-ին, միակ դեպքը այսքան ժամանակահատվածում, որ բնակվում է իր սեփական բնակարանում, եղել է հուլիսի 17-ին, իսկ այդ ժամանակ էլ ինքը պաշտպանվողի դերում է եղել: Տիկին Դեյան ինչպես միշտ հարձակվողի դերում է եղել: Առավոտյան ժամը 6-ին արթնացել է և •նացել խոհանոցª ջուր խմելու, բալկոնում անընդհատ ձայներ են լսվել և տեսել է, որ երկու պլիտաներն են միացված: Տեսել է, որ նա երկու պլիտաները միացված իր քմահաճույքով ճաշ է եփում, սակայն հրաժարվում է լույսը վճարել: Ինչպես է հնարավոր առանց երկու սեփականատերերի այս կնոջը դարձնել սեփականատեր և նա էլ հրաժարվի իր սեփականատիրոջ պարտականություններից: Վեճն առաջացել է կոմունալ վճարների հետևանքով, ինքը չի աշխատում, տղան այս պահին չի աշխատում և ինչպես կարող է ամբողջ մեկ տարուց ավել նրա վճարումները կատարել: 10-ին իրեն վերա•րել են իբր ինքը երեք ան•ամ հարվածել է, այսինքն իրեն դրել են հրեշի տեղ, տիկին Դեյան էլ իրեն դրել է սրբի տեղ, իբր ինքը երեք ան•ամ հարվածել է, իսկ նա էլ կան•նել և չի պաշտպանվելª սա լրիվ աբսուրդ է: Ինքը ընդհանրապես իր ամբողջ կյանքում իրեն թույլ չի տվել ոտքը բարձրացնել և հարվածել, սա լրիվ սարքած և ստեղծա•ործած •ործ է: Հուլիսի 10-ին ընդհանրապես միջադեպ չի եղել, ինչ ստեղծա•ործել է իր վերաբերյալ, թեկուզ մեկ մատի հարված իր կողմից այսքան ժամանակ չի եղել, որպես մանկավարժ իրեն թույլ չի տա: Հուլիսի 12-ին ընդհանրապես բնակարանում չի •տնվել, կարող են տեխնիկայի միջոցով պարզաբանեն, թե որտեղ է •տնվել: Անկեղծորեն կարող է ասել, որ 10-ին որևէ միջադեպ չի եղել: Եթե ամառ է, ապա վաղ առավոտյանը դա իր համար 6-ից 7-ն է: Հուլիսի 10-ին չի հիշում, թե Գիզիկովային առաջին ան•ամ երբ է տեսել: Հուլիսի 10-ին ընդհանրապես վեճ չի եղել որևէ հարցերի հետ կապված, իսկ կոմունալ հարցի շուրջ վեճ լինում է 20-ից հետո, երբ որ վճարումները մոտենում է: Կոմունալ տարածքում առհասարակ նրա հետ շատ քիչ է առնչվում: Ընդհանրապես առավոտյան նրան կոմունալ տարածքում չի հանդիպում, իսկ առավոտները նա իր սենյակում է լինում: Հուլիսի 10-ին իրենց բնակարան որևէ մեկը չի այցելել և իրենք եղել են երեքով, իսկ տղան եղել է քնած: Այդ օրն ամբողջ ժամանակը եղել է իր բնակարանում, որևէ մեկին չի հանդիպել, բնակարան որևէ մեկը չի եկել, կիրակի օր է եղել և ցանկացել է հան•ստանալ: Հնարավոր է տղայի հետ հացի •նացած լինի, սակայն կոնկրետ չի հիշում, երկար ժամանակ է անցել: Հուլիսի 15-ին իրենց թաղային Գուր•են Թամամյանը եղել է իրենց բնակարանում և առանձին և իր հետ, և նրա հետ պրոֆիլակտիկ զրույց է անց կացրել և եթե 10-ին, 12-ին նման դեպքեր տեղի ունեցած լիներ, ապա տիկին Դեյան անպայման կհայտներ այդ մասին: Տուժողն իրեն այսպիսի արարքի մեջ մեղադրելով մի նպատակ ունի, աչքածակությամբ և ա•ահությամբ տիրանալու իր սեփական բնակարանին, դիմում է ամեն շանտաժի, խաբեության, զրպարտության, սակայն ինքն անմեղ անձ է: Որևէ միջադեպ չի նկատել, որի ժամանակ այլ անձիք տուժողին ծեծի ենթարկեն: Մինչև քրեական •ործ ստեղծելը չի նկատել, որ նրա վրա կապտուկներ կան, մի ան•ամ նա չի ասել, թե ՚էս ինչ օրն ես ինձ •ցելՙ, եթե իրականում •ցել է: Որևէ մեկն իրենց վեճերին ընդհանրապես ականատես չի եղել: Իր աչքով չի տեսել, որ դեպքի օրը կամ այդ ժամանակաընթացքում Դ.Գիզիկովային որևէ մեկը հարվածի կամ հրի /•.թ. 109, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանի պատճառաբանությունները մտացածին են և անհիմն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատվելու նպատակ են հետապնդում, նրա կատարած արարքը հիմնավորվել է քրեական •ործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով:
Գործով տուժող Դեյա Գիզիկովան դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ընդհանուր առմամբ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանն ընդհանրապես այդ բնակարանում չի բնակվել և եկել է դեկտեմբերի 1-ին: Նա ոստիկանությունով է մտել, որովհետև ինքը թույլ չի տվել հենց այնպես մտնել և նա հենց ոստիկանության մոտ իրեն ասում էր ինչու է մինչև հիմա այնտեղ, ինչու մինչև հիմա ինքնասպան չի եղել և իր կյանքն ում է պետք, ՚հեսա մազերիցդ բռնելու եմ տամ •ետնով սատկացնեմՙ: Սա ամենօրյա իր կյանքի բնույթն է, դռները կոտրատել է, իրեն սպառնացել և սա արդեն հիմնական երևույթն է այս տան: Ծեծը միայն այս դրվա•ը չի, դրանք մի շարան են, ուղղակի 17-ին է, որ •նացել է ոստիկանություն, որովհետև ոտքը շատ վատ վիճակում է եղել, իրեն թվացել է, թե այն ջարդվել է, քանի որ ամբողջությամբ սև է եղել և դրա համար է •նացել ոստիկանություն, 10-ին և 12-ին չի •նացել ոստիկանություն, քանի որ դա ամենօրյա վիճակն է այդպիսին: Լիլյանա Ներսիսյանը վիրավորական խոսքեր է ասում, պատուհաններից •ոռում է, որ անբարոյականը եկել է և իր տունը զավթել է: 4 ամիս այս ձմեռվա ցրտին ինքն ապրում է առանց լույս, նա իր լույսը կտրել էª շքամուտքի ավտոմատից անջատել է: Առավոտյան շատ շուտ է արթնանում և հուլիսի 10-ին մոտավոր ժամը 7-ին •նացել է խոհանոց, Լիլյանան լսել է, որ ինքը •նացել է խոհանոց և անմիջապես •ալիս է այնտեղ, իր ձեռքերից բռնել և սեխմելով ասել է, թե ինչ է անում իր խոհանոցում և ասել է, որ աչքի տակ չընկնի, ապա ասել է, որ ՚քացիս տակ եմ •ցելու քեզ սատկացնեմՙ: Երբ ինքը փորձել է ձեռքերն ազատել նրանից, նա սկսել է ոտքերով հարվածել իր ոտքերին, ինքը շուտ հեռացել է, սակայն նրա •ոռոցները, դռներին խփելը շարունակվել է, որը շարունակվում է ամբողջ օրը: Հետո հուլիսի 12-ին, կրկին •նացել է խոհանոց և Լիլյանան անմիջապես վազելով եկել է և իրեն անբարոյական անվանելով ասել է. ՚էլի դու իմ աչքի տակ էս ընկելՙ, ապա ձեռքին ինչ-որ բան կար և դրանով խփել է իր ձեռքին, ինքն ասել է, որ իրեն հան•իստ թողնի, իսկ նա ասել է, որ պետք է այստեղից դուրս •ա, քանի դեռ նրան բալկոնից դուրս չեն շպրտել, իսկ ինքն էլ ասել է, որ ուշադիր լինի ինքն այնտեղ չհայտնվի: Ամեն օր, օրը 24ժամ շարունակվում է այս վիճակները: Հուլիսի 17-ին է եղել, որ ինքը ներկայացել է ոստիկանություն և այնտեղից են իրեն ուղարկել փորձաքննության, սակայն 10-ի և 12-ի համար չի դիմել, իսկ ամենա•լխավոր հարցը եղել է 17-ին: 17-ին դուրս է եկել, որ •նա իր համար սուրճ պատրաստի, նա ասել է, թե ինչի է օ•տա•ործում է իր էլեկտրականությունը, իսկ ինքն ասել է, որ վճարում է և ջրի, և լույսի համար, իրավունք ունի այն օ•տա•ործելու, ապա նա իրեն ասել է, որ պլիտաները դուրս կշպրտի, ապա նա մոտեցել է իրեն, ոտքով հարվածել է իր փորին, ինքն ասել է, որ իրենից հեռու •նա, իսկ երբ իր փորին հարվածել է, ինքը ցանկացել է նրան հրել, սակայն նա ձախ կողմ է քաշվել և այնտեղից իրեն ուժեղ հրել է, որի պատճառով էլ ինքն ընկել է և ձախ ոտքը միան•ամից վնասվել է: Երբ ինքը ընկած է եղել •ետնին, նա իրեն նայելով ասել է ՚դե լավ ա սատկիՙ, ապա ինքը վեր է կացել, •նացել ոստիկանություն, որտեղից իրեն ուղարկել են փորձաքննության: Ամբողջ օրը այսպիսի վիճակ է, սրանք ուղղակի դրվա•ներ են: 2016թվականի հուլիսի 10-ի առավոտյան, երբ ամբաստանյալն իրեն ծեծի է ենթարկել, ականատես մարդ չի եղել: 17-ին է եղել դեպքը, որ ինքը •նացել է ոստիկանություն և իր ոտքը 17-ին է վնասվել: Վնասվածք ստացել է ոտքի վերին և ներքևի հատվածներում: Սրա մասին որևէ մեկին չի պատմել, սա ուղղակի դրվա• է, նա անընդհատ իրեն բրդում է: Պաշտպանվելու ժամանակ, կոնկրետ դեպքի օրը և ընդհանրապես, ինքը երբեք նրան չի հարվածել: Հարվածից առաջինը հո•եկան ցավ է զ•ացել, որ իրեն նվաստացած է զ•ացել, հարվածելու պահին նա ասել է. ՚չեմ ասել, որ քացիների տակ սատկացնելու եմ քեզ, •ցելու եմ •ետնին մազերից բռնեմ •ցեմ •ետնին սատկես, տնիցս դուրս արի, բռնելու ենք •ցենք ներքև, չես հասկանում, էս ինչ աներես շուն ա, ուզում ես •լխին տուր սատկացրա, էլի տանս նստած էՙ և սրանք ամենօրյա նրա ելույթներն են: Նա իրեն չի հրել, ինքն է նրան հրել, իսկ նա ոտքերով իրեն հարվածել է: Տուժողի նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո վերջինս հայտնեց, որ ամբաստանյալն իր երկու ձեռքից է բռնել, ուղղակի մեկ ձեռքն է ուժեղ սեղմել: Միայն 17-ին է •նացել ոստիկանություն, դեպքերի մասին որևէ մեկին չի պատմել սկզբում, հետո է զարմուհուն պատմել, էլեկտրոնային նամակով է պատմել նրան: Նախաքննությամբ ծանոթացել է դատաբժշկի փորձաքննությանը, որի վերաբերյալ ինքը քննիչին ցուցմունք է տվել /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Տուժող Դեյա Գիզիկովան նախաքննության ընթացքում նույնաբովանդակ ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2004թվականին ԴԱՀԿ ծառայության միջոցովª աճուրդի կար•ով •նել է Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցու 74շենքի 6բնակարանի մեկ սենյակըª 20.4քմ տարածքով հյուրասենյակը, իսկ խոհանոցը և սանհան•ույցը եղել են ընդհանուր սեփականություն: Նշված բնակարանի սեփականատերն է եղել Վլադիմիր Խոնդկարյանը, ով այդ ժամանակ խարդախության համար •տնվել է հետախուզման և փախուստի մեջ: Երբ ինքը •նել է նշված բնակարանի մեկ սենյակը, այնտեղ այդ ժամանակ ոչ մեկ բնակվելիս չի եղել: Լիլյանա Ներսիսյանին ինքն առաջին ան•ամ տեսել է 2010թվականի հուլիս ամսին, երբ իրեն քաղաքացիական •ործով կանչել են դատարան: 3տարի տևել է դատաքննությունը, սակայն այդ ընթացքում Լիլյանա Ներսիսյանը չի բնակվել վերը նշված բնակարանում: 2011թվականի փետրվար ամսին կայացվել է վճիռ, որով Լիլյանա Ներսիսյանը Վլադիմիր Խոնդկարյանի հետ միասին ճանաչվել է նշված բնակարանի համասեփականատեր: 2011թվականի սեպտեմբեր ամսին Լիլյանա Ներսիսյանը ԴԱՀԿ ծառայության աշխատակիցների միջոցով տեղափոխվել է իրենց բնակարան բնակության: 2012թվականի հոկտեմբեր ամսին Լիլյանա Ներսիսյանը •նացել է ՌԴ, հետո վերադարձել է 2015թվականի դեկտեմբերի մեկին և մինչև հիմա նա բնակվում է այդ բնակարանումª իր տղայի հետ միասին: Լիլյանա Ներսիսյանի հետ նրանք ունեն թշնամական հարաբերություններ, քանի որ նա չէր հանդուրժել այն հան•ամանքը, որ ինքն օրենքի սահմանված կար•ով •նել է նրանց բնակարանի մի մասըª հյուրասենյակը և բնակվում է այնտեղ: Նա բացարձակապես թույլ չի տվել իրեն օ•տվել բնակարանի ընդհանուր օ•տա•ործման տարածքից և այդ պատճառով վերջին ժամանակահատվածում այդ առիթով սկսել է անհիմն վիճաբանությունների մեջ մտնել իր հետ: 2016թվականի հուլիսի 10-ին առավոտյան վաղ ժամին, երբ ինքը ցանկացել է օ•տվել կոմունալ տարածքից, Լիլյանա Ներսիսյանը վիճաբանել է իր հետ, որի ընթացքում նա երկու ձեռքով ճզմել-սեղմելու ձևով շատ ուժեղ բռնել է իր նախաբազուկներից և հրել է մի կողմ, հետո երբ ձեռքերն ազատել է, նա սկսել է ոտքերով հարվածել, ոտքերով մոտ 3 և ավել ան•ամ հարվածել է իր ոտքերի տարբեր հատվածներինª վերևից ներքև, այդ իսկ պատճառով ոտքերի և դաստակների վրա առաջացրել են մարմնական վնասվածքներª կապտուկների ձևով: Այդ ամեն ինչին իրենցից բացի ոչ ոք ներկա չի եղել, վիճաբանությունը տևել է մոտ 30րոպե, որքանով հիշում է, սակայն ոչ մեկ հարևաններից չի միջամտել: Դրանցի հետո 2016թվականի հուլիսի 12-ին կրկին վաղ առավոտյան Լիլյանա Ներսիսյանը ձեռքին •տնվող •դալով, դուրս •ալով իր ննջասենյակից վիճաբանել է իր հետ, ասելովª ՚մի կողմ անցիՙ, ինքն ասել է մի քիչ սպասի, իսկ նա ասել է, որ ՚չեմ ասել, որ դու քթիս տակ չմտնես, աչքիս չերևաս ճանապարհիս չհայտնվեսՙ, վիճաբանել է իր հետ, և •դալով հարվածել իր ձախ ձեռքի բազուկի հատվածին, որի հետևանքով զ•ացել է ուժեղ ֆիզիկական ցավ և ստացել կապտուկ, որից հետո ինքը հեռացել է այնտեղից, քանի դեռ իրեն ավելի ծանր բան չէր արել: Այդ վիճաբանությունը տևել է մոտ 30րոպե կամ ավելի քիչ, հստակ չի հիշում: Բացի դրանից, 2016թվականի հուլիսի 17-ին առավոտյան ժամը 06:30-ի սահմաններում, հերթական ան•ամ, երբ փորձել է օ•տվել էլեկտրական սալիկից, որը դրված է եղել իրեն պատկանող տարածք հանդիսացող բնակարանի պատշ•ամբում, Լիլյանա Ներսիսյանը թույլ չի տվել իրեն օ•տվել դրանիցª ասելով, որ իրավունք չունի օ•տվել տան էլեկտրականությունից, այն պատճառով, որ ինքը իբր չի վճարում դրա համար: Նշում է, որ պարզվել է, որ նա ընդհանրապես մարտ ամսից չի վճարել լույսի համար և կուտակվել է պարտք, իսկ դրա համար Լ.Ներսիսյանն իրեն է մեղադրել, այն դեպքում, երբ նա ոչ մի բանի համար չի վճարում: Ի պատասխան դրան, ինքը Լիլյանային ասել է, որ նրանք էլ չեն վճարում ջրի համար, ուստի չի կարող օ•տվել ջրից, որի ընթացքում Լիլյանան սկսել է վիճել և մոտենալով սալիկը անջատել է, ասելով, որ ամբողջը կշպրտի ներքև: Նա ցանկացել է անջատել սալիկը, ինքն ասել է, որ հեռու •նա, ձեռք չտա և չվերցնի սալիկները ու չջարդի, մեկ ան•ամ ոտքով հարվածել է իր որովայնի հատվածին, ինքը փորձել է նրան իրենից հրի, հեռացնի, որ նա իր մազերից չբռնի, սակայն նա իր ձախ կողմն է քաշվել, այսինքն ինքը նրան չի կարողացել դիպչել, և կողքից անակնկալ ձևով ուժեղ իրեն հրել է, որի հետևանքով ինքը բերանքսիվայր ընկել է •ետնինª ծնկները •ետնին հարվածելով, որից ուժեղ ֆիզիկական ցավ է զ•ացել, կարծել է, թե ոտքը ջարդվել է: Այդ վայր ընկնելուց ձախ ծունկը վնասվել է, իսկ աջ ծնկի վրա եղել է քերծվածքներ: Լիլյանան ասել է ՚դե սատկիՙ ու հեռացել է: Ինքը որոշել է դիմել ոստիկանություն և տալ հաղորդում: Քանի որ կռիվները մշտապես են եղել, դրա համար չի դիմել ոստիկանություն, իսկ որ արդեն նա իրեն հրել է, որից ոտքը ցավել է, դրա համար որոշել է դիմել ոստիկանությունª վախենալով, որ ոտքի հետ կարող է շատ լուրջ բան լինել: Ինքը երբեք Լ.Ներսիսյանին չի հարվածել, նրա հետ ընդհանրապես վիճաբանության մեջ չի մտնում: Առաջին ան•ամ սեղմել է ձեռքը և հրել, ապա մոտ երեք ան•ամ ոտքերով հարվածել իրեն, երկրորդ ան•ամ •դալով հարվածել է ձախ ձեռքին, իսկ երրորդ ան•ամ ոտքով մեկ ան•ամ հարվածել է որովայնին և հրել իրեն, որի հետևանքով ինքը ընկել է •ետնին և ստացել մարմնական վնասվածք: Իրենց վիճաբանություններին որևէ մեկը ներկա չի •տնվել, ոչ մեկ չի խառնվել, նույնիսկ նրա տղան: Բողոքում է և ցանկանում, որ Լիլյանան ենթարկվի քրեական պատասխանատվությանª իրեն ծեծի ենթարկելու համար: 2016թվականի հուլիսի 10-ի, հուլիսի 12-ի և հուլիսի 17-ին կատարված դեպքերի մասին հեռախոսազրույցի միջոցով հայտնել է իր քրոջ աղջկանª Սյուզաննա Խալաթյանին: Նա 2-3ան•ամ •նացել է իրենց տուն և տեղյակ է եղել իրենց տան լարված իրավիճակից, ինքն ամեն ան•ամ, երբ ինչ-որ բան էր լինում, նրան տեղյակ է պահել այդ մասին /•.թ. 55-59, 75-77, 95-100/:
Դեյա Գիզիկովան իր ցուցմունքները պնդել է նաև Լիլյանա Ներսիսյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում և կրկին հայտնել է, որ Լիլյանա Ներսիսյանը 10.07.2016թվականին սեղմել է իր ձեռքերի դաստակներից և ոտքերով 3 և ավելի ան•ամ հարվածներ է հասցրել իր ոտքերի շրջանում, որի պատճառով նա ստացել է մարմնական վնասվածքներ /•.թ. 72-74, 115-116, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Սյուզաննա Խալաթյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տուժողը մորաքույրն է, իսկ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես մի կին, ում տան մի մասը աճուրդով •նել է մորաքույրը, նրա հետ բարեկամություն կամ թշնամություն չունի: Դեպքի վերաբերյալ կարող է հայտնել, որ մորաքրոջ տուն հազվադեպ է •նում: Հունիս ամսվա մեջ մորաքույրը զան•ել է: Իրադրությունը լարված է եղել, քանի որ հոսանքը, որը մարդ բարեխիղճ 13տարի օ•տա•ործել է, այժմ ինչ-որ դիմում էր ներկայացվել, որ հաշվիչի անվանափոխում կատարվի, և առանց պայմանա•իր խզելու ապօրինի կերպով անվանափոխում է կատարվել: Մի ան•ամ հյուր է •նացել մորաքրոջը, սակայն իրեն ամբաստանյալը թույլ չի տվել, ասել է ՚ով ես դու, ինչ իրավունք ունես այստեղ •ասՙ, ստիպված է եղել ոստիկանություն կանչել: Հուլիսի 21-22-ի կողմերը տեսել է, որ բաց թողնված զան• ունի մորաքրոջից, հետ է զան•ահարել, իսկ նա իրեն ասել է, որ իրեն ծեծել են, ինքն ասել է, թե ինչու չի այդ ժամանակ իրեն զան•ահարում և ինչու է թողնում, որ հարցը թեժանա, իսկ նա ասել է, որ կարիք չկա, ճիշտ չի •տել ասել այդ մասին: Պարզվել է, որ կապտուկներ ունի, •դալով է խփել, դուռը կրկին հրմշտել է, լույսից, ջրից չի թողնում օ•տվել, ամեն ան•ամ օ•տվելուց մեծ խոսակցություն է տեղի ունենում և ընդհանրապես չի հասկանում ինչպես կարելի է մարդիկ ընդհանուր կացության մեջ այսպիսի սանձարձակ վերաբերմունք ցուցաբերեն, մարդը բարեխիղճ տունը •նել է և նա ինչ իրավունք ունի ընդհանուր սեփականություն հանդիսացող կոմունալ տարածքը չթույլատրել օ•տա•ործել և մի հատ էլ ծեծի տան տիրոջը: Ինքը, երբ խոսում է մորաքրոջ հետ, այնտեղից •ոռոցներ են •ալիս, խուլի•ան բառեր: Ինքը իմացել է, որ ծեծել են, իսկ մորաքույրը զան•ել է ոստիկանություն, իրեն զան•ահարել է քննիչը, հարցրել է արդյոք տեղյակ է այդ մասին, իսկ ինքն էլ ասել է, որ տեղյակ է, •նացել է քննչական բաժին, •րել է այն ինչ իրեն հայտնի էր դեպքի մասին, այլ մանրամասների մասին տեղյակ չէ, սակայն հստակ կարող է ասել, որ մարդուն ծեծի են ենթարկել: Ինքը մորաքրոջը տեսել է դեպքից հետո, տեսել է նրա ոտքը սևացած և փորը կապտած, ճնշումը բարձրացած է եղել: Հուլիսի 19-ից հետո խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է այն մասին, որ մորաքրոջ նկատմամբ փորձաքննություն է կատարվել, որովհետև ծեծել են, հետո մորաքույրը պատմել է, որ հուլիսի 10-ին էլ է վեճ եղել, դիմում է •րել, եկել են արձանա•րել են, փորձաքննություն են արել, նկարել: Ինքը տեսել է միայն ոտքն ամբողջությամբ սևացած, փորը, նախաբազուկը կարմրած, երկու ոտքերն էլ և երկու ձեռքերն էլ բնականից ինչ-որ չափով տարբեր են եղել: Նշված վնասվածքները տեսել է հուլիսի վերջին կամ օ•ոստոսի սկզբին, հստակ չի հիշում: Ինքը 4-5ան•ամ է եղել այդ տանը և ամեն ան•ամ պայթունավտան• իրավիճակ է այնտեղ: Մորաքույրն իրեն առաջին ան•ամ ինտերնետի միջոցով է •րել հաղորդա•րությունª ֆեյսբուքյան էջին: Հաղորդա•րությունները մորաքրոջ հետ տեղի ունեցած կարող է ներկայացնել դատարանին և հրապարակել դրանք: Մասնավորապես, 2016թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը 18.30-ին մորաքույրն իրեն •րել է. ՚արդեն հարուցված է քրեական •ործ, ես այսօր եղել եմ դատաբժշկական փորձաքննության, եթե մինչև իր ձերբակալումը կամ նման մի բան կամ դատական լսումը նա այդ մասին իմանա կարող է նաև ինձ սպանել, դա հասկանում են նաև ոստիկանությունում, տեսնենք, թե ինչպիսի շրջադարձ կստանա •ործըՙ, ինքը նրան պատասխանել է. ՚հասկանում ես ինչով է դա վտան•ավոր, •ուցե ես որոշ ժամանակով հավաքվեմ և •ամ քեզ մոտ, մինչև այդ ամենը չհարթվիՙ, հետո մորաքույը •րել է. ՚ինքը հարձակվել է առավոտյան, երբ նա ուզեցել է էլեկտրական սալիկի վրա որոշ բան պատրաստել, սկսել է •ոռալ, որ ես իրավունք չունեմ օ•տա•ործել էլեկտրականությունը, իրերս խառնել է իրար և ուժեղ իրեն հրել •ցել է •ետնին, ոտքը կապույտ էՙ, դրանից հետո արդեն սովորական կենցաղային խոսակցություն է •նում: Ինքը •իտի, որ տեղի է ունեցել դեպք երկու ան•ամ, առաջին ան•ամվա մասին ինքը տեղեկացել է ամսի 18-ին, այսինքն, երբ հուլիսի 10-ին թե 9-ին տեղի է ունեցել այդ ծեծկռտուքը, ինքն այդ ամեն ինչի մասին տեղեկացել է, երբ հուլիսի 18-ին մորաքույրն իրեն •րել է: Հուլիսի 9-ին, թե 10-ին ծեծկռտուք է տեղի ունեցել, ինչի պատճառով ոտքը սևացել է և այդ նույնը կրկնվել է հուլիսի 17-ին, որի մասին իրեն •րել էր, իսկ հեռախոսով արդեն ասել է, որ սա առաջին դեպքը չի, այլ 2-րդն է: Վկայի նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո վերջինս հայտնեց, որ հուլիսի 10, 12, 17-ի դեպքերն իրենք քննարկել են, որ նոր տեսակի հանցավորություն է, քանի որ մինչև այդ միայն ձեռքերով է հարվածել /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Վկա Սյուզաննա Խալաթյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է Դեյա Գիզիկովայի հարազատ քրոջ դուստրը: 2004թվականին մորաքույրը ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ծառայության միջոցովª աճուրդի կար•ով •նել է Երևան քաղաքի Կ.ՌՒլնեցի 76շենքի 6բնակարանի 1սենյակըª 20.4քմ ընդանուր կոմունալ հարմարություններով: Գնումից մինչև 2012թվականը իր իմանալով տանը բացի մորաքրոջից ոչ ոք չի բնակվել: Հետա•այում մեկ ան•ամ տեսել է Լիլյանային, երբ •նացել է մորաքրոջը հյուր, որը հաճախ տեղի չի ունենում ծանրաբեռնվածության պատճառով, սակայն մշտապես, թե հեռախոսակապով, թե համացանցի միջոցով տեղյակ է նրա հետ կատարվող բոլոր իրադարձություններից: Լիլյանան մշտապես վիճաբանություններ է ստեղծում կոմունալ հարմարություններից օ•տվելու, հոսանքը միացնելու, ուտելիք պատրաստելու հարցում և ելնելով դրանից մորաքույրն ստիված է ամեն ան•ամ սենյակից դուրս •ալուց կողպել իր դուռը: Երբ այդ մեկ ան•ամը •նացել է մորաքրոջ տուն, Լիլյանան միջանցքում մոտեցել է իրեն և ասել, թեª ՚դու ով ես, որ եկել ես իմ տուն առանց թույլտվությանՙ և շատ ա•րեսիվ է իրեն պահել: Այդ ժամանակ հասկացել է, որ այնտեղ իրավիճակը շատ լուրջ և լարված է, քան իրեն ներկայացրել է մորաքույրը: 2016թվականի հուլիսի 2-ին վերջին ան•ամ •նացել է մորաքրոջ տուն, նույն լարված վիճակն է եղելª ինչ-որ նախորդ ան•ամ: Կինը մշտապես պնդում էր, որ Դեյան պետք է հեռանա այնտեղից: Նա ամեն ան•ամ •ոռ•ռում էր, վատ բառեր էր ասում, փորձում էր լարված վիճակ ստեղծել, սակայն մորաքույրն ամեն ան•ամ այդ վիճակը հարթելու փորձեր էր անում: 2016թվականի հուլիսի 17-ին մորաքույրն իրեն զան•ել է, սակայն ինքը չի պատասխանել հեռախոսազան•ինª աշխատանքի լինելու պատճառով: Հետո հուլիսի 18-ին իր աշխատանքի եղած ժամանակ նա իրեն •րել է, որ տանը լուրջ իրավիճակներ են զար•անում, որ Լիլյանան իրեն հրել և •ցել է •ետնին, որի պատճառով ինքը վնասել է 2ոտքի ծնկները, իր պատմելով ամբողջովին այդ հատվածում կապտուկներ է եղել: Նա շատ վախեցել էր, քանի որ մինչ այդ Լիլյանան միայն ձեռքերով է հարվածել Դեյային, կամ ճանկռել է, իսկ հիմա հրելը իր և Դեյայի համար նորություն է եղել: Դեյան •րել է, որ ինքը դիմել է ոստիկանություն: Հետո նա տանը մշակել է վերքերը: Հետո նրա հետ հեռախոսով խոսելուց Դեյան ասել է, որ Լիլյանան 10.07.2016թվականին ևս տան միջանցքում կռիվ է սարքել, նույն սցենարով, ինչպես միշտ և ձեռքերով բռնելով նրա դաստակներիցª ոտքերով մի քանի ան•ամ հարվածներ է հասցրել Դեյայի ոտքերի վերին հատվածներին, որիցª ըստ Դեյայի, ստացել է կապտուկներ: Բացի դրանից նաև 12.07.2016թվականին, առավոտյան Լիլյանան կրկին վիճաբանություն է սարքել սովորության համաձայն և •դալով հարվածել է նրա ձեռքին և կրկին առաջացրել կապտուկ: Դրանից հետո աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով մորաքրոջը չի հանդիպել, նրա հետ խոսել է մեկ երկու ան•ամª հեռախոսով: Դեյան միայն իր հետ է շփվում, նրա տղան •տնվում է ՀՀ-ից դուրս /•.թ. 126-128/:
Գուր•են Թամամյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատել է ՀՀ Ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում, որպես ՀՈԲ-ի տեսուչ: Ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է •ործի բերումով: 2016թվականի հուլիսի 15-ին որպես անհաշտ հարևաններ պրոֆելակտիկ ստու•ում է եղել իր մոտ և •նացել է Լ.Ներսիսյանի և Դ.Գիզիկովայի համատեղ բնակարան, անց է կացրել պրոֆելակտիկ զրույց, իսկ այդ ժամանակ իրեն որևէ այլ միջադեպի մասին, որը տեղի է ունեցել մինչ իր այցելությունը չի հայտնվել: Մշտապես այցելել են այդ հասցե, զրույցներ է տեղի ունեցել, դիմումներ են եղել, թե Դ.Գիզիկովայի և, թե Լ.Ներսիսյանի կողմից, ջրի և էլեկտրականության հետ կապված խնդիրներ են եղել, որը ինքը հետա•այում քննչական է ուղարկել: Կոնկրետ ծեծի վերաբերյալ զրույցներ չի եղել, ուղղակի մշտապես ասել են, որ հնարավոր չէ մեկ հարկի տակ ապրելը, ինքն էլ որպես համայնքային ոստիկանության տեսուչ, նույնիսկ մեկ ան•ամ Դ.Գիզիկովայի բարեկամն է եկել, որն աշխատում էր ԴԱՀԿ-ում: Միայն այդ օրը չի եղել նրանց հետ զրույցը, մշտապես է եղել, նույնիսկ ճանապարհին տեսնելուց է կան•նել և նրանց հետ խոսել, չնայած իրենց •ործունեության մեջ չի մտնում, նրան առաջարկել են համաձայնության •ալ և տունը վաճառելª խնդիրներից խուսափելու համար, որովհետև մշտապես զան•ել են և ասել, որ խնդիրներ կա, բայց ծեծի վերաբերյալ որևէ բան չի եղել: Դ.Գիզիկովան էլ դիմումներ է ունեցել և մշտապես հայտնել է, որ այս հարցով չի ցանկանում, որ ոստիկանության համայնքային տեսուչը զբաղվի, այլ ցանկանում է, որ վերին ատյանները զբաղվեն դիմում է •րել իր ներկայացված դիմումները անհետևանք թողնելու վերաբերյալ: Ծեծի դեպքում Գիզիկովան դիմում կարող էր •րել, թե ոչ, հստակ չի կարող ասել: 2016թվականի հուլիսի 15-ին անհաշտ հարևանի պրոֆիլակտիկ •ործի հիման վրա են այցելել, որի շրջանակներում պրոֆելակտիկ բնույթի զրույցներ են իրականացնում, ստու•ելու իրավիճակը: Այցելությունների ժամանակ Դ.Գիզիկովայի վրա մարմնական վնասվածքներ չի նկատել /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատաբժշկական փորձա•ետ Արտակ Դարբինյանն իր կողմից տրված դատաբժշկական փորձա•իտական եզրակացության շուրջ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է դատաբժշկական •իտա•ործնական կենտրոնում, ունի 20տարվա աշխատանքային ստաժ: Փորձա•ետը տուժողի մարմնի վրա ցույց տվեց, թե մարմնի կոնկրետ որ հատվածում են •տնվել իր կողմից նշված վնասվածքները: Աջ նախաբազկի ստորին երրորդի առաջային մակերեսին ունենք արյունազեղում, ունենք նաև ձախ նախաբազկի ստորին երրորդի առաջային մակերեսին, աջ ազդրի վերին երրորդի առաջային մակերեսին և ձախ ազդրի վերին երրորդի առաջային մակերեսին, սրանք իրենց վաղեմությամբª •ունային ֆոնից ելնելովª կանաչադեղնավուն •ույնի արյունազեղում, կարող ենք ասել, որ կարող էր առաջանալ հուլիսի 10-ին: Եթե արյունազեղումները ավելի դեղնավուն են լինում, դա խոսում է այն մասին, որ այն ավելի հին է: Ունենք նաև ձախ բազկի վերին երրորդի առաջային մակերեսի արյունազեղում, արդեն կապտականաչավուն •ույնի, որից ելնելով կարող ենք ասել, որ կարող էր առաջանար 2016թվականի հուլիս 12-ին, որի մասին ասել է հենց ինքըª տուժողը, որ այդ շրջաններում կան վնասվածքներ: Ձախ սրունքի վերին երեքի և ձախ ծնկահոդի առաջային մակերեսի վնասվածքները կարող էին առաջանալ վայր ընկնելուց, հարվածելուց, այսինքն վնասվածքը կարող էր առաջանալ յուրաքանչյուր բութ առարկայով, այդ թվում նաև •դալով: Ձախ սրունքի վնասվածքը կարող էր առաջանալ վայր ընկնելու հետևանքով: Որովայնի շրջանում փորձաքննության պահին վնասվածք չի հայտնաբերվել, այստեղ պետք է հաշվի առնել նաև, թե ինչ ուժ•նությամբ է հարվածել: Մարդը սովորաբար ընկնելուց ռեֆլեկտոր կար•ով ձեռքերը հենում է •ետնին, որպեսզի դեմքի և մարմնի մյուս հատվածները չդիպչեն •ետնին և հնարավոր է մարդը բերանքսիվայր ընկնի և դեմքին վնասվածք չառաջանա: Հարվածելու ընթացքում տարբեր փուլեր են լինում և ընկնելու ընթացքում որևէ մեկը չի կարող ասել, թե ընկնողն ինչ դիրքով կարող է ընկնել, եթե վերցնենք, որ կողքից է հրել, կողքի կընկներ, բայց այդ ընթացքում չենք կարող ասել, հնարավոր է այդ մարդը շրջվել է կամ այլ բան է եղել և կողքի չի ընկել: Արյունազեղումների •ույներից ելնելով ասում են ժամկետները, հնարավոր է ժամերի տարբերությամբ չասեն, սակայն օրերի տարբերությունը հստակ երևում է, իսկ այս դեպքում վնասվածքներն այնպիսի տեղեր են եղել, որ արա• ապաքինվող վնասվածքներ են եղել: Վնասվածքները հնարավոր է առաջանային նաև որևէ այլ բութ առարկայի դիպչելով, ընդհուպ մինչև այս պայմաններում, սակայն հնարավոր չէ երկու ազդրերի վնասվածքները և մյուս վնասվածքների միաժամանակյա առաջացումը ինչ-որ բութ առարկայի դիպչելով: Եթե կան զույ• ազդրերի արյունազեղումներ, իրենք սովորաբար ասում են երկու և ավելի հարված, հնարավոր է մի քանի հարվածից միայն մեկը ուժ•ին լինի և միայն այդ մեկ հարվածից արյունազեղում առաջանա, քան թե 4-5հարվածները: Ինքը հետևություններում չի նշել, որ Լիլյանան հարվածել է, ուղղակի նշվել է բութ առարկայի ներ•ործությամբ, հնարավոր է նշված ժամկետում և հան•ամանքներում, քանի որ տուժողը նշում է որոշակի հան•ամանքներ, որ ինքն այդ պայմաններում ստացել է վնասվածքները: Սույն •ործով տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքներն առաջանում են բութ առարկայի ներ•ործությամբ և այս դեպքում ունեն տվյալներ և հան•ամանքներ, ինչի հիման վրա էլ նշվել է, որ համապատասխան են այդ օրվան և այդ պայմաններին: Տուժողի մոտ առկա է եղել ազդրերի երկու արյունազեղում, այսինքն ունեն երկու հարված, իսկ թե նրան քանի ան•ամ են հարվածել, դա արդեն ինքը չ•իտի, հնարավոր է հարվածել են չի դիպել, իսկ արյունազեղումների չափսերը հնարավոր է փոքրացել է, քանի որ անցել է որոշակի ժամանակ, հնարավոր է նաև, որ սկզբնականում էլ հենց այդ չափսերի է եղել: Դեպքը եղել է 17.07.2016թվականին, փորձաքննությունն իրականացվել է 18.07.2016թվականին, այդ ժամանակ թարմ վնասվածքներ հայտնաբերել է ձախ սրունքի վերին երրորդի արյունազեղում և ձախ ծնկահոդի սալջարդեր, այսինքն սրանք իրենց •ունային տեսքով համապատասխանում են 17.07.2016թվականի օրվան: Աջ նախաբազկի ստորին երրորդի արյունազեղումը, ձախ նախաբազկի ստորին երրորդի արյունազեղումը, աջ և ձախ ազդրերի արյունազեղումները, դրանք իրենց վաղեմությամբ համապատասխանում են 10.07.2016թվականին ստացված մարմնական վնասվածքների օրվան, իսկ ձախ բազկի վերին երրորդի շրջանի արյունազեղումը համապատասխանում է 12.07.2016թվականի օրվան: Ըստ արյունազեղումների •ույների տալիս են վաղեմությունը, ժամերի տարբերություն հնարավոր է լինել, սակայն օրվա տարբերություն չեն կարող տալ, քանի որ արդեն երան•ների տարբերություն է լինում /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2002եզրակացությամբ այն մասին, որ Դեյա Գիզիկովայի ստացած մարմնական վնասվածքներըª ձախ սրունքի վ/3-ի և ձախ ծնկահոդի առաջաներսային մակերեսի, աջ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, աջ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ բազկի վ/3-ի առաջային մակերեսի արյունազեղումների, ձախ ծնկան հոդի սալջարդի ձևերով պատճառվել են բութ առարկաների ներ•ործության հետևանքով, հնարավոր է տուժողի կողմից նշված ժամանակահատվածում և հան•ամանքներում, որոնք առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում /•.թ. 20-21/:
17.07.2016թվականի ՀՀ Ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում Դեյա Գիզիկովայի կողմից տված հաղորդման արձանա•րությունով այն մասին, որ 10.07.2016թվականի առավոտյան Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցի 76շենքի 6բնակարանում Լիլյանա Ներսիսյանը կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ ծեծի է ենթարկել իրեն, սեղմել ձեռքի դաստակները և ոտքերով հարվածներ է հասցրել 2ոտքերի ազդրերինª պատճառելով մարմնական վնասվածքներ /•.թ. 1/:
21.06.2017թվականին ՚ՄՏՍ Հայաստանՙ ՓԲԸ-ից, 03.10.2017թվականին ՚ԱրմենՏելՙ ՓԲԸ-ից ստացված /099/10-01-38, /077/27-04-62բջջային հեռախոսահամարների 2016թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 2016թվականի հուլիսի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազան•երի վերծանումներով:
Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածի հատկանիշներին, հետևաբար նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի:
Վերլուծելով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական •ործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, •նահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբª դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներըª տուժող Դեյա Գիզիկովային ծեծի չենթարկելու և այլնի մասին, իրականությանը չեն համապատասխանում և արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և սպասվող պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են տուժողի, վկայի ցուցմունքներով, դատաբժշկական փորձա•ետի թիվ 2002 եզրակացությամբ և դրա պարզաբանման շուրջ դատարանում հարցաքննված փորձա•ետի ցուցմունքով, նաև 21.06.2017թվականին ՚ՄՏՍ Հայաստանՙ ՓԲԸ-ից, 03.10.2017թվականին ՚ԱրմենՏելՙ ՓԲԸ-ից ստացված /099/10-01-38, /077/27-04-62բջջային հեռախոսահամարների 2016թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 2016թվականի հուլիսի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազան•երի վերծանումներով:
Դատարանի վերջին դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև նրանով, որ •ործի փաստական տվյալներով չի արձանա•րվել որևէ հան•ամանք, որը կարող էր բավարար հիմք հանդիսանալª տուժող Դեյա Գիզիկովայի ցուցմունքները անարժանահավատ համարելու համար: Ավելինª տուժող Դեյա Գիզիկովան թե նախաքննության, թե դատաքննության ժամանակ, նախազ•ուշացված լինելով ցուցմունքներ տալուց հրաժարվելու կամ խուսափելու, սուտ ցուցմունքներ տալու համար սահմանված քրեական պատասխանատվության մասին, դեպքի հան•ամանքների վերաբերյալ տվել է ցուցմունքներ, որոնցում դեպքի կապակցությամբ հայտնված տվյալներն ինչպես միմյանց, այնպես էլ •ործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով ստացված տվյալների հետ համընկնում ու փոխկապակցվում են: Ավելինª նա իր ցուցմունքներն ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանին առերես պնդել է թե նախաքննության,թե դատաքննության ժամանակ:
Այսպիսով, շարադրված փաստերը •նահատելով վերևում մեջբերված իրավական վերլուծության լույսի ներքոª դատարանն արձանա•րում է, որ սույն •ործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանը կատարել է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք, ուստի քրեական •ործով արդարացման դատավճիռ կայացնելու հիմքեր չկան, և այդ մասին պաշտպանի միջնորդությունը ենթակա է մերժման:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, որոշիչ հան•ամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի •նահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 62հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութա•րվում է դրական հարևանների կողմից, որը հաստատվել է Երևան քաղաքի ՚Սիփան-1ՙ համատիրության կառավարիչ Գ.Միքաելյանի կողմից:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածը կատարված հանցա•ործության համար պատիժ է նախատեսվում տու•անք նվազա•ույն աշխատավարձի առավելա•ույնը հարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքովª առավելա•ույնը երկու ամիս ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցա•ործության հանրային վտան•ավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` տու•անք կամ կալանք:
Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական •ործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՚(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցա•ործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձա•անքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցա•ործության և քրեաիրավական ներ•ործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցա•ործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան•եցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է նաև, որ արդարությանª որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդ•րկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հան•ամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդ•ծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կար•ի և չափանիշների հարցը: Վերո•րյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառումª հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: ՀՀ Քրեական օրենս•իրքը չի բովանդակում բոլոր այն հան•ամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցա•ործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենս•իրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, •) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինինª հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծվածª արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշիª հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտան•ավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութա•րող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ •նահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքա•իծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)ՙ (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զար•ացնելով մեջբերված դիրքորոշումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի ¥՚Պատժի նպատակներըՙ) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերական•նելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցա•ործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հան•ամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն էª 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հար•ում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զար•ացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենս•րքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավա•իտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպª ուրվա•ծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելա•ույն և նվազա•ույն սահմաններըª ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Հատուկ մասի •րեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրա•րված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերո•րյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահան•ում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդ•ծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հան•ամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային •նահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածով նախատեսվածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)ՙ:
Վերլուծելով և •նահատելով վերը նշված հան•ամանքները, հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորած վարքա•իծը` մասնավորապես այն, որ •տնվելով ազատության մեջ •իտակցել է կատարած հանցանքի վտան•ավորությունը և մինչ օրս զերծ է մնացել այլ հակաօրինական արարքներ կատարելուց, նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութա•րվում է դրական, հետևաբար Դատարանը •տնում է, որ թվարկված հան•ամանքներն էականորեն նվազեցնում են հանցա•ործության հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հան•ելու հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ տու•անքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով տվյալ •ործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը ու հանցա•ործությունների կանխմանը: Միաժամանակ դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի արարքին համապատասխան պատժելիության սահմանումը կնպաստի նաև քրեական օրենքի ընդհանուր կանխար•ելիչ ազդեցությանը, դատարանը նման հետևության է հան•ել ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, սոցիալական արդարության վերական•նման և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, հիմնվելով կատարված հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ •նահատման վրա: Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելովª Դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներ•ործության ենթարկել հասարակությունից չմեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հան•ամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հան•ելու, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տու•անք, արձանա•րելով, որ տվյալ պատիժը համաչափ է կատարած արարքին և բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար:
Ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Գործով քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
Քննության առնելով դատական ծախսերի հարցըª Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 168հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ նման դատական ծախսեր առկա չեն: Բռնա•անձման ենթակա չեն նաև վկայակոչված հոդվածի նույն մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են և նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375հոդվածներով դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով և դատապարտել տու•անքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազա•ույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50000/հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª ստացման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
՚11ՙ ապրիլի 2018թ. ք.Երևան
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ֆ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Գ.ԱՄԻՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Լ.ՆԵՐՍԻՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Հ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ Դ.ԳԻԶԻԿՈՎԱՅՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանիª ծնված 27.04.1962թվականին,Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետու
թյունում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրա•ույն կրթությամբ, չի աշխա-
տում, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է քաղաք
Երևան, Կ.Ուլնեցի 74շենք 6բնակարան հասցեում,20.09.2016թվականին որպես խա-
փանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով:
Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործով ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա 2016թվականի հուլիսի 10-ի վաղ առավոտյան Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցի 74շենքի 6բնակարանում ծեծի է ենթարկելª ձեռքերով բռնել և սեղմել է նույն բնակարանի բնակիչ Դեյա Գիզիկովայի ձեռքերի դաստակները և դիտավորությամբ 3 և ավել ան•ամ ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինիս ազդրերինª պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներª աջ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, աջ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի արյունազեղումների ձևով:
Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով:
Քրեական •ործը 06.10.2016թվականին մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Նախաքննության ընթացքում Լիլյանա Ներսիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց, իսկ դատաքննությամբ հայտնեց, որ իրականում տուժող կողմն ինքն է և իրականում իրեն ընդհանրապես մեղավոր չի համարում: Համառոտ կարտահայտվի հետևյալի մասին, որ ամուսնու պարտքի դիմաց, առանց իրենց իմացության և մասնակցության, կատարվել է դատ, դատական ակտ և իրենց սեփական երեք սենյականոց բնակարանից մեկ սենյակըª հյուրասենյակը, վաճառվել էª առանց մտածելու, թե երկու տարբեր ընտանիքներ ինչպես պետք է ապրեն մեկ հարկի տակ և ինչպես պետք է օ•տվեն նույն կոմունալ հարմարություններից: Ստիպված 2010թվականին դիմել է վերադաս դատարաններին ոչ թե իր բաժնեմասի համար. այլ վաճառված բաժնեմասիª հյուրասենյակի համար և հույս է ունեցել, որ վերադաս դատարանները այս հարցը ինչ-որ ձևով լուծում կտան, սակայն դա իր ուժերից վեր է եղել և ոչ մի արդյունքի չի հասել: Կոնկրետ դեպքի վերաբերյալ կարող է հայտնել, որ հուլիսի 10-ին և հուլիսի 12-ին, ընդհանրապես ոչ մի միջադեպ իր բնակարանում չի եղել, սրանք բոլորը տիկին Դեյայի հերթական խաբեբայություններն են և վկայի կողմից նրանց զրպարտություններն են իր հասցեինª իր անունի և պատվի հետ խաղալու համար: Հուլիսի 10-ին իրենց բնակարանում հան•իստ է եղել և ամբողջ օրը անցել է առանց միջադեպի, խոսակցության, կիրակի օր է եղել և ինքն ու որդին հան•ստացել են իրենց բնակարանում, իսկ հուլիսի 12-ին միջադեպի մասին ընդհանրապես խոսք լինել չի կարող, քանի որ հուլիսի 11-ին, վաղ առավոտյանª 9-ի սահմաններում, •նացել է Զեյթուն համայնքի ՚ՎՏԲՙ բանկ, այնտեղից •ումար է ստացել, հետ •նացել է ՚սիթիՙª հեռախոսների լիցքավորում է կատարել, մի փոքր առևտուր է կատարել և իջել է քրոջ տունª որդու հետ միասին: Գնացել է, որպեսզի որդուն խաղաղ ձևով թողնի քրոջ տանը, որովհետև իր սեփական բնակարանում ինքն ու որդին հան•իստ, խաղաղ կյանք չունեն: Իր ասածները ստու•ելու համար կարող են ստու•ումներ կատարեն, քանի որ տեխնիկան շատ զար•ացած է: Գնացել է քրոջ տուն, որպեսզի որդուն թողնի քրոջ մոտ, քանի որ մյուս օրն ինքը պետք է •նար ազ•ային անվտան•ություն ընդունելության հարցի խնդրանքով: Ուղղակի զարմանում է մի բանից, ինչպես կարող էր քննիչը օբյեկտիվորեն չբացահայտել Դեյայի հերթական խաբեությունը, եթե մի անհավասարակշիռ կին կարող է ամսի 12-ին խաբել և խաբեբայությամբ ինչ-որ հանցանքներ դնի անմեղ անձի վրա, ապա այսպիսի անհավասարակշիռ կինը ինչպես չի կարող և 10-ի, և 17-ի, և 27-ի համար զբաղվի խաբեբայությամբ և զրպարտությամբ: Ինչով է մեղավոր, որ ԴԱՀԿ ծառայությունը Դ.Գիզիկովային է տրամադրել ոչ միայն իր հյուրասենյակը, այլ ամբողջ իր տունը, կահույքը, ունեցվածքը և ինչպիսի իրավունքի հիման վրա իր հարցին պատասխանող չկա: Գիզիկովան դրանից արտոնություններ ստանալով ինչ ուզում է կատարում է: 10-ին ընդհանրապես միջադեպ չի եղել, 12-ին ընդհանրապես բնակարանում չի •տնվելª որդու հետ միասին, սակայն իր վրա հանցանք են դրել: Դրանից հետո եղել է ամսի 17-ին, միակ դեպքը այսքան ժամանակահատվածում, որ բնակվում է իր սեփական բնակարանում, եղել է հուլիսի 17-ին, իսկ այդ ժամանակ էլ ինքը պաշտպանվողի դերում է եղել: Տիկին Դեյան ինչպես միշտ հարձակվողի դերում է եղել: Առավոտյան ժամը 6-ին արթնացել է և •նացել խոհանոցª ջուր խմելու, բալկոնում անընդհատ ձայներ են լսվել և տեսել է, որ երկու պլիտաներն են միացված: Տեսել է, որ նա երկու պլիտաները միացված իր քմահաճույքով ճաշ է եփում, սակայն հրաժարվում է լույսը վճարել: Ինչպես է հնարավոր առանց երկու սեփականատերերի այս կնոջը դարձնել սեփականատեր և նա էլ հրաժարվի իր սեփականատիրոջ պարտականություններից: Վեճն առաջացել է կոմունալ վճարների հետևանքով, ինքը չի աշխատում, տղան այս պահին չի աշխատում և ինչպես կարող է ամբողջ մեկ տարուց ավել նրա վճարումները կատարել: 10-ին իրեն վերա•րել են իբր ինքը երեք ան•ամ հարվածել է, այսինքն իրեն դրել են հրեշի տեղ, տիկին Դեյան էլ իրեն դրել է սրբի տեղ, իբր ինքը երեք ան•ամ հարվածել է, իսկ նա էլ կան•նել և չի պաշտպանվելª սա լրիվ աբսուրդ է: Ինքը ընդհանրապես իր ամբողջ կյանքում իրեն թույլ չի տվել ոտքը բարձրացնել և հարվածել, սա լրիվ սարքած և ստեղծա•ործած •ործ է: Հուլիսի 10-ին ընդհանրապես միջադեպ չի եղել, ինչ ստեղծա•ործել է իր վերաբերյալ, թեկուզ մեկ մատի հարված իր կողմից այսքան ժամանակ չի եղել, որպես մանկավարժ իրեն թույլ չի տա: Հուլիսի 12-ին ընդհանրապես բնակարանում չի •տնվել, կարող են տեխնիկայի միջոցով պարզաբանեն, թե որտեղ է •տնվել: Անկեղծորեն կարող է ասել, որ 10-ին որևէ միջադեպ չի եղել: Եթե ամառ է, ապա վաղ առավոտյանը դա իր համար 6-ից 7-ն է: Հուլիսի 10-ին չի հիշում, թե Գիզիկովային առաջին ան•ամ երբ է տեսել: Հուլիսի 10-ին ընդհանրապես վեճ չի եղել որևէ հարցերի հետ կապված, իսկ կոմունալ հարցի շուրջ վեճ լինում է 20-ից հետո, երբ որ վճարումները մոտենում է: Կոմունալ տարածքում առհասարակ նրա հետ շատ քիչ է առնչվում: Ընդհանրապես առավոտյան նրան կոմունալ տարածքում չի հանդիպում, իսկ առավոտները նա իր սենյակում է լինում: Հուլիսի 10-ին իրենց բնակարան որևէ մեկը չի այցելել և իրենք եղել են երեքով, իսկ տղան եղել է քնած: Այդ օրն ամբողջ ժամանակը եղել է իր բնակարանում, որևէ մեկին չի հանդիպել, բնակարան որևէ մեկը չի եկել, կիրակի օր է եղել և ցանկացել է հան•ստանալ: Հնարավոր է տղայի հետ հացի •նացած լինի, սակայն կոնկրետ չի հիշում, երկար ժամանակ է անցել: Հուլիսի 15-ին իրենց թաղային Գուր•են Թամամյանը եղել է իրենց բնակարանում և առանձին և իր հետ, և նրա հետ պրոֆիլակտիկ զրույց է անց կացրել և եթե 10-ին, 12-ին նման դեպքեր տեղի ունեցած լիներ, ապա տիկին Դեյան անպայման կհայտներ այդ մասին: Տուժողն իրեն այսպիսի արարքի մեջ մեղադրելով մի նպատակ ունի, աչքածակությամբ և ա•ահությամբ տիրանալու իր սեփական բնակարանին, դիմում է ամեն շանտաժի, խաբեության, զրպարտության, սակայն ինքն անմեղ անձ է: Որևէ միջադեպ չի նկատել, որի ժամանակ այլ անձիք տուժողին ծեծի ենթարկեն: Մինչև քրեական •ործ ստեղծելը չի նկատել, որ նրա վրա կապտուկներ կան, մի ան•ամ նա չի ասել, թե ՚էս ինչ օրն ես ինձ •ցելՙ, եթե իրականում •ցել է: Որևէ մեկն իրենց վեճերին ընդհանրապես ականատես չի եղել: Իր աչքով չի տեսել, որ դեպքի օրը կամ այդ ժամանակաընթացքում Դ.Գիզիկովային որևէ մեկը հարվածի կամ հրի /•.թ. 109, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանի պատճառաբանությունները մտացածին են և անհիմն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատվելու նպատակ են հետապնդում, նրա կատարած արարքը հիմնավորվել է քրեական •ործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով:
Գործով տուժող Դեյա Գիզիկովան դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ընդհանուր առմամբ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանն ընդհանրապես այդ բնակարանում չի բնակվել և եկել է դեկտեմբերի 1-ին: Նա ոստիկանությունով է մտել, որովհետև ինքը թույլ չի տվել հենց այնպես մտնել և նա հենց ոստիկանության մոտ իրեն ասում էր ինչու է մինչև հիմա այնտեղ, ինչու մինչև հիմա ինքնասպան չի եղել և իր կյանքն ում է պետք, ՚հեսա մազերիցդ բռնելու եմ տամ •ետնով սատկացնեմՙ: Սա ամենօրյա իր կյանքի բնույթն է, դռները կոտրատել է, իրեն սպառնացել և սա արդեն հիմնական երևույթն է այս տան: Ծեծը միայն այս դրվա•ը չի, դրանք մի շարան են, ուղղակի 17-ին է, որ •նացել է ոստիկանություն, որովհետև ոտքը շատ վատ վիճակում է եղել, իրեն թվացել է, թե այն ջարդվել է, քանի որ ամբողջությամբ սև է եղել և դրա համար է •նացել ոստիկանություն, 10-ին և 12-ին չի •նացել ոստիկանություն, քանի որ դա ամենօրյա վիճակն է այդպիսին: Լիլյանա Ներսիսյանը վիրավորական խոսքեր է ասում, պատուհաններից •ոռում է, որ անբարոյականը եկել է և իր տունը զավթել է: 4 ամիս այս ձմեռվա ցրտին ինքն ապրում է առանց լույս, նա իր լույսը կտրել էª շքամուտքի ավտոմատից անջատել է: Առավոտյան շատ շուտ է արթնանում և հուլիսի 10-ին մոտավոր ժամը 7-ին •նացել է խոհանոց, Լիլյանան լսել է, որ ինքը •նացել է խոհանոց և անմիջապես •ալիս է այնտեղ, իր ձեռքերից բռնել և սեխմելով ասել է, թե ինչ է անում իր խոհանոցում և ասել է, որ աչքի տակ չընկնի, ապա ասել է, որ ՚քացիս տակ եմ •ցելու քեզ սատկացնեմՙ: Երբ ինքը փորձել է ձեռքերն ազատել նրանից, նա սկսել է ոտքերով հարվածել իր ոտքերին, ինքը շուտ հեռացել է, սակայն նրա •ոռոցները, դռներին խփելը շարունակվել է, որը շարունակվում է ամբողջ օրը: Հետո հուլիսի 12-ին, կրկին •նացել է խոհանոց և Լիլյանան անմիջապես վազելով եկել է և իրեն անբարոյական անվանելով ասել է. ՚էլի դու իմ աչքի տակ էս ընկելՙ, ապա ձեռքին ինչ-որ բան կար և դրանով խփել է իր ձեռքին, ինքն ասել է, որ իրեն հան•իստ թողնի, իսկ նա ասել է, որ պետք է այստեղից դուրս •ա, քանի դեռ նրան բալկոնից դուրս չեն շպրտել, իսկ ինքն էլ ասել է, որ ուշադիր լինի ինքն այնտեղ չհայտնվի: Ամեն օր, օրը 24ժամ շարունակվում է այս վիճակները: Հուլիսի 17-ին է եղել, որ ինքը ներկայացել է ոստիկանություն և այնտեղից են իրեն ուղարկել փորձաքննության, սակայն 10-ի և 12-ի համար չի դիմել, իսկ ամենա•լխավոր հարցը եղել է 17-ին: 17-ին դուրս է եկել, որ •նա իր համար սուրճ պատրաստի, նա ասել է, թե ինչի է օ•տա•ործում է իր էլեկտրականությունը, իսկ ինքն ասել է, որ վճարում է և ջրի, և լույսի համար, իրավունք ունի այն օ•տա•ործելու, ապա նա իրեն ասել է, որ պլիտաները դուրս կշպրտի, ապա նա մոտեցել է իրեն, ոտքով հարվածել է իր փորին, ինքն ասել է, որ իրենից հեռու •նա, իսկ երբ իր փորին հարվածել է, ինքը ցանկացել է նրան հրել, սակայն նա ձախ կողմ է քաշվել և այնտեղից իրեն ուժեղ հրել է, որի պատճառով էլ ինքն ընկել է և ձախ ոտքը միան•ամից վնասվել է: Երբ ինքը ընկած է եղել •ետնին, նա իրեն նայելով ասել է ՚դե լավ ա սատկիՙ, ապա ինքը վեր է կացել, •նացել ոստիկանություն, որտեղից իրեն ուղարկել են փորձաքննության: Ամբողջ օրը այսպիսի վիճակ է, սրանք ուղղակի դրվա•ներ են: 2016թվականի հուլիսի 10-ի առավոտյան, երբ ամբաստանյալն իրեն ծեծի է ենթարկել, ականատես մարդ չի եղել: 17-ին է եղել դեպքը, որ ինքը •նացել է ոստիկանություն և իր ոտքը 17-ին է վնասվել: Վնասվածք ստացել է ոտքի վերին և ներքևի հատվածներում: Սրա մասին որևէ մեկին չի պատմել, սա ուղղակի դրվա• է, նա անընդհատ իրեն բրդում է: Պաշտպանվելու ժամանակ, կոնկրետ դեպքի օրը և ընդհանրապես, ինքը երբեք նրան չի հարվածել: Հարվածից առաջինը հո•եկան ցավ է զ•ացել, որ իրեն նվաստացած է զ•ացել, հարվածելու պահին նա ասել է. ՚չեմ ասել, որ քացիների տակ սատկացնելու եմ քեզ, •ցելու եմ •ետնին մազերից բռնեմ •ցեմ •ետնին սատկես, տնիցս դուրս արի, բռնելու ենք •ցենք ներքև, չես հասկանում, էս ինչ աներես շուն ա, ուզում ես •լխին տուր սատկացրա, էլի տանս նստած էՙ և սրանք ամենօրյա նրա ելույթներն են: Նա իրեն չի հրել, ինքն է նրան հրել, իսկ նա ոտքերով իրեն հարվածել է: Տուժողի նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո վերջինս հայտնեց, որ ամբաստանյալն իր երկու ձեռքից է բռնել, ուղղակի մեկ ձեռքն է ուժեղ սեղմել: Միայն 17-ին է •նացել ոստիկանություն, դեպքերի մասին որևէ մեկին չի պատմել սկզբում, հետո է զարմուհուն պատմել, էլեկտրոնային նամակով է պատմել նրան: Նախաքննությամբ ծանոթացել է դատաբժշկի փորձաքննությանը, որի վերաբերյալ ինքը քննիչին ցուցմունք է տվել /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Տուժող Դեյա Գիզիկովան նախաքննության ընթացքում նույնաբովանդակ ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2004թվականին ԴԱՀԿ ծառայության միջոցովª աճուրդի կար•ով •նել է Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցու 74շենքի 6բնակարանի մեկ սենյակըª 20.4քմ տարածքով հյուրասենյակը, իսկ խոհանոցը և սանհան•ույցը եղել են ընդհանուր սեփականություն: Նշված բնակարանի սեփականատերն է եղել Վլադիմիր Խոնդկարյանը, ով այդ ժամանակ խարդախության համար •տնվել է հետախուզման և փախուստի մեջ: Երբ ինքը •նել է նշված բնակարանի մեկ սենյակը, այնտեղ այդ ժամանակ ոչ մեկ բնակվելիս չի եղել: Լիլյանա Ներսիսյանին ինքն առաջին ան•ամ տեսել է 2010թվականի հուլիս ամսին, երբ իրեն քաղաքացիական •ործով կանչել են դատարան: 3տարի տևել է դատաքննությունը, սակայն այդ ընթացքում Լիլյանա Ներսիսյանը չի բնակվել վերը նշված բնակարանում: 2011թվականի փետրվար ամսին կայացվել է վճիռ, որով Լիլյանա Ներսիսյանը Վլադիմիր Խոնդկարյանի հետ միասին ճանաչվել է նշված բնակարանի համասեփականատեր: 2011թվականի սեպտեմբեր ամսին Լիլյանա Ներսիսյանը ԴԱՀԿ ծառայության աշխատակիցների միջոցով տեղափոխվել է իրենց բնակարան բնակության: 2012թվականի հոկտեմբեր ամսին Լիլյանա Ներսիսյանը •նացել է ՌԴ, հետո վերադարձել է 2015թվականի դեկտեմբերի մեկին և մինչև հիմա նա բնակվում է այդ բնակարանումª իր տղայի հետ միասին: Լիլյանա Ներսիսյանի հետ նրանք ունեն թշնամական հարաբերություններ, քանի որ նա չէր հանդուրժել այն հան•ամանքը, որ ինքն օրենքի սահմանված կար•ով •նել է նրանց բնակարանի մի մասըª հյուրասենյակը և բնակվում է այնտեղ: Նա բացարձակապես թույլ չի տվել իրեն օ•տվել բնակարանի ընդհանուր օ•տա•ործման տարածքից և այդ պատճառով վերջին ժամանակահատվածում այդ առիթով սկսել է անհիմն վիճաբանությունների մեջ մտնել իր հետ: 2016թվականի հուլիսի 10-ին առավոտյան վաղ ժամին, երբ ինքը ցանկացել է օ•տվել կոմունալ տարածքից, Լիլյանա Ներսիսյանը վիճաբանել է իր հետ, որի ընթացքում նա երկու ձեռքով ճզմել-սեղմելու ձևով շատ ուժեղ բռնել է իր նախաբազուկներից և հրել է մի կողմ, հետո երբ ձեռքերն ազատել է, նա սկսել է ոտքերով հարվածել, ոտքերով մոտ 3 և ավել ան•ամ հարվածել է իր ոտքերի տարբեր հատվածներինª վերևից ներքև, այդ իսկ պատճառով ոտքերի և դաստակների վրա առաջացրել են մարմնական վնասվածքներª կապտուկների ձևով: Այդ ամեն ինչին իրենցից բացի ոչ ոք ներկա չի եղել, վիճաբանությունը տևել է մոտ 30րոպե, որքանով հիշում է, սակայն ոչ մեկ հարևաններից չի միջամտել: Դրանցի հետո 2016թվականի հուլիսի 12-ին կրկին վաղ առավոտյան Լիլյանա Ներսիսյանը ձեռքին •տնվող •դալով, դուրս •ալով իր ննջասենյակից վիճաբանել է իր հետ, ասելովª ՚մի կողմ անցիՙ, ինքն ասել է մի քիչ սպասի, իսկ նա ասել է, որ ՚չեմ ասել, որ դու քթիս տակ չմտնես, աչքիս չերևաս ճանապարհիս չհայտնվեսՙ, վիճաբանել է իր հետ, և •դալով հարվածել իր ձախ ձեռքի բազուկի հատվածին, որի հետևանքով զ•ացել է ուժեղ ֆիզիկական ցավ և ստացել կապտուկ, որից հետո ինքը հեռացել է այնտեղից, քանի դեռ իրեն ավելի ծանր բան չէր արել: Այդ վիճաբանությունը տևել է մոտ 30րոպե կամ ավելի քիչ, հստակ չի հիշում: Բացի դրանից, 2016թվականի հուլիսի 17-ին առավոտյան ժամը 06:30-ի սահմաններում, հերթական ան•ամ, երբ փորձել է օ•տվել էլեկտրական սալիկից, որը դրված է եղել իրեն պատկանող տարածք հանդիսացող բնակարանի պատշ•ամբում, Լիլյանա Ներսիսյանը թույլ չի տվել իրեն օ•տվել դրանիցª ասելով, որ իրավունք չունի օ•տվել տան էլեկտրականությունից, այն պատճառով, որ ինքը իբր չի վճարում դրա համար: Նշում է, որ պարզվել է, որ նա ընդհանրապես մարտ ամսից չի վճարել լույսի համար և կուտակվել է պարտք, իսկ դրա համար Լ.Ներսիսյանն իրեն է մեղադրել, այն դեպքում, երբ նա ոչ մի բանի համար չի վճարում: Ի պատասխան դրան, ինքը Լիլյանային ասել է, որ նրանք էլ չեն վճարում ջրի համար, ուստի չի կարող օ•տվել ջրից, որի ընթացքում Լիլյանան սկսել է վիճել և մոտենալով սալիկը անջատել է, ասելով, որ ամբողջը կշպրտի ներքև: Նա ցանկացել է անջատել սալիկը, ինքն ասել է, որ հեռու •նա, ձեռք չտա և չվերցնի սալիկները ու չջարդի, մեկ ան•ամ ոտքով հարվածել է իր որովայնի հատվածին, ինքը փորձել է նրան իրենից հրի, հեռացնի, որ նա իր մազերից չբռնի, սակայն նա իր ձախ կողմն է քաշվել, այսինքն ինքը նրան չի կարողացել դիպչել, և կողքից անակնկալ ձևով ուժեղ իրեն հրել է, որի հետևանքով ինքը բերանքսիվայր ընկել է •ետնինª ծնկները •ետնին հարվածելով, որից ուժեղ ֆիզիկական ցավ է զ•ացել, կարծել է, թե ոտքը ջարդվել է: Այդ վայր ընկնելուց ձախ ծունկը վնասվել է, իսկ աջ ծնկի վրա եղել է քերծվածքներ: Լիլյանան ասել է ՚դե սատկիՙ ու հեռացել է: Ինքը որոշել է դիմել ոստիկանություն և տալ հաղորդում: Քանի որ կռիվները մշտապես են եղել, դրա համար չի դիմել ոստիկանություն, իսկ որ արդեն նա իրեն հրել է, որից ոտքը ցավել է, դրա համար որոշել է դիմել ոստիկանությունª վախենալով, որ ոտքի հետ կարող է շատ լուրջ բան լինել: Ինքը երբեք Լ.Ներսիսյանին չի հարվածել, նրա հետ ընդհանրապես վիճաբանության մեջ չի մտնում: Առաջին ան•ամ սեղմել է ձեռքը և հրել, ապա մոտ երեք ան•ամ ոտքերով հարվածել իրեն, երկրորդ ան•ամ •դալով հարվածել է ձախ ձեռքին, իսկ երրորդ ան•ամ ոտքով մեկ ան•ամ հարվածել է որովայնին և հրել իրեն, որի հետևանքով ինքը ընկել է •ետնին և ստացել մարմնական վնասվածք: Իրենց վիճաբանություններին որևէ մեկը ներկա չի •տնվել, ոչ մեկ չի խառնվել, նույնիսկ նրա տղան: Բողոքում է և ցանկանում, որ Լիլյանան ենթարկվի քրեական պատասխանատվությանª իրեն ծեծի ենթարկելու համար: 2016թվականի հուլիսի 10-ի, հուլիսի 12-ի և հուլիսի 17-ին կատարված դեպքերի մասին հեռախոսազրույցի միջոցով հայտնել է իր քրոջ աղջկանª Սյուզաննա Խալաթյանին: Նա 2-3ան•ամ •նացել է իրենց տուն և տեղյակ է եղել իրենց տան լարված իրավիճակից, ինքն ամեն ան•ամ, երբ ինչ-որ բան էր լինում, նրան տեղյակ է պահել այդ մասին /•.թ. 55-59, 75-77, 95-100/:
Դեյա Գիզիկովան իր ցուցմունքները պնդել է նաև Լիլյանա Ներսիսյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում և կրկին հայտնել է, որ Լիլյանա Ներսիսյանը 10.07.2016թվականին սեղմել է իր ձեռքերի դաստակներից և ոտքերով 3 և ավելի ան•ամ հարվածներ է հասցրել իր ոտքերի շրջանում, որի պատճառով նա ստացել է մարմնական վնասվածքներ /•.թ. 72-74, 115-116, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Սյուզաննա Խալաթյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տուժողը մորաքույրն է, իսկ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես մի կին, ում տան մի մասը աճուրդով •նել է մորաքույրը, նրա հետ բարեկամություն կամ թշնամություն չունի: Դեպքի վերաբերյալ կարող է հայտնել, որ մորաքրոջ տուն հազվադեպ է •նում: Հունիս ամսվա մեջ մորաքույրը զան•ել է: Իրադրությունը լարված է եղել, քանի որ հոսանքը, որը մարդ բարեխիղճ 13տարի օ•տա•ործել է, այժմ ինչ-որ դիմում էր ներկայացվել, որ հաշվիչի անվանափոխում կատարվի, և առանց պայմանա•իր խզելու ապօրինի կերպով անվանափոխում է կատարվել: Մի ան•ամ հյուր է •նացել մորաքրոջը, սակայն իրեն ամբաստանյալը թույլ չի տվել, ասել է ՚ով ես դու, ինչ իրավունք ունես այստեղ •ասՙ, ստիպված է եղել ոստիկանություն կանչել: Հուլիսի 21-22-ի կողմերը տեսել է, որ բաց թողնված զան• ունի մորաքրոջից, հետ է զան•ահարել, իսկ նա իրեն ասել է, որ իրեն ծեծել են, ինքն ասել է, թե ինչու չի այդ ժամանակ իրեն զան•ահարում և ինչու է թողնում, որ հարցը թեժանա, իսկ նա ասել է, որ կարիք չկա, ճիշտ չի •տել ասել այդ մասին: Պարզվել է, որ կապտուկներ ունի, •դալով է խփել, դուռը կրկին հրմշտել է, լույսից, ջրից չի թողնում օ•տվել, ամեն ան•ամ օ•տվելուց մեծ խոսակցություն է տեղի ունենում և ընդհանրապես չի հասկանում ինչպես կարելի է մարդիկ ընդհանուր կացության մեջ այսպիսի սանձարձակ վերաբերմունք ցուցաբերեն, մարդը բարեխիղճ տունը •նել է և նա ինչ իրավունք ունի ընդհանուր սեփականություն հանդիսացող կոմունալ տարածքը չթույլատրել օ•տա•ործել և մի հատ էլ ծեծի տան տիրոջը: Ինքը, երբ խոսում է մորաքրոջ հետ, այնտեղից •ոռոցներ են •ալիս, խուլի•ան բառեր: Ինքը իմացել է, որ ծեծել են, իսկ մորաքույրը զան•ել է ոստիկանություն, իրեն զան•ահարել է քննիչը, հարցրել է արդյոք տեղյակ է այդ մասին, իսկ ինքն էլ ասել է, որ տեղյակ է, •նացել է քննչական բաժին, •րել է այն ինչ իրեն հայտնի էր դեպքի մասին, այլ մանրամասների մասին տեղյակ չէ, սակայն հստակ կարող է ասել, որ մարդուն ծեծի են ենթարկել: Ինքը մորաքրոջը տեսել է դեպքից հետո, տեսել է նրա ոտքը սևացած և փորը կապտած, ճնշումը բարձրացած է եղել: Հուլիսի 19-ից հետո խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է այն մասին, որ մորաքրոջ նկատմամբ փորձաքննություն է կատարվել, որովհետև ծեծել են, հետո մորաքույրը պատմել է, որ հուլիսի 10-ին էլ է վեճ եղել, դիմում է •րել, եկել են արձանա•րել են, փորձաքննություն են արել, նկարել: Ինքը տեսել է միայն ոտքն ամբողջությամբ սևացած, փորը, նախաբազուկը կարմրած, երկու ոտքերն էլ և երկու ձեռքերն էլ բնականից ինչ-որ չափով տարբեր են եղել: Նշված վնասվածքները տեսել է հուլիսի վերջին կամ օ•ոստոսի սկզբին, հստակ չի հիշում: Ինքը 4-5ան•ամ է եղել այդ տանը և ամեն ան•ամ պայթունավտան• իրավիճակ է այնտեղ: Մորաքույրն իրեն առաջին ան•ամ ինտերնետի միջոցով է •րել հաղորդա•րությունª ֆեյսբուքյան էջին: Հաղորդա•րությունները մորաքրոջ հետ տեղի ունեցած կարող է ներկայացնել դատարանին և հրապարակել դրանք: Մասնավորապես, 2016թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը 18.30-ին մորաքույրն իրեն •րել է. ՚արդեն հարուցված է քրեական •ործ, ես այսօր եղել եմ դատաբժշկական փորձաքննության, եթե մինչև իր ձերբակալումը կամ նման մի բան կամ դատական լսումը նա այդ մասին իմանա կարող է նաև ինձ սպանել, դա հասկանում են նաև ոստիկանությունում, տեսնենք, թե ինչպիսի շրջադարձ կստանա •ործըՙ, ինքը նրան պատասխանել է. ՚հասկանում ես ինչով է դա վտան•ավոր, •ուցե ես որոշ ժամանակով հավաքվեմ և •ամ քեզ մոտ, մինչև այդ ամենը չհարթվիՙ, հետո մորաքույը •րել է. ՚ինքը հարձակվել է առավոտյան, երբ նա ուզեցել է էլեկտրական սալիկի վրա որոշ բան պատրաստել, սկսել է •ոռալ, որ ես իրավունք չունեմ օ•տա•ործել էլեկտրականությունը, իրերս խառնել է իրար և ուժեղ իրեն հրել •ցել է •ետնին, ոտքը կապույտ էՙ, դրանից հետո արդեն սովորական կենցաղային խոսակցություն է •նում: Ինքը •իտի, որ տեղի է ունեցել դեպք երկու ան•ամ, առաջին ան•ամվա մասին ինքը տեղեկացել է ամսի 18-ին, այսինքն, երբ հուլիսի 10-ին թե 9-ին տեղի է ունեցել այդ ծեծկռտուքը, ինքն այդ ամեն ինչի մասին տեղեկացել է, երբ հուլիսի 18-ին մորաքույրն իրեն •րել է: Հուլիսի 9-ին, թե 10-ին ծեծկռտուք է տեղի ունեցել, ինչի պատճառով ոտքը սևացել է և այդ նույնը կրկնվել է հուլիսի 17-ին, որի մասին իրեն •րել էր, իսկ հեռախոսով արդեն ասել է, որ սա առաջին դեպքը չի, այլ 2-րդն է: Վկայի նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո վերջինս հայտնեց, որ հուլիսի 10, 12, 17-ի դեպքերն իրենք քննարկել են, որ նոր տեսակի հանցավորություն է, քանի որ մինչև այդ միայն ձեռքերով է հարվածել /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Վկա Սյուզաննա Խալաթյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է Դեյա Գիզիկովայի հարազատ քրոջ դուստրը: 2004թվականին մորաքույրը ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ծառայության միջոցովª աճուրդի կար•ով •նել է Երևան քաղաքի Կ.ՌՒլնեցի 76շենքի 6բնակարանի 1սենյակըª 20.4քմ ընդանուր կոմունալ հարմարություններով: Գնումից մինչև 2012թվականը իր իմանալով տանը բացի մորաքրոջից ոչ ոք չի բնակվել: Հետա•այում մեկ ան•ամ տեսել է Լիլյանային, երբ •նացել է մորաքրոջը հյուր, որը հաճախ տեղի չի ունենում ծանրաբեռնվածության պատճառով, սակայն մշտապես, թե հեռախոսակապով, թե համացանցի միջոցով տեղյակ է նրա հետ կատարվող բոլոր իրադարձություններից: Լիլյանան մշտապես վիճաբանություններ է ստեղծում կոմունալ հարմարություններից օ•տվելու, հոսանքը միացնելու, ուտելիք պատրաստելու հարցում և ելնելով դրանից մորաքույրն ստիված է ամեն ան•ամ սենյակից դուրս •ալուց կողպել իր դուռը: Երբ այդ մեկ ան•ամը •նացել է մորաքրոջ տուն, Լիլյանան միջանցքում մոտեցել է իրեն և ասել, թեª ՚դու ով ես, որ եկել ես իմ տուն առանց թույլտվությանՙ և շատ ա•րեսիվ է իրեն պահել: Այդ ժամանակ հասկացել է, որ այնտեղ իրավիճակը շատ լուրջ և լարված է, քան իրեն ներկայացրել է մորաքույրը: 2016թվականի հուլիսի 2-ին վերջին ան•ամ •նացել է մորաքրոջ տուն, նույն լարված վիճակն է եղելª ինչ-որ նախորդ ան•ամ: Կինը մշտապես պնդում էր, որ Դեյան պետք է հեռանա այնտեղից: Նա ամեն ան•ամ •ոռ•ռում էր, վատ բառեր էր ասում, փորձում էր լարված վիճակ ստեղծել, սակայն մորաքույրն ամեն ան•ամ այդ վիճակը հարթելու փորձեր էր անում: 2016թվականի հուլիսի 17-ին մորաքույրն իրեն զան•ել է, սակայն ինքը չի պատասխանել հեռախոսազան•ինª աշխատանքի լինելու պատճառով: Հետո հուլիսի 18-ին իր աշխատանքի եղած ժամանակ նա իրեն •րել է, որ տանը լուրջ իրավիճակներ են զար•անում, որ Լիլյանան իրեն հրել և •ցել է •ետնին, որի պատճառով ինքը վնասել է 2ոտքի ծնկները, իր պատմելով ամբողջովին այդ հատվածում կապտուկներ է եղել: Նա շատ վախեցել էր, քանի որ մինչ այդ Լիլյանան միայն ձեռքերով է հարվածել Դեյային, կամ ճանկռել է, իսկ հիմա հրելը իր և Դեյայի համար նորություն է եղել: Դեյան •րել է, որ ինքը դիմել է ոստիկանություն: Հետո նա տանը մշակել է վերքերը: Հետո նրա հետ հեռախոսով խոսելուց Դեյան ասել է, որ Լիլյանան 10.07.2016թվականին ևս տան միջանցքում կռիվ է սարքել, նույն սցենարով, ինչպես միշտ և ձեռքերով բռնելով նրա դաստակներիցª ոտքերով մի քանի ան•ամ հարվածներ է հասցրել Դեյայի ոտքերի վերին հատվածներին, որիցª ըստ Դեյայի, ստացել է կապտուկներ: Բացի դրանից նաև 12.07.2016թվականին, առավոտյան Լիլյանան կրկին վիճաբանություն է սարքել սովորության համաձայն և •դալով հարվածել է նրա ձեռքին և կրկին առաջացրել կապտուկ: Դրանից հետո աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով մորաքրոջը չի հանդիպել, նրա հետ խոսել է մեկ երկու ան•ամª հեռախոսով: Դեյան միայն իր հետ է շփվում, նրա տղան •տնվում է ՀՀ-ից դուրս /•.թ. 126-128/:
Գուր•են Թամամյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատել է ՀՀ Ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում, որպես ՀՈԲ-ի տեսուչ: Ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է •ործի բերումով: 2016թվականի հուլիսի 15-ին որպես անհաշտ հարևաններ պրոֆելակտիկ ստու•ում է եղել իր մոտ և •նացել է Լ.Ներսիսյանի և Դ.Գիզիկովայի համատեղ բնակարան, անց է կացրել պրոֆելակտիկ զրույց, իսկ այդ ժամանակ իրեն որևէ այլ միջադեպի մասին, որը տեղի է ունեցել մինչ իր այցելությունը չի հայտնվել: Մշտապես այցելել են այդ հասցե, զրույցներ է տեղի ունեցել, դիմումներ են եղել, թե Դ.Գիզիկովայի և, թե Լ.Ներսիսյանի կողմից, ջրի և էլեկտրականության հետ կապված խնդիրներ են եղել, որը ինքը հետա•այում քննչական է ուղարկել: Կոնկրետ ծեծի վերաբերյալ զրույցներ չի եղել, ուղղակի մշտապես ասել են, որ հնարավոր չէ մեկ հարկի տակ ապրելը, ինքն էլ որպես համայնքային ոստիկանության տեսուչ, նույնիսկ մեկ ան•ամ Դ.Գիզիկովայի բարեկամն է եկել, որն աշխատում էր ԴԱՀԿ-ում: Միայն այդ օրը չի եղել նրանց հետ զրույցը, մշտապես է եղել, նույնիսկ ճանապարհին տեսնելուց է կան•նել և նրանց հետ խոսել, չնայած իրենց •ործունեության մեջ չի մտնում, նրան առաջարկել են համաձայնության •ալ և տունը վաճառելª խնդիրներից խուսափելու համար, որովհետև մշտապես զան•ել են և ասել, որ խնդիրներ կա, բայց ծեծի վերաբերյալ որևէ բան չի եղել: Դ.Գիզիկովան էլ դիմումներ է ունեցել և մշտապես հայտնել է, որ այս հարցով չի ցանկանում, որ ոստիկանության համայնքային տեսուչը զբաղվի, այլ ցանկանում է, որ վերին ատյանները զբաղվեն դիմում է •րել իր ներկայացված դիմումները անհետևանք թողնելու վերաբերյալ: Ծեծի դեպքում Գիզիկովան դիմում կարող էր •րել, թե ոչ, հստակ չի կարող ասել: 2016թվականի հուլիսի 15-ին անհաշտ հարևանի պրոֆիլակտիկ •ործի հիման վրա են այցելել, որի շրջանակներում պրոֆելակտիկ բնույթի զրույցներ են իրականացնում, ստու•ելու իրավիճակը: Այցելությունների ժամանակ Դ.Գիզիկովայի վրա մարմնական վնասվածքներ չի նկատել /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատաբժշկական փորձա•ետ Արտակ Դարբինյանն իր կողմից տրված դատաբժշկական փորձա•իտական եզրակացության շուրջ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է դատաբժշկական •իտա•ործնական կենտրոնում, ունի 20տարվա աշխատանքային ստաժ: Փորձա•ետը տուժողի մարմնի վրա ցույց տվեց, թե մարմնի կոնկրետ որ հատվածում են •տնվել իր կողմից նշված վնասվածքները: Աջ նախաբազկի ստորին երրորդի առաջային մակերեսին ունենք արյունազեղում, ունենք նաև ձախ նախաբազկի ստորին երրորդի առաջային մակերեսին, աջ ազդրի վերին երրորդի առաջային մակերեսին և ձախ ազդրի վերին երրորդի առաջային մակերեսին, սրանք իրենց վաղեմությամբª •ունային ֆոնից ելնելովª կանաչադեղնավուն •ույնի արյունազեղում, կարող ենք ասել, որ կարող էր առաջանալ հուլիսի 10-ին: Եթե արյունազեղումները ավելի դեղնավուն են լինում, դա խոսում է այն մասին, որ այն ավելի հին է: Ունենք նաև ձախ բազկի վերին երրորդի առաջային մակերեսի արյունազեղում, արդեն կապտականաչավուն •ույնի, որից ելնելով կարող ենք ասել, որ կարող էր առաջանար 2016թվականի հուլիս 12-ին, որի մասին ասել է հենց ինքըª տուժողը, որ այդ շրջաններում կան վնասվածքներ: Ձախ սրունքի վերին երեքի և ձախ ծնկահոդի առաջային մակերեսի վնասվածքները կարող էին առաջանալ վայր ընկնելուց, հարվածելուց, այսինքն վնասվածքը կարող էր առաջանալ յուրաքանչյուր բութ առարկայով, այդ թվում նաև •դալով: Ձախ սրունքի վնասվածքը կարող էր առաջանալ վայր ընկնելու հետևանքով: Որովայնի շրջանում փորձաքննության պահին վնասվածք չի հայտնաբերվել, այստեղ պետք է հաշվի առնել նաև, թե ինչ ուժ•նությամբ է հարվածել: Մարդը սովորաբար ընկնելուց ռեֆլեկտոր կար•ով ձեռքերը հենում է •ետնին, որպեսզի դեմքի և մարմնի մյուս հատվածները չդիպչեն •ետնին և հնարավոր է մարդը բերանքսիվայր ընկնի և դեմքին վնասվածք չառաջանա: Հարվածելու ընթացքում տարբեր փուլեր են լինում և ընկնելու ընթացքում որևէ մեկը չի կարող ասել, թե ընկնողն ինչ դիրքով կարող է ընկնել, եթե վերցնենք, որ կողքից է հրել, կողքի կընկներ, բայց այդ ընթացքում չենք կարող ասել, հնարավոր է այդ մարդը շրջվել է կամ այլ բան է եղել և կողքի չի ընկել: Արյունազեղումների •ույներից ելնելով ասում են ժամկետները, հնարավոր է ժամերի տարբերությամբ չասեն, սակայն օրերի տարբերությունը հստակ երևում է, իսկ այս դեպքում վնասվածքներն այնպիսի տեղեր են եղել, որ արա• ապաքինվող վնասվածքներ են եղել: Վնասվածքները հնարավոր է առաջանային նաև որևէ այլ բութ առարկայի դիպչելով, ընդհուպ մինչև այս պայմաններում, սակայն հնարավոր չէ երկու ազդրերի վնասվածքները և մյուս վնասվածքների միաժամանակյա առաջացումը ինչ-որ բութ առարկայի դիպչելով: Եթե կան զույ• ազդրերի արյունազեղումներ, իրենք սովորաբար ասում են երկու և ավելի հարված, հնարավոր է մի քանի հարվածից միայն մեկը ուժ•ին լինի և միայն այդ մեկ հարվածից արյունազեղում առաջանա, քան թե 4-5հարվածները: Ինքը հետևություններում չի նշել, որ Լիլյանան հարվածել է, ուղղակի նշվել է բութ առարկայի ներ•ործությամբ, հնարավոր է նշված ժամկետում և հան•ամանքներում, քանի որ տուժողը նշում է որոշակի հան•ամանքներ, որ ինքն այդ պայմաններում ստացել է վնասվածքները: Սույն •ործով տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքներն առաջանում են բութ առարկայի ներ•ործությամբ և այս դեպքում ունեն տվյալներ և հան•ամանքներ, ինչի հիման վրա էլ նշվել է, որ համապատասխան են այդ օրվան և այդ պայմաններին: Տուժողի մոտ առկա է եղել ազդրերի երկու արյունազեղում, այսինքն ունեն երկու հարված, իսկ թե նրան քանի ան•ամ են հարվածել, դա արդեն ինքը չ•իտի, հնարավոր է հարվածել են չի դիպել, իսկ արյունազեղումների չափսերը հնարավոր է փոքրացել է, քանի որ անցել է որոշակի ժամանակ, հնարավոր է նաև, որ սկզբնականում էլ հենց այդ չափսերի է եղել: Դեպքը եղել է 17.07.2016թվականին, փորձաքննությունն իրականացվել է 18.07.2016թվականին, այդ ժամանակ թարմ վնասվածքներ հայտնաբերել է ձախ սրունքի վերին երրորդի արյունազեղում և ձախ ծնկահոդի սալջարդեր, այսինքն սրանք իրենց •ունային տեսքով համապատասխանում են 17.07.2016թվականի օրվան: Աջ նախաբազկի ստորին երրորդի արյունազեղումը, ձախ նախաբազկի ստորին երրորդի արյունազեղումը, աջ և ձախ ազդրերի արյունազեղումները, դրանք իրենց վաղեմությամբ համապատասխանում են 10.07.2016թվականին ստացված մարմնական վնասվածքների օրվան, իսկ ձախ բազկի վերին երրորդի շրջանի արյունազեղումը համապատասխանում է 12.07.2016թվականի օրվան: Ըստ արյունազեղումների •ույների տալիս են վաղեմությունը, ժամերի տարբերություն հնարավոր է լինել, սակայն օրվա տարբերություն չեն կարող տալ, քանի որ արդեն երան•ների տարբերություն է լինում /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2002եզրակացությամբ այն մասին, որ Դեյա Գիզիկովայի ստացած մարմնական վնասվածքներըª ձախ սրունքի վ/3-ի և ձախ ծնկահոդի առաջաներսային մակերեսի, աջ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, աջ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ բազկի վ/3-ի առաջային մակերեսի արյունազեղումների, ձախ ծնկան հոդի սալջարդի ձևերով պատճառվել են բութ առարկաների ներ•ործության հետևանքով, հնարավոր է տուժողի կողմից նշված ժամանակահատվածում և հան•ամանքներում, որոնք առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում /•.թ. 20-21/:
17.07.2016թվականի ՀՀ Ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում Դեյա Գիզիկովայի կողմից տված հաղորդման արձանա•րությունով այն մասին, որ 10.07.2016թվականի առավոտյան Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցի 76շենքի 6բնակարանում Լիլյանա Ներսիսյանը կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ ծեծի է ենթարկել իրեն, սեղմել ձեռքի դաստակները և ոտքերով հարվածներ է հասցրել 2ոտքերի ազդրերինª պատճառելով մարմնական վնասվածքներ /•.թ. 1/:
21.06.2017թվականին ՚ՄՏՍ Հայաստանՙ ՓԲԸ-ից, 03.10.2017թվականին ՚ԱրմենՏելՙ ՓԲԸ-ից ստացված /099/10-01-38, /077/27-04-62բջջային հեռախոսահամարների 2016թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 2016թվականի հուլիսի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազան•երի վերծանումներով:
Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածի հատկանիշներին, հետևաբար նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի:
Վերլուծելով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական •ործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, •նահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբª դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներըª տուժող Դեյա Գիզիկովային ծեծի չենթարկելու և այլնի մասին, իրականությանը չեն համապատասխանում և արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և սպասվող պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են տուժողի, վկայի ցուցմունքներով, դատաբժշկական փորձա•ետի թիվ 2002 եզրակացությամբ և դրա պարզաբանման շուրջ դատարանում հարցաքննված փորձա•ետի ցուցմունքով, նաև 21.06.2017թվականին ՚ՄՏՍ Հայաստանՙ ՓԲԸ-ից, 03.10.2017թվականին ՚ԱրմենՏելՙ ՓԲԸ-ից ստացված /099/10-01-38, /077/27-04-62բջջային հեռախոսահամարների 2016թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 2016թվականի հուլիսի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազան•երի վերծանումներով:
Դատարանի վերջին դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև նրանով, որ •ործի փաստական տվյալներով չի արձանա•րվել որևէ հան•ամանք, որը կարող էր բավարար հիմք հանդիսանալª տուժող Դեյա Գիզիկովայի ցուցմունքները անարժանահավատ համարելու համար: Ավելինª տուժող Դեյա Գիզիկովան թե նախաքննության, թե դատաքննության ժամանակ, նախազ•ուշացված լինելով ցուցմունքներ տալուց հրաժարվելու կամ խուսափելու, սուտ ցուցմունքներ տալու համար սահմանված քրեական պատասխանատվության մասին, դեպքի հան•ամանքների վերաբերյալ տվել է ցուցմունքներ, որոնցում դեպքի կապակցությամբ հայտնված տվյալներն ինչպես միմյանց, այնպես էլ •ործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով ստացված տվյալների հետ համընկնում ու փոխկապակցվում են: Ավելինª նա իր ցուցմունքներն ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանին առերես պնդել է թե նախաքննության,թե դատաքննության ժամանակ:
Այսպիսով, շարադրված փաստերը •նահատելով վերևում մեջբերված իրավական վերլուծության լույսի ներքոª դատարանն արձանա•րում է, որ սույն •ործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանը կատարել է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք, ուստի քրեական •ործով արդարացման դատավճիռ կայացնելու հիմքեր չկան, և այդ մասին պաշտպանի միջնորդությունը ենթակա է մերժման:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, որոշիչ հան•ամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի •նահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 62հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութա•րվում է դրական հարևանների կողմից, որը հաստատվել է Երևան քաղաքի ՚Սիփան-1ՙ համատիրության կառավարիչ Գ.Միքաելյանի կողմից:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածը կատարված հանցա•ործության համար պատիժ է նախատեսվում տու•անք նվազա•ույն աշխատավարձի առավելա•ույնը հարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքովª առավելա•ույնը երկու ամիս ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցա•ործության հանրային վտան•ավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` տու•անք կամ կալանք:
Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական •ործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՚(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցա•ործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձա•անքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցա•ործության և քրեաիրավական ներ•ործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցա•ործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան•եցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է նաև, որ արդարությանª որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդ•րկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հան•ամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդ•ծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կար•ի և չափանիշների հարցը: Վերո•րյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառումª հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: ՀՀ Քրեական օրենս•իրքը չի բովանդակում բոլոր այն հան•ամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցա•ործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենս•իրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, •) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինինª հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծվածª արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշիª հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտան•ավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութա•րող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ •նահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքա•իծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)ՙ (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զար•ացնելով մեջբերված դիրքորոշումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի ¥՚Պատժի նպատակներըՙ) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերական•նելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցա•ործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հան•ամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն էª 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հար•ում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զար•ացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենս•րքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավա•իտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպª ուրվա•ծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելա•ույն և նվազա•ույն սահմաններըª ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Հատուկ մասի •րեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրա•րված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերո•րյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահան•ում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդ•ծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հան•ամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային •նահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածով նախատեսվածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)ՙ:
Վերլուծելով և •նահատելով վերը նշված հան•ամանքները, հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորած վարքա•իծը` մասնավորապես այն, որ •տնվելով ազատության մեջ •իտակցել է կատարած հանցանքի վտան•ավորությունը և մինչ օրս զերծ է մնացել այլ հակաօրինական արարքներ կատարելուց, նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութա•րվում է դրական, հետևաբար Դատարանը •տնում է, որ թվարկված հան•ամանքներն էականորեն նվազեցնում են հանցա•ործության հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հան•ելու հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ տու•անքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով տվյալ •ործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը ու հանցա•ործությունների կանխմանը: Միաժամանակ դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի արարքին համապատասխան պատժելիության սահմանումը կնպաստի նաև քրեական օրենքի ընդհանուր կանխար•ելիչ ազդեցությանը, դատարանը նման հետևության է հան•ել ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, սոցիալական արդարության վերական•նման և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, հիմնվելով կատարված հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ •նահատման վրա: Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելովª Դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներ•ործության ենթարկել հասարակությունից չմեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հան•ամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հան•ելու, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տու•անք, արձանա•րելով, որ տվյալ պատիժը համաչափ է կատարած արարքին և բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար:
Ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Գործով քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
Քննության առնելով դատական ծախսերի հարցըª Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 168հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ նման դատական ծախսեր առկա չեն: Բռնա•անձման ենթակա չեն նաև վկայակոչված հոդվածի նույն մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են և նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375հոդվածներով դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով և դատապարտել տու•անքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազա•ույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50000/հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª ստացման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0183/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 06-10-2016 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 09125416 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Լիլյանա Ներսիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 10.07.2016թ. վաղ առավոտյան Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցի 74 շենքի 6 բնակարանում ծեծի է ենթարկել նույն բնակարանի բնակիչ Դեյա Գիզիկովային: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Լիլյանա |
| Ազգանուն | Ներսիսյան |
| Հայրանուն | Սերգեյ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.15 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 06-10-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 10-10-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 10-10-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 31-10-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լիլյանա |
| Ազգանուն | Ներսիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դեյա |
| Ազգանուն | Գիզիկովա |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տիրայր |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7-րդ |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7-րդ |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատարանը հեռացել է խորհրդակցական սենյակ դատական ակտ կայացնելու, որը կհրապարակվի 11.04.2018 թվականին ժամը 12:30 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 11-04-2018 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Լիլյանա |
| Ազգանուն | Ներսիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 11-04-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | N -ԵԱՔԴ/0183/01/16 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՚11ՙ ապրիլի 2018թ. ք.Երևան ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ֆ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª ՄԵՂԱԴՐՈՂ Գ.ԱՄԻՐՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Լ.ՆԵՐՍԻՍՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ Հ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ ՏՈՒԺՈՂ Դ.ԳԻԶԻԿՈՎԱՅՆԻ Դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանիª ծնված 27.04.1962թվականին,Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետու թյունում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրա•ույն կրթությամբ, չի աշխա- տում, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է քաղաք Երևան, Կ.Ուլնեցի 74շենք 6բնակարան հասցեում,20.09.2016թվականին որպես խա- փանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին: Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով: Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործով ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա 2016թվականի հուլիսի 10-ի վաղ առավոտյան Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցի 74շենքի 6բնակարանում ծեծի է ենթարկելª ձեռքերով բռնել և սեղմել է նույն բնակարանի բնակիչ Դեյա Գիզիկովայի ձեռքերի դաստակները և դիտավորությամբ 3 և ավել ան•ամ ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինիս ազդրերինª պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներª աջ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, աջ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի արյունազեղումների ձևով: Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով: Քրեական •ործը 06.10.2016թվականին մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Նախաքննության ընթացքում Լիլյանա Ներսիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց, իսկ դատաքննությամբ հայտնեց, որ իրականում տուժող կողմն ինքն է և իրականում իրեն ընդհանրապես մեղավոր չի համարում: Համառոտ կարտահայտվի հետևյալի մասին, որ ամուսնու պարտքի դիմաց, առանց իրենց իմացության և մասնակցության, կատարվել է դատ, դատական ակտ և իրենց սեփական երեք սենյականոց բնակարանից մեկ սենյակըª հյուրասենյակը, վաճառվել էª առանց մտածելու, թե երկու տարբեր ընտանիքներ ինչպես պետք է ապրեն մեկ հարկի տակ և ինչպես պետք է օ•տվեն նույն կոմունալ հարմարություններից: Ստիպված 2010թվականին դիմել է վերադաս դատարաններին ոչ թե իր բաժնեմասի համար. այլ վաճառված բաժնեմասիª հյուրասենյակի համար և հույս է ունեցել, որ վերադաս դատարանները այս հարցը ինչ-որ ձևով լուծում կտան, սակայն դա իր ուժերից վեր է եղել և ոչ մի արդյունքի չի հասել: Կոնկրետ դեպքի վերաբերյալ կարող է հայտնել, որ հուլիսի 10-ին և հուլիսի 12-ին, ընդհանրապես ոչ մի միջադեպ իր բնակարանում չի եղել, սրանք բոլորը տիկին Դեյայի հերթական խաբեբայություններն են և վկայի կողմից նրանց զրպարտություններն են իր հասցեինª իր անունի և պատվի հետ խաղալու համար: Հուլիսի 10-ին իրենց բնակարանում հան•իստ է եղել և ամբողջ օրը անցել է առանց միջադեպի, խոսակցության, կիրակի օր է եղել և ինքն ու որդին հան•ստացել են իրենց բնակարանում, իսկ հուլիսի 12-ին միջադեպի մասին ընդհանրապես խոսք լինել չի կարող, քանի որ հուլիսի 11-ին, վաղ առավոտյանª 9-ի սահմաններում, •նացել է Զեյթուն համայնքի ՚ՎՏԲՙ բանկ, այնտեղից •ումար է ստացել, հետ •նացել է ՚սիթիՙª հեռախոսների լիցքավորում է կատարել, մի փոքր առևտուր է կատարել և իջել է քրոջ տունª որդու հետ միասին: Գնացել է, որպեսզի որդուն խաղաղ ձևով թողնի քրոջ տանը, որովհետև իր սեփական բնակարանում ինքն ու որդին հան•իստ, խաղաղ կյանք չունեն: Իր ասածները ստու•ելու համար կարող են ստու•ումներ կատարեն, քանի որ տեխնիկան շատ զար•ացած է: Գնացել է քրոջ տուն, որպեսզի որդուն թողնի քրոջ մոտ, քանի որ մյուս օրն ինքը պետք է •նար ազ•ային անվտան•ություն ընդունելության հարցի խնդրանքով: Ուղղակի զարմանում է մի բանից, ինչպես կարող էր քննիչը օբյեկտիվորեն չբացահայտել Դեյայի հերթական խաբեությունը, եթե մի անհավասարակշիռ կին կարող է ամսի 12-ին խաբել և խաբեբայությամբ ինչ-որ հանցանքներ դնի անմեղ անձի վրա, ապա այսպիսի անհավասարակշիռ կինը ինչպես չի կարող և 10-ի, և 17-ի, և 27-ի համար զբաղվի խաբեբայությամբ և զրպարտությամբ: Ինչով է մեղավոր, որ ԴԱՀԿ ծառայությունը Դ.Գիզիկովային է տրամադրել ոչ միայն իր հյուրասենյակը, այլ ամբողջ իր տունը, կահույքը, ունեցվածքը և ինչպիսի իրավունքի հիման վրա իր հարցին պատասխանող չկա: Գիզիկովան դրանից արտոնություններ ստանալով ինչ ուզում է կատարում է: 10-ին ընդհանրապես միջադեպ չի եղել, 12-ին ընդհանրապես բնակարանում չի •տնվելª որդու հետ միասին, սակայն իր վրա հանցանք են դրել: Դրանից հետո եղել է ամսի 17-ին, միակ դեպքը այսքան ժամանակահատվածում, որ բնակվում է իր սեփական բնակարանում, եղել է հուլիսի 17-ին, իսկ այդ ժամանակ էլ ինքը պաշտպանվողի դերում է եղել: Տիկին Դեյան ինչպես միշտ հարձակվողի դերում է եղել: Առավոտյան ժամը 6-ին արթնացել է և •նացել խոհանոցª ջուր խմելու, բալկոնում անընդհատ ձայներ են լսվել և տեսել է, որ երկու պլիտաներն են միացված: Տեսել է, որ նա երկու պլիտաները միացված իր քմահաճույքով ճաշ է եփում, սակայն հրաժարվում է լույսը վճարել: Ինչպես է հնարավոր առանց երկու սեփականատերերի այս կնոջը դարձնել սեփականատեր և նա էլ հրաժարվի իր սեփականատիրոջ պարտականություններից: Վեճն առաջացել է կոմունալ վճարների հետևանքով, ինքը չի աշխատում, տղան այս պահին չի աշխատում և ինչպես կարող է ամբողջ մեկ տարուց ավել նրա վճարումները կատարել: 10-ին իրեն վերա•րել են իբր ինքը երեք ան•ամ հարվածել է, այսինքն իրեն դրել են հրեշի տեղ, տիկին Դեյան էլ իրեն դրել է սրբի տեղ, իբր ինքը երեք ան•ամ հարվածել է, իսկ նա էլ կան•նել և չի պաշտպանվելª սա լրիվ աբսուրդ է: Ինքը ընդհանրապես իր ամբողջ կյանքում իրեն թույլ չի տվել ոտքը բարձրացնել և հարվածել, սա լրիվ սարքած և ստեղծա•ործած •ործ է: Հուլիսի 10-ին ընդհանրապես միջադեպ չի եղել, ինչ ստեղծա•ործել է իր վերաբերյալ, թեկուզ մեկ մատի հարված իր կողմից այսքան ժամանակ չի եղել, որպես մանկավարժ իրեն թույլ չի տա: Հուլիսի 12-ին ընդհանրապես բնակարանում չի •տնվել, կարող են տեխնիկայի միջոցով պարզաբանեն, թե որտեղ է •տնվել: Անկեղծորեն կարող է ասել, որ 10-ին որևէ միջադեպ չի եղել: Եթե ամառ է, ապա վաղ առավոտյանը դա իր համար 6-ից 7-ն է: Հուլիսի 10-ին չի հիշում, թե Գիզիկովային առաջին ան•ամ երբ է տեսել: Հուլիսի 10-ին ընդհանրապես վեճ չի եղել որևէ հարցերի հետ կապված, իսկ կոմունալ հարցի շուրջ վեճ լինում է 20-ից հետո, երբ որ վճարումները մոտենում է: Կոմունալ տարածքում առհասարակ նրա հետ շատ քիչ է առնչվում: Ընդհանրապես առավոտյան նրան կոմունալ տարածքում չի հանդիպում, իսկ առավոտները նա իր սենյակում է լինում: Հուլիսի 10-ին իրենց բնակարան որևէ մեկը չի այցելել և իրենք եղել են երեքով, իսկ տղան եղել է քնած: Այդ օրն ամբողջ ժամանակը եղել է իր բնակարանում, որևէ մեկին չի հանդիպել, բնակարան որևէ մեկը չի եկել, կիրակի օր է եղել և ցանկացել է հան•ստանալ: Հնարավոր է տղայի հետ հացի •նացած լինի, սակայն կոնկրետ չի հիշում, երկար ժամանակ է անցել: Հուլիսի 15-ին իրենց թաղային Գուր•են Թամամյանը եղել է իրենց բնակարանում և առանձին և իր հետ, և նրա հետ պրոֆիլակտիկ զրույց է անց կացրել և եթե 10-ին, 12-ին նման դեպքեր տեղի ունեցած լիներ, ապա տիկին Դեյան անպայման կհայտներ այդ մասին: Տուժողն իրեն այսպիսի արարքի մեջ մեղադրելով մի նպատակ ունի, աչքածակությամբ և ա•ահությամբ տիրանալու իր սեփական բնակարանին, դիմում է ամեն շանտաժի, խաբեության, զրպարտության, սակայն ինքն անմեղ անձ է: Որևէ միջադեպ չի նկատել, որի ժամանակ այլ անձիք տուժողին ծեծի ենթարկեն: Մինչև քրեական •ործ ստեղծելը չի նկատել, որ նրա վրա կապտուկներ կան, մի ան•ամ նա չի ասել, թե ՚էս ինչ օրն ես ինձ •ցելՙ, եթե իրականում •ցել է: Որևէ մեկն իրենց վեճերին ընդհանրապես ականատես չի եղել: Իր աչքով չի տեսել, որ դեպքի օրը կամ այդ ժամանակաընթացքում Դ.Գիզիկովային որևէ մեկը հարվածի կամ հրի /•.թ. 109, դատական նիստի արձանա•րություն/: Ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանի պատճառաբանությունները մտացածին են և անհիմն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատվելու նպատակ են հետապնդում, նրա կատարած արարքը հիմնավորվել է քրեական •ործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով: Գործով տուժող Դեյա Գիզիկովան դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ընդհանուր առմամբ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանն ընդհանրապես այդ բնակարանում չի բնակվել և եկել է դեկտեմբերի 1-ին: Նա ոստիկանությունով է մտել, որովհետև ինքը թույլ չի տվել հենց այնպես մտնել և նա հենց ոստիկանության մոտ իրեն ասում էր ինչու է մինչև հիմա այնտեղ, ինչու մինչև հիմա ինքնասպան չի եղել և իր կյանքն ում է պետք, ՚հեսա մազերիցդ բռնելու եմ տամ •ետնով սատկացնեմՙ: Սա ամենօրյա իր կյանքի բնույթն է, դռները կոտրատել է, իրեն սպառնացել և սա արդեն հիմնական երևույթն է այս տան: Ծեծը միայն այս դրվա•ը չի, դրանք մի շարան են, ուղղակի 17-ին է, որ •նացել է ոստիկանություն, որովհետև ոտքը շատ վատ վիճակում է եղել, իրեն թվացել է, թե այն ջարդվել է, քանի որ ամբողջությամբ սև է եղել և դրա համար է •նացել ոստիկանություն, 10-ին և 12-ին չի •նացել ոստիկանություն, քանի որ դա ամենօրյա վիճակն է այդպիսին: Լիլյանա Ներսիսյանը վիրավորական խոսքեր է ասում, պատուհաններից •ոռում է, որ անբարոյականը եկել է և իր տունը զավթել է: 4 ամիս այս ձմեռվա ցրտին ինքն ապրում է առանց լույս, նա իր լույսը կտրել էª շքամուտքի ավտոմատից անջատել է: Առավոտյան շատ շուտ է արթնանում և հուլիսի 10-ին մոտավոր ժամը 7-ին •նացել է խոհանոց, Լիլյանան լսել է, որ ինքը •նացել է խոհանոց և անմիջապես •ալիս է այնտեղ, իր ձեռքերից բռնել և սեխմելով ասել է, թե ինչ է անում իր խոհանոցում և ասել է, որ աչքի տակ չընկնի, ապա ասել է, որ ՚քացիս տակ եմ •ցելու քեզ սատկացնեմՙ: Երբ ինքը փորձել է ձեռքերն ազատել նրանից, նա սկսել է ոտքերով հարվածել իր ոտքերին, ինքը շուտ հեռացել է, սակայն նրա •ոռոցները, դռներին խփելը շարունակվել է, որը շարունակվում է ամբողջ օրը: Հետո հուլիսի 12-ին, կրկին •նացել է խոհանոց և Լիլյանան անմիջապես վազելով եկել է և իրեն անբարոյական անվանելով ասել է. ՚էլի դու իմ աչքի տակ էս ընկելՙ, ապա ձեռքին ինչ-որ բան կար և դրանով խփել է իր ձեռքին, ինքն ասել է, որ իրեն հան•իստ թողնի, իսկ նա ասել է, որ պետք է այստեղից դուրս •ա, քանի դեռ նրան բալկոնից դուրս չեն շպրտել, իսկ ինքն էլ ասել է, որ ուշադիր լինի ինքն այնտեղ չհայտնվի: Ամեն օր, օրը 24ժամ շարունակվում է այս վիճակները: Հուլիսի 17-ին է եղել, որ ինքը ներկայացել է ոստիկանություն և այնտեղից են իրեն ուղարկել փորձաքննության, սակայն 10-ի և 12-ի համար չի դիմել, իսկ ամենա•լխավոր հարցը եղել է 17-ին: 17-ին դուրս է եկել, որ •նա իր համար սուրճ պատրաստի, նա ասել է, թե ինչի է օ•տա•ործում է իր էլեկտրականությունը, իսկ ինքն ասել է, որ վճարում է և ջրի, և լույսի համար, իրավունք ունի այն օ•տա•ործելու, ապա նա իրեն ասել է, որ պլիտաները դուրս կշպրտի, ապա նա մոտեցել է իրեն, ոտքով հարվածել է իր փորին, ինքն ասել է, որ իրենից հեռու •նա, իսկ երբ իր փորին հարվածել է, ինքը ցանկացել է նրան հրել, սակայն նա ձախ կողմ է քաշվել և այնտեղից իրեն ուժեղ հրել է, որի պատճառով էլ ինքն ընկել է և ձախ ոտքը միան•ամից վնասվել է: Երբ ինքը ընկած է եղել •ետնին, նա իրեն նայելով ասել է ՚դե լավ ա սատկիՙ, ապա ինքը վեր է կացել, •նացել ոստիկանություն, որտեղից իրեն ուղարկել են փորձաքննության: Ամբողջ օրը այսպիսի վիճակ է, սրանք ուղղակի դրվա•ներ են: 2016թվականի հուլիսի 10-ի առավոտյան, երբ ամբաստանյալն իրեն ծեծի է ենթարկել, ականատես մարդ չի եղել: 17-ին է եղել դեպքը, որ ինքը •նացել է ոստիկանություն և իր ոտքը 17-ին է վնասվել: Վնասվածք ստացել է ոտքի վերին և ներքևի հատվածներում: Սրա մասին որևէ մեկին չի պատմել, սա ուղղակի դրվա• է, նա անընդհատ իրեն բրդում է: Պաշտպանվելու ժամանակ, կոնկրետ դեպքի օրը և ընդհանրապես, ինքը երբեք նրան չի հարվածել: Հարվածից առաջինը հո•եկան ցավ է զ•ացել, որ իրեն նվաստացած է զ•ացել, հարվածելու պահին նա ասել է. ՚չեմ ասել, որ քացիների տակ սատկացնելու եմ քեզ, •ցելու եմ •ետնին մազերից բռնեմ •ցեմ •ետնին սատկես, տնիցս դուրս արի, բռնելու ենք •ցենք ներքև, չես հասկանում, էս ինչ աներես շուն ա, ուզում ես •լխին տուր սատկացրա, էլի տանս նստած էՙ և սրանք ամենօրյա նրա ելույթներն են: Նա իրեն չի հրել, ինքն է նրան հրել, իսկ նա ոտքերով իրեն հարվածել է: Տուժողի նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո վերջինս հայտնեց, որ ամբաստանյալն իր երկու ձեռքից է բռնել, ուղղակի մեկ ձեռքն է ուժեղ սեղմել: Միայն 17-ին է •նացել ոստիկանություն, դեպքերի մասին որևէ մեկին չի պատմել սկզբում, հետո է զարմուհուն պատմել, էլեկտրոնային նամակով է պատմել նրան: Նախաքննությամբ ծանոթացել է դատաբժշկի փորձաքննությանը, որի վերաբերյալ ինքը քննիչին ցուցմունք է տվել /դատական նիստի արձանա•րություն/: Տուժող Դեյա Գիզիկովան նախաքննության ընթացքում նույնաբովանդակ ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2004թվականին ԴԱՀԿ ծառայության միջոցովª աճուրդի կար•ով •նել է Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցու 74շենքի 6բնակարանի մեկ սենյակըª 20.4քմ տարածքով հյուրասենյակը, իսկ խոհանոցը և սանհան•ույցը եղել են ընդհանուր սեփականություն: Նշված բնակարանի սեփականատերն է եղել Վլադիմիր Խոնդկարյանը, ով այդ ժամանակ խարդախության համար •տնվել է հետախուզման և փախուստի մեջ: Երբ ինքը •նել է նշված բնակարանի մեկ սենյակը, այնտեղ այդ ժամանակ ոչ մեկ բնակվելիս չի եղել: Լիլյանա Ներսիսյանին ինքն առաջին ան•ամ տեսել է 2010թվականի հուլիս ամսին, երբ իրեն քաղաքացիական •ործով կանչել են դատարան: 3տարի տևել է դատաքննությունը, սակայն այդ ընթացքում Լիլյանա Ներսիսյանը չի բնակվել վերը նշված բնակարանում: 2011թվականի փետրվար ամսին կայացվել է վճիռ, որով Լիլյանա Ներսիսյանը Վլադիմիր Խոնդկարյանի հետ միասին ճանաչվել է նշված բնակարանի համասեփականատեր: 2011թվականի սեպտեմբեր ամսին Լիլյանա Ներսիսյանը ԴԱՀԿ ծառայության աշխատակիցների միջոցով տեղափոխվել է իրենց բնակարան բնակության: 2012թվականի հոկտեմբեր ամսին Լիլյանա Ներսիսյանը •նացել է ՌԴ, հետո վերադարձել է 2015թվականի դեկտեմբերի մեկին և մինչև հիմա նա բնակվում է այդ բնակարանումª իր տղայի հետ միասին: Լիլյանա Ներսիսյանի հետ նրանք ունեն թշնամական հարաբերություններ, քանի որ նա չէր հանդուրժել այն հան•ամանքը, որ ինքն օրենքի սահմանված կար•ով •նել է նրանց բնակարանի մի մասըª հյուրասենյակը և բնակվում է այնտեղ: Նա բացարձակապես թույլ չի տվել իրեն օ•տվել բնակարանի ընդհանուր օ•տա•ործման տարածքից և այդ պատճառով վերջին ժամանակահատվածում այդ առիթով սկսել է անհիմն վիճաբանությունների մեջ մտնել իր հետ: 2016թվականի հուլիսի 10-ին առավոտյան վաղ ժամին, երբ ինքը ցանկացել է օ•տվել կոմունալ տարածքից, Լիլյանա Ներսիսյանը վիճաբանել է իր հետ, որի ընթացքում նա երկու ձեռքով ճզմել-սեղմելու ձևով շատ ուժեղ բռնել է իր նախաբազուկներից և հրել է մի կողմ, հետո երբ ձեռքերն ազատել է, նա սկսել է ոտքերով հարվածել, ոտքերով մոտ 3 և ավել ան•ամ հարվածել է իր ոտքերի տարբեր հատվածներինª վերևից ներքև, այդ իսկ պատճառով ոտքերի և դաստակների վրա առաջացրել են մարմնական վնասվածքներª կապտուկների ձևով: Այդ ամեն ինչին իրենցից բացի ոչ ոք ներկա չի եղել, վիճաբանությունը տևել է մոտ 30րոպե, որքանով հիշում է, սակայն ոչ մեկ հարևաններից չի միջամտել: Դրանցի հետո 2016թվականի հուլիսի 12-ին կրկին վաղ առավոտյան Լիլյանա Ներսիսյանը ձեռքին •տնվող •դալով, դուրս •ալով իր ննջասենյակից վիճաբանել է իր հետ, ասելովª ՚մի կողմ անցիՙ, ինքն ասել է մի քիչ սպասի, իսկ նա ասել է, որ ՚չեմ ասել, որ դու քթիս տակ չմտնես, աչքիս չերևաս ճանապարհիս չհայտնվեսՙ, վիճաբանել է իր հետ, և •դալով հարվածել իր ձախ ձեռքի բազուկի հատվածին, որի հետևանքով զ•ացել է ուժեղ ֆիզիկական ցավ և ստացել կապտուկ, որից հետո ինքը հեռացել է այնտեղից, քանի դեռ իրեն ավելի ծանր բան չէր արել: Այդ վիճաբանությունը տևել է մոտ 30րոպե կամ ավելի քիչ, հստակ չի հիշում: Բացի դրանից, 2016թվականի հուլիսի 17-ին առավոտյան ժամը 06:30-ի սահմաններում, հերթական ան•ամ, երբ փորձել է օ•տվել էլեկտրական սալիկից, որը դրված է եղել իրեն պատկանող տարածք հանդիսացող բնակարանի պատշ•ամբում, Լիլյանա Ներսիսյանը թույլ չի տվել իրեն օ•տվել դրանիցª ասելով, որ իրավունք չունի օ•տվել տան էլեկտրականությունից, այն պատճառով, որ ինքը իբր չի վճարում դրա համար: Նշում է, որ պարզվել է, որ նա ընդհանրապես մարտ ամսից չի վճարել լույսի համար և կուտակվել է պարտք, իսկ դրա համար Լ.Ներսիսյանն իրեն է մեղադրել, այն դեպքում, երբ նա ոչ մի բանի համար չի վճարում: Ի պատասխան դրան, ինքը Լիլյանային ասել է, որ նրանք էլ չեն վճարում ջրի համար, ուստի չի կարող օ•տվել ջրից, որի ընթացքում Լիլյանան սկսել է վիճել և մոտենալով սալիկը անջատել է, ասելով, որ ամբողջը կշպրտի ներքև: Նա ցանկացել է անջատել սալիկը, ինքն ասել է, որ հեռու •նա, ձեռք չտա և չվերցնի սալիկները ու չջարդի, մեկ ան•ամ ոտքով հարվածել է իր որովայնի հատվածին, ինքը փորձել է նրան իրենից հրի, հեռացնի, որ նա իր մազերից չբռնի, սակայն նա իր ձախ կողմն է քաշվել, այսինքն ինքը նրան չի կարողացել դիպչել, և կողքից անակնկալ ձևով ուժեղ իրեն հրել է, որի հետևանքով ինքը բերանքսիվայր ընկել է •ետնինª ծնկները •ետնին հարվածելով, որից ուժեղ ֆիզիկական ցավ է զ•ացել, կարծել է, թե ոտքը ջարդվել է: Այդ վայր ընկնելուց ձախ ծունկը վնասվել է, իսկ աջ ծնկի վրա եղել է քերծվածքներ: Լիլյանան ասել է ՚դե սատկիՙ ու հեռացել է: Ինքը որոշել է դիմել ոստիկանություն և տալ հաղորդում: Քանի որ կռիվները մշտապես են եղել, դրա համար չի դիմել ոստիկանություն, իսկ որ արդեն նա իրեն հրել է, որից ոտքը ցավել է, դրա համար որոշել է դիմել ոստիկանությունª վախենալով, որ ոտքի հետ կարող է շատ լուրջ բան լինել: Ինքը երբեք Լ.Ներսիսյանին չի հարվածել, նրա հետ ընդհանրապես վիճաբանության մեջ չի մտնում: Առաջին ան•ամ սեղմել է ձեռքը և հրել, ապա մոտ երեք ան•ամ ոտքերով հարվածել իրեն, երկրորդ ան•ամ •դալով հարվածել է ձախ ձեռքին, իսկ երրորդ ան•ամ ոտքով մեկ ան•ամ հարվածել է որովայնին և հրել իրեն, որի հետևանքով ինքը ընկել է •ետնին և ստացել մարմնական վնասվածք: Իրենց վիճաբանություններին որևէ մեկը ներկա չի •տնվել, ոչ մեկ չի խառնվել, նույնիսկ նրա տղան: Բողոքում է և ցանկանում, որ Լիլյանան ենթարկվի քրեական պատասխանատվությանª իրեն ծեծի ենթարկելու համար: 2016թվականի հուլիսի 10-ի, հուլիսի 12-ի և հուլիսի 17-ին կատարված դեպքերի մասին հեռախոսազրույցի միջոցով հայտնել է իր քրոջ աղջկանª Սյուզաննա Խալաթյանին: Նա 2-3ան•ամ •նացել է իրենց տուն և տեղյակ է եղել իրենց տան լարված իրավիճակից, ինքն ամեն ան•ամ, երբ ինչ-որ բան էր լինում, նրան տեղյակ է պահել այդ մասին /•.թ. 55-59, 75-77, 95-100/: Դեյա Գիզիկովան իր ցուցմունքները պնդել է նաև Լիլյանա Ներսիսյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում և կրկին հայտնել է, որ Լիլյանա Ներսիսյանը 10.07.2016թվականին սեղմել է իր ձեռքերի դաստակներից և ոտքերով 3 և ավելի ան•ամ հարվածներ է հասցրել իր ոտքերի շրջանում, որի պատճառով նա ստացել է մարմնական վնասվածքներ /•.թ. 72-74, 115-116, դատական նիստի արձանա•րություն/: Գործով վկա Սյուզաննա Խալաթյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տուժողը մորաքույրն է, իսկ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես մի կին, ում տան մի մասը աճուրդով •նել է մորաքույրը, նրա հետ բարեկամություն կամ թշնամություն չունի: Դեպքի վերաբերյալ կարող է հայտնել, որ մորաքրոջ տուն հազվադեպ է •նում: Հունիս ամսվա մեջ մորաքույրը զան•ել է: Իրադրությունը լարված է եղել, քանի որ հոսանքը, որը մարդ բարեխիղճ 13տարի օ•տա•ործել է, այժմ ինչ-որ դիմում էր ներկայացվել, որ հաշվիչի անվանափոխում կատարվի, և առանց պայմանա•իր խզելու ապօրինի կերպով անվանափոխում է կատարվել: Մի ան•ամ հյուր է •նացել մորաքրոջը, սակայն իրեն ամբաստանյալը թույլ չի տվել, ասել է ՚ով ես դու, ինչ իրավունք ունես այստեղ •ասՙ, ստիպված է եղել ոստիկանություն կանչել: Հուլիսի 21-22-ի կողմերը տեսել է, որ բաց թողնված զան• ունի մորաքրոջից, հետ է զան•ահարել, իսկ նա իրեն ասել է, որ իրեն ծեծել են, ինքն ասել է, թե ինչու չի այդ ժամանակ իրեն զան•ահարում և ինչու է թողնում, որ հարցը թեժանա, իսկ նա ասել է, որ կարիք չկա, ճիշտ չի •տել ասել այդ մասին: Պարզվել է, որ կապտուկներ ունի, •դալով է խփել, դուռը կրկին հրմշտել է, լույսից, ջրից չի թողնում օ•տվել, ամեն ան•ամ օ•տվելուց մեծ խոսակցություն է տեղի ունենում և ընդհանրապես չի հասկանում ինչպես կարելի է մարդիկ ընդհանուր կացության մեջ այսպիսի սանձարձակ վերաբերմունք ցուցաբերեն, մարդը բարեխիղճ տունը •նել է և նա ինչ իրավունք ունի ընդհանուր սեփականություն հանդիսացող կոմունալ տարածքը չթույլատրել օ•տա•ործել և մի հատ էլ ծեծի տան տիրոջը: Ինքը, երբ խոսում է մորաքրոջ հետ, այնտեղից •ոռոցներ են •ալիս, խուլի•ան բառեր: Ինքը իմացել է, որ ծեծել են, իսկ մորաքույրը զան•ել է ոստիկանություն, իրեն զան•ահարել է քննիչը, հարցրել է արդյոք տեղյակ է այդ մասին, իսկ ինքն էլ ասել է, որ տեղյակ է, •նացել է քննչական բաժին, •րել է այն ինչ իրեն հայտնի էր դեպքի մասին, այլ մանրամասների մասին տեղյակ չէ, սակայն հստակ կարող է ասել, որ մարդուն ծեծի են ենթարկել: Ինքը մորաքրոջը տեսել է դեպքից հետո, տեսել է նրա ոտքը սևացած և փորը կապտած, ճնշումը բարձրացած է եղել: Հուլիսի 19-ից հետո խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է այն մասին, որ մորաքրոջ նկատմամբ փորձաքննություն է կատարվել, որովհետև ծեծել են, հետո մորաքույրը պատմել է, որ հուլիսի 10-ին էլ է վեճ եղել, դիմում է •րել, եկել են արձանա•րել են, փորձաքննություն են արել, նկարել: Ինքը տեսել է միայն ոտքն ամբողջությամբ սևացած, փորը, նախաբազուկը կարմրած, երկու ոտքերն էլ և երկու ձեռքերն էլ բնականից ինչ-որ չափով տարբեր են եղել: Նշված վնասվածքները տեսել է հուլիսի վերջին կամ օ•ոստոսի սկզբին, հստակ չի հիշում: Ինքը 4-5ան•ամ է եղել այդ տանը և ամեն ան•ամ պայթունավտան• իրավիճակ է այնտեղ: Մորաքույրն իրեն առաջին ան•ամ ինտերնետի միջոցով է •րել հաղորդա•րությունª ֆեյսբուքյան էջին: Հաղորդա•րությունները մորաքրոջ հետ տեղի ունեցած կարող է ներկայացնել դատարանին և հրապարակել դրանք: Մասնավորապես, 2016թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը 18.30-ին մորաքույրն իրեն •րել է. ՚արդեն հարուցված է քրեական •ործ, ես այսօր եղել եմ դատաբժշկական փորձաքննության, եթե մինչև իր ձերբակալումը կամ նման մի բան կամ դատական լսումը նա այդ մասին իմանա կարող է նաև ինձ սպանել, դա հասկանում են նաև ոստիկանությունում, տեսնենք, թե ինչպիսի շրջադարձ կստանա •ործըՙ, ինքը նրան պատասխանել է. ՚հասկանում ես ինչով է դա վտան•ավոր, •ուցե ես որոշ ժամանակով հավաքվեմ և •ամ քեզ մոտ, մինչև այդ ամենը չհարթվիՙ, հետո մորաքույը •րել է. ՚ինքը հարձակվել է առավոտյան, երբ նա ուզեցել է էլեկտրական սալիկի վրա որոշ բան պատրաստել, սկսել է •ոռալ, որ ես իրավունք չունեմ օ•տա•ործել էլեկտրականությունը, իրերս խառնել է իրար և ուժեղ իրեն հրել •ցել է •ետնին, ոտքը կապույտ էՙ, դրանից հետո արդեն սովորական կենցաղային խոսակցություն է •նում: Ինքը •իտի, որ տեղի է ունեցել դեպք երկու ան•ամ, առաջին ան•ամվա մասին ինքը տեղեկացել է ամսի 18-ին, այսինքն, երբ հուլիսի 10-ին թե 9-ին տեղի է ունեցել այդ ծեծկռտուքը, ինքն այդ ամեն ինչի մասին տեղեկացել է, երբ հուլիսի 18-ին մորաքույրն իրեն •րել է: Հուլիսի 9-ին, թե 10-ին ծեծկռտուք է տեղի ունեցել, ինչի պատճառով ոտքը սևացել է և այդ նույնը կրկնվել է հուլիսի 17-ին, որի մասին իրեն •րել էր, իսկ հեռախոսով արդեն ասել է, որ սա առաջին դեպքը չի, այլ 2-րդն է: Վկայի նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո վերջինս հայտնեց, որ հուլիսի 10, 12, 17-ի դեպքերն իրենք քննարկել են, որ նոր տեսակի հանցավորություն է, քանի որ մինչև այդ միայն ձեռքերով է հարվածել /դատական նիստի արձանա•րություն/: Վկա Սյուզաննա Խալաթյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է Դեյա Գիզիկովայի հարազատ քրոջ դուստրը: 2004թվականին մորաքույրը ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ծառայության միջոցովª աճուրդի կար•ով •նել է Երևան քաղաքի Կ.ՌՒլնեցի 76շենքի 6բնակարանի 1սենյակըª 20.4քմ ընդանուր կոմունալ հարմարություններով: Գնումից մինչև 2012թվականը իր իմանալով տանը բացի մորաքրոջից ոչ ոք չի բնակվել: Հետա•այում մեկ ան•ամ տեսել է Լիլյանային, երբ •նացել է մորաքրոջը հյուր, որը հաճախ տեղի չի ունենում ծանրաբեռնվածության պատճառով, սակայն մշտապես, թե հեռախոսակապով, թե համացանցի միջոցով տեղյակ է նրա հետ կատարվող բոլոր իրադարձություններից: Լիլյանան մշտապես վիճաբանություններ է ստեղծում կոմունալ հարմարություններից օ•տվելու, հոսանքը միացնելու, ուտելիք պատրաստելու հարցում և ելնելով դրանից մորաքույրն ստիված է ամեն ան•ամ սենյակից դուրս •ալուց կողպել իր դուռը: Երբ այդ մեկ ան•ամը •նացել է մորաքրոջ տուն, Լիլյանան միջանցքում մոտեցել է իրեն և ասել, թեª ՚դու ով ես, որ եկել ես իմ տուն առանց թույլտվությանՙ և շատ ա•րեսիվ է իրեն պահել: Այդ ժամանակ հասկացել է, որ այնտեղ իրավիճակը շատ լուրջ և լարված է, քան իրեն ներկայացրել է մորաքույրը: 2016թվականի հուլիսի 2-ին վերջին ան•ամ •նացել է մորաքրոջ տուն, նույն լարված վիճակն է եղելª ինչ-որ նախորդ ան•ամ: Կինը մշտապես պնդում էր, որ Դեյան պետք է հեռանա այնտեղից: Նա ամեն ան•ամ •ոռ•ռում էր, վատ բառեր էր ասում, փորձում էր լարված վիճակ ստեղծել, սակայն մորաքույրն ամեն ան•ամ այդ վիճակը հարթելու փորձեր էր անում: 2016թվականի հուլիսի 17-ին մորաքույրն իրեն զան•ել է, սակայն ինքը չի պատասխանել հեռախոսազան•ինª աշխատանքի լինելու պատճառով: Հետո հուլիսի 18-ին իր աշխատանքի եղած ժամանակ նա իրեն •րել է, որ տանը լուրջ իրավիճակներ են զար•անում, որ Լիլյանան իրեն հրել և •ցել է •ետնին, որի պատճառով ինքը վնասել է 2ոտքի ծնկները, իր պատմելով ամբողջովին այդ հատվածում կապտուկներ է եղել: Նա շատ վախեցել էր, քանի որ մինչ այդ Լիլյանան միայն ձեռքերով է հարվածել Դեյային, կամ ճանկռել է, իսկ հիմա հրելը իր և Դեյայի համար նորություն է եղել: Դեյան •րել է, որ ինքը դիմել է ոստիկանություն: Հետո նա տանը մշակել է վերքերը: Հետո նրա հետ հեռախոսով խոսելուց Դեյան ասել է, որ Լիլյանան 10.07.2016թվականին ևս տան միջանցքում կռիվ է սարքել, նույն սցենարով, ինչպես միշտ և ձեռքերով բռնելով նրա դաստակներիցª ոտքերով մի քանի ան•ամ հարվածներ է հասցրել Դեյայի ոտքերի վերին հատվածներին, որիցª ըստ Դեյայի, ստացել է կապտուկներ: Բացի դրանից նաև 12.07.2016թվականին, առավոտյան Լիլյանան կրկին վիճաբանություն է սարքել սովորության համաձայն և •դալով հարվածել է նրա ձեռքին և կրկին առաջացրել կապտուկ: Դրանից հետո աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով մորաքրոջը չի հանդիպել, նրա հետ խոսել է մեկ երկու ան•ամª հեռախոսով: Դեյան միայն իր հետ է շփվում, նրա տղան •տնվում է ՀՀ-ից դուրս /•.թ. 126-128/: Գուր•են Թամամյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատել է ՀՀ Ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում, որպես ՀՈԲ-ի տեսուչ: Ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է •ործի բերումով: 2016թվականի հուլիսի 15-ին որպես անհաշտ հարևաններ պրոֆելակտիկ ստու•ում է եղել իր մոտ և •նացել է Լ.Ներսիսյանի և Դ.Գիզիկովայի համատեղ բնակարան, անց է կացրել պրոֆելակտիկ զրույց, իսկ այդ ժամանակ իրեն որևէ այլ միջադեպի մասին, որը տեղի է ունեցել մինչ իր այցելությունը չի հայտնվել: Մշտապես այցելել են այդ հասցե, զրույցներ է տեղի ունեցել, դիմումներ են եղել, թե Դ.Գիզիկովայի և, թե Լ.Ներսիսյանի կողմից, ջրի և էլեկտրականության հետ կապված խնդիրներ են եղել, որը ինքը հետա•այում քննչական է ուղարկել: Կոնկրետ ծեծի վերաբերյալ զրույցներ չի եղել, ուղղակի մշտապես ասել են, որ հնարավոր չէ մեկ հարկի տակ ապրելը, ինքն էլ որպես համայնքային ոստիկանության տեսուչ, նույնիսկ մեկ ան•ամ Դ.Գիզիկովայի բարեկամն է եկել, որն աշխատում էր ԴԱՀԿ-ում: Միայն այդ օրը չի եղել նրանց հետ զրույցը, մշտապես է եղել, նույնիսկ ճանապարհին տեսնելուց է կան•նել և նրանց հետ խոսել, չնայած իրենց •ործունեության մեջ չի մտնում, նրան առաջարկել են համաձայնության •ալ և տունը վաճառելª խնդիրներից խուսափելու համար, որովհետև մշտապես զան•ել են և ասել, որ խնդիրներ կա, բայց ծեծի վերաբերյալ որևէ բան չի եղել: Դ.Գիզիկովան էլ դիմումներ է ունեցել և մշտապես հայտնել է, որ այս հարցով չի ցանկանում, որ ոստիկանության համայնքային տեսուչը զբաղվի, այլ ցանկանում է, որ վերին ատյանները զբաղվեն դիմում է •րել իր ներկայացված դիմումները անհետևանք թողնելու վերաբերյալ: Ծեծի դեպքում Գիզիկովան դիմում կարող էր •րել, թե ոչ, հստակ չի կարող ասել: 2016թվականի հուլիսի 15-ին անհաշտ հարևանի պրոֆիլակտիկ •ործի հիման վրա են այցելել, որի շրջանակներում պրոֆելակտիկ բնույթի զրույցներ են իրականացնում, ստու•ելու իրավիճակը: Այցելությունների ժամանակ Դ.Գիզիկովայի վրա մարմնական վնասվածքներ չի նկատել /դատական նիստի արձանա•րություն/: Դատաբժշկական փորձա•ետ Արտակ Դարբինյանն իր կողմից տրված դատաբժշկական փորձա•իտական եզրակացության շուրջ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է դատաբժշկական •իտա•ործնական կենտրոնում, ունի 20տարվա աշխատանքային ստաժ: Փորձա•ետը տուժողի մարմնի վրա ցույց տվեց, թե մարմնի կոնկրետ որ հատվածում են •տնվել իր կողմից նշված վնասվածքները: Աջ նախաբազկի ստորին երրորդի առաջային մակերեսին ունենք արյունազեղում, ունենք նաև ձախ նախաբազկի ստորին երրորդի առաջային մակերեսին, աջ ազդրի վերին երրորդի առաջային մակերեսին և ձախ ազդրի վերին երրորդի առաջային մակերեսին, սրանք իրենց վաղեմությամբª •ունային ֆոնից ելնելովª կանաչադեղնավուն •ույնի արյունազեղում, կարող ենք ասել, որ կարող էր առաջանալ հուլիսի 10-ին: Եթե արյունազեղումները ավելի դեղնավուն են լինում, դա խոսում է այն մասին, որ այն ավելի հին է: Ունենք նաև ձախ բազկի վերին երրորդի առաջային մակերեսի արյունազեղում, արդեն կապտականաչավուն •ույնի, որից ելնելով կարող ենք ասել, որ կարող էր առաջանար 2016թվականի հուլիս 12-ին, որի մասին ասել է հենց ինքըª տուժողը, որ այդ շրջաններում կան վնասվածքներ: Ձախ սրունքի վերին երեքի և ձախ ծնկահոդի առաջային մակերեսի վնասվածքները կարող էին առաջանալ վայր ընկնելուց, հարվածելուց, այսինքն վնասվածքը կարող էր առաջանալ յուրաքանչյուր բութ առարկայով, այդ թվում նաև •դալով: Ձախ սրունքի վնասվածքը կարող էր առաջանալ վայր ընկնելու հետևանքով: Որովայնի շրջանում փորձաքննության պահին վնասվածք չի հայտնաբերվել, այստեղ պետք է հաշվի առնել նաև, թե ինչ ուժ•նությամբ է հարվածել: Մարդը սովորաբար ընկնելուց ռեֆլեկտոր կար•ով ձեռքերը հենում է •ետնին, որպեսզի դեմքի և մարմնի մյուս հատվածները չդիպչեն •ետնին և հնարավոր է մարդը բերանքսիվայր ընկնի և դեմքին վնասվածք չառաջանա: Հարվածելու ընթացքում տարբեր փուլեր են լինում և ընկնելու ընթացքում որևէ մեկը չի կարող ասել, թե ընկնողն ինչ դիրքով կարող է ընկնել, եթե վերցնենք, որ կողքից է հրել, կողքի կընկներ, բայց այդ ընթացքում չենք կարող ասել, հնարավոր է այդ մարդը շրջվել է կամ այլ բան է եղել և կողքի չի ընկել: Արյունազեղումների •ույներից ելնելով ասում են ժամկետները, հնարավոր է ժամերի տարբերությամբ չասեն, սակայն օրերի տարբերությունը հստակ երևում է, իսկ այս դեպքում վնասվածքներն այնպիսի տեղեր են եղել, որ արա• ապաքինվող վնասվածքներ են եղել: Վնասվածքները հնարավոր է առաջանային նաև որևէ այլ բութ առարկայի դիպչելով, ընդհուպ մինչև այս պայմաններում, սակայն հնարավոր չէ երկու ազդրերի վնասվածքները և մյուս վնասվածքների միաժամանակյա առաջացումը ինչ-որ բութ առարկայի դիպչելով: Եթե կան զույ• ազդրերի արյունազեղումներ, իրենք սովորաբար ասում են երկու և ավելի հարված, հնարավոր է մի քանի հարվածից միայն մեկը ուժ•ին լինի և միայն այդ մեկ հարվածից արյունազեղում առաջանա, քան թե 4-5հարվածները: Ինքը հետևություններում չի նշել, որ Լիլյանան հարվածել է, ուղղակի նշվել է բութ առարկայի ներ•ործությամբ, հնարավոր է նշված ժամկետում և հան•ամանքներում, քանի որ տուժողը նշում է որոշակի հան•ամանքներ, որ ինքն այդ պայմաններում ստացել է վնասվածքները: Սույն •ործով տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքներն առաջանում են բութ առարկայի ներ•ործությամբ և այս դեպքում ունեն տվյալներ և հան•ամանքներ, ինչի հիման վրա էլ նշվել է, որ համապատասխան են այդ օրվան և այդ պայմաններին: Տուժողի մոտ առկա է եղել ազդրերի երկու արյունազեղում, այսինքն ունեն երկու հարված, իսկ թե նրան քանի ան•ամ են հարվածել, դա արդեն ինքը չ•իտի, հնարավոր է հարվածել են չի դիպել, իսկ արյունազեղումների չափսերը հնարավոր է փոքրացել է, քանի որ անցել է որոշակի ժամանակ, հնարավոր է նաև, որ սկզբնականում էլ հենց այդ չափսերի է եղել: Դեպքը եղել է 17.07.2016թվականին, փորձաքննությունն իրականացվել է 18.07.2016թվականին, այդ ժամանակ թարմ վնասվածքներ հայտնաբերել է ձախ սրունքի վերին երրորդի արյունազեղում և ձախ ծնկահոդի սալջարդեր, այսինքն սրանք իրենց •ունային տեսքով համապատասխանում են 17.07.2016թվականի օրվան: Աջ նախաբազկի ստորին երրորդի արյունազեղումը, ձախ նախաբազկի ստորին երրորդի արյունազեղումը, աջ և ձախ ազդրերի արյունազեղումները, դրանք իրենց վաղեմությամբ համապատասխանում են 10.07.2016թվականին ստացված մարմնական վնասվածքների օրվան, իսկ ձախ բազկի վերին երրորդի շրջանի արյունազեղումը համապատասխանում է 12.07.2016թվականի օրվան: Ըստ արյունազեղումների •ույների տալիս են վաղեմությունը, ժամերի տարբերություն հնարավոր է լինել, սակայն օրվա տարբերություն չեն կարող տալ, քանի որ արդեն երան•ների տարբերություն է լինում /դատական նիստի արձանա•րություն/: Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2002եզրակացությամբ այն մասին, որ Դեյա Գիզիկովայի ստացած մարմնական վնասվածքներըª ձախ սրունքի վ/3-ի և ձախ ծնկահոդի առաջաներսային մակերեսի, աջ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, աջ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ բազկի վ/3-ի առաջային մակերեսի արյունազեղումների, ձախ ծնկան հոդի սալջարդի ձևերով պատճառվել են բութ առարկաների ներ•ործության հետևանքով, հնարավոր է տուժողի կողմից նշված ժամանակահատվածում և հան•ամանքներում, որոնք առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում /•.թ. 20-21/: 17.07.2016թվականի ՀՀ Ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում Դեյա Գիզիկովայի կողմից տված հաղորդման արձանա•րությունով այն մասին, որ 10.07.2016թվականի առավոտյան Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցի 76շենքի 6բնակարանում Լիլյանա Ներսիսյանը կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ ծեծի է ենթարկել իրեն, սեղմել ձեռքի դաստակները և ոտքերով հարվածներ է հասցրել 2ոտքերի ազդրերինª պատճառելով մարմնական վնասվածքներ /•.թ. 1/: 21.06.2017թվականին ՚ՄՏՍ Հայաստանՙ ՓԲԸ-ից, 03.10.2017թվականին ՚ԱրմենՏելՙ ՓԲԸ-ից ստացված /099/10-01-38, /077/27-04-62բջջային հեռախոսահամարների 2016թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 2016թվականի հուլիսի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազան•երի վերծանումներով: Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածի հատկանիշներին, հետևաբար նա պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի: Վերլուծելով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական •ործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, •նահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբª դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներըª տուժող Դեյա Գիզիկովային ծեծի չենթարկելու և այլնի մասին, իրականությանը չեն համապատասխանում և արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և սպասվող պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են տուժողի, վկայի ցուցմունքներով, դատաբժշկական փորձա•ետի թիվ 2002 եզրակացությամբ և դրա պարզաբանման շուրջ դատարանում հարցաքննված փորձա•ետի ցուցմունքով, նաև 21.06.2017թվականին ՚ՄՏՍ Հայաստանՙ ՓԲԸ-ից, 03.10.2017թվականին ՚ԱրմենՏելՙ ՓԲԸ-ից ստացված /099/10-01-38, /077/27-04-62բջջային հեռախոսահամարների 2016թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 2016թվականի հուլիսի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազան•երի վերծանումներով: Դատարանի վերջին դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև նրանով, որ •ործի փաստական տվյալներով չի արձանա•րվել որևէ հան•ամանք, որը կարող էր բավարար հիմք հանդիսանալª տուժող Դեյա Գիզիկովայի ցուցմունքները անարժանահավատ համարելու համար: Ավելինª տուժող Դեյա Գիզիկովան թե նախաքննության, թե դատաքննության ժամանակ, նախազ•ուշացված լինելով ցուցմունքներ տալուց հրաժարվելու կամ խուսափելու, սուտ ցուցմունքներ տալու համար սահմանված քրեական պատասխանատվության մասին, դեպքի հան•ամանքների վերաբերյալ տվել է ցուցմունքներ, որոնցում դեպքի կապակցությամբ հայտնված տվյալներն ինչպես միմյանց, այնպես էլ •ործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով ստացված տվյալների հետ համընկնում ու փոխկապակցվում են: Ավելինª նա իր ցուցմունքներն ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանին առերես պնդել է թե նախաքննության,թե դատաքննության ժամանակ: Այսպիսով, շարադրված փաստերը •նահատելով վերևում մեջբերված իրավական վերլուծության լույսի ներքոª դատարանն արձանա•րում է, որ սույն •ործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանը կատարել է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք, ուստի քրեական •ործով արդարացման դատավճիռ կայացնելու հիմքեր չկան, և այդ մասին պաշտպանի միջնորդությունը ենթակա է մերժման: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, որոշիչ հան•ամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի •նահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը: Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 62հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութա•րվում է դրական հարևանների կողմից, որը հաստատվել է Երևան քաղաքի ՚Սիփան-1ՙ համատիրության կառավարիչ Գ.Միքաելյանի կողմից: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածը կատարված հանցա•ործության համար պատիժ է նախատեսվում տու•անք նվազա•ույն աշխատավարձի առավելա•ույնը հարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքովª առավելա•ույնը երկու ամիս ժամկետով: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցա•ործության հանրային վտան•ավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` տու•անք կամ կալանք: Վճռաբեկ դատարանն իր 22.12.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11քրեական •ործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՚(...) որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցա•ործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձա•անքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցա•ործության և քրեաիրավական ներ•ործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցա•ործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան•եցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է նաև, որ արդարությանª որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդ•րկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հան•ամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդ•ծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կար•ի և չափանիշների հարցը: Վերո•րյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1) պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2) պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառումª հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: ՀՀ Քրեական օրենս•իրքը չի բովանդակում բոլոր այն հան•ամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցա•ործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենս•իրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, •) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները: Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինինª հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14): Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծվածª արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշիª հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտան•ավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութա•րող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ •նահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքա•իծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)ՙ (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Զար•ացնելով մեջբերված դիրքորոշումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի ¥՚Պատժի նպատակներըՙ) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերական•նելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցա•ործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հան•ամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն էª 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հար•ում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զար•ացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ Քրեական օրենս•րքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավա•իտակցությանը համապատասխան, ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպª ուրվա•ծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելա•ույն և նվազա•ույն սահմաններըª ՀՀ Քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի Հատուկ մասի •րեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրա•րված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերո•րյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահան•ում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդ•ծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հան•ամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային •նահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածով նախատեսվածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (...)ՙ: Վերլուծելով և •նահատելով վերը նշված հան•ամանքները, հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, հանցանքը կատարելուց հետո դրսևորած վարքա•իծը` մասնավորապես այն, որ •տնվելով ազատության մեջ •իտակցել է կատարած հանցանքի վտան•ավորությունը և մինչ օրս զերծ է մնացել այլ հակաօրինական արարքներ կատարելուց, նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութա•րվում է դրական, հետևաբար Դատարանը •տնում է, որ թվարկված հան•ամանքներն էականորեն նվազեցնում են հանցա•ործության հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հան•ելու հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ տու•անքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով տվյալ •ործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը ու հանցա•ործությունների կանխմանը: Միաժամանակ դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի արարքին համապատասխան պատժելիության սահմանումը կնպաստի նաև քրեական օրենքի ընդհանուր կանխար•ելիչ ազդեցությանը, դատարանը նման հետևության է հան•ել ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, սոցիալական արդարության վերական•նման և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, հիմնվելով կատարված հանցա•ործության, դրա առանձնահատկությունների, •ործի կոնկրետ հան•ամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ •նահատման վրա: Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելովª Դատարանը հան•ում է հետևության, որ ամբաստանյալին նպատակահարմար է պատժիչ դաստիարակչական ներ•ործության ենթարկել հասարակությունից չմեկուսացնելու պայմաններում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ընդ որում, պատիժ նշանակելիս դատարանն ուղեցույց է ընդունում նաև քրեական օրենքի դրույթն այն մասին, որ հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները /ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 3-րդ մաս/: Միաժամանակ նշված հան•ամանքների ամբողջությունը դատարանին հիմք է տալիս հետևության հան•ելու, որ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տու•անք, արձանա•րելով, որ տվյալ պատիժը համաչափ է կատարած արարքին և բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար: Ամբաստանյալ Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Գործով քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա: Քննության առնելով դատական ծախսերի հարցըª Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 168հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ նման դատական ծախսեր առկա չեն: Բռնա•անձման ենթակա չեն նաև վկայակոչված հոդվածի նույն մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են և նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել: Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375հոդվածներով դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Լիլյանա Սեր•եյի Ներսիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 118հոդվածով և դատապարտել տու•անքի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազա•ույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50000/հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Քաղաքացիական հայցի պահանջ չկա: Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª ստացման պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 11-04-2018 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-07-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2հատորից՝ 1-ին հատոր՝ 158թ., 2-րդ հատոր՝ 412թերթ: |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 21-06-2018 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 06-07-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2հատորից՝ 1-ին հատոր՝ 158թ., 2-րդ հատոր՝ 412թերթ: |
| ՈՒր(դատարան) | Երևան քաղաքի դատարան |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴ-9.1-Ե-121271/18 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 17-12-2018 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 19-12-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 24-12-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատորից՝ 1-ին հատոր՝ 158թերթ, 2-րդ հատոր՝ 412թերթ, 3-րդ հատոր` 73 թերթ: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 26-12-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատորից՝ 1-ին հատոր՝ 158թերթ, 2-րդ հատոր՝ 412թերթ, 3-րդ հատոր` 73 թերթ: |
| Այլ նշումներ | Քրեական գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Արաբկիր նստավայր:02-04-2019թ.-ին |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0183/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 21-06-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-06-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լիլյանա |
| Ազգանուն | Ներսիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Լիլյանա Ներսիսյան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Ավան /`Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանի /ՀՀ քր. օր.118 հոդվածով - տուգանք` 50.000 ՀՀ դրամի չափով /վերաբերյալ 11.04.2018թ. դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ` իրեն անպարտ և արդարացված ճանաչելու մասին : Հարգելի համարել վերաքննիչ բողոք բերելու ժամկետի բաց թողումը և այն վերականգնել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 09-07-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 09-07-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 10-07-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-07-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի` ամենամյա հերթական արձակուրդում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը փոփոխվել է
| Փոփոխված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 23-10-2018 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Լիլյանա |
| Ազգանուն | Ներսիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0183/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ «23» հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր դատավորներ դատական նիստերի քարտուղար դատախազ տուժող պաշտպան ամբաստանյալ Մ.Պապոյան Մ.Պետրոսյան Ռ.Բարսեղյան Էդ.Մկրտչյան Գ.Ամիրյան Դ.Գիզիկովա Թ.Բաղդասարյան Լ.Ներսիսյան դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանի (ծնված` 1962 թվականի ապրիլի 27-ին ԼՂՀ-ում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցու 74-րդ շենքի 6-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի ապրիլի 11-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2016 թվականի հուլիսի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Սարգսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 091198816 քրեական գործը: 2016 թվականի օգոստոսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Յու.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 091198816 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: 2016 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Յու.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 091198816 քրեական գործով Լիլյանա Ներսիսյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով` այն արարքի համար, որ նա 2016 թվականի հուլիսի 10-ի վաղ առավոտյան Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցի 74-րդ շենքի 6-րդ բնակարանում ծեծի է ենթարկել` ձեռքերով բռնել և սեղմել է նույն բնակարանի բնակիչ Դեյա Գիզիկովայի ձեռքերի դաստակները և դիտավորությամբ 3 և ավել անգամ ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինի ազդրերին` պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ` աջ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ նախաբազկի ս/3-ի առաջային մակերեսի, աջ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի, ձախ ազդրի վ/3-ի առաջային մակերեսի արյունազեղումների ձևով: 2016 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Լիլյանա Ներսիսյանի վերաբերյալ թիվ 091198816 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0183/01/16 համարը: Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ԵԱՔԴ/0183/01/16 դատավճռի համաձայն` Լիլյանա Ներսիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Լիլյանա Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վերը նշված դատավճռի օրինակն ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանը ստացել է 2018 թվականի մայիսի 21-ին: 2018 թվականի հունիսի 21-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը` Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ԵԱՔԴ/0183/01/16 դատավճռի դեմ: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ԵԱՔԴ/0183/01/16 դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ` իրեն անպարտ և արդարացված ճանաչելու մասին: Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները: Նման պնդման համար հիմք է այն փաստը, որ հավաստի են համարվել և դրվել են մեղադրանքի հիմքում տուժողի հակասություններով լի և ոչնչով չհիմնավորված ցուցմունքները, ինչպես նաև տուժողի հետ հարազատական կապերի մեջ գտնվող և գործի ելքով շահագրգռված վկայի այնպիսի անուղղակի ցուցմունքները, որոնց կողմնակալ լինելն ակնհայտ է: Նման պայմաններում բավարար և հավաստի ապացույցների առկայության մասին խոսք լինել չի կարող: Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 126-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջները` առավելություն տալով տուժողի մեղադրող ցուցմունքներին, պատշաճ կարգով չի վերլուծել և դրանք չի գնահատել մյուս ապացույցների համակցության շրջանակներում: Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատեր, թե որն է ճիշտ տուժողի ասածներից` նրա ոտքը վնասվել է 2016 թվականի հուլիսի 10-ին, որի պատճառով ոստիկանություն չի դիմել, թե 2016 թվականի հուլիսի 17-ին, որից հետո դիմել է ոստիկանություն: Դատավճռի պատճառաբանական մասում Առաջին ատյանի դատարանը մեջբերել է ոստիկանության աշխատակից` գործով վկա Գուրգեն Թամամյանի ցուցմունքն այն մասին, որ 2016 թվականի հուլիսի 15-ին եղել է իրենց տանը, պրոֆիլակտիկ զրույց է ունեցել իր և տուժողի հետ, որի ընթացքում տուժողը ոչինչ չի ասել 2016 թվականի հուլիսի 10-ին դեպք տեղի ունեցած լինելու մասին, տուժողի մոտ մարմնական վնասվածքի հետքեր չի նկատել: Առաջին ատյանի դատարանը վկայի այդ ցուցմունքին որևէ գնահատական չի տվել, այն չի համադրել տուժողի այն ցուցմունքների հետ, որոնցով նա պնդել է, թե իբր ոտքը վնասված է եղել և չի կարողացել ոստիկանություն գնալ: Առաջին ատյանի դատարանը չի փորձել և չի ճշտել, թե եթե դեպքի մասին տուժողը գանգատվել է քրոջ աղջիկ Սյուզաննա Խալաթյանին, ինչու դա չի արել դեպքի օրը կամ գոնե հաջորդ օրը: 2016 թվականի հուլիսի 10-ին իրենց բնակարանում որևէ դեպք տեղի չի ունեցել, ինքը չի վիճել տուժողի հետ և նրան չի հարվածել: Այս պայմաններում, անտեսելով տուժողի ցուցմունքների հակասական լինելը, Առաջին ատյանի դատարանը դրանք համարել է հավաստի և առավելություն է տվել իր ցուցմունքների նկատմամբ: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավարական նման խախտումների արդյունքում տեղի է ունեցել դատական սխալ, ինչն էլ հանգեցրել է իր իրավունքների խախտման: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով պաշտպանի և ամբաստանյալի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, տուժողի պատասխանը` վերաքննիչ բողոքի դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի անմեղության վերաբերյալ փաստարկներին` քրեական գործի ուսումնասիրությամբ եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել է ճիշտ հետևության: Այսպիսով` ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով մեղսագրված արարքում հաստատված է և նրա կատարած հանցանքն ապացուցված, իսկ ամբաստանյալի պատճառաբանությունները հերքվում են տուժող Դեյա Գիզիկովայի, վկա Սյուզաննա Խալաթյանի, փորձագետ Արտակ Դարբինյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2002 եզրակացությամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: (...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...): Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)»: Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր վերը նշված` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ, վերլուծելով ապացույցների արժանահավատության հատկանիշը, արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը` «(...) Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները. ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա), բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն), գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը, դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը, ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից: Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա (...)»: Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները` Վերաքննիչ դատարանը ողջամիտ և հիմնավոր է համարում Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչելը նպատակ է հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից: Այդ առումով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված ու պատճառաբանված են, իսկ քրեական գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հետազոտված ապացույցներին չհամապատասխանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Լիլյանա Ներսիսյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չլինելու վերաբերյալ փաստարկները քրեական գործի նյութերում իրենց հաստատումը չեն գտնում, հետևաբար` չեն կարող հիմք հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար: Միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք Լիլյանա Ներսիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության, թե ոչ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` 1. ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի՝ հանցագործությունները դասակարգվում են` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների: 2. ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը: (...): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. 2) հինգ տարի` միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. 3) տասը տարի` ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. 4) տասնհինգ տարի` առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից: 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից: 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից: 4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից: Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետը 2 (երկու) ամիս կալանքն է, այսինքն` Լիլյանա Ներսիսյանին մեղսագրվող արարքը ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է: Ըստ առաջադրված մեղադրանքի` Լիլյանա Ներսիսյանին մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված արարքն ավարտվել է 2016 թվականի հուլիսի 10-ին: Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով, որ Լիլյանա Ներսիսյանին մեղսագրվող հանցագործությունն ավարտված համարելու օրվանից անցել է ավելի քան 2 տարի և Վերաքննիչ դատարանի տրամադրության տակ առկա չէ փաստական որևէ տվյալ այն մասին, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետների ընթացքն ընդհատվել է նրա կողմից միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանքի կատարմամբ, գտնում է, որ Լիլյանա Ներսիսյանին պետք է ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խափանման միջոցը վերացվում է, երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը: Վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով, որ վերը նշված հիմնավորմամբ Լիլյանա Ներսիսյանին պետք է ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից, գտնում է, որ նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը վերացել է, ուստի Լիլյանա Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացնել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Ամբաստանյալ Լիլյանա Սերգեյի Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-10-2018 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 11-12-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատորից. 158, 412, 70 թերթերից: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 11-12-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատորից. 158, 412, 70 թերթերից: |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-43364/18 |